ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -110

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -110

46-ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఆర్కిటెక్ట్ ఫ్రాంక్ లాయడ్ రైట్ -4 (చివరి భాగం )

జపాన్ కు వెళ్ళే ముందే రైట్ మిరియం నోయెల్ అనే ఆవిడతో పరిచయం పెంచుకొన్నాడు .ఆమె క్రిస్టియన్ సైంటిస్ట్ ,శిల్పి .ఆమెకు ఒకే కంటిగ్లాస్ తో ఉండేది .  .ఇద్దరుపెద్ద పిల్లలు కూడా .స్వయం సిద్ధంగా  కలిసి ఉండాలని ఇద్దరూ అవగాహన కొచ్చారు .ఒరిఎంట్ హోటల్ పనిలో నాలు గేళ్ళుఉన్నాడు. మొదటిభార్య కేధరిన్ విడాకులకు ఒప్పుకోగా విడిపోయారు .అప్పుడు మిరియం ను మారేజ్ చేసుకొన్నాడు .దురదృష్ట వశాత్తు ఈ బంధం మొదటి నుండి తప్పటడుగులతో నడిచింది .మిరియం కు చాలాకాలం గా మానసిక వ్యాధి ఉంది .జపాన్ వదిలే ముందు మిరియం నూ వదిలేశాడు .అమెరికా తిరిగొచ్చాక మరో దురదృష్టం వెంటాడింది .రెండో సారి కట్టిన కవి భవనం టాలీసిన్ అగ్నికి ఆహుతై కూలి పోయింది .పట్టు వదలని విక్రమార్కుడిగా మూడో సారి దాన్ని నిర్మించాడు రైట్ ..

బిల్డింగ్ ల కంటే నగరాల నిర్మాణం చేయాలనే కోరిక కలిగింది .ఆధునిక మానవుడు యాంత్రిక జీవితం గడుపుతూమరణించిన  గతకాలపు పురాతన విధానాలలో బతుకు తున్నాడని గ్రహించాడు  అంతర్జాతీయ శైలి అనే అసేంద్రియ ,యాంత్రిక కార్య కారణ పధ్ధతి పై ఏవగింపు కలిగింది .’’యంత్రం భవనాన్ని కడుతుంది కాని బిల్డింగ్ కూడా ఒక యంత్రమే అవుతుంది ‘’అన్నాడు .తన మోడల్ అయిన ‘’బ్రాడ్ కేర్ సిటి ‘’ని వికేంద్రీకరణ విధానం లో అప్పటికి ఇంకా ఆర్కిటెక్ట్  నిర్మించటానికి సిద్ధంగా లేడు .రైట్ మాత్రం మరింత తెలివి  తేటలతో మానవ వారసత్వాన్ని అంటే భూమినే నమ్మినిర్మించాడు  .అతని ఆలోచన ‘’in the ideal community every one could enjoy his birth right with an acre of land for each person ‘’.క్రిక్కిరిసే, కేంద్రీకరణ అంటే రైట్ కు ఇష్టం లేదు. కనుక తన ఆలోచనలకు కార్య రూపం లో సమాధానం చెప్పే ప్రయత్నం చేశాడు ఇంతలో ఓల్గా లాజో విచ్ తో పరిచయం ప్రేమకు దారి తీసింది .ఆమె నల్ల గా ఉన్నా అందాల రాశి .తెలివి ,సంస్కృతీ ఉన్నావిడ .విడాకులు పొంది ఒక కూతురు తో ఉన్నది .ఈవిడతో రైట్ కలిసి ఉన్నాడని తెలిసి మిరియం కోర్ట్ కు వెళ్ళింది .అన్ని రకాలుగా ప్రైవేట్ గా  పబ్లిక్ గా  ఇబ్బంది పెట్టింది. పేపర్ల వాళ్లకు కావలసి నంత కలహ భోజనం దొరికింది .ఓల్గా రైట్ దంపతులు అరెస్ట్ అయ్యారు .కేసులన్నీ ఒక కొలిక్కి వచ్చి వారిద్దరూ పెళ్లి చేసుకొన్నారు

రాజీ లేని ధోరణి  రైట్ ది..ప్రతి ఆర్కిటెక్చర్ విభిన్నంగా ఉండటం అతని ప్రత్యేకత. పెనిసిల్వేనియాలో బేర్ రాన్ లో ‘’ఫాల్లింగ్ వాటర్’’,రీ ఇంఫోర్సేడ్ కాంక్రీట్ తో కట్టిన మొదటి బిల్డింగ్. ఆరిజోనాలో దీనికి భిన్నంగా వేరొక స్టైల్ లో కట్టాడు .రెసిన్ లో జాన్సన్ లాబ రేటరి ని ముష్రుం టైప్ ఫ్లోర్ స్లాబ్ లను కాంటి లీవర్ లను వాడి నిర్మించాడు .  శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో లో     గిఫ్ట్ షాప్ ని కిటికీలు లేకుండా   ప్లాస్టిక్ బబుల్ స్కై టాప్ తో డిజైన్ చేశాడు .ఫ్లారిడాలో లేక్ లాండ్ లోని సదరన్ కాలేజి ‘’the gayest ,airiest ,and most un conventional campus in America ‘’గా నిర్మించాడు .న్యూయార్క్ ఫిఫ్త్ ఎవేన్యు లో గగన్ హీం మ్యూజియం ఒక బృహత్ గోళాకార స్పేస్ తో స్పైరల్ ఆకార  రాంపులు బయటి దారులు ఒకే నిరంతర(కంటిన్యుయాస్ ) ఫ్లోర్ గా ఏర్పాటు చేశాడు .తన ప్రనణాళికలన్నిటిని పుస్తకాలుగా తెచ్చాడు .

Wright ;s conviction that organic buildings are  always of  the land .was amplified to read ‘’and from the land ‘’.రైట్ ని పిలిచి పని అప్పగించటం గొప్ప ప్రివిలేజ్ ఆ నాడు .అందరూ’’ రైటో రైట్ ‘’అన్నారు .

డెబ్భై ఏళ్ళు వస్తున్నాయనగా గౌరవాలు రైట్ పై వర్షించటం ప్రారంభ మయ్యాయి .1941లో రాయల్    ఇన్స్తిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కి టెక్ట్స్  రైట్ కు గోల్డ్ మెడల్ అందజేసింది .ఎనిమిదేళ్ళు జాగ్రత్త గా గమనించి అమెరికన్ ఇన్స్తి ట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కి టెక్ట్స్ గోల్డ్ మెడల్ ఇచ్చింది .15దేశాలలో వివిధ అకాడేమీలలో గౌరవ సభ్యత్వం అందించారు 1953లో నేషనల్ ఇన్స్తి ట్యూట్ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ గోల్డ్ మెడల్ బహూకరిస్తూ సన్మానించి ‘’you have created an archi tecture in which you have been thoughtfully aware of the powerful forces implicated in the new inventions and ,though philosophically concerned with the machine ,you have never held that it should heedlessly produce more machines or more machine –like objects .on the contrary ,you have felt that it should be used to make a world in which function may be controlled so as to emancipate enslaving forms and to increase the possibilities for new founded cities whose broad acres will furnish that beauty of life for which man has ever sought ‘’అని ప్రశంసించింది .

ఈరకమైన బిరుదులూ గౌరవాలు తనలోని వినయానికి హాని  చేస్తున్నాయని అనుకొన్నాడు .ఎనభై ఏళ్ళు వచ్చాయి .సీరియస్ గా మాత్రం లేడు.తన దగ్గరకు వచ్చే విద్యార్ధులకు మెళకువలు బోధించేవాడు సృజనను అలవాటు చేసుకోమని హితవు చెప్పేవాడు. రొటీన్ వదిలి కొత్తది తయారు చేయాలని బోధించాడు .ఒక సందర్భం లో ‘’ we have no culture .we have civilization  .we have power ,the consequence of excess .but excess is artificial .it should not be confused with exuberance ‘’అని చెప్పేవాడు .85 ఏళ్ళ’’ఎంఫాంట్ టేర్రిబుల్’’అయిన రైట్  విలియం బ్లేక్ కవి చెప్పిన ‘’బ్యూటీ ‘’కి తల ఊపాడు .రైట్ నిర్మించిన 650అత్యున్నత నిర్మాణాలు ఆయన అవిశ్రాంత  అభి వృద్ధి అతిశయోక్తికి ,తాజా ఆర్గానిక్ జీవితానికి ప్రత్యక్ష సాక్ష్యాలు గా నిలిచి పోయాయి . 19-4-1959న 91వ ఏట అద్వితీయ  ఆర్కిటెక్ట్  ఫ్రాంక్ లాయడ్ రైట్ మరణించాడు .

1893-నుంచి ఏడేళ్ళు రైట్ నిర్మాణం లో ప్రయోగాలు చేశాడు .1901నాటికి 50 ప్రయరీ హౌసెస్ నిర్మాణం చేశాడు .దీనికే ప్రయరీ స్టైల్ అనే పేరొచ్చింది .1920లో కాలి ఫోర్నియాలో హాలీ వుడ్ లో ‘’ప్రీకాస్ట్ టెక్స్ స్టైల్ కాంక్రీట్  బ్లాక్ రీ ఇంఫోర్స్ మెంట్ భవనాలు నిర్మించాడు . ఇవి సినిమాలకు ,టి వి లకు ఉపయోగిస్తున్నారు .1930 నాటికి అయన చేబట్టిన ఆర్గానిక్ స్టైల్ కు పరిపూర్ణత లభించింది .’’అసోనియన్ హౌస్ ‘’అనే కొత్త నమూనాతో మిన్నేసాపోలిస్ లో భవనాలు కట్టాడు .ఇవి మధ్యతరగతి ప్రజల స్వర్గ గృహాలే .ఆయనకట్టిన 400 స్ట్రక్చర్స్ లో 2005నాటికి 300ఇంకా సజీవంగా ఉన్నాయి .రైట్ ఆర్కి టేక్చర్ తో పాటు గ్లాస్ పరిశ్రమ కూడా అభి వృద్ధి చెందిన కాలం అది .తన ఫిలాసఫీకి గ్లాస్ తగినది అని నమ్మి దాన్ని చాలా బాగా ఉపయోగించాడు .పైరేక్స్ గ్లాస్ కు పెద్ద పీట వేశాడు .గ్లాస్ వాడకం లో తేలికైన ఉల్లాసవంతమైన భవనాలు తయారయి నాయి .అవే ఇంటర్నల్ డెకరేషన్ కు ఎంతో గొప్పగా తోడ్పడ్డాయి .20వ శాతాబ్దం లో భవనాలకు కొత్త వెలుగు తెచ్చిన వాడు రైట్ .అతను గొప్ప ఫాషన్ డిజైనర్ తన దుస్తులను తానె డిజైన్ చేసి అత్యంత ఖరీదైనసూట్ ,వేలాడే నెక్ టై  ధరించేవాడు .1909లో మొదటి ఫాషన్ కారు ‘’స్తార్దర్డ్ డేటాన్’’కొన్నాడు ఆతర్వాత అనేక మైన కార్లను వాహనాలను కొన్నాడు .1950లో వోక్స్ వాగన్ ,చేవ్రోలేట్ మొదలైన నాలుగు కార్లున్నాయి .అప్పటినుంచి చనిపోయేదాకా 50కార్లు వాడాడు .స్వీయ వ్యక్తిత్వానికే ప్రాదాన్యమిచ్చేవాడు .80ఏళ్ళ వయసులోనూ బిజీ బిజీగా జీవించాడు .ఆయన డిజైన్ చేసిన ఏకైక స్కై స్కేపర్ ఓక్హ్లహామాలోని బార్తిల్ విల్ లోని   19అంతస్తుల’’ ప్రైస్ టవర్’’ .ఇది వర్టికల్ నిర్మాణం .

రైట్ డిజైన్ చేసిన కమ్మ్యూనిటీ ప్లాన్ లలో ఇల్లినాయిస్ లోని ఓక్ పార్క్ లోని –క్వాడ్రూపుల్ బ్లాక్ ప్లాన్ లో ఉన్న 24గృహాలు .,మొన్టానాలోని కోమో ఆర్చర్డ్ సమ్మర్ కాలని ,చికాగో క్వార్టర్ సెక్షన్ ,ఆటో వర్కర్స్ ,టీచర్స్ కోసం నిర్మించిన కో ఆపరేటివ్ హోమ్ స్టేడ్స్ మొదలైనవి ఉన్నాయి .తాను  గొప్ప ఆర్కి టెక్ట్ అయినా జపాన్ ఆర్ట్ అయిన ‘’వుకియో –ఇ వుడ్ బ్లాక్ ప్రింట్ అంటే మోజు పడి వాటినీ తన నిర్మాణాలలో వాడాడు .జపనీస్ ప్రింట్ లన్నీ సేకరించి భద్రపరచి ,టీచింగ్ ఎయిడ్స్ గా ఉపయోగించాడు .

Inline image 1 Inline image 2

రైట్ డిజైన్ చేసిన కిటికీ

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -20-2-16-ఉయ్యూరు

 

 

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s