చిత్రకారుడైన శిల్పి ,స్వాధ్యాయ మండల్  ,విద్యాలయ ,వ్యాయామ శాల స్థాపకుడు,యోగా ,ఆయుర్వేద ,వేద, గీతా వ్యాపకుడు,పద్మభూషణ్ –శ్రీపాద దామోదర్ సత్వలేకర్   

శ్రీ పాద్ దామోదర్ సత్వలేకర్ (19 సెప్టెంబరు 1867 – 31 జూలై 1968) చిత్రలేఖనం, సామాజిక ఆరోగ్యం, ఆయుర్వేదం, యోగా మరియు వేద సాహిత్యాలలో ఆసక్తి ఉన్న బహు శాస్త్రజ్ఞుడు. అతను స్వాధ్యాయ మండల్ – ఒక వేద పరిశోధనా సంస్థ స్థాపకుడు.

ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
శ్రీపాద్ దామోదర్ సత్వలేకర్ ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలోని సింధుదుర్గ్ జిల్లాలో భాగమైన సావంత్‌వాడి సంస్థానంలో దామోదర్ పంత్ మరియు లక్ష్మీ బాయి దంపతులకు జన్మించారు. అతను బొంబాయిలోని J J స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో చేరాడు మరియు అదే ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ట్యూటర్‌గా ఆరు నెలలు పనిచేశాడు. [3]

కళాత్మక వృత్తి
సత్వలేకర్ పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని లాహోర్ నగరంలో ఒక స్టూడియోతో కళాకారుడు, చిత్రకారుడు మరియు ఫోటోగ్రాఫర్‌గా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అతను ప్రధానంగా మహారాజులు మరియు ఆనాటి ఇతర ప్రముఖ వ్యక్తుల చిత్రాలను చిత్రించాడు.[4] 1900లో, అతను దక్షిణ హైదరాబాద్‌లో తన స్వంత పెయింటింగ్ స్టూడియోను ప్రారంభించాడు. అప్పటి రాష్ట్ర మహారాజు భావన్‌రావ్ పంత్ ప్రతినిధి అందించిన బలమైన ప్రోత్సాహంతో అతను ఔంధ్ రాచరిక రాష్ట్రానికి మారాడు.

సాహిత్య రచనలు
సత్వలేకర్ వ్యక్తిగత మరియు సామాజిక ఆరోగ్యం, ఆయుర్వేదం, యోగా మరియు వేదాలు[5] (ముఖ్యంగా ఆదిభూత స్థాయిలో వేదాల విశ్లేషణలో) మరియు ఈ విషయాలపై అనేక పుస్తకాలు రాశారు, వీటిలో ‘

వైదిక యజ్ఞ సంస్థ,
స్పర్శస్పర్శ,
అగ్ని-దేవతా మంత్ర-సంగ్రహ,
ఇంద్ర-దేవతా మంత్ర-సంగ్రహ, అగామ-నిబంధ-మాల,
యోగ-సాధన-గ్రంథ-మాల, ది
వైదిక వ్యాఖ్యానా-మాల సిరీస్,
సుబోధ భాష, మొదలైనవి.
దయానంద్ సరస్వతి యొక్క సత్యార్థ్ ప్రకాష్ యొక్క మరాఠీ అనువాదం
దయానంద్ సరస్వతి రచించిన ఋగ్వేద భాష్య భూమిక – మరాఠీ అనువాదం
ఋగ్వేద సంహిత
హిందీలో అథర్వేదం.
సంస్కృత స్వయం శిక్షక్ (సంస్కృత స్వయం-శిక్షక్) – మరాఠీ మాధ్యమం ద్వారా సంస్కృతం నేర్చుకునే వారి కోసం స్వీయ-నేర్చుకునే పుస్తకం. ఇవి హిందీ మరియు ఆంగ్లంలో కూడా అందుబాటులో ఉండేవి (“సంస్కృత స్వయం ఉపాధ్యాయుడు”).
పురుషార్థ-బోధిని-భాషా-షికా – భగవద్గీతపై నాలుగు సంపుటాల వ్యాఖ్యానం – 20వ శతాబ్దపు రచయిత. గీతపై ఇది ఉత్తమ వ్యాఖ్యానమని ఎస్.రామ పేర్కొన్నాడు.
మహాభారత అనువాదం – భండార్కర్ ఓరియంటల్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ప్రచురించిన మహాభారతం యొక్క ఏర్పాటు చేసిన గ్రంథాన్ని అనువదించే పనిని భారత ప్రభుత్వం సత్వలేకర్‌కు అప్పగించింది. అతని మరణం తర్వాత, ఆ పనిని శృతిశీల శర్మ చేపట్టారు.
సామాజిక సేవ
1884లోనే, అతను సంస్కృత వ్యాఖ్యానా మండల అనే సంస్కృత ఔత్సాహికుల కోసం ఒక సంస్థను ప్రారంభించాడు. అతను వివేకవర్ధిని విద్యాలయం, పబ్లిక్ లెక్చర్ హాల్, యువకుల కోసం వ్యాయామశాల మొదలైనవాటిని స్థాపించాడు. కొన్నాళ్లపాటు ఆర్యసమాజ్ మరియు థియోసాఫికల్ సొసైటీతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు. ఒకానొక సమయంలో, అతను హరిద్వార్‌లోని కంగాడి గురుకులంలో వేదాలు మరియు చిత్రలేఖన గురువుగా పనిచేశాడు.[3]

యోగా మరియు ఆయుర్వేద ప్రమోటర్
సత్వలేకర్ అనేక సామాజిక సేవ మరియు ఔట్ రీచ్ కార్యకలాపాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. అతను యోగా యొక్క ప్రతిపాదకుడు మరియు ఈ అంశంపై గాంధీకి సలహా ఇచ్చాడు. ఔంధ్‌లో ఉన్న సమయంలో అతను సూర్య నమస్కారాన్ని ప్రచారం చేయడానికి రాజా భవన్‌రావుతో కలిసి పనిచేశాడు.[11]

కుటుంబం
సత్వలేకర్ కుమారుడు, మాధవ్ సత్వలేకర్ (1915 – 2006) కూడా తన స్వంత హక్కులో ప్రఖ్యాత చిత్రకారుడు మరియు కళాకారుడు.

అవార్డులు, గౌరవాలు మరియు గుర్తింపులు
సత్వలేకర్‌కు 1968లో పద్మ భూషణ్ లభించింది. అతను రెండుసార్లు మేయో అవార్డును అందుకున్నాడు, ఒకసారి పెయింటింగ్‌కు మరియు ఒకసారి శిల్పకళకు.

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -20-8-23-ఉయ్యూరు