గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు –ఇమాన్యుయల్ కాంట్ -14

గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు –ఇమాన్యుయల్ కాంట్ -14

1792 నాటికి అంటే కాంట్ కు 68 ఏళ్ళ వయసప్పుడు కొనిగ్స్ బర్గ్ లోని అత్యంత విశేష ప్రజ్ఞా వంతులలో కాంట్ ఒకడు అయ్యాడు .కొందరు ఆయన్ను కేవలం దర్శించటా నికే వచ్చే వారు .కొందరు ఆయన ఉపన్యాసాలు వినటానికి చేరే వారు .ఒక విజిటర్ కాంట్ గురించి  ‘’ఆయన చాలా ఉల్లాసం గా ,ఉత్సాహం గా సంభాషిస్తు కన్పిస్తున్నారు .గట్టి పదార్ధాలను కూడా డిన్నర్ లలో తిని  హరిన్చుకొనే జీర్ణ శక్తి కలిగి ఉన్నారు .అయితే కాంట్ ఫిలాసఫీ ని రీడర్స్ మాత్రం ‘’డైజెస్ట్‘’చేసుకోలేక పోతున్నారు .వారంతా పాపం ‘’ఇన్ డైజషన్ ‘’అంటే  అజీర్ణం తో  బాధ పడుతున్నారని పించింది .’’అని  రాశాడు .ఏమైనా ‘’కాంట్ –కింగ్ ఇన్ కొనిగ్స్ బర్గ్‘’అని పించుకొన్నాడు .

కాంట్ ఫిలాసఫీ ని సంక్షిప్తం గా చెప్పాలంటే కొంత ఆయన భాష ఉపయోగించి చెప్పాల్సిందే .’’మెటా ఫిజిక్స్ అనేది రెండు ఆధారాలమీద నిలబడి ఉంది (పివట్స్ )..అందులో మొదటిది ‘’the doctrine of ideality of space and time ‘’ఇది భావాత్మక సిద్ధాంతాల’’ సస్పెంసిబిలిటి’’అంటే అనిశ్చితం ను సూచిస్తుంది .కాని అది మనకు అర్ధం కాదు .కాని అదే సమయం లో అది దీరిటికల్ నియమాలను (డోగ్మాస్ )ను ప్రయరి కాగ్నిషన్ ను ,వస్తువుల యదార్ధ స్తితి నీ తెలియ జేస్తుంది .రెండవది doctrine of reality .ఇదంతా ‘’ కాన్సెప్టెఆఫ్ ఫ్రీడం ‘’ గురించి .-concept of something cognizable and suspensible ‘’ఇదంతా మెటాఫిజిక్స్ –practical dogmatice..

విశ్వ శాంతికి ప్రతి పాదనలు

1794 లో అంటే కాంట్ కు డెబ్భై ఏళ్ళ వయసప్పుడు ‘’towards peace ‘’వ్యాసం రాశాడు .అందులో ‘’peaceful global order –pre supposes cosmopolitian law గురించి చర్చించాడు ఈ ‘’కాస్మోపాలిటన్ లా ‘’ఇప్పుడున్నదేశాల మధ్య అమలు లో ఉన్న  క్లాసికల్  లా స్తానం లో ప్రవేశ పెట్టాలని కోరాడు .ప్రపంచ దేశాల మధ్య శాంతి కోసం కాంట్ కొన్ని ప్రతిపాదనలు చేశాడు .ప్రతి దేశం లోని పౌర చట్టంలేక రాజ్యాంగం  ప్రజాస్వామిక మై  ఉండాలి .ఆ రాజ్యాంగం1-సమాజం లోని వ్యక్తులకు పూర్తీ స్వాతంత్ర్యం 2-సమాజం లోని ప్రజలందరికి ఒకే రకమైన చట్టం 3-పౌరులందరు సమానమే అనే మూడు ముఖ్య సూత్రాల మీద ఆధార పడి  ఉండాలి .ఇవన్నీ పాటిం చేదే  అసలైన ప్రభుత్వం అని కాంట్ ఘంటా పధం గా చెప్పాడు అప్పుడే వసుధైక కుటుంబక భావన ఏర్పడి అన్ని దేశాలు సఖ్యతతో సామరస్యం తో  వర్ధిల్లి ప్రపంచ సుస్తిరత ను సాధించి అభివృద్ధి పధం లో పయనిస్తాయి

కాంట్ జీవిత చరమాంకం

కొనిగ్స్ బర్గ్ కు వెలుపల ఉంటూ అప్పుడప్పుడు కాంట్ ను సందర్శించే’’Jochmann ‘’ చివరి సారిగా 1804 లో చూసి వెళ్ళినప్పుడు ‘’ఎనిమిదేళ్ళ క్రితం కంటే కాంట్ మారి పోయాడు .అయినా తన అశేష శేముషీ వైభవాన్ని అప్పుడప్పుడు వెలువ రిస్తూనే ఉన్నాడు క్రమం గా ఆయన శక్తి క్షీణత కని  పిస్తోంది  మహా ఆలోచనా పరుడైన ఆయన శక్తి అదృశ్య మైంది .ఇవాళ కాంట్ అసమర్ధుడు గా కనీ పించటం బాధ గా ఉంది .’’అని రాశాడు .

1796-97 వింటర్ సెమిస్టర్ రికార్డులలో ‘’నేను నా వయసు రీత్యా ఎటు వంటి ఉపన్యాసాలను ఇవ్వలేదు .అనారోగ్యమూ కారణమే ‘’అని రాసుకొన్నాడు .1797 సమ్మర్ సెమిస్టర్లో ‘’కాంట్ అనారోగ్యం వృద్ధాప్యం వల్ల  లెక్చర్స్ ఇవ్వలేదు ‘’ అని రికార్డ్ అయింది .అప్పటికి ఆయనకు 73 ఏళ్ళు .ఆ తర్వాత  వింటర్ సెమిస్టర్  కు కూడా పై విధం గానే రికార్డయింది ఇందులో కాంట్ స్వయం గా రాసిన దాన్ని బట్టి 1796 వేసవి తర్వాత కాంట్ కు ‘’బోధించేదమ్ము ‘’తగ్గి పోయింది అని తెలుస్తోంది .దీనినే మానసిక బలహీనత గా ‘’జాచ్ మాన్ ‘’పేర్కొన్నాడు .యూని వర్సిటి అధికారులు కాంట్ మీద అపార నమ్మకం తో  ‘’రెక్టార్ ‘’బాధ్యతలను ఇచ్చినా కాంట్ సున్నితం గా తిరస్కరించాడు .

కాంట్  నిత్య జీవితం యూని వర్సిటి లోను ,బయటా ఉపన్యాసాలు హడావిడి లేనందున యదా ప్రకారం సాగి పోతూనే ఉంది .అన్నిటికీ దూరం గా ఉంటున్నాడు .1796 ఏప్రిల్ 23 న కాంట్ కున్న డిన్నర్ గెస్ట్ ‘’హిప్పెల్ ‘’అకస్మాత్తుగా మరణించాడు .అప్పటికి హిప్పెల్ వయసు 55 మాత్రమె .కాంట్ కు 72 .హిప్పెల్ కు సంఘం లో గొప్ప పేరున్న వాడు .ఆయన చాలా పుస్తకాలు రాసి ప్రచురిచాడన్న సంగతి చని పోయిన తర్వాత కాని ఎవరికీ తెలియదు .హిప్పెల్ రాసిన‘’lebenlsaufe’’పుస్తకం లో కాంట్ రాసిన’’ in reading a book ,and to try to investigate the idea which the author had ,only then do we knowthe book entirely ‘’అన్న దాన్ని పొందుపరచి స్నేహాన్ని చాటుకొన్నాడు  .

1797 వేసవిలో డాక్టర్ ఫ్రెడరిక్ దియోదర్ మైకేల్  కొనిగ్స్ బర్గ్ వచ్చాడు.ఆయన గొప్ప ‘’అనాటమిస్ట్’’ మాత్రమె కాక సర్జన్ కూడా ..కాంట్ ను చూసి పరీక్షించాడు .’’కాంట్ మానసిక స్తితి బాగా క్షీణించిందని ,ఇక ఆయన ఏ కొత్త విషయాన్ని సృజన చేయలడని,వృద్ధాప్యపు బలహీనత వల్ల  ఇబ్బంది పడుతున్నాడని చెప్పాడు .అంత మాత్రం చేత ‘’కాంట్ మెదడు చని పోయింది ‘’అని అర్ధం కాదు అనీ కాంట్ తనకున్న అనంత జ్ఞాపక శక్తి  ఆధారం గానే జీవిస్తున్నాడని ,ఈ స్తితి లో కూడా కాంట్ అసాధారణ ప్రజ్ఞ ను బహిర్గతం  చేస్తున్నాడని ‘’ అని డాక్టర్ మైకేల్ ప్రశంసించాడు .

1797 నుంచి కాంట్ ఏ లెక్చరూ ఇవ్వలేదు ఇచ్చే ఉద్దేశ్యమూ కాంట్ కు లేదు అయినా అప్పటికీ కాంట్ ‘’schlosser ‘’గా గౌరవం పొందుతూనే ఉన్నాడు .కాంట్ చెప్పిన స్వేచ్చ్ లో బాహ్య స్వేచ్చ ,ఆంతరంగిక స్వేచ్చ ఉన్నాయి న్యాయం చట్టాలు బాహిర స్వేచ్చ కు సంబంధించినవి .నైతిక (ఎథిక్స్ )సూత్రాలు అంత రంగానికి సంబంధించినవి .కాంట్ దృష్టిలో నైతిక సూత్రాలే అన్నిటి కన్నా ఉన్నతమైనవి .

విశ్వ జనీన  హక్కుల గురించి (యూనివేర్సల్ రైట్స్ )కాంట్ ఇలా అంటాడు ‘’any action is right if it can coexist with every one’s freedom in accordance with a universal law or if on its maxim the freedom of choice of each can coexist with every one’s freedom in accordance with a universal law ‘’ఇంత  ఉన్నతం గా ప్రపంచాన్ని గురించి ,ప్రజా స్వామ్యాన్ని గురించి సుపరిపాలన గురించీ కాంట్ చెప్పాడు .ఆయన మనసంతా మానవ సౌభాగ్యమే నిండి ఉంది

కాంట్ భావన లో ‘’possession ‘’కూ ,ownership ‘’కూ తేడా ఉంది .ఒకడు కస్టపడి పెళ్ళాన్ని సంపాదిన్చుకొంటే లేక పెళ్ళాం మొగుడిని పొందితే ఆమె కాని అతడు కాని ‘’ఓనర్ షిప్ ‘’ను పొందలేరు .’’but rather possession of some thing but not others .A person can not be owned at all ‘’అని ఆ రెండు పదాలలో ఇమిడి ఉన్న అర్ధాన్ని విస్పష్టం గా చెప్పి కళ్ళు తెరిపిస్తాడు కాంట్ ..నైతిక విషయం లో కాంట్ విశ్వాసం స్టాయిక్స్ ,ఎపిక్యూరియాన్ విశ్వాసాలను పోలి ఉంటుంది ‘’virtue must be practiced to take hold ‘’పొందటానికి అర్హత సాధించామని చెప్పాడు కాంట్

1797 లో ‘’on a supposed right to lie because of love of humanity ‘’వ్యాసాన్ని కాంట్ రాశాడు .’’we can not be responsible for all the things that we follow our actions ,but only for what we do ‘’.Doing harm కి doing wrong ‘’కు తేడా ఉందని చెప్పాడు .మనం చేసిన వాటికే మనం బాధ్యత వహించాలి అని కాంట్ భావన .అపకారం చేయటానికి తప్పు చేయ టానికి ఉన్న సరిహద్దు ను నిర్వచించాడు .

సశేషం

రాఖీ పండుగ శుభా కాంక్షలతో

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-8-13 ఉయ్యూరు

 

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA Wiki : https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E0%B0%AC%E0%B0%BF%E0%B0%9F_%E0%B0%A6%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%8D
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

గూగుల్ చిత్రం

You are commenting using your Google account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

Connecting to %s

స్పామును తగ్గించడానికి ఈ సైటు అకిస్మెట్‌ను వాడుతుంది. మీ వ్యాఖ్యల డేటా ఎలా ప్రాసెస్ చేయబడుతుందో తెలుసుకోండి.