అమెరికాలో విద్యా వ్యవస్థలో అత్యున్నత పదవి పొందిన తొలి ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ మహిళ మేరీ చర్చ్ టెరెల్ (విహంగ కు ప్రత్యేకం )

అమెరికాలో విద్యా వ్యవస్థలో అత్యున్నత పదవి పొందిన తొలి ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ మహిళ మేరీ చర్చ్ టెరెల్ (విహంగ కు ప్రత్యేకం )

అమెరికాలోని మెంఫిస్ రాష్ట్రం లో టెన్నెసీలో మేరీ చర్చ్ రాబర్ట్ రీడ్ చర్చ్,లూసియా ఏయర్స్ కు మేరీ చర్చ్23-9-1863న జన్మించింది .ఇద్దరు పూర్వపు మిశ్రమజాతి బానిసలే .మేరీ కి ఆరేళ్ళు వచ్చేసరికి ఇద్దరూ ఆమె విద్య నేర్చుకొని ఎదగాలని భావింఛి ఒహాయ్ రాష్ట్రం లోని ఎల్లో స్ప్రింగ్స్ లో ఉన్న  యాంటి యాక్ కాలేజ్ .మోడల్ స్కూల్ లో చేర్పించారు .అక్కడే సెకండరీ స్థాయివరకు చదివింది .తలిదండ్రులు విడాకులు పొందటం తండ్రి మళ్ళీ రెండు సార్లు పెళ్లి చేసుకోవటం మేరీ జీవితానికి కొన్ని అడ్డ౦కు లైనాయి .అన్ని జాతులకు ఆహ్వానం పలికే   ఓబెరిన్ కాలేజి లో మగ పిల్లలతో సహ విద్యాభ్యాసం చేసి  మేరీ క్లాసిక్స్ చదివింది .తన క్లాస్ పొయెట్ గా ఎంపికై ,తర్వాత కాలేజి లోని రెండు సాహిత్య సొసైటీలకు ఎన్నికైంది .ఒబెరియన్ రివ్యు పత్రికకు సంపాదకురాలై గుర్తింపు పొందింది .1884లో అమెరికాలో బాచిలర్ డిగ్రీ పొందిన   మొదటి ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ మహిళలో ఒకరుగా  గుర్తింపు పొందింది .నాలుగేళ్ల తర్వాత మాస్టర్ డిగ్రీ కూడా సాధించింది .

వాషింగ్ టన్ డి.సి.లో బ్లాక్ సెకండరీ స్కూల్ లో ఉపాధ్యాయ జీవితం ప్రారంభించింది .తరువాత మేధడిస్ట్ చర్చ్,ఆఫ్రికన్ మెధడిస్ట్ ఎపిస్కోపల్ చర్చ్ సంయుక్తంగా ఒహాయో లో నల్ల జాతి వారికోసమే ప్రత్యేకంగా స్థాపించిన చారిత్రాత్మక విల్బర్ ఫోర్స్ కాలేజి లో విద్యా బోధన చేసింది .అమెరికా అంతర్యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు ఆఫ్రికన్ మేధడిస్ట్ చర్చ్ కాలేజీని కొన్నది .అప్పుడు మేధదిస్ట్ చర్చ్ కాలేజీ నిర్వహణ నుంచి విడుదల పొంది మొదటి బ్లాక్ పాలనా సంస్థగా నిర్వహించింది .ఇక్కడ మేరీ చర్చ్ కొంతకాలం   పని చేసి యూరప్ వెళ్లి రెండేళ్ళు చదివి ,ఫ్రెంచ్ ,జర్మన్ ,ఇటలీ భాషలలో సామర్ధ్యాన్ని గడించింది . తిరిగి వచ్చి తాను పని చేసిన హైస్కూల్ ప్రిన్సిపాల్ అయింది .

మేరీ  18-11-1891లో  రాబర్ట్ హెర్బర్టన్ టెర్రెల్ అనే లాయర్ ను వివాహ మాడింది .రాబర్ట్ వాషింగ్ టన్ డి.సి.లో మొట్టమొదటి నల్ల జాతి మునిసిపల్ కోర్ట్ జడ్జి.మేరీ ఏం.స్ట్రీట్అనే ఉన్నత ప్రమాణాలున్న  హైస్కూల్ లో బోధిస్తూ ప్రిన్సిపాల్ పదవి లో రాణించింది .ఈ దంపతులకు ముగ్గురు పిల్లలు కలిగినా చిన్నతనం లో ఇద్దరు చనిపోగా  ఫిలిస్ అనే కూతురు మాత్రమే దక్కింది . ఈమెకు తోడుగా మేరీ  అనే మరోకమ్మాయిని  పెంచుకొన్నారు .

మేరీ చర్చ్ తండ్రి ద్వారా నల్ల జాతి నాయకుడు  ఫ్రెడరిక్ డగ్లాస్ ,అలబామా లోని టస్కేగీ ఇన్ స్టి .ట్యూట్ డైరెక్టర్       బుకర్ టి.వాషింగ్ టన్ లతో  పరిచయం కలిగింది .అనేక పౌరహక్కుల ఉద్యమాలలో వారితో కలిసి పని చేసింది .ఉద్యమాలు వదిలి కుటుంబం పై ద్రుష్టి పెట్టాలను కొన్నది. కాని డగ్లాస్ ఆమె లాంటి ప్రతిభా మూర్తులు ఉద్యమానికి చాలా అవసరమని నచ్చ చెప్పి ఉద్యమ భాగ స్వామిని చేశాడు .

1896లో టెర్రెల్’’ నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ కలర్డ్ విమెన్ ‘’కు మొదటి ప్రెసిడెంట్ గా ఎన్నుకోబడింది .ఈ సంస్థ నర్సరీలు , కిండర్ గార్డెన్  స్కూళ్ళను  స్థాపించి నడిపింది  .అనాధల ఆలనా పాలనా చేబట్టింది .1896లో మేరీ ‘’నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ కాలేజ్ విమెన్ ‘’ఏర్పాటు చేసి నడిపింది తరువాత ఇదే ‘’నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ యూని వర్సిటి విమెన్ ‘’గా ఎదిగింది .ట్రెయినింగ్ కార్యక్రమాలనూ ఈ సంస్థ ప్రారంభించింది .సమర్ధ వంతంగా స్కూల్స్ ను నిర్వహించటం విద్యా వ్యాప్తికి కృషి చేయటం గుర్తించిన ప్రభుత్వం ఆమెను ‘’డిస్ట్రిక్ట్ ఆఫ్ కొలంబియా బోర్డ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ ‘’లో గౌరవ స్థానం కల్పించి౦ది .ఇందులో ఆమె  1895-1906వరకు 11సంవత్సరాలు సేవలందించింది .అమెరికా చరిత్రలో ఇంతటి ఉన్నత పదవి అందుకొన్న తొలి నల్లజాతి మహిళ గా రికార్డ్ స్థాపించింది .నేషనల్ ఉమెన్ సఫ్రేజ్ అసోసియేషన్ లో  మేరీ టెర్రేల్ ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది .ఇందులో పని చేస్తూనే నల్లజాతి స్త్రీలకూ ఓటు హక్కు కోసం పోరాడింది .వీరి హక్కుల కోసం ఆఫ్రో అమెరికన్ ఉమెన్ ఫెడరేషన్ ను స్థాపించింది .

మేరీ టెర్రెల్ సాధించిన విజయాలన్నీ అమెరికా ప్రగతి శీల కాలం (ప్రోగ్రెసివ్ ఎరా )లో సాధించినవే .జర్నలిస్ట్ గా కూడా ఆమె పేరు పొందింది .’’యుఫెమియా కర్క్’’అనే కలం పేరుతొ రచనలు చేసేది .ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ వుమెన్స్ క్లబ్ ఉద్యమం ఆర్ధిక సాయం కోసం నల్లజాతి వారి ,తెల్లజాతి వారి ప్రెస్ లలో తన రచనలను ముద్రించింది  చర్చ్ .రివ్యు ఆఫ్ ఫిల డెల్ఫియా.,ఇండియానా పోలిస్ ఫ్రీ మన్, ఆఫ్రో అమెరికన్ ,వాషింగ్ టన్ ట్రిబ్యూన్ ,,న్యూ యార్క్ ఏజ్ ,వాయిస్ ఆఫ్ ది నీగ్రో ,వాషింగ్ టన్ ఈవెనింగ్ స్టార్ మొదలైన ప్రసిద్ధ  పత్రికలలో వ్యాసాలూ రాసింది .ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ ఉమెన్స్ క్లబ్ మువ్ మెంట్ లో చేరి నల్లజాతి స్త్రీ హక్కుల కోసం నల్లజాతి వారికి సమాన హక్కులకోసం   పోరాడింది .వాషింగ్ టన్ డి.సి.లోని బ్లాక్ డిబేట్ ఆర్గనైజేషన్  ‘’బెతేల్ లిటరరీ అండ్ హిస్టారికల్ సొసైటీ ‘’కి మొట్టమొదటి మహిళా ప్రెసిడెంట్ గా ఎన్నికై చరిత్ర సృష్టించింది .

1904లో జర్మనీలోని బెర్లిన్ లో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ కాంగ్రెస్ ఆఫ్ ఉమెన్ సభలో ప్రసంగించటానికి  మేరీ ని  ఆహ్వానించారు .ఆ సభలోమాట్లాడిన వారిలో  మేరీ టెర్రెల్ ఒక్కరే నల్లజాతి మహిళ అవటం విశేషం .జర్మనీ భాషలో మాట్లాడి అందరి ప్రశంసలను గౌరవాన్ని సత్కారాన్నిపొందింది .సభ యావత్తూ లేచి నిలబడి(స్టాండింగ్ ఒవేషన్) కరతాళ ద్వానులతో ఆమెను అభినందించటం ఒక చారిత్రిక సంఘటన .  తర్వాత ఫ్రెంచ్ భాషలో కొంతసేపు మాట్లాడి చివరకు ఇంగ్లీష్ తో ముగించింది .1909లో ఇడా.బి.వేల్స్ బార్నెట్ అనే మరో ప్రముఖ నల్లజాతి ఉద్యమ నాయకురాలితో కలిసి నల్లజాతిహక్కులకోసం ‘’కాల్ ‘’అనే అనే విజ్ఞాపన పత్రం పై సంతకం పెట్టి ,’’నేషనల్ అసోసియేషన్ ఫర్ ది అడ్వాన్స్ మెంట్ ఆఫ్ కలర్డ్ పీపుల్ ‘’సభలో పాల్గొన్నది .1913-14లో ఈ సంస్థ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలుగా పదివీ బాధ్యతలు నిర్వహించింది .నల్లజాతి మహిళకు’’ కోడ్ ఆఫ్ కాండక్ట్ ‘’అంటే ప్రవర్తన నియమావళి రాసింది .

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం లో వార్ కాంప్ కమ్యూనిటి సర్వీస్ లో పనిచేసి వినోదకార్యక్రమాల అవసరాన్ని తెలియ జేసింది .యుద్ధం తర్వాత కూతురు ఫిలిస్ తో కలిసి ఆలిస్ పాల్ ,లూసీ బర్న్స్లతో సంయుక్తంగా    స్త్రీ వోటుహక్కు ఉద్యమాలలో పని చేసింది  వైట్ హౌస్ ను ఎదుట పికెటింగ్ చేసి  నల్లజాతి ముసలివారికి ఉద్యోగాలకోసం నినాదాలు చేసింది .అంతర్జాతీయ శాంతి సమావేశానికి సభ్యురాలుగా హాజరై ,ఇంగ్లాండ్ లో ప్రముఖ రచయిత హెచ్ జి వేల్స్ దంపతుల  ఆహ్వానంపై వారిని కలిసి మాట్లాడింది .మహిళా ఓటు హక్కు ఉద్యమం లో కీలక పాత్ర వహించింది .దీని ఫలితంగా  అమెరికా రాజ్యంగా 19 వ సవరణ జరిగి ఓటు హక్కు లభించింది .1920 వారెన్ హేస్టింగ్స్ ప్రెసిడెంట్ గా పోటీ చేసినప్పుడు  రిపబ్లికన్ పార్టీలో చురుకైన కార్య కర్తగా పని చేసి వుమెన్ రిపబ్లిక్ లీగ్ కు ప్రెసిడెంట్ గా పని చేసింది .ఈ ఎన్నికలోనే మొట్టమొదటి సారిగా అమెరికాలో స్త్రీ ,పురుషు లందరికి  సమానంగా  ఓటు హక్కు లభించింది .ఈ సందర్భంగా ఆమె రిపబ్లికన్ పార్టీ నల్లజాతి వారికి  అన్ని హక్కులను ప్రసాదిస్తుంది అని నమ్మకంగా చెప్పింది .కాని దక్షిణ రాష్ట్రాలలో మెజారిటీ ఉన్న డెమోక్రాట్లు మాత్రం 1990-98కాలం లో నల్లజాతి వారి ఓటు హక్కు  నమోదు వినియోగాలపై నిషేధం విధించింది .1925లో ఓటింగ్ హక్కు చట్టాన్ని అమెరికన్ కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన తర్వాత అన్ని చోట్లా నల్లవారికి సమానంగా ఓటు హక్కు లభించింది .

1940లో టెర్రేల్ తన జీవిత చరిత్రను ‘’తెల్ల ప్రపంచం లో నల్ల మహిళ’’(ఎ కలర్డ్ వుమన్ ఇన్ ఎ వైట్ వరల్డ్ )గా రాసుకొన్నది .1950లో కొలంబియా జిల్లా లో ఆహార పదార్ధాల విక్రయ శాలలను ఏకీకృతం చేసే మహా ప్రయత్నం లో విజయం సాధించింది .కాని 1890లో కొలంబియా జిల్లా దక్షిణ రాష్ట్రాల దారి పట్టి వర్ణ విద్వేషం చూపింది .దీనిపై మళ్ళీ పోరాటం సాగించి న్యాయం కోసం కోర్టు లో వ్యాజ్యం వేసింది .కోర్టు విచారించి టేర్రేల్.కు న్యాయం చేసి ,విచక్షత  రాజ్యాంగ విరుద్ధం అని తీర్పు నిచ్చింది .అందరూ కలిసి తినే సంస్కరణ లను వ్యతిరేకించే వారి పై వెయ్యి డాలర్ల అపరాధ రుసుము విధించారు .ఆమెది మౌన పోరాటం .పికెటింగులు ,బాయ్ కాట్లు ,మౌనంగా కూర్చోవటం తో అనుకొన్నవన్నీ  సాధించింది .ఇదే మన  గాంధీ గారికీ ఆదర్శమైంది .చివరగా 8-6-1953న కోర్టు వాషింగ్ టన్ డి.సి.లో అమలౌతున్న  హోటళ్ళలో వర్ణ విచక్షణ కూడదని ,రాజ్యాంగ విరుద్ధమని తీర్పు ప్రకటించింది .ఇంత పోరాటం చేసి  విజయం సాధించింది .

80ఏళ్ళు మీద పడినా, మేరీ చర్చ్  సినిమా హాళ్ళు ,హోటళ్ళు,మొదలైన పబ్లిక్ ప్రదేశాలలో విచక్షణకు వ్యతిరేకంగా   పికెటింగ్ లలో పాల్గొన్నది..మౌన ప్రదర్శనలు నిర్వహించింది .జీవితం చివరి ఘట్టం లో కూడా ఆమె పోరాట పటిమ తగ్గలేదు .చివరగా అమెరికన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ యూని వర్సిటి ఉమెన్ లో నల్లవారిని సభ్యులుగా తీసుకొనేట్లు చాప్టర్ కమిటీని ఒప్పించి  చేయగలిగింది .పబ్లిక్ స్కూల్స్ లో వర్ణ వివక్షత రాజ్యాంగ విరుద్ధమని బ్రౌన్ వి బోర్డ్ ఎడ్యుకేషన్ కేసులో సుప్రీం కోర్టు తీర్పును విన్న అదృష్ట వంతురాలు మేరీ .నిరంతర పోరాటాలలో నలిగి ,అలసిపోయి ,విజయాలు సాధించి ,తన జాతి గౌరవాన్ని ఇనుమడింప జేసిన  మేరీ చర్చ్ టెర్రేల్  90 వ ఏట 24-7-1954న శాశ్వత కీర్తి నార్జించి అన్నే అరండల్ జనరల్ హాస్పిటల్ లో ఒక వారం లో ఆమె స్వంత పట్టణం అన్నా పోలిస్ లోఆమె ఆధ్వర్యం లో  యెన్ .ఏ.సి.డబ్ల్యు సమావేశాలు జరుగుతాయనగా  మరణించింది .

టెర్రేల్ కు అనేక వార్డులు రివార్డులు లభించాయి .ఒబెరిన్ కాలేజి శత జయంతిలో అవార్డు ,అలాగే ఆ కాలేజి కి చెందిన100మంది ప్రముఖులలో ఒకరుగా ఎన్నికైంది .ఒబెరిన్ కాలేజి  ఆమె కు ‘’ఆనరరీ డాక్టరేట్ ఆఫ్ హ్యూమన్ లెటర్స్ ‘’అందించింది . ఆమె రచనలూ చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి .12పుస్తకాలు రాసింది .అందులో ఆమె జీవిత చరిత్ర తో పాటు – ‘’డ్యూటీ ఆఫ్ ది నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ కలర్డ్ ఉమెన్ టు ది రేస్ ‘’,ఐ రిమెంబర్ ఫ్రెడరిక్ డగ్లాస్ ‘’’’పాల్ లారెన్స్ డన్బార్,’’మొదలైనవి ఉన్నాయి .నల్ల జాతి వారి వేగు చుక్క ఆమె .

గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -18-2-16-ఉయ్యూరు

 

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in రచనలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s