ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -119

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -119

49-ఫ్రెంచ్ క్లాసికల్ పెయింటింగ్ సంప్రదాయ పరిరక్షకుడు –హెన్రీ మాటిస్సే-2(చివరిభాగం )

, జేట్రూడ్ స్టెయిన్ ఆమె సోదరుడు లియో లు మాటిస్సే ను పేదరికం నుండి బయట పడేశారు .అతని చిత్రాలను అధిక సంఖ్యలో కొని ,ప్రచార ఉద్ద్రుతీ కల్పించారు .అమెరికన్ లను కొనమని ప్రోత్సహించారు . సమతల దివ్య కూర్పుల  విషయం లో వ్యవహారమూ నడిపారు .దీనితో మనో ధైర్యం కలిగి ,ఆశించని,నమ్మలేని  ఉత్తమ ఫలితాలు రాగా చిత్రకారులకోసం మాటిస్సే ఒక వర్క్ షాప్,  స్టూడియో నిర్వహించాడు .తన చిత్ర ప్రయోగాల సందర్భంగా ఒకసారి ‘’ప్రకృతికి కట్టుబడి యధాతధంగా చిత్రించటం   అంటే మీరు ఆత్మ హత్య చేసుకొన్నట్లుగా భావించ కండి .మొదట్లో నేచర్ పైనే అందరం ఆధార పడాలి దాని ప్రభావాన్ని పొందాలి కూడా .ఆ తర్వాత ఆ ప్రకృతినే  చైతన్య పరచి (మోటివేట్ )మరింత అందంగా ఆకర్శ ణీయం గా చేయాలి .కాని తాడుమీద నడిచే ముందు  మీరు గట్టిపట్టు తో నేల మీద  నడవాలి .’’అని తన విద్యార్ధులకు బోధించాడు .

నలభై వ ఏడు వచ్చేసరికి మేధావి అనిపించాడు .ఎత్తైన నుదురు ,పలుచబడిన జుట్టు ,వింత నోరు ,తీవ్రమైన కళ్ళు ,పెద్ద కళ్ళ జోడు తో కనిపించాడు .గణిత ప్రొఫెసర్ లాగా ,చిరుఆఫీసర్ లా ,గ్రామీణ వైద్యునిలా అనిపించేవాడు .ఊహాత్మక భావ ధోరణి మాత్రం ఆయన్ను80వ ఏడాది వరకు  వదలలేదు .యాత్రలలో ఆనందాన్ని అనుభూతిని పొందాడు 1917లో నైస్ లో స్థిర నివాసం ఏర్పరచుకోనేదాకా  మొరాకో ఉత్తర ఆఫ్రికాలో  వింటర్ ను గడుపుతూ అక్కడి పండ్లు తోటలు ,పుష్పాల అందాలను చిత్రించాడు .1930లో గాజిన్ ప్రవేశ ద్వారాన్ని పర్య వేక్షి౦చటానికి తాహితి కి వెళ్ళాడు అమెరికా కూడా వెళ్లి ,కార్నెజీ ఎక్సి బిషన్ లో జడ్జీగా కూడా ఉన్నాడు .

అరవై దాటాక మాత్రమే అతని చిత్ర రచనా సామర్ధ్యానికి గుర్తింపు కలిగి మెచ్చుకోవటం ప్రారంభించారు .ఫ్రెంచ్ క్లాసి చిత్రకారుడని శ్లాఘించి సిజన్నే తో సరి సమానం అన్నారు .సిజన్నే అంటే యవ్వనం లో మాటిస్సేకి వీరాభిమానం ఉండేది .ఒకే తరానికి చెందినా ఇద్దరు పెయింటర్స్ లో భేదం పెద్దగా ఉండదు మాటిస్సే ఏనాడు ఆడవారిని చిత్రి౦చక పోయినా  అవసరమొస్తే వారిని గొప్ప అభిరుచిలేకుండానే ,వ్యక్తిత్వం లేకుండా నే  చిత్రించాడు .సిజన్నే లాండ్ స్కేప్ చిత్రాలలో అద్వితీయడని పించాడు .మాటిస్సేతన పాత్రలను లాండ్ స్కేప్ లకంటే వ్యక్తిత్వసంబంధం లేకుండా గీశాడు .సిజాన్నే లాగా కాకుండా మాటిస్సేమానవ శరీరానికి కి ప్రాధాన్యమిచ్చి ,అంతులేని  లయలు అనేకానేక రూపాలు   వాటిలో కనిపించేట్లు చూపాడు .దృష్టికోణం లో భేదం ఇది .అతని నగ్న చిత్రాలుఆ శతాబ్దపు  సెక్స్ కు అతీతంగా ఉంటాయి .ఇది ఒక వింత విషయమే

.మాటిస్సే’’చిత్రకారుని రంగు యొక్క ఉద్దేశ్యం భావ వ్యక్తీకరణను సాధ్యమైనంత ఎక్కువగా చూపించటం ‘’అని రాశాడు .అతనే ‘’ A work of art must carry in itself its complete significance and impose it upon the beholder even before he can identify the subject matter .What I dream of  is ,an art of balance of purity and serenity devoid of troubling or depressing subject matter ,an art which  might be for ever mental worker like an appeasing influence ,like a mental soother ,something like a good arm chair in which to rest from physical fatigue ‘’అని ఆర్ట్ పై తన హార్ట్ ఓపెన్ చేసి చెప్పాడు మాటిస్సే.

మాటిస్సే చిత్రాలలో వర్ణ౦ అంటే కలర్  ఆయువు పట్టు .రంగు సంఘటిత పరచే ప్రతినిధి మాత్రమె ,  కాకుండా,చాలాసార్లు ఆసక్తి కరంగా పునరా వృత్త పరికరమే అయి మొత్తం నమూనానే మార్చేస్తుంది  .మాటిస్సే ప్రాముఖ్యం ఉన్న ఆకృతుల లోతులను ఏవ గించుకొనే రియలిజం ,రూపకల్పనలో కేంద్రీకరణ లతో సాధించాడు .ఒక రూపానికి ప్రాముఖ్యం ఇవ్వటానికి ముందుగా నల్ల గీతలతో ఆకారం(అవుట్ లైన్ ) కల్పించి  ,సాంప్రదాయ విరుద్ధంగాఆరంజ్ , పింక్ ,స్కార్లెట్  పర్పుల్ రంగుల  కలయికలతో  బహిర్గతం చేస్తాడు .అనుభూతి వాదులలాగా  మాటిస్సే సాధారణ షేడింగ్,మృదు క్రమాలను వదిలేసి ,ఆకస్మిక విరుద్ధ రంగులతో సూటిగా రూపాన్ని ఆవిష్కరిస్తాడు .చూసేవాడికి భౌతిక ప్రభావం తక్షణమే కలిగి ఆనందం అనుభవించి ,అనుభూతికి లోనౌతాడు .డిజైన్ పై అతనికి అపారమైన నమ్మకం ఉంది అది ఒక అందమైన  చేతి వ్రాతలాగా,విభిన్న మైన పాయలతో ,చాలా అర్ధ వంతంగా ఉంటుంది .

ఎనభైవ ఏట  వెనిస్లో  తన స్వగ్రామం  నైస్ కు దగ్గర లో  ప్రార్ధనాలయాన్ని (చాపెల్ )పూర్తిగా డిజైన్ చేసి ,అలంకరించాడు .ద్వారాలు ,స్టేయిండ్ గ్లాస్ కిటికీలు ,క్రాస్ లు ,గాన ,వాద్యాల నిలయం   ,కాండిల్ స్టిక్స్ ,క్రూసి ఫిక్స్ ,పై పెంకు ,ప్రీస్ట్ గారి స్లీవ్లెస్ ఔటర్ కోట్ ,అన్నీ తానే డిజైన్ చేశాడు .83వ ఏట కేన్సర్చి వచ్చి  ప్రేగుకు   ఆపరేషన్ జరిగి ,ఒంగిపోయాడు .మంచమే శరణాగతి అయింది .అయినా కళాత్మక కృషి మాన లేదు .ఇప్పడు ప్రపంచం అంతా మాటిస్సే ఆ నాటి సజీవ చిత్రకారులలో మహోన్నత చిత్రకారుడని గుర్తించి బహుదా ప్రశంసించారు .ఒక్కఫిలిస్టైన్లు మాత్రం అంగీకరించలేదు .అప్పుడప్పుడు ఎవరో ఒక విమర్శకుడు యదార్ధత నుంచి పారిపోయి ,ఎంబ్రాయిడరీ ,టైలరింగ్ కి ప్రాధాన్య మిచ్చాడని సన్నాయి నొక్కులు నొక్కుతూనే ఉన్నారు .

తనను చులకనగా చూసే వారిని  మాటిస్సే పట్టించుకోలేదు.85వ ఏట ఒక వ్యాసం రాస్తూ ‘’The artist is a man who succeeds in arranging ,for their appointed end ,a complex of activities of which the work of art is the outcome ‘’అని స్పష్టం చేశాడు .కాంప్లెక్స్ ఆఫ్ యాక్టివిటీస్ అని చెప్పినదానిలో వక్ర ద్రుష్టి కూడా  ఉంది .’’The average observer sees everything more or less distorted by acquired habits prejudices ,points of view ‘’అని అభిప్రాయ పడ్డాడు .ఆర్టిస్ట్ అనేవాడు జీవితాన్ని తనలాగే తన చిన్నతనం లో చూసినట్లు  పక్షపాతం లేకుండా దర్శించాలని , హితవు చెప్పాడు .అది కోల్పోతే ఆర్టిస్ట్ తన భావాలను సృజనాత్మకంగా ప్రదర్శించ లేడని అన్నాడు .ఈ స్వభావాన్ని జీవితాంతం అమలు పరచి సార్ధక జీవితం గడిపి ,గుండె పోటుతో 3-11-1954న 85ఏళ్ళ  చిత్రకారుడు హెన్రి మాటిస్సే మరణించాడు .

మాటిస్సే ను విమర్శించే వారుకూడా ఆతను తన రంగులను తాను  ఎన్నుకొనే స్వేచ్చ ,ధైర్యం తీసుకొన్నప్పటికీ వాటిని అత్యంత ప్రతిభా వంతంగా ,నిర్దుష్టంగా ఉపయోగించాడని మెచ్చుకొన్నారు .అతని రంగుల కలయిలలో ఘర్షణ లేదు .ఏదీ మొరటుగా ,ఒత్తిడి పెంచేదిగా ఉండదు.ప్రతిదీ అత్యంత సూటిగా ఉండటం అతని ప్రత్యేకత .అతను పెట్టింది  సంప్రదాయానికి మెరుగులే  .చూసేవాడు విషయాన్ని మర్చిపోయి ,మాటిస్సేఅసాధారణ  భావ వ్యక్తీకరణకు జోహార్లు అనాల్సిందే .

ఫావిజం ఉద్యమ శైలి 19౦౦ లో ప్రారంభమై పదేళ్ళు బతికింది .1930లో మాటిస్సే అమెరికాలోని ఫిలడెల్ఫియాలో బార్న్స్ ఫౌండేషన్ కోసం కుడ్యచిత్రాలు   ‘’డాన్స్ ‘’రూపొందించి ,అమెరికాకు విముక్త పెయింటింగ్ ల సృజనలో ,తరువాత వచ్చిన పొలాక్ మొదలైన వారికి మార్గ దర్శిగా నిలిచాడు .వందలాది పేపర్ కటౌట్లను రూపొందించి ఆర్ట్ లో కొత్తదనం తెచ్చాడు .క్యూబిజం ప్రభావం తో అతని చిత్రాలు రేఖీయ తీవ్రత తో మెరిశాయి .ప్రముఖ నైరూప్య చిత్రకారుడు పాబ్లో పికాసో మాటిస్సే కంటే 11ఏళ్ళు చిన్నవాడు .మొరాకో లో ఒక ఏడాది గడిపి 24పెయింటి౦గులు ,అనేక డ్రాయింగులు వేశాడు .అతని చిత్రాలలో ప్రసిద్ధమైనవి –వుమన్ విత్ హాట్ ,నుబ్లు ,లాడాన్స్ .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19-3-16-ఉయ్యూరు

 

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s