గీర్వాణ కవుల కవితీ గీర్వాణ౦-4 281-శ్రీమత్పుట్టలాంబా పూజా విధాన కర్త – దెందుకూరి దుర్గాప్రసాద్(20 వ శతాబ్దం

గీర్వాణ కవుల కవితీ గీర్వాణ౦-4 281-శ్రీమత్పుట్టలాంబా పూజా విధాన కర్త – దెందుకూరి దుర్గాప్రసాద్(20 వ శతాబ్దం

 

విధాన కర్త – దెందుకూరి దుర్గాప్రసాద్(20 వ శతాబ్దం )

గుంటూరు జిల్లా నల్లపాడ స్వగ్రామమైన  శ్రీదెందుకూరి దుర్గాప్రసాద్ శ్రీరామ మూర్తి వరలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించారు విద్వద్వంశం .వేదపండితులకు ప్రసిద్ధి .,తండ్రి గొప్ప హరికథకులు,నటులు ,దేశ భక్తి పరాయణులు .ఉప్పు సత్యాగ్రహం లో పాల్గొని కారాగార క్లేశమనుభవించినవారు .చిన్నతనం లోనే తండ్రిని కోల్పోయి కుటుంబ  భారం నెత్తిన వేసుకున్నారు ప్రసాద్ గారు .స్మార్తం నేర్చి కొంతకాలం వైదిక వ్రుత్తి చేసి ,తర్వాత భాషా ప్రవీణ ,పండిత శిక్షణ పూర్తీ చేసి ,కృష్ణా జిల్లాపరిషత్ లో తెలుగు పండితులుగా ఉద్యోగించి ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం అందుకున్నారు .విద్యార్ధులకు శ్లోకాలు పద్యాలు నేర్పి వారిలో సంస్కృతీ బీజాలు నాటారు .శ్రీమతి శ్యామల గారిని వివాహమాడి గృస్థ జీవితం ఆహ్లాదంగా గడిపారు .నాణ్యమైన నలుగురు పుత్రికా సంతానం పొంది మనవలతో మనవరాళ్ళతో ఆన౦దానుభూతి పొందుతున్నారు .

  పండితకవి కనుక ‘గేయాలు రాస్తూ ‘’పారిజాతాలు ‘’కదా సంపుటి తెచ్చిజాతీయ స్థాయి ప్రశంసా పత్రం అందుకున్నారు .సహజ సిద్ధ నటులు .తెలుగు లోనేకాక సంస్కృత  శాకుంతలం కర్ణభారం నాటకాలలో నటించారు . ఆంద్ర గీర్వాణాలలో చక్కని రచనలు చేశారు .సమగ్రంగా సంస్కృతం లో శ్రీమత్పుట్టలాంబాపూజా విధానం రాశారు .శనీశ్వర సుప్రభాతం ,శ్రీ సత్య సాయి నాధాస్టకం ,షిర్డీ సాయి సుప్రభాతం రాశారు తెలుగులో ‘’తెలంగాణా రాష్ట్ర గీతం ‘’,మణికిరణాలు వ్యాకరణ సుధ మొదలైనవి రాశారు ‘’సంపూర్ణ భక్తి స్తోత్ర మాల ‘’,శ్రీ మద్గురువాణి లను సంకలించారు .ప్రస్తుతం బెజవాడ దగ్గర గుంటుపల్లిలో ఉంటున్నారు .  ఉద్యోగానంతర విశ్రాంతి జీవితాన్ని గుంటు పల్లి లో ‘’శ్రీ సత్య సాయి లోక సేవక సంఘ౦ ‘’స్థాపించి సేవ చేస్తూ సత్కాలక్షేపం చేస్తున్నారు .

1-శ్రీమత్పుట్ట లాంబా పూజా విధానం –గుంటూరు దగ్గర చల్లావారిపాలెం  లో జన్మించి దేవతగా ఆరాధింపబడు తున్న పుట్టలాంబ తల్లి సద్బ్రాహ్మణ కుటుంబం కమలనాభుల వారింటి ఆడపడుచు గా లో జన్మించి ,రజస్వలానంతర వివాహం ఆరోజుల్లో నిషిద్ధం కనుక సమాజ బహిష్కరణకు గురై,ఎక్కడినుంచో చల్లావారిపాలెం చేరి౦ది ఆకుటుంబం .ఒక రోజు తలి దండ్రులు అంచి నీటికోసం వెళ్ళగా ఈమె ఒక పుట్టలో దూరినట్లు కధనం .తలిదండ్రులకు తెలిసి వచ్చి బ్రతిమిలాడినా  ల ఇంటికి వెళ్ళక అక్కడే ఉంటూ కనిపిస్తూ మాట్లాడుతూ ఆడుతూ ఉండేదని ప్రతీతి .నల్లపాడు ,చల్లావారి పాలెం ,వెంగళాయ పాలెం ,లింగాయపాలెం ,అంకిరెడ్డి పాలెం ,తురకపాలెం ,స్తంభాల గరువు అనే ఏడు గ్రామాల పుట్టలమ్మకు అత్య్నత భక్తి ప్రపత్తులతో పూజలాచారించారు .ఆ ప్రాంతం లో ఒక ప్రాధమిక  పా శాల కట్టారు . ఆమె శిలా విగ్రహం చెక్కింఛి పెట్టించారు ..అయినా నిత్యం అందరికి దర్శనమిస్తుంది .కవిగారి మేనత్త బండ్లమూడి హనుమాయమ్మ గారికి కనిపించేదని కనిపించినప్పుడల్లా గజ్జెల మోత వినబడేదని ఆమె చెప్పారట . .గ్రామ రక్షణగా ఊరంతా తిరిగేదట .  దెందులూరి వారి కుటు౦బ౦ ప్రతి శుక్రవారం ఆమెకు అభిషేకం చేసి దుర్గా ,లక్ష్మీ అస్తోత్తరం చదివి పొంగలి నైవేద్యం పెట్టేవారు .భక్తుల కోరికలు తీర్చే దేవతగా ప్రసిద్ధి చెందటం వలన భక్తులు భారీగా విరాళాలు సేకరించి 29-5-1994 అమ్మవారిని పునః ప్రతిష్టించి మంచి ఆలయం కట్టించారు .పుట్టలమ్మ తల్లి యూత్ వారు 60వేల రూపాయల నిధి సేకరించి 15-1-2000 మకర సంక్రాంతినాడు ఎత్తైన ప్రభ కట్టించి ఘనంగా ఊరేగించారు .

   ఇంతటి ఘన చరిత్రగల పుట్టలాంబా దేవీ వైభవాన్ని స్తోత్ర అష్టక ,సుప్రభాతాలతో సమగ్ర పూజా విధానాన్ని శ్రీ దెందుకూరి దుర్గా ప్రసాద్ రచించి చరితార్ధు లయ్యారు .అందులోని విశేషాలు –

అష్టకం లో –‘’పుట్టలాంబా మహాదేవీం –పుణ్య శీలా తపస్వినీం –విప్ర పుత్రీం విశాలాక్షీం –నమో దేవీ నమామ్యహం ‘’తో ప్రారంభించి ‘’యాస్కసాన్వయ సంజాతో –దుర్గా ప్రసాద నామకః –పుట్టలాంబా ప్రసాదేనే-దంస్తబకం సమర్పితః ‘’అని ముగించారు .

సుప్రభాతం –పుట్ట లాంబా పుణ్య శీలే –పూర్వా సంధ్యా ప్రవర్తతే –ఉత్తిష్ట సర్వ లోకేశి-కర్తవ్యో లోక సంగ్రహః ‘’అని రొటీన్ గా ప్రారంభించి 9 వ శ్లోకం లో ‘’-త్వామేవ మాతార మివాశ్రంయామః –త్వామేవ పిత్రేవ సదాశ్రయామః –త్వామేవ గుర్వీ మివ భావ యామః –హేపుట్టలాంబే తవ సుప్రభాతం ‘’అని 12లో  ‘’మంగళం జన పాలిన్యై –మంగళం జ్ఞానభానవే –మంగళం భవనాసిన్యై –మంగళం లోక గురవే ‘’అని అమ్మ వారి ప్రతిభను చాటారు .

పూజా విధి లో దేవీ పూజా విధానం గా చెప్పి అష్టోత్తర శతనామాలు రాశారు –అందులో గ్రామ’’ దేవతాయైనమః,విప్ర ప్రపూజితాయైనమః ,గ్రామ రక్షా దక్షాయైనమః ,భ్రుగువార మహా పూజా సంతుస్టా యనమః అంటూ చివరినామం శ్రీ కమలనాభ వంశోద్భవాయైనమః అన్నారు .చివరగా భజనపాటలతో పూర్తయింది .

2-షిరిడి సాయి సుప్రభాతం లో-రెండవ శ్లోకం –శిర్దీశ్వరానంత మహేశ్వరామ్శిన్ –త్రైలోక్య వైశిష్ట్య సుపూజితాన్ఘ్రే –మానావమానాది గుణాద్వివేకిన్ –ప్రాభాత కాలే తవ సుప్రభాతం ‘అని మేల్కొల్పారు .10లో –‘’శ్రద్ధా సబూరీతిద్వయం ప్రజానాం –ప్రాచుర్యమానో సగుణాత్మ రూపః –ఏకాదశానాం ప్రవచన్ సదాత్మన్ –ప్రాభాత కాలే తవ సుప్రభాతం ‘’12లో ‘’బ్రహ్నాను భూత్యా సతతం స్థితోయః-రాదామయీ కృష్ణ మనోభిరామః –రాజర్షిణాశ్రీ రమణేన సేవిన్-శ్రీకంఠ రూపేణ తపోగ్రభావిన్ –ప్రాభాతకాలే తవ సుప్రభాతం ‘’అంటూ వైవిధ్యంగా రాశారు.

౩- సత్యసాయీ నాదాస్టకం-లో ‘’ప్రశాంతి నిలయ స్తాయ సత్య ధర్మ స్వరూపిణే –సకల లోక వంద్యాయ సోమనాధాయ వందనం –త్రిలోక పూజ నీయాయ సర్వ ధర్మ స్వరూపిణే –పరోపకార దీక్షాయ సాయినాధాయ వందనం ‘’అంటూ మొదలు పెట్టి ‘’సత్య సాయినముద్దిస్య సప్తత్సుత్సవ ప్రాంగణే-శ్రీ దుర్గాయాః ప్రసాదేన చేద౦ స్తోత్రం సమర్పితం .’’అని ముగించారు .

ప్రార్ధనాస్టకం కూడా పుట్టపర్తి సాయిపై రాశారు –‘’సత్య ధర్మ దయామూర్తిం –శాంతి ప్రేమ సమన్వితం –సర్వ భూతాన్తరాత్మాన౦-నమామి సత్య సాయినం ‘తో ప్రారంభించి ‘’యదుక్తం తత్కృతం యేన –యత్కృతం సుకృతం చ తత్-సూక్తం సుమతిం సుకృతం –నమామి సత్య సాయినం ‘’అని భక్తిగా ఆయన మహిమా గానం చేశారు రమ్యంగా .ప్రసాద్ గారి కవిత్వం లో చక్కని ధారాశుద్ధి ,అనాయాసంగా రాసే నేర్పు ,తన్మయ స్థితి ప్రస్పుటంగా కనిపిస్తాయి .ఈ కాలం లోనూ గీర్వాణ౦ లో రాసి మెప్పిస్తున్నందుకు సమాదరిస్తున్న చదువరులకు అభినందనలు .

దెందుకూరి వారి ‘’సంపూర్ణ భక్తి స్తోత్రమాల ‘’గొప్ప స్తోత్ర కదంబం .ఒకరకంగా కరతలం లో ఆమలకమే .అందరు దేవీ దేవతల స్తోత్రగానాలు రెడీ మేడ్ గా మనకు అందించారు .వీరు మరిన్న రచనలు చేసి గీర్వాణ  ఆంధ్ర భాషా వైభవానికి దోహదం చేయాలని మనవి .

ఆధారం –దెందు కూరి వారు పంపిన ‘’శ్రీమత్పుట్టలాంబా పూజావిధానం ,సంపూర్ణ భక్తి స్తోత్రమాల పుస్తకాలు ,శ్రీ షిరిడి సాయి సుప్రభాతం మొదలైనవి .అందులోను ముఖ్యంగా శ్రీ తూములూరువారు ‘’స్తోత్రమాల ‘’లో రాసిన ముందుమాటలు ‘’క్రుతజ్ఞతాంజలి ‘’మాత్రమె దెందు కూరి వారి జీవిత విశేషాలు రాయటానికి సహకరించింది .కవిగారి  గురించి నేను రాసిన దానికంటే అదనపు సమాచారంఅంటే పుట్టిన తేదీ వగైరా లు దొరకలేదు .

దెందుకూరి వారితో పరిచయం –సుమారు నెలక్రితం ఒకాయన ఫోన్ చేసి ‘’నాపేరు దుర్గాప్రసాద్ ,తెలుగు పండితుడిగా చేసి రిటైరయి గుంటుపల్లి లో ఉంటున్నాను ,సంస్కృతం తెలుగులలో పుస్తకాలు రాశాను ,పదేళ్ళక్రితం సాహితీ మండలి మీటింగ్ లో ప్రసంగించి ‘’ఏమీ బాగా లేదని మీతో చివాట్లు తిన్నాను ‘’ శ్రీ తూములూరు శ్రీ దక్షిణామూర్తిగారు నాకు సహాధ్యాయులు. వారు మీ గురించి, రేపల్లెలో ఆవిష్కరించిన గ్రంధద్వయం గురించి చెప్పారు .నాకు వాటిని పంపండి నా రచనలు మీకు పంపుతాను ‘’అన్నారు .ఆ రోజే కొరియర్ లో పంపాను . వారినుంచి వారందాకా అందినట్లు సమాచారం లేదు .తమపుస్తకాలు పంపుతామన్న ఆయన నాలుగు రోజుల క్రితం వరకు పత్తాలేరు .శనివారంకొరియర్ లో  పంపితే అవి సోమవారం నాకు చేరటం ,ఇవాళే వాటిని చదవటం వారిపై రాయటం చకచకా జరిగిపోయాయి .నాకు తెలియని మరో గీర్వాణకవిని పరిచయం చేసి రాయించిన ఘనత శ్రీ తూము లూరు వారిది .వారి సౌజన్యానికి  ధన్యవాదాలు .

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA Wiki : https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E0%B0%AC%E0%B0%BF%E0%B0%9F_%E0%B0%A6%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%8D
This entry was posted in పుస్తకాలు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

గూగుల్ చిత్రం

You are commenting using your Google account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

Connecting to %s

స్పామును తగ్గించడానికి ఈ సైటు అకిస్మెట్‌ను వాడుతుంది. మీ వ్యాఖ్యల డేటా ఎలా ప్రాసెస్ చేయబడుతుందో తెలుసుకోండి.