ముస్లిం మహిళల విజయం-భూమి

ముస్లిం మహిళల విజయం

ముమ్మారు ‘తలాఖ్’ చెప్పడం ద్వారా భర్త భార్యకు విడాకులిచ్చే సంప్రదాయం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీం కోర్టు ధర్మాసనం తీర్పు చెప్పడం చారిత్రక శుభ పరిణామం. పురుషాధిక్య దుష్ప్రభావగ్రస్తులైన ముస్లిం మహిళలకు విముక్తి కలిగించగల సామాజిక విప్లవం! ఇస్లాం మత రాజ్యాంగ వ్యవస్థలున్న అనేక ఇతర దేశాల్లో సైతం మత విరుద్ధమైన ఈ ‘ముమ్మారు తలాఖ్’- ట్రిపుల్ తలాఖ్- సంప్రదాయం సర్వమత సమభావ వ్యవస్థ కల మనదేశంలో ఇంతకాలం కొనసాగడం సామాజిక, జాతీయ వైపరీత్యం. ఈ వైపరీత్యాన్ని మంగళవారం నాడు తొలగించడం ద్వారా సర్వోన్నత న్యాయస్థానం రాజ్యాంగ ధర్మాసనం సభ్యులు సామాజిక సమానత్వాన్ని మరోసారి ధ్రువీకరించారు. ఈ సామాజిక సమానత్వం ఇస్లాం మతస్థులలో స్ర్తి, పురుష వివక్షను దూరం చేయడానికి దోహదం చేయగలదు, సామాజిక న్యాయసాధనకు మార్గం కాగలదు. ధర్మాసన స్థితులైన న్యాయమూర్తులు కురియన్ జోసెఫ్, ఆర్‌ఎఫ్ నారీమన్, యుయు లలిత్ ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ పద్ధతి తక్షణం రద్దు కావాలని చెప్పిన తీర్పుతో ధర్మాసన అధ్యక్షుడైన ప్రధాన న్యాయమూర్తి జెఎస్ కేహర్, ఎస్ అబ్దుల్ లతీఫ్ కొద్దిగా విభేదించడం దురదృష్టకరం. ఆరునెలల వరకూ యథాతథస్థితి కొనసాగాలని ఈలోగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విషయమై సమగ్రమైన చట్టం చేయాలన్నది ‘విభేదించిన’ న్యాయమూర్తుల అభిప్రాయం. కానీ అల్పసంఖ్యాక మతవర్గాలకు రాజ్యాంగం కల్పిస్తున్న ప్రత్యేక అధికారాల దృష్ట్యా ఇన్నాళ్లుగా ప్ర భుత్వాలు ఇలాంటి చ ట్టాలను చేయలేకపోవడం ముస్లిం మహిళలకు శాపంగా మా రిందనడం నిరాకరింపజాలని నిజం. రాజ్యాంగం ని ర్దేశిస్తున్న ‘ఉమ్మడి పౌరస్మృతి’ని ఇంతకా లం రూపొందించలేక పోవడానికి కారణం ప్ర భుత్వ రాజకీయ నిర్వాహకుల ఘోరమైన నిర్లక్ష్యం. ‘ఉమ్మడి పౌర స్మృతి’నే రూపొందించలేని వారు ముస్లిం వ్యక్తిగత, మత సంప్రదాయాలలోని లోపాలను సవరించే సాహసం చేయలేరన్నది బహిరంగ రహస్యం! అందువల్ల న్యాయ ప్రమేయం ద్వారా తప్ప ప్రభుత్వాల చొరవ వల్ల ఇస్లాం మహిళలకు న్యాయం జరగదన్నది ధ్రువపడిన వాస్తవం. దశాబ్దుల తరబడి వేలాది ముస్లిం మహిళలు ఈ ఘోరమైన ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ అన్యాయానికి బలైపోయారు. ప్రభుత్వాలు వౌన ప్రేక్షకపాత్ర వహించడం తప్ప చేసింది లేదు. మహిళల హక్కుల ఉద్యమ నేతలు, మహిళా సాధికార సాధన సంస్థలు, సామాజిక దురాచార వ్యతిరేక సంఘర్షణలు- వీరందరికీ కూడా ముస్లిం మహిళలకు జరిగిన అన్యాయం గురించి పట్టకపోవడం ‘నకిలీ సర్వమత సమభావాని’కి సాక్ష్యం, ద్వంద్వ ప్రమాణాలకు నిదర్శనం. ఇస్లాం మత వౌలిక సూత్రాలకే విరుద్ధమని పలువురు విద్వాంసులు ప్రచారం చేసిన ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ స్వతంత్ర భారత్‌లో ఏడు దశాబ్దుల పాటు ఇస్లాం మహిళలను ఏడిపించడం మానవీయతకే కళంకం! ఈ కళంకం ఇప్పుడు గతం, ముగిసిన పీడకల..
‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ ద్వారా ఇస్లాం మతస్థురాలైన మహిళకు ఆమె భర్త విడాకులివ్వడం ఆ మహిళల ప్రాథమిక రాజ్యాంగ అధికారాల- ఫండమెంటల్ రైట్స్-కు భంగకరమన్నది సర్వోన్నత న్యాయ నిర్ణయం. ఈ హక్కులకు డెబ్బయి ఏళ్లుగా భంగం కలగడం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు సిగ్గుచేటైన కఠోర వాస్తవం. స్ర్తి, పురుష సమానత్వం గురించి మహిళల సాధికారత గురించి ఉద్యమకారులు, ఉద్యమకారిణులు చేసిన దశాబ్దుల పోరాటాల ఆర్భాటాల పరిధిలో ఇస్లాం మహిళలు లేరు. సర్వోన్నత న్యాయస్థానం 2015 అక్టోబర్ 16న ఈ ‘ఇస్లాం మత వ్యతిరేక’ ట్రిపుల్ తలాఖ్‌లోని ఔచిత్యం పట్ల అనుమానాలు వ్యక్తం చేసే వరకూ సమాజంలో కదలిక రాలేదు! ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ పద్ధతిని సమీక్షించడానికై సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తనంతట తానుగా- సూయోమోటో- ప్రజాహిత వ్యాజ్యాన్ని నమోదు చేసింది, విచారణ చేపట్టింది. దీని తరువాత మాత్రమే ఉద్యమకారులకు ధైర్యం వచ్చింది, ‘టిపుల్ తలాఖ్’ను వ్యతిరేకించాలన్న ధ్యాస కలిగింది. ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’కు వ్యతిరేకంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం సుప్రీం కోర్టులో వాదించడం కూడ రాజకీయాల్లో వచ్చిన విప్లవ పరివర్తన- రెవల్యూషనరీ ఛేంజ్-కు నిదర్శనం. కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానం మంగళవారం నాటి సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వల్ల న్యాయమైనదని, సమంజసమైనదని ధ్రువపడింది. తీర్పు వెలువడిన తర్వాత సుప్రీం కోర్టుకు మాత్రమే కాక, కోర్టులో ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ను వ్యతిరేకించిన ప్రభుత్వానికి, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి ముస్లిం మహిళా సంఘాల ప్రతినిధులు కృతజ్ఞతలు చెప్పడం పరివర్తన క్రమంలో వర్తమాన ఘట్టం..
సర్వోన్నత న్యాయస్థానం మంగళవారం చెప్పిన తీర్పు ఇంతకాలం ‘అక్రమ సంతుష్టీకరణ రాజకీయాల’ను నిర్వహించిన అనేక జాతీయ, ప్రాంతీయ రాజకీయ పక్షాలకు కనువిప్పు! షాబానో అనే ముస్లిం మహిళకు విడాకులిచ్చిన ఆమె భర్త ఆమెకు జీవనభృతి చెల్లించాలని 1980వ దశకంలో సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తీర్పు చెప్పింది. ఈ తీర్పును వమ్ము చేయడానికి అ ప్పటి ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ నాయకత్వంలో ని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం చేసిన కృషి ఇస్లాం మతస్థులను అక్రమంగా సంతృప్తి పరిచే రాజకీయాలలో భా గం! ఇలా ‘అక్రమ సంతుష్టీకరణ’కు పా ల్పడిన, పాల్పడుతున్న రాజకీయ వే త్తలు, రాజకీయ పక్షాలు ఇస్లాం మతం జనాభాలో సగమైన మహిళలకు ఘోరమైన అన్యాయం చేశారనడానికి చరిత్ర ప్రత్యక్ష సాక్షి! ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ ఇన్నాళ్లపాటు కొనసాగడానికి అధికార రాజకీయ పక్షాల అన్యాయం ప్రధాన కారణం. ఈ అన్యాయ విధానాన్ని విడనాడి ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’ను వ్యతిరేకించిన భారతీయ జనతాపార్టీ ఆధ్వర్యంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం అభినందనీయం. తీర్పు చెప్పిన సుప్రీం ధర్మాసనం వందనీయం!
పురుషాధిక్యపు పంజరంలో బందీలుగా అలమటించిన ఇస్లాం మహిళలకు ఈ తీర్పు నైతిక విజయం, సమానత్వదాయకమైన సామాజిక విజయం. ధైర్యంగా అన్యాయాన్ని ఎదిరించగలిగిన, సుప్రీం కోర్టులో వినతిపత్రాలను, న్యాయ యాచికలను దాఖలు చేయగలిగిన ముస్లిం మహిళలు సాధికార పథంలో దారిచూపుతున్న కరదీపికలు. షయారా బానో అనే ముప్పయి ఐదేళ్ల మహిళ ఈ న్యాయ సంఘర్షణలో అగ్రగామి, అన్యాయంగా ‘ట్రిపుల్ తలాఖ్’కు గురైన మరో నలుగురు మహిళలు ఆఫ్రీన్ రెహమాన్, గుల్షన్ ఫర్‌వీన్, ఇస్రాత్ జహా, అతియా సబ్రీ కూడ ఈ దుష్ట సంప్రదాయాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ సుప్రీం కోర్టుకెక్కడం మహిళా చైతన్యానికి నిదర్శనం. ‘స్పీడ్‌పోస్ట్’ ద్వారా ‘తలాఖ్.. తలాఖ్.. తలాఖ్’ అని పత్రం పంపడం, దూరవాణి సంభాషణల ద్వారా ముమ్మారు తలాఖ్ చెప్పడం వంటి దుశ్చర్యలకు పాల్పడి భార్యను కడగండ్ల పాలుచేసే ధూర్తులకు సర్వోన్నత న్యాయ నిర్ణయం చెంపపెట్టు! ‘ఉమ్మడి పౌరస్మృతి’ని రూపొందించడం అనివార్యం అన్న దానికి ఇది తొలిమెట్టు..

Posted in వార్తా పత్రికలో | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 431-లయకు ప్రాధాన్యమిచ్చిన -జి యెన్ బాల సుబ్రహ్మణ్యం (1910-1965)

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

431-లయకు ప్రాధాన్యమిచ్చిన -జి యెన్ బాల సుబ్రహ్మణ్యం (1910-1965)

జి యెన్ బి గా లబ్ధ ప్రతిష్ఠుడైన జి యెన్ బాల సుబ్రహ్మణ్యం తమిళనాడు మాయవరం లోని గుడలూర్ లో 6-1-1910జన్మించాడు తండ్రి నారాయణ స్వామి అయ్యర్ సంగీతజ్ఞుడు .అరియకపూడి రామానుజ అయ్యర్ మానసిక గురువు .లా పాసై మద్రాస్ లజ్ కార్నర్ లో లాయర్ గా బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన సంగీతకారుడు .ఇంగ్లిష్ లో బి ఏ ఆనర్స్ పాసై ,అన్నామలై యూనివర్సిటీలో సంగీతాన్ని టీఎస్ సబేష అయ్యర్ వద్ద అభ్యసించాడు .అనారోగ్యం వల్లా మానేసి మద్రాస్ యూనివర్సిటీలో డిప్లమా కోర్స్ చేసి ప్రిన్సిపాల్ టైగర్ వరదా చారి అభిమానం పొంది కచేరీ చేయ టానికి తగిన విద్వత్తు సాధించి  1928  లో మొదటి కచేరి చేశాడు .భామావిజయం  సినిమాలోనూ ,శకుంతల సినిమాలో ఏం ఎస్ సుబ్బు లక్ష్మి తోను నటించాడు .జి యెన్ బి శైలికి ఏం ఎస్ ఆకర్షితురాలై మొదట్లో అదే బాణీలో పాడేది . తర్వాత సంగీతానికి అంకితమయ్యారు బాలు .సంస్కృత తెలుగు తమిళాలలో 250 కి పైగా కృతులు రాశాడు .కొత్తరాగాలు కనిపెట్టాడు వందలాదిమందికి సంగీతం బోధించి లెక్కలేనన్ని కచేరీలు చేశాడు .మద్రాస్ రేడియోలో కర్ణాటక సంగీత డెప్యూటీ చీఫ్ ప్రొడ్యూసర్ గా పని చేశాడు .అప్పుడు లలిత సంగీత ప్రొడ్యూసర్ గా  మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ , సెమ్మంగుడి శ్రీనివాసయ్యర్ కర్ణాటక సంగీత ప్రొడ్యూసర్ గా ఉండేవారు . 1964లో కేరళ తిరువనంతపురం లోని స్వాతి  తిరుణాల్ సంగీత కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ అయ్యాడు . 55 ఏళ్ళ వయసులో 1-5-1965న మరణించాడు . గమకాలను తగ్గించి లయకు అత్యంత ప్రాధాన్యమివ్వడం తో జి యెన్ బి సంగీతం కర్ణ పేయంగా ఉండేది .

సంస్కృతం లో ఆయన రాసిన -మోహనరాగం లోని -’’భువనత్రయ’’,నాట రాగం లో -’’కరిముఖ వరద ‘’,పూర్వి కల్యాణిలో -’’మధురాపురి కల్యాణి ‘’,మోహన లో ‘’సదా పాలయ సారసాక్షి ‘’సరస్వతిరాగం లో -సరస్వతి నమోస్తుతే ‘’,శివ శక్తిరాగం లో -’’చక్రరాజ నిలయే ‘’,కామ వర్ధనిలో -’’శివానంద కామవర్ధని ‘’,హంసధ్వనిలో -’’వరవల్లభ రామ ‘’కృతులకు సంగీత సాహిత్యాలతో ప్రాణ ప్రతిష్ట చేశాడు .

432-  భావ ,లయలకు ప్రాణం పోసిన -ఏం డి బి రామనాధన్ (1923-1984)

ఏం డి బి గా ప్రసిద్ధుడైన మంజప్ర దేవేశ భాగవతార్ రామనాథన్ 20-5-1923 న తమిళ నాడు లోని పాలకాడు  జిల్లామంజప్ర  గ్రామం లో జన్మించి ,భావ లయాలకు ప్రాధాన్యమిచ్చిన వాగ్గేయకారుడిగా పేరుపొందారు .తండ్రి దేవేశ భాగవతార్ సంగీత ఉపాధ్యాయుడు .పాలక్కాడు విక్టోరియాకాలేజిలో చదివి ఫిజిక్స్ లో   డిగ్రీ పొంది ,మద్రాస్ వచ్చి తండ్రివద్దనే సంగీత మర్మాలు గ్రహించాడు .అదే సమయం లో రుక్మిణి అరండేల్ కళాక్షేత్రం లో సంగీత శిరోమణి కోర్స్ 1944 లో ప్రారంభిస్తే  మొదటి బాచ్ కి ఎన్నికైన ఏకైక విద్యార్థి మన ఏం డి బి ఒక్కడే .అక్కడి గురువు టైగర్ వరదాచారి ముఖ్య ఏకైక శిష్యుడై సంగీత0 తో మరీ దగ్గరయ్యాడు .అక్కడే అసిస్టెంట్ గా చేరి సంగీత ప్రొఫెసర్ అయి కళాక్షేత్ర ఫైన్  ఆర్ట్స్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ అయ్యాడు . నెమ్మదిగా పాడటం ప్రారంభించి శ్రోతలను తనతోపాటు తీసుకువెడుతూ సాహిత్యం లోని అందాలను అనుభవించేట్లు చేయటం ఈయన ప్రత్యేకత .కధాకళీ లోని విలంబిత కాలగానం తనను బాగా తీర్చి దిద్దిందని చెప్పేవాడు ..ప్రముఖుల కృతులు పాడేటప్పుడు సాహిత్యాన్ని మార్చిపాడి విమర్శకు గుయారయ్యేవాడు .మరో ప్రత్యేకత అనుపల్లవితో ప్రారంభించి తర్వాత పల్లవి పాడటం .ఇది బాగా నచ్చేది అందరికి ..మూడుభాషలలో 300 కుపైగా కృతులురాశాడు . 1984 ఏప్రిల్ 27 న 61 ఏళ్ళవయసులో చనిపోయాడు .

ఏం డి బి రచించిన సంస్కృత కృతులు -బేహాగ్ రాగం లో -’’భజభజ మనుజ ‘’,ఆరభిలో -భారతేశ నుతే ‘’,శ్రీ రాగం లో -’’దుర్గాదేవి ‘’,హంసధ్వనిలో -’’గజవదన ‘’కానడ లో -’’గురు చరణం ‘’,ధన్యాసి లో ‘’గురువారం భజ మనసా ‘’,ధీర శంకరాభరణం లో -’’జనని నతజనపాలి ని ‘’-బాగేశ్వరిలో -’’సాగర శయన విభో ‘’,కాపీరాగం లో తిల్లాన ,కేదారం లో-’’త్యాగరాజ గురుం ‘’,

1974లో పద్మశ్రీ ని కేంద్ర సంగీత అకాడెమీ పురస్కారాన్ని ,1976 లో సంగీత శిఖామణి ,1983 లో సంగీత కళానిధి బిరుదు పొందాడు .

433- సంగీత దర్పణ కర్త -వి . రామ నాథం (1917 -2008 )

సంగీత కళాకారుడు రచయితా టీచర్ ప్రిన్సిపాల్ వి రామనాధం 1917 లో జన్మించి 70 ఏళ్ళు సంగీత 0లో మునిగి తేలి 2008 లో చనిపోయాడు .మైసూర్ సంగీతరత్న శిష్యుడై ,మైసూర్ యూనివర్సిటీ మ్యూజిక్ డాన్స్ కాలేజీ మొదటిప్రిన్సిపాల్ అయి  1987 లో రిటైరయ్యాడు .సుమారు 25 కృతులు సంస్కృత తెలుగు కన్నడాలలో రాశాడు . 3 గ్రంధాలు స్వయంగా కానీ ఇతరులతోకలిసి కాని రాశాడు .కర్ణాటక సంగీత శాస్త్రం పై విలువైన గ్రంధాలు రాశాడు .అందులో ముఖ్యమైనవి -సంగీత దర్పణం ,కర్ణాటక సంగీత సుధ,సంగీత శాస్త్ర పరిచయం ,కర్ణాటక సంగీత లక్ష్య లక్షణ సంగ్రహం ,అపూర్వ వాగ్గేయ కృతిమంజరి మొదలైనవి ..

  సశేషం

 మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -22-8-17 -కాంప్-షార్లెట్ -అమెరికా

Image result for g n balasubrahmanyam– Image result for m d b ramanadhan


Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3 428-తంజావూర్ సంగీత చతుష్టయం (1801-1856)

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3

428-తంజావూర్ సంగీత చతుష్టయం (1801-1856)

తంజావూర్ కు చెందిన చిన్నయ్య ,పొన్నయ్య ,శివానందం వడివేలు అనే నలుగురు సోదరులను తంజావూర్ సంగీత చతుష్టయ0 అంటారు .భరతనాట్యం కర్ణాటక సంగీత వ్యాప్తికి వారి కృషి మరువలేనిది .తంజావూర్ మహారాజు షెర్ఫోజి ఆస్థాన సంగీత విద్వా0సులుగా ఉండేవారు . తరువాత తిరువాన్కూర్ మహారాజు స్వాతి తిరుణాల్ కొలువులో చేరారు .దీక్షితార్ వంటి మహా విద్వా 0సుల వద్ద సంగీత శిక్షణపొంది లోతులను తరచారు . వీరిలో వడివేలు పిళ్ళై ఏక సంధాగ్రాహి అని ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ ప్రశంసించాడు .గురువుగారికి కానుకగా ‘’నవరత్న మేళ’’కూర్చారు సోదరులు .వడివేలును ఆస్థాన గాయకునిగా స్వాతి తిరుణాల్ నియమించాడు .వడివేలు మహాజ్ఞాని . వయోలిన్ కూడా నేర్చి స0స్థానం లో వాయించి రాజు మెప్పుపొందాడు .కల్పిత సంగీతాన్ని మనోధర్మ సంగీతాన్ని వయోలిన్ పై పలికించవచ్చునని రుజువు చేశాడు వడివేలు .ముత్తుస్వామి దీక్షితులు సోదరుడు బాలు స్వామి ఒక పాశ్చాత్యు నివద్ద వయోలిన్ నేర్చి రాజు కొలువులో వాయించగా వడివేలు  ‘’మోహిని అట్టం ‘’ను సృష్టించి ఆడించాడు అప్పటివరకు కేరళలో కథాకళి మాత్రమే ఉండేది అదీ మగవారికి మాత్రమే పరిమితం .రాజు స్వాతి తిరుణాల్ తోకలిసి వడివేలు మోహినీ అట్టం ను సమగ్రంగా తీర్చి దిద్దాడు .దీనితో ఆడవారికి కూడా నాట్యం చేసే అవకాశం కలిగింది .

 ఈ తంజావూర్ సంగీత చతుష్టయం సంస్కృత ,తెలుగు భాషలలో కృతులు ,వర్ణాలు అనేకం రాశారు .అందులో ముఖ్యమైనవి -నీలాంబరి లో అంబ సౌరాంబ, అంబ నీలాంబ ,పూర్వీకళ్యాణిలో -’’సాటిలేని  ‘’.

429-72 మేళ కర్త రాగాలతో రాగమాలిక అల్లిన-మహా వైద్యనాధ శివన్  (1844-1893)

అలవోకగా మహా సంగీతం పాడే గొప్ప సంగీతకర్త మహా వైద్య నాధశివన్  1844 లో తంజావూర్ జిల్లా వియచేరి గ్రామం లో పుట్టాడు .తండ్రి దొరైస్వామి అయ్యర్ గొప్ప సంగీతజ్ఞుడు .ఆనై అయ్యా బ్రదర్స్ వద్ద సంగీత శిక్షణ పొందాడు .తర్వాత త్యాగరాజస్వామి శిష్యుడు మానాంబు  చావడి వెంకట సుబ్బయ్యర్ వద్ద మెళకువలు గ్రహించాడు .రాగాలాపనలో శివన్  శివమెత్తి స్తాడు .తమ్ముడు రామస్వామి శివన్ తో కలిసి కచేరీలు చేసి కర్ణాటక సంగీత తొలి  జంటగా రికార్డ్ సృష్టించాడు .’’గుహదాస ‘’అనే ముద్ర తో రాశాడు . సంస్కృతం తెలుగు తమిళం లో చాలా కృతులురాశాడు .సంస్కృతం లో జన రంజని రాగం లో -’’పాహిమాం రాజ రాజేశ్వరి ‘’రాగమాలికలో -’’ప్రణతార్తి హర ప్రభో పురారే ‘’,నాగ స్వరాలిలో -’’శ్రీ శంకర గురువరం ‘’శివన్ సంగీత పాండిత్యానికి  మచ్చు  తునకలు . సారాంగిరాగతెలుగు  కృతి -’’నీ కేల దయరాదు ‘’సుప్రసిద్ధమైనది .

430-’’జయతి జయతి భారత మాత ‘’దేశభక్తి గీతకర్త – మయూరం విశ్వనాధ శాస్త్రి (1893-1958)

తమిళనాడులోని మయూరం గ్రామం లో 1893 లో పుట్టినవిశ్వనాధ శాస్త్రి రచించిన దేశభక్తి గీతం ‘’జయతి జయతి భారత మాత ‘’తో సుప్రసిద్ధుడయ్యాడు .ఆనాడు  పాడని కర్ణాటక సంగీత గాయకులు  ఉండేవారుకాదు .నామక్కల్ నరసింహ అయ్యంగార్ ,కాసవాద్యం వెంకట రామ అయ్యంగార్ వంటి వద్ద సంగీతం అభ్యసించాడు .తెలుగు సంస్కృతాలలో 160 దాకా కృతులురాశాడు . 65 ఏళ్ళు జీవించి మరణించాడు .

  సశేషం

  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -22-8-17 -కాంప్-షార్లెట్-అమెరికా

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

పిఆర్కే ప్రసాద్ ఇకలేరు

clip

clip

బొమ్మ | Posted on by | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 426- నరహరి యతి చరిత్ర కర్త -నరహరి తీర్ధ (1324-1333)

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

426- నరహరి యతి చరిత్ర కర్త -నరహరి తీర్ధ (1324-1333)

మధ్వాచార్య శిష్యుడు ,దాస సంప్రదాయ కర్త నరహరి తీర్ధ విజయనగర సామ్రాజ్య రాజగురువు ,యతీంద్రుడు 1323 లో జన్మించాడు .ఈయనది ఆంద్ర దేశమే నని భావిస్తారు .పుర్వాశ్రమ నామం శ్యామ శాస్త్రి .కళింగ రాజుల మంత్రి గా 12 ఏళ్ళు ఉన్నానని  ‘’నరహరి యతి చరిత్ర ‘’లో చెప్పుకున్నాడు. శ్రీకూర్మం ,సింహాచలం దేవాలయ శాసనాలు ఆయన మంత్రిత్వాన్ని రుజువు చేస్తున్నాయి .కన్నడం వాడుకాకపోయినా ఆయన రచనలు కన్నడం లోనే ఎక్కువగా ఉన్నాయి .కళింగ ఆంద్ర లలో చాలామందిని మధ్వ మతం లోకి మార్చినట్లు ఆధారాలున్నాయి .ఆయన వారసులు ఇప్పటికీ సాగరాంధ్రలో ఉన్నారు .హరిదాసు ఉద్యమానికి ఈయనే ఆద్యుడు అంటారుకాని శ్రీపాద రాయలే ఆద్యుడని ఎక్కువమంది భావిస్తారు . కానీ యక్షగానాలు సృష్టికర్త నరహరి తీర్ధ మాత్రమే అలాగే బాయలత నృత్యానికి ఆద్యుడు ఆయనే .ఈ సంప్రదాయం ఇప్పటికి కర్ణాటక లో కేరళలోని కాసర్ గోడ్ ప్రాంతం లో ఉన్నాయి .ఈయన కృష్ణాజిల్లా శ్రీకాకుళం లో ఆంద్ర మహా విష్ణువు వెలసిన చోట మఠాధిపతి గా ఉన్నాడని కూచిపూడి నృత్య ప్రదాత అని ప్రచారం లో ఉంది .సంస్కృతం లో ‘’దసరాపదాలు ‘’  రాశాడు .

427-గురు కృతి కర్త -ఊత్తుక్కాడు వేంకటకవి (1700-1765 )

ఊత్తుకాడు  వెంకటసుబ్బయ్య అయ్యర్ 1700లో తమిళనాడులో జన్మించి గర్వించదగ్గ గొప్ప వాగ్గేయకారుడయ్యాడు .వెంకట కవిగా ప్రసిద్ధుడు . సంస్కృత ,తమిళ మరాఠీ భాషలలో 500 కు పైగా కృతులు రచించాడు . ఇవి ఆయన సంగీత శాస్త్ర పాండిత్యానికి ఉదాహరలుగా నిలిచాయి .కావడి చిందు ,తిల్లానా ,కృతులు ఆయన ప్రత్యేకం . పురన్దరదాసుకు కర్ణాటక సంగీత త్రయానికి వారధిగా వేంకటకవి ని భావిస్తారు .సంగీతం లో సరైన గురువును అన్వేషిస్తూ చాలాకాలం గడిపి చివరికి ఊత్తుక్కాడు కళింగ నర్తన ఆ లయం లో శ్రీకృష్ణుడిని గురువుగా భావించాడు . కృష్ణ భగవానునుని ప్రేరణ చెంది ఆరభి రాగం లో ‘’గురుపాదారవిందం కోమలం ‘’కృతి రాశాడు .తన గురుదేవుడైన కృష్ణుడిపై కనీసం 15 గురు  కృతులు రాసి అంకితమిచ్చాడు .ఆయన ఫిలాసఫీ ‘’భక్తియోగ సంగీతమార్గమే పరమపావన మహునే ‘’. అనేక రాగాలను ఉపయోగించాడు .అరుదైన బాలహంస, రసమంజరి రాగాలను ఆలపించి కృతులురాశాడు .మధ్యమావతిలో ‘’శ0కరి రాజరాజేశ్వరి’’సుందర నంద కుమారకృతులు మాధుర్యానికి పరాకాష్ట .ఖండ ధ్రువ ,సంకీర్ణ మధ్యమ వంటి అనేక తాళా ల పై గొప్ప ప్రయోగాలు చేశాడు .సాహిత్య వైవిధ్యాన్ని చాలా అద్భుతంగా పోషించాడు .ఉదాహరణకు అభోగి  రాగ పల్లవి ‘’మహశ్యాయ హృదయ ‘’మాధ్యమకాల విధానం లో 1-మధుకర చంపక వన విహార మనమోహన మధుసూదన నవభూషణ 2-మధుకర చంపక వనవిహార నవపల్లవ పదకర  మదన గంభీర 3-మధుకర చంపక వనవిహార గోవర్ధనధర భుజగ నర్తన చరణ ‘’

ఇదేకాక గౌళరాగం లో ‘’అగణిత మహిమ ‘’లో కూడా ఇలాంటి వైవిధ్యాన్ని ప్రదర్శించాడు .ధన్యాసిరాగం లో కూర్చిన ‘’భువనమోహన’’లో ఆరుసార్లు పునరావృత్తమై 11 సార్లు వినిపించి అలౌకిక ఆనందాన్ని సృష్టించాడు .సంస్కృతం లోని ఈరచన కర్ణామృతమే -’’అతినూతన కుసుమాకర ,వ్రజమోహన సరసీరుహ దళ లోచన మమమానస పటు చోరసు -స్వరగీతసు -మురళీధర సుర మోదిత  భవమోచన ‘’/ఆయన సంస్కృత పాండిత్యం అమోఘం .దానిలోని సొగసులన్నీ కృతులలో దింపేశాడు .ఆయన ప్రసిద్ధ తమిళకృతి తోడిరాగం లోని ‘’తాయి యశోద’’సంగీతకచేరీలలో తప్పని సరి అయి శ్రీ కృష్ణలీలకు  పరమ భాష్యమై నిలిచింది .ఇందులో 8 చరణాలున్నాయి .ఒక్కో చరణం  లో ఒక్కో లీల దర్శనమౌతుంది .రాధా కృష్ణకల్యాణాన్ని కృతి మాధ్యమంగా రాశాడు .మహాభారతం దక్షయజ్ఞం ప్రహ్లాద చరితం లకూ కృతి గౌరవం కల్పించి శాశ్వతత్వం చే కూర్చాడు .సామూహిక కృతులైన సప్త రత్న ,కామాక్షి నవ రత్నం ,ఆంజనేయ రత్నం వంటివీ రాశాడు .మాధవ పంచకం ,నృసింహ పంచకం ,రంగనాధ పంచకం వంటి స్తోత్రాలుకూడా రాశాడు .’’త్యాగ రాజ పంచరత్నాలు’’వంటి ‘’సప్త రత్న కృతులు ‘’రాశాడు -1 నాట రాగం లో ‘’భజనామృత 2-గౌళ రాగం లో ‘’అగణిత మహిమ ‘’,3-కళ్యాణిరాగం లో ‘’మాధవ హృది కేళిని ‘’4-కీరవాణిరాగం లో ‘’బాలసరస మురళి ‘’5-తోడి రాగం లో ‘’జటధార  6-పరాస్ రాగం లో ‘’అలవ0దె న్నెలో  7-మాధ్యమావతి రాగం లో ‘’సుందర నంద కుమార’’.

  ఆంజనేయ సప్తవర్ణ సంస్కృత కృతులలో హనుమ వైభవ విశేషాలన్నీ చూపించాడు-

1-వసంత రాగం లో -’’పవన కుమార 2-కేదార గౌళ లో -’’వీక్షితోహం 3- తోడిరాగం లో -’’అంజనానందన అమ్బోధి చంద్ర 4-సురటి రాగం లో -శ్రీరాఘవ దూతం 5-మాధ్యమావతి రాగం లో -’’భక్త భాగ ధేయ  ‘’6-రసమంజరి రాగం లో -’’సత్వ గుణ విరచితాంగ 7-మలయ మారుత రాగం లో ‘’వాహిని తట  ‘’.

 దసరాలలో శ్రీ విద్య పై పాడే నవ వర్ణకృతులు  వినాయక స్తుతి ,ధ్యాన స్తుతి ఫలస్తుతి కూడా రాశాడు .కూచిపూడి భరతనాట్య ,కథక్ ,ఒడిశా నృత్యకళాకారులు ఆయన కృతులకు నాట్య ఆకృతులను కూర్చి బహుళ వ్యాప్తి చేశారు. అందులో  వైజయంతిమాల ,కమలా లక్ష్మణ్   బిర్జు మహారాజ్ పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం వెంపటి చినసత్యం వంటి వారెందరో ఉన్నారు .ఆయన రాసిన హరికథలను శ్రీ కృష్ణ ప్రేమి అన్న ,గురు హరిదాసు గిరి వంటి హరికథా కళాకారులు వీనుల విందుగా వినిపించి ప్రచారం చేశారు .ఆయనకే ప్రత్యేకమైన -’’కళింగ  నర్తన నటంగం,కృష్ణ పాదాది కేశాంతవర్ణనం ‘’నభూతో అనిపిస్తాయి .భజన సంప్రదాయం లోకూడా వేంకటకవి రచనలు స్థానం పొందాయి .  ,శివ తాండవం ఆయన సంస్కృత భాషా పటిమకు  పరమ భక్తికి తార్కాణంగా నిలీచింది .  .నిత్య జీవితం లో పారాయణకు తోడ్పడి ప్రతి ఇంటా  మార్మోగుతూ వినిపిస్తాయి . 65 సంవత్సరాలు జీవించి శ్రీ కృష్ణ శిష్యుడైన వేంకటకవి 1765లో శ్రీ కృష్ణ ధామం చేరాడు

  సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-8-17- కాంప్-షార్లెట్-అమెరికా

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 419-కర్ణాటక జాతీయ గీతకర్త -బసవప్ప శాస్త్రి (1843-1891)

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

419-కర్ణాటక జాతీయ గీతకర్త -బసవప్ప శాస్త్రి (1843-1891)

 కర్ణాట రాష్ట్ర జాతీయ గీతం ‘’కాయో శ్రీ గౌరీ ‘’రాసిన బసవప్ప శాస్త్రి 1843 లో మైసూర్ జిల్లా నరసా0ద్ర  గ్రామం లో జన్మించాడు . సంస్కృతాంధ్రాలలో మహా పండితుడు . కాళిదాసుని శాకుంతల మాళవికాగ్నిమిత్ర మొదలైన సంస్కృత నాటకాలను  షేక్స్పియర్ ఓదెల్లో నాటకాన్నీ కన్నడీకరించాడు .’’కర్ణాటక నాటక పితామహ ‘’బిరుదాంకితుడు . తన రత్నావళి ,ఉత్తరరామ చరిత నాటకాలకు చాలాపాటలు కూర్చాడు . 1891 లో చనిపోయాడు .

  తంజావూర్ చిన్నయ్య (1803-1856 )తంజావూర్ జిల్లాలో పుట్టి మైసూర్ రాజాస్థాన సంగీత విద్వా0సు డయ్యాడు .సంస్కృతం తెలుగులలో  లో వర్ణాలు కృతులు జావళీలు విశేషంగా రాశాడు .ఆయన ఆరభిరాగం లో రాసిన ‘’అంబాసౌరంబ ‘’నీలాంబరితో రాసిన ‘’అంబా నీలాంబరి ‘’కృతులు చిత్త స్వరాలతో విశేష ప్రాభవాన్ని తెచ్చాయి .

420-సంస్కృత కృతి కర్త  -వీణ పద్మనాభయ్య   (1842-1900 )

కర్ణాటక చిత్తనాయక హళ్ళికి చెందిన వీణ పద్మనాభయ్య 1842లో జన్మించి 58 వ ఏట  1900 లో మరణించాడు .సంస్కృతం ఆంధ్రం లలో అనేక స్వరాలు కృతులు  జావళీలు వర్ణాలు  ,తోడిరాగం లో సప్త తాళేశ్వరం రచించాడు .నాట కురంజి రాగం లో ‘’శ్రీ హేరంబ మీడే ‘’,నాగేశ్వరావళి  రాగం లో   ‘’భావయామి తవపాదం ‘’బాగా ప్రసిద్ధమైనవి .కన్నడం లో ఒకేఒక్క జావళి రాశాడు .మిగిలినవి సంస్కృతం ,తెలుగు లలో రాశాడు .

421-సంగీత సుబోధిని కర్త -మైసూర్ కరగిరిరావు (1853 -1927 )

1853లో కర్ణాటక తుంకూర్ లో పుట్టిన కరగిరి రావు సంగీత నిధి . 200 ల దేవర నామాలకు సంగీత స్వరాలు కూర్చాడు ఆయన కృతులన్నీ చిత్త స్వరాలతో చిత్తాన్ని ఆకర్షిస్తాయి .సంగీత సుబోధిని ,గాన వాద్య రహస్య ప్రకాశిని అనే గొప్ప సంగీత  గ్రంథాలు రాశాడు .మోహనరాగం లో ‘’నెనరుంచిర ‘’,సరస్వతి రాగం లో ‘’సరస్వతి భగవతి ‘’కృతులు మంచి పేరు తెచ్చాయి . 74 వ ఏట మరణించాడు .

422-108 చాముండీ అష్టోత్తర కృతులురాసిన -ముత్తయ్య భాగవతార్ (1877-1945 )

సంస్కృత కన్నడ తెలుగులలో అనేక కృతులురాసి హరికథ గానం తో ప్రేక్షకులను పరవశం కలిగించిన హరికేశ నల్లూరు ముత్తయ్యభాగవతార్ 1877 లో తిరునల్వేలిలో పుట్టి 20 వ శతాబ్దపు ఉత్తమ సంగీత స్వరకర్తగా పేరుపొందారు .వర్ణాలు కృతులు రాగమాలికలు తిల్లానాలతో వైవిద్యరచన చేసి మెప్పుపొందాడు .నిరుపనం ,పాదం లకు ఆయన పెట్టిందిపేరు . 108 చాముండేశ్వరి అష్టోత్తర కృతులురాసిన మహా భక్తుడు .ఖామాస్ రాగం లో ‘’మాతే మలయధ్వజ ‘’ కర్ణ రంజనిలో ‘’వాంఛతోను నా ‘’బాగా పేరు తెచ్చాయి .నిరోష్ట ‘’వంటి అనేక కొత్తరాగాలు సృష్టించాడు . 68 వ ఏట చాముండేశ్వరి సన్నిధానం చేరుకొన్నాడు .

423-వీణ శివ రామయ్య (1886-1946)

వీణ పద్మనాభయ్య కుమారుడు శివరామయ్య . మైసూర్ రాజ్య ఆస్థాన

సంగీత విద్వా0సుడు .సంస్కృత తెలుగు కన్నడాలలోచాలా కృతులు జావళీలు స్వరాలు కూర్చాడు 72 మళ రాగ కృతులురాశా డు. శ్రీరాగం లో ‘’వాణీ వీణాపాణి ‘’,ధర్మావతి రాగం లో ‘’శ్రీరాజ రాజేశ్వరి ‘’సుప్రసిద్దాలు . ,

424-కొత్త సంగీత రూపం ‘’నగ్మ’’సృష్టికర్త -వీణ వెంకట గిరియప్ప (1887-1952 )

కర్ణాటకలో హెగ్గేడ  దేవకోటలో పుట్టి మైసూర్  పాలస్ ఆర్కెస్ట్రా డైరెక్టర్ అయిన వీణ వెంకట గిరియప్ప 1887 లో పుట్టాడు .వీణ లో అసాధారణ ప్రతిభ సాధించి భారత దేశమంతా పర్యటించి తన వీణాగానమాధుర్యాన్ని పంచాడు .సంస్కృత ,తెలుగు ,కన్నడాలలో చాలా కృతులు రాశాడు .కొత్త సంగీత రూపం ‘’నగ్మా ‘’ను సృష్టించాడు .ఇది హిందూస్థానీ గతులను కలిగి ఉండటం విశేషం .ఈయన కృతులలో భువన గాంధారి రాగం లోని ‘’లలితాంబికే శ్రీ మాతే ‘’బేహాగ్ రాగం లో ‘’శ్రీ జయలలితే ‘’ప్రత్యేకంగా పేర్కొనదగినవి .

425-సంస్కృత తిల్లానాలు రాసిన -టి .చౌడయ్య (1894-1967 )

చోడయ్యావయోలిన్ అంటే చెవులు కోసుకోవటం అందరికి తెలిసిందే .మైసూర్లోని కావేరీ తీరం లో తిరుముక్కడాల్ నర్సిపురం లో 1894 లో జన్మించి వయోలిన్ కు విశ్వ విఖ్యాతికలిగించి ఎన్నో పురస్కారాలు బిరుదులూ సన్మానాలు అందుకొన్న టి చౌడయ్య 73 వ ఏట మరణించాడు .బెంగుళూర్ లో ఆయన పేరఒక వీధి ఉంది .మైసూర్ రాజాస్థాన సంగీత విద్వా0సుడు ,గాన విశారద బిడారం కృష్ణప్ప శిష్యుడు .వయోలిన్ మాధుర్యం పెంచటానికి తార షడ్జమ ,మంద్ర షడ్జమ మొదలైన కొత్త తీగలను ఏర్పాటు చేసి సప్త తంత్రులతో వయోలిన్ వాయించేవాడు .దీన్ని గురువు బిడారం అంగీకరించక ఎందుకుఈ ప్రయోగం అనిఅడిగితే బాగా వెనక ఉన్నవాళ్లకూ  స్పష్టంగా వినబడటానికే అన్నాడు .వీణ శేషన్న దీన్ని అంగీకరించగా చివరికి గురువుకూడా సంతోషం తో ఒప్పుకున్నాడు .లెక్కలేనంతమంది శిష్యులను చౌడయ్య తయారు చేశాడు .సంగీత కళానిధి సంగీత శిఖామణి బిరుదులు పొందాడు 19-1-1967 నమహా వాయులీన విద్వా0సుడు   చౌడయ్య మరణించాడు . చౌడయ్య సంస్కృత తెలుగు కన్నడాలలో కృతులు రచించాడు అందులో ప్రసిద్ధమైనవి-కాంభోజి రాగం లో ‘’శ్రీ వేణుగోపాల ,’’   ధన్యాసి రాగం లో ‘’దేవి పూర్ణ మంగళ ‘’చెప్పుకోదగ్గ కృతులు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -21-8-17 -కాంప్-షార్లెట్-అమెరికా

T Chowdiah.jpg

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

  నైరూప్య చిత్రకారులు పద్మశ్రీ ఎస్.వి .రామారావు

నైరూప్య చిత్రకారులు పద్మశ్రీ ఎస్.వి .రామారావు

రచన –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –ఉయ్యూరు -9989066375

ఇంతింతై ఎదిగిన యశస్వి ఎస్వి

కృష్ణా జిల్లా గుడివాడ లో వడ్రంగం లో అద్భుతాలు సృష్టించిన శ్రీ శిరందాసు గంగయ్య ,శ్రీమతి లక్ష్మమ్మ దంపతుల కు 1936 లో శ్రీ రామారావు.జన్మించారు .చిన్నతనం నుండే బొమ్మలు వేస్తూ ,తొలిగురువు   శ్రీ.కే వేణుగోపాల్ గారి  గురుత్వం లో13 వ ఏడు వరకు  బాగా రాణించారు  .  గుడివాడ ఎ.యెన్ ఆర్ కాలేజీ లో ఇంగ్లీష్ బోధించిన వైస్ ప్రిన్సిపాల్ శ్రీ యడవల్లి సన్యాసి రావు గార౦టే ఎస్వి గారికి వీరాభిమానం .ఎకనామిక్స్ ,కామర్స్ లలో డబుల్ గ్రాడ్యుయేట్ అయి ,1955 నాటికే  ఆర్ట్ లో 4 డిప్లమాలు సాధించారు .తండ్రిగారే ఆయన కు స్పూర్తి ప్రదాత .మద్రాస్ వెళ్లి ప్రముఖ చిత్రదర్శకుడు, కదా రచయితా, స్నేహితుడు మాధవ పెద్ది గోఖలే సలహా పై మద్రాస్ ఆర్ట్ కాలేజ్ లో చేరారు . ప్రిన్సిపాల్ శ్రీ దేవీ ప్రసాద్ రాయ్ చౌదరిని తన కళా ప్రదర్శనతో మెప్పించి 6ఏళ్ళ కోర్సు గా ఉన్నదానిలో సరాసరి 3 సంవత్సరం కోర్స్ లో  చేరారు ..ఫణిక్కర్ ,ధనపాల్, రాం గోపాల్ సంతాన రాజ్ ,మునిస్వామి వంటి ప్రముఖుల చిత్రాలు పరిశీలిస్తూ ఎంతో నేర్చారు. 1960 లో డ్రాయింగ్ లో డిప్లొమా పొందారు. భారత ప్రభుత్వ స్కాలర్ షిప్ వరుసగా మూడేళ్ళు  పొందారు  .కామన్వెల్త్ ఫెలోషిప్ కు భారత దేశం మొత్తం మీద 315మంది పోటీ పడితే ,రామారావు ఒక్కరే ఎంపికైన ఏకైక వ్యక్తిగారికార్డ్ సృష్టించారు .అప్పుడు ఆయన  వయసు కేవలం 23 మాత్రమే.

కళా నిష్ణాత  -శైలీ నిర్మాత

1962 లో  లండన్ వెళ్లి అత్యున్నత ప్రమాణాలకు నిలయమైన’’  స్స్లేడ్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్’’ లో చేరి, సర్ విలియం కోల్డ్ స్ట్రీం ,విలియం రోజర్స్ ,బెర్నార్డ్ కోహెన్ వంటి లబ్ధ  ప్రతిష్టులవద్ద కళా విద్యా రహస్యాలు గ్రహించారు.ఆయన చిత్రాలు ప్రచురించని ప్రసిద్ధ పత్రిక ఉండేదికాదు .తన చిత్రాలపై ‘’ఆర్య దేవ’’అని సంతకం చేసేవారు .‘’అక్కడ ఈయన గీసినచిత్రాన్ని ప్రిన్సిపాల్ ఇండియాలో గొప్ప ఆర్ట్ క్రిటిక్ శ్రీ రామన్ కు ఎస్వి పేరుకనిపించకుండా చేసి ‘’ఇది ఎవరు గీసింది ?’’అని అడిగితే‘’పికాసో ‘.అని చెబితే ‘’కాదు –మీ దేశ చిత్రకారుడు ఎస్వి రామారావు చిత్రించినది ‘’అని చెప్పగానే  ఆశ్చర్య పోయాడు రామన్.సమకాలీనుడైన పికాసో తో పోటీపడాలని భావించి  బోర్డ్ మీదనే ఆసియా కళ ఆధారంగా బొమ్మలు వేస్తూ ,తనదైన స్వంత శైలికోసం తపిస్తూ ,మ్యూజియం లో బొమ్మల్ని చూస్తూ లైబ్రరీలలో అధ్యయనం చేస్తూ, ప్రపంచ చిత్ర కళా రీతులను అవగాహన చేసుకొన్నారు .వివిధ దేశాల చిత్రకళా రీతులనుండి తనకు కావలసిన అంశాలు ఎన్నుకొని తనదైన చిత్ర ప్రవాహాన్ని సృష్టించుకొన్నారు .ఆఫ్రికా జానపదుల మాస్క్ లనుండి పికాసో ముడి సరుకు తీసుకొన్నట్లు ,రామారావు గారు మొఘల్ ,రాజపుట్  కళ నుంచి అలంకరణ రీతిని ,జపాన్ చిత్రకళ నుండి రేఖలను తీసుకొని వాటి మేళ వింపు తో  చిత్రాలు గీశారు. రామారావు గారి చిత్రకళపై వ్యాఖ్యానిస్తూ’ ఇలస్ట్రే టెడ్ వీక్లీఆఫ్ ఇండియా ‘’ ‘’సంపాదకుడు శ్రీ ఏ.ఎస్.రామన్’’For as artist ,in his style ,idiom and technique Rama Rao is as Western as any of his Western counterparts ,in spite of his passion for basic Indian values ‘’అన్నాడు .

 

1966 లో’’ మోస్ట్ అవుట్ స్టాండింగ్  లితోగ్రాఫర్ ‘’’’గా గుర్తింపు పొందారు.  1965 కు కోర్సు పూర్తి చేసి ‘’వర్ణ చిత్ర రచనలో నూతన  శైలీనిర్మాత  ‘’ ఇన్వెంటర్  ఆఫ్ స్టైల్ ఇన్ ఆయిల్ పెయింటింగ్ ‘’అని కీర్తి పొందారు .’1965లోవిఖ్యాతమైన ‘’ లార్డ్ క్రాఫ్ట్స్ అవార్డ్ ‘’అందుకొన్నారు  .

పికాసో  సరసన

కామన్ వెల్త్ ఆర్ట్ ఎక్సి బిషన్ లో చిత్ర ప్రదర్శన నిర్వహిస్తూ ,లండన్ కౌంటి కౌన్సిల్ లో పెయింటింగ్ డ్రాయింగ్ లను 1965నుండి  -69 వరకు బోధించారు  .

లండన్ లోని ‘’న్యు విజన్ సెంటర్ గాలరీ వారు ‘’ఆల్ఫబెట్ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ ‘’పై నిర్వహించిన ఎక్సి బిషన్ లో శ్రీ రామారావు పాల్గొన్నారు.  ఆనాటి ప్రముఖ ఆర్టిస్ట్ లైన పాబ్లో పికాసో,బ్రాక్ ,మీరో, డాలి, మాక్స్ ఎర్నెస్ట్ జాక్సన్ పొలాక్ వంటి హేమా హేమీ ఆర్టిస్ట్ లచిత్రాల సరసన రామారావు గారి చిత్రాలు చోటు చేసుకొన్నాయి అంటే అద్భుతః అనిపిస్తుంది . . . ఆసియా మొత్తం మీద ఎస్వి ఒక్కరికే ఈ అరుదైన అవకాశ౦ లభించటం ఆయన ప్రతిభకు తగిన పురస్కారం . లండన్ లో జరిగిన .ప్రతిష్టాత్మకమైన ‘’బ్రిటిష్ ఇంటర్నేషనల్ ప్రింట్ బైన్నియల్ ‘’ప్రదర్శనకు పికాసో చిత్రాలతో పాటు ఇండియన్ పికాసో ఎస్వి గారి చిత్రాలు కూడా ఎంపికయ్యాయి .ఇది తన అదృష్టం అని వినయంగా చెప్పారు ఎస్వి .ఈ  ఎంపిక ను చిత్రకారులు నోబెల్ బహుమతి తో సమానంగా భావిస్తారని రామారావు గారు అన్నారు  .ఎన్నో దేశాలలో తన చిత్రాలను ప్రదర్శించారు .అధిక ధరలకు అవి అమ్ముడయ్యాయి .

కళా బోధన- పద్మశ్రీ పురస్కార౦

 

శ్రీ ఎస్వి 1969 లో అమెరికా వెళ్లి టఫ్త్స్ ,బోస్టన్ ,సిన్సినాటి, వెస్ట్ కెంటకి  యూని వర్సిటీలలో1978  వరకు బోధించారు   డాక్టర్ శ్రీమతి  సుగుణ  గారిని వివాహమాడి  చికాగోలో ఉంటున్నారు  .వీరి కుమార్తె శ్రీమతి పద్మావతి  భరత నాట్యం లో గొప్ప నర్తకీమణి   అల్లుడు డా హర్షవారధి  .

రామారావు గారికి 2001 లో బారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని  నాటి రాష్ట్ర పతి శ్రీ కె ఆర్ నారాయణగారి చేతులమీదుగా  ప్రదానం చేసింది .పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూని వర్సిటి ,గౌరవ డాక్టరేట్ అంద జేసింది.

.   తిరుపతి లో జరిగిన ప్రపంచ తెలుగు మహా సభల లో రాష్ట్రపతి శ్రీప్రణబ్ ముఖర్జీ గారి చేత సత్కార సన్మానాలు అందుకొన్నారు. అమెరికాలోని నార్త్ టెక్సాస్ తెలుగు సంస్థ మొదలైన ప్రసిధ సంస్థలచేత సత్కారం పొందారు  . శ్రీ మండలి బుద్ధ ప్రసాద్ అవనిగడ్డలో ఏర్పాటు చేసిన నేతాజీ శత జయంతికి ,కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం నిర్వహించిన ప్రపంచ సభలకు హాజరై సన్మానాలు అందుకొన్నారు .

రామారావు గారి కి తెలుగు సాహిత్య  కళా రంగాలలో  లబ్ధ ప్రతిస్టుల౦దరి తోను గాఢమైన పరిచయం ఉంది ..ఆయన ఏనాడూ మూలాలను విస్మరించలేదు. శ్రీ ఆచంట జానకిరాం ,శ్రీ కొడవటి గంటి కుటుంబరావు ,శ్రీమతి కె రామ లక్ష్మి ,శ్రీ సొంఠి సదాపూర్ణ ,శ్రీ శివలెంక శంభు ప్రసాద్  శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు వంటి దిగ్గజాలతో ఆయనకున్నఆత్మీయత మరువ లేనిది .వీరంతాఎస్విగారి  సృజనశీలతను బహుధాప్రశంసించినవారే .ఆంద్రపత్రిక, భారతి,లసంపాదకులు శ్రీశివలెంకశంభుప్రసాద్ గారికోరికపైశ్రీరామారావుకళారహస్యాలపైప్రత్యేకమైనవిశ్లేషణాత్మకవ్యాసాలు భారతికి ,రాసి,తెలియనిఎన్నోవిషయాలను లోకానికిఎరుకపరచారు .వీటినిచదివిఅబ్బురపడినఅమెరికాలోబెర్కిలీలోని కాలి ఫోర్నియా యూనివర్సిటిఇంగ్లీష్ ప్రొఫెసర్ వీటిలో ముఖ్యమైన వాటినిఇంగ్లీష్ లోకి అనువాదంచేసిరామారాగారి భావాలకువిశ్వవ్యాప్తికలిగించారు.

మూర్తీభవించిన మానవీయత

ప్రపంచ ప్రఖ్యాతచిత్రకారులైన శ్రీ రామారావుగారు వ్యక్తిగాఅతిసున్నిత మనస్కులు .ఎవరికి యే బాధా,ఆపదా కలిగినా తనది గానే భావించి, వెంటనే స్పందించి,స్నేహహస్తంచాఛి,ఆదుకొనే సహృదయత ఉన్నసంస్కారంవారి విశిష్టలక్షణం .మానవతమూర్తీభవించిన ఉత్తమ కళాకారులాయన .1977 కృష్ణా జిల్లా దివిసీమనుఅల్లకల్లోలంచేసిన ఉప్పెన విషయం తెలిసి,ఇక్కడిబాధితులనుఆదుకోవటానికి అమెరికాలోతెలిసినవారందరివద్దస్వచ్చందంగావిరాళాలుసేకరించి పంపించినమానవతామూర్తిశ్రీ రామా రావు  ‘ఆనేక కవితలుఆంగ్లం లోను తెలుగు లోను  రాసి పుస్తకాలుగా తెచ్చారు ఎస్వి .

నైరూప్య చిత్రకళా యశస్వి

రామారావు గారి నైరూప్య చిత్రాల ప్రత్యేకత గురించి తెలుసుకొనే ముందు అసలు నైరూప్య చిత్రాలు అంటే ఏమిటో తెలియాలి .’’ఆకారాలలో కనిపించేది అబద్ధం, అశాశ్వతం కనుక వస్తు రూపమే మిధ్య ‘’అనే భావన కిందటి శతాబ్దం మధ్యలో పుట్టి అదే ఒక రూపం గా ఎదిగింది .ఈ భావన మొదట చిత్రకళలో ,తర్వాత శిల్పం,సంగీత ,సాహిత్యాలలో ప్రవేశించి  విలక్షణమైన భావోద్రేకాలను ప్రకటించే విధానంగా రూపొందింది .సహజ రూపాన్ని వదిలేసి ,అందులోని ప్రాధమిక రూపాన్ని విశ్లేషించే బొమ్మలు గీసే విధానమే నైరూప్య చిత్రకళ.అంటే చిత్రకళలో ఒక విలక్షణ ప్రక్రియ నైరూప్య చిత్రకళ.వాస్తవాన్ని వదిలిపెట్టి కళ లోని ఊహల వర్ణనలను సూచిస్తు౦దన్నమాట .మనకు వచ్చే కలలలో నైరూప్య చిత్రాలు అంటే ఆబ్స్ట్రాక్ట్ ఇమేజెస్ ఉంటాయి .ఆ కలల స్వభావాన్నీ ,వాటికీ నిజ జీవితానికీ ఉన్న సంబంధాన్ని మనం అన్వయించుకొంటాం . ఈ చిత్రాల్లో మనకు పరిచయమున్న రూపాలేవీ కనిపించవు .అంతా రేఖల ,రంగుల ఇంద్రజాలంగా అనిపిస్తుంది .ఇందులో ప్రసిద్ధుడైన వాడు ఫ్రెంచ్ చిత్రకారుడు పాబ్లో పికాసో .ఎస్వి రామారావు గారు ఈ నైరూప్య చిత్ర కళలో కొత్త శైలిని అలవరుచుకొని ‘’ఇండియన్ పికాసో ‘’గా విఖ్యాతులయ్యారు .

. డాక్టర్ రామారావు చిత్ర లేఖన ప్రతిభ క్రమంగా స్వీయ వ్యక్తిత్వాన్నిఏర్పరచుకొని ,ఎన్నో దశల ప్రయోగాలు దాటి నైరూప్య –ఆబ్స్ట్రాక్ట్ చిత్రకళా రూపం లో పతాక సదృశ౦ గా నిలిచింది .కవి ,రచయిత విమర్శకులు అయిన రామారావు బహుముఖ ప్రజ్న అనితర సాధ్యమని పిస్తుంది ‘’అన్నారు డా సి నారాయణ రెడ్డి గారు .ఆధునిక చిత్రకళా ప్రపంచం లో  ఫ్రెంచ్ చిత్రకారుడు పాబ్లో పికాసో ధ్రువతార .ఇవాళ ఎస్వి గారిచిత్రకళా విశ్వరూపాన్ని దర్శించిన వారు ఆయనను  ‘’ఇండియన్  పికాసో ‘’ అంటారు .కాని ఆయనమాత్రం ‘’నేనుపికాసో కు వీర అభిమానిని .ఆయనే నాకు మార్గ దర్శి ’అని సగర్వంగా చెప్పుకున్నారు .అది ఆయన సంస్కారానికి  నిదర్శనం .’

నేటి నవ్య కళ ఎన్నో యుగాలకిందటి నీగ్రో మూర్తి కళలో కన్పిస్తుంది .ఈనీగ్రో మూర్తికళ నుంచే ‘’ఫాదర్ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ ‘’అనిపిలువబడే పికాసో స్పూర్తి పొందాడు.సహజ రూప చిత్రణ కంటే అసహజ రూప చిత్రణకు ప్రతిభను పదునుపెట్టి నవ్య చిత్రకళా నిష్ణాతు డైనారుశ్రీ రామా రావు . నవ్య చిత్రకళ విశ్వజనీనమై తైల వర్ణ చిత్రాలలో ఒదిగి పోయింది .ఇందులో రూపం కంటే రంగుకే ప్రాధాన్యం ఎక్కువ .రంగుల ఇంద్రజాలందీని విలక్షణత్వం అన్నారు సంజీవ దేవ్ ..

క్యూబిజం ఇంప్రెషనిజం ఎక్స్ప్రెష నిజం సర్రియలిజం లోనూ అనేక ప్రయోగాలు చేసి ఎస్వి ,చిత్రాలలో మంచి టెక్చర్ అంటే స్పర్శి౦చదగిన పైభాగం సృష్టించటం లో మహా నిష్ణాతులయ్యారు .తాను మనో చక్షువులతో చూసే రూపాన్ని చర్మ చక్షువులకు అందించే నేర్పు అద్వితీయం .స్వయంగా చిత్రకళా మర్మజ్ఞులు  కూడా  అయినందున , కళావిమర్శకులకు అందని లోతులు ఆయన అందుకోగలిగారు  . ’సామాన్యంగా నైరూప్య చిత్రాలు ఏదో ఒక వ్యక్తికో వస్తువుకో, స్థలానికో చెంది ఉండవు .కాని ఎస్విగారి నైరూప్య చిత్రాలు విషయాలకు సంబంధించినవిగా ఉంటాయి . ‘’లండన్ లో మొదటి చిత్ర ప్రదర్శనకు’’ కృష్ణానది’’ని వస్తువుగా తీసుకొని ‘’ఆప్టికల్ ఇల్యూజన్ తో ధారావాహిక చిత్రాలు గీసి అద్భుతం అనిపించారు . కృష్ణానది మనకు తెలిసినా ఆయన చిత్రించిన కృష్ణానది మనకు తెలియదు .అంటే ఆనదీ ప్రవాహం ,ఒడ్డు, కెరటాలు ,వేగం వంటి స్థూల రూపాలు కాకుండా, సూక్ష్మ రూపం,  దాని నైరూప్య రూపాన్ని చిత్రిస్తారన్నమాట.ఆక్స్ ఫర్డ్ యూని వర్సిటి వారు దీనిపై కవిత్వం రాశారు . ‘’లేపాక్షి, ఉషోదయం చిత్రాలూ పెద్ద పేరు తెచ్చుకోన్నాయి .

’   తర్వాత పూర్తిగా అమెరికాలో స్థిరపడి ప్రయోగ శీలతతో తైల, నీటి రంగుల చిత్రాలలో కోమలత్వ,మార్దవత్వాలేకాకవిశిష్టమైన వర్ణ సంగీతాన్ని సృష్టించారు .నీటి రంగుల్లో మాత్రచే కనిపించే పార దర్శక వాష్ పద్ధతిని ,ఆయిల్ పెయింటిం గ్  లో తెచ్చి అబ్బురపరచారు .పేలట్ నైఫ్ కాని ,  కుంచె కాని వాడకపోవటం  ఎస్విగారి మరో ప్రత్యేకత .వీటిబదులు గుడ్డ పీలికలతో రంగులు పట్టిస్తారాయాన .దీనివలన  పాలరాతి నునుపుదనం రావటమేకాక మేఘాల తెరలలాంటి  వాయు నీయత ప్రత్యక్ష మౌతుంది అన్నారు సంజీవ దేవ్ .‘’భారతీయ దృశ్య కవితా సారాన్ని 20 వశతాబ్దపు నైరూప్య చిత్రాలలో చూపటం పై దృష్టిపెట్టారు .ఇది విలక్షణ కృషి . .ప్రాక్ పశ్చిమాలకు ఒక దృఢమైన సేతువు అయ్యారు రామారావు . ఆయన చిత్రం ‘’వసంత ఋతువు ‘’లో అమెరికాలోని ప్రాణస్పందన ,ఉల్లాసం ,మధుర రసానందం, నైసర్గిక శోభ అన్నీ కూడా ఆధునిక నైరూప్య వాయునీయ వర్ణాలలో ప్రదర్శితమౌతుంది. ‘’ఉషోదయం ‘’చిత్రం లో ఉష్ణ వర్ణాలతో చిత్రింప బడి ,వెచ్చని పశ్చిమ పవనాలతో మృదువర్ణ లయతో తాండవించే చెట్లూ కొండలు పూత పూస్తున్నట్లు ఉంటాయి.

 

శ్రీ ఎ .కృష్ణా రెడ్డి, శ్రీ  ఎస్వి రామారావు లు ఇద్దరే ఇద్దరు తెలుగు  చిత్రకారులు ఇతర దేశాలలో స్థిరపడ్డ వారు . .ఇండియాలో ఉండగానే ఎస్వి చిత్రకళ వాస్తవంనుండి కల్పనకు ఎదిగి పాశ్చాత్య దేశాలలో నైరూప్యానికి విస్త రించింది. వర్ణ చిత్రకారు లైన శ్రీ రామారావు వర్ణ వ్యతిరేకతలనూ వర్ణాల ఐక్యతనూ సమతూకంగా చిత్రించారు . ఆయనది అమెరికన్ నైరూప్యాకలకు అనుకరణకాదు’’ప్రాచ్య రీతులున్న నైరూప్య కళ ‘’అన్నారు విశ్లేషకులు. తెలిసిన రూపాన్ని తెలియని రూపాల లో చిత్రి౦చటమే రామారావు గారి కళాసృస్టి’’అన్నారు చిత్రకళలో పండిపోయినశ్రీ సంజీవ దేవ్ .

 

.శ్రీ రామారావు గారిని ‘’ An important color-based non-figurative artist.అంటారు

’కుండలిని మేలు కొలుపు ,సాగర మధనం, ఎర్ర మట్టిలో నదీ ప్రవాహం, వెన్నెలలో నది ,నల్లడవిలో నీలి నది వంటి చిత్రాలలో రంగులు మహావేగం గా ప్రవహించేట్లు చేశారు .ఆయన చిత్రాలను ‘’పొయేమ్స్ ఇన్ పిగ్ మెంట్స్ అంటే వర్ణ ద్రవ్య కవిత్వం ‘’అంటారు. పంచ భూతాలలో నీరు, గాలి ,అగ్ని అనే మూడింటిని చక్కగా ఉపయోగించుకొన్నారు శ్రీ రామారావు.నీరు  ఆవిరై మేఘాలను చేరి కుంభ వృష్టి కి కారణ మౌతుందని ,తానెప్పుడూ తెలుపు రంగును ఉపయో గించ నేలేదని, అదే తన పేపర్ నియంత్రణకు కారణమయిందని నలుపు రంగు ఉపయోగించటమూ చాలా కష్టమే నని, కాని మిగిలినరంగులకు డెప్త్ ను ఇవ్వటానికే వాడతానని, పెర్షియన్ బ్లూ  ,క్రి౦సన్  లేక్ రంగులు వాడి సూర్యాస్తమయ సమయం లో బంగారు మేఘాల ను సృష్టిస్తానని వివరించారు. రెండవదైన గాలిని గూర్చి చెబుతూ మనచుట్టూ ఉండి ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసాలకు కారణమైన గాలి , అదే ప్రళయ  జంఝ గా ,ప్రశాంతమలయానిలం గా ఉండే  రీతిని వర్ణిం చానని చెప్పారు మూడవదైన అగ్ని హిందూ పురాణాలకు సంబంధించినదని ,పృద్విని రక్షించే ఎనిమిది మూలకాలలో అతి ముఖ్యమైనదని ,అది శాశ్వతత్వానికి, తాత్కాలికానికి చిహ్నంగా తన చిత్రాలలో జ్వాలలుగా కనిపిస్తుందన్నారు.

భారతీయతకై ఆరాటం

ఇంతగా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందినా, తనను భారతీయులు మనస్పూర్తిగా ఆదరించ లేదని భావించి గత కొన్నేళ్లుగా ఢిల్లీ లో ఉంటూ, స్వదేశీయులకోసం 80 చిత్రాలు గీశానని ,మరో 20 పెయి౦టింగ్ లు వేస్తానని ఎస్వి అన్నారు .ఇప్పుడు తన చిత్రాలు భారతీయ స్పిరిట్ ప్రకారం కొత్త రూపాన్ని దాల్చాయని అంటారు .ఆర్ట్ లోని ప్రక్రియలు తెలియని వాళ్ళనూ ఆకర్షించేలా ప్రతిదీ వైవిధ్యంగా రూపొందించారు . ‘’నేచర్స్ ఆబ్ స్ట్రాక్ట్ గ్లోరీ ‘’పేరిట ఢిల్లీ లో దూమిమల్ ఆర్ట్ గాలరీలో చిత్రకళా ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేసి ఆకట్టు కొన్నారు .   భారతమాజీ  రాష్ట్ర పతి,  భారత రత్న డా ఎ.పి.జె ‘అబ్దుల్  కలాం గారు ఎస్వి గారి ‘’సోలో ఎక్సిబిషన్ ప్రారంభించారు .ఈసందర్భంగా డా కలాం తమ తదుపరి రచన ముఖ చిత్రం పై శ్రీ ఎస్వి రామారావు గారి పెయింటింగ్ ను ముద్రి౦చుకొంటానని సగర్వంగా తెలియజేశారు.నిరంతర ప్రయోగ శీలి అన్వేషకులు పద్మశ్రీ ఎస్ వి.రామారావు గారి కళ  .భారతీయులకు ,భారతీయతకు  దగ్గరవ్వాలన్న వారి ఆకాంక్ష నెర వేరు తున్నందుకు అందరం సంతోషం తో అభినందిద్దాం .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-9-16 –ఉయ్యూరు –9989066375

2-405  శివాలయం వీధి –ఉయ్యూరు -5 21165

విశ్వ విఖ్యాత నైరుప్య చిత్ర కళాయశస్వీ పద్మశ్రీ రామారావుకు -2-9-16 న ఉయ్యూరులో ఘన సత్కారం

-నేటి విద్యార్ధులు చదువుతోపాటు కళలపట్ల మక్కువ చూపాలని, నైరుప్యంగా ఎదగాలని విశ్వ విఖ్యాత చిత్ర కళాయశస్వీ పద్మశ్రీ ఎస్వీ రామారావు అన్నారు. గురువారం నాడు సరసభారతి మరియు శ్రీశ్రీనివాస విద్యాసంస్థల సంయుక్త అధ్వర్యంలో నిర్వహించిన సత్కర సభలో రామారావు ముఖ్య అతిధిగా పాల్గొన్నారు. నాటి భారతీయులైన రవీంద్రనాథ్, హరగోవింద్ ఖురానా , రాధాకృష్ణ, చంద్రశేఖర్లకు నోబుల్ అందినాయని నేటి యువత దానిని అందిపుచ్చుకోవడంలో వెనుకంజలో ఉన్నారని తెలిపారు. విద్యార్ధులు తమ సమయాన్ని గ్రంధలయలల్లో ఎక్కవ సేపు గడిపితే జీవితం తెలుస్తుందని, కానీ యువత ఉద్యోగాలకోసం ఉపయోగపడే విద్యనే అభ్యసిస్తున్నరన్నారు.

సభలో శాసన మండలి సభ్యులు రాజేంద్ర ప్రసాద్ మాట్లాడుతూ రామారావు లాంటి పెద్దలను చూసి

 

యువత కళల పట్ల అధ్యయనం చేయాలనీ, చదువుతో పాటు విద్యార్ధులకు కళలను విద్యాసంస్థలు ప్రోత్సాహం అందించాలని సూచించారు.

రియో ఒలింపిక్స్ లో  రజిత,కా0 స్య పతకాలు సాధించిన సింధు, సాక్షిలను ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని, అలాంటి  క్రీడలు, కళలు జోలికి నేటి విద్యార్ధులు ఆసక్తి కనబరచడం లేదని అన్నారు. సభకు అధ్యక్షత వహించిన సరసభారతి అధ్యక్షులు దుర్గాప్రసాద్ మాట్లాడుతూ రామారావు లాంటి చిత్రకారులు మన కృష్ణాజిల్లా, రాష్ట్రానికి దేశానికి తమ చిత్రలేఖనం ద్వారా పేరు ప్రఖ్యాతలు సంపాదించడం గొప్ప విషయమని అన్నారు. అనతరం పద్మశ్రీ రామరావుని శాసనమండలి సభ్యులు రాజేంద్రప్రసాద్, సరసభారతి అధ్యక్షులు గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్, శ్రీ శ్రీనివాస విద్యాసంస్థల చైర్మన్ పరుచూరి శ్రీనివాస్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గోవర్ధన రావు. ఎం పి టి సి ల సంఘం రాష్ట్ర అధ్యక్షులు కాసరనేని మురళి ఘనంగా సత్కరించారు

DSCN1891DSCN1892DSCN1852

DSCN1855
DSCN1866
DSCN1869
DSCN1877
 DSCN1879
DSCN1880
DSCN1881DSCN1890
DSCN1889

అమెరికాలో ఉంటూ ఉయ్యూరు ,సరసభారతి పట్ల విశేష అభిమానం కల శ్రీ మైనేని గోపాలకృష్ణగారు నగదు కానుక గా పంపిన 11 ,116 రూపాయలు సరసభారతి అధ్యక్షులు దుర్గాప్రసాద్ పద్మశ్రీ శ్రీ ఎస్వీ రామారావు గారికి సభా ముఖంగా అందజేశారు .

 

Posted in సరసభారతి ఉయ్యూరు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

వీక్లీ అమెరికా -21(14-8-17 నుండి 20-8-17 వరకు )

వీక్లీ అమెరికా -21(14-8-17 నుండి 20-8-17 వరకు )

           భజనవారం 

14-8-17 -సోమవారం -”-సంసారం లో రిగమనిస”సరదా హాస్య ఆర్టికల్ రాశా .నాని నటించి ఇంద్రగంటి మోహనకృష్ణ దర్శకత్వం తో వచ్చిన ”జెంటిల్మన్ ”సినిమా ”గొట్టం ”లో చూశా .మంచి సస్పెన్స్ తో నాని నటనా వైదుష్యంతో చక్కని హమ్మింగ్ పాటలతో కొడైకెనాల్ బాక్ డ్రాప్ గా సినిమా కనుల పండువుగా ఉంది ..
15-8-17   మంగళవారం -శ్రీ కృష్ణాష్టమి –
ఉదయమే మా శ్రీమతి ముగ్గుతో వాకిలి నుంచి ఇంట్లోకి బాల కృష్ణుని పాదాలు వేసి కన్నయ్యకు ఆహ్వానం పలికింది .నేను మా మూలు సంధ్యావందనం చేసి తర్వాత మంగళవారం కనుక శ్రీ సువర్చలా సహిత ఆంజనేయ స్వామి అష్టోత్తర సహస్ర నామ పూజ ,కృష్ణాష్టమి సందర్భంగా కృష్ణా అష్టోత్తర ,విష్ణు సహస్ర నామ పూజ చేశా .కృష్ణాష్టమి సందర్భంగా వైష్ణవాలయాలలో ప్రసాదంగా పెట్టె ”కట్టెకారం ”మా ఆవిడ చేయగా దానితోపాటు అటుకులు బెల్లం పాలు పెరుగు నెయ్యి వెన్న పండ్లతో సహా నైవేద్యం పెట్టాము .  తర్వాత కృష్ణలీలలు శ్రీకృష్ణ కర్ణామృతం జయదేవుని అష్టపదులు  జానకి పాడిన కస్తూరిరంగా పాటలూ  సుబ్బులక్ష్మి విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర కీర్తనలు మాడుగులచదివిన పోతన  భాగవత0   వగైరా వింటూ సాయంకాలం దాకా కాలక్షేపం చేశాను
           సాయం భజన
 సాయంకాలం7 గంటలకు  మా అమ్మాయి ఇంట్లో సాయి సెంటర్ వాళ్ళను ఆహ్వానించి భజన ఏర్పాటు చేసింది .శ్రీమతి గోసుకోండ అరుణ ఇంట్లోని పెద్ద శ్రీ కృష్ణ విగ్రహాన్ని వాళ్ళఅబ్బాయి తెచ్చాడు .దాన్నీ అలంకరించి సిద్ధం గా ఉన్నాం .దేవుళ్ళ అలంకారం మా అమ్మాయి బాగా చేసింది . ఇంట్లో ఉన్న డబుల్ స్పీఎకర్ లతో నాలుగు మైకుల ఏర్పాటు మా మనవళ్లు శ్రీకేత్ అశుతోష్ పీయూష్ లు సిద్ధం చేశారు .   అకస్మాత్తుగా సాయ0కాలం  6-30 నుంచి  పెద్ద వర్షం పడింది .అప్పటికే సాయి సెంటర్ హెడ్  సుబ్బు వచ్చేశారు . మిగిలినవాళ్లు వస్తారా రాగలరా అను కొంటుంటే ఉరుములు మెరుపులు వచ్చి వర్షం అంతే  సడన్ గా 6-50 కి ఆగిపోయింది . హమ్మయ్య అనుకొన్నాం .సరిగ్గా 6-55 కు  సాయి సెంటర్ నిర్వాహకురాలు శ్రీమతి జయ రాగా ఖచ్చితంగా 7 గంటలకు సుబ్బు జయ మా అమ్మాయి విజ్జి భజన ప్రారంభించారు .. ఆ తర్వాత అందరూ వచ్చేశారు దాదాపు 75 మంది .అందరూ ఏకకంఠంగా భజనలు చేశారు శ్రీ కృష్ణ భజనలు ఎక్కువగా చేశారు చిన్నపిల్లలూ చాలా శ్రావ్యంగా పాడారు మంచి నిండుదనం వచ్చింది .ఖచ్చితంగా రాత్రి 8 గంటలకు భజన ఆపేశారు . తర్వాత జయ రెండు నిమిషాలు మాట్లాడాక  మా అమ్మాయి నన్ను మాట్లాడమంటే కృష్ణాష్టమి ,భారత స్వాతంత్య్ర దినోత్సవ ప్రాధాన్యం పై 9 నిమిషాలు మాట్లాడాను .అందరూ తెలుగు తెలియని తమిళ కన్నడిగులు కూడా బాగుందని అన్నారు . ఇంకా ఒకఅరగంట మాట్లాడితే బాగుండు నన్నారు.  అది సమయం కాదు అంతా” ఫుడ్ కోర్ట్ లో చేతికీ  మూతికీ బాటింగ్ హడావిడి ”లో ఉన్నారన్నాను .కాదు భోజనాలయ్యాక మాట్లాడాలి అన్నారు సరే అన్నా.  భోజనం లో  పూరీ ,బంగాళాదుంపకూర ,మామూలు ఇడ్లీ రాగి రవ్వ ఇడ్లీ ,సాంబారు గోంగూర పచ్చడి ,అటుకులపులిహోర ,చట్నీ  జున్ను ,ఫ్రూట్ సలాడ్ ,ఫ్రూట్ జ్యుస్ ,అన్నం ,పెరుగు ,పెరుగన్నం  పుచ్చకాయ ముక్కలు చక్రపొంగలి   , వగైరాలతో కమ్మని భోజనం .
  భోజనాలు అయ్యాక ఒక పది మంది నేను మాట్లాడాలని కోరగా హాలులో కూర్చునిరాత్రి 9-30కు మొదలుపెట్టి  సుమారు 20 నిమిషాలు బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం లోని  గోలోకం విశేషాల ,మరికొన్ని విషయాలు మాట్లాడాను చాలా శ్రద్ధగా విన్నారు మా అమ్మాయి రాధ లక్ష్మి ,ఉషా ,సురేఖా  నీలిమ , పవన్ ,,రాంకీ అవధాని  జగదీశ్ మొదలైనవారు . అభి రుచి ఉన్నవారికి నాకు  తెలిసినవి  నాలుగు ముక్కలు చెప్పటం లో నాకు ఆనందం అలాగే అందరూ ఆనందాన్ని సంతృప్తిని   పొందారు .రాంకీ  ఉషా విజ్జి వీడియో తీసి లైవ్ గా మా వాళ్లకు పంపారు  .అంతా  అయ్యేసరికి రాత్రి 10 అయింది .అప్పుడు ఇళ్లకు బయల్దేరి వెళ్లారు . మంచికార్యక్రమం అనుకోకుండా జరిగింది . వర్షం హర్షం ఆనందం పంచింది .
  బుధవారం -నిన్నటి విశేషాలన్నీ ”కృష్ణం  వందే  జగద్గురుమ్”గా రాశాను  . రాజ్ తరుణ్ సినిమా ”ఉయ్యాల ;జంపాల ”యు ట్యూబ్ లో చూశా .కొత్తకుర్రాడు  చాలా  ఫ్రెష్  గా ఈజీగా చేశాడు అనిపించింది చక్కని గోదావరి పల్లెటూరు కూనవరం బాక్ గ్రౌండ్ గా తీసిన చిత్రం ప్రకృతి అందాలన్నీ ఒడిసిపట్టి చూపించాడు . దర్శకుడు .సంగీతం వీనులవిందు ఫోటోగ్రఫీ నయనానందకరం ..
17-8-17 గురువారం -మా అన్నయ్యగారి మనవడు చి కళ్యాణ్ ఛిసౌ మీనా ల  వివాహం ఈ రోజు ఉయ్యూరులో  ఉదయం 9 గంటలకు జరిగింది . మా బంధువులందరూ వచ్చారట .గ్రాండ్ గా జరిగిందని రమణ ఫోన్ చేసి చెప్పాడు . .మా మేనల్లుడు అశోక్ ,మేనకోడలు  పద్మ మా అబ్బాయి శాస్త్రి ,మనవడు భువన్  తమ్ముడు మోహన్ భార్య సునీత  మా అన్నయ్య మనవడు రవి ,హైదరాబాద్ నుంచి ,మా పెద్ద మేనకోడలు కళ , భర్త చంద్రశేఖర్ ,కొడుకు బాలాజీ ,మేనల్లుడు శ్రీనివాస్ ద0పతులు చెన్నై నుంచి,  గరివిడినుంచి మా అన్నయ్య కూతురు వేదవల్లి భర్త రామకృష్ణ మొదలైన బంధుగణం హాజరై దగ్గరుండి వివాహం జరిపించారు .
శుక్రవారం -”ట్యూబ్ లో శాతకర్ణి హిందీ సినిమా చూసి ఆనందించా .
శనివారం -త్రిపురనేని గోపీ చ0ద్ దర్శకత్వం లో ఘంటసాల సంగీతం తో ,కృష్ణవేణీ నారాయణరావు నాయికా నాయకులుగా శోభనాచల వారి  శ్రీ లక్ష్మమ్మ చూశాము గోపీచంద్ డైరెక్షన్ స్క్రీన్ ప్లే నీట్ గా ఉన్నాయి .   . తర్వాత కృష్ణవేణి గారి ఇంటర్వ్యూ కూడా చూశాను . ఎందరెందరినో చిత్రసీమకు పరిచయం చేసిన ఘనత కృష్ణవేణీ భర్త మీర్జాపురం రాజా వారిది .నూజివీడు రైల్వే స్టేషన్ పేరు మీర్జాపురంఅని ఉండేది చాలాకాలం .
గీర్వాణం -3 లో 415 వరకు రాశా .
 మా అమ్మాయి తో సహా ఇక్కడి  సాయి సెంటర్ వాళ్ళు గ్రీన్స్ బరో లో నిర్వహించిన ఒక రోజు వాలంటరి  టీచర్స్ ప్రోగ్రామ్ కు  ఉదయం 5-30 కి బయల్దేరివెళ్లి రా త్రి 7-30 కు వచ్చారు .
  మా మనవళ్ళు  ఆశుతోష్ ,పీయూష్ లు నెల రోజుల టెన్నిస్ కోచింగ్ పూర్తి అయిన సందర్భంగా వాళ్ళు ఏర్పాటు చేసిన కాంప్ కు ఉదయం వెళ్లి సాయంత్రం వచ్చారు మా పెద్దమనవడు శ్రీకేత్ శని ,ఆదివారాలలో ఉదయం మాథ్స్ ఇంటెన్సివ్ కోచింగ్ కు వెళ్లి ,ఆ తర్వాత వై ఏం సి లో ఆడుకొని వస్తున్నాడు .ఇక్కడి స్కూళ్ళు  ఈ నెల 28 నుంచి ప్రారంభం   మళ్ళీ హడావిడి . .
 20-8-17 ఆదివారం -గీర్వాణం -3 లో 418 వరకు కవులగురించి ఇవాళరాశాను
  ఈ వీక్లీ ఇంతటితో సమాప్తం .
  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -20-8-17 -కాంప్-షార్లెట్-అమెరికా
Posted in అమెరికా లో | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మట్టిబండి కన్యాశుల్కం -రామతీర్థ

clip

బొమ్మ | Posted on by | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 416-స్వర జతులు రాసిన -మైసూర్ వాసుదేవ రావు-(1799-1879 )

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

416-స్వర జతులు రాసిన -మైసూర్ వాసుదేవ రావు-(1799-1879 )

కర్ణాటక లో 1799 లో జన్మించిన సంగీత వేత్త మైసూర్ వాసుదేవరావు త్రాగరాజస్వామి శిష్యుడు వాలాజపేట వెంకటరామణ  భాగవతార్ శిష్యుడు .గురువు ఈయనను మైసూర్ మహారాజు మూడవ కృష్ణ రాజ ఒడియార్ కు పరిచయం చేయగా ఆసంగీత ప్రతిభకు మెచ్చి ఆస్థాన విద్వా 0సుని చేశాడు . .క్షేత్ర సందర్శనం చేసి ప్రతి దేవునిపైనా కృతులు చాలాభాగం తెలుగులో కొన్ని సంస్కృతం లో రాశాడు .స్వరజతులు వర్ణాలు కృతులు తిల్లానా లు సంస్కృత తెలుగు భాషలలో రాశాడు .ఆయన కృతులన్నీ రాగభావం తో సాహిత్య సౌందర్యం తో అలరిస్తాయి .హరికాంభోజి రాగం లో రాసిన సంస్కృత కీర్తన -’’సాకేత నగరనాధ ‘’శ్రీమతి ఏం ఎస్ .సుబ్బులక్ష్మి గాత్రం తో బహుళ ప్రచారం పొందింది .తెలుగులో మాయామాళవ గౌళరాగం లోని ‘’దేవాది దేవ ననుకావ సమయమురా ‘’,ఆఠణా రాగం లో -’’వాచామ గోచరుండని ‘’,కమాస్ రాగం లో -’’పరమాధ్బుతమైన నీ సేవ ‘’హంసధ్వనిలోని స్వరజతి -’’రామాభిరామా ‘’   మొదలైనవి ఆయన ప్రతిభకు స్వరగోపురాలు   . 1879 80 ఏళ్ళ వయసులో  మరణించాడు .

417-సప్త తాళేశ్వర కర్త -వీణ వెంకట సుబ్బయ్య (1750-1838)

మైసూర్ లోని ప్రసిద్ధ వైణిక కుటుంబం లో 1750 లో తంజావూర్ జిల్లా కపిస్తలం లో  జన్మించిన వీణ వెంకటసుబ్బయ్య మైసూర్ ను పాలించిన హైదరాలి కాలం వాడు తర్వాత మూడవ కృష్ణరాజ ఒడియార్ కు సంగీతగురువై ,ఆస్థాన సంగీత విద్వా0సు డయ్యాడు .దివాన్ పూర్ణయ్యపంతులు మైసూర్ రాజ్యాన్ని విజయనగర సామ్రాజ్యంలాగా సాంస్కృతిక కేంద్రం చేయాలని చాలా కృషి చేశాడు . వెంకటసుబ్బయ్య రీతి గౌళరాగం లో  ఎనిమిది సులాది తాళాలతో రచించిన ‘’సప్త తాళేశ్వర గీతం ‘’ సుప్రసిద్ధమైనది . 88 ఏళ్ళు జీవించిన వీణ వెంకటసుబ్బయ్య జీవిత వీణ 1838 లో   ఆగిపోయింది .

418-లింగ రాజ అర్స్ (1823-1874 )

 మైసూర్ మహారాజా మూడవ కృష్ణరాజ ఒడియార్ అల్లుడు అలియ లింగ రాజ అర్స్ కన్నడ సంస్కృతాలలో అందెవేసిన చేయి .సంగీతకర్త .హెగ్గద  దేవనకోట వాస్తవ్యుడు .లలితకళాభిజ్ఞుడు .అనేక నాటకాలు ,యక్షగానాలు  ,50 కి పైగా కృతులు రచించాడు . లింగ ,లింగేంద్ర ,లింగరాజ అనే కలం పేరుతొ రాసేవాడు .సంస్కృతం లో పంచ వింశతి లీల ‘’అంబకీర్తన   బాగా ప్రసిద్ధం . అతని నీలాంబరి రాగం చిత్త స్వరం లో ‘’ శృంగార లహరి’’ సంస్కృత కృతి అత్యద్భుతం . 51 ఏళ్ళు మాత్రమే జీవించి అర్స్ 1874 లో అసువులు బాశాడు ..

 సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -20-7-17- కాంప్-షార్లెట్-అమెరికా

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి