అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు ‘’మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర -9
నా ఆత్మకథలోని అధ్యాయాలు.—XII.
(1864-5.)
ఒరియన్ క్లెమెన్స్—పునఃప్రారంభం.
[ఏప్రిల్ 5, 1906న చెప్పబడింది.] కొత్త నెవాడా రాష్ట్రం యొక్క వరంగా ఉన్న అన్ని పదవులకు, యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెనేటర్ విదేశాంగ కార్యదర్శి అనే రెండు పదవులు మినహా, అనేకమంది అభ్యర్థులు ఉన్నారు. నైకి సెనేటర్ పదవి ఖాయమనిపించింది, ఒరియన్కు కార్యదర్శి పదవి ఎంత ఖాయమంటే, ఆ పదవికి అతని పేరు తప్ప మరెవరి పేరునూ ప్రతిపాదించలేదు. కానీ రిపబ్లికన్ పార్టీ సమావేశంలో తమ నామినేషన్లను ప్రకటించాల్సిన రోజే, అతనికి తన సద్గుణపు ఉద్వేగాలలో ఒకటి తలెత్తింది, అతను సమావేశానికి వెళ్ళడానికి నిరాకరించాడు.
అతన్ని రమ్మని బతిమాలినా, అన్ని ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి. అక్కడ తన ఉనికి ఒక అన్యాయమైన అనుచితమైన ప్రభావం అవుతుందని, మరియు తనను నామినేట్ చేస్తే ఆ గౌరవం తనకు ఒక స్వేచ్ఛాయుతమైన మరియు నిష్కళంకమైన బహుమతిగా రావాలని అతను చెప్పాడు. ఈ వైఖరి అతని కేసును మరింత శ్రమ లేకుండానే పరిష్కరించి ఉండేది, కానీ అదే రోజు అతనికి మరోసారి సద్గుణం మేల్కొల్పడంతో అది పూర్తిగా ఖాయమైపోయింది. ఎన్నో ఏళ్లుగా, చొక్కాతో పాటు తన మతాన్ని, అదే సమయంలో సంయమనం గురించిన తన అభిప్రాయాలను మార్చుకోవడం అతనికి అలవాటుగా ఉండేది. అతను కొంతకాలం పాటు మద్యపానం చేయని వ్యక్తిగా ఉంటూ, ఆ వాదనకు ఛాంపియన్గా నిలిచేవాడు;
ఆ తర్వాత కొంతకాలం పాటు మరో పక్షానికి మారిపోయేవాడు. నామినేషన్ల రోజున, విస్కీ పట్ల ఉన్న స్నేహపూర్వక వైఖరి నుండి—అది అప్పట్లో ప్రజాదరణ పొందిన వైఖరి—అతను అకస్మాత్తుగా రాజీపడని మద్యపాన నిషేధానికి మారిపోయి, పూర్తిగా మానేశాడు. అతని స్నేహితులు బ్రతిమాలినా, వేడుకున్నా, అదంతా వృధా. అతన్ని ఒక సారా దుకాణం గడప కూడా దాటించలేకపోయారు. మరుసటి రోజు ఉదయం పత్రికలో ఎంపికైన నామినీల జాబితా వచ్చింది. అందులో అతని పేరు లేదు. అతనికి ఒక్క ఓటు కూడా రాలేదు.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చినప్పుడు అతని అధిక ఆదాయం ఆగిపోయింది. అతను నిరుద్యోగి అయ్యాడు. ఏదో ఒకటి చేయాల్సి వచ్చింది. అతను తనను తాను న్యాయవాదిగా ప్రకటించుకున్నాడు, కానీ అతనికి క్లయింట్లు ఎవరూ రాలేదు. అది వింతగా ఉంది. దానికి కారణం చెప్పడం కష్టంగా ఉంది. నేను దానికి కారణం చెప్పలేను—కానీ ఒకవేళ నేను ఒక పరిష్కారాన్ని ఊహించాల్సి వస్తే,
అతని స్వభావాన్ని బట్టి అతను ఒక కేసులోని ఇరుపక్షాలనూ ఎంత శ్రద్ధగా, ఎంత మనస్సాక్షిగా పరిశీలిస్తాడంటే, తన వాదన ముగిసిన తర్వాత
అతను ఏ పక్షాన ఉన్నాడో అతనికి గానీ, జ్యూరీకి గానీ తెలియదు అని నేను ఊహిస్తాను. అతని క్లయింట్,
అతని ముందు తన కేసును ఉంచడంలో అతని స్వభావాన్ని కనుక్కుని, హెచ్చరికగా భావించి,
సంభవనీయమైన విపత్తు నుండి తనను తాను కాపాడుకోవడానికి సమయానికి దానిని ఉపసంహరించుకుంటాడని నేను అనుకుంటున్నాను.
నేను ఇప్పుడే చెబుతున్న సమయానికి సుమారు ఒక సంవత్సరం ముందు శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో నివాసం ఏర్పరచుకున్నాను. ఒకరోజు నాకు మిస్టర్ క్యాంప్ అనే ఒక ధైర్యవంతుడి నుండి ఒక సలహా అందింది. అతను ఎప్పుడూ తెలివైన ఊహాగానాలతో పెద్ద సంపదలు సంపాదించి, ఆరు నెలల వ్యవధిలోనే ఇతర ఊహాజనిత చాతుర్యంతో వాటిని మళ్ళీ కోల్పోయేవాడు. క్యాంప్ నన్ను హేల్ అండ్ నార్క్రాస్లో కొన్ని షేర్లు కొనమని చెప్పాడు. నేను ఒక్కో షేరుకు మూడు వందల డాలర్ల చొప్పున యాభై షేర్లు కొన్నాను. నేను మార్జిన్పై కొని, ఇరవై శాతం పెట్టాను. అది నా నిధులను హరించివేసింది. నేను ఓరియన్కు రాసి, అతనికి సగం ఇస్తానని చెప్పి, తన వాటా డబ్బు పంపమని కోరాను. నేను ఎదురుచూస్తూనే ఉన్నాను. అతను రాసి, ఆ విషయం చూసుకుంటానని చెప్పాడు.
ఆ స్టాక్ చాలా వేగంగా పైకి వెళ్ళింది. అది ఇంకా పైకి వెళ్తూనే ఉంది. అది ఒక షేరుకు వెయ్యి డాలర్లకు చేరుకుంది. అది రెండు వేలకు, తర్వాత మూడు వేలకు, ఆపై దానికి రెట్టింపుకు ఎగబాకింది. డబ్బు రాలేదు, కానీ నేను కలత చెందలేదు. కొంతకాలానికి ఆ స్టాక్ మలుపు తీసుకుని వేగంగా కిందకి దూసుకుపోవడం ప్రారంభించింది. అప్పుడు నేను ఆతృతగా రాశాను. ఓరియన్ తాను చాలా కాలం క్రితమే డబ్బు పంపించేశానని—దాన్ని ఆక్సిడెంటల్ హోటల్కు పంపించానని బదులిచ్చాడు. నేను దాని గురించి అడిగాను. అది అక్కడ లేదని వారు చెప్పారు. సంగ్రహంగా చెప్పాలంటే, ఆ స్టాక్ నేను కొన్న ధర కంటే కిందకి పడిపోయే వరకు పడిపోతూనే ఉంది. అప్పుడు అది మార్జిన్ను తినేయడం ప్రారంభించింది, చివరకు నేను బయటపడినప్పుడు చాలా దారుణంగా దెబ్బతిన్నాను.
చాలా ఆలస్యమయ్యాక, ఓరియన్ డబ్బు ఏమైందో నేను తెలుసుకున్నాను. మరెవరైనా అయితే చెక్కు పంపి ఉండేవారు, కానీ అతను బంగారం పంపాడు. హోటల్ గుమస్తా దానిని సేఫ్లో పెట్టి సెలవుపై వెళ్ళిపోయాడు, అది నిస్సందేహంగా ఇంతకాలం అక్కడే తన ప్రాణాంతకమైన పనిని చేస్తూ ఉండిపోయింది. ఆ డబ్బు ఉత్తరంలో కాకుండా, ఒక ఎక్స్ప్రెస్ ప్యాకేజీలో ఉందని నాకు చెప్పాలని వేరొకరు అనుకుని ఉండవచ్చు, కానీ ఓరియన్కు అలా చేయాలనే ఆలోచన ఎప్పుడూ రాలేదు.
తరువాత, మిస్టర్ క్యాంప్ నాకు మరో అవకాశం ఇచ్చారు. అతను మా టెన్నెస్సీ భూమిని రెండు లక్షల డాలర్లకు కొనడానికి, అందులో కొంత మొత్తాన్ని నగదు రూపంలో చెల్లించి, మిగిలిన మొత్తానికి దీర్ఘకాలిక నోట్లు ఇవ్వడానికి అంగీకరించాడు. అతని పథకం ఏమిటంటే, యూరప్లోని ద్రాక్ష పండించే వైన్ తయారు చేసే జిల్లాల నుండి విదేశీయులను దిగుమతి చేసుకుని, వారిని ఆ భూమిలో స్థిరపరిచి, దానిని వైన్ పండించే దేశంగా మార్చడం. ఆ టెన్నెస్సీ ద్రాక్షల గురించి మిస్టర్ లాంగ్వర్త్ ఏమనుకుంటున్నారో అతనికి తెలుసు, అతను సంతృప్తి చెందాడు. ముగ్గురు వారసులలో ఒకడైన ఓరియన్ సంతకం కోసం నేను ఒప్పంద పత్రాలు ఇతర వస్తువులను పంపాను. కానీ అవి ఒక తప్పుడు సమయంలో వచ్చాయి—నిజానికి, రెట్టింపు తప్పుడు సమయంలో. మద్యపాన నిగ్రహం అనే సద్గుణం తాత్కాలికంగా అతనిలో బలంగా నాటుకుపోయింది, అతను దేశాన్ని మద్యపానంతో పాడుచేయడంలో తాను భాగస్వామి కాబోనని రాశాడు.
అంతేకాకుండా, యూరప్ నుండి వచ్చిన ఆ పేద ప్రజలతో మిస్టర్ క్యాంప్ న్యాయంగా, నిజాయితీగా వ్యవహరిస్తాడో లేదో తనకు ఎలా తెలుస్తుందని కూడా అతను అన్నాడు.
అందువల్ల, అసలు విషయం తెలుసుకోవడానికి కూడా వేచి చూడకుండానే, అతను ఆ వ్యాపార ప్రయత్నాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేశాడు; దాంతో ఆ వ్యవహారం అక్కడితో ఆగిపోయింది, మళ్లీ ఎప్పుడూ పునరుద్ధరించబడలేదు. ఒక్కసారిగా రెండు లక్షల డాలర్ల విలువకు చేరిన ఆ భూమి, అంతే వేగంగా తన పాత స్థితికి—అంటే ఏమాత్రం విలువ లేని, పైగా పన్నులు కట్టాల్సిన భారం మాత్రమే మిగిలే స్థితికి—పడిపోయింది. నేను కొన్ని సంవత్సరాల పాటు పన్నులు, ఇతర ఖర్చులు చెల్లించాను, కానీ ఆ తర్వాత టెన్నెస్సీ భూమి వ్యవహారాన్ని వదిలేశాను; నిన్నటి వరకు ఆర్థికపరంగా గానీ, మరే ఇతర రకంగా గానీ దానిపై ఏమాత్రం ఆసక్తి చూపలేదు.
ఆఖరి ఎకరం భూమిని కూడా ఒరియన్ వృథాగా పోగొట్టేశాడని నేను నిన్నటి వరకు భావించాను, నిజానికి అతను కూడా అలాగే అనుకున్నాడు. కానీ నిన్న టెన్నెస్సీ నుండి ఒక పెద్దమనిషి వచ్చారు; 1847లో మా నాన్నగారు చనిపోయినప్పుడు మాకు వదిలివెళ్ళిన లక్ష ఎకరాల భూమిలో, పాత సర్వేలలోని లోపాలను సరిదిద్దడం ద్వారా బొగ్గు నిక్షేపాలున్న ప్రాంతంలో మాకు ఇంకా వెయ్యి ఎకరాల భూమి చెందుతుందని తెలిపే ఒక మ్యాప్ను ఆయన తీసుకువచ్చారు. ఆయన ఒక ప్రతిపాదనను తీసుకువచ్చారు; అలాగే న్యూయార్క్కు చెందిన ఒక గౌరవనీయమైన, సంపన్న వ్యక్తిని కూడా వెంట తెచ్చారు. ఆ ప్రతిపాదన ఏమిటంటే: టెన్నెస్సీకి చెందిన ఆ పెద్దమనిషి ఆ భూమిని అమ్మాలి; న్యూయార్క్ పెద్దమనిషి అన్ని ఖర్చులు భరించాలి ఏవైనా న్యాయపరమైన వివాదాలు తలెత్తితే వాటిని పరిష్కరించుకోవాలి; ఆ అమ్మకం ద్వారా వచ్చే లాభంలో టెన్నెస్సీ పెద్దమనిషి మూడవ వంతు, న్యూయార్క్ వ్యక్తి మూడవ వంతు తీసుకోవాలి, అలాగే మిగిలిన మూడవ వంతును సజీవంగా ఉన్న వారసులైన సామ్ మోఫెట్, అతని సోదరి మరియు నేను పంచుకోవాలి.
ఈసారైనా ఆ టెన్నెస్సీ భూమి వ్యవహారం శాశ్వతంగా పరిష్కారమై, ఇకపై దాని గురించి మళ్లీ ఎప్పుడూ వినాల్సిన అవసరం ఉండదని నేను ఆశిస్తున్నాను.
(1867.)
(1871.)
నేను 1867 జనవరిలో తూర్పు ప్రాంతానికి వచ్చాను. ఒరియన్ కార్సన్ సిటీలోనే మరో ఏడాది పాటు ఉండిపోయాడు. ఆ తర్వాత, అతను తన పన్నెండు వేల డాలర్ల విలువైన ఇంటిని అందులోని సామాన్లను, సుమారు అరవై శాతం తగ్గింపు ధరకు (అంటే 3,500 డాలర్ల ‘గ్రీన్బ్యాక్స్’కు) అమ్మేశాడు. అతను, అతని భార్య కీయోకుక్లోని తమ ఇంటికి వెళ్లడానికి స్టీమర్ (ఓడ)లో ప్రయాణించారు. 1871 లేదా ’72 ప్రాంతంలో వారు న్యూయార్క్కు వచ్చారు. పసిఫిక్ తీరం నుండి వచ్చినప్పటి నుండి ఒరియన్ న్యాయవాద వృత్తి ద్వారా జీవనోపాధి పొందడానికి ప్రయత్నిస్తూనే ఉన్నాడు, కానీ అతనికి కేవలం రెండు కేసులు మాత్రమే లభించాయి. ఆ కేసులను అతను ఉచితంగా వాదించాల్సి ఉంది—కానీ వాటి ఫలితం ఎప్పటికీ తెలియకుండానే పోయింది, ఎందుకంటే సంబంధిత వ్యక్తులు అతని ప్రమేయం లేకుండానే కోర్టు బయట రాజీ పడ్డారు.
ఒరియన్కు న్యూయార్క్ “ఈవినింగ్ పోస్ట్” పత్రికలో వారానికి పది డాలర్ల జీతంతో ప్రూఫ్-రీడర్ ఉద్యోగం దొరికింది. కొంతకాలం తర్వాత అతను హార్ట్ఫోర్డ్కు వచ్చాడు; హార్ట్ఫోర్డ్ పత్రికలో రిపోర్టర్గా తనకు ఏదైనా ఉద్యోగం ఇప్పించమని నన్ను కోరాడు. నా పాత ప్రణాళికను మళ్లీ ప్రయత్నించడానికి ఇది ఒక అవకాశంలా అనిపించింది, అందుకే నేను అలాగే చేశాను. ఎటువంటి సిఫార్సు లేఖ లేకుండానే హార్ట్ఫోర్డ్ “ఈవినింగ్ పోస్ట్” కార్యాలయానికి వెళ్ళమని నేను అతనికి చెప్పాను. తనకు డబ్బు అవసరం లేదని, కేవలం పని మాత్రమే కావాలని, పని కోసం తాను ఎంతగానో తపన పడుతున్నానని చెబుతూ… ఉచితంగానే శుభ్రం చేయడం, ఊడ్చడం వంటి పనులన్నీ చేయడానికి సిద్ధమని ఆ పత్రిక వారికి ప్రతిపాదించమని చెప్పాను. ఆరు వారాల్లోనే అతను ఆ పత్రిక సంపాదక బృందంలో చేరి, వారానికి ఇరవై డాలర్ల జీతం పొందే స్థాయికి ఎదిగాడు; ఆ జీతానికి అతను పూర్తిగా అర్హుడు కూడా. త్వరలోనే మరొక పత్రిక అతనికి మెరుగైన జీతంతో ఉద్యోగ అవకాశం కల్పించింది, కానీ నేను అతన్ని “పోస్ట్” యాజమాన్యం దగ్గరకు వెళ్లి ఆ విషయం చెప్పమని పురమాయించాను. వారు అతని జీతాన్ని పెంచి, అతన్ని తమ దగ్గరే ఉంచుకున్నారు. అతని జీవితంలో అది అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన ఉద్యోగం. అది చాలా సులభమైన పని కూడా. అతను అన్ని విధాలా సౌకర్యవంతంగా ఉన్నాడు. కానీ దురదృష్టం దాపురించింది. అది రాక తప్పదు కదా.
న్యూ ఇంగ్లాండ్ నగరంలో సంపన్న రాజకీయ నాయకుల భాగస్వామ్యంతో ఒక కొత్త రిపబ్లికన్ దినపత్రికను ప్రారంభించబోతున్నారు; వారు అతనికి ఏడాదికి మూడు వేల డాలర్ల జీతంతో ప్రధాన సంపాదక పదవిని ఆఫర్ చేశారు. దాన్ని అంగీకరించడానికి అతను ఎంతో ఆసక్తి చూపాడు. నా అభ్యర్థనలు, నచ్చజెప్పే ప్రయత్నాలు అన్నీ వృధా అయ్యాయి. నేను ఇలా అన్నాను:
“నువ్వు నీళ్లంత బలహీనంగా ఉన్నావు. ఆ జనం వెంటనే ఆ విషయాన్ని పసిగట్టేస్తారు. నీలో దృఢత్వం లేదని, ఒక బానిసతో వ్యవహరించినట్లుగా నీతో వ్యవహరించవచ్చని వాళ్లు సులభంగా గ్రహిస్తారు. నువ్వు బహుశా ఆరు నెలలు నెట్టుకురాగలవేమో కానీ, అంతకంటే ఎక్కువ కాలం కాదు. ఆ తర్వాత, ఒక గౌరవనీయుడైన వ్యక్తిని సాగనంపినట్లుగా వాళ్లు నిన్ను గౌరవంగా పంపించరు; చొరబడిన ఒక బిచ్చగాడిని విసిరివేసినట్లుగా నిన్ను బయటకు విసిరివేస్తారు.”
చివరికి సరిగ్గా అలాగే జరిగింది. ఆ తర్వాత అతను, అతని భార్య మళ్లీ ‘కియోకుక్’ (Keokuk) నగరానికి వెళ్ళిపోయారు. అక్కడి నుండి ఒరియన్ నాకు ఒక ఉత్తరం రాశాడు; అందులో తాను మళ్లీ న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టడం లేదని, బహిరంగ ప్రదేశంలో చేసే ఏదైనా పని ద్వారా లభించే స్వచ్ఛమైన గాలి తన ఆరోగ్యానికి అవసరమని భావిస్తున్నట్లు చెప్పాడు. కియోకుక్కు ఒక మైలు ఎగువన నదీ తీరాన తన మామగారికి కొంత స్థలం, దానిపై ఒక చిన్న ఇల్లు ఉన్నాయని, ఆ స్థలాన్ని కొని కోళ్ల పెంపకం (chicken farm) మొదలుపెట్టాలని, తద్వారా కియోకుక్ ప్రజలకు కోళ్లు, గుడ్లు, బహుశా వెన్న కూడా సరఫరా చేయాలని తన ఆలోచన అని చెప్పాడు—అయితే కోళ్ల ఫారమ్లో వెన్నను ఉత్పత్తి చేయగలరో లేదో నాకు తెలియదు. ఆ స్థలాన్ని మూడు వేల డాలర్ల నగదుకు కొనవచ్చని అతను చెప్పాడు, దాంతో నేను ఆ డబ్బును పంపించాను. అతను కోళ్ల పెంపకం మొదలుపెట్టాడు నాకు ప్రతి నెలా వివరమైన నివేదిక పంపేవాడు; దాని ప్రకారం, అతను కియోకుక్ ప్రజలకు జత కోళ్లను డాలరు పావు (1.25 డాలర్లు) చొప్పున అమ్మగలిగేవాడు. కానీ, ఆ జత కోళ్లను పెంచడానికి అయ్యే ఖర్చు మాత్రం డాలరు అరవై సెంట్లు (1.60 డాలర్లు) అని కూడా తేలింది. ఈ విషయం ఒరియన్ను ఏమాత్రం నిరుత్సాహపరచలేదు, కాబట్టి నేను దానిని అలాగే వదిలేశాను. అదే సమయంలో, అతను ప్రతి నెలా క్రమం తప్పకుండా నా దగ్గర వంద డాలర్లు అప్పు తీసుకుంటూ ఉండేవాడు. ఒరియన్ యొక్క కఠినమైన, పద్ధతిగల వ్యాపార విధానాలను చెప్పాలంటే—అతను తన గొప్ప వ్యాపార సామర్థ్యం గురించి చాలా గర్వపడేవాడు—ప్రతి నెలా ఆ వంద డాలర్ల అడ్వాన్స్ అందిన వెంటనే, అతను ఆ మొత్తానికి సంబంధించిన ప్రామిసరీ నోట్ను నాకు పంపేవాడు. అంతేకాకుండా, ఆ డబ్బు నుండే వంద డాలర్లకు ఏడాదికి ఆరు శాతం వడ్డీ చొప్పున మూడు నెలల వడ్డీని కూడా కలిపి పంపేవాడు (ఎందుకంటే ఆ నోట్లు ఎప్పుడూ మూడు నెలల కాలపరిమితితో ఉండేవి). నేను చెప్పినట్లుగా, అతను ప్రతి నెలా కోళ్ళ పెంపకానికి సంబంధించిన లాభనష్టాల వివరాలను—అంటే కనీసం ఆ నెలలో వాటివల్ల వచ్చిన నష్టాన్ని—విపులంగా పంపేవాడు. ఆ వివరాల్లో రకరకాల ఖర్చులు ఉండేవి: కోళ్ళకు మేత (మొక్కజొన్న), తన కోసం బూట్లు, ఇంకా ఇతరత్రా ఖర్చులు; అంతేకాదు, ప్రయాణ ఖర్చులు మరియు చైనీయుల విషయంలో—వారికి నచ్చని పద్ధతిలో—వారిని ‘నాశనం’ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్న మిషనరీలకు ఇచ్చే వారపు విరాళం (పది సెంట్లు) కూడా అందులో ఉండేవి.
ఆ కోళ్ళ పెంపకం ప్రయోగం సుమారు ఏడాది లేదా రెండేళ్ళపాటు సాగిందని నాకనిపిస్తోంది. అప్పటికి దానికి నాకు ఆరు వేల డాలర్ల ఖర్చయ్యింది.
ఆరియన్ తిరిగి న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టాడు. ఆ తర్వాత పాతికేళ్ళ పాటు అప్పుడప్పుడు ఆ వృత్తిలో కొనసాగాడని నా ఊహ, కానీ నాకు తెలిసినంతవరకు అతను కేవలం పేరుకే న్యాయవాదిగా ఉండేవాడు, అతనికి అసలు క్లయింట్లు ఎవరూ ఉండేవారు కాదు.
(1890.)
1890 వేసవిలో, తన 88వ ఏట మా అమ్మ చనిపోయింది. ఆమె కొంత డబ్బును పొదుపు చేసి ఉంచింది; ఆ డబ్బు నా నుండే ఆమెకు సమకూరినందున, ఆమె దానిని నాకే ఇచ్చి వెళ్ళింది. నేను ఆ డబ్బును ఓరియన్కు ఇచ్చాను. అప్పటికే నేను అతనికి చాలా కాలం పాటు ఆర్థికంగా అండగా నిలిచానని, ఇకపై ఆ భారం నుండి నన్ను విముక్తుడిని చేస్తానని, అలాగే ఆ ఖర్చులో కొంత భాగాన్ని లేదా మొత్తం మొత్తాన్ని తిరిగి చెల్లించడానికి ప్రయత్నిస్తానని అతను కృతజ్ఞతతో చెప్పాడు. ఆ ప్రకారం, అద్దెకు ఉండేవారిని (బోర్డర్లను) చేర్చుకుని ధనవంతుడు కావాలనే ఉద్దేశంతో, ఇంటికి ఒక పెద్ద భాగాన్ని అదనంగా నిర్మించడానికి అతను ఆ డబ్బును ఖర్చు చేయడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ ప్రయత్నం గురించి మనం ప్రత్యేకంగా చర్చించాల్సిన అవసరం లేదు; అది కూడా అతని వైఫల్యాలలో ఒకటిగానే మిగిలిపోయింది. ఆ పథకాన్ని విజయవంతం చేయడానికి అతని భార్య చాలా కృషి చేసింది; ఒకవేళ ఎవరైనా దానిని విజయవంతం చేయగలిగేవారంటే, అది ఆమె మాత్రమే అయ్యుండేది. ఆమె మంచి మహిళ, అందరిచేతా ఇష్టపడబడేది. ఆమెకు ఆచరణాత్మక దృక్పథం ఉండేది; పరిస్థితులు ఆమెకు అనుకూలంగా ఉండి ఉంటే, ఆమె ఆ బోర్డింగ్ హౌస్ను లాభదాయకంగా నడిపి ఉండేది. నాకు తిరిగి డబ్బు చెల్లించడానికి ఓరియన్ వద్ద ఇతర ప్రణాళికలు కూడా ఉండేవి, కానీ వాటికి ఎప్పుడూ పెట్టుబడి అవసరమయ్యేది కాబట్టి నేను వాటికి దూరంగా ఉండిపోయాను, దాంతో అవి కార్యరూపం దాల్చలేదు. ఒకసారి అతను ఒక వార్తాపత్రికను ప్రారంభించాలనుకున్నాడు. అది చాలా చెత్త ఆలోచన; దాదాపు అసభ్యంగా అనిపించేంత త్వరగా నేను ఆ ఆలోచనను అడ్డుకున్నాను. ఆ తర్వాత అతను చెక్క కోసే యంత్రాన్ని కనిపెట్టి, స్వయంగా దాన్ని తయారు చేశాడు; నిజంగానే దానితో చెక్కను కోయగలిగాడు కూడా. అది చాలా తెలివైన ఆవిష్కరణ, సమర్థవంతమైనది; దాని ద్వారా అతను మంచి సంపదనే కూడబెట్టుకోగలిగేవాడు. కానీ సరిగ్గా తప్పుడు సమయంలో విధి మళ్ళీ అడ్డుపడింది. ఓరియన్ పేటెంట్ కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు, అదే యంత్రానికి అప్పటికే పేటెంట్ లభించిందని, అది వ్యాపారంలో ఉండి బాగా రాణిస్తోందని తెలిసింది.
ఆ తర్వాత, ‘ఈరీ కెనాల్’ (Erie Canal)లో ఆవిరి శక్తితో నడిచే పడవలను నడపడానికి ఒక ఆచరణాత్మక పద్ధతిని కనుగొన్న వారికి న్యూయార్క్ రాష్ట్రం యాభై వేల డాలర్ల బహుమతిని ప్రకటించింది. ఓరియన్ ఆ పనిపై రెండు మూడేళ్లు కష్టపడి, ఒక పద్ధతిని కనిపెట్టి పూర్తి చేశాడు. సంపద తన చేతికి అందే సమయం ఆసన్నమైందనుకుంటున్న తరుణంలో, ఒకరు అందులోని లోపాన్ని ఎత్తిచూపారు: అతని ఆవిరి పడవను శీతాకాలంలో ఉపయోగించడానికి వీలుపడదు. మరియు వేసవి కాలంలో దాని చక్రాలు నీటిలో సృష్టించే కల్లోలం న్యూయార్క్ రాష్ట్రాన్ని ఇరువైపులా కొట్టుకుపోయేలా చేసేది.
నాకు ఉన్న అప్పు తీర్చడానికి కావలసిన మార్గాలను సంపాదించడం కోసం ఓరియన్ లెక్కలేనన్ని పథకాలు వేశాడు. ఈ పథకాలు ఆ తర్వాతి ముప్పై సంవత్సరాల పాటు నిరంతరాయంగా కొనసాగాయి, కానీ ప్రతీ సందర్భంలోనూ అవి విఫలమయ్యాయి.
ఆ ముప్పై సంవత్సరాల పాటు, అతని సుస్థిరమైన నిజాయితీ, ఇతరుల డబ్బును జాగ్రత్తగా చూసుకోవలసిన నమ్మకమైన పదవులలో అతన్ని నిలబెట్టింది,
కానీ అక్కడ జీతం చెల్లించబడలేదు.
అతను అన్ని దాతృత్వ సంస్థలకు కోశాధికారిగా ఉండేవాడు;
అతను వితంతువులు అనాథల డబ్బు ఇతర ఆస్తులను జాగ్రత్తగా చూసుకునేవాడు;
అతను ఎవరికోసమూ ఒక్క పైసా నష్టపోలేదు, తనకోసం ఒక్క పైసా కూడా సంపాదించుకోలేదు.
అతను తన మతాన్ని మార్చుకున్న ప్రతిసారీ, అతని కొత్త విశ్వాసానికి చెందిన చర్చి అతన్ని చేర్చుకోవడానికి సంతోషించేది; వెంటనే అతన్ని కోశాధికారిగా నియమించేది,
అతను వెంటనే ఆ చర్చిలోని అవినీతిని, లీకేజీలను అరికట్టాడు.
అతను తన రాజకీయ స్వరూపాన్ని మార్చుకోవడంలో చూపిన సౌలభ్యం మొత్తం సమాజానికి ఒక అద్భుతం. ఒకసారి ఈ విచిత్రమైన సంఘటన జరిగింది, దాని గురించి అంతా అతనే స్వయంగా నాకు రాశాడు.
ఒక ఉదయం అతను రిపబ్లికన్గా ఉన్నాడు, మరియు ఆహ్వానం మేరకు ఆ రాత్రి జరిగే రిపబ్లికన్ భారీ సభలో ప్రచార ప్రసంగం చేయడానికి అంగీకరించాడు. అతను ప్రసంగాన్ని సిద్ధం చేసుకున్నాడు. భోజనం తర్వాత అతను డెమోక్రాట్గా మారి, ఆ రాత్రి డెమోక్రాట్లు తమ కాగడా ఊరేగింపులో తీసుకువెళ్లే ట్రాన్స్పరెన్సీలపై చిత్రించడానికి ఇరవై ఉత్తేజకరమైన నినాదాలను రాయడానికి అంగీకరించాడు. అతను ఆ మధ్యాహ్నం అంతా ఈ ఉద్ఘాటించే డెమోక్రాటిక్ నినాదాలను రాశాడు, అవి అతని సమయాన్ని ఎంతగానో ఆక్రమించాయి,
అతనికి తన రాజకీయాలను తిరిగి మార్చుకునే అవకాశం వచ్చేసరికి రాత్రి అయిపోయింది; కాబట్టి అతను నిజంగానే బహిరంగ ప్రదేశంలో ఒక ఉత్తేజకరమైన రిపబ్లికన్ ప్రచార ప్రసంగం చేశాడు, అదే సమయంలో అతని డెమోక్రాటిక్ ట్రాన్స్పరెన్సీలు అతని ముందుగా వెళ్తుండగా, అక్కడ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ ఆనందించారు.
అతను చాలా విచిత్రమైన వ్యక్తి—కానీ అతని విచిత్ర ప్రవర్తన ఉన్నప్పటికీ, అతను జీవించిన ప్రతి సమాజంలో జీవితాంతం అందరిచే ప్రేమించబడ్డాడు. మరియు అతను అందరిచేత ఎంతో గౌరవించబడ్డాడు,
ఎందుకంటే, అతను స్వతహాగా ఒక ఉత్తమమైన వ్యక్తి.
సుమారు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాల క్రితం—అప్పటికి దగ్గరలో—నేను ఓరియన్కు
ఆత్మకథ రాయమని సూచించాను.
అందులో ఉన్నది ఉన్నట్లుగా నిజం చెప్పడానికి ప్రయత్నించమని అతడిని కోరాను; కేవలం గౌరవప్రదమైన లేదా మంచిగా కనిపించే విషయాలను మాత్రమే కాకుండా, తన జీవితంలో తనకు ఆసక్తికరంగా అనిపించిన సంఘటనలన్నింటినీ—అవి సిగ్గుపడేలా చేసి తన జ్ఞాపకాల్లో చెరగని ముద్ర వేసినవైనప్పటికీ సరే—నిజాయితీగా పొందుపరచమని నేను అతనికి సూచించాను. ఇలాంటి పని ఇంతకు ముందెప్పుడూ జరగలేదని, ఒకవేళ అతను దీన్ని చేయగలిగితే అతని ఆత్మకథ అత్యంత విలువైన సాహిత్యంగా నిలుస్తుందని నేను అన్నాను. నా విషయంలో నేను చేయలేని పనిని అతనికి అప్పగిస్తున్నానని, కానీ అతను ఇందులో విజయం సాధిస్తాడని ఆశిస్తున్నానని చెప్పాను. అయితే, నేను అతనికి అసాధ్యమైన పనిని అప్పగించడానికి ప్రయత్నించానని ఇప్పుడు నాకు అర్థమవుతోంది. గత మూడు నెలలుగా నేను నా ఆత్మకథను ప్రతిరోజూ చెప్తూ రికార్డ్ చేయిస్తున్నాను; నా జీవితంలో సిగ్గుపడేలా చేసే సుమారు 1,500 లేదా 2,000 సంఘటనలు నాకు గుర్తొచ్చాయి, కానీ వాటిలో ఒక్కదాన్ని కూడా కాగితంపై పెట్టడానికి నేను అంగీకరించలేకపోయాను. ఒకవేళ నేను ఈ స్మృతులను పూర్తి చేయగలిగితే, ఆ సంఘటనల జాబితా అప్పటికి కూడా ఏమాత్రం తగ్గకుండా అలాగే మిగిలిపోతుందని నాకు అనిపిస్తోంది. ఒకవేళ ఆ సంఘటనలలో అన్నింటినీ లేదా కొన్నింటినైనా నేను ఇందులో చేర్చితే, కచ్చితంగా వాటిని తొలగించాల్సి వస్తుందని నా నమ్మకం.
ఓరియన్ తన ఆత్మకథను రాసి నాకు పంపాడు. కానీ అది నాకు తీవ్ర నిరాశనూ, అసహనాన్నీ కలిగించింది. అందులో అతను తనను తాను ఒక వీరుడిగా చిత్రించుకుంటూనే వచ్చాడు—అచ్చం నేను గతంలో చేసినట్లుగా, ఇప్పుడు చేస్తున్నట్లుగానే అన్నమాట. అదే సమయంలో, తనను వీరుడు కాని వ్యక్తిగా లేదా బలహీనమైన వ్యక్తిగా చూపించే సంఘటనలను ప్రస్తావించడం అతను పూర్తిగా విస్మరించాడు. అతని జీవితంలో వీరత్వానికి ఏమాత్రం తావులేని, పైగా ఇబ్బందికరమైన కొన్ని సంఘటనల గురించి నాకు తెలుసు; కానీ అతని ఆత్మకథలో అవి పూర్తిగా భిన్నమైన రూపంలో కనిపించాయి. అవి తలకిందులై, గర్వపడదగిన గొప్ప విషయాలుగా మారిపోయాయి. ఆ అసంతృప్తితో నేను ఆ ఆత్మకథలో చాలా భాగాన్ని నాశనం చేశాను. అయినప్పటికీ, మిగిలిన భాగంలో ఆసక్తికరమైన అంశాలు ఉన్నాయి; నా రచనలో సందర్భాన్ని బట్టి అక్కడక్కడా వాటిని ఉదహరిస్తూ ఉంటాను.
(1898.)
1898లో మేము వియన్నాలో నివసిస్తున్నప్పుడు, కియోకుక్ నుండి ఓరియన్ మరణ వార్తను తెలియజేస్తూ ఒక కేబుల్గ్రామ్ వచ్చింది. అతనికి డెబ్బై రెండు సంవత్సరాల వయస్సు. అతను ఒక చలితో కూడిన డిసెంబర్ ఉదయం వేకువజామున వంటగదిలోకి వెళ్ళాడు; అతను నిప్పు రాజేసి,
ఆ తర్వాత ఏదో వ్రాయడానికి ఒక బల్ల వద్ద కూర్చున్నాడు; అక్కడే, చేతిలో పెన్సిల్తో, అసంపూర్తిగా ఉన్న ఒక పదం మధ్యలో కాగితానికి ఆనుకుని ఉండగా మరణించాడు—దీర్ఘకాలిక, కష్టాలతో నిండిన, దయనీయమైన నిష్ప్రయోజనమైన జీవితపు బందీఖానా నుండి అతని విముక్తి దయతో కూడిన త్వరితగతిన నొప్పిలేకుండా జరిగిందనడానికి ఇది ఒక సూచన.
[1904లో చెప్పబడింది.] పావు శతాబ్దం క్రితం నేను న్యూయార్క్లోని వైట్లా రీడ్ ఇంట్లో జాన్ హేను కలవడానికి వెళ్ళాను, రీడ్ యూరప్లో సెలవుపై వెళ్ళినప్పుడు హే కొన్ని నెలల పాటు ఆ ఇంట్లో ఉంటున్నాడు. తాత్కాలికంగా, హే రీడ్ పత్రిక అయిన న్యూయార్క్ “ట్రిబ్యూన్”కు సంపాదకత్వం కూడా వహించాడు. ఆ ఆదివారం నాటి పర్యటనలో జరిగిన రెండు సంఘటనలు నాకు ప్రత్యేకంగా బాగా గుర్తున్నాయి. నాకు జాన్ హే చాలా సంవత్సరాలుగా తెలుసు. హోరేస్ గ్రీలీ కాలంలో, అతను ‘ట్రిబ్యూన్’ పత్రికలో అంతగా పేరులేని ఒక యువ సంపాదకీయ రచయితగా ఉన్నప్పటి నుండి నాకు అతను తెలుసు. అతని కలం నుండి వెలువడే రచనల ఉన్నత స్థాయిని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, అతను పొందే జీతం కంటే మూడు నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ జీతం సంపాదించేవాడు. ఆ తొలి రోజుల్లో, ముఖ సౌందర్యం, రూప పరిపూర్ణత, మరియు నడక, కదలికలలోని హుందాతనంతో అతను చూడటానికి ఒక చిత్రపటంలా ఉండేవాడు. నా పాశ్చాత్య అజ్ఞానానికి, అనుభవరాహిత్యానికి పూర్తిగా అసాధారణమైన ఒక రకమైన ఆకర్షణ అతనిలో ఉండేది—ఆకర్షణ అతని ప్రవర్తనలో, ఉచ్ఛారణలో, సహజంగా అప్రయత్నంగా అనిపించే వాక్చాతుర్యంలో ఉండేది—దాని పునాది సహజమైనది, దానిలోని సౌలభ్యం, మెరుగు, ఆకట్టుకునే సహజత్వం అన్నీ అతను యూరప్లో సంపాదించుకున్నవే. అక్కడ అతను కొంతకాలం వియన్నా రాజసభలో ఛార్జ్ డి అఫైర్స్గా పనిచేశాడు. అతను ఉల్లాసంగా, ఆప్యాయంగా ఉండేవాడు, ఎంతో ఆహ్లాదకరమైన సహచరుడు. ఆ పర్యటనకు గుర్తుగా పైన పేర్కొన్న రెండు సంఘటనలలో ఒకటి ఇది:
మా వయసుల గురించి మాట్లాడుకుంటున్నప్పుడు, నా వయసు నలభై రెండు అని, హే వయసు నలభై అని ఒప్పుకున్నాడు.
అప్పుడు అతను, నేను నా ఆత్మకథ రాయడం మొదలుపెట్టానా అని అడిగాడు, నేను మొదలుపెట్టలేదని చెప్పాను. అతను, నేను వెంటనే మొదలుపెట్టాలని, నేను ఇప్పటికే రెండు సంవత్సరాలు కోల్పోయానని అన్నాడు. అప్పుడు అతను సారాంశంలో ఇలా అన్నాడు:
“నలభై ఏళ్ళ వయసులో ఒక మనిషి జీవితమనే కొండ శిఖరాన్ని చేరుకుని, సూర్యాస్తమయం వైపుగా కిందికి దిగడం ప్రారంభిస్తాడు. సాధారణ మనిషి, సగటు మనిషి, మరీ వివరంగా చెప్పి సామాన్యుడు అనకుండా చెప్పాలంటే, ఆ వయసులో విజయం సాధించి ఉంటాడు లేదా విఫలమై ఉంటాడు; ఏది ఏమైనప్పటికీ, నమోదు చేయడానికి యోగ్యమైన తన జీవితమంతటినీ అతను జీవించి ఉంటాడు; అలాగే, రెండు సందర్భాలలోనూ జీవించిన జీవితం వ్రాయదగినదే, మరియు తన గురించి తాను నిజం చెప్పడానికి ఎంత దగ్గరగా రాగలిగితే అంత ఆసక్తికరంగా ఉండక తప్పదు. అతను తన ప్రమేయం లేకుండానే నిజం చెబుతాడు, ఎందుకంటే అతని వాస్తవాలు మరియు కల్పనలు పాఠకుడి రక్షణ కోసం విశ్వసనీయంగా కలిసి పనిచేస్తాయి; ప్రతి వాస్తవం మరియు ప్రతి కల్పన ఒక రంగు చుక్కలా ఉంటాయి, ప్రతిదీ దాని సరైన స్థానంలో పడుతుంది, అవన్నీ కలిసి అతని చిత్తరువును గీస్తాయి; అవి గీస్తున్నాయని అతను అనుకునే చిత్తరువు కాదు, కానీ అతని నిజమైన చిత్తరువు, అతని అంతరంగం, అతని ఆత్మ, అతని శీలం. అబద్ధం చెప్పాలనే ఉద్దేశం లేకుండా అతను ఎల్లప్పుడూ అబద్ధం చెబుతాడు; మొరటుగా కాదు, తెలిసి కాదు, మందకొడిగా తెలియకుండా కాదు, కానీ అర్ధ స్పృహతో—సంధ్యా సమయంలోని స్పృహ; ఒక మృదువైన, సున్నితమైన, కరుణామయమైన సంధ్యా సమయం అతని సాధారణ రూపాన్ని అందంగా చేస్తుంది, అతని సద్గుణమైన ఉత్కృష్టతలు మరియు ప్రక్షేపణలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి అతని
అందవిహీనమైనవి నీడలో ఉంటాయి. అతని సత్యాలు సత్యాలుగా గుర్తించబడతాయి, అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉండే వాస్తవాల సవరణలు ఏమాత్రం ప్రభావం చూపవు, పాఠకుడు ఆ తెర వెనుక నుండి నిజాన్ని చూసి అతను ఎలాంటి వాడో తెలుసుకుంటాడు.
ఆత్మకథాత్మక రచనలో ఏదో ఒక సూక్ష్మమైన, దైత్యమైన విషయం ఉంటుంది.
ఆత్మకథాత్మక రచనలో ఏదో ఒక సూక్ష్మమైన, అపశకునపు విషయం ఉంటుంది, అది రచయిత తన చిత్రాన్ని తనకు నచ్చిన రీతిలో చిత్రించుకోవడానికి చేసే ప్రయత్నాలన్నింటినీ విఫలం చేస్తుంది.
హే ఉద్దేశం ఏమిటంటే, తను, నేను సాధారణ, సగటు, సామాన్యమైన వ్యక్తులమని, మరియు ఆ తీర్పులో నా వంతును నేను
కోపగించుకోలేదు, కానీ నా గాయాన్ని మౌనంగా మాన్పుకున్నాను.
మేమిద్దరం జీవితంలో మా పనిని పూర్తి చేసుకున్నామని, శిఖరాన్ని దాటి పడమర వైపుగా
దిగువకు పయనిస్తున్నామని, నేను అతని కంటే రెండేళ్లు ముందున్నానని, మానవాళికి ఉపకారులుగా మా ఇద్దరికీ ఇక చేయాల్సింది ఏమీ లేదని అతను అనుకోవడం పూర్తిగా పొరపాటు.
అప్పటికి నేను నాలుగు, బహుశా ఐదు పుస్తకాలు రాశాను.
అప్పటి నుండి, సంపుటాల తర్వాత సంపుటాలుగా, నేను ప్రపంచాన్ని సాహిత్య జ్ఞానంలో ముంచెత్తుతూనే ఉన్నాను; ఆ రోజు సూర్యుడు అస్తమించినప్పటి నుండి అతను మిస్టర్ లింకన్ యొక్క చరిత్రకారుడు, మరియు అతని పుస్తకం ఎప్పటికీ నశించదు; అతను రాయబారి, అద్భుతమైన వక్త, సమర్థుడైన మరియు ప్రశంసనీయమైన విదేశాంగ కార్యదర్శిగా ఉన్నారు.
నా ఆత్మకథలోని అధ్యాయాలు.—XIII.
మార్క్ ట్వైన్ రచన.
(1847.)
… నేను చెప్పినట్లుగా, టెన్నెస్సీలోని ఆ విశాలమైన భూమిని మా నాన్నగారు ఇరవై ఏళ్లపాటు
ఏమాత్రం తగ్గకుండా తమ ఆధీనంలో ఉంచుకున్నారు. 1847లో ఆయన మరణించిన తర్వాత,
మేమే దాని నిర్వహణ బాధ్యతను చేపట్టాము. నలభై ఏళ్ల తర్వాత, 10,000 ఎకరాలు మినహా
మిగిలిన భూమినంతా అమ్మేశాము, కానీ ఆ అమ్మకాల ద్వారా గుర్తుంచుకోదగ్గ ఫలితం ఏదీ దక్కలేదు.
సుమారు 1887లో—బహుశా అంతకంటే ముందే కావచ్చు—ఆ 10,000 ఎకరాలు కూడా చేజారిపోయాయి.
పెన్సిల్వేనియాలోని చమురు క్షేత్రాల ప్రాంతంలో ఉన్న ‘కోరీ’ (Corry) పట్టణంలో ఒక ఇంటికి,
స్థలానికి బదులుగా ఆ భూమిని మార్పిడి చేసుకునే అవకాశం మా అన్నయ్యకు దొరికింది.
సుమారు 1894లో ఆయన ఆ ఆస్తిని 250 డాలర్లకు అమ్మేశారు. దాంతో టెన్నెస్సీ భూమి వ్యవహారం ముగిసింది.
మా నాన్నగారు చేసిన ఆ తెలివైన పెట్టుబడి నుండి ఆ అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన డబ్బు తప్ప,
మరేదైనా రూపంలో పైసా అయినా చేతికి వచ్చిందా అంటే—నాకు ఏమీ గుర్తులేదు.
కాదు, నేను ఒక విషయాన్ని విస్మరిస్తున్నాను. అది నాకు ‘సెల్లర్స్’ (Sellers) అనే పాత్రకు,
ఒక పుస్తక రచనకు వేదికను కల్పించింది. ఆ పుస్తకం నుండి నాకు దక్కిన వాటా ద్వారా
15,000 లేదా 20,000 డాలర్లు వచ్చాయి; ఆ నాటకం ద్వారా 75,000 లేదా 80,000 డాలర్లు
వచ్చాయి—అంటే ఎకరాకు దాదాపు ఒక డాలర్ చొప్పున అన్నమాట. ఇది విచిత్రమైన విషయం:
మా నాన్నగారు ఆ పెట్టుబడి పెట్టినప్పుడు నేను ఇంకా పుట్టలేదు, కాబట్టి ఆయన ఎవరిపైనో
పక్షపాతం చూపించాలనే ఉద్దేశంతో అది చేయలేదు; అయినప్పటికీ, కుటుంబంలో దాని ద్వారా
లాభపడిన ఏకైక వ్యక్తిని నేనే. నా కథనంలో అప్పుడప్పుడు ఈ భూమి గురించి ప్రస్తావించాల్సి
వస్తుంది, ఎందుకంటే ఒక తరం కంటే ఎక్కువ కాలం పాటు అది మా జీవితాన్ని ఏదో ఒక
విధంగా ప్రభావితం చేసింది. పరిస్థితులు అంధకారంలో ఉన్నప్పుడల్లా, అది పైకి లేచి,
ఆశాజనకమైన ‘సెల్లర్స్’ హస్తాన్ని చాచి మమ్మల్ని ఉత్సాహపరిచేది; “భయపడకండి—నాపై
నమ్మకం ఉంచండి—వేచి ఉండండి” అని చెప్పేది. నలభై ఏళ్లపాటు అది మాలో ఆశలను
రేకెత్తిస్తూనే వచ్చింది, చివరకు మమ్మల్ని వదిలేసింది. అది మాలోని క్రియాశీలతను
నిద్రపుచ్చి, మమ్మల్ని ఊహాలోకంలో విహరించే వారిగా—కలలు కనేవారిగా, బద్ధకస్తులుగా మార్చేసింది.
“వచ్చే ఏడాది ధనవంతులం అయిపోతాం” అనే భావనతో పని చేయాల్సిన అవసరం లేకుండా పోయింది.
పేదరికంతో జీవితాన్ని ప్రారంభించడం మంచిదే; సంపదతో జీవితాన్ని ప్రారంభించడం కూడా మంచిదే—
ఇవన్నీ ఆరోగ్యకరమైనవే; కానీ దానిని ప్రారంభించడం…
భవిష్యత్తులో గొప్ప సంపదను ఆశించేలా చేస్తుంది! దానిని అనుభవించని వ్యక్తి, దానివల్ల కలిగే శాపపు తీవ్రతను ఊహించలేడు.
నా తల్లిదండ్రులు 1930ల ప్రారంభంలో మిస్సోరీకి తరలివెళ్లారు; సరిగ్గా ఎప్పుడు వెళ్లారో నాకు గుర్తులేదు, ఎందుకంటే అప్పటికి నేను ఇంకా పుట్టలేదు, పైగా అటువంటి విషయాల పట్ల నాకు ఏమాత్రం ఆసక్తి ఉండేది కాదు. ఆ రోజుల్లో అది చాలా సుదీర్ఘమైన ప్రయాణం, ఖచ్చితంగా ఎంతో కఠినమైనది మరియు అలసిపోయేలా చేసేది కూడా. వారు మన్రో కౌంటీలోని ‘ఫ్లోరిడా’ అనే చిన్న గ్రామంలో నివాసం ఏర్పాటు చేసుకున్నారు, నేను 1835లో అక్కడే జన్మించాను. ఆ గ్రామంలో అప్పుడు వంద మంది జనాభా ఉండేవారు, అంటే నేను ఆ జనాభా సంఖ్యను ఒక శాతం పెంచానన్నమాట. చరిత్రలో ఏ గొప్ప వ్యక్తి కూడా మరే ఇతర పట్టణం కోసం ఇంతకంటే ఎక్కువ చేసి ఉండరు. దీని గురించి నేనే స్వయంగా చెప్పుకోవడం వినమ్రత అనిపించకపోవచ్చు, కానీ ఇది వాస్తవం. ఇంతటి పని చేసిన వ్యక్తి గురించి ఎక్కడా రికార్డు లేదు—షేక్స్పియర్ కూడా ఇలా చేయలేదు. కానీ నేను ఫ్లోరిడా కోసం ఆ పని చేశాను; దీన్ని బట్టి చూస్తే నేను ఏ ప్రదేశం కోసమైనా—బహుశా లండన్ కోసమైనా—అలాంటి పని చేయగలిగేవాడినని అనిపిస్తుంది.
ఇటీవల మిస్సోరీలోని ఎవరో ఒకరు నేను పుట్టిన ఇంటి చిత్రాన్ని నాకు పంపారు. ఇంతకుముందు నేను ఆ ఇంటిని ఎప్పుడూ ఒక ‘రాజభవనం’ అని వర్ణించేవాడిని, కానీ ఇకపై ఆ విషయంలో కాస్త జాగ్రత్తగా మాట్లాడతాను.
అక్కడ గడిపిన నా జీవితానికి సంబంధించి నాకు కేవలం ఒకే ఒక్క సంఘటన గుర్తుంది. అప్పుడు నాకు రెండేళ్ల ఆరు నెలల వయసు మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, ఆ విషయం నాకు బాగా గుర్తుంది. మా కుటుంబం సామానంతా సర్దుకుని, ముప్పై మైళ్ల దూరంలో మిసిసిపీ నదీ తీరాన ఉన్న ‘హానిబాల్’ పట్టణానికి బండ్లలో బయలుదేరింది. రాత్రివేళ వారు బస చేసి పిల్లలను లెక్కపెట్టుకోగా, ఒకరు కనిపించలేదు. ఆ తప్పిపోయిన పిల్లవాడిని నేనే; నేను అక్కడే ఉండిపోయాను. ప్రయాణం మొదలుపెట్టే ముందు తల్లిదండ్రులు ఎప్పుడూ పిల్లలను లెక్క చూసుకోవాలి. తలుపులు మూసివేసి ఉండటం, ఆ ప్రదేశమంతా ఒక రకమైన భయంకరమైన నిశ్శబ్దం ఆవరించి ఉండటం గమనించే వరకు నేను ఒంటరిగా ఆడుకుంటూ సంతోషంగానే గడిపాను. అప్పుడు మా కుటుంబం వెళ్లిపోయిందని, నన్ను మర్చిపోయారని నాకు అర్థమైంది. నేను చాలా భయపడిపోయి, నాకు చేతనైనంత గట్టిగా అరిచాను, కానీ దగ్గరలో ఎవరూ లేకపోవడంతో నా ప్రయత్నం వృథా అయ్యింది. ఆ మధ్యాహ్నమంతా నేను అక్కడ చిక్కుకుపోయాను; చీకటి పడి, ఆ ప్రదేశం దెయ్యాలతో నిండిపోయినట్లు అనిపించే సమయం వచ్చే వరకు నన్ను ఎవరూ కాపాడలేదు.
అప్పుడు నా సోదరుడు హెన్రీకి ఆరు నెలల వయసు. అతనికి వారం రోజుల వయసు ఉన్నప్పుడు బయట మంటల్లోకి నడిచి వెళ్లడం నాకు గుర్తున్నట్లు అనిపించేది. అంత చిన్న వయసులో జరిగిన విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవడం నిజంగా ఆశ్చర్యకరం. అంతకంటే ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, అది నిజంగా జరగకపోయినా—ఎందుకంటే ఆ వయసులో అతను నడవలేడు—అది జరిగిందని నేను ముప్పై ఏళ్లపాటు నమ్ముతూ వచ్చాను. కాస్త ఆలోచించి ఉంటే, అసాధ్యమైన ఆ అవాస్తవ విషయాన్ని నా జ్ఞాపకాల్లో అంతకాలం ఉంచుకునేవాడిని కాదు. పిల్లల జీవితంలోని మొదటి రెండేళ్లలో ఏర్పడిన జ్ఞాపకం ఐదేళ్ల వరకు నిలిచి ఉండదని చాలామంది నమ్ముతారు, కానీ అది పొరపాటు. బెన్వెనుటో సెల్లిని మరియు సాలమండర్ (ఒక రకమైన ఉభయచర జీవి)కు సంబంధించిన సంఘటనను ప్రామాణికమైనదిగా నమ్మదగినదిగా అంగీకరించాలి; అలాగే హెలెన్ కెల్లర్ అనుభవంలోని ఆ అద్భుతమైన, తిరుగులేని ఉదాహరణ కూడా ఉంది—అయితే, దాని గురించి మరోసారి మాట్లాడుకుందాం. నాకు ఆరు వారాల వయసు ఉన్నప్పుడు మా తాతగారు విస్కీ టాడీ తాగడంలో సహాయపడినట్లు నాకు గుర్తున్నట్లు చాలా ఏళ్లపాటు నమ్మాను, కానీ ఇప్పుడు దాని గురించి నేను ఎవరికీ చెప్పను; నేను వృద్ధుడిని అయ్యాను, నా జ్ఞాపకశక్తి కూడా పూర్వంలా చురుకుగా లేదు. చిన్నతనంలో, నిజంగా జరిగినవాటితో పాటు జరగని విషయాలను కూడా నేను గుర్తుంచుకోగలిగేవాడిని; కానీ ఇప్పుడు నా జ్ఞాపకశక్తి క్షీణిస్తోంది, త్వరలోనే కేవలం నిజంగా జరిగిన విషయాలను మాత్రమే గుర్తుంచుకోగలిగే స్థితికి చేరుకుంటాను. ఇలా క్రమంగా బలహీనపడిపోవడం బాధాకరమే, కానీ మనందరికీ తప్పనిసరి పరిస్థితి ఇది.
మా మామయ్య జాన్ ఎ. క్వార్లెస్ ఒక రైతు; ఆయన పొలం ‘ఫ్లోరిడా’ పట్టణానికి నాలుగు మైళ్ల దూరంలో గ్రామీణ ప్రాంతంలో ఉండేది. ఆయనకు ఎనిమిది మంది పిల్లలు, పదిహేను లేదా ఇరవై మంది నల్లజాతి పనివాళ్లు ఉండేవారు; అంతేకాక ఆయన ఇతర విషయాల్లోనూ అదృష్టవంతుడు—ముఖ్యంగా ఆయన వ్యక్తిత్వం విషయంలో. ఆయనకంటే మంచి మనిషిని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. మేము ‘హన్నిబాల్’కు మారిన నాలుగవ సంవత్సరం నుండి నాకు పదకొండు లేదా పన్నెండు ఏళ్లు వచ్చే వరకు, ప్రతి ఏటా రెండు మూడు నెలల పాటు నేను ఆయన అతిథిగా ఉండేవాడిని. నా పుస్తకాలలో ఆయనను గానీ, ఆయన భార్యను గానీ నేను ఎప్పుడూ ఉద్దేశపూర్వకంగా పాత్రలుగా మలచలేదు, కానీ నా సాహిత్య రచనల్లో ఆయన పొలం మాత్రం ఒకటి రెండు సార్లు నాకు చాలా ఉపయోగపడింది. “హక్ ఫిన్” (Huck Finn) “టామ్ సాయర్ డిటెక్టివ్” (Tom Sawyer Detective) పుస్తకాలలో నేను ఆ పొలాన్ని ‘ఆర్కాన్సాస్’కు మార్చి చూపించాను. అది దాదాపు ఆరు వందల మైళ్ల దూరం ఉన్నప్పటికీ, ఆ మార్పు చేయడం పెద్ద కష్టమేమీ కాలేదు; అది మరీ పెద్ద పొలం ఏమీ కాదు—బహుశా ఐదు వందల ఎకరాలు ఉండవచ్చు—కానీ అది రెట్టింపు పరిమాణంలో ఉన్నా సరే నేను అలా మార్చగలిగేవాడిని. ఇక నైతికత విషయానికొస్తే, దాని గురించి నేను అస్సలు పట్టించుకోలేదు; సాహిత్య అవసరాల దృష్ట్యా అవసరమైతే నేను ఒక రాష్ట్రాన్ని కూడా మార్చేసేవాడిని
మా జాన్ మామయ్య గారి పొలం, ఒక అబ్బాయికి అదొక స్వర్గంలా ఉండేది. ఆ ఇల్లు రెండు పొరల దుంగలతో కట్టినది, వంటగదితో కలుపుతూ విశాలమైన నేలమాళిగ (దానికి కప్పు కూడా ఉండేది).
వేసవిలో ఆ నీడగా, చల్లగా ఉండే నేల మధ్యలో బల్ల సిద్ధం చేసేవారు, మరియు
ఆ విందు భోజనాలు—వాటిని తలచుకుంటేనే నాకు కన్నీళ్లు వస్తాయి. వేయించిన కోడి,
కాల్చిన పంది, అడవి పెంపుడు టర్కీలు, బాతులు మరియు హంసలు; అప్పుడే వేటాడిన జింక మాంసం; ఉడుతలు,
కుందేళ్ళు, ఫెసెంట్ పక్షులు, కౌజులు, ప్రైరీ-కోళ్లు; బిస్కెట్లు, వేడి పిండి కేకులు, వేడి
బుక్వీట్ కేకులు, వేడి “గోధుమ రొట్టె,” వేడి రోల్స్, వేడి కార్న్ పోన్; కంకితో పాటు ఉడకబెట్టిన తాజా మొక్కజొన్న, సుక్కోటాష్, బటర్-బీన్స్, స్ట్రింగ్-బీన్స్, టమోటాలు, బఠానీలు, ఐరిష్ బంగాళాదుంపలు,
చిలగడదుంపలు; మజ్జిగ, తీయటి పాలు, “క్లాబర్”; పుచ్చకాయలు, కర్బూజాలు,
కర్బూజాలు—అన్నీ తోట నుండి తాజాగా కోసినవి—ఆపిల్ పై, పీచ్ పై, గుమ్మడికాయ పై, ఆపిల్
డంప్లింగ్స్, పీచ్ కాబ్లర్—మిగతావి నాకు గుర్తులేవు.
ఆ వంటకాలను వండిన విధానమే బహుశా ప్రధాన ఆకర్షణ—ముఖ్యంగా కొన్ని నిర్దిష్టమైన వంటకాలు. ఉదాహరణకు, మొక్కజొన్న రొట్టె, వేడి బిస్కెట్లు గోధుమ రొట్టె, మరియుఫ్రైడ్ చికెన్.
ఈ వంటకాలను ఉత్తరాదిలో ఎప్పుడూ సరిగ్గా వండలేదు—నిజానికి, నా అనుభవం ప్రకారం, అక్కడ ఎవరూ ఆ కళను నేర్చుకోలేరు.
ఉత్తరాది వారికి మొక్కజొన్న రొట్టె ఎలా చేయాలో తెలుసని అనుకుంటారు, కానీ ఇది పచ్చి మూఢనమ్మకం.
బహుశా ప్రపంచంలో ఏ రొట్టె కూడా దక్షిణాది మొక్కజొన్న రొట్టె అంత రుచిగా ఉండదు, మరియు
బహుశా ప్రపంచంలో ఏ రొట్టె కూడా ఉత్తరాది వారి అనుకరణ అంత చెత్తగా ఉండదు.
ఉత్తరాది వారు చికెన్ను వేయించడానికి అరుదుగా ప్రయత్నిస్తారు, మరియు అది మంచిదే;
మేసన్ మరియు డిక్సన్ రేఖకు ఉత్తరాన గానీ, ఐరోపాలో ఎక్కడా గానీ ఆ కళను నేర్చుకోలేరు.
ఇది వినికిడి మాట కాదు; అనుభవమే మాట్లాడుతోంది. యూరప్లో రకరకాల రొట్టెలను వేడివేడిగా వడ్డించే ఆచారం “అమెరికన్” అని అనుకుంటారు, కానీ అది చాలా విస్తృతమైన అభిప్రాయం;
అది దక్షిణ ప్రాంతంలో ఆచారమే, కానీ ఉత్తర ప్రాంతంతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. ఉత్తరాదిలో మరియు
యూరప్లో వేడి రొట్టె అనారోగ్యకరమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. చల్లటి నీరు అనారోగ్యకరమైనదనే యూరోపియన్ మూఢనమ్మకం లాగే, ఇది కూడా బహుశా మరొక అనవసరమైన
మూఢనమ్మకం. యూరప్కు చల్లటి నీరు అవసరం లేదు, వారు దానిని తాగరు; అయినప్పటికీ, దానిని వర్ణించడానికి వారు వాడే పదం మన పదం కంటే ఉత్తమమైనది, ఎందుకంటే అది దానిని వర్ణిస్తుంది, మన పదం అలా చేయదు.
యూరప్ దానిని “మంచు” నీరు అని పిలుస్తుంది. మన పదం కరిగించిన మంచుతో చేసిన నీటిని వర్ణిస్తుంది—మనకు పెద్దగా పరిచయం లేని ఒక పానీయం.
కేవలం అనారోగ్యకరమైనవనే కారణంతో ప్రపంచం ఎన్నో మంచి వస్తువులను పారవేయడం విచారకరంగా అనిపిస్తుంది. సూక్ష్మజీవులు తప్ప, మితంగా తీసుకుంటే అనారోగ్యకరమైనదిగా ఉండే ఏ పానీయాన్ని దేవుడు మనకు ఇచ్చాడని నేను అనుకోను. అయినప్పటికీ, ఏ విధంగానైనా చెడ్డపేరు తెచ్చుకున్న ప్రతి తినే, తాగే మరియు పొగత్రాగే పదార్థాన్ని కఠినంగా వదులుకునే ప్రజలు ఉన్నారు. వారు ఆరోగ్యం కోసం ఈ మూల్యం చెల్లిస్తారు. దానికి బదులుగా వారికి లభించేది ఆరోగ్యం మాత్రమే. ఇది ఎంత విచిత్రం; అది పాలు ఇవ్వడం ఆపేసిన ఆవు కోసం మీ సంపద అంతా ఖర్చు పెట్టడం లాంటిది.
ఆ వ్యవసాయ గృహం ఒక చాలా పెద్ద పెరటి మధ్యలో ఉండేది, మరియు ఆ పెరటికి మూడు వైపులా కంచె కమ్మీలతోను, వెనుక వైపున ఎత్తైన దూలాలతోను ఉండేది; వీటికి ఆనుకుని పొగపెట్టే గది ఉండేది; ఆ దూలాలకు ఆవల పండ్ల తోట ఉండేది; ఆ పండ్ల తోటకు ఆవల నల్లజాతీయుల నివాస ప్రాంతం మరియు పొగాకు పొలాలు ఉండేవి. ముందు పెరట్లోకి, వివిధ ఎత్తులలో రంపంతో కోసిన దుంగలతో చేసిన ఒక మెట్లదారి మీదుగా ప్రవేశించేవారు; నాకు అక్కడ గేటు ఉన్నట్లు గుర్తులేదు.
ముందు పెరటి ఒక మూలలో డజను ఎత్తైన హిక్కరీ చెట్లు, డజను నల్ల వాల్నట్ చెట్లు ఉండేవి,
మరియు కాయలు కాసే కాలంలో అక్కడ మంచి పంట లభించేది.
కొంచెం కిందకు, ఇంటికి సమాంతరంగా, కంచెకు ఆనుకుని ఒక చిన్న దుంగల గుడిసె ఉండేది;
అక్కడ, ఆ చెట్ల కొండ, కొట్టాలు, ధాన్యాగారం, గుర్రపుశాలలు మరియు పొగాకు ఆరబెట్టే గదిని దాటి, ఒక స్వచ్ఛమైన సెలయేటి వద్దకు నిటారుగా పడిపోయింది. ఆ సెలయేరు గులకరాళ్ల పరుపుపై పాడుకుంటూ, వంగివూ, అటూ ఇటూ, ఇక్కడ అక్కడ, దూరంగా వ్రేలాడుతున్న ఆకులు, తీగల దట్టమైన నీడలో గంతులు వేస్తూ ప్రవహిస్తోంది—అది నీటిలో నడవడానికి ఒక దివ్యమైన ప్రదేశం,
అక్కడ ఈత కొలనులు కూడా ఉన్నాయి, అవి మాకు నిషిద్ధం, అందుకే మేము తరచుగా వాటికి వెళ్ళేవాళ్ళం. ఎందుకంటే మేము చిన్న క్రైస్తవ పిల్లలం, నిషిద్ధ ఫలం యొక్క విలువను మాకు చిన్నప్పుడే నేర్పించారు.
ఆ చిన్న కలప గుడిసెలో మంచానపడిన, తెల్ల జుట్టు గల ఒక బానిస స్త్రీ నివసించేది. మేము ప్రతిరోజూ ఆమెను సందర్శించేవాళ్ళం, మరియు ఆమెను భయభక్తులతో చూసేవాళ్ళం, ఎందుకంటే ఆమె వెయ్యి సంవత్సరాల కన్నా ఎక్కువ వయస్సు గలదని మరియు మోషేతో మాట్లాడిందని మేము నమ్మేవాళ్ళం. యువ నీగ్రోలు ఈ గణాంకాలను నమ్మారు, మరియు వాటిని మాకు మంచి ఉద్దేశంతో అందించారు. ఆమె గురించి మాకు తెలిసిన అన్ని వివరాలను మేము సర్దుబాటు చేసుకున్నాము; అందుకే, ఈజిప్టు నుండి బయలుదేరి వచ్చిన సుదీర్ఘ ఎడారి ప్రయాణంలో ఆమె ఆరోగ్యం క్షీణించిందని, దాన్ని తిరిగి పొందలేకపోయిందని మేము నమ్మాము. ఆమె తలపైన గుండ్రంగా బట్టతల ఉండేది, ఫరో మునిగిపోవడాన్ని చూసిన భయం వల్లే అది అలా అయ్యిందని మేము భక్తిశ్రద్ధలతో నిశ్శబ్దంగా దాని చుట్టూ చేరి చూస్తూ ఉండేవాళ్ళం. దక్షిణాది పద్ధతిలో మేము ఆమెను “అత్త” హన్నా అని పిలిచేవాళ్ళం. ఆమె ఇతర నీగ్రోలలాగే మూఢనమ్మకాలు కలది; అంతేకాక, వారిలాగే ఆమె కూడా ప్రగాఢమైన భక్తిపరురాలు. వారిలాగే, ఆమెకు ప్రార్థనపై గొప్ప విశ్వాసం ఉండేది, మరియు
అన్ని సాధారణ ఆపదలకూ దానిని ఉపయోగించేది, కానీ ఫలితం ఖచ్చితంగా రావాల్సిన సందర్భాలలో మాత్రం కాదు. మంత్రగత్తెలు చుట్టూ ఉన్నప్పుడల్లా, ఆమె తన వద్ద మిగిలి ఉన్న ఉన్నిని తెల్ల దారంతో చిన్న చిన్న కుచ్చులుగా కట్టేది, మరియు ఇది వెంటనే మంత్రగత్తెలను
నిస్సహాయులను చేసేది.
నల్లజాతీయులందరూ మా స్నేహితులే, మరియు మా వయసు వారితో మేము వాస్తవానికి సహచరులం. నేను ‘వాస్తవానికి’ అనే పదాన్ని ఒక మార్పుగా ఉపయోగిస్తున్నాను. మేము సహచరులమే, కానీ పూర్తిగా సహచరులం కాదు; వర్ణం మరియు హోదా అనేవి ఒక సూక్ష్మమైన గీతను ఏర్పరిచాయి, దాని గురించి ఇరుపక్షాలకూ తెలుసు, మరియు అది పూర్తి కలయికను
అసాధ్యం చేసింది. మాకు “అంకుల్ డాన్’ల్” అనే ఒక నమ్మకమైన మరియు ఆప్యాయతగల మంచి స్నేహితుడు, మిత్రుడు మరియు సలహాదారుడు ఉండేవాడు. అతను మధ్యవయస్కుడైన ఒక బానిస, నల్లజాతీయుల ప్రాంతంలో అతని మాటే శ్రేష్ఠమైనది, అతని సానుభూతులు విశాలమైనవి మరియు ఆప్యాయమైనవి, మరియు అతని హృదయం నిజాయితీతో, నిష్కపటంగా ఉండి, ఎటువంటి కపటం ఎరుగదు. ఇన్ని, ఎన్నో సంవత్సరాలుగా అతను నాకు బాగా సేవ చేశాడు.
నేను అతన్ని అర్ధ శతాబ్దానికి పైగా చూడలేదు, అయినా ఆ కాలంలో చాలా వరకు నేను ఆధ్యాత్మికంగా అతని సాంగత్యాన్ని ఆస్వాదించాను.
పుస్తకాలలో అతని అసలు పేరుతో, అలాగే “జిమ్” అనే పేరుతో అతని గురించి రాశాను.
హన్నిబాల్కు, మిసిసిపీ నదిలో తెప్ప మీద, చివరికి సహారా ఎడారిని బెలూన్లో దాటుతూ—అన్ని చోట్లకు అతన్ని తీసుకువెళ్ళాను.
అతను తన జన్మహక్కు అయిన ఓర్పు, స్నేహభావం, విశ్వాసంతో వాటన్నిటినీ సహించాడు.
ఆ పొలంలోనే నాకు అతని జాతిపై బలమైన ఇష్టం, దానిలోని కొన్ని ఉత్తమ గుణాలపై ప్రశంస కలిగాయి.
ఈ భావన, ఈ అంచనా అరవై సంవత్సరాలకు పైగా నిలిచి, ఏమాత్రం చెక్కుచెదరలేదు.
ఆ నల్లని ముఖం అప్పుడు ఎంత స్వాగతయోగ్యంగా ఉండేదో, ఇప్పుడూ అంతే స్వాగతయోగ్యంగా ఉంది.
నా పాఠశాల రోజుల్లో బానిసత్వం పట్ల నాకు ఎలాంటి విముఖత లేదు. అందులో ఏదైనా తప్పు ఉందని నాకు తెలియదు. నా వినికిడిలో ఎవరూ దానిని నిందించలేదు; స్థానిక పత్రికలు దానికి వ్యతిరేకంగా ఏమీ చెప్పలేదు; స్థానిక ప్రసంగ పీఠం వారు దేవుడు దానిని ఆమోదించాడని, అది ఒక పవిత్రమైన విషయమని, మరియు సందేహపడేవారు తమ మనసును నిశ్చయం చేసుకోవాలనుకుంటే బైబిలులో చూస్తే చాలని మాకు బోధించారు—ఆ తర్వాత ఆ విషయాన్ని నిశ్చయం చేయడానికి వచనాలను మాకు బిగ్గరగా చదివి వినిపించారు; ఒకవేళ బానిసలకు బానిసత్వం పట్ల ఏవైనా అభ్యంతరాలు ఉన్నా, వారు తెలివైనవారు కాబట్టి ఏమీ అనేవారు కాదు. హన్నిబాల్లో బానిసలను దుర్వినియోగం చేయడం మేము చాలా అరుదుగా చూసేవాళ్ళం; ఇక పొలంలో అయితే అస్సలు చూసేవాళ్ళం కాదు. అయితే, నా చిన్నతనంలో జరిగిన ఒక చిన్న సంఘటన ఈ విషయానికి సంబంధించినది; అది నా మనసుపై ఎంతగానో ప్రభావం చూపి ఉండాలి, లేకపోతే ఇన్ని ఏళ్లు గడిచినా అది నా జ్ఞాపకాల్లో అంత స్పష్టంగా, సజీవంగా నిలిచి ఉండేది కాదు. హన్నిబాల్లో మేము ఒకరి దగ్గర నుండి ఒక చిన్న బానిస బాలుడిని అద్దెకు తీసుకున్నాము. అతను మేరీల్యాండ్ తూర్పు తీర ప్రాంతానికి చెందినవాడు; తన కుటుంబం, స్నేహితులకు దూరంగా, అమెరికా ఖండంలో సగం దూరం తీసుకురాబడి, అమ్మబడ్డాడు. అతను
అతను ఎంతో ఉల్లాసమైన స్వభావం కలవాడు, అమాయకుడు, సున్నితమైనవాడు; బహుశా అంతటి కోలాహలం చేసే ప్రాణి మరొకటి ఉండదేమో. రోజంతా పాటలు పాడటం, ఈలలు వేయడం, అరుస్తూ కేరింతలు కొట్టడం, నవ్వడం… ఇదంతా విపరీతమైన చిరాకును, అసహనాన్ని కలిగించేది; భరించలేనంతగా ఉండేది. చివరకు ఒక రోజు, నా సహనం నశించి, కోపంతో మా అమ్మ దగ్గరికి వెళ్ళాను. శాండీ గంటసేపటి నుండి ఏమాత్రం విరామం లేకుండా పాటలు పాడుతున్నాడని, నేను దాన్ని భరించలేకపోతున్నానని, దయచేసి వాడిని ఆపమని అడిగాను. అప్పుడు ఆమె కళ్ళలో నీళ్లు తిరిగాయి, పెదవులు వణకసాగాయి, ఆమె ఇలా అంది—
“పాపం, వాడు పాటలు పాడుతున్నాడంటే వాడికి గతం గుర్తుకు రావడం లేదని అర్థం, అది నాకు ఊరటనిస్తుంది; కానీ వాడు నిశ్శబ్దంగా ఉన్నప్పుడు, వాడు ఏదో ఆలోచిస్తున్నాడని భయమేస్తుంది, ఆ ఆలోచనను నేను భరించలేను. వాడు ఇక ఎప్పటికీ తన తల్లిని చూడలేడు; వాడు పాటలు పాడగలుగుతున్నాడంటే, దానికి అడ్డుపడకూడదు సరే కదా, అందుకు కృతజ్ఞతతో ఉండాలి. నువ్వు కాస్త పెద్దవాడివైతే నా మాట అర్థం చేసుకునేవాడివి; అప్పుడు ఆ అనాథ పిల్లవాడి అల్లరి శబ్దం కూడా నీకు సంతోషాన్నిచ్చేది.”
అది చాలా సాధారణమైన మాట, చిన్న చిన్న పదాలతో కూడినదే, కానీ అది నా మనసును తాకింది; ఆ తర్వాత శాండీ చేసే శబ్దం నాకు ఎప్పుడూ సమస్యగా అనిపించలేదు. ఆమె ఎప్పుడూ పెద్ద పెద్ద పదాలు వాడేది కాదు, కానీ చిన్న పదాలతోనే భావాన్ని బలంగా చెప్పగల సహజమైన నేర్పు ఆమెకు ఉండేది. ఆమె దాదాపు తొంభై ఏళ్ల వయసు వరకు జీవించింది, చివరి వరకు ఆమె మాట తీరు చురుకుగానే ఉండేది—ముఖ్యంగా ఏదైనా నీచమైన పని లేదా అన్యాయం ఆమెను కదిలించినప్పుడు. నా పుస్తకాలలో ఆమె పాత్ర నాకు ఎంతో ఉపయోగపడింది; ‘టామ్ సాయర్’ కథలో ఆమె ‘ఆంట్ పాలీ’ (పిన్ని)గా కనిపిస్తుంది. ఆమెకు ఒక ప్రత్యేకమైన మాండలికాన్ని (భాషా శైలిని) జోడించాను, ఆమె పాత్రను ఇంకా మెరుగుపరచడానికి ప్రయత్నించాను కానీ అంతకంటే మంచి మార్పులేవీ దొరకలేదు. నేను శాండీని కూడా ఒకసారి ఉపయోగించాను; అది ‘టామ్ సాయర్’ పుస్తకంలోనే; వాడితో కంచెకు సున్నం వేయించాలని ప్రయత్నించాను కానీ అది కుదరలేదు. ఆ పుస్తకంలో వాడికి ఏ పేరు పెట్టానో నాకు గుర్తులేదు.
ఆ పొలం ఇప్పటికీ నా కళ్ళకు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అక్కడి వస్తువులు, ప్రతి చిన్న వివరం కూడా నాకు కళ్ళకు కట్టినట్లు కనిపిస్తున్నాయి; ఇంటి కుటుంబ గది, ఒక మూలలో ‘ట్రండిల్’ మంచం, మరో మూలలో ఒక రాట్నం—ఆ రాట్నం పైకి కిందికి తిరుగుతూ చేసే రోదన, దూరం నుండి వినిపించేది, నాకు అన్ని శబ్దాలలోకెల్లా అత్యంత విషాదభరితంగా అనిపించేది, అది నాకు ఇంటి మీద బెంగ కలిగించి, నిరుత్సాహపరిచి, నా పరిసరాలను చనిపోయిన వారి సంచరించే ఆత్మలతో నింపేసేది:
విశాలమైన పొయ్యి, చలికాలపు రాత్రులలో, మండుతున్న హిక్కరీ దుంగలతో ఎత్తుగా పేర్చబడి ఉండేది,
వాటి చివరల నుండి తీయని రసం బుడబుడలాడుతూ బయటకు వచ్చేది కానీ వృధా అయ్యేది కాదు, ఎందుకంటే మేము దాన్ని గీకి తీసి తినేవాళ్ళం;
గరుకు పొయ్యి రాళ్లపై పడుకున్న సోమరి పిల్లి,
కిటికీల మీద ఆనుకుని కళ్ళు మిటకరించే నిద్రమత్తు కుక్కలు;
ఒక పొయ్యి మూలలో మా అత్త అల్లిక పని చేస్తుండగా,
మరో మూలలో మా మామయ్య మొక్కజొన్న కంకి గొట్టాన్ని కాలుస్తూ ఉండేవాడు;
నునుపైన, కార్పెట్ లేని ఓక్ నేల, నాట్యమాడుతున్న అగ్నిజ్వాలల వెలుగును మసకగా ప్రతిబింబిస్తూ, నిప్పుకణికలు బయటకు చిమ్మి నెమ్మదిగా ఆరిపోయిన చోట ఏర్పడిన నల్లటి గుంటలతో నిండి ఉంది;
నేపథ్యంలోని సంధ్యా సమయంలో అరడజను మంది పిల్లలు ఆడుకుంటున్నారు;
అక్కడక్కడా అడుగున చీలికలున్న కుర్చీలు, కొన్నింటికి రాకర్లు ఉన్నాయి;
ఒక ఊయల—వాడకంలో లేకపోయినా, నమ్మకంతో ఎదురుచూస్తోంది;
చల్లని ఉదయాలలో, చొక్కాలు, లోపలి చొక్కాలు వేసుకున్న పిల్లలు పొయ్యి దగ్గర ముడుచుకుని కూర్చుని కాలయాపన చేస్తున్నారు—ఆ సౌకర్యవంతమైన చోటును వదిలి, ఇంటికి, వంటగదికి మధ్య గాలి వీచే నేలపైకి వెళ్లి స్నానం చేయడానికి వారికి మనసు రాలేదు.
ఇంటి ముందు కంచె బయట పల్లెటూరి రోడ్డు ఉంది; వేసవికాలంలో దుమ్ముతో నిండి,
పాములకు అదొక మంచి నివాసం—వాటికి అందులో పడుకుని ఎండ కాచుకోవడం ఇష్టం. అవి రాటిల్ పాములు లేదా పఫ్ యాడర్లు అయినప్పుడు, మేము వాటిని చంపేవాళ్ళం: అవి నల్ల పాములు, లేదా రేసర్లు, లేదా కథల్లో చెప్పే “హూప్” జాతికి చెందినవి అయినప్పుడు, మేము సిగ్గుపడకుండా పారిపోయేవాళ్ళం; అవి “ఇంటి పాములు” లేదా “గార్టర్ పాములు” అయినప్పుడు, వాటిని ఇంటికి తీసుకువచ్చి, పాట్సీ అత్తకు ఆశ్చర్యం కలిగించడానికి ఆమె పని బుట్టలో పెట్టేవాళ్ళం; ఎందుకంటే ఆమెకు పాములంటే భయం, ఆమె ఎప్పుడైనా ఆ బుట్టను ఒడిలో పెట్టుకున్నప్పుడు అవి దానిలోంచి బయటకు రావడం మొదలుపెడితే ఆమె మనసు కలత చెందేది. ఆమె వాటికి ఎప్పటికీ అలవాటు పడలేకపోయింది; ఆమెకు లభించిన అవకాశాలన్నీ వృథా అయ్యాయి. గబ్బిలాల పట్ల ఆమెకు ఎప్పుడూ విముఖతే ఉండేది, వాటిని ఆమె అస్సలు సహించలేకపోయేది; కానీ నా దృష్టిలో గబ్బిలం ఎంతో స్నేహపూర్వకమైన జీవి. మా అమ్మ ‘ఆంట్ పాట్సీ’కి సోదరి, ఆమెకు కూడా అటువంటి విచిత్రమైన మూఢనమ్మకాలే ఉండేవి. గబ్బిలం శరీరం ఎంతో మృదువుగా, పట్టులా ఉంటుంది: తాకడానికి అంత ఆహ్లాదకరమైన జీవి మరొకటి నాకు తెలియదు; సరైన భావంతో వాటిని నిమరడం లేదా ప్రేమగా తాకడం జరిగితే అవి ఎంతో కృతజ్ఞతను ప్రదర్శిస్తాయి. ఆ జీవుల గురించి నాకు బాగా తెలుసు, ఎందుకంటే ‘హన్నిబాల్’ పట్టణానికి మూడు మైళ్ల దిగువన ఉన్న మా పెద్ద గుహలో అవి వేల సంఖ్యలో ఉండేవి; మా అమ్మను అలరించడానికి నేను తరచుగా వాటిని ఇంటికి తెచ్చేవాడిని. బడికి వెళ్లే రోజుల్లో అయితే వాటిని దాచడం సులభం, ఎందుకంటే అప్పుడు నేను పైకి బడికి వెళ్లినట్లు కనిపించేవాడిని కాబట్టి నా దగ్గర గబ్బిలాలు ఉండేవి కావు. ఆమె అనుమానపడే స్వభావం కలవారు కాదు, అందరినీ నమ్మేవారు; “నా కోటు జేబులో మీకోసం ఏదో ఉంది” అని నేను చెప్పినప్పుడు ఆమె తన చేతిని లోపలికి పెట్టేవారు. కానీ ఆమె ఎప్పుడూ తనంతట తామే చేతిని బయటకు తీసేవారు; నేను ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం ఉండేది కాదు. వ్యక్తిగతంగా దగ్గరగా ఉండే గబ్బిలాలను ఇష్టపడటం ఆమెకు ఎప్పటికీ అలవాటు కాలేదు అనేది ఆశ్చర్యకరమైన విషయం.
నాకు తెలిసి ఆమె తన జీవితంలో ఎప్పుడూ ఆ గుహలోకి వెళ్లలేదు; కానీ మిగతా వారందరూ అక్కడికి వెళ్లేవారు. ఆ గుహను సందర్శించడానికి నదికి అటు ఇటు చాలా దూరాల నుండి అనేక విహారయాత్ర బృందాలు వచ్చేవి. అది మైళ్ల కొద్దీ విస్తరించి ఉండేది, ఇరుకైన మరియు ఎత్తైన పగుళ్లు, దారులతో కూడిన ఒక చిక్కులమయమైన అరణ్యంలా ఉండేది. అక్కడ దారి తప్పిపోవడం చాలా సులభం; ఎవరైనా సరే—గబ్బిలాలు కూడా—అక్కడ దారి తప్పిపోయే అవకాశం ఉండేది. నేను కూడా ఒకసారి అందులో దారి తప్పిపోయాను…
సాధారణ అనారోగ్య సమస్యలకు వైద్యులను పిలిచేవారు కాదు; కుటుంబంలోని అమ్మమ్మ లేదా నానమ్మ వంటి పెద్దవారే వాటిని చూసుకునేవారు. అప్పట్లో ప్రతి వృద్ధురాలూ ఒక వైద్యురాలిలా వ్యవహరించేది; అడవిలో దొరికే మూలికలను స్వయంగా సేకరించి, అత్యంత శక్తివంతమైన మందులను తయారు చేయడంలో వారికి మంచి నైపుణ్యం ఉండేది. అలాగే, “ఇండియన్ డాక్టర్” (స్థానిక గిరిజన వైద్యుడు) అనే మరొకరు ఉండేవారు; ఆయన తన తెగకు మిగిలిన ఏకైక ప్రతినిధిగా, గంభీరమైన వ్యక్తిత్వంతో ఉండేవారు. ప్రకృతి రహస్యాలు మరియు మూలికల గుణగణాలపై ఆయనకు అపారమైన అవగాహన ఉండేది. అటవీ ప్రాంత ప్రజలకు ఆయన శక్తులపై ఎంతో నమ్మకం ఉండేది మరియు ఆయన సాధించిన అద్భుతమైన వైద్య విజయాల గురించి వారు గొప్పగా చెప్పుకునేవారు. హిందూ మహాసముద్రం మధ్యలో ఒంటరిగా ఉండే మారిషస్ దీవిలో, మన పాతకాలపు ‘ఇండియన్ డాక్టర్’ను పోలిన ఒక వ్యక్తి ఉన్నారు. ఆయన ఒక నీగ్రో (ఆఫ్రికన్ సంతతికి చెందిన వ్యక్తి); ఆయనకు వైద్యంలో ఎలాంటి అధికారిక శిక్షణ లేదు, కానీ సాధారణ వైద్యులు నయం చేయలేని ఒక నిర్దిష్ట వ్యాధిని నయం చేయడంలో ఆయనకు అసాధారణ నైపుణ్యం ఉంది. క్లిష్టమైన కేసులు వచ్చినప్పుడు వైద్యులు కూడా ఆయన సహాయం కోరుతుంటారు. అది పిల్లలకు వచ్చే ఒక వింతైన మరియు ప్రాణాంతకమైన వ్యాధి; తన తండ్రి మరియు తాతల నుండి సంక్రమించిన విధానంతో స్వయంగా తయారు చేసుకున్న మూలికా మందు ద్వారా ఆయన దానిని నయం చేస్తారు. ఆ మందు తయారీ విధానాన్ని ఆయన ఎవరికీ చూపించరు; అందులోని పదార్థాల రహస్యాన్ని తన దగ్గరే ఉంచుకుంటారు. ఆ రహస్యాన్ని బయటపెట్టకుండానే ఆయన చనిపోతారేమోనని అందరూ ఆందోళన చెందుతున్నారు; అలా జరిగితే మారిషస్లో పెద్ద కలకలం రేగుతుంది. 1896లో అక్కడి ప్రజలు నాకు ఈ విషయాలన్నీ చెప్పారు. ఆ రోజుల్లో “విశ్వాసంతో నయం చేసే వైద్యురాలు” (faith doctor) కూడా ఉండేవారు. ఆమె దంతాల నొప్పిని నయం చేయడంలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉండేవారు. ఆమె ఒక రైతు భార్య, హన్నిబాల్ పట్టణానికి ఐదు మైళ్ల దూరంలో నివసించేవారు. ఆమె రోగి దవడపై చేయి ఉంచి “నమ్మండి!” అని చెప్పేవారు, దాంతో నొప్పి వెంటనే తగ్గిపోయేది. ఆమె పేరు మిసెస్ అట్టర్బ్యాక్. ఆమె నాకు బాగా గుర్తుంది. మా అమ్మతో కలిసి గుర్రంపై రెండుసార్లు అక్కడికి వెళ్ళాను ఆ చికిత్సను స్వయంగా చూశాను. అప్పుడు మా అమ్మే రోగిగా ఉండేవారు. డాక్టర్ మెరెడిత్ తర్వాత హన్నిబాల్కు వచ్చి మా కుటుంబ వైద్యుడిగా ఉన్నారు; ఆయన అనేకసార్లు నా ప్రాణాలను కాపాడారు. ఏది ఏమైనా, ఆయన మంచి మనిషి మరియు అందరికీ మేలు చేయాలనే తపన ఉన్నవారు. సరే, ఆ విషయం పక్కన పెడదాం. నేను ఒక అనారోగ్యకరమైన, అస్థిరమైన, విసుగు పుట్టించే, మరియు అనిశ్చితమైన పిల్లనని నాకు ఎప్పుడూ చెప్పేవారు.
నా జీవితంలోని మొదటి ఏడు సంవత్సరాలు నేను ప్రధానంగా అల్లోపతి మందుల మీదే బతికాను.
ఆమె వృద్ధాప్యంలో—ఆమెకు అప్పుడు 88 ఏళ్ళు—ఈ విషయం గురించి నేను మా అమ్మను అడిగాను:
“ఆ సమయమంతా నా గురించి మీరు కంగారు పడ్డారనుకుంటాను?”
“అవును, ఆ సమయమంతా.”
“నేను బతకనేమోనని భయపడ్డారా?”
నిజాలు ఆలోచించుకోవడానికి అన్నట్లు కాసేపు ఆగి—
“లేదు—నువ్వు బతకనేమోనని భయపడ్డాను.”
ఇది కాపీ కొట్టినట్లు అనిపిస్తుంది, కానీ బహుశా అది కాదు. ఆ పల్లెటూరి పాఠశాల మా మామయ్య పొలం నుండి మూడు మైళ్ళ దూరంలో ఉండేది. అది అడవిలోని ఒక ఖాళీ ప్రదేశంలో ఉండేది, అందులో సుమారు ఇరవై ఐదు మంది అబ్బాయిలు, అమ్మాయిలు పట్టేవారు. మేము వేసవిలో వారానికి ఒకటి లేదా రెండుసార్లు దాదాపు క్రమం తప్పకుండా పాఠశాలకు వెళ్ళేవాళ్ళం. ఉదయం పూట చల్లగా అడవి దారుల గుండా నడుచుకుంటూ పాఠశాలకు వెళ్లి, సాయంత్రం చీకటి పడే వేళలో తిరిగి వచ్చేవాళ్ళం. విద్యార్థులందరూ తమ భోజనాన్ని బుట్టల్లో—మొక్కజొన్న రవ్వ, మజ్జిగ మరియు ఇతర మంచి పదార్థాలు—తీసుకువచ్చి, మధ్యాహ్నం చెట్ల నీడలో కూర్చుని తినేవారు. నా చదువులో నేను అత్యంత సంతృప్తితో గుర్తుచేసుకునే భాగం ఇదే. నేను ఏడేళ్ల వయసులో మొదటిసారి పాఠశాలకు వెళ్లాను. పదిహేనేళ్ల, బలిష్టమైన ఒక అమ్మాయి, మామూలుగా వేసుకునే టోపీ, నూలు గౌనులో, నన్ను “పొగాకు వాడతావా” అని అడిగింది—అంటే నేను నములుతానా అని. నేను లేదని చెప్పాను. అది ఆమెకు అసహ్యం కలిగించింది. ఆమె నా గురించి అక్కడున్న జనసమూహానికి చెప్పి, ఇలా అంది—
సశేషం
మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-7-26-ఉయ్యూరు .
సరసభారతి ఉయ్యూరు 