ఇది విన్నారా కన్నారా ! 30 నేటి వైణికులు 44-బోనాల శంకర ప్రసాద్

— ఇది విన్నారా కన్నారా !  30

నేటి వైణికులు

44-బోనాల శంకర ప్రసాద్

323-వీణావాదన విద్యను  ఒక శతాబ్ది కాలంముందుకు తీసుకు వెళ్ళిన ,వెళ్తున్న మహా వైణికులు శ్రీ బోనాల శంకర ప్రసాద్ రాగ జీవాన్ని ,ప్రాణాన్ని పట్టుకొని వాయిద్యానికి ప్రాణం పోసినవారు  .వాసా ,ఈమని ఇత్యాదుల సంగీత రహస్యాలను ఆపోశనపట్టి ‘’మన కర్నాటక సంగీతానికి మంచి రోజులొచ్చాయి ‘’అని ఆనందం పొందేట్లు చేశారు .1966 లోవిశాఖ  జిల్లా పెనుగోల్లు గ్రామం లో జగన్నాధం ,రమణి దంపతులకు జన్మించారు .మంచి ఆధ్యాత్మిక వంశం వారిది తండ్రిగారితోకలిసి రమణ మహర్షి శిష్యులైన ‘’బాబు గారు’’ అని పిలువబడే స్వామీజీ విశాఖలో లలితానగర్ లో స్థాపించిన ఆశ్రమం లో వీణ వాయించేవారు .తండ్రి జగన్నాధంగారు ఈ ఆశ్రమం లో తప్ప ఇంకెక్కడా కచేరీ చేసేవారు కాదు .

324 –తొమ్మిదవ ఏట కచేరీ ప్రారంభించిన ప్రసాద్ ,సంగీత డిప్లమా సాధించి ,కడప రేడియో నిలయ విద్వాంసులై ,తర్వాత విశాఖ కేంద్రం లో చేరి పదేళ్ళు పనిచేసి, చెన్నై వెళ్లి పనిచేశారు శ్రీ జయేంద్ర సరస్వతి వీరిని కంచి పీఠ ఆస్థాన విద్వాంసులను చేశారు .,వీణ కచ్చేరీలకు ప్రోత్సాహం తక్కువ అని భావించారు ప్రసాద్ .

Inline image 1

45 –అంబుజ వల్లి

325-వాసా వారి  శిష్యులలో మొదటివారు శ్రీమతి అ౦బుజవల్లి .కానుకుర్తి వెంకట్రావు లచ్చన్నమ్మ దంపతులకు జన్మించారు జమీందారి వంశం .తండ్రి చిన్నప్పుడే చనిపోగా శ్రీకాకుళం చేరి ఆర్ కాళిదాసుగారి వద్ద వీణ నేర్చారు .హరిడేహళ్ వెంకట రావు  గారితో వివాహమయ్యాక నెర్లిమర్ల చేరి ,సుదర్శనం అప్పలాచార్యులవద్ద నేర్చారు .వాసావారు రోజూ వీరింటికి వచ్చేవారు .రాజనీతి శాస్త్రం ప్రజాపాలన లలో ఏం యే తో పాటు బి ఎడ్ చేసిన  అ౦బు జవల్లి విజయనగరం రాజా వారికాలేజిలో 1965 నుంచి 1993 వరకు వీణ లెక్చరర్ గా, శాఖాధిపతి గా  పని చేసి ,పదవీ విరమణ తర్వాత తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం లో వీణ లెక్చరర్ అయ్యారు .సంగీతం పైనా వాసా వారిపైనా ,గాన కళ మీద ఎన్నో వ్యాసాలూ రాశారు .

Inline image 2

46 –ఆనంద రాజ్య లక్ష్మి

326 –మాధుర్యం వైదుష్యం రెండూ ఉన్న వైణికులు ఆనంద రాజ్య లక్ష్మిగారు .వీణ తప్ప వేరే ప్రపంచం లేదీమెకు .16 వ ఏట చిట్టిబాబుగారు వాసా వారింటికి రాగా తన శిష్యురాలి ప్రతిభను ఆయనముందు ప్రదర్శింప జేశారు .కష్టమైన తోడి రాగం వాయించి మెప్పు పొందారు .వాసావారి నుంచి అనేక రహస్యాలు గ్రహించారు .’’లాహిరి లాహిరి ‘’సినిమాకు ,టి వి సీరియల్స్ కు వీణ వాయించారు సినీ నటి జయప్రద వీరివద్ద నాలుగేళ్ళు  వీణ నేర్చుకొన్నారు .వీరి వీణ కృషికి యునేస్కో సర్టిఫికేట్ ఇచ్చింది .

Inline image 3

47 –ఇ .గాయత్రి

327 –వీణకు మహా గౌరవం తెచ్చినవారిలో గాయత్రి గారొకరు .వీణ పై గజల్స్ వాయించి రికార్డ్ చేశారు ‘’పంచ సూక్తాలను’’ వీణ పై వాయించే నేర్పు ఈమెది .పంజాబీ భాంగ్రా ,గుజరాతీ డాండియా పాటల్ని వీణపై వాయిస్తారు .వీణకు పరిమితులు లేవని భోపాల్ లో జరిగిన సెమినార్ లో పత్రం రాసి సమర్పించారు .అవసరం ఉంటేనే గమకం వేస్తారు .వాసా వారి శిష్యరత్నం .దేశ విదేశాలలో అనేక అవార్డులు పొందారు .ఆమె కేసెట్లు అమెరికాలోని పిట్స్ బర్గ్ దేవాలయందాకా వ్యాపించాయి .

Inline image 4

48-ఈమని కల్యాణి

328 –ఈమని శంకర  శాస్త్రిగారమ్మాయి  కల్యాణి .తండ్రికి కచేరీలలో సహకరించారు .భర్త లక్ష్మీనారాయణ .ఈమె వీణ తండ్రిని గుర్తు చేస్తుంది .చిట్టిబాబు వీణ ఈమనిని మరి పిస్తుంది .గమక ప్రాధాన్యం ,మీటు వైశిష్ట్యం ,కీర్తన వాయించటం లో స్పష్టత కల్యాణిగారి ప్రత్యేకత .ఆవేశం తోపాటు నిగ్రహమూ ఉన్న కళాకారిణి .భౌతికంగా ఈమని వారు మనమధ్య లేక పోయినా కుమార్తె కల్యాణిగారు సృజిస్తున్న ‘’నాద దేహదారణ చేస్తున్నారు ‘’ అంటే అతిశయొక్తికాదు’’ అన్నారు ముదిగొండశ్రీ .’’మధుర స్మృతి-ఇతర కీర్తనలు ‘’అనే పేరుతొ కేసెట్ గా రికార్డ్ చేశారు .1975 లో ‘’మొదటి ప్రపంచ తెలుగు మహా సభలలో తండ్రి ఈమని శంకర శాస్త్రి గారితో వేదికపై సహకార వాద్యం వాయించిన ఘనత కల్యాణి గారిది

.49  –టి పద్మిని

329 –మంచి ప్రయోగ శీలి పద్మినిగారు రామవరపు విజయ లక్ష్మి తిరుపతి రామానుజ సూరి గార్ల వద్ద వీణ నేర్చారు .తుమ్మల వేణు గోపాలరావు కృష్ణా బాయ్ దంపతులకు జన్మించి ,రచయితా ,ఆంద్ర విశ్వ విద్యాలయ తెలుగు శాఖలో ఆచార్యులు అయిన అత్తలూరి నరసింహారావు గారిని పెళ్లి చేసుకొని ,1956 లో బెజవాడలో గాత్రం వీణలలో డిప్లొమా పొంది ,ఏం యే ఇంగ్లీష్ చేసి ,పి హెచ్ డి.సాధించారు .ఆకాశవాణి ,దూరదర్శన్ లోకచేరీలు చేశారు .1979 లో ‘’మ్యూజిక్ –పెయింటింగ్ ఫీస్ట్ ‘’వాయించారు వీరు వీణ వాయిస్తుంటే ఇద్దరు చిత్రకారులు చిత్రాలు వేయటం అనేది ఇక్కడ చేసిన ప్రయోగం .భరతుడు నాట్య శాస్త్రం లో యే రసానికి యే రంగు ఉంటుందో తెలియజేశాడు .సన్నాయి వాయిద్యం తో కలిసి పద్మిని గారు’’ ద్వివాద్య ‘’కచేరీ చేయటం మరో ప్రయోగం .1993 ,99 లలో రెండు సార్లు అమెరికా వెళ్లి పాడుతూ వాయించమంటే అలాగే కచేరీలు చేసి వచ్చారు .

50 –జయ లక్ష్మీ శ్యామ సుందర్

330-వాసా ,అయ్యగారి ,పప్పు వంశాలు వైణిక వంశాలు .పప్పు సోమేశ్వరరావు గారమ్మాయి ,అయ్యగారి సోమేశ్వర రాగారబ్బాయి శ్యామ సుందర్ గారి భార్య శ్రీమతి జయలక్ష్మి ..1955 లో జన్మించి తండ్రి ,మామగార్ల భర్త  సాన్నిధ్యం లో సాధన చేసి ,అగ్రశ్రేణి వైణికురాలై భర్తకు  సహకార వాద్యం వాయిస్తూ ,ఆకాశవాణిలో  టి .వి .లో సోలోగా జంటగా వాయిస్తూ 2001 అమెరికా తానా సభలకు వెళ్లి జంటగా వాయించి డెట్రాయిట్ ,న్యు జేర్సీలలో విడిగా కచేరీలు చేశారు జయలక్ష్మి .విజయవాడ రేడియో కేంద్రం నుంచి ‘’రండి చేయి చేయి కలుపుదాం ‘’’’పచ్చలహారం ‘’,తుంగ భద్ర ‘’వంటి రూపకాలను ప్రసారం చేశారు .

51 –రామవరపు మాధురీ దేవి

331 –ఒరాకిల్ డెవలపర్ 20 00 ,,మైక్రో సాఫ్ట్ అప్లికేషన్స్ నాలెడ్జ్ తో అప్లికేషన్ లో డిప్లొమా పొందిన రామవరపు మాదురీదేవి ,ఆంధ్రా యూని వర్సిటి నుంచి వీణ డిప్లొమా ,ఢిల్లీ  విశ్వ విద్యాలయం నుంచి కర్నాటక గాత్ర సంగీతం లో ‘’సంగీతశిరోమణి ‘’వీణలో ఏం.ఎ గోల్డ్ మెడల్ ,కర్నాటక సంగీతం లో అదే యూని వర్సిటీ నుంచి ఏం. ఫిల్ .పొందిన ఘనత మాదురీదేవిగారిది .15-1-1969 లో విశాఖ లో రామవరపు విజయలక్ష్మి ,శరత్ బాబు దంపతులకు జన్మించిన మాధురి చిన్నతనం లోనే పెద్ద పేరు పొందింది .రేడియోలో ఎ గ్రేడ్ వీణా ఆర్టిస్ట్ ,లలిత సంగీతం లలిత వాద్య సంగీతం లో బి గ్రేడ్ ఆర్టిస్ట్ .’’కర్నాటక సంగీతం లో వర్ణముల పాత్ర ‘’,జావళి అన్న సంగీత ప్రక్రియా పరిశీలనం ‘’అనే రెండు అంశాలపై గొప్ప పరిశోధన చేసి పత్రాలను సమర్పించారు .చిట్టిబాబుగారి ‘’టెంపుల్ బెల్స్ ‘’,’’సేరేనాడే ‘’అనే ఎల్ .పి రికార్డ్ లలో వాయించిన అదృష్ట వంతురాలు .కర్నాటక ,లలిత ,పాశ్చాత్య సంగీతాలు మూడింటి లోను నిష్ణాతురాలు .1989 -90 లలో అమెరికాలో అనేక రాష్ట్రాలలో పర్యటించి అనేక ప్రముఖ పట్టణాలలో కచేరీలు చేసి మెప్పు పొందారు .’’అంకిత భావం ఉంటేనే ఏదైనా సాధ్యం ‘’అంటారు ఆమె .ఆమె వీణ విద్యా రహస్యాన్ని ఒక పత్రిక ‘’స్వర వీణా మాధురి ‘’అని మెచ్చింది .Inline image 7

52- మేడూరి శ్రీనివాస్

332  -వృద్ధ సంగీత విద్వాంసులు శ్రీ మేడూరి శ్రీనివాస్ గారు .పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కొవ్వూరు దగ్గర దొమ్మేరులో 19 13 జనవరిలో జన్మించి ,1923 నుంచి రెండేళ్ళు శ్రీ తుమురాడ సంగమేశ్వర శాస్త్రిగారి వద్ద వీణ నేర్చిన శ్రీనివాస్ గారి తలిదండ్రులు లక్ష్మీ సూరమ్మ ,కామ దాసు గార్లు .విజయనగరం లో వాసా వెంకట రావు గారి వద్ద వీణ అభ్యసించి ,హైదరాబాద్ కింగ్ కోఠీ ప్రభుత్వ సంగీత కళాశాలలో 16 ఏళ్ళు వీణ అధ్యాపకులుగా పని చేశారు .10 వ ఏట నుండే వీణ వాయించిన వీరి భార్య కుమార్తెలు అందరూ వీణా వాదన నిపుణులే .

53 –మేడూరి నరసింహా రావు ,సుబ్బలక్ష్మి

333 –మేడూరి నరసింహారావు నిలబెట్టి  వాయించేవారు వీణను .సంగమేశ్వర శాస్త్రిగారి శిష్యులు .నరసింహా రాగారమ్మాయి సుబ్బలక్ష్మి .తండ్రివద్దేవిద్య నేర్చ శ్రీపాద పినాక పాణిగారివద్ద మెళకువలు గ్రహించి వేగంగా వీణ వాయించే నేర్పు సాధించారు .బెంగుళూరులో ఉంటున్నారు .

54- మేడూరి శ్రీనివాస్

334 -1969 ఆగస్ట్ లో దొమ్మేరులో పుట్టి తండ్రివద్దే విద్య నేర్చి ,వీణ టెక్నిక్ లను అక్క సుబ్బలక్ష్మి దాగ్గర గ్రహించి అగ్ర స్థాయి వైణికులుగా ఉంటూ యెంత వేగంగా వాయించినా స్పష్టత తగ్గకుండా ,శ్రోతలను కదల కుండా కూర్చేపెట్టే సామర్ధ్యం పొంది బాగా రాణిస్తున్నారు .వాద్యం పై గొప్ప అధికారం నైపుణ్యం ఉన్నవారు .ఇన్సూరెన్స్ ఉద్యోగి అయినా శ్రోతల మానసిక ఇన్సూరెన్స్ కు వీణ ద్వారా హామీ ఇస్తున్నారు .చిట్టిబాబుగారు ఒకే వీణపై 10 వీణల పెట్టుగా ఎలా వాయి౦చ గలరో శ్రీనివాస్ కూడా అంతేసులభంగా శంకరాభరణం, తోడి రాగాలను ‘’తోడి పారేయ ‘’గలరు .

55- అయ్యగారి సత్య ప్రసాద్

335-అయ్యగారి శ్యామసుందర్ గారి తమ్ముడు ,సోమేశ్వరరావుగారబ్బాయి సత్య ప్రసాద్ .తండ్రేగురువు .వీణలో డిప్లోమాపొంది విశాఖ రేయోకేంద్రం నుండి వీణ వాయించేవారు 28-10-1955 లో గుంటూరు జిల్లా బాపట్ల లో జన్మించిన వీరు  ,గాత్రధర్మానికే ప్రాధాన్యమిస్తారు .ఎవరూ ఎదురుగా  తాళం వేయాల్సిన అవసరం లేకుండా మనసులోనే తాళం నడుపుకొనే ప్రత్యేకత వీరిది .సప్త తంత్రులను సద్వినియోగం చేస్తారు. రాజమండ్రి ప్రభుత్వ సంగీత కళాశాలలో వీణ అధ్యాపకులుగా ఉన్నారు .

Inline image 8

56 –యోగ వందన

336 –ఉస్మానియా నుంచి ఏం. ఎస్ సి ,,త్యాగరాజ ప్రభుత్వ కళాశాలనుంచి వీణ డిప్లొమా ,మీరజ్ లోని అఖిల భారత గాంధర్వ విద్యాలయ నుంచి ప్రధమ శ్రేణి లో ‘’అలంకార్ ‘’ను పొందిన విదుషీమణి యోగవందన .దేశ విదేశాలలో గొప్ప కీర్తి పొందిన వందన భాగ్య నగరం లో పుట్టి పెరిగింది  భర్త శ్రీ కామేశ్ ను పెళ్ళాడి బెంగుళూరు లో స్థిరపడ్డారు .వీరి తలిదండ్రులు శ్రీ వేటూరి ఆనందమూర్తి శ్రీమతి చంద్ర కళ .తల్లి గొప్ప గాయని. తండ్రి మహా పండితులు ,కవి రచయితా విఖ్యాత విమర్శకులు,పరిశోధకులు . .తాతగారు జగత్ ప్రసిద్ధకవిపండిత పరిశోధకులు మాస్టర్ సి వి గారి శిష్యులు  వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రిగారు .

337-శ్రీమతి కాజ శుభాషిణి ,శ్రీ ఎ.అనంత రావు గార్ల వద్ద విద్య నేర్చి వాసావారి వాదనా పద్ధతికి అలవటై, కుసుమ కోమల మార్దావాన్ని సాధించారు. మహారాజపురం విశ్వనాధయ్యర్ గోల్డ్ మెడల్ పొందారు .మన రాష్ట్రం లోని అన్నినగరాలలో కచేరీలు చేశారు .తిరువయ్యూర్ త్యాగ రాజ ఆరాధనోత్సవాలలో భక్తీ శ్రద్ధలతో పాల్గొంటారు .

338-2011 మే నెలలో మలేసియా రాజధాని కౌలాలంపూర్ లో ‘’టెంపుల్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ ‘’లో,ఇండియన్ కల్చరల్ సెంటర్ ,లలో వీణ కచేరి చేశారు  ఐ సి సి ఆర్ ద్వారా సైప్రస్ ,చైనాలకు ఆహ్వానాలన౦దు కొని సింగ పూర్ లో మన ఎ౦బసిలో వీణ వాయించారు. దుబాయ్ జర్మనీ డెన్మార్క్ లలో ఆహ్వానాల మేరకు వెళ్లి కచేరీలు చేసి ఘన సన్మానాలు అందుకొన్నారు .

339-‘’వాయి౦చ గానే శ్రోతలకు యిట్టె తెలిసి పోయే ప్రముఖ కృతులను ఎన్నుకొని వాయిస్తాను .రాగం వెంట రాగం వాయిస్తున్నప్పుడు రెండు రాగాలలో స్వర సామ్యం లేకుండా చూసుకొంటాను .భిన్న వాగ్గేయ కారుల రచనలనూ వేర్వేరు తాళాలను ఎన్ను కొంటాను .కచేరీ చివర హిందూస్తానీ రాగాలు వాయిస్తాను ‘’ అని యోగ వందన తన విజయ రహస్యం చెప్పారు .

340 –‘’జనం వీణకచేరీలకంటే గాత్రకచేరీలను ఎక్కువగా ఆదరిస్తున్నారని ‘’అనటాన్ని యోగవందన ఒప్పుకోవటం లేదు .కన్నైకుడి వైద్యనాదంగారి వయోలిన్ సోలో  కచేరీ ఎంతటి ప్రసిద్ధి చెందిందో అందరికి తెలుసు .ఇప్పుడు శాస్త్రీయ సంగీతానికి ఆదరణ బాగా ఉందని ,వాద్య కళాకారులు కూడా శ్రోతల్ని రంజింప చేయటం ముఖ్యంగా భావించాలన్నారు ..సంగీత విద్యాభి వృద్ధికి విశ్వ  విద్యాలయాలు బాగా తోడ్పడుతున్నాయని ,అయితే ప్రభుత్వ సాయం, ప్రోత్సాహం ఇంకా ఎక్కువగా ఉండాలని ,తలిదండ్రులు తమ పిల్లలను సంగీతం పై ప్రోత్సాహం కలిగించాలని ,గురువుల బాధ్యతా కూడా ఎక్కువగా ఉందని వీణ నేర్చుకోవ టానికి గాత్ర సాధన కూడా అవసరమని ,సాధనకన్నా సంగీతం  వినటం ఎక్కువ అవసరమని ,కచేరీముందు అదనపు సాధన విజయాన్నిస్తుందని తన కుమార్తె యోగ కీర్తన కూడా ఇదే కోవ లోకి చెందుతుందని వీణా ‘’యోగం’’ లో అందరి ప్రోత్సాహ’’ వందనాలు’’ అందుకొంటున్న ‘’యోగ వందన ‘’గారి మాటలు అందరూ ఆలోచింప దగినవే .

Inline image 9

‘’ఇది విన్నారా ,కన్నారా ‘’అనే ఈ సంగీత ధారావాహిక ఇంతటితో సమాప్తం .

మొదట్లోనే చెప్పినట్లు ఈ బృహత్ రచనకు ఆధారం –తెలుగు అకాడెమి వారు ప్రచురించిన ఆచార్య శ్రీ ముది గొండ వీరభద్రయ్య గారి రచన ‘’మన గాత్ర,తంత్రీ వాద్య సంగీత విద్యా నిధులు ‘’అని వినయ పూర్వకం గామళ్ళీ  తెలియ జేస్తూ,ఇంత మంది సంగీత సరస్వతులను ,వారి గురు మహోదయులను ,శిష్య ప్రముఖులను పరిచయం చేసే మహా అదృష్టం నాకు దక్కిందని పొంగిపోతూ ,ఆచార్య ముదిగొండ వీరభద్రయ్యగారి కీ ,వారి విశేష కృషికి నమస్కరిస్తూ   సెలవు తీసుకొంటున్నాను .

Inline image 10

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్- 20-8-16 –కాంప్-బాచుపల్లి –హైదరాబాద్ .

 

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.