గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 261-అశ్వ శాస్త్ర కర్త -శైల హోత్రుడు (బీసీ 2350 )

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

క్రీ.పూ. 2350 కాలం వాడైన శైలహోత్రుడు ‘’శైల హోత్ర  సంహిత ‘’అనే అశ్వ శాస్త్రాన్ని రాశాడు .తండ్రి హయఘోషుడు పశు వైద్యానికి ఆద్యుడు.  ఉత్తరప్రదేశ్ లోని గొండా  బహ్రాచ్  సరిహద్దులలోఉన్న శ్రావస్తి నగర వాసి .భరద్వాజ ఆయుర్వేదం ప్రకారం శైల హోత్ర  అగ్ని వేశులు ఇద్దరు ఒకే గురువు శిష్యులు .ఆయుర్వేదం పై ‘’అగ్ని వేశ తంత్రం ‘’రాసిన మొదటివాడు అగ్నివేశుడు .తరవాతే చరకుడు రాశాడు .ఆతర్వాత శుశ్రుతుడు రాశారు .

 యుద్ధాలలో గుర్రాలు చాలా ఎక్కువగా తోడ్పడుతాయి కనుక మేలు జాతి గుర్రాలను పుట్టించి పోషించటం అవసరమైంది .దానికోసం శైలాహోత్రుడు ‘’అశ్వ శాస్త్రము ‘’రాశాడు అది ఆయన పేరుమీద ‘’శైల హోత్ర  సంహిత ‘’గా పిలువ బడుతోంది .ఇది 12 ,000 సంస్కృత శ్లోకాల గ్రంధం .ఇది పర్షియన్ ,అరేబిక్ ఇంగ్లిష్ మొదలైన భాషలలోకి అనువాదం పొంది అందరకు మార్గ దర్శకమైంది .ఇందులో అశ్వ ,గజ శరీర నిర్మాణం ,వాటి వైద్య శాస్త్రం శస్త్ర చికిత్స విధానం ,వాటికి వచ్చే రోగాలు వాటి నివారణ జబ్బులు రాకుండా కాపాడే విధానాలు అన్నీ సమగ్రంగా ఉన్నాయి .అనేక జాతుల గుర్రాలు వాటి శరీర నిర్మాణం ,వాటి వయసు తెలుసుకొనే విధానం ,ఉన్నాయి శైల హోత్రుడే మరొక రెండు గ్రంధాలు 1-అశ్వ లక్షణ శాస్త్రం 2-అశ్వ ప్రశంస రాశాడని అంటారు .అశ్వాలపై వెలువాడిన అనేక గ్రంధాలకు ముఖ్య ఆధారం  శైల హోత్ర  సంహిత .దీన్ని పెంచి లేక మార్చి రాయబడినవే . అయితే క్రీపూ 1800 లో ముని పల్కాప్య ‘’హస్తి ఆయుర్వేదం ‘’రాశాడు .ఇందులో 4 భాగాలు ,152 అధ్యాయాలున్నాయి .క్రీ.పూ 1000-900 కాల మహాభారత పాండవ సోదరులలో నకులుడు అశ్వ శాస్త్రం లో నిపుణుడని ‘’అశ్వ చికిత్స ‘’గ్రంధం రాశాడని ,అతని తమ్ముడు సహదేవుడు గొప్ప పశు పాలకుడని పశువైద్య0 లో దిట్ట అని అంటారు ‘. 262-రత్న శాస్త్ర కర్త -వరాహ మిహిరుడు (505-587 )

వేదకాలానికి పూర్వమే అంటే 5 వేల  ఏళ్ళక్రితమే మహర్షులు  అంతర్  దృష్టి తో ఆకాశ గ్రహాలకు ,మానవ శరీరానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని కనిపెట్టారు .విశ్వం లోని గ్రహ ,నక్షత్రాలకు కొన్ని రకాల శక్తులున్నాయి .అందుకనే ‘’యత్ పిండే తత్ బ్రహ్మాండే ‘’అనే సామెత వచ్చింది .భూమిపైప్రతి  మనిషి జీవితాన్ని గ్రహ నక్షత్రాలు ప్రభావితం చేస్తాయి .నవగ్రహాలకు నవ రత్నాలకు సంబంధం ఉంది  . సూర్యుడు కెంపు చంద్రుడు ముత్యం .కుజుడు పగడం .బుధుడు పచ్చ . గురుడు నీలం .. శుక్రుడు వజ్రం .శని నీలం .రాహువు గోమేధికం .కేతువు కనక పుష్యరాగం .

  ఈ నవరత్నాలగురించి చెప్పే శాస్త్రమే రత్నశాస్త్రం ‘’జెమ్మాలజీ ‘’.రత్న శాస్త్రం సృష్టితో పాటు ఏర్పడిందే నని నమ్మకం .దీని గురించి ఒక ప్రత్యేక మంత్రం ఉంది -’’స శ0ఖ చక్రం స కిరీట కుండలం స పీత వస్త్రం సరసీ  రుణేక్షణం -సహ్రర్వ క్షస్థల కౌస్తుభాశ్రియమ్ నమామి విష్ణుం శిరసా చతుర్భుజం ‘’

 విష్ణు మూర్తి అనేక ఆయుధాలు ధరించినా అయన  మెడలో కౌస్తుభహారం ఉంటుంది .శివుడు పాములు పులి చర్మం పుర్రెలహారం  ధరించినా  జపమాలలో దేవతలు భక్తితో సమర్పించిన ‘’రుద్రమణి ‘’ధరిస్తాడు .మధ్యయుగ కాలం లో కూడా రత్న శాస్త్రం పై చాలామంది దృష్టిపెట్టారు ఆచార్య వరాహమిహిరుడు రచించిన ‘’బృహత్ సంహిత ‘’లో రత్న శాస్త్ర విషయాలు అనేకమున్నాయి .అందులో ఒక అధ్యాయాన్ని పూర్తిగా  రత్న విషయాలకు కేటాయించి ‘’రత్నా ధ్యాయం ‘’అని పేరుపెట్టాడు .అందుకే వరాహ మిహిరుడిని రత్న శాస్త్ర  వేత్తలలో అగ్రగణ్యునిగా భావిస్తారు .అగ్ని పురాణం లో కూడా రత్నశాస్త్ర విషయాలున్నాయి . జాతకుని జన్మ నక్షత్రాన్ని అనుసరించి ఏరకమైన రత్నాన్ని ఉంగరానికి ధరించాలో సంపూర్ణంగా అధ్యయనంచేసి చెప్పిన గ్రంథమిది

263-వాస్తు శాస్త్ర కర్తలు -తక్కుర పెరు ,రామచంద్ర భట్టారక ,నర్మద శంకర  వరాహ మిహిర (క్రీశ 6-10 శతాబ్దికాలం )

నిర్మాణ శాస్త్రాన్ని వాస్తు శాస్త్రం అంటారు .ఇది అనాదిగా ఉన్న శాస్త్రమే .వాస్తు విద్యలో భాగమే  వాస్తు శాస్త్రం .సంస్కృతం లో వాస్తు అంటే నివాసం ఉండే ఇల్లు .వాస్తు శాస్త్రం అంటే ఇంటినిర్మాణం అభివృద్ధి మొదలైనవి తెలిపేది .తక్కూర ఫెరు అనేఆయన మొదట ‘’వాస్తు శాస్త్రం ‘’రాసి ఆలయానిర్మాణాలు ఎలా చేయాలో సూచించాడు . 6వ శతాబ్దికి ఆలయ నిర్మాణం బాగా ఇండియాలో విస్తృతమైంది  .దీనికికారణం సంస్కృతం లో  వాస్తు గ్రంధాలు రావటమే . 10 వ శతాబ్దికి చెందిన ఒరిస్సా రచయితరామ చంద్ర భట్టారక కౌలాచార’’శిల్ప ప్రకాశం ;; సంస్కృతం లో రాశాడు .ఇందులో ఆలయనిర్మాణం లో ఉన్న రేఖీయ వివరణాలన్నీ ఉన్నాయి .మానవునిలో 16 భావోద్రేకాలకు సరి సమానమైన 16 స్త్రీ మూర్తుల నిర్మాణం ఎలా నిర్మించాలో తెలిపాడు . 32రకాల నాటక స్త్రీలనుశిల్ప ప్రకాశం లోని  16 స్త్రీలతో పోల్చి సౌరాష్ట్ర నిర్మాణం లో చెప్పారు.నర్మదశంకరుడు ‘’శిల్ప రత్నాకరం ‘’రాశాడు .రాజస్థాన్ లోని పురాతన గ్రంధాలను పరిశీలిస్తే సూత్ర ధర మందనుడు రాసిన ‘’ప్రకాశం ధర మండనం ‘’ అనే దేవాలయ ,పట్టణ  నిర్మాణ విషయాలున్న గ్రంధం లభించింది .దక్షిణ భారతం లోని ‘’మనసారా శిల్పం ,మాయమత గ్రంధాలు క్రీశ 5-7 శతాబ్దాల వాస్తు గ్రంధాలు .’’ఇషనాశివ గురు దేవ పధ్ధతి ‘’అనే మరొక సంస్కృత వాస్తు గ్రంధం 9 వ శతాబ్దానికి చెందింది . 6వ శతాబ్దపు వరాహమిహిరుని ‘’బృహత్ సంహిత ‘’లో పట్టణ  నిర్మాణ విషయాలు చెప్పాడు .ఈ వాస్తు శాస్త్రాలన్నీ దేవాలయ గృహ పట్టణ నిర్మాణ విషయాలనే కాక వాటి పవిత్రతను కాపాడే విషయాలనూ చెప్పాయి ‘

264-స్వర్ణ పుష్ప కర్త -మహామహోపాధ్యాయ పద్మశ్రీ వి వెంకటాచలం (1925-2002 )

శ్రీ విశ్వనాధం వెంకటాచలం తమిళనాడు తిరునల్వేలి జిల్లా కోయిలపట్టి లో జన్మించాడు .మద్రాస్ ,శ్రీపెరుంబుదూర్ సంస్కృతకాలేజీలలో చదివి గోల్డ్ మెడల్ సాధించాడు .సంస్కృత ఇంగ్లిష్  వ్యాసరచన డిబేటింగ్ మొదలైనవాటిలో ఎన్నో బహుమతులు పొందాడు .మద్రాస్ యూనివర్సిటీ నుండి సంస్కృత గణితాలలో డబుల్ డిగ్రీ సాధించి గొడవయ్యారి ప్రయిజ్ ను సంస్కృతం లో అందుకొన్నాడు .అద్వైత వేదాంతం తో శిరోమణి పరీక్షలో మొదటి రాంక్ పొందినందుకు పుట్టి మునుస్వామి చెట్టి బంగారు పతకం పొందాడు .నాగపూర్ వెళ్లి సంస్కృత అలంకార ,క్లాసికల్ సంస్కృతం లో ఏం ఏ డిగ్రీ అందుకొని దాజి హరి గోండ్వానాన్కర్ గోల్డ్ మెడల్ అందుకొన్నాడు .తరవాత ప్రొఫెసర్ అయి తమిళ హిందీ మలయాళ ఇంగ్లిష్ సంస్కృతాది బహుభాషలలో నిష్ణాతుడయ్యాడు .విక్రమ్ యూనివర్సిటీనుంచి జర్మన్ భాషలో సర్టిఫికెట్ పొందాడు.

  1945 లో మద్రాస్ వివేకానంద కాలేజీ సంస్కృత లెక్చరర్ గా చేరి  ఉజ్జయిని మాధవ్ కాలేజీ లో సంస్కృత ప్రొఫెసర్ అయ్యాడు .మధ్యప్రదేశ్ బర్వాణి  ప్రభుత్వ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ అయి విక్రమ్ యూనివర్సిటీ ఉజ్జయిని సంస్కృత రీడర్ హెడ్ గా మారి ,1972 లో షాజాపూర్ యూనివర్సిటీ గవర్నమెంట్ పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ అయ్యాడు .మళ్ళీ విక్రమ్ యుని వర్సిటీకి వెళ్లి సంస్కృతాచార్యుడై ,సింధియాఓరియెంటల్ ఇంస్టి ట్యూట్ డైరెక్టరయ్యాడు . 1986-89 లో వారణాసి సంపూర్ణానంద యుని వర్సిటీ వైస్ ఛాన్సెలర్ చేసి ,1992 లో ఢిల్లీలోని భోగీలాల్ లెహెర్ చాంద్ ఇంస్టి ట్యూట్ ఆఫ్ ఇండాలజీ డైరెక్టరయి ,రెండవ సారి సంపూర్ణానంద యుని వర్సిటీ వైస్ ఛాన్సలర్ గా ఆహ్వానింపబడి .లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి సంస్కృత విద్యా పీఠ్ గౌరవ వైస్ ఛాన్సలర్ అయి ,కామేశ్వరాసింగ్ దర్భాంగా యుని వర్సిటీ వైస్ ఛాన్సలర్ అయి ,1997 నుంచి ఢిల్లీలో కేంద్ర ప్రభుత్వ ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫిలసాఫికల్ రీసెర్చ్ చైర్మన్ గా ఉన్నాడు . ఎంసైక్లోపీడియా ఆఫ్ హిందూయిజం బోర్డు ఆఫ్ ఎడిటర్స్ లో ఉన్నాడు  .  మలయా సింగపూర్ ఇటలీ ఫ్రాన్స్ జర్మనీ అమెరికా ఇంగ్లాండ్ బాలి నేపాల్ సౌత్ ఆఫ్రికా  కెనడా  మొదలైన దేశాలలో పర్యటించి విలువైన ప్రసంగాలు చేశాడు

 వెంకటాచలం అద్వైత సిద్ధాంతం పై ఎక్కువ కృషి చేశాడు .సంస్కృత సాహిత్యం భోజ కాళిదాసులపై ప్రత్యేక పరిశీలన చేశాడు .100 పైగా రీసెర్చ్ పేపర్లు రాసి ప్రచురించాడు . 1962 లో ‘’న్యూ అప్రోచ్ టు కాళిదాస ‘’అనే నూత్న ప్రాజెక్ట్ చేబట్టాడు పారమార రాజు భోజునిపై ప్రత్యేక కృషి చేశాడు .మధ్యప్రదేశ్ హయ్యర్ సెకండరీ సంస్కృత పాఠ్యగ్రంధం ‘’స్వర్ణ పుష్ప ‘’రాశాడు .వివిధ విద్యా విచార చతుర ప్రచురించాడు .భోజ అండ్ ఇండియన్ లె ర్ణింగ్  ,కాళిదాస రిఫ్లెక్షన్స్ ,విశ్వ ద్రుష్టి అనే సంపూర్ణాన0ద  శతజయంతి సంచిక ,శంకరాచార్య -షిప్ ఆఫ్ ఎన్లైటెన్మెంట్ ‘’వంటి 12 గ్రంధాలురాశాడు .   ఆయన సంస్కృత విద్వత్తుకు 1986 లో రాష్ట్రపతి సర్టిఫికెట్ ,1989 లో పద్మశ్రీ పురస్కారం ,1997 లో మహామహోపాధ్యాయ బిరుదు అందుకొన్నాడు 7.-6-2002 న 77 వ ఏటవెంకటాచలం వెంకటేశ్వర సాన్నిధ్యం చేరాడు .

      సశేషం

        మీ–గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -23-6-17- కాంప్ -షార్లెట్-అమెరికా

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s