గౌతమీ మాహాత్మ్యం -39 54-రామ తీర్ధం -1

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -39

54-రామ తీర్ధం -1

భ్రూణ హత్యా పాతక౦  నుండి విముక్తి చేసే రామ తీర్ధం గురించి నలువ నారదునికి తెలియజేశాడు .ఇక్ష్వాకు వంశరాజు దశరధమహారాజు శౌర్య బల వంతుడు వివేకి .అతని రాణులు కౌసల్య సుమిత్ర కైకేయి .వసిస్ట  మహర్షి వంశపారంపర్య పురోహితుడు .ప్రజలను కన్నతండ్రిలాగా ధర్మ రక్షణగా పాలించాడు .కానీ దేవదానవులకు తరచుగా యుద్ధాలు జరిగేవి .విజయం ఇద్దరివైపు దోబూచులాడేది .ఒక సారి దేవతలతో బ్రహ్మ యుద్ధం మానమని బోధించాడు .ఆయన మాట వినకుండా మళ్ళీ దైత్యులతో భీకర యుద్ధం చేశారు .తర్వాత దేవతలు రాక్షసులు  విష్ణు మూర్తిని, శివునిచేరి యుద్ధ విషయం చెప్పారు .ఆ ఇద్దరూ దేవదానవులు ముందుగా తపస్సులో బలవంతులైనతర్వాత యుద్ధం చేయమని చెప్పారు .

  దేవాసురులు తపస్సు ప్రారంభించారు .కాని మనసులో ద్వేషాగ్ని రగులుతూనే ఉంది .తపస్సు మానేసి మళ్ళీ  ఘోరంగా యుద్ధం చేశారు  .దేవతలు అపజయం పాలయ్యారు.అప్పుడు ఆకాశవాణి ‘’ఎవరి పక్షాన దశరధ మహారాజు ఉంటాడో వారికే విజయం కలుగుతుంది ‘’అని చెప్పింది .వాయుదేవుడు ము౦దుగా దశరధుని దగ్గరకు వెళ్లి జరిగిన విషయం చెవిలో వేసి ఆయనను తమపక్షాన ఉండమని వేడుకొన్నాడు .సరేనని ఒప్పుకొన్నాడు .వాయువు వెళ్ళగానే రాక్షసులు కూడా వచ్చి తమపక్షాన నిలిచి విజయం అందించమని వేడుకొన్నారు .

  దశరధుడు రాక్షసులతో అంతకు ముందే వాయువు వచ్చి తన సాయం దేవతలకు కావాలని కోరగా సరే అని ప్రతిజ్ఞ చేశానని చెప్పాడు .ఇచ్చిన మాట ప్రకారం స్వర్గానికి వెళ్లి దేవతలా తరఫున నిలిచి ,రాక్షసులతో యుద్ధం చేశాడు .ఆ యుద్ధం లో నముచి సోదరులైన రాక్షసులు ఆయన రధ చక్ర సీలను తీక్ష్ణ బాణాలతో విరగ్గొట్టారు .యుద్ధ తీవ్రతత లో ఉన్న రాజు దీన్ని గమనించలేదు. కాని ఆయనతో యుద్ధానికి వచ్చిన రాణి కైక గమనించి ,రధ గమనం ఆగకుండా చేయటానికి తన వ్రేలు సీలగా పెట్టింది ..దశరధుడు భీకర సంగ్రామం చేసి దైత్యులను ఓడించి సురలకు విజయం చేకూర్చి పెట్టాడు .తమకు చేసిన సాయానికి మిక్కిలి సంతసించి దేవతలు ఆయనకు అనేక వరాలు ప్రసాదించారు .విజయం తో అయోధ్యకు తిరిగి వస్తున్న రాజు కైక చేసిన సాహసాన్ని , త్యాగాన్నివిస్మయంతో మెచ్చుకొని మూడు వరాలు ఇస్తానని వాగ్దానం చేశాడు .ఆమె’’ మీవరాలు మీదగ్గరే ఉండనివ్వండి ‘’  అని వినయం గా చెప్పింది .అనేక ధనకనక వస్తు వాహనాలతో ఆమెకు సంతోషం కలిగించాడు .

  ఒకసారి దశరధుడు వేటకు వెళ్లి ,పల్లపు ప్రాంతాలలో దాక్కొని  నీళ్ళు తాగే మృగాలను వేటాడాడు .అదే సమయం లో అక్కడున్న  గ్రుడ్డి వాడు చెవిటి వాడు అతి వృద్ధుడు  వైశ్రవణుడు ,భార్య తమ ఒక్కగానొక్క కొడుకుతో దాహంగా ఉంది నీళ్ళు తెచ్చిపెట్టమని అడిగారు .తలిదండ్రులపై అత్యంత భక్తీ శ్రద్ధలతో సేవిస్తున్న ఆకొడుకు వారిద్దరినీ చెట్టుకొమ్మ మీదకు జాగ్రత్తగా ఎక్కించి ,నీళ్ళు తీసుకు రావటానికి వెళ్ళాడు .నీటి మడుగులో కలశం ముంచి నీరు తీసుకొంటుండగా వచ్చిన శబ్దం యేనుగుది అనుకోని రాజు నిశిత బాణాలు వేశాడు .వనగజాలు సంహార యోగ్యాలుకావని తెలిసినా ఆపని చేశాడు విధి వక్రించి .ఆ కుర్రాడు  గాయం తో ‘’సద్బ్రాహ్మణుడైన నన్ను అనవసరంగా నా దోషం ఏమీ లేకుండా గాయపరచినవారేవ్వరు ‘’అన్నాడు బాధతో .రాజు నిస్చేస్టుడై ఆ శబ్దం వచ్చిన చోటుకు వెళ్లి చూసి ,పశ్చాత్తాపం తో కూలిపోయాడు  .నెమ్మదిగా తేరుకొని అతని గురించి వివరాలు అడిగి తెలుసుకొని ,ఆతడు కోరినట్లుగా కలశం లోని మంచి నీటిని తీసుకొని అతని తలిదంద్రులదగ్గరకు వచ్చాడు .ఆ కుర్రాడి ప్రాణం పోయింది ..

  కొడుకు యెంత సేపటికీ రానందున వృద్ధ దంపతులు ఎదురు చూస్తూ దుఖిస్తున్నారు .రాజు నీళ్ళు అందించాడు .వచ్చింది తమ కుమారుడు కాదని గ్రహించి అతడేవ్వరో చెప్పమన్నారు .విషయమంతా వివరించగా తమ కొడుకు దగ్గరకు తీసుకు వెళ్ళమని కోరగా తీసుకు వెళ్ళాడు .కొడుకు శవం పై పడి విపరీతంగా దుఃఖించి ,దశ రదునికి కూడా వార్ధక్యం లో పుత్ర వియోగం కలిగి ఆబాధతో మరణిస్తాడని శాపం పెట్టి ,చనిపోయారు .

   రాజు దుఖభారం తో అయోధ్యకు వెళ్లి వసిష్ట మహర్షికి సర్వం నివేదించాడు .ఆయన ఆలోచించి అశ్వమేధ యాగం చేయమని చెప్పాడు. గాలవ ,జాబాలి ,వామదేవ, కశ్యపాది మునిశ్రేస్టుల  సాయంతో అశ్వమేధ యాగం చేశాడు .యాగం సమాప్తమవుతున్న సమయం లో ఆశరీరవాణి రాజుకు పుత్రులు కలుగుతారని,  జ్యేష్ట పుత్రుని పుణ్య ప్రభావం తో  రాజు నిష్పాపుడు అవుతాడని ప్రకటించింది .దశరధుని రాణులు కౌసల్యకు రాముడు సుమిత్రకు లక్ష్మణ శత్రుఘ్నులు కైకకు భరతుడు పుత్రులుగా జన్మించారు .ఈనలుగురుకుమారులు విద్యా వినయ సంపన్నులైనారు .ఒకరోజు విశ్వామిత్ర మహర్షి తన యాగ రక్షణకు రాముని పంపమని రాజునుకోరగా ,కుదరదనగా వసిస్టుడు నచ్చ చెప్పగా రామ  లక్ష్మణులను పంపాడు .వారిద్దరికీ మహర్షి మహేశ్వర సంబంధమహా విద్య ,ధనుర్విద్య మొదలైన శస్త్రాస్త్ర విద్యనూ ,లౌకిక విద్య ,రధ గజ  తురగ గదాది   విద్యలనన్నిటినీ ప్రయోగ ఉపసంహారాలతో సహా ఉపదేశించాడు .తాపసుల రక్షణార్ధం రాముడు తాటక రాక్షసిని చంపాడు .అహల్య శాప విమోచనం చేశాడు .యాజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేయటానికి వచ్చిన రాక్షసులను సంహరించారు సోదరులు .విశ్వామిత్ర యాగ సంరక్షణ చేసి ముని ప్రశంసలు పొందారు .

  విశ్వామిత్ర మహర్షి శిష్యులను మిధిలకు తీసుకు వెళ్లగా  సీతా స్వయం వరం లోరాముడు  శివ చాపం ఎక్కుపెట్టగాఅది విరిగి పోయింది దశరధాదులను సగౌరవ౦గా ఆహ్వాని౦చి   కూతురు సీతను రామునికిచ్చి వివాహం చేశాడు  మిగిలిన సోదరులకు తన తమ్ముల కూతుర్లనిచ్చి వైభవంగా వివాహం జరిపించారు .రాజు రామునికి పట్టాభిషేకం చేసి విశ్రాంతి తీసుకోనాలని భావించగా కైక దాసీ మంధర రాజు  పూర్వమిచ్చిన వరాలు జ్ఞాపకం చేయగా ఆమె రామ వనవాసం కోరగా తట్టుకోలేక పోయాడు .తండ్రికిచ్చిన మాటనిలబెట్టుకోవటానికి రాముడు సీతతో  లక్ష్మణుడితో వనవాసానికి వెళ్ళాడు  .రాజు రామ వియోగంతో చనిపోయాడు భరతుడు వచ్చి బాధపడ్డాడు  . ,

  దాశరధ మహారాజును యమభటులు యమలోకానికి తీసుకు వెళ్లి అనేక నరకాలలో అనేక శిక్షలు వేశారు –శరీరాన్ని వండారు ,ముక్కలుగా కోశారు ,ముద్ద చేశారు,ఎండగట్టారు .పాములతోకాటు వేయించారు ,దాహం ఇవ్వకుండా బాధించారు  .రాముడు చిత్రకూటం చేరి మూడేళ్ళు ఉండి,దండకారణ్యం ప్రవేశించి ,అక్కడ మునులను బాధపెడుతూ యజ్ఞయాగాదులను పాడు చేస్తున్న రాక్ష సమూహాలను మునులకోరికపై సంహరించాడు .అక్కడి నుండి గంగా తీరం చేరుకొన్నాడు భార్యా సోదరు లతో .రాముడు గౌతమీ తీరం చేరాడని తెలుసుకొన్న యముడు దశరధునికి నరకం నుండి విముక్తి కలిగించమని ,గౌతమీ నదికి అయిదు యోజనాల పర్యంతం రాముడున్నంత వరకు అతని తండ్రికి నరకబాధ ఉండరాదని   ఆదేశించాడు .

  సశేషం

  మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-2-19-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

16-2-19శనివారం ఉదయం మా ఇంట్లో మా శిష్యుడు చి చిలుకూరి దంపతులు

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

దక్షిణ భారత దేశం లోనవ దంపతులకు  అరుంధతీ నక్షత్ర దర్శనం చేయించటం లో అంతరార్ధం –

దక్షిణ భారత దేశం లోనవ దంపతులకు  అరుంధతీ నక్షత్ర దర్శనం చేయించటం లో అంతరార్ధం

–డా,ఏ.వి రామయ్య మరియు షెర్రీ థాంప్సన్–డిపార్ట్ మెంట్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్ అండ్ ఆస్ట్రానమీ -వాండర్ బిల్ట్ యూని వర్సిటీ  -నాష్ విల్ -టెన్నెస్సీ -యు ఎస్ ఏ .

 

దక్షిణ భారత దేశం లో కొత్తగా పెళ్ళైన దంపతులకు పురోహితుడు దగ్గరుండి రాత్రివేళ అరుంధతీ నక్షత్రాన్ని చూపించటం అనూచానంగా వస్తున్న సంప్రదాయం .మినుకు మంటున్న ఈ తార ను దర్శిస్తూ ,కొత్త పెళ్లి కూతురూ పెళ్ళికొడుకు తాము అరుంధతీ వసిష్ట దంపతులలాగా అన్యోన్యంగా కలకాలం జీవిస్తామని ప్రమాణం   చేస్తారు .ఈనాటికీ వివాహాలలో పాటిస్తున్న ఈ పురాతన సాంప్రదాయానికి ఉన్న ప్రాముఖ్యత, అంతరార్ధం ఏమిటి ?.ఖగోళ విషయంగా అరుంధతీ నక్షత్ర  అవగాహన కలగటం ఉపయోగకరమైన విషయం .

రాత్రి వేళ ఆకాశం లో సప్తరుషి నక్షత్రాల ఆకారం  స్పష్టంగా గుర్తింపుగా కనిపిస్తుంది .  వివిధ సంస్కృతులు ఈ ఆకారాన్ని పొట్టి తోక ఉన్న పాడే పిట్ట డిప్పర్ గా ,గరిటె గా ,నాగలిగా ,పొడవైన పార గా గుర్తిస్తే ,ఈజిప్ట్ దేశంవారు హిప్పో పొటామస్ జంతువుగా ,ఎద్దు  వెనుక కాళ్ళు గా భావించారు .

నక్షత్ర సముదాయాలు  ,నక్షత్ర రాశులకంటే కంటే భిన్నమైనవి .ఆకాశం 88అధీకృత రాశులుగా విభజింపబడింది .అలాగే భారత దేశమూ 29 రాష్ట్రాలుగా విభజింపబడింది .నక్షత్ర సముదాయాలు కొన్ని నక్షత్రాలకూడలిగా మనకు బాగా తెలిసిన ఆకారాలుగా అంటే కుండ ఆకారం గా  ధనుస్సు ఆకారంగా కనిపిస్తాయి .నక్షత్ర సముదాయాలు ఒక్కోసారి నక్షత్ర రాశుల అంచులను  కూడా  దాటిపోవచ్చు .కానీ సప్తర్షి మండలం మాత్రం ఉర్సా మేజర్ నక్షత్ర రాశి పరిధిలోనే ఉంది .నక్షత్రాలు  హైడ్రోజెన్ హీలియం వాయువుల ,మరికొన్ని తక్కువ ప్రమాణమున్న మూలకాల  సమాహారంగా గురుత్వాకర్షణతో కలిసి ఉంటాయి .వీటి లోతైన మధ్యభాగం కోర్ లోహైడ్రోజెన్ న్యుక్లియస్ ల ఘర్షణ వలన  నక్షత్రాలు హీలియం ,రేడియేషన్ ల ఉత్పత్తి చేసి శక్తిజనకాలౌతాయి .మన సూర్య నక్షత్రం లోని కోర్ లో     ఈ రేడియేషన్ ఏర్పడి కోర్ పరిధి దాటితప్పించుకొని   ,అంచులకు చేరటానికి అనేక మిలియన్ సంవత్సరాల కాలం పడుతుంది .ఇలా తప్పించుకొన్న  రేడియేషన్ 8 నిమిషాలకాలం లో భూమిని చేరి వెలుతురూ వేడిఅందిస్తుంది .సూర్య నక్షత్రం లో జరిగే ఈ న్యూక్లియర్ చర్యలు  అనేక వందల బిలియన్ల నక్షత్ర సముదాయాలున్న పాలపుంత లలో లోనూజరిగి , మనకు కనిపించే  వందల బిలియన్ల గెలాక్సీ లలోనూ  నిరంతరం జరుగుతూనే ఉంటుంది .

 

ఒకప్పుడు సూర్య నక్షత్రాన్ని 109భూగోళాలు పట్టేఆకారం ,మన సౌర వ్యవస్థ ద్రవ్యరాశిలో 99.86 శాతం ద్రవ్య రాశి ,ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత 5,500 డిగ్రీల సెంటిగ్రేడ్ ఉన్న సరాసరి నక్షత్రంగా భావించారు .కాని ఇటీవలికాలం లో చిన్నా చితకా పేలవంగా ఉన్న  వస్తువులను కూడా గుర్తించ గలిగిన సామర్ధ్యం  ఖగోళ శాస్త్ర వేత్తల కు కలిగింది .ఇప్పుడు  సూర్యనక్షత్రం  అక్కడున్న నక్షత్రాల  కంటే కనీసం  ముప్పాతిక ఎక్కువ ప్రకాశవంతం వంతమైనదని  తేల్చారు  .రాత్రివేళ ఆకాశం లో కనిపించే చిన్నగా ,పేలవంగా కనిపించే  నక్షత్రాలు ,సప్తర్షి మండల నక్షత్రాలు సూర్యునికన్నా చాలా పెద్దవి ,ఎక్కువ ప్రకాశం కలవి అని తెలియ జేశారు .

సప్తర్షి మండల నక్షత్రాలను భారతీయులు ప్రత్యేక పేర్లతోనూ ,పాశ్చాత్యులు వేరొక పేర్లతోనూ పిలిచారు కానీ ఖగోళ వేత్తలు  మాత్రం ఈ నక్షత్రాలకు ‘’బేయర్’’పేర్లు పెట్టారు .బేయర్ పేరు లేక హోదా ఉన్న నక్షత్రం గ్రీకు అక్షరం తోనూ దానితర్వాత దాని మాతృకూటమి పేరున్న లాటిన్ అక్షరం తోనూ  గుర్తింపు పొందుతుంది .ఉదాహరణకు ‘’ఉర్సే  మేజర్ ‘’లోని అత్యంత ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రం ‘’క్రతు ’’ .దీన్ని ‘’ఉర్సే మేజారిస్ ‘’(Uma)గా గుర్తిస్తారు .ఆ నక్షత్ర కూటమిలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాన్ని ఆల్ఫా ,అంతకంటే తక్కువ కాంతి కలదాన్నిబీటా అనీ అలాగే మిగిలినవి కూడా .గ్రీకు అక్షరాలు పైనుంచి కిందకు వచ్చేకొద్దీ నక్షత్ర కాంతి తగ్గిపోతుందని భావం .

భారతీయ పురాణాలలో ఉన్న సప్త ఋషుల  పేర్లలో  కొన్ని మార్పులు కనిపిస్తాయి .అత్రి ,వసిష్ట పేర్లు అందరిజాబితాలలో ఉన్నాయి .కాలక్రమ౦లో మిగిలిన అయిదుగురి పేర్లు మారాయి .మధ్యయుగం లో కలికాల మహాత్మ్యం వలన అసలైన జాబితా కనుమరుగైంది .ఇప్పుడు మనం సప్త రుషులపేర్లు, వాటి బేయర్ పేర్లూ  తెలుసుకొందాం .

 

భారతీయ పేరు బేయర్ గుర్తింపు పాశ్చాత్య దేశాలలో పేరు
క్రతు α Uma దుభే
పులహ β UMa మెరాక్
పులస్త్య g Uma ఫెక్డా
అత్రి d Uma మెర్గ్రెజ్
అంగీరస e Uma అలియోత్
వసిష్ట z Uma మీజర్
భ్రుగు h Uma అలియోత్

 

మానవ జాతి చరిత్రలో సప్తర్షి మండల ఆకారం  దాదాపు ఒకే రకంగా ఉంది .అయితే అత్యంత దీర్ఘకాలాలలో మార్పులు పొందుతుంది .సప్తరుషి నక్షత్రాలలో అయిదు నక్షత్రాలు ‘’ఉర్సే మేజర్  మూవింగ్ క్లస్టర్ ‘’  కు సన్నిహితమైన నక్షత్ర సంబంధమైన వాటిలో సభ్యత్వమున్నవే .ఇవన్నీకలిసే విశ్వమంతా ప్రయాణం చేస్తాయి .ఈ అయిదు నక్షత్రాలు సప్తర్షి మండల ఆకారానికి దోహదంచేస్తాయి .

క్రతు, భ్రుగు నక్షత్రాలు డిప్పర్  ఆకార వినాశానికి ఎక్కువ దోహదం  చేస్తాయి .ఈ రెండు నక్షత్రాలు ఆకూటమికి  ఎదురెదురు దిశలలో ఉంటాయి .కానీ రెండూకలిసి   ఉర్సా మేజర్ మూవింగ్ క్లస్టర్  ప్రయాణ దిశకు వ్యతిరేక దిశలో అంతరిక్షం లో కదుల్తాయి .అదే పరిధిలో ఉన్నట్లు కనిపించినా క్రతు ,భ్రుగు నక్షత్రాలు అంతరిక్షం లో భూమికి  చాలా దూరం లో ఉంటాయి .కాని అత్యంత ప్రకాశ వంతమైన నక్షత్రాలుకనుక ఆకాశం లో మిగిలిన అయిదు నక్షత్రాల కు దగ్గర గా ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి .

 క్రతు,భ్రుగు లమధ్య ఉన్న భేదాన్ని మిగిలిన అయిదు నక్షత్రాల విషయాలను  కాలమే తెలియజేయాలి .అంతరిక్షం లో నక్షత్రాల గమనాన్ని ‘’ప్రాపర్ మోషన్ ‘’అంటారు .ఒక స్థిర నక్షత్రం అంతరిక్షం లో సూర్యుని అసలు గమనానికి సంబంధమైన స్పష్టమైన గమనం లో కొంతభాగాన్నేప్రాపర్ మోషన్ అంటారు .ఎట్టకేలకు క్రతు భ్రుగు ల ప్రాపర్ మోషన్ సప్ర ఋషుల కాలమానాన్నీ ,ఆకారాన్నీసాగదీస్తాయి .ఈవిషయం క్రీ పూ.లక్ష సంవత్సరాలనుంచి క్రీ.శ లక్ష సంవత్సరాలవరకు ఉన్న రెండు లక్షల  సంవత్సరాలకాలం లో ఆ నక్షత్రాల స్థానాలను ఈ క్రింది చిత్రం చక్కగా తెలియ జేస్తుంది .
సంవత్సరాలకాలం లో ఆ నక్షత్రాల స్థానాలను ఈ క్రింది చిత్రం చక్కగా తెలియ జేస్తుంది .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

కాని   నూతన వధూవరులు ఆకాశం లో  సప్తర్షి మండలం లోని ప్రాపర్ మోషన్ ను చూడటానికి ఉద్దేశించరు.1869లో ఆంగ్ల ఖగోళ వేత్త ఆర్ .ఏ. ప్రోక్టార్ సప్త ఋషుల ప్రాపర్ మోషన్ ను కనిపెట్టటానికి  ,చాలాకాలానికిపూర్వమే ఈ ఆచారం అమలులో ఉంది .  కాని నక్షత్రాల దూరంగా వెడలె నడక సామాన్య మానవ కంటికి గుర్తించటం అసాధ్యం ,సప్తర్షులలో మరో రహస్యం దాగి ఉంది .జపనీయులలాగే ప్రాచీన ఆరబ్బులూ ఈ రహస్యాన్ని కనిపెట్టారు .అందుకే దక్షిణ భారత వివాహాలలో లాగే వారూ అరుంధతీ నక్షత్రం చూపించటం ఆచారంగా పెట్టుకొన్నారు .రాత్రి వేళ నిర్మలాకాశం లో సప్తర్షి మండలం లో ఒక జంట నక్షత్రాలు కనిపిస్తాయి .వసిష్ట నక్షత్రానికి తోడుగా తక్కువ కాంతి కల నక్షత్రం అరుంధతి  కనిపిస్తుంది.ఈ జంట నక్షత్రాలలో ఒకటి అశ్వ రూపం లో ఉన్న వసిష్ట ,రౌతు రూపం లో ఉన్న అరుంధతి నక్షత్రాలు .

నక్షత్రాల లో సూర్యుడు చాలా అల్పసంఖ్యాకవర్గం అంటే మైనారిటీ వాడు .ఒంటరిగా అత్యంత వేగం గా సూర్య నక్షత్రం ప్రయాణిస్తుంది .మిగిలిన మెజారిటీ నక్షత్రాలు జంటగానో ఇంకా ఎక్కువ వాటితోనో కలిసి ప్రయాణిస్తాయి.  ఇవి అతిదగ్గరగా కదలటం,అతి కాంతి హీనంగా ఉండటం  వలన సామాన్య మానవ నేత్రం వీటిని  స్పష్టంగా చూడలేదు .

అరుంధతి ,వసిష్ట నక్షత్రాలు ఉర్సే మేజర్ మూవింగ్ క్లస్టర్ లో సభ్యులే కనుక అంతరిక్షం లో ఈ రెండూ కలిసే ప్రయాణిస్తాయి .ఈ అద్వితీయ జంట నక్షత్రాలు పూర్వకాలం వారికి ఆప్టికల్ డబుల్ స్టార్స్ అంటే దృశ్య సంబంధమైన జంట నక్షత్రాలుగా కనిపించాయి .చూసేవారికి   ఆ రెండూ ఒకే దృష్టి మార్గం లోఉన్నట్లు కనిపించటం వలన కలిసి ఉన్నట్లు అనిపిస్తాయి .సుదూరం లో ఉన్న ఇద్దరు  వ్యక్తులు  మనవైపుకు వస్తున్నప్పుడు వారు ఒకరికొకరు దూరం లో ఉన్నా ,ఇద్దరూ అతి దగ్గరగా ఉన్నట్లే అనిపిస్తారు .

ఖగోళ శాస్త్ర వేత్తలు ఇటీవలికాలం లో అరుంధతి వసిష్ట నక్షత్రాలు గురుత్వాకర్షణ  వలన ఒకరితో ఒకరు కలిసి బైనరి స్టార్ సిస్టం గా ఉన్నట్లు గుర్తించారు .కాని ఇదిపూర్తిగా నిర్డుస్టమైనదని  చెప్పలేము .బైనరి స్టార్స్ అంటే జంట నక్షత్రాలు ,ఆప్టికల్ డబుల్ స్టార్స్ అంటే దృశ్య సంబంధమైన ద్వంద్వ నక్షత్రాలకంటే భిన్నమైనవి .మొదటివి గురుత్వాకర్షణ శక్తితో కలిసిపోయినవి .రెండోవి అయిన దృశ్య సంబంద ద్వంద్వ నక్షత్రాలమధ్య బాంధవ్యమే లేదు .ఇదేకాక ఉల్సామేజర్ మువింగ్  క్లస్టర్ తో కలిసే ప్రయాణిస్తాయి .అంతేకాదు వసిష్ట ,అరుంధతీ నక్షత్రాలు  ఒకదాని వెంబడి జంట నక్షత్రాలుగా వాటి మధ్య ఉన్న కేంద్రం ఆధారంగా తిరుగాయి .

నక్షత్రాలు గురుత్వాకర్షణ శక్తితో కలిసి ఉన్నట్లు కనిపించినా అవి ఒకదానికొకటి చాలా దూరం లో ఉంటాయి .వీటి మధ్య దూరాన్నిసెకనుకు 300,000,000 మీటర్ల వేగం ఉన్న   కాంతి తో కొలుస్తారు . మనకు అతి దగ్గర గా ఉన్న నక్షత్ర౦ ‘’ప్రాక్సిమా సెంచురీ ‘’నుంచి భూమికి కాంతి ప్రయాణం చేయటానికి 4.2సంవత్సరాలు పడుతుంది .అరుంధతి నక్షత్రం నుంచి వసిష్ట నక్షత్రానికి కాంతి ప్రయాణం చేయటానికి 3 సంవత్సరాలు పడుతుంది .వసిష్ట నక్షత్రం నుంచి భూమికి కాంతి చేరటానికి 78 ఏళ్ళు పడుతుంది .అరుంధతి నక్షత్రం నుంచి భూమికి కాంతి చేరటానికి 81సంవత్సరాలు పడుతుంది .వసిష్ట ,అరుంధతి నక్షత్రాలు ఒకదాని చుట్టూ ఒకటి తిరగటానికి ఎంతకాలం పడుతుందో ఇంకా తెలియదు .కొన్ని జంట నక్షత్ర కూటములు ఒకదాని చుట్టూ ఒకటి తిరగటానికి కొన్ని రోజులు మాత్రమె పడితే ,మరికొన్నిటికి లక్షలాది సంవత్సరాల కాలం పడుతుంది .ఒక్క వసిష్ట ,అరుంధతీ నక్షత్రాలకే సరైన పెర్లున్నాయికాని మిగిలిన జంట నక్షత్రాలకు పేర్లు లేనేలేవు .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

అరుంధతి వసిష్ట నక్షత్రాల గురించి మరిన్ని రహస్యాలున్నాయి .చాలాకాలగా వసిష్ట నక్షత్రం ఒకే ఒక నక్షత్రం అని భావించబడింది .కాని ఆధునిక టెలిస్కోప్ లు వసిష్ట నక్షత్రం రెండు  జంట నక్షత్ర సముదాయమని అంటే నాలుగు నక్షత్రాలు ఒకదాని చుట్ట్టూ ఒకటి పరిభ్రమిస్తాయనితెలియ జేశాయి .ఈ నక్షత్రాలు అతి సమీపంగా ఉంటాయి ,స్పెక్ట్రో  స్కోప్ తోనే వాటిని వేరు చేయగలం .ఇటీవలి పరిశోధనలలో అరుంధతి కూడా రెండు నక్షత్రాల సముదాయమని తెలిసింది .కనుక వసిష్ట అరుంధతి నక్షత్రాలు కేవలం రెండు నక్షత్రాలు కాదు .ఆరు నక్షత్రాల సముదాయం అని తేలింది . కాలగమనం లో వసిష్ట ఒకే ఒక ప్రకశమానమైన సామాన్య నేత్రానికి కనిపించే నక్షత్రం అనే భావననుంచి పూర్వ ఖగోళ వేత్తలు దర్శించిన  ,అసాధారణ దృశ్యమానమైన జంట నక్షత్ర౦ అనే ప్రాచీనమైన భావన నుంచి ,కలిసిఉన్న సంక్లిష్ట నక్షత్ర కుటుంబం  అనే ఆధునిక భావానికి ,వచ్చాం .

వసిష్ఠ ,అరుంధతి నక్షత్రాలు జంట నక్షత్ర సముదాయం .. మన విశ్వం లో అనేక జంట నక్షత్ర సముదాయాలు ఉన్నా కూడా ,ఈ జంట నక్షత్రాలు అనంత  కాలం నుండీ విడిపోకుండా కలిసే ఉండటమే కాక, .సామాన్య మానవ నేత్రాలకు చూడటానికి కనిపిస్తు0డటం విశేషం .అందుకే వివాహాలలో నవ దంపతులకు అరుంధతీ వసిష్ఠ నక్షత్ర దర్శనం చేయించి ,ఆ  అన్యోన్య దాంపత్య  స్ఫూర్తిని కలిగిస్తారు ”.

అనువాదం –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -14-2-19-ఉయ్యూరు

Posted in సైన్స్ | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -38 53-పూర్ణాది తీర్ధం

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -38

53-పూర్ణాది తీర్ధం

గంగకు ఉత్తరాన పూర్ణ తీర్ధముంది .దీనిలో హరి హరులుంటారు .పూర్వం కల్పం మొదట్లో ఆయువు కుమారుడు ధన్వంతరి ఉండేవాడు .ఆశ్వమేధాది అనేక యజ్ఞాలు చేసి ,ఎన్నో దానాలు ఇచ్చి పుష్కలంగా భోగభాగ్యాలతో వర్ధిల్లి ,చివరికి వైరాగ్యం కలిగి ,గంగా తీరం చేరి తీవ్ర తపస్సు చేశాడు .ఒకప్పుడు ధన్వంతరి రాజు చే ఓడి౦ప బడిన’’ తమాసురుడు’’ అనే రాక్షసుడు భయం తో వెయ్యేళ్ళు సముద్రం లో దాక్కొన్నాడు .ధన్వనతరి వైరాగ్యం ,అతనికొడుకు రాజ్యానికి రావటం తెలిసి వాడు సముద్రం నుంచి బయటికి వచ్చి, తపస్సులో ఉన్న ధన్వంతరిని చంపాలనుకొన్నాడు .

  తమాసురుడు స్త్రీ వేషం లో ,రాజు దగ్గరకొచ్చి వివిధ భంగిమలతో ,గాన నాట్యాలతో ఆకర్షించే ప్రయత్నం చేసింది .చాలాకాలం గమనించి ఆమెపై దయకలిగి,ఆమె ఎవరో ఎందుకు ఒంటరిగా అడవిలో ఆనందంగా ఎవరికోసం ఎదురు చూస్తున్నదో అడిగాడు .ఆమె తెలివిగాఅతనికోసమే తన తపన అంతా అన్నది .కరిగిపోయి రాజు ఆమెకు వశమయ్యాడు .అదే అదను అనుకోని తమాసురుడు ధన్వంతరి తపస్సు నాశనం చేసి వెళ్ళిపోగా, బ్రహ్మ తపో భ్రస్టు డైన  అతన్ని చేరి ,మనస్తాపం పోగొట్టే మాటలతో ఓదార్చి ,ఇంతటి పనికి పూనుకొన్నవాడు అతని పూర్వ శత్రువైన తముడు అనీ ,అతని దుఖం తీరాలంటే విష్ణు మూర్తి గురించి  తపస్సు చేయమని బోధించాడు .

  ధన్వంతరి విష్ణుమూర్తి ని ‘’జయ భూతపతే నాద ,జయ పన్నగ శాయినే ,-జయ సర్వగ ,గోవింద జయ విశ్వ కృతేనమః ‘’ ,’’జయ జన్మద జన్మిస్థపరమాత్మన్నమో స్తుతే –జయ ముక్తిద ముక్తిస్త్వం ,జయ భుక్తిజ కేశవ’’-త్వమేవ లోక త్రయ వర్తి జీవన నికాయ సంక్లేశ వినాశన దక్ష –శ్రీ పుండరీకాక్ష కృపానిధే త్వం ,నిధేహి ,పాణిం మమ మూర్ధ్ని విష్ణో’’అంటూ స్తుతించాడు .మెచ్చిన విష్ణుమూర్తి ప్రత్యక్షమై ఏమికావాలని అడిగాడు .’’నాకు స్వర్గ రాజ్యం కావాలి ‘’అన్నాడు .తధాస్తు అని విష్ణువు అంతర్ధానమయ్యాడు .ధన్వ౦తరి  స్వర్గ లోకాధిపతి అయ్యాడు .ఇంద్రుడు అప్పటికే మూడు సార్లు పదవి కోల్పోయాడు .మొదటి సారి వృత్రాసుర సంహారం లో నహుషుని చేత ,రెండవసారి సింధు సేనుని వధ కారణంగా  ,మూడో సారి అహల్యా జారత్వం వల్ల ఇంద్రపదవి పోగొట్టుకొన్నాడు ..

 పదవిలేక ,వ్యాపకం లేక దిగులుతోదేవ గురువు బృహస్పతిని చేరి మొర పెట్టుకొన్నాడు.బ్రహ్మ దగ్గరకు వెళ్ళమని సలహా ఇచ్చాడు ఆయన .ఇద్దరూకలిసి బ్రహ్మ దగ్గరకు వెళ్లి ప్రార్ధింఛి,బ్రహ్మను ఎందుకు శచీపతికి ఇలా జరుగుతోందని ప్రశ్నించాడు .బ్రహ్మ అంతర్ దృష్టితో చూసి ఇంద్రుడు ‘’ఖండ ధర్మం ‘’అనే దోషం తో పదవి పోగొట్టుకొన్నాడు అన్నాడు .నివారణ ఉపాయం అడిగారు .అన్నిటినీ పరిష్కరించేది గంగానది కనుక అక్కడికి వెళ్లి హరి,హర ధ్యానం చేయమని చెప్పాడు .  అల్లాగే చేశారు –

‘’నమో మత్చ్యాయ కూర్మాయ వరాహాయ నమో నమః –నారసింహాయ దేవాయ వామనాయ నమోనమః-నమోస్తు హరరూపాయ ,త్రివిక్రమ నమోస్తుతే –నమోస్తు బుద్ధరూపాయ ,రామ రూపాయ కల్కినే –తావన్నిః శ్రీకతా పుంసాం మాలిన్య౦ దైన్య మేవమే –యాపన్న యాన్తిశరణం హరే త్వాం కరుణార్ణవం’’అని ఇంద్రుడూ –

‘’సూక్ష్మం పరంజ్యోతి రన౦త రూప మోంకార మాత్ర౦ ప్రకృతేఃపరం యత్ –చిద్రూప మానంద మయం సమస్త మేవ౦ వదంతీశ ముముక్ష్వవస్త్వాం –ఆరాధ యంత్యత్ర భవంత మీశం ,మహా మఖైః పంచభి రప్య కామాః-సంసార సింధోః పరమాప్త కామా ,విశన్తి దివ్యం భువనం వపుస్తే ‘’

‘’స్థూలం చ సూక్షం త్వమనాది నిత్యం ,పితా చ మాతా యదసచ్చ సచ్చ-ఏవం స్త్వతో యః శ్రుతిభిః పురాణై ర్నమామి సోమేశ్వర మీశితారం ‘’అంటూ బృహస్పతీ ఇద్దరూ ఒకరి తర్వాత గుక్క తిప్పుకోకుండా స్తుతించారు.ప్రసన్నులైన హరి హరులు  వరం కోరుకోమన్నారు .ఇంద్రుడు ‘’శివా !నా రాజ్యం మాటిమాటికీ వస్తో౦ది ,పోతోంది .దీనికి నేను చేసిన పాపం ఏదైనా ఉంటె ఉపశమింప జేసి ,నా సంపద రాజ్యం సుస్థిరంగా ఉండేట్లు అనుగ్రహించు .సరే నని వారిద్దరూ ముగ్గురు దేవతలుకల గౌతమీనది వా౦ఛితాలు తీర్చటానికి సమర్ధురాలు .అందులో

‘’త్రి దైవత్యం మహా తీర్ధం గౌతమీ వాంచిత ప్రదా-తస్యామనేన మంత్రేణ కురుతాం స్నాన మాదరాత్ ‘’-‘’అభిషేకం మహేన్ద్రస్య మంగళాయ బృహస్పతిః –కరోతు సంస్మరన్నాహం సంపదాం స్థైర్య సిద్ధయే ‘’-‘’ఇహ జన్మని పూర్వస్మిన్ యత్కించి త్సు కృతం కృతం –తత్సర్వం పూర్ణతా మేతు గోదావరి నమోస్తుతే ‘’అనే మంత్రాలు చదువుతూ పవిత్ర స్నానాలు చేయామని చెప్పగా వాళ్ళిద్దరూ అలాగే చేశారు .

  దేవ గురుడైన బృహస్పతి ఇంద్రునికి మహాభి షేకం చేశాడు .ఇంద్రుని అభిషేక జలం తో పుట్టిన నది ‘’మంగళా ‘’అనే పేరుతొ పిలువబడింది .దానితో కలిసిన గంగా సంగమం పవిత్రమైనది .ఇంద్రుని స్తోత్రానికి శ్రీహరి ప్రత్యక్షమై ఇంద్రుని కోరిక తీర్చగా  త్రిలోక సంమితమైన భూమిని పొందాడు .ఈ తీర్ధమే ‘’గోవింద తీర్ధం ‘’.దేవేంద్రుడు సుస్థిరమైన ఇంద్ర పదవికోసం మహేశ్వరుని స్తుతించి ఒక శివ లింగాన్ని ప్రతిష్టించి అభిషేకించాడు  .దీన్ని దేవతలంతా పూజించి అభిషేకించారు  .ఇదే పూర్ణ తీర్ధం గా ప్రసిద్ధి చెందింది అని నారదునికి బ్రహ్మ వివరించాడు .

  సశేషం

  ఉయ్యూరు వీరమ్మతల్లి -తిరునాళ ప్రారంభ శుభాకాంక్షలతో

 మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-2-19-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

డా రామయ్యగారి సహృదయత

13-2-19బుధవారం సాయంత్రం అణుశాస్త్ర వేత్త డా ఆకునూరి వెంకటరామయ్య గారి తరఫున మా ఇంటికి వచ్చిన 40ఏళ్ళక్రితం అమెరికాలో రామయ్యగారి నాష్ విల్ లో వారికుటుంబం తో ముఖ్యంగా రామయ్యగారి అర్ధాంగి శ్రీమతి కృష్ణ మయి గారితో అత్యంత సాన్నిహిత్యం తో కుటుంబ స్నేహితురాలుగా ఉన్న మా మేనకోడలు శ్రీమతి ఇందుమతి అంటే మా కజిన్ సిస్టర్ శ్రీమతి శారదక్కయ్య కుమార్తె  మరియు ఆమె వదిన  (ఛి లక్షణ భార్య )మా దంపతులకు నూతన వస్త్రాలు ,సరసభారతికి 116 డాలర్ల నగదు కానుక అందజేసిన చిత్రాలు

ఈ స్లైడ్ ప్రదర్శన కోసం జావాస్క్రిప్ట్ అవసరం.

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

శ్రీదాసు శ్రీరాములుగారి గ్రంధాలు ఉయ్యూరు లైబ్రరీకి బహూకరణ

మహాకవి స్వర్గీయ దాసు శ్రీరాములు గారి మునిమనవడు శ్రీ దాసు అచ్యుతరావు గారు దాసుగారి సాహిత్యగ్రంథాలు కొన్ని నాకు పంపగా వాటిని ఉయ్యూరు  శాఖాగ్రంథాలయానికి  అధికారిణి శ్రీమతి స్రవంతికి  13-2-19 బుధ వారం సాయంత్రం అందజేసిన చిత్రాలు -దుర్గాప్రసాద్ 

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

నేను రాసిన ”సిద్ధ యోగిపుంగవులు ”పుస్తకం లోని” అవధూత చక్రవర్తి -కురుమద్దాలి పిచ్చమ్మ”వ్యాసం ఫిబ్రవరి ”గురు సాయి స్థాన్ ”లో పునర్ముద్రితం

నేను రాసిన ”సిద్ధ యోగిపుంగవులు ”పుస్తకం లోని” అవధూత చక్రవర్తి -కురుమద్దాలి పిచ్చమ్మ”వ్యాసం ఫిబ్రవరి ”గురు సాయి స్థాన్ ”లో పునర్ముద్రితం

 

image.png

image.png
Posted in వార్తా పత్రికలో | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -37 51-ధాన్య తీర్ధం

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -37

51-ధాన్య  తీర్ధం

ఓషధులు సోమరాజు చంద్రుని పతిగా పొంది లోకాలకు,  గంగకు ఇష్టమైన మాటలు పలుకుతూ ఇలా చెప్పాయి –‘’వేదవేత్తలకు  తెలిసిన  పురాగాథ ఒకటి ఉంది .మాతృసమానమైన ,సస్య సంపన్న మైన భూమాతను గంగా తీరం లో దానమిస్తే సకల కోరికలు నెరవేరుతాయి .భూమి, గోవు ,ఓషధులను దానం చేస్తే సకలకార్య సిద్ధి కలుగుతుంది .ఆ దానం అక్షయమవుతుంది .ఓషధులకు సోముడు పతి అనితెలిసి దానం చేసిన బ్రహ్మవేత్త బ్రహ్మలోకం లో గౌరవం పొందుతాడు .గంగలో మా ఓషధులను దానం చేస్తే సంసార సాగరం తరిస్తాడు .మేము బ్రహ్మ స్వరూపులం ,ప్రాణ రూపిణులం.మమ్మల్ని జితవ్రతుడు దానం చేస్తే తరిస్తాడు .మేము జగత్తు అంతా వ్యాపించి ఉన్నాం .హవ్య ,కవ్య రూపమైన అమృతం ,సర్వ శ్రేష్ట భోజన పదార్ధం దానం చేస్తే వారిని మేము తరి౦ప జేస్తాం .ఈ వైదిక గాథ విన్నవాడు కూడా తరింప బడుతాడు .’’ఈ ధాన్య తీర్ధ స్నాన జప దానాలు సర్వ స౦పదలనిస్తాయని బ్రహ్మ నారదుడికి చెప్పాడు .

51-విదర్భా సంగమ రేవతీ సంగమాది తీర్ధం

    భారద్వాజమహర్షి సోదరి రేవతి కురూపి .ఈమెను చూస్తూ కలతమనస్సుతో మాహర్షి గంగాతీరం లో విచార గ్రస్తుడై ఉన్నాడు .ఆపిల్లను ఎవరు పెళ్లి చేసుకొంటారనే దుగ్ధ ఆయన్ను బాధించింది .ఒక రోజు ఒక ముని ఆయన సందర్శనం కోసం వచ్చాడు .ఆయన అందమైన వాడు .వయసు 16.శాంత దా౦తాలలో మేటి .పేరు ‘’కఠుడు’’.ఆ ముని కుమారుని భరద్వాజమహర్షి ఆహ్వానించి ,పూజించి ,ఆతిధ్యమిచ్చాడు .

  వచ్చినవాడిని అతని రాకకు కారణం అడిగాడు మహర్షి .విద్య నేర్వటానికి వచ్చిన విద్యార్ధిని అని పరిచయం చేసుకొన్నాడు .కులీనుడు,సత్యవాది అయిన తనకు విద్య నేర్పమని ప్రార్ధించాడు .భరద్వాజుడు అతడిని శిష్యునిగా స్వీకరించి సకల విద్యలు నేర్పాడు .శిష్యుని విద్యాభ్యాసం పూర్తవగానే గురువు ను ‘’ఇచ్ఛేయం  దక్షిణా౦ దాత౦ గురో తవ మనః ప్రియాం –వదస్వ దుర్లభం వాపి గురో తుభ్యం నమోస్తుతే-విద్యా ప్రాప్యాపి యే మోహాత్స్వగురోః పారితోషికం –న ప్రయచ్ఛంతి నిరయం తేయంత్యాచంద్ర తారకం ‘’అన్నాడు అంటే –మనస్సుకు  ప్రియమైన దక్షిణ ఇవ్వాలను కొంటున్నాను .దుర్లభమైనదైనా సంకోచం వద్దు .విద్య నేర్పిన గురువుకు తగిన పారితోషికం ఇవ్వని వాడు ఆచంద్ర తారార్కంగా నరకం పొందుతాడు’’ .

 భరద్వాజుడు తన సోదరి రేవతిని వివాహమాడి సుఖంగా అన్యోన్యంగా దాంపత్యం చేయటమే తను కోరే గురు దక్షిణ అన్నాడు. శిష్యుడు గురువు తండ్రి వంటివాడు కదా అలాంటప్పుడు ఈ సంబంధం ఏవిధంగా ధర్మం అవుతుంది అని అడిగాడు .దానికి మహర్షి –

‘’మద్వాక్యం కురు సత్యం త్వం మమాజ్ఞా తవ దక్షిణా –సర్వం స్మృత్వా కఠాద్యత్వం రేవతీం భర తన్మనాః’’-నామాట నిజం చేయి నా ఆజ్ఞాపాలన మే నీ గురు దక్షిణ .అన్నీ స్మరించుకో .రేవతిపై ప్రేమ చూపి భార్యగా గ్రహించు .అన్నాడు .గుర్వాజ్ఞ శిరసావహించి కఠుడు రేవతిని పెళ్ళాడి  ,పరమేశ్వరుని పూజించి అభిషేకించాడు .వెంటనే రేవతి సర్వాంగ సుందరిగా మారిపోయింది.అభిషేక జలం  ప్రవహించి గంగానదిలో కలిసింది .రేవతికి పుణ్య రూపం కోసం భర్త అనేక రకాల పవిత్ర  దర్భలతో  అభిషేకించాడు .అది విడర్భా నది అయింది .రేవతీ –గంగా సంగమం, విదర్భా –గౌతమీ సంగమం లలో స్నానిస్తే భుక్తి ,ముక్తి పొందుతారని బ్రహ్మ నారదునికి తెలిపాడు .

   సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -13-2-19-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

శ్రీ సుభద్రా బలరామ సమేత శ్రీ జగన్నధస్వామివారి ఆలయం-వడాలి 

శ్రీ సుభద్రా బలరామ సమేత శ్రీ జగన్నధస్వామివారి ఆలయం-వడాలి 

కృష్ణాజిల్లా గుడివాడ దగ్గర వడాలి గ్రామంలో  శ్రీ సుభద్రా బలరామ సమేత శ్రీ జగన్నాధస్వామివారి ఆలయం:- పురాతన చరిత్రగల అన్నాచెల్లెళ్ళకు ఉన్న ఏకైక ఆలయం ఇది. అన్న బలరామ, జగన్నాధులతో కలిసి, చెల్లెలు సుభద్ర దర్శనమిచ్చే ఏకైక దేవాలయంగా ఇది ప్రసిద్ధికెక్కినది. ఈ ఆలయాన్ని 1765 లో నిర్మాణంచేసి స్వామివారి విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించి, గ్రామానికి వ్యాధాళి గా నామకరణం చేసినట్లు చరిత్ర ఆధారంగా చెప్పుచున్నారు. అప్పటి నుండి ఈ క్షేత్రం చిన్న పూరీ గా ప్రసిద్ధి చెంది భక్తులకు కొంగు బంగారంగా విరాజిల్లుతున్నది. అప్పటి ఆలయం శిథిలావస్థకు చేరుకొనడంతో, 2011 లో ఆలయ పునర్నిర్మాణం ప్రారంభించి, 2009, మార్చి-5వ తేదీనాడు నూతన ఆలయంలో పునఃప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలు నిర్వహించారు.

బ్రహ్మోత్సవాలు

ప్రతి సంవత్సరం వైశాఖ శుద్ధ త్రయోదశి మొదలు వైశాఖ బహుళ విదియ వరకు ఈ ఆలయంలో బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహించెదరు. ఈ సందర్భంగా రుక్మిణీ సత్యభామా సమేత శ్రీ వేణుగోపాలస్వామివారి కల్యాణ మహోత్సవం నిర్వహించెదరు. త్రయోదశినాడు ఉదయం స్వామివారిని పెళ్ళికుమారునిగా చేసెదరు. చతుర్దశినాడు సాయంత్రం ఎదురుకోలు ఉత్సవం, స్వామివారి కళ్యాణ మహోత్సవం నిర్వహించెదరు. వైఆఖ పౌర్ణమి నాడు రాత్రి ఏడు గంటలకు స్వామివారి రథోత్సవం, పాడ్యమినాడు చక్రస్నానం, పూర్ణాహుతి, విదియనాడు పవళింపుసేవ, విశేష పూజలు నిర్వహించెదరు. ఈ బ్రహ్మోత్సవాల సందర్భంగా ప్రతి రోజూ రాత్రి సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించెదరు.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-2-19- ఉయ్యూరు

image.png


Posted in సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

కృష్ణా జిల్లా’’ పామఱ్ఱు‘’ప్రాముఖ్యత -2(చివరిభాగం ) శివ -వేంకట కవులు

                శివ -వేంకట కవులు

వీరు జంటకవులు .వీరిలో బ్రహ్మశ్రీ అడవి సాంబశివరావు పంతులుగారు మొదటివారు .రెండవవారు మధ్వశ్రీ నందగిరి  వేంకటప్పారావు పంతులుగారు .ఇద్దరి పేర్లు కలిసి వచ్చేట్లుగా ‘’శివ వేంకట కవులు ‘’అనే పేరు పెట్టుకొని జంటగా కవిత్వం చెప్పారు .

   బ్రహ్మశ్రీ అడవి సాంబశివరావు పంతులుగారు

కృష్ణాజిల్లా కైకలూరు తాలూకా బొమ్మినంపాడు గ్రామానికి చెందినవారు బ్రహ్మశ్రీ అడవి సాంబశివరావు పంతులుగారు .నియోగి బ్రాహ్మణులు .సా౦ఖ్యాయనస గోత్రీకులు .ఆంద్ర మత్చ్య పురాణం ,బిల్వనాథీయం ,సాత్రాజితీయం మొదలైన ఉద్గ్రంథాలు 25రచించిన పండితకవి .

    మధ్వశ్రీ నందగిరి  వేంకటప్పారావు పంతులుగారు

కృష్ణా జిల్లా గుడివాడ తాలూకా అంగలూరు వాస్తవ్యులు మధ్వశ్రీ నందగిరి  వేంకటప్పారావు పంతులుగారు. మధ్వబ్రాహ్మణులు .విశ్వామిత్ర సగోత్రీకులు .శ్రీ రామాయణోద్భూత ఉత్తరకాండ ,శుద్ధాంధ్ర భీమసేన విజయం మొదలైన పంచ వింశతి గ్రంథ కర్తలు .16ఏళ్ళ వయసులోనే ‘’అష్టావధానం ‘’చేసిన సాహస మేధావి కవి .అంగలూరులో స్వంత ఖర్చులతో,అనేక కస్ట నష్టాలను భరించి ‘’ బాలికా పాఠశాల’’ స్థాపించి  ,నిర్వహించి, సర్వతోముఖాభి వృద్ధి చేసిన మహోదారులు ,స్వార్ధ త్యాగి .

  సాంబశివరావు గారు , అప్పారాగారు చిరకాల మిత్రులు .సమవయస్కులుకూడా .యాభై ఏళ్ళ వయసు వారు .సహజ పా౦డిత్యులు .ఉభయభాషా కోవిదులు . తమమిత్రత్వాన్ని కాపాడుకోన్నట్లే  తమ పేర్లకూ మిత్రత్వం చేకూరుస్తూ ‘’శివ వెంకట కవులు ‘’అనే మిశ్రమ నామం తో 1912నుండి కనక దుర్గా స్తోత్ర రత్నమాల ,బ్రహ్మపత్రాభ్యుదయం ,జగన్నాథీయంమొదలైన ఆరు గ్రంథాలు రచించారు .వడాలిలో ఉన్న జగన్నాథదేవాలయం పాలకులు ఈ జంటకవులకు ‘’ప్రబంథ కవి పంచానన ‘’బిరుదునిచ్చి గౌరవించి సత్కరించారు .

ఈ విషయాలన్నీ ‘’పామర్రు కారోనేషన్’’ కమిటీ మెంబర్ శ్రీ బొమ్మారెడ్డి నాగి రెడ్డి 15-5-1914న ‘’పామఱ్ఱు( స్తూప )జయధ్వజ చరిత్ర ‘’పుస్తకం  పీఠికలో తెలియ జేశారు .

  ఈ జంటకవుల కవిత్వాన్నికొద్దిగా  ఆస్వాదిద్దాం

1-‘’శ్రీ విద్యోత సమస్త లోకపటలీ సృష్టి స్థితి క్షేపణ-ప్రావీణ్యోల్ల సదాత్మక శక్తి మహిమోపన్యస్తసర్వేశ్వర

త్వావిర్భూత దయామయా కృతితియుతుం డై,సర్వగుండౌమహా –దేవుండీయుత జార్జి భూమి పతికిన్ దీర్ఘాయు రారోగ్యముల్ ‘’

2-భూషణమై పామర్తికి –శేషుడు ధర మోచి ,యుల్లసిలునంతకు సం

 తోషమున జార్జికారో-నేషన్ కమిటీ దృఢముగ నెగడెడు గాతన్ ‘’

3-పరమోత్సాహంము తోడ హైందవ జన ప్రాంచన్మనోభీస్టముల్-చరితార్ధంబు లొనర్ప,బంచమ మహా జార్జి ప్రభుం డంచితా

దరుడై,ఢిల్లి  మహాభి షేక పదవిన్ దాల్పంగ,దన్మంగళా-కరమౌ పుణ్య దినంబు శాశ్వతముగా గన్ దెల్పబామర్తిలో

స్థిరమౌ స్తంభము నాటి ,మాకు గరమర్ధిన్ మేలుగాంచి తీ-వురు తేజో నిధివై మహామ్మదుహుమాయూన్ సాయెబు గ్రామణీ’’

4-‘’అసమాన రాజభక్తి సమేతులై ప్రజా సామాన్యమునకు రాజన్యభక్తి –స్థిరముగ నెలకొల్పి పరమోపకారంబు గావించు శ్లాఘ్య సంకల్పమొప్ప

బ్రతి సమంబును ,రాజ పట్టాభి షేకమహోత్సవ స్మరణ ప్రయోగ సరణి –నతి బీదలగువారి కన్న వస్త్రములిచ్చి తత్సుకృతంబు భూధవునకంచి

తాయురారోగ్య ములొసంగు నట్లు వేడి –కొనెడు సత్కార్య శూరులై మనెడు నట్టి

సాదు’’పామర్తి కారోనేషన్’’సమాజ –సభికులను బ్రోవు గావుత జక్రధరుడు ‘’

ఈ కమిటీ రెండవ సంవత్సరోత్సవం 12-12-1912న అప్పటి తాసిల్దారు శ్రీ తాయి సుబ్బారావు నాయుడు గారి యాజమాన్యం కింద జరుపబడింది .నిధి వసూలు చేసి హుమాయూన్ గారిలాగానే పేదలకుమృష్టాన్నభోజనం పెట్టించి నూతనవస్త్రాలిచ్చారు .12-12-1913న మూడవ వార్షికోత్సవం డిప్యూటీ  తాసిల్దార్ శ్రీ వక్కలంక లక్ష్మీ నరసింహారావు పంతులుగారు ఘనంగా నిర్వహించారు .ఈ సందర్భంగా మన జంటకవులు మంచి పద్యాలవి౦దు కూర్చారు –‘’కరుణన్ బీదల కన్నవస్త్ర ములొసంగన్ ,నీ మహోత్సాహ ని-ర్భరతన్ గన్గొని లేమి లేమి యగుచున్ వైధాత్ర  సంకల్పమున్

జరితార్ధం బొనరించు నీదగు క్రియా చాతుర్యమార్యాళిప-ల్మరు వర్ణి౦చు ను వక్కలంక కులాజాలక్ష్మి నృసి౦హాన్వయా ‘’

రూపకం –బ్యాండు మెట్టు

‘’జార్జి చక్రవర్తికిన్ –జనని మేరి రాణికిన్ –ఊర్జిత జయమంగళంబు –లొసగు నీశు డెప్పుడున్

తనదు ప్రజల సాటిగా –దలచి మనల సూటిగా –ఘనుడు జార్జి చక్రవర్తి –కాచుచుండు గావుతన్ ‘’

చివరి కందపద్యం –‘’శివ వే౦కటీయ కృతియై –చవులిడు పామఱ్ఱు స్తంభ చారిత్రంబీ

భువి నార వితారకమై –కవి హృదయాహ్లాద కరముగా విలసిల్లున్ ‘’

  శివ, వేంకట కవులు రాసి ప్రచురించిన గ్రంథాలు

1-శ్రీ రామాయణోద్భు దోత్తరకాండం 2-జగన్నాదీయం అనే వడాలి మాహాత్మ్యం 3-శుద్ధాంధ్ర మేఘ సందేశం 4-ఆంధ్రీకృత మేఘ సందేశం 5-చంద్రిక –నవలాప్రబంధం 6-బాలాశతకం 7-సీతారామ శతకం 8-రామ శతకం 9-ఆది కేశవ శతకం 10-శ్రుత శైల హనుమత్సతకం 11-బ్రహ్మ పత్రాభ్యుదయం అనే పొగాకు మహిమ 12-గంగిరెద్దు –హాస్యరచన 13-స్త్రీ విద్యా సార సంగ్రహం-వచనం  14-దొంగసామి చరిత్ర –యదార్ధకథ 15-శ్రీకృష్ణ మానస పూజ-సంస్కృతం  16-హరిహర స్తోత్ర తారావళి –సంస్కృతం 17-కనకదుర్గా స్తోత్ర రత్నమాల-సంస్కృతం 18-అంగలూరు విలేజి భూగోళం 19-పామర్రు జయధ్వజ చరిత్ర 20-బాలతొడవు (అమూల్యం )21-నేత్రావధాన చంద్రిక

ఇవన్నీ- శివ వే౦క టీయ  గ్రంథాలయం-అంగలూరు –కృష్ణా జిల్లా లో దొరుకుతాయని ప్రకటించారు జంటకవులు .

 రధ సప్తమి శుభాకాంక్షలతో

  మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-2-19-ఉయ్యూరు

image.png

 

 

 

 

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి