వ్యాఖ్యాన చక్రవర్తి మల్లినాథ సూరి మనీష -31

వ్యాఖ్యాన చక్రవర్తి మల్లినాథ సూరి మనీష -31

 ఏకావలి  లో అలంకార చర్చ
ఏకావాలి లో మరో ముఖ్య విషయం అలంకార నిర్వహణ .ఈ విషయం లో విద్యా దరుడు ,మల్లినాథుడు అత్యున్నత స్థాయి ప్రదర్శన చేశారు . పూర్వ ఆలంకారికుల విధానాన్ని అనుసరించి ,తమ వ్యాఖ్యానాలను జోడించారు .మల్లినాథుడు అలంకారాలతో ఉండే పోలికలను ఒక సామాన్య సిద్ధాంతాన్ననుసరించి వివరించాడు . ఇదే మల్లినాథుని ”తరల ”వ్యాఖ్యానం లో ప్రత్యేకత అందువలన అసలు ఏకావాలి లో ఉన్న వాటిని బహిర్గతం చేయటం సులువైంది . 5 వ ఉన్మేషం  అంతా అలంకార చర్చకే కేటాయించాడు సూరి . కొన్ని అలంకారాలపై మల్లినాథుని అభిప్రాయాలేమిటో తెలుసుకొందాం .
  కొన్ని అలంకారాలు ఆధారం లక్షణం
విద్యాధర ,మల్లినాధులిద్దరూ కొన్ని అలంకారాలు కొన్ని రకాల లక్షణాలపై ఆధార పడ్డాయని చెప్పి ,వివరించారు .దీనినేలాల్యే పండితుడు ఒక పట్టికలో పొందు పరచాడు .
లక్షణం                     ఉదాహరణ                          అలంకారానికి మూలం 

1-జగత్స వార్యా     సురధీర్ఘి కా అతిశయ పావనాపాది  అప్రస్తుత ప్రశంస
2-విపరీత             కిమివ నాపకృత మనేన                  వ్యాజ స్తుతి
3-అజహత్స్వార్యా   కావ్యాదయహ -విదుషో లక్ష  య0తి   సమాసోక్త్యాది
                              ఉత్ప్రాదాన లక్షణ

-4-జహ దజ హాత్సవర్యా – వారణేంద్రస్య దేశకాల విశిష్టహ  సమాసోక్త్యాది

                                  త్వ మధునా నాస్తి
5-సారొపా            అగ్నిర్మాణ వాకః
  1- గౌణి
   2- శుద్ధా             ఉపచారవతీ ,ఉపచారః ,విద్యా విధి
                          కార్య కారణా భావః తాదాభ్యామ్                       రూపకాది
       శుద్ధా –       యధా ఇంద్రార్ధ స్యూ ణాఇంద్రహ
                     స్వస్వామి భావా లక్షణా సంబంధః


6-సాధ్య వసనా    విషయం నిర్జీణౌ విషయహ
        1-గౌణి             అయం పరిజాతః                                  అతిశయోక్తి
    2-శుద్ధా          ఆయమానందః
మల్లినాథుని భావనలో ఆ రెండు అనుబంధాలు ఆరోప ,అధ్యారోపాల వలన  భిన్నమైనవి ”సారొపా సాధ్యాయ వసనా శుద్ధాస్ ”ల మధ్య భేదం కూడా అలాంటిదే కారణం సంబంధం ,పోలిక .విద్యాధరుడు 7 లక్షణాలను కావ్యప్రకాశ లోని 6 లక్షణాలకు బదులు  గా చెప్పాడు .జహదాది లో 3 రకాలు ,సారోపాధ్య వాసనం లో 4 రకాలు -2 గౌణాలు 2 శుద్ధాలు చెప్పాడు .అవి ఒకదానితో ఒకటి కలిసి మిళితమై ప్రాధమికంగా ,,ఆధీనకంగా సంబంధాలను తెలియ జేస్తాయి
  విద్యాధరుడు ఏకావాలి 5 వ ఉన్మేషం లో గుణాలు ,అలంకారాల పనేమిటో వివరించాడు . గుణాలు తీపి లాంటివని మనోభావాలకు  పూర్వ లక్షణాలకు లోబడి ఆ మనో భావ  ఉత్కృష్టత ను వ్యక్త పరుస్తాయి .అలంకారాలు కవిత్వం లో పదం అర్ధాలు సంబంధం తో ఉత్కృష్టత ను వివరిస్తాయి . వాటిలోనే ఉండి కలయికలో మనో భావాలను ద్రవీ భూతం చేస్తాయి .ఏకావాలి లోని ఒక విషయం పై వ్యాఖ్యానిస్తూ మల్లినాథ సూరి అనుమానం వ్యక్తబరచి దాన్ని చర్చతో నివృత్తి చేస్తాడు కొందరు గుణాలు ఉత్కృష్టత కలిగిస్తాయని అంటే ,అలంకారాలతో కలిసి ఆ స్థాయి తెస్తాయి అంటూ మల్లినాథుడు –
”కావ్యాత్మ రస సమావేతా  స్తుదుక్త ర్ష వేతవే ధర్మా గుణః -కావ్యా0గ సంయుక్త  స్తదుక్త
ర్శ హేతవోలంకార ఇతి భేద ఇత్యర్ధహ్ ”అంటూ అంగిరసమా వేతా గుణాః ఆంగే స్సంయుక్త స్త్వలంకారా ఇత్యుక్తమ్ ”అన్నాడు .. దీని తర్వాత ఏకావాలి లో కొన్ని అలంకారాలను వాటిపై మల్లినాథుని భావాలను తెలుసుకొందాం . 
   సశేషం 
  మీ-గబ్బిట  దుర్గా ప్రసాద్ -2-5-17 -కాంప్-షార్లెట్ -అమెరికా 

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s