ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -141

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -141

 56  ఆధునిక సాహిత్య రధ సారధి -జెర్ ట్రూడ్ స్టెయిన్-3(చివరిభాగం )

41వ ఏట మరోపుస్తకం తెచ్చింది  స్టెయిన్ .అతుకుల బొంత లా అసహ్యంగా ఉంది .పికాసో బరాక్ లు పెయింటింగ్ లో వస్తువును తగ్గించి నైరూప్యం (ఆబ్ స్ట్రాక్ట్ )లోకి వచ్చేశారు .రచనలో దాన్ని తీసుకొచ్చే ప్రయత్నం ‘’టెండర్ బటన్స్ ‘’లో స్టెయిన్ చేసింది .దీనికి ఉప శీర్షికగా ‘’ఆబ్జేక్త్స్ ఫుడ్ రూమ్స్ ‘’అని పెట్టింది .నిశ్చల చిత్రాన్ని క్యూబిక్ చిత్రకారులు చిత్రించినట్లు రాసింది .చైర్ ,పియానో ఆరంజ్ ,బాక్స్ ,పుష్పం ,పోస్తేజ్ స్టాంప్ ,ఎగ్గ్స్ గొడుగు మొదలైన వస్తువులనుతీసుకొని చదువరులకు షాకిచ్చింది .ప్రతి వస్తువులో కొత్తదనం ,అననుభూతి కం గాఅంతకు ముందెప్పుడూ చూడని ,తారస పాడనీ రీతిలో  రాసింది .పెయింటర్లు విషయాన్ని మార్చి సంబంధం లేకుండా చేసినట్లు. స్టెయిన్ వాక్యాలను మార్చి మార్చి రాసింది .వాక్య నిర్మాణం (సింటాక్స్ )ను ధ్వంసం చేసింది .సంప్రదాయాలను కిటికీలోంచి గిరాటేసింది ‘’త్రీ లైవ్స్అండ్ ది మేకింగ్ ఆఫ్ అమెరికా ‘’లో నిజమైన ప్రజల గురించి రాసింది కాని ఇప్పుడు మానవ ప్రవ్రుత్తి పై ఆమెకు అభిరుచి లేదు .ఇప్పుడు అంతా  పదాల ,దృశ్యాల సహసంబందాల (కారిలేషన్ ),శబ్దాల ,మాటలలో ఉత్పన్నమయ్యే అర్ధాలపై ఆకర్షణ పెంచుకొన్నది .శబ్దం లోని లయ వ్యంగ్యం అనిశ్చితత్వం ఆమెను పట్టుకోన్నాయి .మిగిలిన వన్నీ వదిలేసింది సంఘటనలు ,చర్యలను నుండి తప్పుకొన్నది .దీనికి కారణంఈ  రోజుల్లో అందరికి ఏం జరుగు తుందో తెలుసు అందుకని దానిమీద మక్కువ లేదు అన్నది .ఎవరైనా శబ్దాన్ని చూశారా ,రంగుకు శబ్దానికి ఉన్న సంబంధం తెలుసా ,దాన్ని వర్ణించటానికి ఒక మాట సరిపోతుందా ?అని ప్రశ్నించింది .లూసి చర్చ్అనే నవలిక ,యూస్ ఫుల్ నాలెడ్జ్ అనే వ్యంగ్యాత్మక రచన  చేసింది .’’వాట్ హాపెనేడ్ ‘’లో నాటకాత్మక శైలి ప్రవేశ పెట్టింది .అదెలా ఉందొ రుచికి చూద్దాం –‘’a cut a cut is not a slice ,what is the occasion for representing a cut and slice .What is the occasion for all that .A cut is a slice ,a cut is the same slice ‘’ఇలా సా—–గుతుంది .

  యాభైవ పడి లో ఈ గందర గోల రచనకు స్వస్తి పలికి ,స్నేహితురాలిపై రాస్తున్న నెపంగా తన జీవిత చరిత్రనే ‘’ది ఆటో బయాగ్రఫిఆఫ్   ఆలిస్ బి.టోక్లాస్’’నవల రాసింది .ఇందులోవన్నీ తన జ్ఞాపకాల మాలలే .నిజానికి దగ్గర లేదన్నారు కొందరు .కాని చాలామంది ప్రాభావితులై ఇస్టపడి చదివి బాగా చర్చి౦చు కొన్నారు .ఈ విజయం టో మళ్ళీ అమెరికా వెళ్ళింది .అక్కడ తన రచన ‘’ఫోర్ సెయింట్స్ ఇన్ త్రీ యాక్ట్స్ ‘’ప్రదర్శన చూసింది .మార్మికత ,చాదస్తాలతో ఉన్నా మ్యూజికల్ హిట్ .’’నువ్వు మాట్లాడే భాషలో ఎందుకు రాయవు ?అని అడిగితె ‘’షేక్స్ పియర్ బ్లాంక్ వెర్స్ లో మాట్లాడాడని అనుకొంటున్నారా ?’’అని ఎదురు ప్రశ్న వేసింది.

  మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలం లో ఫోర్డ్ కారు లో యుద్ధ భూమిని చేరి గాయపడిన ,హాస్పిటల్ లో కోలుకొంటున్న సైనికులకు ఆహార పదార్ధాలు అందించింది .ఆమెనవ్వు చలాకీతనం సంభాషణ వారినకి  ఏంతో బాదోపశమానం కలిగించింది .నాజీ సైన్యం పారిస్ ను రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో ఆక్ర మించినప్పుడు రోజు విడిచి రోజు 7మైళ్ళు నడిచి వెళ్లి ఆహార పదార్ధాలను సేకరించేది ‘’.her;s is a powerful personality ‘’అన్నాడు ఫ్రాన్సిస్ హాకేట్ .’’అమెరికన్ సైన్యం ఆమెకు బానిసత్వ సంకెళ్ళను చేదించింది  ‘’అన్నారు .’’వార్స్ ఐ హావ్ సీన్ ‘’రచనలో ఫ్రాన్స్ పతనం ,దాన్ని ఆక్రమి౦చు కోవటం మరలా స్వేచ్చ పొందటం అన్నీ రాసింది ‘’బ్రూసీ అండ్ విల్లీ ‘’లో ఎక్కువ భాగంసైనికులు కాని సైనికుల లాంటి  చిత్రాలే. ఇదే ఆమె చివరి పుస్తకం .ఆమెకిప్పుడు 70ఏళ్ళు .మరో ఏడాదికి ఆమె ఆరోగ్యం క్షీణించి కుంచి౦చుకు పోయింది .మళ్ళీ అమెరికాకు వెడదామని అనుకోనగా  ఆమెకు కేన్సర్ సోకిందని నిర్దారణయింది .న్యుల్లి సర్ సీన్ అనే పారిస్ లోని అమెరికన్ హాస్పిటల్ లో చేర్చారు. ఒకవారం మాత్రమె అక్కడ ఉంది .నిరంతర శ్రమవలన స్టెయిన్ 26-7-1946న  శాశ్వతంగా దూరమై పోయింది .చనిపోవటానికి ముందు ‘’సమాధానం ఏమిటి ?అని అడిగి ‘’అయితే సరి ,అని నవ్వి ,సమాధానం రాక ,’’ప్రశ్న ఏమిటి ?’’అని అడిగి౦ది  అదే ఆమె జీవితపరమార్ధాన్ని గురించిన అన్వేషణ లో చివరిసారిగా అడిగిన ప్రశ్నగా మిగిలింది  .

    ఆమె చనిపోయాక అమె పై విరుద్దాభిప్రాయాలు వెలువడ్డాయి .ఒకాయన ‘’logorrhea  ,a running of the vowels ‘’అంటే ,’’syllabic babbling ‘’అన్నాడు ఇంకొకాయన .ఆమె రాసిన పేరగగ్రాఫులు ఎమోషనల్ గా  ఉన్నాయికాని వాక్యాలు కాదన్నాడు ఇంకొకడు ఇవేవీ నిజం కాదు చిన్నపిల్ల మాటల కూర్పు మొదలు పెట్టి ఎదిగినట్లు ఎదిగింది .ఆమె ‘’she reached to overlaboration  by over simplification –against what she considered an effete literature she pitted a primitive ,even as barbaric ,youthfulness ‘’ఆమె ఎప్పటికప్పుడు కొత్త విషయం కొత్త విధానం లో చెప్పింది .చదువరిని జాగృతం చేయటమే ఆమె లక్ష్యం .ప్రసారవిషయం గా ఆమెది అపజయమే .భాషా ప్రయోగ శీలనం లో అద్భుత విజేత .తరువాత రచయిత లెందరికో స్టెయిన్ గొప్ప ప్రేరణ గా నిలిచింది .

 

స్టెయిన్ ఇంట్లో సమావేశాలు ఆధునికత ,ప్రతిభా ఆలోచనా ఉన్న వారికి గొప్ప స్పూర్తిగా ఉండేవి .ఆమెసహిత్య శైలి మూడు రకాలు .1-hermetic –works illustrated by ‘’The making of Americans ‘’.Popularized writings  such as Autobiography of Toklas and speech writings are Brwisie and wille .అని ఎస్టిమేట్ చేశారు .ఆమె రాసిన ఇతర నవలలు నాటకాలు కధలు కవితలు హాస్యంతో వ్యక్తిగతమైనవే .ఆమెకవిత ‘’a rose is a rose is a rose is arose ‘’దీనికి ఉదాహరణ . These stream-of-consciousness experiments, rhythmical essays or “portraits”, were designed to evoke “the excitingness of pure being” and can be seen as literature’s answer to visual art styles and forms such as Cubism, plasticity, and collage. Many of the experimental works such as Tender Buttons have since been interpreted by critics as a feminist reworking of patriarchal language. These works were well received by avant-garde critics but did not initially achieve mainstream success. Despite Stein’s work on “automatic writing” withWilliam James, she did not see her work as automatic, but as an ‘excess of consciousness’.[citation ne

       పికాసో వేసిన క్యూబిక్ ఆర్ట్ పిక్చార్లను ఎక్కువగా కొన్నాకాని సిజన్నే ఆర్ట్ అంటే అమిత ఇష్టం .సర్వ వ్యాపకమైన దానీలో ప్రత్యేకంగా కనిపించే  సమానత్వాన్ని ఆమె కోరటం సిజన్నే ప్రభావమే ‘’కాన్వాస్ అంతా ప్రాముఖ్యమైనదే ‘’అంటాడు సిజన్నే .  Stein explained: “The important thing is that you must have deep down as the deepest thing in you a sense of equality.”ఆమె చేసిన పునరుక్తులు పాత్ర అట్టడుగు స్వభావ వ్యక్తీకరణకే  .ఆంగ్లో సక్సన్ పదాలను ఎక్కువగా వాడింది .అందరూ వాడిని వాటిని వదిలేసింది . Stein predominantly used the present progressive tense, creating a continuous present in her work, which Grahn argues is a consequence of the previous principles, especially commonality and centeredness. Grahn describes “play” as the granting of autonomy and agency to the readers or audience: “rather than the emotional manipulation that is a characteristic of linear writing, Stein uses play.”[49]

For me the work of Gertrude Stein consists in a rebuilding, an entirely new recasting of life, in the city of words. Here is one artist who has been able to accept ridicule, who has even forgone the privilege of writing the great American novel, uplifting our English speaking stage, and wearing the bays of the great poets to go live among the little housekeeping words, the swaggering bullying street-corner words, the honest working, money saving words and all the other forgotten and neglected citizens of the sacred and half forgotten city.’’అన్నాడు యా౦డర్సన్.హాస్య రచయితా జేమ్స్ తర్బర్  ‘’’యే పదార్ధం లేకుండా ఎనభై వేలకు పైగా పదాలటి ‘’జాగ్రఫీ అండ్ ప్లేస్ ‘’రాయటం స్టెయిన్ గొప్పతనం అన్నాడు .దాదాపు నలభై పుస్తకాలు రాసిన స్టెయిన్ బ్రెయిన్’’ స్టెన్ గన్’’అనిపిస్తుంది .ఎందరో  సంగీతకారులు ఆమె రచనలకు సంగీతం కూర్చారు ‘దేర్ఈజ్ నో దేర్’’యే రోజ్  ఈజ్ యే రోజ్’’వంటివి ఎన్నో ఉన్నాయి.దాదాపు నలభై పుస్తకాలు రాసింది .

 

Inline image 1

 సశేషం

       మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -10-5-16-ఉయ్యూరు

 

 

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s