సరస భారతి శ్రీ హేవళంబి ఉగాది వేడుకలు –సమీక్ష

సరస భారతి శ్రీ హేవళంబి ఉగాది వేడుకలు –సమీక్ష

https://plus.google.com/photos/107563242221333034923/album/6402024555658028593/6402024554504284338?authkey=CJeo7Ofyot2q9AE

సరసభారతి 103  వ సమావేశం గా ఉగాది వేడుకలు ఉగాదికి మూడు రోజులముందు 26-3-17 ఆదివారం సాయంత్రం స్థానిక ఏ .సి .లైబ్రరీలో నా అధ్యక్షత న జరిగాయి .ప్రముఖ గాయని శ్రీమతి శాంతిశ్రీ గారి ప్రార్ధనతో కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది .అధ్యక్షోపన్యాసం లో నేను సరసభారతి గత ఏడేళ్ళ, నాలుగు నెలల కృషిని తెలియజేశాను .ముఖ్యఅతిధి శాసన మండలి సభ్యులు  శ్రీవై .వి .బి .రాజేంద్ర ప్రసాద్ మా ట్లాడుతూ ‘’ సరసభారతి ఇలాంటి బృహత్తర కార్యక్రమాలు నిర్వహించటం , వందకు పైగా సాహితీ వేత్తలు హాలు క్రిక్కిరిసేలా హాజరవటం, సాహిత్యం లో లబ్ధ ప్రతిస్టు  లైనవారికి ఉగాది పురస్కారాలు అందజేయటం ,దాదాపు 50 మంది కవులతో కవి సమ్మేళనం నిర్వహించటం అంటే అసాధ్యాన్ని సుసాధ్యం చేయటమే  .ఈ వయసులో కూడా మా మాస్టారు ఇంత పకడ్బందీగా కార్యక్రమాలు క్రమం తప్పకుండా నిర్వహించటం పుస్తకాలు రాసి ,రాయించి ప్రచురించటం చూస్తే చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంటుంది .అందరూ ఆయనకు మంచి సహకారం అందించి ప్రోత్సహిస్తున్నారు .అందరికి అభినందనలు .’’అన్నారు . నేను మాట్లాడుతూ ‘’లైబ్రరీ పై అంతస్తు పూర్తికాలేదు .సెక్రెటరి గారిని ఫిబ్రవరిలో కలిసి మాట్లాడినప్పుడు ఈ విషయం వారి దృష్టికి తెచ్చాను .ఆయన ‘’ఫండ్స్ ఉన్నాయి. కాంట్రాక్ట ర్లే ఎవరూ ముందుకు రావటం లేదు ‘’అని చెప్పారు ‘’అన్నాను శ్రీ రాజేంద్రతో .ఆయన ‘’మరొక సారి ప్రయత్నిద్దాం .ఎవరూ రాకపోతే మనమే ఎవరో ఒక పేరుమీద కాంట్రాక్ట్ తీసుకొని చక్కగా అన్ని వసతులతో కట్టిద్దాం .సాహిత్య కార్యక్రమాలు పైనే హాయిగా జరుపు కోవచ్చు ‘’అన్నారు .అందరూ హర్షధ్వానాలు చేశారు .

మా తలిదంద్రులైన స్వర్గీయ శ్రీ గబ్బిట మృత్యుంజయ శాస్త్రి ,శ్రీమతి భవానమ్మ గారల స్మారక ఉగాది పురస్కారాలను

1-విద్యా వార్రిది ,బహు సంస్కృతాంధ్ర గ్రంథ రచయిత ,విశ్రాంత సంస్కృత ఉపన్యాసకులు ,జ్యోతిష్య శాస్త్ర వేత్త డా. శ్రీ నిష్ఠల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారికి 2-అవధాన భారతి,సాహితీ చతురానన ,ఛందో వైవిధ్య నిష్ణాత ,సంస్క్రుతోపన్యాసకులు  విద్వాన్ శ్రీ చక్రాల లక్ష్మీ కాంత రాజా రావు గారికి 3-నవ భారత సాహితీరత్న ,సాహితీ విశిష్ట ,వానమామలై స్మారక ,సోమనాథ కళా పీఠ పురస్కార గ్రహీత ,శ్రీ లేఖ సాహితీ సంస్థ అధ్యక్షులు ,సంస్థ తరఫున తమ సంపాదకత్వం లో 116 వైవిధ్య భరిత గ్రంథ ప్రచురణ కర్త ,విద్వత్ కవి ,విమర్శకులు ,40 కి పైగా గ్రంధాలను రచించిన గ్రంథకర్త ,విశ్వనాథ వారి కృష్ణ కావ్యాల పరిశోధకులు డా శ్రీ టి .శ్రీరంగ స్వామికి గారికి అందజేశాము .ముగ్గురకు గంధ తాంబూలాలతో .పన్నీరు ,సెంట్ సుగంధ పరిమళాలతో సత్కరించి నూతన వస్త్రాలు ,శాలువా ,పుష్పహారం ,వసుధైక కుటుంబం జ్ఞాపిక లతో పాటు ఒక్కొక్కరికి 5 వేల రూపాయల నగదు కానుకగా అంద జేశాము .

‘’స్వయం సిద్ధ ‘’ఉగాది పురస్కారాన్ని –ఐ టి ఐ .ఐ టి సి కోర్సులకు గ్రంథాలను,పాలిటెక్నిక్ ఇంజనీరింగ్ విద్యలకు రిఫరెన్స్ పుస్తకాలను స్వంత ఖర్చులతో ముద్రించి ,ప్రభుత్వాలనుండి ఏ రకమైన సహాయ ప్రోత్సాహకాలు లభించని సాంకేతిక విద్యా వేత్త ,రిటైర్డ్ డిప్యూటీ ట్రెయినింగ్ ఆఫీసర్ శ్రీ నాదెళ్ళ శ్యామ సుందరరావు గారికి అందజేశాము .వీరికీ పై విధంగానే చందన తాంబూలాలు ,నూతనవస్త్రాలు ,శాలువా, పూల దండ , వసుధైక కుటుంబం జ్ఞాపిక  శ్రీ మైనేని గోపాలకృష్ణ శ్రీమతి సత్యవతి దంపతులు (అమెరికా )అందజేసిన 3 వేల రూపాయలు ,సరసభారతి అందజేసిన 2 వేల రూపాయలు మొత్తం 5 వేల రూపాయల నగదు కానుకగా అందించాం .

సన్మాన గ్రహీతలు తమ సంతోషాన్ని ,కృతజ్ఞతను ,తమ సాహిత్య వ్యాసంగాన్ని వివరంగా తెలియ జేశారు .శ్రీ నిష్ఠల వారు తమ బహుముఖ పాండిత్యాన్ని సంస్క్రుతరచనలో తమ అనుభవాన్ని ఉదాహరణ పూర్వకంగా తెలియ జేశారు.తమ రచనలను ఆసక్తికలవారికి పంచిపెట్టారు . .శ్రీ చక్రాలవారు తాము ఈ ప్రాంతానికి రావటం ఇదే మొదటి సారి అని తమను ఎంతో ఆత్మీయం గా ఆదరించారని చెప్పి తాము రచించిన ‘’రుక్మిణీ పరిణయం ‘’కావ్యం లోని సొగసులను వివరిస్తూ ఈ కావ్యం లో 400కు పైగా వివిధ ఛందస్సులను సందర్భాన్ని బట్టి ప్రయోగించానని అందరు చదివి ఆనందించాలని చెప్పి అక్కడ కవిత్వం ప్రయోగం మీద ఆసక్తి ఉన్న వారికి కావ్యాన్ని తమ చేతుల మీదుగా అందజేశారు. శ్రీ రంగస్వామి తాను ఉయ్యూరు రావటం మహదానందంగా ఉందని దుర్గా ప్రసాద్ గారితో 23 ఏళ్ళుగా పరిచయం ఉందని చెప్పి తమ సాహితీ సేవలను తెలియ జేశారు .శ్రీ నాదెళ్ళ తాము పుస్తక రచనలో పడిన ఇబ్బందులను ,ప్రభుత్వాల ఉదాసీనతను అందరి దృష్టికి తెచ్చారు .

గౌరవ అతిధిగా వచ్చేసిన ‘’ప్రముఖ అంతర్జాతీయ గణిత( స్టాటిస్టిక్స్ )శాస్త్ర వేత్త ,వితరణ శీలి స్వర్గీయ డా శ్రీఅరుచూరి రామ కృష్ణయ్యఫౌండేషన్  ట్రస్ట్ నిర్వాహకులు శ్రీ పరుచూరి శ్రీనాథ్ గారు తమ ట్రస్ట్ నిర్వహిస్తున్న సేవాకార్యక్రమాలను వివరించారు .అప్పుడు నేను మాట్లాడుతూ ‘’ఆహ్వాన పత్రం లో నేనూ శ్రీనాథ్ గారు సంయుక్తంగా ఒక ప్రకటన చేస్తా౦ ‘’అని తెలియ బరచాం  ‘’అని గుర్తు చేసి ‘’లూయీ అంటర్ మేయర్ అనే అమెరికా సాహితీ వేత్త ‘’మేకర్స్ ఆఫ్ దిమోడరన్  వరల్డ్ ‘’అనే గ్రంధాన్ని- కవిత్వం ,నాటకం ,సినిమా, చిత్రలేఖనం, సైన్స్ ,టెక్నాలజీ, శిల్పం ,నాట్యం, రాజకీయం మున్నగు వివిధ రంగాలలో చరిత్రను తమ సృజన లతో మలుపు తిప్పి న  92మంది ప్రముఖులపై రాశాడని ,దాన్ని శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణగారు నాకు పంపారని దాన్ని చదివి ‘’ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు ‘’పేరిట ఇంటర్ నెట్ లో రాశానని అది పూర్తికాగానే శ్రీ గోపాల కృష్ణగారు ఇంతటి ఉద్గ్రంధాన్ని తమ బావమరది ప్రముఖ గణిత శాస్త్ర మేధావి స్వర్గీయ  డా శ్రీ పరుచూరి రామ కృష్ణయ్య గారికి అంకితం ఇస్తే సముచితంగా ఉంటుందని సూచించారని దాని ముద్రణ ఖర్చు  విషయం  శ్రీ శ్రీనాథ్ గారితో మాట్లాడానని తెలియ జేశారని  ఇప్పుడు శ్రీనాథ్ గారు ఆ విషయమై ప్రకటన చేస్తారని అన్నాను .శ్రీ శ్రీనాథ్ గారు ‘’మా అన్నగారికి ఈ పుస్తకం అంకితం ఇస్తున్నందుకు చాలా సంతోషం .దీనిని సరసభారతి తరఫున ముద్రించటానికి అయ్యే మొత్తం ఖర్చు డా పరుచూరి రామకృష్ణయ్య ట్రస్ట్ అందజేస్తుంది ‘’అని అందరి కరతాళ ధ్వనుల మధ్య తెలియజేశారు . అంతే కాక సరసభారతి భవిష్యత్తులో  నిర్వహించే ఏ మంచి కార్యక్రమానికైనా ట్రస్ట్ అండగా నిలుస్తుందని ,విద్యార్ధులకు స్కాలర్షిప్ లను అందజేయాలనుకొంటే తాము ట్రస్ట్ ద్వారా అందించగలమని శ్రీ నాథ్ చెప్పి అందరిలో ఉత్సాహాన్ని కలిగించారు .

ఈ సందర్భం లోనే నేను మాట్లాడుతూ ‘’నిన్ననే శ్రీ మైనేని గారు ఒక మెయిల్ రాశారు .నేను  ఇంటర్నెట్ లో రాస్తున్న మూడవ గీర్వాణం ను పూర్తి చేయగానే అమెరికాలోనార్త్ కారోలీనా లోని ’’ కారీ’’ లో ఉంటున్న ప్రపంచ ప్రఖ్యాత బయో కెమిస్ట్  స్వర్గీయ ఎల్లా ప్రగడ సుబ్బారావు గారి కుమారులు శ్రీ రామ మోహన రావు గారి ఈ గ్రంథాన్ని-ఆధ్యాత్మిక వేత్త అయిన  తమ బావగారు శ్రీ భండారు రాధాకృష్ణ మూర్తి గారికి  అంకిత మిస్తే బాగుంటుందని సూచించారని, గ్రంథ ముద్రణకు శ్రీ రామ మోహన రావు  గారు స్పాన్సర్ గా ఉంటామని తెలియ జేసారని ,నాకు ఎంతో ఆనందం కలిగిందని ,ఒక మంచి పుస్తకం రావటానికి ఇంతమంది సహృదయాలు ముందుకు వచ్చినందుకు కృతజ్ఞతలు చెప్పటం తప్ప ఏమీచేయ లేక పోతున్నానని  తెలియ జేయగా అందరూ ఆనందం తో చప్పట్లు మోగించారు .

తారువాత ‘’వసుధైక కుటుంబం ‘’పై కవి సమ్మేళనం ను మినీ కవిత్వ సారధి ,విమర్శకులు మచిలీ పట్నం ఆంధ్రా బాంక్ మేనేజర్ శ్రీ వసుధ బసవేశ్వర రావు ,విజయవాడ ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్ తెలుగుపండిట్ శ్రీ పంతుల వెంకటేశ్వరరావు ,మచిలీపట్టణం హైస్కూల్ టీచర్ కవి విశ్లేషకురాలు బాల సాహిత్య రచయిత్రి  శ్రీమతి గుడిపూడి రాధికా రాణి 2 గంటల పాటు సమర్ధంగా నిర్వహించారు .కృష్ణా జిల్లాలోని నలుమూలలనుండి  గుంటూరు,పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలనుండి కవులు కవయిత్రులు అన్ని వయసుల వారు  అత్యుత్సాహంగా పాల్గొని కవిత్వాన్ని చదివి వినిపించి మురిపించారు .కవిమిత్రులందరికీ వసుధైక కుటుంబం జ్ఞాపిక అంద జేశాము .

నేనూ నా శ్రీమతి ఏప్రిల్ 6 న అమెరికాకు 5 వసారి వెడుతున్నాం .మీ అందరి ఆశీస్సులు, శుభాకాంక్షలు కోరుతున్నాం అనగానే అందరూ హర్షం తో కరతాళ ధ్వనులు చేసి అభినందించారు .

ఈ  వసుధైక కుటుంబం కవి సమ్మేళన కవితలను ముద్రిస్తే బాగుంటుంది అనే అభిప్రాయం వచ్చి శ్రీ వసుధ గారిని సంప్రదించాను .ఆయన మంచి నిర్ణయం అన్నారు .వెంటనే వసుధగారికే  పుస్తకం తెచ్చే బాధ్యతను స్వీకరించమని కోరగాఆన౦ద౦ గా హర్ష ధ్వానాలమధ్య  అంగీకరించారు .కనుక కవి సమ్మేళనానికి రాలేక పోయిన కవులు తమ కవితలను వసుధ గారికి పోస్ట్ లోకాని లేక vasudha@gmail.com కు మెయిల్ ద్వారా పంపమని వసుధ, నేనూ అందరికి  విజ్ఞప్తి  చేస్తున్నాం .

సరసభారతి అధ్యక్షురాలు రోటరీ క్లబ్ ప్రెసిడెంట్ శ్రీమతి జోశ్యుల శ్యామలాదేవిగారు ఫినిషింగ్ టచ్ గా ఒక గీతాన్నికమ్మగా పాడి కార్యక్రమానికి సమాప్తి పలికారు .

సభ ప్రారంబానికి ముందు అందరికి  గారె టిఫిన్ గా అందజేసి మధ్యలో పైనాపిల్ జ్యూస్ ఇచ్చాం , కార్య క్రమం లో పాల్గొన్న వారందరికీ లైబ్రరి పై అంతస్తులో శ్రీమతి శ్యామలాదేవిగారు కమ్మని విందు భోజనం ఏర్పాటు చేశారు .సాయంత్రం 5 నుండి రాత్రి 9 వరకు 4 గంటలపాటు సరసభరతి శ్రీ హేవళంబి ఉగాది వేడుకలు అత్యంత ఆనదోత్సాహాల మధ్య జరగటం చారిత్రాత్మక విషయం .అందరికి అభినందలు .ఇంతటి బృహత్తర కార్యక్రమాన్ని అన్నీ తానే అయి నిర్వహించిన సరసభారతి కార్య దర్శి శ్రీమతి మాదిరాజు శివ లక్ష్మి సమర్ధతకు ధన్యవాదాలు .కార్యక్రమం దిగ్విజయం చేయటానికి సహకరించిన కోశాధికారి చి .జి. వి .రమణ,సాంకేతిక సలహాదారు శ్రీవి. బి .జి .రావు ,మిగిలిన కార్య వర్గ సభ్యులకు ధన్యవాదాలు .

శ్రీ చక్రాలవారు ఫోన్ లో మాట్లాడుతూ ఈ ప్రాంతానికి రావటం ఇదే ప్రధమం అని చెప్పగా వారిని  వారి కుటుంబం తో సహా మా ఇంట్లో మధ్యాహ్న భోజనం ఏర్పాటు చేశామని ఆతిధ్యం స్వీకరించమని కోరగా విచ్చేసి మమ్మల్ని ఆన౦ద  పరచారు .మా ఇంట భోజన ఏర్పాట్లన్నీ మా కోడలు శ్రీమతి రాణి ,మా ఇంటి ఆడపడచులు అను కొనే  శ్రీమతి మల్లికాంబ గారు  శ్రీమతి భవానిగారు ,శ్రీమతి శివలక్ష్మి కుటుంబం చేశారు .వారు విశ్రాంతి తీసుకోవటానికి  తమ గృహం ఇచ్చారు శ్రీమతి  శ్యామలాదేవిగారు  . మా మనవడు ఛి చరణ మనవరాలు ఛి రమ్య చక్కని సహకారం అందించారు ..

సాయంత్రం అందరికంటే ముందే మూడున్నరకే వచ్చిన శ్రీ నిష్టల దంపతులను ,వారి మిత్రులను ,శ్రీ టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య ను మా ఇంటికి సాయంత్రం ఆహ్వానించి బిస్కెట్ ,టీ ఇచ్చి వారి ప్రయాణపు బడలికను కొంత తగ్గించాగలిగాం . శ్రీ చక్రాల వారు శ్రీ నిష్ఠల  వారు మా ఇంటికి రావటం మా అదృష్టంగా భావిస్తున్నాము .

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -27-3-17 –ఉయ్యూరు

 


Posted in సరసభారతి ఉయ్యూరు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

26-3-17 ఆదివారంమధ్యాహ్నం మా ఇంట్లోవిద్వాన్ శ్రీ చక్రాల లక్ష్మీ కాంత రాజారావు గారి కుటుంబం

This gallery contains 18 photos.

గ్యాలరీ | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

26-3-17 ఆదివారం సాయంత్రం మా ఇంట్లో డా నిష్టల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారు వారి సతీమణి స్నేహితులు

26-3-17 ఆదివారం సాయంత్రం మా ఇంట్లో డా నిష్టల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారు వారి సతీమణి స్నేహితులు

Posted in అవర్గీకృతం | వ్యాఖ్యానించండి

వసుధైక కుటుంబం

 వసుధైక కుటుంబం

మిత్రులారా మిత్రత్వం తో సేవ చేద్దాం రండి

అందరి హృదయాలను గెలుద్దాం రండి

ఇతరులూ మనలాంటి వారేనని గ్రహిద్దాం

 స్పర్ధ ,ఘర్షణ శాశ్వతంగా విడనాడుదాం

అనవసర పోటీ మనస్తత్వాన్ని త్యజిద్దాం

సాటివాడి సర్వస్వాన్నీ బలం జులుం తో

దోచుకొనే ఆలోచనకు స్వస్తి చెబుదాం

మన భూమాత సకలం ఇచ్చే కల్ప వృక్షం

కోరికలు తీర్చే కామ ధేనువు

మనతండ్రి పరమాత్మ పరమ దయాళువు

హద్దులలో ఉందాం ముద్దుగా బతుకుదాం

దాన ధర్మాలు చేస్తూ ప్రేమ ,దయా వర్షం కురిపించి

వసుధ లోని సకల మానవాళినీ మనవాళ్ళను చేద్దాం

మానవులంతా పరమానందం తో మనుగడ సాగించాలి

అందరం సుఖ శాంతులతో వర్ధిల్లాలి

ఇలలో స్వర్గం వికసించాలి

‘ఇదే వసుధైక కుటుంబం  

 

’శ్రేయో భూయాత్ సకల జనానాం

అయం నిజః పరో వేది గణనా లఘు చేతసాం

ఉదార చరితానాం తు పురుషాణా౦

వసుధైక కుటుంబకం ‘’.

   గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-3-17 –ఉయ్యూరు 

Posted in కవితలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 –81- శ్రుతి సార సముద్ధరణ రాసిన తోటకాచార్య (8 వ శతాబ్దం )

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 –

81- శ్రుతి సార సముద్ధరణ రాసిన తోటకాచార్య (8 వ శతాబ్దం )

ఆదిశంకరాచార్యులవారి  శిష్యుడు తోటకాచార్య .ఉత్తరాభారతదేశాన బదరీనాధ క్షేత్రానికి దగ్గరలో ఉన్న జ్యోతిర్మఠ పీఠాధిపతి .అంతకు పూర్వం కేరళలో వాడక్కే మఠ స్థాపకుడు . ఆదిశంకరాచార్య శృంగేరిలో ఉన్నప్పుడు గిరి అనే మూగ  బాలుడు వారిని దర్శించాడు .తమ శిష్యునిగా స్వేకరించారు . చాలా  కస్టపడి చదువుతూ సేవ చేస్తూ గురు అనుగ్రహం  అభిమానం పొందాడు .అంతగా తెలివి తేటలు లేని గిరి కి ప్రాదాన్యమిస్తున్న గురువుగారిపై మిగతా శిష్యులకు కోపం గిరిపై ఈర్ష్య అసూయలు కలిగాయి .శిష్యులకు అద్వైత వేదాంతాన్ని బోధి౦చ టానికి కూర్చునే సమయం లో శిష్యుడు గిరి గురువుగారి వస్త్రాలను ఉతుకుతూ౦డేవాడు .గిరివచ్చేదాకా పాఠం ప్రారంభించేవారు కాదు శంకరులు .ఒక రోజు పద్మపాదుడు గురువుగారికి ఎదురుగా ఉన్న గోడను చూపిస్తూ ,దానికి పాఠం చెప్పటం ఎలాంటిదో గిరి కి బోధించటం అలా౦టినిది అని ఎద్దేవా చేశాడు .

           శిష్యుని గురుభక్తికి ,వినయ విదేయతలకు సంతోషించిన శ్రీ శంకరులు అతనిని అనుగ్రహించాలను కొన్నారు .మానసికంగా నే శిష్యుడుగిరికి సర్వ శాస్త్రాలను బోధించేశారు .గుర్వనుగ్రహం తో సకలశాస్త్ర పారంగతుడైన గిరి  అకస్మాత్తుగా తోటక ఛందస్సులో గురువు శంకరులపై అష్టకం ఆశువుగా చెప్పాడు. అదే తోటకాస్టకం గా లోకం లో ప్రాచుర్యం పొందింది .మూగ గిరి తోటకాచార్యుడై ప్రసిద్ధి చెందాడు .తోటకాస్టకం లో కొన్ని రుచి చూద్దాం –

1-విదితాఖిల శాస్త్ర సుధాజలధే –మహితోపనిషతకధి తార్ధ నిధే –హృదయే కలయే విమలం చరణం –భవ శంకర దేశిక మే శరణం .

భావం –నేను శంకరుని శరణు వేడుతున్నాను .ఆయన దయామృత సాగరుడు .ఉపనిషత్ సారాన్ని గ్రహించి గ్రంధ రచన చేసిన శేముషీ విభవ సంపన్నుడు .

చివరి శ్లోకం

8-విదితా న మయా విశదైకకలా  -న చ కించన కాంచన మస్తి గురో .-ద్రుతమేవ విదేహి కృపాం సహజం –భవ శంకర దేశిక మే శరణం .

భావం –నేను శంకరుని శరణు వేడుతున్నాను . బుద్ధీ ,జ్ఞానం లేని చేతిలో దమ్మిడీ కూడా లేని ఈ నాపై ఆయన  కృపాకటాక్షం  ప్రసరించాలి .

Inline image 2

82- అజ్ఞాని జ్ఞాని గా  మారిన -హస్తామలకాచార్య (8 వ శతాబ్ది )

అద్వైత బోధకులు ఆది శంకరాచార్యులవారి మరో శిష్యుడే హస్తామలకాచార్యులు .ద్వారకామ్నాయ పీఠాధిపతి .అంతకు పూర్వం కేరళలోని త్రిశూల్ లో ఇడయిల్ మఠాన్ని స్థాపించాడు .కర్నాటక లోని కొల్లూర్ లో  ఆదిశంకరులున్నప్పుడు ఒకసారి భిక్షాటన చేస్తూ ఇప్పుడు శివల్లి అని పిలువబడే శ్రీ బాలి గ్రామానికి వచ్చినప్పుడు ప్రతి ఇంటిలోనూ అగ్ని హోత్రపు సుగంధం పరవశి౦ప జేసి ప్రతి ఇల్లు భిక్షకు ఆహ్వానించింది .రెండు వేలకు పైగా ఉన్న ఆ గ్రామ బ్రాహ్మణులు వేద వేదాంగ, శాస్త్రాలలో నిష్ణాతులు ,వేద విధానం లో యజ్న యాగాలు చేసేవారు .అక్కడ శివ పార్వతులు కొలువైఉన్న ఒక శివాలయం ఉన్నది .ఆ గ్రామం లో ప్రభాకరుడు అనే బ్రాహ్మణుడు అన్నీ తెలిసిన మహా జ్ఞాని .కాని ఆయన కొడుకు అందగాడే కాని శుద్ధ  తెలివితక్కువ దద్దమ్మ  .ఉపనయనం జరిగింది కాని వేద విద్య ప్రారంభం కాలేదు .ఊరికే రికామీగా సోమరిగా స్తబ్దుగా ఉండేవాడు .

 శంకర భగవత్పాదులు తమగ్రామ౦  వచ్చారని తెలిసి ప్రభాకరుడు కుమారునితోసహా  వారిని దర్శించి ,అమాంతం వారి పాదాలపై తండ్రీ కొడుకులు  వాలిపోయి సాష్టాంగ నమస్కారం చేశారు .కరుణా శంకరునికి తన కొడుకు  గోడు విన్నవించుకొన్నాడు  .శంకరులకు ఆకుర్రాడిపై వాత్సల్యం కలిగి ‘’నువ్వు ఎవరు ‘’’?అని ప్రశ్నించారు .అప్పటిదాకా లోకం ఏమిటో ,తన చుట్టూ ఉన్న మనుషులు ఎలాంటి వారో  కూడా తెలియని అతడు అకస్మాత్తుగా ఆశువుగా 12 శ్లోకాలలో అద్వైత పరమార్ధాన్ని చెప్పేశాడు .ఆన౦దించిన శ్రీశంకరులు అతడిని శిష్యునిగా స్వీకరించి ‘’హస్తామలకాచార్య ‘’అని నామకరణం చేశారు .అరచేతిలో ఉసిరికాయ లాగా అతనికి సర్వ విజ్ఞానం ఒక్కమారు లభించినందున సార్ధకంగా ఆ పేరు పెట్టారు .

  హస్తామలకుని ప్రతిభా పాండిత్యాన్ని గ్రహించిన శంకరులు ఆయను తన సూత్ర భాష్యం పై వార్తికం రాయమని ఆదేశించారు .అలాగే హస్తామలకుడు రాసి పూర్తి చేశాడు .ఇక్కడ ఒక ఫ్లాష్ బాక్ కథ ఉంది.తెలుసుకొందాం

ఒక సారి యమునా నదీ తీరం లో ఒక ముని తపోధ్యానం లో ఉన్నాడు ,బ్రాహ్మణ స్త్రీలు స్నానం చేయటానికి వచ్చారు .అందులో ఒకావిడ తన రెండేళ్ళ పిల్లాడిని ఆముని దగ్గర వదిలి జాగ్రత్తగా చూడమని చెప్పి యమునా నదీ స్నానికి వెళ్ళింది .ఆపిల్లాడు నెమ్మదినెమ్మదిగా జారి యమునా నదిలో పడి  మునిగిపోయాడు .తల్లి  వచ్చి విషయం తెలిసి నిర్ఘాంత పోయింది .సమాధి నిస్టు డైన ముని  కళ్ళు తెరిచి చూశాడు .రోదిస్తున్న ఆ మాతృమూర్తి వేదనకు చలించిపోయాడు .తన  శరీరాన్ని  త్యాగం చేసి ఆ బాలుడిలో చేరిపోయాడు .మునిగి చనిపోయాడు అనుకొన్న బాలుడు బ్రతికి బయటికి వచ్చాడు .ఆ బాలుడే హస్తామలకాచార్య .అందుకే ఆయన లో అంత అగాధమైన జ్ఞానం నిండి ఉన్నది .అది శంకర కరుణతో ఉబికి బయటికి వచ్చి,అద్వైత ధార గా  ప్రవహించింది .

Inline image 1

  సశేషం

   మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-3-17 –ఉయ్యూరు

  

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 79-మాండూక్య కారిక ను సంతరించిన -గౌడపాదాచార్య (6 వ శతాబ్దం )

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

79-మాండూక్య కారిక ను సంతరించిన -గౌడపాదాచార్య (6 వ శతాబ్దం )

శంకరా చార్యుల గురువు గోవింద భాగవత్పాదులవారి గురువు గౌడపాదాచార్య క్రీ.శ .6 వ శతాబ్దికి చెందినవారుగా పరిగణిస్తారు .మధ్యయుగం లో వేదానత శాస్త్ర వ్యాప్తి చేసినవారు ఆయన .ఆది శంకరులు వారిని ‘’పరమాచార్య ‘’గా పేర్కొని గౌరవించారు .మాండూక్య కారిక ను సంతరించిన మహాను భావులు  గౌడపాదులవారు .దీన్ని గౌడపాద కారిక ,అని ఆగమ శాస్త్రం అని  కూడా పిలుస్తారు .ఇది 4 అధ్యాయాల గ్రంధం .లేక నాలుగు భాగాల పుస్తకం .ఇందులో నాలుగవది బౌద్ధ పదజాలం తో ఉంటుంది కనుక బౌద్ధ ప్రభావం తో రాయబడిందని అంటారు .కాని ఆచార్య స్వామి రాసింది హిందూ వేద ధర్మమే కాని బౌద్ధ ధర్మ౦  కాదు .మొదటి మూడుభాగాలు అద్వైత భావ వ్యాప్తికి దీప్తికి పట్టు గొమ్మలు .ఇందులో మొదటిభాగం లో మాండూక్య ఉపనిషత్ ఉన్నది ఇది ద్వైత ,విశిస్తాద్వైతులకూ ఆరాధనీయమే .

మాండూక్య కారిక కేవలం 12  వాక్యాల చిట్టి  గ్రంధం .శంకరుల ముందుకూడా మాండూక్య ఉపనిషత్ ‘’శ్రుతి ‘’గా పేర్కొన బడేది .దీని వ్యాప్తి అనంతం ప్రభావం చెప్ప తరం కానిది .ఉపనిషత్ సారం  అంతా వడకట్టి ఇచ్చింది .ఇందులోని మొదటిభాగం  –ఆగమ ప్రకరణం(29 శ్లోకాలు )  2-వైతత్య ప్రకరణ (38 శ్లోకాలు )3-అద్వైత ప్రకరణ (48 శ్లోకాలు )4-అలతశాంతి ప్రకరణ (100 శ్లోకాలు )

ఆగమ భాగం లో ఆత్మమనిషి శరీరం లో 1-విశ్వ 2-తైజస 3 –ప్రజ్నఅనే మూడు రూపాలో ఉంటుందని చెబుతుంది రెండవ ప్రకరణం వైతత్య అంటే అసత్యం లో బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తు ఉంది .మూడులో అద్వైత విషయాలన్నీ క్రోడీకరించి ఉన్నాయి నాలుగవ ప్రకరణ అలత శాంతి అంటే అగ్ని,శాంతి లో ప్రముఖుల సూక్తులు ఉన్నాయి .ధర్మం ,సాంఖ్యం ,అజాతివాదం ,సంసారం ముక్తి విషయాలపై వివరణ ఉంది.

80-పంచపాదిక రాసిన పూరీ పీఠాధిపతి-పద్మ పాదాచార్య (8 వ శతాబ్దం )

శంకరుల కాశీ ప్రయాణంలో ఒక బ్రహ్మచారి ఆయన వద్దకు వచ్చి నేను బ్రహ్మణుడను, నా పేరు సనందుడు. నాది చోళదేశం మహాత్ములను దర్శించి ఙ్ఞానాన్ని ఆర్జించాలని వచ్చాను. మీ వద్ద శిష్యునిగా ఉండే వరమిమ్మని ప్రార్థించాడు. అలా శంకరులకు అత్యంత ఆత్మీయునిగా మారాడు. సదానందుడు శంకరులకు అత్యంత సన్నిహితంగా ఉండడంవల్ల తోటి శిష్యులకు కొద్దిగా అసూయగా ఉండేది. అది శంకరులు గ్రహించి వారిలోని ఆ అసూయను పోగట్టదలచారు. ఒకరోజు గంగానదికి ఆవల ఉన్న సదానందుడ్ని పిలిచారు. వెంటనే సదానందుడు నది మీద నడుచుకొంటూ ఈవలకు వచ్చాడు. నది మీద సదానందుడు అడుగు వేసినచోటల్లా మునిగిపోకుండా పద్మాలు వచ్చాయి. అది చూసిన తోటి శిష్యులు,సదానందుడిపై అసూయ పడినందుకు సిగ్గుపడ్డారు. అప్పటి నుండి సదానందుడు పద్మపాదుడు అయ్యాడు. పద్మపాదునికి సంబంధంచిన మరొక కథ. శ్రీ శంకరులు శ్రీ శైల పరిసరములలో చాలా కాలం తపస్సు చేసారు. శంకరులు తపస్సు చేసుకొంటూ ఈపరిసరాలలో హిందూ ధర్మ ప్రచారము చేయుచున్నకాలమందు శంకరులు చేయు కార్యములు నచ్చని కొందరు ఆయనను అంతమొందిచు యత్నముతో ఆపరిసరాలయందు బీభత్సము సృష్టించుచున్న ఒకపెద్ద దొంగలముఠానాయకుని రెచ్చగొట్టి కొంత ధనమునిచ్చి పంపించారు.అతడు ఇదే ప్రదేశమున పెద్ద కత్తితో మాటువేసి తపమాచరించుచున్న శంకరుల వెనుకగా ఒకేవేటున తలఎగరగొట్టు ప్రయత్నమున ముందుకురికెను. ఇక్కడ ఇది జరుగుచున్న సమయమున శంకరుని ప్రధాన శిష్యుడైన పద్మపాదుడు మల్లిఖార్జునుని దేవాలయమున ఈశ్వరుని ధ్యానించుచూ కూర్చొని ఉండెను ఈశ్వరునే మనసున ఉంచి ధ్యానిస్తున్న అతనికి హటాత్తుగా ఈదృశ్యము కనిపించెను. వెంటనే అతడు మహోదృగ్గుడై శ్రీలక్షీనృసింహుని వేడనారంభించెను. ఇక్కడ శంకరులను వధించుటకు ఉరికిన ఆదొంగలనాయకునిపై ఎటునుండొ హటాత్తుగా ఒక సింహము దాడి చేసినది అతడి శరీరాన్ని ముక్కలుముక్కలుగా చీల్చివేసి ఎట్లు వచ్చినదో అట్లే మాయమయినది. తదనంతరము మిగిలిన శిష్యులకు ఈ విషయము తెలిసి పద్మపాదుని శక్తికి అతనికి శ్రీ శంకరులయందున్న భక్తికి అతనిని అభినందించారు.

శ్రీ శంకరులు స్థాపించిన నాలుగు ఆమ్నాయ పీఠాలలో పూరీ గోవర్ధన మఠానికి పద్మపాదాచార్యులు పీఠాది పతిని చేశారు .శంకరాచార్యులవారు . అసలు ఆయన కేరళలో తెక్కే మఠం అనేదాన్ని స్థాపించాడని కొందరు అంటారు కాదు ఆయన దక్షిణ భారతం లో చోళప్రాంతం వాడని కొందరి అభిప్రాయం .సురేశ్వరాచార్యులతో కలిసి పద్మపాదుడు వివరణ భాష్యకారుడిగా గుర్తింపు పొందాడు .ఆయన రాసిన గ్రంధాలలో ఒకే ఒక్కటి ‘’పంచ పాదిక ‘’లభ్యం .శంకరులు తాను రచించిన బృహదారణ్య భాష్యం పై  వివరణ వ్యాఖ్య  రాయమని కోరితే పద్మ పాదుడు దీన్ని రాశాడు .అసూయతో ఉన్నమేనమామ దీన్ని తగలబెడితే శంకరాచార్యులవారి అమోఘ జ్ఞాపక ధారణా శక్తి వలన ఇప్పుడున్న రూపం లో మళ్ళీ పద్మపాదుడు రచించాడు .పద్మపాదుడు గురువే సర్వం గురువును మించినది లేదు అని అభిప్రాయపడ్డాడు .శంకర –పద్మ పాదుల గురు శిష్య బంధం మహా ఆదర్శప్రాయమైంది లోకం లో .

శంకరుల ‘’అధ్యాస ‘’భావాన్ని పద్మపాదుడు పంచ పాదిక లో సంపూర్ణంగా ఆవిష్కరించాడు .జీవ బ్రాహ్మలు ప్రతిబింబ బింబాల వంటి వారు అని ఇందులో సారాంశం .

 

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-3-17 –ఉయ్యూరు

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3 76 –ఆది శంకరుల గురు పాదులు –గోవింద భగవత్పాదులు( 8 వ శతాబ్దం )

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3

76  –ఆది శంకరుల గురు పాదులు –గోవింద భగవత్పాదులు( 8 వ శతాబ్దం )

అద్వైత మత స్థాపకులు శ్రీ శంకర భగవత్పాదుల గురువు గారే గోవింద  భగవత్పాదుల వారు .ఆయన జీవితం రచనల గురించి పెద్దగా లోకానికి తెలియదు .కాని శంకరాచార్యులవారు తమ రచనలో వారి ప్రస్తావన చేశారు .శంకర విజయం లో కూడా ఆయన గురించి సమాచారం లేదు .గోవింద పాడుల గురువు గౌడపాదులవారు .శంకరాచార్య ప్రకరణ గ్రంథం వివేక చూడామణి మొదటి శ్లోకం లో గోవింద భగవత్పాదుల గురించి లో పేర్కొన్నారు .శృంగేరి శారదా పీఠం గురు పరంపరలో గౌడపాదుల తరువాత గోవింద భగవత్పాదుల ను తర్వాత శంకరాచార్యులను పేర్కొంటారు .

  మాధవీయ శంకర విజయం ప్రకారం కేరళను వదిలి వెళ్ళిన ఆది శంకరులు నర్మదా నది తీరం లో ఉన్న ఓంకార క్షేత్రాన్ని చేరి అక్కడ కొండపై ఉన్న చిన్న గుహలో ఉంటున్న గోవింద భగవత్పాదుల దర్శనం చేశారు .శంకర విజయం ప్రకారం ఒకనాడు రేవా నదికి అకస్మాత్తుగా విపరీతంగా వరదలు వస్తే ,శంకరులు తన కమండలాన్ని అడ్డం పెట్టి వరద ను ఆపేసి సమాధిలో ఉన్న గురువుగారికి తపో భంగం కాకుండా కాపాడారని ఉన్నది  .ఇప్పటికీ ఆగుహను మనం దర్శించవచ్చు .ఓంకార క్షేత్రం లో ఓంకార మహా శివుడు కొలువై ఉంటాడు .గోవింద పాదులు శంకరుని చూడగానే ‘’నువ్వు ఎవరు /?అని ప్రశ్నిస్తే

‘’న భూమిర్నతోయం న తేజో నవాయుర్మఖంనేంద్రియం వా న తేషాం సమూహః
అనైకాంతి కత్వా త్సుషుష్త్యైక సిద్ధిస్తదేకోవ శిష్ట శ్శివ: కేవలోహం’’అని శ్లోకం చెప్పారు .ఇదే దశ శ్లోకి గా లోకం లో ప్రసిద్ధి చెందింది .భావం –
నేను నింగిని కాదు, భూమిని కాదు,నీటినికాదు, అగ్నిని కాదు, గాలిని కాదు, ఎటువంటి గుణాలు లేని వాడిని. ఇంద్రియాలు కాని వేరే చిత్తం గాని లేనివాడిని. నేను శివుడను. విభజనలేని జ్ఞాన సారాన్ని.

ఇది విన్న గురువు చాలా సంతోషించి ఆయన అద్వైత వైదుష్యానికి అబ్బురపడి తన శిష్యునిగా స్వీకరింఛి సన్యాస దీక్ష అనుగ్రహించారు .గురువు గోవిందపాదుల ఆదేశం తో శ్రీ శంకరులు బ్రహ్మ సూత్రాలకు భాష్యం రాయటం ప్రారంభించారు .

Inline image 1

77- హిందూ మత పరిరక్షణకు బౌద్ధం స్వీకరించి ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకున్న -కుమారిల భట్టు (భట్టిపాదుడు )(8 వ శతాబ్దం )

తన 15 వ ఏట, ఆది శంకరాచార్యులు ప్రయాగలో ఉన్న కుమారిల భట్టును కలవాలని నిర్ణయించుకొని బయలుదేరారు. భట్టు వేదాలను తంతు లేదా ఆచార సంబంధమైన కార్యాలకు వినియోగించే వైదిక వృత్తికి చెందిన వ్యక్తి. ఒకప్పుడు తాను నేర్చుకున్న బౌద్ధమతసిద్ధాంతాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించి గురుద్రోహం చేసిన కారణంగా పశ్చాత్తాపంతో అగ్నిలో ప్రవేశించి ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకునే ప్రయత్నాల్లో భట్టు ఉన్నాడు. శంకరులు ప్రయాగ చేరే సమయానికి భట్టు ఊకతో చేసిన అగ్ని గుండంలో నిలబడి ఉన్నాడు. భట్టు శంకరుల గుర్తించి, బౌద్ధానికి వ్యతిరేకంగా తాను చేసిన పనిని శంకరులకు వివరిస్తాడు. శంకరులు రాసిన భాష్యాల గురించి తనకు తెలుసుననీ, వాటికి వార్తికలు (వివరణాత్మక వ్యాసాలు) వ్రాయాలన్న కోరిక తనకు ఉన్నదని కూడా వెల్లడిస్తాడు. ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలన్న తన నిశ్చయం కారణంగా వార్తికలు వ్రాయలేననిమాహిష్మతిలో ఉన్న తన శిష్యుడైన మండన మిశ్రుడు వ్రాస్తాడని చెప్పాడు. శంకరుని దర్శనంతో తన సర్వపాపాలు హరించాయని అన్నాడు. అప్పుడు శంకరుడు “శివుని పుత్రుడైన కుమారస్వామి గా నిన్ను నేనెరుగుదును. నీ చెంతకు పాపాలు చేరవు. అగ్ని నుండి నిన్ను రక్షిస్తాను, నా భాష్యాలకు వార్తికలు రచించు” అని కోరాడు. భట్టు అందుకు నిరాకరించి, మాహిష్మతిలో ఉన్న తన శిష్యుడైన మండన మిశ్రుని తర్కంలో ఓడించి, శిష్యునిగా చేసుకుని, ఆతనిచేత వార్తికలు వ్రాయించమని శంకరునితో చెప్పాడు.

భట్టిపాదుడు వేదవేదాంగాలు చదివిన ఙ్ఞాని. అతడు పుట్టేనాటికి భౌద్దమతం వ్యాప్తి జరిగి ఉంది. వైదిక ధర్మాలను హిందూ మత సిద్ధాంతాలను వ్యాప్తిచేయాలని అనుకొన్న భట్టిపాదుడు ముందు భౌద్దం గురించి తెలుకుంటే తప్ప దానిలో తర్కం చేయలేనని భౌద్ద బిక్షువుగా వేషం ధరించి ఒక భౌద్ద మతగురువు వద్ద భౌద్ద శాస్త్రాల గురించి తెలుసుకోసాగాడు. ఒక నాడు ఒక భౌద్ద బిక్షువు హిందూ మతమును విమర్శించుచుండగా సహింపక వాదించుటతో వారతడిని మేడపైనుండి పడదోయగా ఒక కన్ను పోతుంది. దీనిపై ఆ రాజ్య రాజు విచారణ చేయగా భౌద్ద సన్యాసులతో ప్రసంగానికి పూనుకొని వారిని ఓడించి సభలో వేద ప్రభావం బోధించగా రాజు వేదప్రభావం గురించి చెప్పిన మిమ్ము పైనుంచి తోసివేసిన ఎలా పడినారు అని అడుగగా అది హఠాత్తుగా నేను ఏమరుపున ఉండగా జరిగింది. మీరు ఇపుడు పరీక్షీంచవచ్చు అని చెప్పగా రాజు మేడమీదనుండి త్రోయమని చెపుతాడు. భట్టిపాదుడు వేదపురుషుని ధ్యానిస్తూ వేదమే ప్రమాణమైతే నాకెటువంటి హానీ జరుగదు అనుకొంటూ దూకగా ఏ విధమైన దెబ్బలు తగలక వచ్చిన భట్టిపాడుని మరొక పరీక్షకు అహ్వానించి ఒక కాళీ కుండ తెప్పించి అందులో ఏమున్నది అని అడుగగా శ్రీమహావిష్ణువు ఉన్నాడని చెపుతాడు. అందులో రాజుకు భోగశయనుడైన శ్రీమహావిష్ణువు దర్శనం ఇవ్వడంతో వేదాలను శాస్త్రాలను మాత్రమే ప్రమాణముగా నమ్మి వైదిక కర్మలను ఆచరించని భౌద్ద బిక్షులను అందరినీ చంపమని ఆదేశిస్తాడు.దానితో అతని గురువుతో సహా అందరినీ చంపగా గురువును చంపినను, భౌద్దంలో ఉండగా ఈశ్వరుడే లేడని అన్నాను. ఇలా అనేక తప్పులు చేసిన నాకు చావే శరణ్యం అని తలచి చితి పేర్పించి కాల్చుకోడానికి తయారుకాగా శంకరుడు అక్కడకు వచ్చి వారిస్తాడు. తన సూత్ర భాష్యానికి వార్తికము రచించమని అడుగుతాడు. తనకు సాటికల మండన మిశ్రుడి ద్వారా ఆ కార్యము నెరవేర్చమని, శంకరుని చేతిమీదగా మోక్షము ప్రసాదించమని వేడుకొనగా శంకరుడు అంగీకరించి అతనికి బ్రహ్మ రహస్యాన్ని ఉపదేశించి ముక్తి ప్రసాదిస్తాడు.

 78-మీమాంస ,అద్వైత దర్శనాలపై రచనలు చేసిన సురేశ్వరాచార్యులే మండన మిశ్రులు(8 వ శతాబ్దం )మండన మిశ్రుడు 8వ శతాబ్దపు హిందూ తత్వవేత్త, ఆది శంకరాచార్యుని శిష్యుడు. మీమాంస, అద్వైత దర్శనాలపై రచనలు చేశాడు. కర్మ మీమాంస పై అధారిటీ .స్పోట వాదానికి ప్రాణ ప్రతిష్ట చేసినవాడు .ఈయన సన్యాసము స్వీకరించిన తర్వాత సురేశ్వరాచార్యుల అను పేరుతో ప్రసిద్ధిపొందాడు. శంకరాచార్యులను తర్క గోష్ఠిలో ఓటమి పాలై శంకరులను గురువుగా అంగీకరిస్తారు. ఆ ఓటమి సురేశ్వరాశ్వరాచార్యులకు విజయవంతమైన ఓటమి ఎందువలనంటే అ ఓటమి వల్ల జగద్గురువైన శంకరులకు శిష్యరికం చేసే అవకాశం దొరికింది. శంకరాచార్యులకు అత్యంత ప్రీతి పాత్రులైన శిష్యులలో సురేశ్వరచార్యులు ఒకరు. శంకరాచార్యులు అందువలన దక్షిణామ్నాయ మఠమైన శారదా మఠానికి మెదటి పీఠాదిపతిగా నియమిస్తారు. సురేశ్వరాచార్యులకు ఒక ప్రత్యేక ఉన్నది. సాధారణంగా గురువుల వయస్సు శిష్యుడి వయస్సు కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాని సురేశ్వరాచార్యుల విషయంలో సాధారణానికి భిన్నంగా శిష్యుడి వయస్సు గురువు కన్నా ఎక్కువ. వేదాంత సంస్కృతిని అనుసరించి రెండు రకాలా మీమాంసలు ఉన్నాయి. ఒకటి పూర్వ మీమాంస ( మీమాంస అని అంటే దాని అర్థం పూర్వమీమాంస) రెండొ మీమాంస ఉత్తర మీమాంస దీనినే వేదాంత విద్య అని కూడా పిలుస్తారు. వేదాంత విద్య అంటే వేద=జ్ఞనం అంత = అంచులు జ్ఞానం అంచులు తెలిపేది పూర్ణ జ్ఞానం). ఫుర్వమీమాంస అనుసరించి వైదిక కర్మ కండ,యజ్ఞ యాగాదులు నమ్మకాలు ఉంటాయి. ఉత్తర మీమాంస అంతా ఉపనిషత్తుల సారం , జ్ఞాన సముపార్జన గురించి ఉంటుంది.

   మండన మిశ్రులు బీహారీ బ్రాహ్మణుడు .బీహార్ లోని మహేశీ ప్రాంతం లో నివశించాడు .ఈ ప్రాంతాన్ని ఇప్పుడు మం డలేశ్వర్ అంటారు.గుప్తేశ్వర మహా శివాలయం లో శంకరాచార్యుల వారితో వాదం చేశాడు .అందుకనే ఈ పట్నం ఆయన పేరుమీద నే పిలువ బడుతోంది . కుమారిలభట్టు ప్రచారం చేసిన మీమాంస సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేశాడు మండన మిశ్రుడు .అద్వైత భావనలతో ‘’బ్రహ్మ సిద్ధి ‘’ గ్రంథంరాశాడు .బ్రహ్మ సిద్ధి మండన మిశ్ర గా ప్రసిద్ధుడయ్యాడు .కర్మ మీమా౦సపై అత్య౦థ అభిమానం ఉన్నందున గొప్ప కర్మిస్టి గా మారి పోయాడు .వేదం లో చెప్పబడిన కర్మకాండలను తుఛ తప్పక పాటించాడు .మండన మిశ్రుని బ్రహ్మ దేవుని అవతారంగా భావిస్తారు .అయన భార్య ఉభయ భారతి సాక్షాత్తు సరస్వతీ దేవి యే.

Inline image 2

 సశేషం

  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్-24-3-17 –ఉయ్యూరు

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 74 –నాట్య శాస్త్ర నిధి –కమలేశ్ దత్త త్రిపాఠి (19 36

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

74 –నాట్య  శాస్త్ర నిధి –కమలేశ్ దత్త త్రిపాఠి (19 36

త్రిపాఠి అంటే నే మహా పండితుడు అనే అర్ధం లోకం లో ఉంది కమలేశ్ త్రిపాఠి నాటక నాట్య రంగ ప్రముఖుడైన సంస్కృత విద్వాంసుడు .బెనారశిండు విశ్వ విద్యాలయ౦ లో డిపార్ట్ మెంట్ ఆఫ్ రెలిజియన్స్ అండ్ ఆగమిక్ స్టడీస్ లో   ఎమిరిటస్ ప్రొఫెసర్ . ఇందిరా గాంధి నేషనల్ సెంటర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ కు 20 07 లో సలహాదారు .యూరప్ లో అనేక దేశాల యూని వర్సితీలలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ .జాతీయ అంతర్జాతీయ జర్నల్స్ లో విస్తృతంగా ఫిలాసఫీ  నాటకం సాహిత్యం లపై రచనలు చేశాడు .’’అమరు శతకాన్ని హిందీలోకి అనువదించాడు .చాలా సంస్కృత గ్రందాల ప్రచురణకు సంపాదకత్వం వహించాడు .సంస్కృత నాటక రంగం ఆయన కృషికి ఎంతో రుణ పది ఉంది.కమలేశ్ అంటే నాట్య నాటక రంగాలే గుర్తుకు వస్తాయి అంతటి విశిష్ట సేవ చేశాడు .ఆయన నాట్య వ్యాప్తి  కుటియాట్టం నుంచి అస్సాం లోని అ౦కీయ నాట్ వరకు విస్తరించింది .సంప్రదాయం అన్నిటా కొత్త వచ్చి నట్లు దర్శనమిస్తుంది అదే ఆయన ప్రత్యేకత ,నిబద్ధత .

  సంస్కృత నాటక రంగాన్ని ఆధునికం చేయటం లో గొప్ప కృషి చేయటానికి పండిట్ మధురా ప్రసాద్ దీక్షిత్ తోడ్పాటు పొందాడు . అభిజ్ఞాన శాకుంతలం ,మాలవికాగ్ని మిత్రం ,ఉత్తర రామ చరితం, ముద్రా రాక్షసం  వేణీ సంహారం మొదలైన సంస్కృత నాటకాలను ప్రదర్శించటం లో ఎన్నో మెళకువలు తీసుకున్నాడు .డి.ఫిల్ పొంది ,వారణాసి లోని సంపూర్ణానంద యూని వర్సిటి నుంచి ఆచార్య బిరుదు అందుకొన్నాడు .అక్కడే తబలా వాయి౦చటమూ నేర్చాడు .

   ఉజ్జైన్  కాళిదాస అకాడెమి చైర్మన్ గా సమకాలీన సంస్కృత గ్రంధ వ్యాప్తికి ప్రచురణకు అద్వితీయ కృషి చేశాడు .భాస  ,కాళిదాస కవుల నాటకాలను పూర్తిగా అర్ధం చేసుకొని అంకిత భావం తో  వందలాది ప్రదర్శనలను చేసిన సంస్కృత నాటక పరివ్యాప్తి దీక్షా తత్పరుడు .భాసుని నాటకాల గొప్ప తనాన్ని   ఆధునికులు అర్ధం చేసుకోవటానికి వీలుగా ‘’బాల చరిత్ర ‘’మొదలైన వాటిని హిందీలో రాశాడు .ప్రొఫెసర్ కమలేశ్ దత్త త్రిపాఠి  నాట్య శాస్త్ర నిదిగా గుర్తింపు పొందాడు . 2006 లో సాహిత్య అకాడెమి పురస్కారం 20 07 లో భారత రాష్ట్ర పతి ప్రశంసా పత్రం అందుకొన్నాడు .2008 లో స్వామి హరిహరానంద  సరస్వతి సమ్మాన్ అందుకొన్నాడు .ప్రయాగ హిందీ సాహిత్య సంమేలన్ ‘’మహా మహోపాధ్యాయ ‘’బిరుదు ప్రదానం చేసి గౌరవించింది .నాటక ,నాటక రంగాలలో అపార అనుభవం, వైదుష్యం ఉన్నందున కైలాస్ నాధను  సంగీత నాటక అకాడెమి ఫెలో ను చేసి గౌరవించింది .

Inline image 2

75 –మహమ్మద్ ప్రవక్త చరితను సంస్కృతం లో రాసిన –కె .ఎస్.నీల కంఠన్ ఉన్ని( 1895 -1990)

మళయాళ ,సంస్కృతాలలో ఉద్దండ పండితుడు నీలకంఠన్ ఉన్ని 1895 లో కేరళలో కొట్టాయం జిల్లా కావిల్ మదం గ్రామం లో జన్మించాడు .ఈ వంశంవారు  తెక్కునూర్ రాజ వంశానికి రాజ గురువులు .స్వగ్రామం లో కన్నం పల్లి మధు ఆసాన్ వద్ద ప్రాధమిక విద్య నేర్చి ,తిరువాన్కూర్ రాయల్ సంస్కృత కాలేజి లో చదివి శాస్త్రి, మహోపాధ్యాయ డిగ్రీలు సాధించాడు .మలయాలంమున్షి గా 35 ఏళ్ళు వివిధ విద్యా సంస్థలలో పని చేశాడు .కొట్టాయం లోని ఎం డి సేమినరి హైస్కూల్ లో  రిటైర్  అయ్యాడు .

   ఉన్ని ఎన్నో మళయాళ గ్రంథాలు రాశాడు .దేవాలయాలు ఉత్సవ సంప్రదాయాలు ,ప్రాచీన విధానాలపై విస్తృతంగా వ్యాసాలూ రాశాడు .కాళిదాస కవి శాకుంతలం మేఘ దూతం లను మలయాళం లోకి అనువాదం చేశాడు .ఆయన కూర్చిన ‘’పంచ మహా నిఘంటు ‘’చాలా ప్రఖ్యాతమైంది .కథాకలి లో వాడే మూడు అట్టకాలు రచించాడు .

 మహమ్మద్ ప్రవక్త జీవిత చరిత్రను సంస్కృత కావ్యం గా రాసిన ఘనత ఉన్ని ది .దీనికి ‘’విశుద్ధ నబి చరితం ‘’అని సార్ధక నామం పెట్టాడు .అయోధ్య సంస్కృత పరిషత్ ఉన్ని సంస్కృత సేవకు ‘’సాహిత్య రత్న ,విద్యా భూషణ్ బిరుదులిచ్చి సత్కరించింది .1890లో ఉన్ని 95 వ ఏట మరణించాడు .ఆయన మరణానంతరం 4-4-2011 న ఆయన సంకలం చేసిన అద్భుత గాధలను ‘’ఐతిహ్య కదాకల్ ‘’పేరిట ప్రచురించారు .ఇది కొట్టారతి సంకున్ని సంకలం చేసిన ‘’ఐతిహ్య మాల ‘’తర్వాత అంతటి ప్రాచుర్యం పొందింది .

Inline image 1

         సశేషం

ప్రపంచ కవితా దినోత్సవ శుభా కాంక్షలతో  

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-3-17 –ఉయ్యూరు

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 73-జ్ఞాన పీఠ పురస్కార గ్రహీత –సత్యవ్రత శాస్త్రి (1930 )

గీర్వాణ కవుల కవితా  గీర్వాణం -3

73-జ్ఞాన పీఠ పురస్కార గ్రహీత –సత్యవ్రత శాస్త్రి (1930 )

              ఇంతింతై

29-9-1930 న సంస్కృత మహా పండితుడు చారుదేవ శాస్త్రి కుమారుడు గా జన్మించిన  సత్యవ్రత శాస్త్రి తండ్రిని మించిన పాండిత్యం ఉన్నవాడు .వారణాసి వెళ్లి పండిట్ సుఖదేవ్ ఝా ,డా.సిద్దేశ్వర వర్మ ల వద్ద విద్య నేర్చాడు .పంజాబ్ యూని వర్సిటి నుండి సంస్కృతం లో బి. ఏ. ఆనర్స్ ఎం. ఏ. లను బెనారస్ హిందూ యూని వర్సిటి నుండి పి .హెచ్ .డి .పొందాడు .ఢిల్లీ యూని వర్సిటి లో సంస్కృత ఉపన్యాసకుడుగా చేరి హెడ్ గా  పండిట్ మన్మోహన  నాద దార్ ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ సాంస్క్రిట్ గా  డీన్ గా  45 ఏళ్ళు పనిచేశాడు .తర్వాత పూరీ జగన్నాధ సంస్కృత విశ్వ విద్యాలయ వైస్ చాన్సెలర్ గా సేవలందించాడు .బాంగ్ కాక్ లోని చూల లొంగు కారన్ ,సిల్పకారన్ యూని వర్సిటీలకు విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా ఉన్నాడు ,నార్త్ ఈస్ట్ బుద్ధిష్ట్ యూని వర్సిటి ,ధాయ్ లాండ్ , జెర్మని  ,బెల్జియం లోని కేధలిక్ యూని వర్సిటి ,కెనడాలోని అల్బర్టా యూని వర్సిటి ,లకు కూడా విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా ఉన్నాడు .ధాయ్ లాండ్  ప్రిన్సెస్ మహా చక్రి సింధు కారన్ కు సంస్కృతం నేర్పాడు .

           మహా రచన

   శాస్త్రి   సంస్కృతం లో  3 మహా కావ్యాలు ,3 ఖండ కావ్యాలు ,1 ప్రబంధం ,ఒక పత్ర కావ్యం ,5 విశ్లేషణాత్మక గ్రంధాలు రాశాడు .అందులో రామకృతి మహాకావ్యం ,బృహత్తర భారతం ,శ్రీ బోధి సత్వ చరితం ,వైదిక వ్యాకరణం ,శర్మణ్యా దేశ సూత్ర౦ విభాతి ముఖ్యమైనవి .అనేక భాగాలుగా ‘’డిస్కవరీ ఆఫ్ సాంస్క్రిట్  ట్రెజర్స్ ‘’ఒక గొప్ప ఉద్గ్రంధం .ధాయ్ లాండ్  రామాయణం రాయల్ ధాయ్ ను రాజు అభ్యర్ధనపై సంస్కృతీకరించి శ్రీ రామ కృతి మహాకావ్యంగా రాశాడు .దీనికి ముందుమాట మహారాణి రాసింది .ధాయ్ లాండ్ లోని హిందూ దేవాలయాలు ,వాటిలోని సంస్కృత లిపి పై పరిశోధన చేశాడు .కాళిదాస రచనలపై గొప్ప వ్యాఖ్యానం రాశాడు .యోగ వాసిస్టం  కు వివరణ రాసి ప్రచురించాడు .ఈశాన్య ఆసియాలో సంస్కృత పదజాలం ,శ్రీరాముడు ల పై విస్తృత పరిశోధన చేశాడు .న్యు ఢిల్లీ లోని’’ జవహర్ లాల్ నెహ్రు స్పెషల్ సెంటర్ ఫర్ సాంస్క్రిట్ ‘’కు గౌరవ ప్రొఫెసర్ గా శాస్త్రి ఉన్నాడు .

 

                  అంతర్జాతీయ పురస్కార వైభవం

సత్య వ్రత శాస్త్రి కి రాయల్ నేపాల్ అకాడెమి గౌరవం ,బెల్జియం యూని వర్సిటి విశిష్టపతకం ,కెనడాలోని అట్టావా అంతర్జాతీయ ఫెలోషిప్ ,బాంగ్ కాక్ యూని వర్సిటి గౌరవ దాక్ట రేట్ ,ఇటలి లోని సివిల్ అకాడెమి అవార్డ్ ,కెనడా వారి కాళిదాస సమ్మాన్,ఇటలి లోని టోరినో వారి స్పెషల్ అవార్డ్, గోల్డెన్ ప్రైజ్ , ,ఇండొనీషియా ప్రభుత్వ అవార్డ్ ,ధాయ్ లాండ్  రాయల్ డెకరేషన్ ,రోమానియా ప్రభుత్వ ఎక్సెలెన్స్, అవుట్ స్టాండింగ్ టీచర్  అవార్డ్ లు ,, ఇటలి లోని అగ్రి గెంటో నుండి ఫెలోషిప్ ,డాక్టర్ ఆఫ్ ఆనర్ వంటివి లెక్కలేనన్ని అంతర్జాతీయ  అవార్డ్ లు లభించాయి .

                       జాతీయ పురస్కార హేల

   సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం ,ఢిల్లీ లోని సాహిత్య కళా పరిషత్ గౌరవం ,సిఖ్ గురుద్వారా పురాస్కారం ,భారత రాష్ట్ర పతి పురస్కారం ,శిరోమణి సంస్కృత సాహిత్య కార్ ,విశిష్ట సాహిత్య పురస్కార ,గీతా రాణా పురస్కార ,సాంస్క్రిట్ సేవా సమ్మాన్ ,సాంస్క్రిట్ సాహిత్య పురస్కార ,ఇందిరా బెహరే గోల్డ్ మెడల్ ,పండిత జగన్నాధ పద్య రచన పురస్కార్,కాళిదాస పురస్కార ,పండిట్ క్షమా రావు పురస్కార ,వాగ్విభూషణ బిరుదు ,దేవ వాణీ రత్న సమ్మాన్ ,రాజస్థాన్ వారి అఖిలభారత సంస్కృత తొలి పురస్కార ,వాచస్పతి పురస్కార ,మహా రాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పురస్కారాలు, మహా మహోపాధ్యాయ బిరుదు ,జ్ఞాన పీఠ పురస్కారం ,పద్మ భూషణ్ వంటి జాతీయ పురస్కారాలు  76 వరకు అందుకొన్న సాహితీ మూర్తి శ్రీ సత్యవ్రత శాస్త్రి .ఆయన్ను సన్మానించి గౌరవించని సాహిత్య సంస్థ ,ప్రభుత్వం లేదు అంటే అతిశయోక్తి కాదు .

                    సాహిత్య సరస్వతి

పైన చెప్పిన గ్రంధాలే కాక హ్యూమన్ వాల్యూస్ డెఫినిషన్స్,సంస్కృత రైటింగ్స్ అండ్ యూరోపియన్ స్కాలర్స్ ,వర్డ్స్ ఆఫ్ హ్యూమన్ వాల్యూస్ ఇన్ సాంస్క్రిట్ వంటి 15 ఎకడమిక్ రచనలు చేశాడు .’

  బృహత్ భారతం శ్రీ బోధి సత్వ చరితం ,ఇందిరా గాంధి చరితం ,ధాయ్ దేశ విలాసం , న్యు ఎక్స్ పరి మెంట్స్ ఇన్ కాళిదాస ,చాణక్య నీతి ,భవి తవ్యనం ద్వారానీ భవంతి సర్వత్ర ‘’అనే స్వీయ చరిత్ర మున్నగు సాహిత్య పరమైన 12 రచనలు చేశాడు .

Inline image 1

ప్రపంచ కవితా దినోత్సవ శుభా కాంక్షలతో

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3 72 –మిలీనియం సంస్కృత పురస్కార గ్రహీత –పద్మశ్రీ దేవి దత్తశర్మ (1924 )

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -3

72 –మిలీనియం సంస్కృత పురస్కార గ్రహీత –పద్మశ్రీ దేవి దత్తశర్మ (1924 )

డోగ్రీ సాహిత్యాన్నీ హిమాలయ పర్వత ప్రాత సాహిత్యాన్ని పెంచి పోషించిన సంస్కృత పండితుడు కవి దేవీ దత్త శర్మ 23-10-1924 న ఉత్తరాఖండ్ లోని కుమాన్ జిల్లాలో జన్మించాడు .ఆగ్రా యూని వర్సిటి నుండి ఎం ఏ డిగ్రీపొంది ,బనారస్ ,పంజాబ్ యూని వర్సిటీల నుంచి రెండు డాక్టోరల్ డిగ్రీలు సాధించాడు .పంజాబ్ యూని వర్సిటి నుండి డి.లిట్ అందుకొన్నాడు .28 గ్రంధాలు ,200 పరిశోధనా పత్రాలు ,రచించాడు .56 రిసెర్చ్ గ్రంధాలలు  వారి విద్వత్తును చాటుతాయి .ఆయన 8 భాగాలుగా రాసిన ‘’సోషియో కల్చర్ ఆఫ్ ఉత్తరాఖండ్ ‘’గొప్ప ప్రాచుర్యం పొందింది .మూడు భాగాల’’ జ్ఞాన కోశం ‘’ సంతరించాడు .

చండీగర్ లోని పంజాబ్ యూని వర్సిటి లో సంస్కృత ప్రొఫెసర్ గా దీర్ఘకాలం పని చేసిన అనుభవం దేవీ దత్త శర్మ ది .

ఆయన విద్వత్తు కు తగిన గౌరవ పురస్కారాలు లభించాయి .గర్వాల్ యూని వర్సిటి ‘’జీవిత సాఫల్య పురస్కారం ‘’,న్యు ఢిల్లీ లోని గ్యాన్ కళ్యాణ్ దత్వ్య న్యాస్ సంస్థ ‘’అఖిలభారత విద్వత్ సమ్మాన్ ‘’ను ,సంపూర్ణానంద  సంస్కృత విశ్వ విద్యాలయం ‘’సంస్కృత విద్వత్ సమ్మాన్ ‘’,కేంబ్రిడ్జి లోని ఇంటర్నేషనల్ బయాగ్రాఫికల్ సెంటర్ ‘’2000 సంవత్సరం లో ‘’మిలీనియం అవార్డ్ ‘’ను ,అదే ఏడాది  భారత ప్రభుత్వం ‘’మిలీనియం సంస్కృత పురస్కారం ‘’,2001 లోభారత రాష్ట్ర పతి  గౌరవ సర్టిఫికేట్ ,2011 లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారం అందజేసి సత్కరించాయి .

సశేషం

Inline image 1

అంతర్జాతీయ కవితా దినోత్సవ శుభా కాంక్షలతో

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-3-17 –ఉయ్యూరు

 

 

 

 

 

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి