గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణ౦ -3 54-భారతీయ శిల్ప చిత్రకళాధ్యయనం చేసిన సంస్కృత విద్యావేత్త –కలంబూర్ శివరామ మూర్తి (1909-1983)

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణ౦  -3

54-భారతీయ శిల్ప చిత్రకళాధ్యయనం చేసిన సంస్కృత విద్యావేత్త –కలంబూర్ శివరామ మూర్తి (1909-1983)

భారతీయ మ్యూజియాలజిస్ట్ ,కళా చరిత్రకారుడు,చెన్నై గవర్నమెంట్ మ్యూజియం క్యురేటర్,గొప్ప స౦స్కృత విద్వాంసుడు  సి .శివరామ మూర్తి .అనేక మోనోగ్రాఫుల ,గైడ్ పుస్తకాల రచయిత . సౌత్ ఇండియన్ ఎపిగ్రఫీపై సాధికారికత ఉన్నవాడు .ఎకడమిక్ విద్యానంతరం చెన్నై ప్రభుత్వ మ్యూజియం క్యురేటర్ గా ఉద్యోగం లో చేరి ,తర్వాత భారత పురాతత్వ శాఖ లో కలకత్తా ఆర్కియలాజికల్ సెక్షన్ సూపరిన్టెన్డెంట్ అయ్యాడు .తఱువాత జాతీయ మ్యూజియం కీపర్ అయి ,చివరకు డైరెక్టర్ అయ్యాడు .ఇంటర్ నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మ్యూజియమ్స్ లో ఎక్సి క్యూటివ్ మెంబర్ అయి, చైర్మన్ గా సేవలు అందించాడు .అనేక విషయాలను శోధించి ,పరిశోధించి విలువైన పత్రాలు రచించి సమర్పించి ప్రచురించాడు .ప్రముఖ ఆర్కియాలజిస్ట్ జువాలజిస్ట్ ఫ్రెడరిక్ హెన్రి గ్రేవ్లి తోకలిసి 1938లో ఘనంగా ‘’యా౦టి క్విటీస్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్’’ ప్రదర్శన నిర్వహించాడు .శివ రామ మూర్తి ఫ్రెంచ్ భాషలో రాసినఉత్తమ గ్రంధమైన  ‘’ఎల్  ఆర్ట్ ఇండే ‘’కు దాదాభాయ్ నౌరోజీ పురస్కారం లభించింది .ఇది జర్మని ,ఇటలి ,ఇంగ్లీష్ మొదలైన భాషలలో నూ ముద్రణ పొందింది .జవహర్లాల్ నెహ్రు మెమోరియల్ ఫండ్ ఏర్పరచినపుడు ట్రస్టీలు మొదటి సారిగా మూర్తి ప్రతిభా విశేషాలు గుర్తించి సత్కరించారు .

భారతీయ సాహిత్యం లో నటరాజ మూర్తి గురించి రెండేళ్ళు విస్తృతమైన పరిశోధనలు చేసి శివ రామ మూర్తి ‘’నటరాజ ఇన్ ఆర్ట్ ధాట్ అండ్ లిటరేచర్ ‘’అనే అపూర్వ గ్రంధం రచించాడు .తన తలిదండ్రులకు అంకితం చేసిన ఈ మహత్తర గ్రంధం ఆయన ప్రతిభా సర్వస్వం గా ఉంది .412పేజీలతో వెలువడిన ఈ ఉద్గ్రంధం నట రాజ విశ్వ నృత్య హేల ‘’శివ తాండవం ‘’ను ,దానికి కరణాలుగా సహకరించిన బ్రహ్మ ,విష్ణువులను  సమగ్ర సర్వ స్వరూప౦ గా  ఆవిష్కరించి చిరస్మరణీయం చేసింది . ఈ శివ తాండవ నృత్యానికి మూలాధారం వేదాలలో ఉన్నది .నటరాజ తత్త్వం భారతీయ సరిహద్దులు దాటి విశ్వ వ్యాప్త మైంది .దీనికి ముఖ్య కారకుడు శివరామ మూర్తి .ప్రముఖ చిత్రకారుడు,చరిత్రకారుడు  ఆనంద కుమారిల స్వామి కూడా నటరాజ విగ్రహం పై పరిశోధన చేసినట్లు మనకు తెలుసు .

శివ తాండవ నటరాజ మూర్తి చిదంబరం లో ఉన్నాడు .ఆ మూర్తి వైభవం వర్ణించటానికి ఆది శేషుడు కూడా చాలడు అంటారు .శివ తాండవం లో సత్యం శివం సుందరం సమ్మిళితమై ఉంటాయని స్పష్టం చేశారు .కాలానికి ,కాల రాహిత్యానికీ ఈ శిల్పం మనోహరమైన ఉదాహరణ .సంప్రదాయం ఆధునికతల మేళ వింపు ఉన్న మూర్తి .శివ రామ మూర్తి బక్కపలుచగా నుదుట విభూతి ,కుంకుమ బొట్టుతో ఉండి మహా మహోపాధ్యాయ అప్పయ దీక్షితుల వంశానికి చెందిన వాడని పిస్తాడు .ఆయన తండ్రి గొప్ప సంస్కృత విద్వాంసుడు ,సివిల్ ఆఫీసర్ ,;;సుందర రామాయణం ‘’రచించిన కలంబూర్ సుందర శాస్త్రి .

1983 లో శివరామ శాస్త్రీ నటరాజ స్వామి విభూతిపై ప్రసంగిస్తూ అకస్మాత్తుగా  గుండెపోటుతో 74 వ ఏట మరణించి నటరాజ సాన్నిధ్యాన్ని చేరుకొన్న ధన్య జీవి .మూర్తి గ్రేట్ బ్రిటన్ ,ఐర్లాండ్ దేశాల రాయల్ ఏషియాటిక్ సొసైటీల గౌరవ ఫెలోషిప్ పొందినవాడు .కంచి పరమాచార్యులు శ్రీశ్రీ చంద్ర శేఖరేంద్ర స్వామివారు   మూర్తిని సన్మానించి ‘’విచిత్ర చిత్త’’అనే సార్ధక బిరుదు ప్రదానం చేశారు .8 వ శతాబ్దపు పల్లవ రాజు మహేంద్ర వర్మకు ఈ ‘’విచిత్ర చిత్త’’బిరుదు ఉండేదని,కుడుమియామలై లోని మహేంద్ర వర్మ చెక్కించిన బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వర త్రిమూర్త్యాత్మక శిల్ప విగ్రహం వద్ద శిలా శాసనం పై ఉన్నదట .ఎన్నో అవార్డులు రివార్డులు అందుకొన్న మూర్తికి 1975 లో భారత ప్రభుత్వం పద్మ భూషణ పురస్కారం అందజేసి సన్మానించింది .దేశ విదేశాలలో అనేక యూని వర్సిటీలకువెళ్లి గెస్ట్ లెక్చర్లు ఇచ్చాడు .దాదాపు 35గ్రంధాలు రచించాడు .మూర్తి మరణానంతరం బాంబే ఏషియాటిక్ సొసైటీ ‘’కాంప్ బెల్ మెమోరియల్ గోల్డ్ మెడల్ ‘’ను అందజేసింది .

శివరామ మూర్తి రచనా సర్వస్వం

  •  Mahabalipuram (1952)
  • Early Eastern Chalukya Sculpture (1962)
  • Indian Epigraphy and South Indian Scripts (1966)
  • Nataraja in Art, Thought, and Literature (1974)
  • L’Art en Inde (1977)
  • Chitrasutra of the Vishnudharmottara (1978)
  • Kalugumalai and Early Pandyan Rock-cut Shrines
  • Sanskrit Literature and Art: Mirrors of Indian Culture
  • La stupa du Barabudur (in French)
  • An Album of Indian Sculpture
  • Rishis in Indian art and literature
  • Royal conquests and cultural migrations in South India and the Deccan
  • Vijayanagara paintings
  • Numismatic parallels of Kalidasa
  • Sculpture inspired by Kalidasa
  • Sri Lakshmi in Indian art and thought
  • Ramo Vigrahavan dharmah-Rama embodiment of righteousness
  • Birds and animals in Indian sculpture
  • Sanskrit literature and art
  • Mirrors of Indian culture
  • Satarudriya – Vibhuti of Siva’s Iconography
  • Panorama of Jain art
  • Shiva
  • Ethical fragrance in Indian art and literature
  • Indian Painting
  • Approach to nature in Indian art and thought
  • The art of India
  • Expressive Quality of Literary flavour in Art
  • Early Andhra Arts and Iconography
  • Indian Bronze
  • The Chola temples: Thanjavur, Gangaikondacholapuram & Darasuram
  • Early eastern Chalukya sculpture
  • Harappan Art
  • Indian epigraphy and South Indian scripts
  • Bhagavatpada-Sri Sankaracharya
  • Epigraphical echoes of Kalidasa
  • 5000 years of the art of India: with Mario Bussagli
  • An Introduction to South Indian Temple Architecture and Sculptures, co-authored with F. H. Gravely
  • Illustrations of Indian Sculptures, co-authored with F. H. Gravely
  • Guide to the Archaeological Galleries, co-authored with F.H.Gravely
  • Notes on Hindu Images, co-authored with F. H. Gravel

Inline image 1

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -29-1-17 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s