సంస్కార సమున్నతుడు శ్రీ అటల్ బిహారీ వాజ్ పాయ్

సంస్కార సమున్నతుడు శ్రీ అటల్ బిహారీ వాజ్ పాయ్

పవిత్ర నర్మదానది ప్రవహించే మధ్యభారతమైన మధ్యప్రదేశ్ లో జన్మించి,  ఆ నదీమతల్లి పవిత్రతను హృదయం నిండా  నింపుకొని , అక్కడి ఉజ్జయినీ మహాకాళేశ్వరుని అనుగ్రహ విభూతి పొంది ,  కవికులగురువు మహాకవి కాళిదాస కవితా సాహితీ సారాన్ని గ్రోలి ,పేరులో బిహారీ ఉండటం తో మగధ సామ్రాజ్య విధాత , మదించిన నందవంశ రాజుల మదమణగించి ,మౌర్య చంద్రగుప్తుని చక్రవర్తిగా ప్రతిష్టించి ఆ శపథం నెరవేరేదాకా సిగ ముడవని ,చాణక్యుని రాజనీతి సారాన్ని పుక్కిటబట్టి  ,అపర చాణక్యుడనిపించి  ,మధ్యప్రదేశ్ రాజ కుటుంబాల పోరాట పటిమ జీర్ణించుకొని,  ఎన్ని అడ్డంకు లెదురైనామొక్కవోని ధైర్యం తో ఎదిరించి విజయం సాధించే మనో ధైర్యాన్ని ఒంటబట్టించుకొని , ఉత్తరప్రదేశ్ నుంచి పార్లమెంట్ కు మూడు సార్లు ఎన్నికై ,అక్కడి పవిత్ర గంగా నదీఝరీ సదృశ వాగ్ధాటి నలవరచుకొని ,నడుస్తున్న సంస్కృతీ ,సంప్రదాయ ,సాహితీ త్రివేణీ సంగమమై ,,దేశంలోని అన్ని తరగతులప్రజలకు ,రాజకీయ పక్షాలకు ఆదర్శ ప్రాయమై ,ఆనాటి యుధిస్టిరునిలా అజాత శత్రువై ,ఆయనలాగా ‘’మెత్తని పులి’’ అని పించుకొని ,పద్నాలుగు పార్టీల సహకారంతో దేశం లోనే మొట్టమొదటి సహకార సంకీర్ణ మంత్రివర్గానికి నాందిపలికి ,అందరి మాటలకు ,అభిప్రాయాలకు విలువనిచ్చి ,ఒడిదుడుకులు లేకుండా పాలన సాగించి ,13 రోజులకే మంత్రివర్గం ఒకే ఒక్క వోటు తేడాతో  కూలి పోయినా,బెదరక చెదరక అడ్డదారి తొక్కక,ప్రజా విశ్వాసం మళ్ళీ పొంది పూర్తీ మెజారిటి తో అధికారం లోకి వస్తామని లోక్ సభలో శపథం లాంటి ప్రతిజ్ఞ చేసి,ఆతర్వాత ఆమాట నిలబెట్టుకొని ప్రజాబలంతో గద్దెనెక్కి షంషేర్ అనిపించుకొన్న మధ్యప్రదేశ్ నుంచి భారత దేశ తొలి ప్రధాని అయినవాడు ,అతులిత సుగుణ సంపన్నుడు శ్రీ అటల్ బిహారీ వాజ్ పాయ్ .

ఉత్తరప్రదేశ్ బటేశ్వర్ నుంచి  వీరిపూర్వీకులు మధ్యప్రదేశ్ లోని గ్వాలియర్ లోని మొరీనా కు వలసవచ్చారు .తాతగారు పండిట్ శ్యాం లాల్ వాజ్ పాయి ,వాజపేయం చేసిన శ్రౌతి  .తండ్రి  కృష్ణబిహారీ వాజ్ పాయ్ స్కూల్ టీచర్ .తల్లి శ్రీమతి కృష్ణా దేవి . శ్యాం ప్రసాద్ ముఖర్జీ అంతరింగికుడై ,జనసంఘ స్థాపనలో బాధ్యత వహించి ,దానికొక స్వరూపస్వభాలు ఏర్పరచి ,ఎన్నికలలో గెలిచే సత్తా కలిగించినవాడు .దేశమంతా ఎమర్జెన్సీ దుష్టపాలన లో క్రూర హింసా దౌర్జన్యాలతో నలిగి అష్టకష్టాలు పడుతున్నప్పుడు  లోక్ నాయక్ శ్రీ జయప్రకాష్ నారాయణ్ దానికి వ్యతిరేక పోరాటం చేసే ప్రయత్నం లో ఉండగా ,పార్టీలకు అతీతంగా ఆలోచించి ,విస్తృత ప్రాతిపదికపై ‘’జనతా పార్టీ ‘’ఏర్పరచటం లో కీలక పాత్ర పోషించి , మహాత్మాగాంధీకి అసలైన వారసుడు శ్రీ మొరార్జీ దేశాయ్ ని ప్రధాని నిచేసి ,తాను విదేశా౦గ మంత్రిగా రాణించి ,యు.ఎన్. వో .లో హిందీలో మాట్లాడిన తొలి విదేశాంగ మంత్రిగా చరిత్ర సృష్టించాడు .ఆనాటి జనతా ప్రభుత్వం ప్రజలకుఎన్నో మేళ్ళు చేసింది .సమర్ధులైన మంత్రులు ఉండేవారు .కాంగ్రెస్ కు  రాం రాం కొట్టిన శ్రీ జగ్జీవన్ రాం ఉప ప్రధాని ,ఆర్ధికమంత్రి హెచ్. ఏం .పటేల్ ,హోమ్ మంత్రి చరణ్ సింగ్ .ప్రజావసర వస్తువులన్నీ అత్యంత చౌకగా ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండేవి .ప్రజా ప్రభుత్వం ఎలా ఉండాలో జనతా ప్రభుత్వం ఆచరించి చూపింది .ఇందులోనూ వాజ్ పాయ్ చొరవ బాగా ఉంది .

క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం లో 24 రోజులు జైలు శిక్ష అనుభవించిన అటల్జీ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు .ఆపేరు చెప్పుకొని ఎన్నడూ రుబాబు చేయలేదాయన .జనతాపార్టీ ప్రభుత్వం కూలిపోయాక భారతీయ జనతా పార్టీ ఏర్పరచి అధ్యక్షులై లాల్ కృష్ణ ఆద్వానీ స్నేహ సహకారాలతో విస్తృతంగా దేశమంతా పర్యటించి ,పార్టీ పునాదులు పటిస్టం చేసి బిజెపి అధికారం లోకి రావటానికి విశేష కృషి చేశాడు .అటల్జీ అనుయాయి  భైరన్ సింగ్ షెకావత్ రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రియై ఆదర్శ ప్రభుత్వాన్ని నడిపాడు .లంబాడీలకు వెన్నుదన్నుగా నిలిచి వారి అభివృద్ధికి కృషి చేసి అంతగొప్ప ముఖ్యమంత్రి లేదు అనిపించాడు .మధ్యప్రదేశ్ లో బిజెపి ప్రభుత్వం సుందర్ లాల్ పట్వా ఆధ్వర్యం లో ఏర్పడి, నానాజీ దేశ్ ముఖ్ నా యకత్వం లో ‘’అంత్యోదయ’’ కార్యక్రమం చేబట్టి ఆదివాసీ జన సౌభాగ్యానికి శ్రీకారం చుట్టారు . ఇవన్నీ పైన వాజ్ పాయి ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు జరిగినవే .అప్పటిదాకా ఈ రెండు రాష్ట్రాలు చాలా వెనకబడి ఉన్నాయి వాటిని అభి వృద్ధిమార్గం లో నడిపిన ఘనత ఆ ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులదే.

అటల్ ప్రధాని , ఆద్వానీ ఉపప్రధాని ,అటల్ పార్టీ అధ్యక్షుడు ,ఆద్వాని  కార్యదర్శి .పార్టీకి ప్రభుత్వానికి ఒకరు ఒకరు రధి అయితే మరొకరుసారధి .వీరిద్దరి స్నేహసుగంద పరిమళం దాదాపు 68 ఏళ్ళు సాగి ,ఆదర్శ ప్రాయమైనది  అందరికీ .బిజెపి కి వారు కృష్ణార్జునులు .ఒకరికొకరు గురు శిష్యులు .ఆంద్ర ప్రదేశ్ ఐటి అభి వృద్ధికి అటల్ ఎంతో సహకరించాడు .చంద్రబాబు ఆలోచనను మన్నించి స్వర్ణ చతుర్భుజి తో ఆసేతు హిమచలపర్య౦త౦  విస్తృత మైన  రోడ్ల నిర్మాణం జరిగింది .టెలికాం లో విప్లవాత్మకమైన అభివృద్ధికీ బాబు సూచనలనే అమలు పరచాడు అటల్జీ .ద్రవ్యలోటు అదుపుకు తెచ్చేందుకు ప్రధాని కృషి చేసి మదుపు ధనాన్ని పెంచగలిగాడు .ఉచిత ప్రాధమిక విద్యకోసం ‘’సర్వ శిక్షా అభియాన్ ‘’ప్రవేశ పెట్టాడు.పెట్టుబడుల ఉపసంహరణకు ఒక మంత్రిత్వ శాఖనేర్పరచి ప్రభుత్వ పాత్రను తగ్గించి ,ప్రైవేట్ పెట్టుబడులకు ఆకర్షణ కల్గించింది అటల్జీయే.

పదేపదే ఇతర దేశాలలో  పర్యటించి ఖజానాకు బొక్క పెట్టకుండా అన్ని దేశాలకు స్నేహ హస్తం చాటి ,పాకిస్తాన్ నుకూడా మిత్రుని చేసుకొన్న చాణక్యం ఆయనది .కవ్వించిన పాకిస్తాన్ కు కార్గిల్ యుద్ధం లో బుద్దీనేర్పిన బృహస్పతి   అందుకే పాక్ మాజీప్రధాని నవాబ్ షరీఫ్ ‘’అటల్ జీ పాకిస్తాన్ ఎన్నికలలో నిలబడినా గెలుస్తారు. ఆయనకు అంతప్రజాబలం ఉంది ‘’అన్నాడు ..శత్రువైనా ప్రతిపక్షనాయకుడైనా మంచి ఉంటే మెచ్చుకొనే సహృదయత ఆయనది .బంగ్లాదేశ్ విమోచనకు విముక్తి వాహిని  ఏర్పరచి ప్రధాని ఇందిర చూపిన చొరవను మెచ్చి ఆమెను’’ అపరకాళి’’కగా అభివర్ణించిన అపరాకాళిదాసు గా  అందరి మన్ననలు పొందిన విశాల హృదయుడు .బిజెపి అంటే అమెరికా తొత్తు అని నిత్యం మొరిగే వారి నోళ్ళు మూయించి పోఖ్రాన్ అణుపరీక్ష మూడో కంటివాడుఅంటే డేగ చూపుల అమెరికా వాడికి  కూడా తెలీకుండా నిర్వహించిన దీక్షా దక్షుడు .ఇందులోకలాం గారి విశ్వసనీయపాత్రకు జేజేలు పలికినవాడు . ఆయన బహు రాజనీతిజ్ఞుడు అంటే స్టేట్స్ మన్ .

19 42లో గ్వాలియర్ విక్టోరియాకాలేజిలో చదువుతున్నప్పుడు రాజకుమారి అనే అందమైన అమ్మాయిని ప్రేమించాడు .ప్రేమలేఖ కూడా రాసి ఆమె పుస్తకం లోపెట్టాడు ఆమెకూడా రాసి అదే పుస్తకం లో పెట్టి౦ది కాని ఎవరూ బయటికి చెప్పుకోలేదు .ఆమె ఆఆయన ఆఉత్తర౦  చూడలేకపోయాడు చివరికి తలిదండ్రులకు తెలిసి పెళ్ళికి ఒప్పుకోకుండా వేరోకనితో ఆమె పెళ్లి చేశారు .తర్వాత ఎప్పుడో ఆమ కనబడింది .భర్త చనిపోయాడు ఒక కూతురు నమిత .తల్లిని  తనింటికి ఆహ్వానించి తనవద్దే ఉంచుకొని ఆకూతురును దత్తత చేసుకొని తండ్రి అయి ఆమెకు పెళ్లి చేసి ,ఆమెకు పుట్టిన పిల్ల నీహారికతో తాతగా ఆడుతూ పాడుతూ ఒక కుటుంబాన్ని ఏర్పరచుకొన్న నిండు హృదయుడు  .ఈ విషయం బయట ఎవరికీ తెలియదు .దీనికి ఆయనకుహిందీ సినిమాలో గుల్జార్ రాసిన  ‘’ప్రేమ ప్రేమగానే ఉండిపోనివ్వు .దానికి ఎలాంటి పేరూ పెట్టకు ‘’పాట ఆదర్శం .ప్రియురాలుదక్కకపోయినాప్రేమ  కలకాలం నిలుస్తుందని నిరూపించిన ప్రేమమూర్తి.

ఆయనది వికాస విదేశాంగ నీతి .ఆయన సాటిలేనిసంస్కర్త .బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి ,ఆద్యుడు ఆరాధ్యుడు .మార్గ దర్శి .కర్మ యోగి .ప్రపంచ వేదికమీద భారత దేశాన్ని సరికొత్తగా ఆవిష్కరించి ,భవిష్యత్ తరాలను ప్రభావితం చేసే కార్యక్రమాలెన్నో చేబట్టిన అభ్యుదయవాది, గామి .ప్రగతిపథ నిర్దేశకుడు .ఎందరెందరికో స్పూర్తి ,ప్రేరణ ఆయన .అటల్ లాంటి వారు మరోకరుండరు .మిత్ర ధర్మానికి ఎంతో విలువనిచ్చే అచ్చపు ప్రజాస్వామ్యవాది .అందుకే ఎమర్జెన్సీ ని అంతగా వ్యతి రేకించాడు ,కారాగార వాసం అనుభవించాడు.

పది సార్లు లోక్ సభకు, రెండు సార్లు రాజ్యసభకు ఎన్నికైన రాజకీయ దురంధరుడు .రాజనీతిజ్ఞుడు .ఒకసారరెప్పుడో ఢిల్లీ లో  7 సీట్లు బిజెపి గెలిచినప్పుడు పార్థిమేస్టారి అరుగానే పార్లమెంట్ లో  తెల్లవార్లూ మిత్రుడు సూరి నరసింహం ఇంట్లో రేడియో వింటూ,  గంటకో టీ తాగుతూ చప్పట్లుకోడుతూ నేనూ ,గుండురామం ,వెంట్రప్రగడ సాంబయ్య,మండా వీరభద్ర రావు  మొదలైన వాళ్ళం పొందిన అనుభూతి ఎన్నటికీ మర్చిపోలేను .,  అంటే స్టేట్స్ మన్ .పార్లమెంట్ ప్రసంగాలలో చురుక్కులు చమక్కులు కవితాదారతో ఆకట్టుకొన్న వాగ్ధాటి ఆయనది .

చిన్నప్పటి నుంచి  ఆర్ .ఎస్ .ఎస్. నీడలో ఎదిగిన అటల్జీ ,అధికారం లో ఉండగా దానినీడ పడకుండా ,దాని ప్రభావానికి లోనుకాకుండా ,దాని పెత్తనం తనమీద లేకుండా చేసుకొన్న సౌజన్య వ్యక్తిత్వం ఆయనది .రాజీలేని రాజనీతి, ముక్కుసూటి ఆయనముఖ్య  లక్షణాలు .

ఒకసారి శ్రీ జగ్జీవన్ రాం రైల్వేమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ఎన్నో రైలుప్రమాదాలు జరిగి ఎందరో చనిపోతే ,ఆ అంశాన్ని లోక్ సభలో ప్రస్తావిస్తూ ‘’మీ పరిపాలన లో జనం జగ్  జీవన్ కీ రాం రాం ‘’అని చమత్కరించాడు వాజపాయ్ .దీనర్ధం అయ్యా తమ ఏలుబడిలో జనం జగత్తుకు రాం రాం చెబుతున్నారు అని ఆయన పేరుతోనే గొప్ప చమత్కారం సృష్టించాడు .మరోసారి ఆయనే ఆహార మంత్రిగా ఉండగా ఆహారపదార్ధాల సప్ప్లై సరిగ్గా లేక ,పంటలు పండక జనం ఆలో లక్ష్మణా అని అలమటిస్తుంటే అప్పుడు అటల్జీ సభ లో ‘’జనం అన్నమో రాంరాం ‘’అని అలమటిస్తున్నారని మళ్ళీ ఆయన పేరుతోనే చమత్కరించాడు .ఆరేళ్ళు ప్రధానిగా చేసిన తర్వాత  ,20 14 లో మళ్ళీ యెన్. డి. ఏ .బిజెపి కూటమి  అఖండ విజయం సాధిస్తుందని ఆయన్ను రెస్ట్ తీసుకొని ఆద్వానీకి పగ్గాలిస్తే బాగుంటుంది అనే సణుగుడు ఆయన చెవిన పడి ‘’న టైర్డ్ న రిటైర్డ్  ఆద్వానీ జీకి నేత్రుత్వ్ మే విజయ్ కీ ఓర్ ప్రస్థాన్ ‘’ ‘’నేను అలసటా చెందలేదు, రిటైరూ అవ్వలేదు.ఆద్వానీగారి నేతృత్వం లో విజయం వైపు పయనం ‘’అని నర్మ గర్భంగా చెప్పారు  .1996 లో మొదటిసారిగా ప్రదానిపదవి చేబట్టే సందర్భం లో జర్నలిస్ట్ రాజీవ్ శుక్లా ఆయన్ను ఇంటర్వ్యు చేస్తూ’’అటల్ జీ ఇప్పటిదాకా హాయిగా ప్రజలమధ్య తిరిగారు .ఇక ఇప్పుడు భద్రతా వలయం లో బందీ అయి ,ప్రజలకుదూరమౌతారు. మిమ్మల్ని ప్రజలు దూరం నుంచే చూడాల్సి  వస్తుంది ‘’అని అంటూండగా అటల్జీ వలవల ఏడిచేసి కన్నీరు కార్చిన దయామయుడు .

హిమ శృంగ సదృశ సమున్నతుడు ,మేరునగ ధీరుడు ,సముద్రమంతలోతైన అంతఃకరణ ఉన్నవాడు,నడిచే భారతీయ మూర్తిమత్వం ,సర్వమత సమన్వయ  గంభీరుడు ,శ్రీ అటల్ బిహారీ వాజ్ పాయ్ 93 వ ఏట నిన్న 16- వతేదీ తిరిగి రాని లోకాలకు చేరారు  .ఆయన భారతరత్నం ,ఆయన లేనిలోటు తీరనిది .ఆయన మరణం దేశానికే తీరని నష్టం .

అశ్రునయనాలతో ఆ అభినవ భీష్మునికి అంజలి ఘటిస్తూ

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -17-8-18- ఉయ్యూరు

 

.

 

 

Posted in మహానుభావులు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గురుపూర్ణమి -జూన్ -జులై తెలుగు విద్యార్థిలో నా వ్యాసం

గురుపూర్ణమి -జూన్ -జులై తెలుగు విద్యార్థిలో నా వ్యాసం

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

కొండ గుహ తొలిచి కట్టిన శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర దేవాలయం –తిరుప్పరం కుండ్రం

కొండ గుహ తొలిచి కట్టిన శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర దేవాలయం –తిరుప్పరం కుండ్రం

      తమిళనాడు లో ఉన్న ఆరు సుప్రసిద్ధ మురుగన్ అంటే సుబ్రహ్మణ్య దేవాలయాలలో తిరుప్పరం కుండ్రం దేవాలయమూ ప్రసిద్ధమైనదే .6 వ శతాబ్ది  పాండ్య రాజులు కట్టిన దేవాలయమిది .ఇక్కడే శూరపద్ముడు అనే రాక్షసుడిని సంహరించి  ఇంద్రుని కుమార్తె దేవయాన ను కుమారస్వామి వివాహమాడాడు .షణ్ముఖుడు ఇక్కడే ‘’పరంగినాద శివుడి’’ని ఆరాది౦చాడని కథనం.

   మదుర నగరానికి 5 కిలోమీటర్ల దూరం లో ఈ ఆలయం ఉంది .మురుగన్ ముఖ్యదైవం .శివ ,విష్ణు వినాయక ,దుర్గాదేవి విగ్రహాలుకూడా ఉన్నాయి .నిత్యం ఆరు పూజలు సంవత్సరం లో మూడు ముఖ్య ఉత్సవాలు జరుగుతాయి .ఇందులో అక్టోబర్ –నవంబర్ నెలలో వచ్చే ‘’స్కంద షష్టి’’ఉత్సవం అత్యంత ముఖ్యమైనది .దీన్ని ఘనంగా చేస్తారు .శూరపద్మ  రాక్షస వధ వృత్తాంతం స్కంద పురాణం లో ఉన్నది .ఈ రాక్షసుడు శివుని తపస్సు చేసి మెప్పించి అద్భుత వరాలు పొంది ,లోక భీకరుడై నరకంటకుడై 108 లోకాలను గడగడ లాడించాడు .వీడు పాదుమకోమల ను వివాహమాడి చాలామంది కొడుకులను పొందాడు .వీరం కేంద్రం ను సముద్రం లో నిర్మించి రాజధానిగా చేసుకొని పాలించాడు .ఇంద్రాది దేవతలను లొంగదీసుకొని ఇంద్రాణిపై మోజు పడ్డాడు .చేసేది లేక మురుగను శరనణువేడాడు దేవేంద్రుడు .   కుమారస్వామి వాడికి నయానబుద్ధి చెప్పాలని భావించి వాడి దగ్గరకు ‘’విరవాకుటర్’’అనే దూతను పంపాడు .వాడు లొంగలేదు .తప్పని సరి పరిస్థితులలో స్కందుడు ససైన్యంగా ఆరాక్షసుని తో ‘’తిరుపరం కుండ్రం’’ వద్ద భయంకర యుద్ధం చేయాల్సి వచ్చింది .వాడి కుమారులలో ‘’ఇరణ్యు’’ డుని  తప్ప అందర్నీ సంహరించాడు .భయపడి దానవుడు సముద్ర గర్భం లో దాక్కున్నాడు .తన నెమలి వాహనం కోడిపుంజు లతో  తో సముద్ర గర్భానికి వెళ్లి  వాడిని రెండుముక్కలుగా నరికి చంపాడు .స్కందుడు శూర పద్ముడిని సంహరించిన  షష్టి రోజు ను ‘’స్కంద షష్టి’’ ఉత్సవంగా అప్పటినుంచి మురుగ దేవాలయాలలో సంప్రదాయం గా వస్తోంది .కుమారస్వామి వీర ధీర పరాక్రమాలకు సంతోషపడిన దేవేంద్రుడు తన అపురూప పుత్రిక’’ దేవ సేన’’ని స్కందునికిచ్చి ‘’తిరుపరం కూండ్రం’’లో వైభవంగా వివాహం చేసి రుణ౦ తీర్చుకొని అల్లుడిని చేసుకొన్నాడు .దేవతందరు వివాహ వేడుకకు విచ్చేసి దంపతులను ఆశీర్వ దించారు అప్పుడు కుమారస్వామి వారిని తిరిగి తమతమ లోకాలకు మనో వేగం తో వెళ్ళమని కోరాడని ఈ దైవ వివాహ విషయాన్ని గ్రంధస్థ౦  చేసిన  ‘’కాందహార అనుభూతి ‘’లో ఉంది .ఈ ప్రదేశం లోనే స్కందుడు తన తండ్రి పరమ శివుని ‘’పరం గిరి నాధుడు ‘’గా అర్చించాడు .

  ఒకప్పుడు ఈ రాక్ టెంపుల్ జైనమందిరం అని తర్వాత స్కంద దేవాలయం అయిందని కొందరు అంటే, కాదుకాదు  ఆరో శతాబ్దానికి ముందే  ముందేఇది స్కందాలయం  దీన్ని జైన మతస్తులు  పాండ్య రాజు’’ కూన పాండ్యు’’ నికాలం లో ఆక్రమి౦చారనీ అంటారు .తర్వాతకాలం లో పాలించిన  పాండ్యరాజు మంత్రి ‘’గజపతి  ‘’ఈ ఆలయాన్ని8 వశతాబ్దిలో  నిర్మించాడు .ఆతర్వాత మధురనాయకులు ఆలయాన్ని అనేకరకాలుగా విస్తరించారు .

  ఆలయం లో అందమైన శిల్పాలు ఉన్న రాతి స్తంభాలపై ఆ స్థాననమండపం అనే ఒక హాలు ,150అడుగుల ఎత్తైన 7 అంతస్తుల రాజగోపురం కను వి౦దు చేస్తాయి.ఆలయం వెనుక 10 50 అడుగుల ఎత్తైన కొండపై శ్రీ కాశీ విశ్వనాధ దేవాలయం చూపరులకు ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది .ఇందులోని వినాయకుని హస్తాలలో చెరుకుగడ ,పండ్లు ఉండటం విశేషం .కంభ తాడి మండపం ,అర్ధ మండప౦, మహా మండపం ఒకదానికొకటి ఎత్తుగా ఉంటాయి .ముఖ్య దేవాలయం కొండను తొలచి కట్టబడి కుమారస్వామి శివ ,విష్ణు ,వినాయక దుర్గ విగ్రహాలతో శోభిల్లుతుంది .ఇవన్నీ పరం కూండ్రం రాయితో  శిల్పీకరి౦పబడినవే .ఇక్కడి శివుడిని పరంగిరి నాదుడని అంటారు అమ్మవారు పార్వతీదేవిని ‘’అవుదై నాయకి ‘’అంటారు .బయట శివతాండవ దృశ్యాలు అద్భుతమనిపిస్తాయి .

  శివుడు విష్ణువు ఈ ఆలయం లో ఎదురెదురుగా ఉండటం మరో విశేషం .ప్రాచీన దేవాలయాలలో ఎక్కడా ఇలాంటి అరుదైన దృశ్యంకనిపించదు .ఆలయం బయట ఉన్నకోనేరు లోని చేపలు మన చూపులకు గేలాలు వేస్తాయి  .వాటికి భక్తులు ఉప్పు అటుకులు వేయటం తమాషా విషయం .ధ్వజస్తంభం, నంది, నెమలి, ఎలుక  విగ్రహాలు కూడా ఆకర్షణీయం .ఆలయానికి అనుబంధంగా వేద పాఠ శాల ఉంది . అర్ధ మండపం ముందు ఆరు మెట్లతో ‘’షహ సార పడిగ’’ఉన్నది .హాలులో మహిషాసుర మర్దిని అమ్మవారు ,కర్పగ వినాయకుడు ,అందరాబరణ ,ఉగ్గిరార్ విగ్రహాలుంటాయి .బయట శరవణ పాయిగ , లక్ష్మి తీర్ధం ,సన్యాసిబావి ,కాశి సునై ,సత్యకూపమనే జలతీర్దాలున్నాయి ,

  పరమ శివభక్తుడు ‘’సంబందార్ ‘’ ఈఆలయం దర్శించి  శివుని పై ‘’థేవరం’’ రచించి గానం చేశాడు .చేర ,చోళ ,పాండ్య రాజులను’’జ్ఞాన  సంబంధ ‘’ఇక్కడే కలిసి దీవించాడు .సుందరార్ ,సంబందార్ కవులు ఇక్కడే ‘’థేవర పతిగం ‘’రచించారు .నక్కీరన్ అనే భక్తుడు ఇక్కడే స్కందునిపై ఎన్నో పాటలు రచించి కుమారస్వామికి వినిపించాడు .తిరుప్పుగై ,కందపురాణ౦ ఈ క్షేత్రాన్ని గురించి అద్భుతంగా చెప్పాయి .

  ఆలయం లో స్కంద షష్టి మొహోత్సవం 6 రోజులు వైభవంగా చేస్తారు .’’శరవణ భవుని   వివిధ వాహనాలపై ఊరేగిస్తారు .ఫాల్గుణమాసం లో బ్రహ్మోత్సవం జరుగుతుంది .ఇక్కడి’’తమిళులు పిలుచుకొనే ‘’ పవలకానివై పెరుమాళ్ ‘’అనే ఆలయ విష్ణుమూర్తిని ,,కుమారస్వామి లను ఊరేగింపుగా మధుర మీనాక్షి అమ్మవారి కల్యాణానికి తీసుకు వెడతారు ఇదొక గొప్ప సంప్రదాయం  .కార్తీక దీప శోభ ఆలయం లో మహాద్భుతంగా నిర్వహించి అపరకైలాసం అనిపిస్తారు .వైశాఖమాసం లో తెప్పోత్సవం చూసి తీరాల్సిందే .ఆలయం లో విష్ణువు మూర్తి కూడా ఉండటం తో  వైకుంఠ ఏకాదశీ అపూర్వంగా చేసి మరో  వైకుంఠం అనిపిస్తారు . .ఒకరకంగా ఈ దేవాలయం శివకేశవ అభేదానికి  ప్రత్యక్ష నిదర్శనం .

  72వ  భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షలతో

  మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -15-8-18 –ఉయ్యూరు

Posted in రచనలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

పరమ శివుడు రాసిన పద్యం -వ్యాస బృందం -ఆగస్టు సంచిక -సదాశివ బ్రహ్మేంద్ర ఆశ్రమము ,చిల్లకల్లు

Posted in వార్తా పత్రికలో | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

యోగాఢ్య బలి -కేశవస్వామి భాగా నాగర్కర్ నేను రాసిన సిద్ధ యోగిపు౦గవులు పుస్తకం లోని ”యోగాఢ్య బాలి-కేశవస్వామి భాగానార్కర్ వ్యాసం ఆగస్ట్ గురు సాయి స్థాన్ లో పునర్ముద్రితం

Posted in రచనలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

నీటి పారుదల సాంకేతిక నిపుణులు –శ్రీ కుడితిపూడి శ్రీ రామ కృష్ణయ్య,మరియు శ్రీ సర్దేశాయ్ తిరుమలరావు గారు

నీటి పారుదల సాంకేతిక నిపుణులు –శ్రీ కుడితిపూడి శ్రీ రామ కృష్ణయ్య,మరియు శ్రీ సర్దేశాయ్ తిరుమలరావు గారు

గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె దగ్గర బేతపూడి లో శ్రీ కుడితిపూడి శ్రీ రామకృష్ణయ్య 3-3- 1927 జన్మించారు .మద్రాస్ అన్నామలై యూని వర్సిటిలో చదివి ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీ తీసుకున్నారు .ఆంద్ర ప్రదేశ్ నీటి పారుదల శాఖలో నలభై ఏళ్ళు వివిధ హోదాలలో సేవలందించారు .రాష్ట్ర నీటిపారుదల సౌకర్యాలకు యెనలేని కృషి చేశారు .1989 లో చీఫ్ ఇంజనీర్ గా పదవీ విరమణ చేశారు .భూ నీటి నిల్వహణ శిక్షణ పరిశోధన సంస్థ డైరెక్టర్ అయ్యారు .ముఖ్యమంత్రికి నీటి పారుదల సలహాదారుగా ,కేంద్ర ప్రభుత్వ అటవీ పర్యావరణ శాఖ అభి వృద్ధిమండలి గౌరవ సభ్యులుగా ఉన్నారు .కృష్ణా ,గోదావరి ,పెన్నా డెల్టా బోర్డ్ ల చైర్మన్ అయ్యారు ‘.

కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున చాలా దేశాలలో జరిగిన సదస్సులలో పాల్గొని  భారత దేశ ఖ్యాతి ఇనుమడింప జేశారు .ఇన్ స్టి  ట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ సంస్థ గౌరవ సభ్యత్వమిచ్చి గౌరవించింది  ,శ్రీ కృష్ణదేవరాయ యూని వర్సిటి 1989 లో గౌరవ డాక్టరేట్ ఇచ్చి ఘనంగా సన్మా నించింది .1987 లో నేషనల్ హైడ్రాలజీ అవార్డ్ అందుకున్నారు క్రష్ణయ్యగారు .

అనతపురం జిల్లా రామక్రష్ణయ్యగారికి ఎంతో రుణపడి ఉంది .అక్కడ నీటిపారుదలకు విశేష కృషి చేసి అభివృద్ధి  మార్గం లో ప్రవేశపెట్టారు .ఆయా ప్రాంతాల నైసర్గిక భోగోళిక ,వాతావరణ పరిస్థితులను అధ్యనంచేసి వాటిపై పరిశోధనలు సలిపి వీటికి అనుకూలంగా తగినట్లు నీటి పారుదల సౌకర్యాలు కల్పించటం లో ఆయన అందెవేసిన చేయి .అంకితభావం తో ఇంతశ్రమ చేసేవారు ప్రజోపయోగ కార్యాలు నిర్వహించేవారు అరుదు .శ్రీ కుడితిపూడి శ్రీ రామకృష్ణయ్యగారు హైదరాబాద్ లో 20-3- 2002 న 74 వ ఏట మృతి చెందారు.ఆయన రాసినవాటిలో ది స్టోరి ఆఫ్ పెన్నా బేసిన్ ,డ్రాట్ –రాయలసీమ ,ఎక్స్ ప్లాయిటేషన్ ఆఫ్ గ్రౌండ్ వాటర్ ఇన్  రాయలసీమ ,కా౦ప్ర హెన్సివ్  మాస్టర్ ప్లాన్ ఫర్ డ్రైనేజ్ ఇన్ కోస్టల్ బెల్ట్ ఆంద్ర ,యుటిలైజేషన్ ఆఫ్గోదావరి వాటర్ బై  లిఫ్ట్ ..ఇర్రిగేషన్ ఇన్ ఏన్శేంట్ ఇండియా మొదలైనవి .

20 02 లో వీరి స్మారక ట్రస్ట్ ఏర్పడి విద్యావికాసానికి ,నీటిపారుదలకు ,పుస్తకప్రచురణకు సేవలందిస్తోంది .మార్చి 3 రామక్రిష్ణయ్యగారి జన్మదినాన్ని ఆయన గౌరవార్ధం ఆంద్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం’’ ఇరిగేషన్ డే’’గా నిర్వహిస్తోంది .

తైల సాంకేతిక, సాహిత్య  నిపుణులు -శ్రీ సర్దేశాయ్ తిరుమలరావు

జననం చదువు

కర్నూలు జిల్లా జోహరా౦పుర౦ లో మాధవ బ్రాహ్మణ కుటుంబం లో 1928 నవంబర్ 28న  లో శ్రీ సర్దేశాయ్ తిరుమలరావు జన్మించారు .తండ్రి నరసింగ రావు.తల్లి కృష్ణ వేణమ్మ. వీరి పూర్వీకుడువెంకన్న పంతులు ఆదోని నవాబు వద్ద మంత్రిగా పనిచేసి మంత్రాలయ శ్రీ రాఘవేంద్ర స్వామి మఠం స్థాపనకు సహకరించాడు   ఆదోని అనంతపురాలలో ప్రాధమిక ,ఉన్నత విద్య పూర్తి  చేసి , తర్వాత అనంతపురం దత్తమండల కళాశాలలో చదివారు. ప్రముఖ పరిశోధకులు, పరిశోధక పరమేశ్వర శ్రీ చిలుకూరి నారాయణరావు గారికి శిష్యుడయ్యాడు .19 54 లో రాజస్థాన్ లోని పిలాని లోఉన్న బిర్లా ఇన్ స్టి ట్యూట లో చదివి ఎం.ఎస్ .సి ప్రధమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు  .

ఉద్యోగం –సంస్థకు అవార్డుల సాధన

,ఆయిల్ టెక్నలాజికల్ రిసెర్చ్ ఇన్ స్టి ట్యూట్ లో ఇంజనీర్ గా చేరారు .1962-69 కాలం లో డైరెక్టర్ ఇన్ చార్జి గా ,1974 లో డైరెక్టర్ గా ఉన్నారు .తనకిష్టమైన ఆయిల్ రిసెర్చ్ కొనసాగిస్తూనే ఉన్నారు .అనంతపురం లోనే తైల సాంకేతిక పరిశోధనా సంస్థ లో కెమిస్ట్ గా19 54 లో  చేరి ,1983 లో రిటైరయ్యారు .ఈ సంస్థ వీరి నేతృత్వం లో కేంద్ర సంస్థ ఆయిల్ టెక్నాలజీ రిసెర్చ్ ఇన్ స్టి ట్యూట్ నుంచి  ఏటా ఉత్తమ పరిశోధనకు అందించే  బంగారు పతాకాలను  5సార్లు ,,10 సార్లువెండి , కాంస్య పతాకాలను  అందుకొన్నది ,ఇదంతా రావు గారి అనితరసాధ్య పరిశోధనా కృషి ఫలితమే .

ఫెలోషిప్ లు

ఆయిల్ టేక్నాలజిస్ట్ అసోసియేషన్ ,ఇండియన్ మెడికల్ సొసైటీ మొదలైన వి ఫెలో షిప్ ఇచ్చి సర్దేశాయ్ ని ప్రోత్సహించాయి .ఆయిల్ టెక్నాలజీ రంగం లో విశేష కృషి చేసి జాతీయ స్థాయిలో కీర్తి పొందారు .ముప్పై ఏళ్ళు తైల సాంకేతిక పరిశోధన చేసిన ఘనత ఆయనది .50 0 కు పైగా సాధికార పరిశోధనా పత్రాలు రాసి ప్రచురించారు ..ఇవి జాతీయ అంతర్జాతీయ మేగజైన్స్ లోప్రచురింపబడి  గౌరవ స్థానం పొందాయి .

తివిరి ఇసుమున తైలంబు తీయవచ్చు

తమమేధస్సుకు పదునుపెట్టి తిరుమలరావు గారు పత్తిగింజలు ,బియ్యం, తవుడు, పొగాకు గోగు విత్తనాలనుండి నూనె తీసే ప్రక్రియకు ఆద్యులై విజయం సాధించారు .ఈ ప్రక్రియను అనేక విధాల అభి వృద్ధిపరచి ఖ్యాతి చెందారు .ఆయన  కృషి ఫలితమే నేటి తవుడు నూనె ,,పత్తిగింజలనూనే .ఇవే కాక మల్లెపూలు మరువం దవనం మొదలైన వాటినుంచి పెర్ ఫ్య్యూమ్స్ తీసే పరిశాధనలోనూ అగ్రగాములయ్యారు .

పేటెంట్ ల పిత  పురస్కార గ్రహీత

వేప నూనె ,కానుగ నూనె వంటి అఖాద్య తిలాలను ఖాద్య తిలాలతో ఆవిష్కరించారు ఈ ప్రక్రియకు కేంద్ర ప్రభుత్వ గుర్తింపు లభించింది .తన పరిశోధనలవలన ఆయన తైల సాంకేతిక రంగాలలో 11 పేటెంట్ లను పొందారు .

వీరి సాంకేతిక నైపుణ్యానికి అమెరికన్ ఆయిల్ కేమిస్ట్స్  సొసైటీ ,పెన్ ఆయిల్ ఇండియా  సెంటర్ ,ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఫర్ హిస్టరీ అండ్ ఫిలాసఫీ ఆఫ్ సైన్స్ (ఉజ్జయిని )మొదలైన సంస్థలు గౌరవ పురస్కారాలు అందజేశాయి .1974 లో ప్రాణనారాయాణ మెమోరియల్ అవార్డ్ ,1976 లో  ఇండియన్ ప్లాంట్ అసోసియేషన్ అవార్డ్ ,1968 లో  ఇండియన్ ప్లాంట్ అసోసియేషన్ అవార్డ్ ,ఇన్ వెన్ష్షన్స్ అండ్ ప్రమోషన్ బోర్డ్  అవార్డ్ ,1977 లో ఆయిల్ టేక్నాలజిస్ట్స్ అసోసియేషన్ వారి గోల్డ్ మెడల్  అందుకున్నారు .మొత్తం మీద 3 స్వర్ణపతకాలు ,9 అవార్డ్ లు ఆయనపరిశోధనలకు దక్కాయి .సాహిత్య కృషికి ‘’డాక్టర్ ఆఫ్ లెటర్స్ ‘’గౌరవ పురస్కారం లభించింది .

సాహితీ పరిమళ తైల శోధన

సర్దేశాయ్ తిరుమలరావు గారికి తైలం పిండటమేకాదు అక్షరం పిండటం లోనూ నైపుణ్యం ఉంది .ఆయనకు తెలుగు సాహిత్యం పై అత్య౦త మమకారమే కాదు , విమర్శపై ఆదిపత్యమూ ఉంది .ఆయనకు గురజాడ కన్యాశుల్కనాటకం , ఉన్నవవారి మాలపల్లి నవల ,గడియారం వారి శివభారత చారిత్రిక కావ్యం అత్యంత ప్రీతి పాత్రమైనవి .’1-’కన్యా శుల్క నాటకకళ –సాహిత్య తత్త్వం2-శివభారత దర్శనం అనే ప్రముఖ విమర్శ గ్రంథాలు రచించారు .౩ మాలపల్లిపై విమర్శ గ్రంధం మొదలు పెట్టి ,పూర్తి చేయకుండానే మరణించారు .ఇవి విమర్శకులమన్ననలు అందుకున్నాయి పాఠకులకు కరదీపికలయ్యాయి   ఏది చెప్పినా అత్యంత సాదికారకతతో చెబుతారు కనుక వారి నిర్ణయాలు శిరోధార్యాలుగా ఉంటాయి .విమర్శమాత్రమేకాక సృజనాత్మక రచనలు కూడా చేశారు .అందులో ‘’పద్మావతీ చరణ చారణ చక్రవర్తి ‘,’’’పగ చిచ్చు’’ నాటికలు ‘’భూ సూక్తం ‘’అనే కథఉన్నాయి .అనేక చర్చా   గోస్టులలో పాల్గొని తమ విలువైన అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు .మచ్చుకికొన్ని –

  1. బసవేశ్వరుడు కాయకమే కైలాసమనెనా? – ఆంధ్రపత్రిక దినపత్రిక
  2. భారత,రామాయణ,భాగవతముల ఆద్యంతముల ఆంతర్యము – ఆంధ్రప్రభ దినపత్రిక
  3. తిక్కన స్త్రీపర్వములోని ఛందోవైవిధ్యములోని ఆంతర్యము – ఆంధ్రప్రభ దినపత్రిక
  4. వేదవ్యాసుడు బ్రాహ్మణేతరుడా? – భారతి
  5. కన్యాశుల్కంలో అసభ్యత ఉన్నదా? – భారతి
  6. హిమలేహ్యం – శేషేంద్రజాలం – భారతి
  7. మినీకవిత – మాక్సీవ్యాఖ్య – భారతి
  8. తెలుగు మీద కన్నడ ప్రభావమెంత? – భారతి
  9. మాలపల్లి పై ఈస్టలిన్ ప్రభావం కలదా? – భారతి

వీరి విమర్శలను ‘’విమర్శ –ప్రతి విమర్శ ‘’పేరుతొ తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం శ్రీ రాచపాలెం చంద్ర శేఖరరెడ్డి సంపాదకత్వం లో ప్రచురించింది .పత్రికలలో వచ్చిన లేఖలు విమర్శలు సేకరించి కొడిహళ్లి మురళీమోహన్ ,నాగసూరి వేణుగోపాల్ సంపాదకత్వం లో ‘’జ్ఞాన సింధు సర్దేశాయ్ తిరుమలరావు ‘’పుస్తకంగా వచ్చింది .

సాహితీ పురస్కారాలు

వీరి సాహిత్య కృషికి శ్రీ కృష్ణ దేవరాయ యూనివర్సిటి 1969 లో గౌరవ డాక్టరేట్ ఇస్తే ,పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం 1989 లో తిక్కవరపు రామి రెడ్డి పురస్కారమిచ్చి గౌరవించింది .వీరి సాహితీవ్యాసాలు భారతి ఆంధ్రపత్రిక ఆంధ్రప్రభ ,హిందూ ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పత్రికలూ ప్రముఖంగా ప్రచురించాయి .’’తి’’.,’’తిమ్మణ్ణ’’,పై,థాగరస్ మొ  దలైన కలం  పేర్లతో రాసేవారు .

.

ఆయన మనసు విజ్ఞాన శాస్త్రానికి , హృదయం సాహిత్యానికి అ౦కిత మయ్యాయి .సాంకేతిక సాహిత్య సవ్య సాచి శ్రీ సర్దేశాయ్ తిరుమలరావు గారు 1994 మే నెలలో 68 ఏళ్ళకే మరణించటం ఆరెండు రంగాలకు  తీవ్రమైన లోటు .

సవ్య సాచి ఆజన్మ బ్రహ్మ చారి

సర్దేశాయిగారు ఆజన్మ బ్రహ్మ చారి అని తెలిస్తే అవాక్కౌతాం .పచ్చినిజం

 

.  ఆధారం –శ్రీ వాసవ్య రచన –ఆంద్ర శాస్త్ర వేత్తలు లో పావుభాగ౦ వీకేపేడియాలొ సింహభాగం .

15-8-18 బుధవార౦   భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభా కాంక్షలతో

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -14-8-18 –ఉయ్యూరు

 

.

శ్రీ రామకృష్ణయ్య

 

 

 


Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

  శ్రావణమాస విశిష్టత

  శ్రావణమాస విశిష్టత

   శ్రావణ శుక్రవార వరలక్ష్మీ పూజ

శూన్యమాస మైన తర్వాత వచ్చే శ్రావణమాసం కోసం పెళ్లీడు పిల్లలు ,పెళ్ళైన కొత్త దంపతులు ఆత్రంగా ఎదురు చూస్తుంటారు .శ్రవణా నక్షత్రం పౌర్ణమి నాడు వచ్చేదికనుక శ్రావణం .  మండే ఎండాకాలమైన గ్రీష్మ ఋతువు ,వెళ్లి  చల్లబరచే వర్ష ఋతువు ప్రవేశించి ఉపశమనం కలిగిస్తుంది .పంటలు వేసేకాలం .భూమి ఆకుపచ్చ చీర కట్టుకొని  ముచ్చటగా దర్శనమిచ్చి మనశ్శాంతి కల్గిస్తుంది .వర్షాలు విపరీతంగా కురిసి నదులన్నీ  నిండు గర్భిణీ స్త్రీలు లాగా నిండుగా ప్రవహిస్తాయి .  శ్రావణ మంగళవారాలలో స్త్రీలు మంగళ గౌరీ నోము నోస్తారు . .ప్రతి శుక్రవారం పవిత్రమైందే .రెండవ శుక్రవారం అంటే పౌర్ణమి ము౦దు వచ్చే శుక్రవారం వరలక్ష్మీ వ్రతం .ముత్తైదువలు అత్యంత భక్తీ శ్రద్ధలతో దీర్ఘ సౌమాంగల్యం కోసం అమ్మవారిని పూజిస్తారు ..కొబ్బరి కాయకు పసుపు కు౦కుమపెట్టి  కలశంపై ఉంచి పైన రవికముక్కను అందంగా అలంకరించి అమ్మవారికి కళ్ళూ ముక్కు చెవులు నోరు ఏర్పరచి ,ఆభరణాలు తొడిగి ,పుష్పహారాలతో శోభిల్లజేసి తమ ఇంట లక్ష్మీదేవి వెలసినట్లు పరవశిస్తారు .అమ్మవారిని ఈ రకంగా చూసి మురిసిపోయి ధన్యులవుతారు . వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని శాస్త్రోక్తంగా చేస్తారు కథ చెప్పుకొని తొమ్మిది పోగుల  తోరపూజ చేసి ,మంత్రపూతంగా చేతికి కట్టుకుంటారు .అనేక భక్ష్య లేహ్య చోహ్యాలను ప్రసాదంగా చేసి నైవేద్యం పెడతారు .ముఖ్యంగా తొమ్మిది రకాల ప్రసాదాలు చేయటం పరిపాటి .వాటిలో  పూర్ణబ్బూరెలు ,పులిహార  గారెలు తప్పని సరి ముత్తైదువులకు పూర్ణబ్బూరెలు వాయనంగా ఇవ్వటం ఆనవాయితీ . అమ్మవారి కి మంగళహారతులు పాడుతారు .సెనగలు నానపెట్టి వాయనంగా తాంబూలం పళ్ళు తో ఇవ్వటం రివాజు .అయిదేళ్ళు నోములు నోచి ఉద్యాపన చేస్తారు .వరలక్ష్మీ వ్రతానికి కొత్త అల్లుళ్ళను ఆహ్వానించి వారికి నూతనవస్త్రాలు పెట్టి కోరిన కోరికలు తీరుస్తారు మామగార్లు . అందుకే కొత్త అల్లుళ్ళు మాంచి జోష్ గా వస్తారు అత్తారింటికి .కొందరు సాయం వేళ అయిదుగురు ముత్తైదువులను ఆహ్వానించి తాంబూలాలు ఇస్తారు .కొందరు ఇళ్లకే వెళ్లి ఇస్తారు ఎవరి అనుకూలం వారిది. శ్రావణ మాస పేరంటాలంటే మహిళలకు మహా క్రేజు .ఈ శ్రావణమాస మూత్తైదువులను చూస్తే సాక్షాత్తు లక్ష్మీ స్వరూపులుగా కనిపిస్తారు .కొత్తనగలు కొనుక్కొంటారు .కొత్తకోడలికి అత్తవారు కూడా అలానే చేస్తారు .రెండవ శుక్రవారం ఏ కారణం చేతనైనా వ్రతం చేయలేక పోయినవారు తర్వాత వచ్చే శుక్రవారం చేస్తారు .శ్రావణమాసం లో లక్ష్మీ దేవిని పూజిస్తే వ్రత కధలో చెప్పినట్లు అమ్మవారు నట్టింట్లో గల్లుగల్లు  గజ్జెల సవ్వడితో ప్రవేశించి సకల సౌభాగ్యాలు దీర్ఘ సౌభాగ్యం ,సత్సంతానం ,దీర్ఘాయుస్సు ప్రసాదిస్తుందని అనాదిగా అందరి విశ్వాసం .

                    మంగళ గౌరీ నోము

 పెళ్లిళ్లకు శ్రావణ మాసం శ్రేష్టమైనది .కొత్తగా పెళ్ళైన అమ్మాయి శ్రావణ మంగళ వార నోము  పట్టి అన్ని మంగళ వారాలు గౌరీ దేవికి పూజలు చేసి నానబోసిన సెనగలు పళ్ళు తాంబూలం లో పెట్టి ముత్తైదువులకు వాయనమిస్తారు .పసుపు తోరణాలు తయారు చేసుకొని వాటిని కలశం పై ఉంచి పూజ చేసి  మంత్ర విదిగా కట్టుకొంటారు .కుడుములు చేసి నైవేద్యం పెడతారు .ముత్తైదువులకు తాంబూలాలు ఇచ్చి తలలో పెట్టుకోవటానికి పూలమాల తో సత్కరించి ఆశీస్సులు అందుకుంటారు .కత్తికి గంధం రాసి ,ఆవునేతితో  జ్యోతులు వెలిగించి ,పాటపాడుతూ ,ఆ కత్తి జ్యోతులపై ఉంచి మసిబారేట్లు చేసి ,కాటుక తయారు చేసి తాము కళ్ళకు  పెట్టుకొని ముత్తైదువులకూ ఇవ్వటం తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయం .  ఏ దేశం లో ఉన్నా  ఆంద్ర మహిళలు  ఈ నోము వరలక్ష్మీ వ్రతం తప్పక పాటిస్తూనే ఉన్నారు .వారికి హాట్స్ ఆఫ్ .ఇక్కడ మరో ముఖ్య విషయం కూడా గమనించాలి .గౌరీ దేవికి యెంత ప్రాధాన్యముందో లక్ష్మీ దేవికీ అంతే ప్రాధాన్యం ఉండటం శివ కేశవ ,లక్ష్మీ గౌరీ అభేదానికి నిదర్శనం కూడా .

                      నాగుల చవితి

  శ్రావణ మాసం పండగలతోనే ప్రారంభమౌతుందని పై విషయాలను బట్టి మనకు అర్ధమౌతోంది .ఇవి స్త్రీలకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైనవి .అందరికీ చెందిన పండగల నెల శ్రావణం .శ్రావణ శుద్ధ చవితి నాగ చతుర్ధి లేక నాగుల చవితి .ఈనెల 14మంగళవారం . .పుట్టలోపాలు పోసి నాగేంద్రుని కొలవటం మన సంప్రదాయం .పుట్టమన్ను చెవులకు పెట్టుకొంటే సర్ప దోషా లు౦డవని నమ్మకం .పుట్టలో ఆవుపాలు పోసి చలిమిడి, వడపప్పు, పళ్ళు నైవేద్యం పెడతారు .ఓపికున్నవారు నాగదేవత ఉన్న మోపిదేవి ,సింగరాయకొండ  మొదలైన  దేవాలయాలకు వెళ్లి దర్శించి పూజిస్తారు  .స్త్రీలు తప్పకుండా ఉపవాస ముంటారు .నాగేశ్వరస్వామికి అభిషేకం జరిపిస్తారు .నాగ దోష నివారణ దీనివలన  తొలగిపోతుంది .పిల్లలకు చెవికి సంబంధిన వ్యాదులుంటే తప్పక నాగుల చవితికి పూజలు చేస్తూంటారు .మోపిదేవి మొక్కులు తీర్చుకుంటారు .

                    నాగ పంచమి

శ్రావణ శుద్ధ పంచమి నాగపంచమి 15 వ తేదిబుధవారం …పాతాళం లో నాగ లోకం ఉంది .నాగ జాతికి చెందిన కద్రువ ను కశ్యపప్రజాపతి వివాహ మాడటం వలన ఆమెకు కలిగిన కుమారులను నాగులు అన్నారు .ఆయనభార్య వినతకు దేవతలతోపాటు గరుత్మంతుడు జన్మించి విష్ణుమూర్తి వాహనమయ్యాడు . పాములను పూజించటం మనకు తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయం . నాగజాతి పరిపాలకులల రాష్ట్రం నాగాలాండ్ .నాగ ప్రార్ధన –

‘’నాగ ప్రీతా భవంతి –శా౦తిమాప్నోతి –సశాంతి లోక మా సాధ్య మేదతే-సస్థిత శమః ‘’

నాగ పంచమినే ‘’భ్రాతృ పంచమి ‘’అంటారు.స్త్రీలుసోదరులతోకలిసి పుట్టలో పాల్లుపోసి నాగ పూజ చేస్తారు .దీనివలన పాము కాటు భయం ఉండదని మమ్మిక . దీనికీ ఒక  కథ ఉంది .ఒకప్పుడు ఒక రైతు కు ఇద్దరుకొడుకులు, ఒక కూతురు ఉన్నారు .ఒక కొడుకు పొలం దున్నుతుండగా నాగలి కి౦దనలిగి మూడు పాములు చచ్చాయి. వాటి తల్లి పగబట్టి ఆ రాత్రే ఆ రైతును, భార్యను ,ఇద్దరుకొడుకులను కరచి  చంపి పగ తీర్చుకున్నది .వాళ్ల మరణాన్ని జీర్ణించుకోలేని కూతురు తల్లి పామున్న పుట్టదగ్గరకు వెళ్లి పాలు నైవేద్యం పెట్టి ప్రార్ధించి చనిపోయిన తనవారిని బ్రతికించమని కోరింది ఆమే అమాయకత్వానికి, భక్తికి మెచ్చిన ఆనాగు వాళ్లను బ్రతికించింది . అందుకే ఇది బ్రాతృ పంచమి అయింది .మనదేశం లో అన్ని ప్రాంతాలలోని వారు నాగపంచమి తప్పని సరిగా పాటిస్తారు. నాగపంచమి సినిమా కూడా వచ్చినట్లు జ్ఞాపకం .నేపాల్ లోనూ చేస్తారు .అక్కడ చెంగూ నారాయన దేవాలయం లో గరుడ విగ్రహం ఉంది . గరుత్మంత పూజ చేస్తారు

                   స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం

  ఆగస్ట్ 15బుధ వారం  భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం .యావద్భారత జాతి జాతిపండుగ. జెండాపండగ .ఎందరెందరో త్యాగధనుల ఆత్మబలిదానంతో లభించిన స్వాతంత్ర్యం మనది .

                జంధ్యాల పౌర్ణమి, రాఖీ ,రక్షాబంధన్

  శ్రావణ పౌర్ణమి 26 వ తేది ఆదివారం .పాత జంధ్యాలు తీసి కొత్త జంధ్యాలువేసుకొనే జంధ్యాల పూర్ణిమ .కొత్తగా ఉపనయనం చేసుకున్నవారు జంధ్యానికికున్న ‘’మౌంజి ‘’అంటే జింక తోలుముక్కను (అసలు అప్పటిదాకా ఉంచుకుంటే )తీసేసే రోజు. దీనికే ఉపాకర్మఅంటారు

 .రాఖీ పండగ కూడా .దీనినే రక్షాబంధనం అంటారు. స్త్రీలు తమ సోదరులకు రక్ష కట్టి వారికి అన్నిరకాల విజయాలు కలగాలని కోరుకుంటారు .సోదరులు  వారి కోరికలు తీరుస్తారు .

                   స్వయం సేవకుల రక్షా బంధన్

రాస్త్రీయస్వయం సేవక్ సంఘ్ ఈ రోజు రక్షాబంధన దినోత్సవాన్ని పరమ పవిత్రంగా నిర్వహిస్తుంది . ధ్వజానికి   పూజ చేసిన రక్షలనుకట్టి స్వయంసేవకులు ఒకరికొకరు రక్ష కట్టుకొని దేశం కోసం సర్వాన్ని త్యాగం చేస్తామని శపథం చేస్తారు. ఆర్. ఎస్. ఎస్. నిధికోసం తమకు తోచిన ధనాన్ని కవర్లలో పెట్టి గుప్తంగా ధ్వజం దగ్గర ఉంచుతారు .ఇవన్నీ రాష్ట్రానికి అక్కడినుంచి నాగపూర్ లోని  కేంద్ర సంస్థకు  చేరుతాయి .ఇందులో నిర్బంధ వసూలు ఉండదు స్వచ్చందంగా యెంత ఇవ్వాలనిపిస్తే తమ శక్తిని బట్టి సమర్పిస్తారు .ఎవరెంత సమర్పించారో మిగిలినవారికి తెలీదు

      అలెక్జాండర్ ప్రాణం  కాపాడిన రాఖీ

   అలెక్జా౦ డర్ పురుషో త్తముడితో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు  గ్రీసు దేశం నుండి అతనితో పాటు వచ్చిన అతడి ప్రియురాలు రుక్సానా భారత వీరుడైన పురుషోత్తమ పరాక్రమం ముందు గ్రీకు వీరుడు నిలువ లేడని గ్రహించి ,మారువేషం లో వచ్చి పురుషోత్తముడికి రక్షబంధనం కట్టి సోదరిగా తనభర్త ఓడిపోయినా చంపవద్దని కోరింది .అలేగ్జాండర్ పురుషోత్తముడి చేతికి చిక్కి అతనిపై కత్తి ఎత్తగా చేతికున్న రాఖీ కనబడి చంపకుండా వదిలేశాడు .ఆతర్వాత జరిగిన కథ మనకు తెలిసిందే .

                   ఇంద్రుని విజయానికి రక్ష కట్టిన శచీదేవి

 భవిష్య పురాణం  ఇంద్రుడు బలి చక్రవర్తిపై యుద్ధానికి వెడుతున్నప్పుడు భార్య శచీ దేవి విష్ణు మూర్తిని ప్రార్ధించి  ఆయన సలహాతో లక్ష్మీ దేవి ఇచ్చిన  దారపు రక్షకట్టి విజయ౦ కలగాలని కోరిందని ,దాని వలన బలిని ఓడించాడని చెబుతోంది .అప్పటి నుంచే రక్షాబంధనం లోకం లో ఆనవాయితీగా వస్తోందన్నమాట .

             వినాయకుని కుమారులులకు రక్ష కట్టిన కూతురు సంతోషిమాత

  వినాయకుడికి శుభుడు లాభుడు అనే ఇద్దరు కొడుకులు .తమతో ఆడుకోవటానికి ,రక్షాబంధనం కట్టటానికి ఒక చెల్లెలు ఉంటే బాగుండును అనుకొని తండ్రికి చెప్పారు .అది జరగనిఅపని అన్నాడాయన .నారదమహర్షి వచ్చి కుమార్తె ఉంటేనే ఇంటికి మంగళ ప్రదం కనుక వారి కోర్కె తీర్చమన్నాడు .సరేనని ‘’సంతోషి మాత’’ను సృష్టించి తనభార్యలు రిద్ధి, సిద్ధిలకు ఇచ్చాడు  .గణేశ పుత్రులు తమ చిట్టి చెల్లెలు సంతోషి చేత  రక్షాబంధనం కట్టించుకొని కోరిక తీర్చుకున్నారు .

                   బలికి రక్షకట్టి ‘’హరి’’కి పాతాళ  చెర విడిపించిన ‘’ సిరి’’

  భాగవతం లో విష్ణుమూర్తి వామనావతార మెత్తి మూడడుగులదానం పుచ్చుకొని ,త్రివిక్ర ముడై ముల్లోకాలను ఆక్రమి౦చాడని ,దీనికి ప్రతిఫలంగా బాలి ఆయనను పాతాళం లో తనదగ్గరే ఉండి పొమ్మని వరం కోరితేసరే నని అక్కడే ఉన్నాడని .భర్త శ్రీ మహా విష్ణువు లేని వైకుంఠం లో ఉండలేక ఎలాగైనా భర్తను తెచ్చుకోవాలని లక్ష్మీదేవి  పాతాళం చేరి, బలికి సోదరిగా రక్షాబంధన్ కట్టి వరం గా తనభర్తకు  స్వేచ్చ కలిగి౦చమని కోరగా అంగీ కరించి విష్ణువుకుపాతాళం చెర విడిపించాడని ఉంది .

  ద్రౌపది కుంతీ యమధర్మరాజులకు రక్షాబంధనం

  భారతం లో ద్రౌపది శ్రీ కృష్ణునికి ,కుంతీదేవి మనవడు అభి మన్యుడికి రక్ష కట్టినట్లుంది .యముడు తన సోదరి ‘’యమున’’ను చూసి 12 ఏళ్ళు అయింది .ఆమె చాలాబాధపడి గంగను సంప్రదించింది .ఆమె యముడికి విషయం తెలియజేసింది యముడు యమునవద్దకు వచ్చి సంతోషం కలిగించి వరం కోరుకోమనగా   వీలైనప్పుడు వచ్చి సోదరి క్షేమ సమాచారాలు కనుక్కోమని కోరింది .ఆమె నిష్కల్మష  భ్రాతృ భక్తి కి  సంతసించి ఆమె శాశ్వ తమైన యమునానదిగా మారిపోయే వరం కూడా ప్రసాదించాడు .ఈ పండుగను కొన్నిప్రాంతాలలో ‘’భాయ్ దుజ్ ‘’పేరిట రక్షాబంధన దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తారు .ఇక్కడ మరొక్క ముఖ్య విషయం ఉంది .ఆడపిల్ల  పుట్టింటికి తప్పని సరిగా 12 ఏళ్ళలోపు మళ్ళీ వెళ్ళాలి .అలాగే సోదరుడుకూడా సోదరి ఇంటికి పన్నెండు  ఏళ్ళు దాటకుండా మళ్ళీ వెళ్ళాలనే సంప్రదాయం కూడా ఉంది .ఏ కాగితానికైనా గడువుకూడా 12 ఏళ్ళు .తర్వాత లిమిటేషన్ దాటింది కనుక చెల్లదు అంటారు .

                  రవీంద్రుడు భారీ ఎత్తున నిర్వహించిన రక్షా బంధన్

  1905 లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం  బెంగాల్ విభజన చేసింది .అప్పుడు రవీంద్రనాధ టాగూర్ బెంగాల్ లోని హిందూ ముస్లిం ల నందరినీ సమావేశ పరచి ‘’రక్షాబంధన దినోత్సవం ‘’పెద్ద ఎత్తున జరిపి ,అందరూకలిసి కలిసికట్టుగా అన్నదమ్ములలాగా మెలగుతూ బ్రిటిష్ పాలనను ఎదిరించాలని పిలుపు నిచ్చాడు .ప్రజల మనోభావాలకు దెబ్బతగిలిందని గుర్తించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం బెంగాల్ విభజన ను 1911 లో  ఆరేళ్ళ తర్వాత  వెనక్కు తీసుకున్నది .కానీ దీన్ని ముస్లిం లు వ్యతిరేకించగా పాపం ఇంత శ్రమపడిన టాగూర్ ప్రయత్నం విఫలమైంది .మళ్ళీ బెంగాల్ విభజన చేసి తూర్పు బెంగాల్ అంటే బంగ్లాదేశ్ ఏర్పరచి ముస్లిం డామి నేషన్ కు  బలం కూర్చింది .మిగిలినదానికి పశ్చిమబెంగాల్ అన్నది .అయినా టాగూర్ రక్షాబంధన మహోత్సవాలను భారీ జనసమూహాలతో క్రమ౦  తప్పకుండా నిర్వహిస్తూ ఐక్యత కోసం శ్రమించాడు .ఇప్పటికీ అక్కడ రక్షాబంధన్ మహోత్సవంగా జరుగుతూనే ఉంది .రవీంద్రుడు ‘’రాఖీ పై ఒక దివ్య కవిత కూడా రాశాడు –చూడండి

The love in my body and heart
For the earth’s shadow and light
Has stayed over years.

With its cares and its hope it has thrown
A language of its own
Into blue skies.

It lives in my joys and glooms
In the spring night’s buds and blooms
Like a Rakhi-band
On the Future’s hand..

 సిక్కులు జరిపిన రాఖీ పండగ

 18 వ శతాబ్దం లో శిఖ్ ఖాల్సా సైన్యం రాఖీ అంటే రక్షాబంధన్ ను ప్రవేశపెట్టి ఆఫ్ఘన్ చొరబాటు దారుల నుండి రైతుల రక్షణకు వారికి రక్షకట్టి కాపాడారు .వారికి పలువిధాల పొలంకోతలు వగైరాలకు సాయం చేశారు ‘

 సిక్కు సామ్రాజ్య స్థాపక పాలకుడు రాజా రంజిత్ సింగ్ రాఖీ బంధనోత్సవాన్ని జరిపేవాడు .ఆయన భార్య మహారాణి ‘’జిందా ‘’నేపాల్ రాజుకు రక్షా బంధనాన్ని పంపింది .ఆమెను అతడు సోదరిగా భావించి సిక్కు సామ్రాజ్య పతనం తర్వాత ఆమెకు నేపాల్ లో ఆశ్రయం కలిగించాడు .సిక్కులు రాఖీని ‘’రఖార్డ్డి’’అంటారు అంటే రిస్ట్ బాండ్ అంటే మోచేతికి కట్టేది అని అర్ధం .దీన్ని కానుకల దినోత్సవంగా ఘనంగా నిర్వహిస్తారు .

 మనదేశం లో మహిళలు ముఖ్యమంత్రులకు ప్రధాని రాష్ట్రపతి మొదలైన వారికి రాఖీలు  విజయం చేకూర్చాలని కోరు తారు .ఫోటోలు దిగుతారు ఫేస్ బుక్కుల్లో అ౦టిస్తారు .

    శ్రీ కృష్ణాష్టమి

ఇలా శ్రావణ శుక్ల పక్షమంతా నోములు వ్రతాలు పండగలతో గడిచిపోతుంది .శ్రావణ కృష్ణ అష్టమి శ్రీ కృష్ణాష్టమి శ్రీ కృష్ణుడు జన్మించిన కృష్ణాష్టమి .జన్మాష్టమి .రోహిణీ నక్షత్రం లో కృష్ణుడు దేవకీ దేవికి సకల విధ ఆయుధాలు ఆభరణాలలతో కారాగారం లో అంటే ఈనాటి మధుర లో పుట్టాడు .ఆసమయం లో కృష్ణ జననం పారాయణ చేస్తారు .సెప్టెంబర్ ౩సోమవారం జన్మాష్టమి .వైష్ణవాలయాలన్నీ మహా సంబరంగా జరుపుతాయి .వీధులలో ఉట్టి వేలాడ దీసి కొట్టటం ఒక పెద్ద వేడుక ..ఆలయాలలో  బాలింతరాల్లకు పెట్టె కట్టె కరం చేసి  నైవేద్యం పెడతారు .గోపికా కృష్ణ వేషాలు దరించి జనాలకు ఆనందం కలిగిస్తారు .అన్నమయ్య ‘’సఖులాలా సఖులాలా చూడరో శ్రావణ బహులాస్టమి ‘’అనే కీర్తాన రాసి చరితార్ధం చేశాడు .బాలకృష్ణ లీలలకు మురుస్తాం యవ్వన కృష్ణ లీలలకు పరవశమౌతా౦.పెద్ద కృష్ణుని రాజకీయ చాత్రుర్యానికి అబ్బో అంటాం .ఏ దశలోనైనా కృష్ణుడు మనోహరుడు .అందుకే ఆయనను ‘’లార్డ్ ఆఫ్ ఆటం మూన్స్ ‘’అంటే ‘’శరత్ చంద్ర ప్రభువు ‘’అన్నారు  .మీరాబాయ్వంటి మహాభక్తులెందరో   శ్రీ క్రష్ణభక్తులు జన్మ చరితార్ధం చేసుకున్నారు .కృష్ణలీలలు మధురాతిమధురం .వాటికి పరమ మాధుర్యం కలిగించాడు భాగవత పోతన్న .మధురలో కృష్ణాష్టమి వేడుకలు పులకరి౦ప జేస్తాయి.

     సర్వేపల్లి జయంతి ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం

సెప్టెంబర్ 5 సర్వే పల్లి రాధాకృష్ణ పండితుని అన్మదినం .ఉపాధ్యాయ దినోత్సవంగా దేశమంతా నిర్వహిస్తారు .ఉత్తముపాధ్యాయులనుప్రభుత్వాలు గుర్తించి సన్మానిస్తాయి .సరసభారతి ఈ రోజునే ఉదయం 10 గ౦.లకు శ్రీ కోటగురువరేణ్యులు స్వర్గీయ శ్రీ కోట సూర్యనారాయణ శాస్త్రిగారి గురుపూజోత్సవం స్థానిక అమరవాణీ హైస్కూల్ లో సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తోంది .ప్రముఖ అతిధులు  ,గురు పుత్రులు కోట సోదరులు పాల్గొనే ఈ కార్యక్రమ౦లో”కవి రాజ మౌళి ,కవి సార్వ భౌమ ,మధురకవి ,అష్టావధాని ,కనకాభి షేకి ,70 గ్రంథాల  రచయిత ,విశ్రాంత తెలుగు పండితులు ,గుంటూరు జిల్లావాసి ,93 ఏళ్ళ శ్రీ చింతలపాటి నరసింహ దీక్షిత శర్మగారికి సన్మానం చేస్తూ ,స్థానిక ఉపాధ్యాయును సన్మానిస్తూ , శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ శ్రీమతి సత్యవతి (అమెరికా )దంపతులు ,కోటసోదరులు ఏర్పాటు చేసిన  మాస్టారి స్మారక నగదు బహుమతులను అర్హులైన  విద్యార్ధులకు అందజేసి సార్ధకం చేస్తోంది .

                  పొలాల అమావాస్య

  శ్రావణ బహుళ అమావాస్య ‘’పోలాల అమావాస్య’’సెప్టెంబర్ 9 ఆదివారం .పోలా౦బా వ్రతం చేస్తారు  వృషభానికి ఆహారం పెట్టే రోజు .హిరణ్య కశిపుని సోదరి సింహిక .విప్రసిద్ధి  భార్య కొడుకు అంధకాసురుడు .బ్రహ్మను తపస్సుతో మెప్పించి వరాలు పొందాడు .వీడు గుడ్డివాడేకాదు , కామా౦ధుడుకూడా .వరగర్వం తో వీడికామ దృష్టి జగన్మాత పార్వతీదేవిపై పడింది .శివుడు భూలోకం వెళ్ళినప్పుడు, కైలాసం వెళ్లి అమ్మవారితో అనుచితంగా మాట్లాడగా నందీశ్వరునికి కోపంవచ్చి వాడిపై యుద్ధం చేస్తుండగా శివుడు కూడావచ్చి ,వాడిని అడ్డగించి సంహరించాడు .అందుకే శివుడిని ‘’అంధకాసురకా౦తకే  మమ కి౦ కరష్యతి వైళమః  ‘’అని శివుడిని స్తుతిస్తాం .నందీశ్వరుని పోరాటపటిమకు మెచ్చి వరం కోరుకోమనగా తాను తన తండ్రి శిలాదునికి పొలం దున్నుతుంటే వృషభ రూపం లో లభించానని, కనుక ఆ రోజున  వృషభ లేక గోపూజ చేసేవారికి  ఆహారం  పెట్టేవారికి సకల శుభాలు కలిగేట్లు చేయి అని అడగగా తథాస్తు అన్నాడు శివుడు .కనుక వృషభ పూజ పోలాల అమావాస్య నాడు తప్పని సరిగా చేస్తారు .అవి దొరక్కపోతే ఆవులకైనా పూజ చేయవచ్చు .

  మరో కధ కూడా ఉంది .ఈ రోజున పోలేరమ్మతల్లి అనుగ్రహం కూడా పొందాలి,దీనికొక కథ ఉంది .పూర్వం ఒక బ్రాహ్మణుడికి ఏడుగురు కొడుకులు .  శ్రావణ బహుళ అమావాస్య నాడు పోలేరమ్మ తల్లి పూజ చేసేవారు  .ఏడవ బిడ్డ పుట్టి మరణిస్తుంటే పూజ చేయలేకపోయారు..చివరి సారిగామళ్ళీ ఏడవ బిడ్డ పుట్టగానే చనిపోయాడు. ఏమైతే అయిందనే మొండి ధైర్యం తో  వాడిని గదిలోపెట్టేసి బయటికి వచ్చి మిగిలిన కొడుకులతో పోలేరమ్మ పూజ చేసింది అతనిభార్య .ఆ రాత్రి పిల్లాడి శవాన్ని తీసుకువెళ్ళి పోలేరమ్మ గుడి మెట్ల పై  పడేసి  రోదిస్తూ కూర్చుంది .పోలేరమ్మ ఆరాత్రి గ్రామ సంచారం చేస్తూ, ఏడుస్తున్న ఆమెను వోదార్చికారణం అడిగి తెలుసుకొని వాడినిబతికి౦చటమేకాక, అక్షతలిచ్చి ఇదివరకు చనిపోయిన బిడ్డలను పూడ్చిన చోట చల్లమని చెప్పింది .ఆమె అలా చేయగా, చనిపోయిన పిల్లలందరూ బతికి వచ్చారు .అందుకే కృతజ్ఞతగా  పొలాల మావాస్యనాడు పోలేరమ్మ తల్లి అనుగ్రహాన్ని ,శివానుగ్రహాన్ని పొందటానికి పోలేరమ్మ పూజ చేస్తారు .

  గోదావరి జిల్లాలలో ఇదే రోజు ‘’కంద పిలకలు ‘’అమర్చి పూజ చేసే అలవాటు ఉంది .కంద లో ఎభాగ౦లొను౦చైనా మొలకలు వస్తాయి .అది సంతానహేతువుగా భావించి పూజిస్తారని నా ఊహ .గోదావరి జిల్లాలో వివాహాది శుభకార్యాలలో అందుకే కందా బచ్చలి కూర వండటం కూడా శుభం కోసమే . ఇప్పుడు ఆవంటకం అన్ని జిల్లాలకూ పాకింది .

 ఇదీ శ్రావణ శోభ

 రేపు శ్రావణ మంగళవారం శుభాకాంక్షలు

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్-13-8-18 –ఉయ్యూరు

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

దక్కన్ సుబేదార్ ఔరంగజేబు విలువైన పత్రాలను భద్రపరచిన ఘనుడు

దక్కన్ సుబేదార్ ఔరంగజేబు విలువైన పత్రాలను భద్రపరచిన ఘనుడు

మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ కొడుకు ,ఆరవ మొఘల్ సామ్రాజ్య చక్రవర్తి ఔరంగజేబు జీవితం లో ఎక్కువభాగం అంటే చివరి 27 ఏళ్ళు దక్షిణాపధం లో నే యుద్దాలలోనే  గడిపాడు .ఔరంగజేబ్ అంటే’’ సింహాసనానికి వన్నె తెచ్చేవాడు ‘’అని అర్ధం అతనికి ‘’ఆలంగీర్’’ అనే పేరు ఉంది దీనర్ధం ‘ప్రపంచాధినేత ‘’..అతని 48ఏళ్ళ పాలన లో సామ్రాజ్యం దక్షిణాన కర్నాటక ,తమిళనాడు వరకు బాగా విస్తరించింది .అంతకు ముందెప్పుడూ ఇంత విశాల మొఘల్ సామ్రాజ్యం లేనేలేదు .అతని ఏలుబడిలో 158 మిలియన్ల ప్రజలు౦డేవారు .సామ్రాజ్య సాలుసరి ఆదాయం 2,879,469,894  రూపాయలు .అప్పటి దాకా ప్రపంచం లో చైనా ఆర్ధిక వ్యవస్థ అత్యంత గరిష్టంగా ఉండేది జేబు కాలం లో చైనా ను అధిగమించింది భారత ఆర్ధిక వ్యవస్ధ .  అయితే ఛత్రపతి శివాజీ మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి గండికొట్టాడు .షాజహాన్ ముంతాజ్ బేగం ల మూడవ కొడుకైన ఔరంగజేబు గుజరాత్ రాష్ట్రం లో దాహోడ్  నగరం లో 1618 నవంబర్ 3 పుట్టాడు .1707 మార్చి 3 న 88 ఏళ్ళ వయసులో మరణించాడు. అతని సమాధి మహారాష్ట్రలో ఖుల్దాబాద్ గ్రామం లో ఉంది .

  మొఘల్ చక్రవర్తుల పరమత సహనానికి ప్రసిద్ధులు .దీనివలన తిరుగు బాట్లు రాకుండా సామ్రాజ్యాన్ని కాపాడుకొన్నారు. కాని ఔరంగ జేబు దానికి విరుద్ధం ఇతరమతాలను అష్టకష్టాలు పెట్టాడు .హిందూ సిక్కులపై జుట్టుపన్ను ‘’జిజియా ‘’విధించి కొరివితో తలగోక్కున్నాడు .రాజనీతిజ్ఞుడు అయినా ముస్లిం మతావేశం అతన్ని రెచ్చగొట్టి దెబ్బతీసింది .’’హిందువుల ఆదర సౌఖ్యాలపై మొఘల్ సామ్రాజ్యసౌధం నిర్మించాలి ‘’అన్న అక్బర్ చక్రవర్తి విశాల దృక్పధం’’ జేబు ‘’మొండితనం తో ‘’జేబు’’ లో దూరి ఇరుక్కు పోయింది .ప్రజలంతా సున్నీలు కాలని , రాజ్యాంగం ఖురాను ననుసరించి నడవాలని శాసించాడు .ఇతరమతస్తులను బలవంతంగా ముస్లిం మతం లోకి మార్పించాడు .తొమ్మిదవ సిక్కు గురువు’’ గురు తేజబహదూర్’’ను ఉరితీయించాడు .దీనికి  ఆయన దేవాలయాలు నిర్మించాడన్న ఒకే ఒక కారణం . అతని మూర్ఖ ,క్రోధ, కోపతాపాలకు వేలాది హిందూ దేవాలయాలు 1669 లో ధ్వంసమై నేలమట్టమయ్యాయి .అందులో ముఖ్యంగా కాశీ విశ్వనాధ దేవాలయం ,మధురలో రాజా  వీర  సింగ్ 30 లక్షలతో అత్యంత సుందరంగా నిర్మించిన కృష్ణ దేవాలయం ఉన్నాయి .ఎన్నో మత గ్రంధాలు నాశనం చేయించాడు ,పరమత సహనం లేకపోవటం వలన మొఘల్ సామ్రాజ్య పతనం ఔరంగ జేబు తో ప్రారంభమైంది .                                  మహమ్మదీయ విద్యకు ఎన్నో పాఠశాలలు కళాశాలాలూ నిర్మించాడు .సుప్రసిద్ధ పండితులను ఉపాధ్యాయులుగా నియమించి మంచి జీతాలు ఇచ్చి విద్యార్ధులకు పారితోషికాలందించి ప్రోత్సహించాడు .బానిసల అభివృద్ధికీ పాటుపడ్డాడు .గుజరాత్ లోని బోహ్రానులు అనే బానిసలకు చదువు చెప్పించి ఫిరోజ్ షా తుఘ్లక్ లాగా బానిసల ఉద్ధరణ చేశాడు . .గ్రంధాలయాలు నిర్మంచి వివిధ విషయ గ్రందాలు వాటికి తెప్పించి విస్తృత పరచాడు .కాని అతనిది స్ప్లిట్ పర్సనాలిటి .అందుకే లలితకళలు ,శిల్ప, గాన అలంకారాలను జనసామాన్యానికి దూరం చేసి తప్పు చేశాడు .అంతకు ముందు రోజుకొక కావ్యం తో విలసిల్లిన దేశం పూర్తిగా నిస్తేజమైపోయింది .అతడు ఒక సన్యాసిగా జీవించటం తో రాజ్యం నిర్వీర్యమైంది .కళలు సర్వతోముఖాభి వృద్ధి చెందినచోట వాటికి గోరీకట్టి చెడ్డపేరు తెచ్చుకున్నాడు .

   మాతృభాషలోనే విద్య నేర్పించాలని ఔరంగ జేబు దృఢంగా నిశ్చయించి అమలు పరచాడు .చరిత్ర ,భూగోళం వంటి  మానవ విజ్ఞాన వికాస విషయాలను తప్పని సరిగా బోధించేట్లు చేశాడు .పాఠశాల విద్య ,వారికి జీవిత విద్య కావాలని ,వృత్తివిద్యా నైపుణ్యం ఇక్కడే ప్రారంభంయ్యేట్లు చేశాడు .విద్య బ్రతుకు తెరువు కలిగించేది గా ఉండాలని  కోరాడు .ఇతరభాషలలో విద్య నేర్పటం వలన విద్యార్దిమనోవికాసం దెబ్బతింటుందని అతని సృజన కు అడ్డు అవుతుందని నిష్కర్షగా చెప్పాడు .దీనికి ఉదాహరణగా ఔరంగజేబుకు పారశీక విద్య నేర్పిన గురువుకు నిర్మొహమాటంగా రాసిన ఒక లేఖ సాక్ష్యంగా ఉంది .ఆ లేఖ ఎలా ఉందో చూడండి –

–‘’ నాకు  చిన్నతనంలో మతవిద్య, తత్త్వవిద్య, పారశీక భాష వంటివి నేర్పినందుకు మిమ్మల్ని  తీవ్రంగా గర్హిస్తున్నాను . పైగా ప్రపంచంలోని ముఖ్యమైన సామ్రాజ్యానికి భావిసామ్రాట్టుకు భూగోళం, ఇతర రాజ్యాల స్థితిగతులు,రాజనీతి, ఆర్థిక విషయాలు వంటివి బోధించకుండా జీవితంపై వైరాగ్యం పొంది సన్యసించవలసిన దశలో నేర్వాల్సిన విషయాలు బోధించారు ఇది దారుణం . మీ వలన . మీ విద్యావిధానం వల్ల నా జీవితంలో అత్యంత ముఖ్యమై వ్యక్తిత్వాన్ని సంతరించుకునే బాల్యదశ, యువత అంతా వ్యర్థమైన విషయాల్లో గడచిపోయింది. విద్యను అభ్యసించేందుకు బాలలకు మాతృభాషే సరైనది, అలాకాక వేరే భాషను మాధ్యమంగా స్వీకరించి విద్య నేర్పితే ఆ భాష నేర్చుకుని, ఆపైన ఆ భాషలో విద్య నేర్చుకునేందుకు చాలా శ్రమపడ వలసి వస్తుంది  .నా  మాతృభాషలోనూ, రాజ్యంలోని వాడుకలో ఉన్న భాషల్లో కాక విదేశీభాషలో విద్య నేర్పినందుకూ ,నేను బాగా ఈసడిస్తున్నాను  .నా కొలువులో సర్దారుగా నియమించాలని  మీరు చేసిన విన్నపాన్ని కొట్టివేస్తూ సికిందర్ (అలెగ్జాండర్) కు ఆయన గురువు అరిస్టాటిల్ బోధించినట్లు జీవితానికి ఉపకరించే విద్యను, వికాసాన్ని కలిగించే పద్ధతిలోనూ నేర్పివుంటే సర్దారుగానే కాక అంతకు వేయిరెట్లు గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడిని, ఇప్పటికి మాత్రం మీరు నా   గురువన్న విషయం నా కొలువులోని మరెవరికైనా తెలియడం కూడానాకు  ఇష్టంలేదు .తిరిగి మీ ఊరు చేరుకోమని ఆదేశిస్తున్నాను ‘’

మాతృభాష పై ఇంతటి మమకారం ,గౌరవం కనబర్చినందుకు ఔరంగ జేబుకు మనం  రుణ పడి ఉన్నాం .మనపాలకులకు, తలిదండ్రులకు ఈ లేఖ కనువిప్పు కలిగించాలని ఆశిస్తున్నాను .ఈ లేఖ ను 1910 లో శ్రీ కొమర్రాజు లక్ష్మణ రావు గారు సేకరించి ‘’ఔరంగ జేబు తన గురువుకు వ్రాసిన యుత్తరము ‘’గా ప్రచురించగా ,దీన్ని 1957  ఆంద్ర పత్రిక సంవత్సరాది సంచికలో ముద్రితమైంది .లక్ష్మణరావు గారికి ఏమిచ్చి ఈ జాతి ఋణం తీర్చుకోగలదు ?మన మాతృభాషోద్యమకారులకు ఈ లేఖ విషయం తెలియనట్లే ఉంది .వారెప్పుడూ ఈ లేఖను ఉల్లేఖించిన దాఖలాలు నాకు కనిపించ లేదు .మీకెవరికైనా తెల్సిఉంటే నా అజ్ఞానానికి మన్నించండి .

  అతి సాధారణ జీవితం గడుపుతూ ,తన జీవిక కోసం టోపీలు కుట్టి అమ్ముతూ నిరుపేద గా గడిపిన  సామ్రాట్టు ఔరంగజేబు .ఇదీ మోడీ లాంటి పాలకులకు  ఆదర్శం కావాలి  .కొందరు చరిత్రకారులు రాసిన దాని ప్రకారం అతడు అలహాబాద్ సోమేశ్వర దేవాలయ నిర్మాణానికి ,స్థలాన్ని ఇచ్చాడు .ఉజ్జయిని మహాకాళేశ్వరాలయం ,చిత్రకూట్ బాలాజీ ఆలయం ,గౌహతిలోని శత్రు౦జయ ,ఉమానంద జైన దేవాలయాలకు అనేక గురుద్వారాలకు నిధులు సమకూర్చాడని రాశారు ‘

  గోల్కొండ  తానీషా  ప్రజలనుంచికోట్లాది రూపాయలు  శిస్తులు వసూలు చేసి ఢిల్లీ పాదుషా కు  పంపించకుండా భూమిలో పాతిపెట్టి  ,ఎవరికీ తెలియకుండా ఉండటానికి దానిపై’’ జామా మసీదు ‘’కట్టించాడు .ఈ విషయం తెలుసుకొన్న ఔరంగజేబు మసీదు పడగొట్టించి ,నిధిని బయటికి తీయించి ,ప్రజోపకార్యాలకు  విని యోగించాడని  తెలుస్తోంది .  ఇప్పుడు దక్కన్ లో  ఔరంగజేబు  సుబేదారుగా ఉన్నప్పుడు తన పరిపాలనకు సంబంధించిన లక్షన్నర వ్రాతప్రతులను  అతి భద్రంగా జాగ్రత్త చేశాడు .తెలంగాణా ఆర్కైవ్స్ అండ్ రిసెర్చ్ ఇన్ స్టి ట్యూట్ లో  చేతితో తయారైన పేపర్ లపై ఉన్న లక్షన్నర డాక్యుమెంట్ లున్నాయి .అందులో 1628-1658 నాటి షాజహాన్ చక్రవర్తి కాలం నాటి 5,000,  ,1658 -1707 నాటి ఔరంగజేబ్ చక్రవర్తి కాలంనాటి లక్షన్నర  డాక్యుమెంట్లు ఉన్నాయి .ఢిల్లీ లోని నేషనల్ ఆర్కైవ్స్ లోకాని ,మరెక్కడా కాని ఇన్ని డాక్యుమెంట్లు లేవు అంటే అవాక్కవ్వాల్సిందే .వీటివలన దక్కన్ లోని మొఘల్ లుల మునసబు దారి వ్యవస్థ ,సైనిక పాలన వ్యవస్థ ,రెవెన్యూ వ్యవస్థ విషయాలు కళ్ళముందు కనిపిస్తాయి .ఇవన్నీ పర్సియన్ భాషలో ‘’షికస్తా’’లిపిలో ఉన్నాయి .గొలుసుకట్టు గా రాయబడ్డాయి ,కాలక్రమానుసారంగా అంటే క్రానలాజికల్ ఆర్డర్ లో ఉన్నాయి .తేది ,నెల సంవత్సరాలతో సహా నమోదై ఉన్నాయి .

   ఈ సాక్ష్యాధారపత్రాలలలో 1-చక్రవర్తి ఆజ్ఞలు  అంటే ఫర్మానాలు 2-  రాచకుటుంబాలవారి ఆజ్ఞలు అంటే నిషాన్ లు ,3- ఇంపీరియల్   అజ్నలకు సంబంధించిన నివేదికలు అంటే ‘’యద్దాస్ట్ ఇ ఆహ్కం ఇ ముకద్దాస్ ‘’4 –ఉన్నతాధికారులు జారీ చేసిన ఆజ్ఞలు అంటే’’ పర్వానా ‘’  లు ,5- ప్రాంతీయ న్యాయస్థానాల విచారణ ప్రక్రియలు అంటే ‘’సియాహ హుజూర్ ‘’లు 6- దినవారీ వార్తాల నివేదికలు అంటే ‘’రోజ్ఞా౦చయివ కాయ్ ‘’7-నగదు  చెల్లింపు లు అంటే ‘’క్వబ్జుల్ వసీల్ లు 8-సిబ్బంది, గుర్రాల పత్రాలు అంటే ‘’అర్జ్ వో చిహ్ర ‘’లు ఉన్నాయి .

 తండ్రి షాజహాన్ చక్రవర్తి ఢిల్లీ సామ్రాజ్య నిర్వహణలో ఉండగా ఔరంగజేబు దక్కన్ లో ఉన్నకాలం లో రాజకీయ రాజకీయేతర విషయాలలో గొప్ప అనుభవం సంపాదించాడు.1658 జులై 25 న చక్రవర్తిగా ఢిల్లీ సింహాసం  అది ష్టించి నప్పుడు ,దక్కన్ పై ఒక కన్ను వేసే ఉంచి అక్కడ జరుగుతున్న విషయాలను గమనిస్తూ కొడుకు మహమ్మద్ అక్బర్ తిరుగుబాటు ధోరణి గమనిస్తూ బిజాపూర్ గోల్కొండ లను1687 లో వశపరచుకొన్నాడు .

1916 లో   స్టేట్ ఆర్కైవ్స్ డైరెక్టర్ జరీనా పర్వీన్ చె ప్పినదానిప్రకారం  పూర్వపు హైదరాబాద్ రాష్ట్ర అక్కౌంటెంట్ జనరల్ సయ్యద్ ముహిబుద్దీన్  మొగలుల హెడ్ క్వార్టర్  ఔరంగాబాద్  కు  తనిఖీ కోసం వెడితే ,అక్కడ  ఫోర్ట్ ఆర్క్  ‘’లో నేలమాళిగలలో (వాల్ట్స్)ఎన్నో పాత డాక్యు మెంట్ లు చెల్లాచెదురుగా పడి  ఉన్నట్లు గమనించాడు.పై అధికారులకు ఈ విషయం తెలియ జేసి వాటిని భద్రంగా హైదరాబాద్ ఆర్కైవ్స్ కు చేర్చాడు .పర్షియా భాషలో నిధి ఐన  పర్వీన్  ఆ డాక్యుమెంట్ లను క్రమపద్ధతిలో ఏర్పరచి ఆమ్ల రహిత డాకేట్స్ లో భద్రపరచినది ఈ డాక్యుమెంట్ లలో ఔరంగజేబ్ పరిపాలనా సామర్ధ్యం  ,నైపుణ్యం అవగతమవుతాయి .అందులో ఉన్న ‘’యద్దాస్ట్ ఇ ఆహ్కం ఇ ముకద్దాస్ ‘’లో అతడు తన సిబ్బందికి జీతాల పెంపు విషయం లో చక్రవర్తికి పంపిన రికమండేషన్ పత్రాలు కూడా ఉండటం విశేషం . విధులలో  నిర్లక్షయం ,ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా చేసే ఆలోచనలను కనిపెట్టటానికి ఔరంగజేబు గూద చారులను నియమించాడు .

 ఇలా  సగం మంచి సగం,  చెడు,   ఉన్న స్ప్లిట్ పర్సనాలిటి ఔరంగ జేబులో కనిపిస్తుంది’.

  ఆధారం -12-8-18 హిందూ పత్రికలో ఎం. రాజీవ్ రాసిన ‘’డెక్కన్ పేపర్స్ షైన్ ది లైట్ ఆన్ ఔరంగ జేబ్ రూల్ ‘’అనే ఆర్టికల్ లో కొంతమేరకు మాత్రమే.

   శ్రావణమాస శుభా కాంక్షలతో

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-8-18 –ఉయ్యూరు

 .

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

  బందరు గురు మహారాజ్ –శ్రీ పేర్నేటి గంగాధర రావు గారు

బందరు గురు మహారాజ్ –శ్రీ పేర్నేటి గంగాధర రావు గారు

నేను అడ్డాడ హెడ్ మాస్టర్ గా ఉన్నప్పుడు శ్రీ పేర్నేటిగంగాధరరావు గారు పామర్రుకు నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరం అవనిగడ్డ దారిలో  మెయిన్ రోడ్డుకు ఎడం వైపు కొంచెం దూరం లో ఉన్న జమీ దగ్గుమిల్లి హెడ్ మాస్టర్ గా ఉన్నారు .ఆయనకు ముందు అక్కడ శ్రీ అ౦జయ్యగారు హెచ్.ఎం  .ఇద్దరూ నాకు ఆత్మీయ మిత్రులే .గంగాధరరావుగారిది బందరు ,అ౦జయ్యగారిది చినముత్తేవిదగ్గర  కారకం పాడు గ్రామం మోతుబరి రైతు కూడా . .అ౦జయ్యగారు లెక్కల మేష్టారు .రావు గారు సోషల్ .

గంగాధర రావు గారు బహు సౌమ్యులు .అతి సాధారణంగా ఉంటారు .మొహమాటస్తులు .విధినిర్వహణలో అత్యంత చురుకు .గ్రామస్తుల సాయం తో దగ్గుమిల్లి హైస్కూల్ అభి వృద్ధికి చాలా కృషి చేశారు .ఆయనంటే గ్రామస్తులకు విపరీతమైన అభిమానం .అంజయ్య ,రావు గార్లకు ముందు అక్కడ పని చేస్సిన హెడ్ లందరూ కాలం దొర్లించుకు వెళ్ళినవారే కాని విద్యార్ధుల విషయం లో స్కూల్ అభివృద్ధి విషయం లో అస్సలు పట్టించుకోలేదు .కనుక ఆస్కూల్ ఒక పనిష్మెంట్ స్కూలనే అభిప్రాయం ఉండేది .అ౦జయ్యగారు కొంత చక్కబరిస్తే రావు గారు  దాన్ని కొనసాగించి దగ్గుమిల్లి స్కూల్ ను  ఆదర్శ వంతంగా తీర్చి దిద్దారు .వనరుల సదుపాయం కలిగించారు .ఆస్కూల్ లో పని చేయాలనే కాంక్ష ఉపాధ్యాయులలో తెచ్చారు .వీరిద్దరి వలన ఆ స్కూల్ సర్వతోముఖాభి వృద్ధి  చెందింది .అడ్డాడ హై స్కూల్ లో జరిగే ప్రతికార్యక్రమానికి  వారు వారి స్టాఫ్ వస్తే ,అక్కడ జరిగేవాటికి నేనూ నాస్టాఫ్ తప్పక వెళ్ళేవాళ్ళం .కనుక మా స్కూళ్ళకు ఆత్మీయ బంధుత్వం ఏర్పడింది .అ౦జయ్యగారి రిటైర్మెంట్ ను ,ఉపాధ్యాయ విద్యార్ధి బృందం గ్రామస్తులు ఘనంగా నిర్వహించారు. అలాగే రావు గారి పదవీ విరమణనూ చిరస్మరణీయంగా చేసి ఋణం తీర్చుకున్నారు .అ౦జయ్యగారు సరదామనిషి జోకులు పేలుస్తూ మాట్లాడితే రావుగారు గారు పరమ ప్రశా౦త మూర్తిగా ఉండేవారు .

గంగాధరరావు గారికి సాహిత్య ప్రవేశం బాగా ఉంది .ఎప్పుడూ ఏదో ఒక ఉపయుక్త గ్రంథం రాసి ప్రచురించేవారు .రిటైరయ్యాక ఈ వ్యాపకం బాగా హెచ్చి జీవితాన్ని సార్ధకం చేసుకొంటున్నారు .వారి పుస్తకాలు నాకు పంపిస్తే మన సరసభారతి పుస్తకాలు వారికి పంపటం ఆ  నాటి నుంచి అలవాటు .వారు చేతలమనిషే తప్పమాటల వారుకాదు .పనియే దైవం అని భావించే వారు .దగ్గుమిల్లి కి రాకపూర్వం నుంచి పరిచయమున్నా ,అక్కడికి వచ్చాక మరీ దగ్గరయ్యాం .నాకు నచ్చిన స్నేహితులాయన .ఆయ సద్గుణాల పోగు .నెమ్మదిగా సూటిగా మాట్లాడటం ఆయన నైజం .బ్రహ్మ కుమారీ సమాజం పై వారికి మక్కువ ఎక్కువ .రాజస్థాన్ లోని మౌంట్ యాబు పై జరిగే కార్యక్రమాలకు క్రమ౦ తప్పకుండా వెళ్ళేవారు .కనిపించినప్పుడు ఆ విశేషాలు తెలిపెవారు .నాకూ వెళ్ళాలనే ఉ౦డేదికాని ఎప్పుడూ సాహసించలేదు .ఆసమాజంపై నాకు అవగాహనా లేక పోవటం ఒక కారణం .రిటైరయ్యాక బందరులో సెటిల్ అయి స్వగృహం ఏర్పరచుకొని తమ ఆధ్యాత్మిక ,సాహితీ వ్యాసంగాన్ని కొన సాగిస్తున్నారు  . పుంఖాను పుంఖాలుగా పుస్తకాలు రాసి ప్రచురిస్తున్నారు. అవి సమాజానికి ,వ్యక్తి వికాసానికి  ఆధ్యాత్మిక వికసనానికి  దోహద పడేవి .

ఈ నెల 10 వ తేదీ శుక్రవారం గంగాధరరావు గారు తాజాగా పంపిన 1-వజ్రకాయం (మూలకణ౦ )అనే యోగరహస్యాల పుస్తకం 2-శ్రీ లలితా సహస్రనామాలకు స్వర్గీయ శ్రీ మల్లాప్రగడ శ్రీ రంగారావు గారి వ్యాఖ్యానానికి రావు గారు రాసిన సులభ వ్యాఖ్యానం అందాయి .ఈ పుస్తకాల పేర్లు వింటేనే వారిలోని దివ్యత్వం ,ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శకత్వం గోచరమౌతాయి .బందరు ఆధ్యాత్మిక గురు మహారాజ్ గా నాకు వారు కనిపిస్తారు .ఎప్పుడూ తెల్లని పైజమా లాల్చీతో, పైన శాలువాతో స్వచ్చతకు స్వచ్చం గా ఉంటారు .వాల్మీకి, వ్యాసుల లాగా పొడవైన గుబురు తెల్ల గడ్డం తో దర్శన మిస్తారు .కనుక వారిని గురుమహరాజ్ అన్నాను .

ఒక్కసారి వారు రాసిన గ్రందాల వివరాలు  తెలుసుకొని వారి విద్వత్ ఎట్టిదో గ్రహిద్దాం .1-ఆత్మ దర్శనం  3భాగాలుగా రాశారు. రెండవ దానికి ఆత్మిక విజ్ఞాన శాస్త్రం అని మూడవ భాగానికి మృత్యుంజయుడు అని సార్ధక నామకరణం చేశారు .అత్యంత గహనమైన విషయాలను అరటి పండు వొలిచి చేతిలో పెట్టినట్లు సరళ సులభంగా సాగిన ఆధ్యాత్మిక త్రివేణి ఇది .4 క్షీర సాగర మధనం 5  కామవేదం  ముక్తికి మార్గం 6-ఆధ్యాత్మిక రత్నాలు 7-మోడల్ పార్లమెంట్ 8-Think it over HOW to become Success ful in Life 9-అష్టోత్తర శత సుందరకాండ 10-యోగ వాసిస్టసారం –వచనం 11-ఆరోగ్య సూత్రాలు –యోగ మార్గాలు 12-సర్వ యోగ సమన్వయము మరియు సీక్రెట్ డాక్ట్రిన్13-బ్రహ్మ జ్ఞానము (దృక్కు దృశ్యము వివేకము )14-వివేక చూడామణి 15-ఫేస్ బుక్ (యోగ సారం ).పైన చెప్పిన రెండిటితో కలిపి 17 అపూర్వ గ్రంథాలు రాశారన్నమాట .

ఇలాంటి గ్రంథాలు రాయాలంటే యెంత ఆలోచన ,పరిశీలన పరిశోధన ,అనుసరణ ,అభిరుచి అనుభవం, కావాలో మనకు అర్ధమౌతుంది .ఇదంతా ఆ గంగాధరుని జ్ఞాన ‘’గంగ’’ అని పిస్తుంది నాకు .అలాంటి ‘’మనీషి’’ బందరులో ఉన్నారంటే ఆ పురజనుల భాగ్యమే భాగ్యం .ఆయన తన పనేదో తాను చేసుకొంటూ పోయేమనీషి .డాబు ,దర్ప౦ ,పటాటోపం ఎక్స్పోజింగ్ లేని వారు . సాహిత్య సభలకు తప్పక హాజరౌతారు శ్రద్ధగా వింటారు .స్టేజి పైకి ఎప్పుడూ రాగా నేను చూడలేదు .వారి విద్వత్తు అక్కడి వారు గ్రహించారో లేదో నాకు తెలియదు .వారిని పిలిచి ఎక్కడా సన్మానించిన దాఖలాలు నాకు పేపర్ ద్వారా తెలియదు .చేసి ఉంటె సంతోషం .చేయకపోతే ప్రయత్నించమని కోరిక .ఇంతటి సౌజన్య సహృదయ మూర్తి నాకు పరమ ఆత్మీయ మిత్రులైనారంటే అది నా అదృష్టంగా భావిస్తూ ,వారు మంచి ఆరోగ్యం తో  మరిన్ని గ్రంథ రచనలు చేయమని కోరుతున్నాను .వారిని పరిచయం చేసే భాగ్యం కలిగినందుకు గర్విస్తున్నాను .

శ్రావణ మాస శుభాకాంక్షలతో

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -12-8-18 –ఉయ్యూరు

 

 

— 



గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ ఎక్సి క్యూటివ్ గా విఖ్యాతురాలైన – నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ ఎక్సి క్యూటివ్ గా విఖ్యాతురాలైన – నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్

జనన విద్యాభ్యాసాలు:

బ్రిటన్ లో మొదటి మహిళా వైర్లెస్ ఆపరేటర్ గా ఉన్న నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆక్రమిత ఫ్రాన్స్ కు ఫ్రెంచ్ రెసిస్టన్స్ సాయం కోసం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో పంపబడిన బ్రిటన్ దేశానికి చెందిన మొట్టమొదటి ముస్లిం వార్ హీరోయిన్ . ఆమె సేవలకు ఆ ప్రభుత్వం అత్యున్నత ‘’జార్జి క్రాస్ ‘’పురస్కారం అందించి గౌరవించింది .

1-1-1914 భారత సంతతి ఉన్నత కుటుంబ ముస్లిం ఇనాయత్ ఖాన్ కు ,, టిప్పు సుల్తాన్ వంశీకు రాలైన అమెరికాకు చెందిన పిరానీ అమీనా బేగం అయిన తల్లికి మాస్కో లో జన్మించిన ఇనాయత్ ఖాన్ ‘’ననోరా ఇనాయత్ ఖాన్ గా పిలువబడేది .తండ్రి సంగీతవేత్త గా ,సూఫీ ఉపాధ్యాయుడిగా ఉద్యమకారుడు గా యూరప్ లో ఉండేవాడు .1914 మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ ప్రారంభ సమయం లో కుటుంబం రష్యా ను వదిలి లండన్ చేరి బ్లూమ్స్ బరీ లో నివాసమున్నారు .ఇక్కడ నర్సరీ పూర్తి చేసిన నూర్ ,తర్వాత ఫ్రాన్స్ చేరి ,పారిస్ దగ్గరున్న సురేస్నేస్ లో విద్య కొనసాగించింది సూఫీ ఉద్యమవేత్త అయిన తండ్రికి ఆ సంస్థ ఉచితం గా ఇల్లు అందజేసింది .1927 లో తండ్రి మరణం తర్వాత తల్లీ ,ముగ్గురు తోబుట్టువుల పెంపకం బాధ్యతలను ఆమె చేబట్టింది .చిన్నప్పుడు బహు ప్రశాంతంగా ,సిగ్గుల మొగ్గగా ,కలలరాణిగా సున్నిత మనస్కురాలుగా ఉండేది . సోర్బొనే లో చైల్డ్ సైకాలజీ ,నేర్చి పారిస్ కన్జర్వేషన్ లోనాడియా బోలానర్ వద్ద సంగీతం లో షార్ప్ ,పియానో కంపోజింగ్ నేర్చుకున్నది . .

రచనా వ్యాసంగం:

కవిత్వం ,చిన్నపిల్లల కథలురాసి మాగజైన్ లకు పంపితే అవి ముద్రింపబడి ఆమెకు గొప్ప ఉత్సాహం తెప్పించేవి .ఫ్రెంచ్ రేడియో లో ఆమె రచనలు తరచూ ప్రసారమయ్యేవి .1939 లో ‘బౌద్ధ జాతకకథలు 20 రాసి ‘’ట్వెంటి జాతక టేల్స్ ‘’గా లండన్ లో ప్రచురించింది .

లండన్ చేరిక:

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమై ఫ్రాన్స్ ను జర్మనీ ఆక్రమించాక కుటుంబం బోర్డాక్స్ కు పారిపోయి ,అక్కడి నుండి సముద్రమార్గం లో లండన్ లోని ఫాల్మౌత్ కార్న్ వాల్ కు 22-6-1940 న చేరింది.

సూఫీ భావాలు నరనరానా జీర్ణించుకున్న నూర్ ,ఆమె సోదరుడు విలాయత్ ఇద్దరూ నాజీ నియంతృత్వాన్ని ఎదిరించి ఓడించటానికి నిర్ణయించారు .అప్పుడు ఆమె మనసులో ‘’ఈ యుద్ధం లో భారతీయ వీరులు అత్యున్నత ధైర్య శౌర్య పరాక్రమాలకు పతకాలు సాధి౦చి అందరి చేత ప్రశంసి౦చబడితే బాగుంటుంది .అప్పుడు బ్రిటిష్ దేశస్తులకు, భారతీయులకు వారు స్నేహ సేతువులవుతారు ‘’అని పించేదట .పిచ్చితల్లి బ్రిటన్ లో ఉన్నా భారత దేశం పై అభిమానం ఏమాత్రం తగ్గలేదు .

మొదటి మహిళా వైర్లెస్ ఆపరేటర్:

1940 నవంబర్ లో నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ ‘’ఉమెన్స్ ఆక్సిలరి ఎయిర్ ఫోర్స్ ‘’లో చేరింది . ‘’ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ ఉమన్-సెకండ్ క్లాస్ ‘’గ ఆమె ను వైర్లెస్ ఆపరేటర్ ట్రెయినింగ్ కు పంపారు .19 41 జూన్ లో ‘’బాంబర్ ట్రెయినింగ్ స్కూల్ పని పూర్తయ్యాక ,ఈ పని బోర్ కొట్టి ‘’కమిషన్ ‘’లో చేరటానికి దరఖాస్తు చేసింది .

తొలి మహిళా స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ ఎక్సి క్యూటివ్:

ఖాన్ కోర్కె ఫలించి ఆమెను 1943 ఫిబ్రవరిలో ఫ్రాన్స్ సెక్షన్ లోని’’ స్పెషల్ ఆపరేషన్స్ ఎక్సి క్యూటివ్ ‘’ గా నియమించారు .తర్వాత ఎయిర్ మినిస్ట్రీ ,ఎయిర్ ఇంటలిజెన్స్ ,ఫస్ట్ ఎయిడ్ నర్సింగ్ లలో శిక్షణ పొంది ,సర్రేలోని గిల్డ్ ఫోర్డ్ కు ,ఆతర్వాత బకింగ్ హాం షైర్ లోని ఏల్స్ బరీ కి బ్రిటిష్ ఆక్రమిత ప్రాంతం లో స్పెషల్ వైర్లెస్ ఆపరేటర్ ట్రెయి నింగ్ కోసం పంపారు.

అంతకు ముందు స్త్రీలను కొరియర్స్ ఏజెంట్స్ గానే పంపేవారు.ఇప్పడు ఈమెను అప్పటికే వైర్లెస్ టేలిగ్రఫీలో అనుభవం ఉండటం ,మిగిలిన స్త్రీ శిక్షకులకంటే ఆమె చాలా చురుకుగా గ్రహింపుతో వ్యవహరించటం వలన నూర్ ఖాన్ కు ఈ అవకాశం దక్కి,మొట్టమొదటి మహిళా వైర్ లెస్ ఆపరేటర్ గా యుద్ధ భూమికి వెళ్ళే వీరవనితగా చరిత్ర సృష్టించింది .వీరా అట్కిన్స్ అనే ఇంటలిజెన్స్ ఆఫీసర్ ఈమెలోని అంకిత భావానికీ ,నిజాయితీ, తెలివి తేటలకు మెచ్చి మిగిలిన వారందరికంటే ఈమెయే అర్హురాలని వాదించి ఆపని అప్పగించాడు .

నూర్ కు అప్పగించిన బాధ్యత చాలా ప్రమాద భూయిస్టమైనది .ఆమె సోదరుడు విలాయత్ ఖాన్ కు ఆమెను అలా పంపటం ఇష్టం లేదు .ఈ విషయం గ్రహించిన అట్కిన్స్ అతనితో మాట్లాడి ఒప్పించాడు .కుటుంబానికి ఏ ప్రమాదం రాకుండా చూస్తానని ,బాధ్యత వహిస్తాననీ మాట ఇచ్చి ,ఆమెకూ నచ్చ చెప్పి ఉత్సాహపరిచాడు .

దురదృష్టం:

ఇనాయత్ ఖాన్ జూన్ మూన్ నాడు లైజాండర్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ లో దగ్గరలో ఉన్న ఎంగేర్స్ యుద్ధభూమికి వెళ్లి ,అక్కడి నుంచి పారిస్ కు ‘’ప్రాస్పర్ సబ్ సర్క్యూట్ లీడర్ ఎమిలీ గారీ తో కలిసి పారిస్ వెళ్ళాలి .ఎమిలీ గారీ ప్రముఖ సినీ స్టార్ గారీ కూపర్ ను పోలి ఉంటాడు .నూర్ ఖాన్ ధారాళంగా ఫ్రెంచ్ భాష మాట్లాడటం ,వైర్లెస్ ఆపరేషన్ లో అనితర సాధ్యమైన ప్రతిభ ఉండటం ఈ నాజీ ఆక్రమిత ఫ్రాన్స్ పై ఆపరేషన్ కు ఆమెకు దక్కిన వరాలు .కాని విధి వక్రించి ,ఆమెకు సహాయకులుగా ఉన్నవారిలో ఒకరిద్దరు నాజీ లంచాలకు బానిసలై మిషన్ రహస్యాన్నిచేరవేశారు . 1943 అక్టోబర్ 13 న ఆమెను అరెస్ట్ చేసి ,పారిస్ లో విచారణ జరిపారు .రెండు సార్లు తప్పించుకొని పారిపోవటానికి ఆమె తీవ్ర ప్రయత్నం చేసి విఫలురాలైంది .గెస్టపోలు ఎంతబాధించినా, హింసించినా ఏమాత్రమూ రహస్యాలు బయట పెట్టలేదనీ ,గు౦భనగానే ఉండి పోయిందని అబద్దాలమీద అబద్ధాలాడి రహస్యాలు భద్రంగా ఉంచిందని హాన్స్ కీఫర్ అనే మాజీ హెచ్. డి. హెడ్ ధృవీకరించాడు .ఆమె పంపిన సందేశాలను డీకోడ్ చేసి కూపీ లాగినా ఏమీ లభించలేదట .

పారిపోయే చివరి యత్నం:

19 43 నవంబర్ 25 నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్,తన అనుచరులతో హెచ్ డి హెడ్ క్వార్టర్స్ నుంచి తప్పించుకు పారిపోయేప్రయత్నం లో మళ్ళీ బంధింప బడ్డారు .పైకప్పు నుంచి దూకి పారిపోయే ప్రయత్నం లో ఉండగా విమానదాడి హెచ్చరికతో అధికారులు అప్రమత్తమై సెల్ లోని ఖైదీల సంఖ్య లెక్కపెట్టటం వలన పట్టుబడ్డారు .మళ్ళీ పారిపోయే ప్రయత్నం చేయం అని హామీ పత్రం రాసి ఇవ్వమంటే ఇనాయత్ ఖాన్ తిరస్కరించగా ఆమెను జర్మనీకి 27-11-1943న తరలించి సాలిటరి సెల్ లో బంధించారు .మహా తీవ్రవాది అనే ముద్ర వేసి ఆమెను నిరంతరం కాళ్ళకూ చేతులకూ సంకెళ్ళ తోనే ఉంచారు .ఇంత చిత్ర హింసలకు గురి అవుతున్నా, రవ్వంతైనా రహస్యం బయట పెట్టని వీర ధీర నారి ఇనాయత్ ఖాన్ .రాత్రి తెల్లవార్లూ ఏడుస్తూ రోదిస్తూ గడిపేదని ప్రక్క ఖైదీలు చెప్పేవారు .

కప్పుపై పిచ్చి గీతలతో చిరునామా:

బతుకు తాను అనే ,బతకాలి అనే తీవ్ర కాంక్ష ఉండటం వలన ఆఖరి ప్రయత్నంగా తాను ఎక్కడ ఉన్నదో తనవాళ్ళకు తెలియ జెప్పే ప్రయత్నమూ చేసింది .నోరాబెకర్ అనే తన రహస్య నామాన్ని ,తల్లి లండన్ అడ్రస్ ను కాఫీ కప్ లపై ఎవరికీ తెలియకుండా పిచ్చి గీతలుగా చెక్కి, స్నేహితురాలైన తోటి ఖైదీకి తెలియ జేసింది .

వీర మరణం:

ఇనాయత్ ఖాన్ ను ,తోటి ఏజెంట్స్ యోలాండర్ బీక్ మన్ ,మెడలీన్ డామేర్మేంట్,ఎలీనే ప్లీవన్ లను తర్వాత ఈకా౦ప్ నుంచి మార్చి డచ్చౌ కాన్సేన్ట్రేషన్ కాంప్ కు తరలించారు .13 -9- 1944 వ తేదీ ఉదయాన్నే వీరిని కాల్చి చంపారు .1958 లో ఒక డచ్ ప్రిజనర్ ఎస్. ఎస్ .ఆఫీసర్ విల్ హెల్మ్ రుప్పర్ట్ ఇనాయత్ ఖాన్ ను కాల్చి చంపటానికి ముందు తీవ్రంగా , అతి దారుణంగా ,కిరాతకంగా పైశాచికంగా,నిర్దాక్షిణ్యంగా కొట్టాడనీ ఆమె నోటి నుంచి వచ్చిన చివరిమాట ‘’లిబర్టి ‘’అనీ చెప్పాడు , ఆమె చనిపోయే నాటికి తల్లీ ,ముగ్గురు తోబుట్టువులు జీవించి ఉన్నారు .

వీర పురస్కారం:

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ త్యాగానికి తమ దేశ అత్యున్నత మిలిటరీ పురస్కారం ‘’జార్జి క్రాస్ ‘’ ను ఆమె మరణా నంతరం 1949 లో అందజేసింది .బ్రిటన్ వారి రికార్డ్ లో ఆమె ‘’మిస్సింగ్ ఉమన్’’ గానే ఉండటం వలన ‘’మెంబర్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ఎంపైర్ ‘’ఇవ్వలేదట .2011 లో లండన్ లో ఆమె వ్యవసాయ క్షేత్రం దగ్గర కాంశ్య విగ్రహం కోసం బ్రిటన్ పౌరులు లక్ష పౌండ్ల నిధి వసూలు చేసి, ఏర్పాటు చేసి 8-11-2012 న ప్రిన్సెస్ రాయల్ చేత ఆవిష్కరింప జేసి ఋణం తీర్చుకున్నారు . .ఒక ముస్లిం లేక ఆసియా వనితకు ఏర్పాటు చేసిన మొట్టమొదటి విగ్రహం గా రికార్డ్ కెక్కింది .నూర్ ఇనాయత్ ఖాన్ అనుపమ త్యాగనిరతి అందరికి ప్రేరణ కలిగిస్తుంది .

– గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Posted in రచనలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి