అమెరికా స్వర్ణయుగ సాహిత్య కీర్తి పతాక మార్క్ట్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -22
LXXXII. “రఫింగ్ ఇట్” రచన
మార్క్ ట్వైన్ ప్రచురించిన మూడవ పుస్తకం, అతను ‘బ్లిస్’ కోసం సిద్ధం చేస్తున్న వెస్ట్రన్ పుస్తకం కాదు. అది షెల్డన్ & కో. ప్రచురించిన ఒక చిన్న సంపుటి, దాని పేరు ‘మార్క్ ట్వైన్ ఆత్మకథ (బర్లెస్క్) మరియు మొదటి రొమాన్స్’. ఆ రొమాన్స్, 1870 ప్రారంభంలో ఎక్స్ప్రెస్లో ప్రచురితమైన “ఆఫుల్, టెర్రిబుల్ మిడియవల్ రొమాన్స్”. ఆ బర్లెస్క్ ఆత్మకథ అంతకు ముందు ఎప్పుడూ ప్రచురితం కాలేదు. ఆ రెండూ కలిసి ఒక సన్నని చిన్న పుస్తకంగా తయారయ్యాయి. దాని సాహిత్యపరమైన అంశాలతో పాటు, దాని నిండా పూర్తి పేజీ నిండా సంబంధం లేని చిత్రాల శ్రేణి ఉండేది—అవి ఏరీ రైల్రోడ్ రింగ్ యొక్క కార్టూన్లు, “ది హౌస్ దట్ జాక్ బిల్ట్” యొక్క కొద్దిగా మార్పు చేసిన రూపానికి దృష్టాంతాలుగా ప్రదర్శించబడ్డాయి. ఆ “హౌస్” ఏరీ ప్రధాన కార్యాలయం, రింగ్ యొక్క మోసపూరిత పద్ధతులను వివరించడమే దాని ఉద్దేశ్యం. జే గౌల్డ్, జేమ్స్ ఫిస్క్, జూనియర్, జాన్ టి. హాఫ్మన్ మరియు ఆ బృందంలోని ఇతరుల ముఖాలు ప్రధానంగా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఏ కోణం నుండి చూసినా ఈ ప్రచురణ ముఖ్యమైనది కాదు. సాహిత్యపరమైన హాస్యానికి అరుదుగా ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది, అది మార్క్ ట్వైన్ యొక్క ఉత్తమ భావప్రకటనా శైలికి చాలా దూరంగా ఉంది. ఒకటి రెండు సంవత్సరాల తరువాత అతను ఈ పుస్తకంలోని తప్పును గ్రహించి, చిత్రపటాలను కొని వాటిని నాశనం చేశాడు.
ఈలోగా, కొత్త వెస్ట్రన్ పుస్తకం నిలిచిపోయింది. మార్చిలో ఓరియన్కు అతను ఇలా రాశాడు:
నేను ఇంకా లివీకి రాత్రింబవళ్లు సపర్యలు చేస్తున్నాను. నేను దాదాపుగా అలసిపోయాను. మేము పది రోజుల తర్వాత ఎల్మిరాకు వెళ్తాము (అప్పుడు లివీ పరుపు మీద ప్రయాణించగలిగితే), మరియు నేను కాలిఫోర్నియా పుస్తకాన్ని పూర్తి చేసే వరకు, సుమారు మూడు నెలలు అక్కడే ఉంటాము. కానీ నేను అక్కడికి వెళ్ళగానే వెంటనే పని ప్రారంభించలేను; వారం రోజులు విశ్రాంతి తీసుకోవాలి, ఎందుకంటే నేను ముప్పై రోజుల భయంకరమైన ముట్టడిని ఎదుర్కొన్నాను.
త్వరలోనే కొంత రాతప్రతిని పంపుతానని అతను వాగ్దానం చేశాడు.
నాలుగైదు రోజులు ఆగండి, నేను కొన్ని అధ్యాయాలను సిద్ధం చేసి బ్లిస్కు పంపగలనేమో చూస్తాను….
నేను ఈ ఇంటిని ఎక్స్ప్రెస్ను అమ్మకానికి పెట్టాను, మేము ఎల్మిరాకు వెళ్ళినప్పుడు ఇక్కడి నుండి శాశ్వతంగా వెళ్ళిపోతాము. పుస్తకం పూర్తయ్యే వరకు నేను కొత్త ఇంటిని ఎంచుకోను,
కానీ హార్ట్ఫోర్డే సరైన ప్రదేశం అవుతుందనడంలో మాకు పెద్దగా సందేహం లేదు.
కొనుగోలు ధరపై $10,000 నష్టపోయి, అతను ఏప్రిల్లో ఎక్స్ప్రెస్లోని తన వాటాను విక్రయించాడు. శ్రీమతి క్లెమెన్స్ . పాప ప్రయాణించగలిగారు, అతను ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వారిని ఎల్మిరాలోని క్వారీ ఫామ్కు తీసుకువెళ్ళాడు.
శ్రీమతి క్లెమెన్స్ సోదరి అయిన శ్రీమతి థియోడర్ క్రేన్ గారి ఇల్లు అయిన క్వారీ ఫామ్, ఒక అందమైన కొండ శిఖరం. విశాలమైన పచ్చని వాలుతో, అక్కడ నుండి మసకగా కనిపించే నగరం, చెముంగ్ నది, దానికి ఆవల దూరంగా కొండలు కనిపిస్తాయి. ఒక సాయంత్రం అటుగా కారులో వెళ్తూ, గుర్రాలకు నీళ్ళు పెట్టడానికి ఆగిన శ్రీ మరియు శ్రీమతి లాంగ్డన్ దంపతులు, ఇది ఒక ఆహ్లాదకరమైన వేసవి విడిది అవుతుందని, సెలవు దినాల్లో కుటుంబాలు తమ ఇంటి పనులను కలిసి చేసుకోవచ్చని నిర్ణయించుకుని, దీనిని యాదృచ్ఛికంగా కొనుగోలు చేశారు. ఆ స్థలాన్ని మొదట కొనుగోలు చేసినప్పుడు, దానికి ఒక పేరు పెట్టడం గురించి వారు చర్చించుకున్నారు. వారు “గో-యాజ్-యు-ప్లీజ్ హాల్,” “క్రేన్స్ నెస్ట్” వంటి అనేక పేర్లను ప్రయత్నించి, చివరకు “రెస్ట్ అండ్ బీ థ్యాంక్ఫుల్” అనే పేరుకు అంగీకరించారు. కానీ ఇది దాని అధికారిక నామం మాత్రమే. ఇంటికి కొద్ది దూరంలో కొండపై ఒక పాడుబడిన క్వారీ ఉండటంతో, థామస్ కె. బీచర్ సూచించిన పేరు మరింత సహజంగా నోటికి వచ్చింది. ఆ ప్రదేశం క్వారీ ఫార్మ్గా మారింది, ఇప్పటికీ అలాగే ఉంది.
క్లెమెన్స్, అతని భార్య హార్ట్ఫోర్డ్లోనే నివసించాలని పూర్తిగా నిశ్చయించుకున్నారు. వారిద్దరికీ ఆ ప్రదేశంపై ఒక అభిమానం ఏర్పడింది, క్లెమెన్స్కు ప్రధానంగా ట్విచెల్ కారణంగా. అయితే, వారిద్దరూ అక్కడి స్నేహపూర్వక సాహిత్య, సామాజిక వాతావరణం కోసం, తమ కోసం ఎదురుచూస్తున్న స్వాగతం కోసం ఆరాటపడ్డారు. ఆ రోజుల్లో బఫెలో ఎలాగైతే ఒక సాహిత్యవేత్తకు నిలయంగా లేదో, హార్ట్ఫోర్డ్ సరిగ్గా అలాగే ఉండేది. అక్కడ ఒక ప్రముఖ రచయితల బృందం ఉండేది, వారిలో చాలామంది క్లెమెన్స్ దంపతులకు అప్పటికే తెలుసు. అంతేకాకుండా, మార్క్ ట్వైన్ పుస్తకాలకు బ్లిస్ ప్రచురణకర్తగా ఉండటంతో, వారి ప్రధాన వ్యాపార ప్రయోజనాలు కూడా అక్కడే ఉండేవి.
వారు వెళ్ళే సమయం విషయంలో వారి ప్రణాళికలు అంత ఖచ్చితంగా లేవు. వ్యవసాయ క్షేత్రంలో తన పని మెరుగ్గా సాగుతోందని, మరియు శ్రీమతి క్లెమెన్స్, సున్నితమైన బిడ్డ ఆరోగ్యం రోజురోజుకు మెరుగుపడుతోందని క్లెమెన్స్ గమనించాడు. వారు ఆ వేసవికాలం మొత్తం క్వారీ ఫార్మ్లోనే ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నారు. రాబోయే సంవత్సరాలలో తమకు ఎంతో ప్రాముఖ్యతనివ్వబోయే ఆ అందమైన ప్రదేశంలో అది వారి మొదటి వేసవి.
నిజానికి, మరేదానికన్నా ఎక్కువగా జో గుడ్మనే ఆ కొత్త పుస్తకంలో ఒక నూతన ఉత్సాహాన్ని రేకెత్తించాడు. రచయిత మనోస్థైర్యం పూర్తిగా సన్నగిల్లిన సమయంలోనే గుడ్మన్ వచ్చారు. “జో,” అతను అన్నాడు, “నా పని ఇక అయిపోయినట్టే అనిపిస్తోంది. నా రచనలు అస్సలు ముందుకు సాగడం లేదు, పైగా నేను రాస్తున్నవి ఏమాత్రం విలువైనవిగా అనిపించడం లేదు. ‘ది ఇన్నోసెంట్స్ అబ్రాడ్’ (The Innocents Abroad) స్థాయిని నేను మళ్లీ ఎప్పటికీ అందుకోలేనేమోనని భయంగా ఉంది. ఇదిగో, నేను రాసినవి ఇవే జో. వీటిని చదివి, నీ అభిప్రాయం కూడా అదేనా అని చెప్పు.”
గుడ్మ్యాన్ ఆ రాతప్రతిని తీసుకుని కుర్చీలో కూర్చున్నాడు, క్లెమెన్స్ ఒక టేబుల్ దగ్గరకు వెళ్లి ఏదో పని చేస్తున్నట్లు నటించాడు. గుడ్మ్యాన్ ఒక్కో పేజీని విశ్లేషణాత్మక దృష్టితో చదువుతూ, త్వరలోనే అందులో పూర్తిగా లీనమైపోయాడు. క్లెమెన్స్ అతన్ని రహస్యంగా గమనిస్తూ వచ్చాడు, కానీ ఇక ఆ ఉత్కంఠను భరించలేకపోయాడు. అప్పుడు అతను తన కలం కింద పడేసి ఇలా అన్నాడు:
“నాకు తెలుసు! నాకు తెలుసు! నేను రాస్తున్నదంతా చెత్తగానే ఉంది. నువ్వు ఇంతసేపూ ఒక్క చిరునవ్వు కూడా నవ్వకుండా చదువుతూ, నేను ఎంత మూర్ఖంగా తయారయ్యానో చూసి జాలిపడుతున్నావు. కానీ ఇందులో నా తప్పే పూర్తిగా లేదు. విధిని ఎదిరించే శక్తి నాకు లేదు. నేను ఒక హాస్యభరితమైన పుస్తకాన్ని రాయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాను…”
పొలంలోని జీవితం వ్యవసాయ స్ఫూర్తిని అందించి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే క్లెమెన్స్ హోరేస్ గ్రీలీ వ్యవసాయం గురించి ఏదో రాశాడు, అలాగే ఆ దిశగా హెన్రీ వార్డ్ బీచర్ చేసిన ప్రయత్నాలపై ఒక చిన్న హాస్య నాటకాన్ని కూడా రాశాడు. మిస్టర్ బీచర్ వ్యవసాయం గురించి అతను ఇలా అన్నాడు:
“రాబిన్ పక్షులు టర్నిప్లను తింటే, అతని స్ట్రాబెర్రీలు గొప్ప విజయం సాధిస్తాయి.”
ఈ వ్యాసం బీచర్కు వినోదాన్ని కలిగించింది, బహుశా గ్రీలీకి కూడా వినోదం కలిగి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే అతను ఇలా రాశాడు:
మార్క్,—మీ వ్యవసాయంపై నా విమర్శల విషయంలో మీరు పొరబడుతున్నారు. నేను ఎప్పుడూ బహిరంగంగా ఎలాంటి విమర్శలు చేయలేదు, కానీ మీరు మాత్రం నా బంగాళాదుంపలు క్యాబేజీల యొక్క పింట్ కు అయ్యే ఖచ్చితమైన ధరను చెప్పడానికి పూనుకున్నారు, నిజంగా అది ఒక మేధావి యొక్క స్ఫూర్తి. మీరు నిజంగా వ్యవసాయం చేయడం ప్రారంభిస్తే, లేదా నా వ్యవసాయం గురించి మీకు తెలియని విషయాలు చెప్పడం కంటే, దాని గురించి మీకు తెలిసిన విషయాలు చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తే, నేను మిమ్మల్ని కించపరిచే విమర్శల నుండి విరమించుకోవడమే కాకుండా, మీకు నా ఆశీస్సులు కూడా అందిస్తాను.
మీ విధేయుడు, హోరేస్ గ్రీలీ.
ఆ ఉత్తరం మిస్టర్ గ్రీలీ యొక్క విలక్షణమైన చేతిరాతలో ఉంది, నిస్సందేహంగా ‘రఫింగ్ ఇట్’లోని టర్నిప్ కథకు ప్రేరణనిచ్చింది, అలాగే గ్రీలీ రచన యొక్క నకిలీ ప్రతికి కూడా అదే నమూనాగా నిలిచింది.
మొత్తం మీద క్వారీ ఫార్మ్లో అది ఒక తీరికలేని, సాహసోపేతమైన వేసవి కాలం. మే నెల మధ్య నాటికి, క్లెమెన్స్ బ్లిస్కు రాస్తూ, తాను కొత్త పుస్తకానికి సంబంధించిన పన్నెండు వందల రాతప్రతి పేజీలను అప్పటికే రాశానని, మిగిలిన భాగాన్ని రోజుకు ముప్పై నుండి అరవై ఐదు పేజీల చొప్పున పూర్తి చేస్తున్నానని తెలిపాడు. అప్పటికి అతను చాలా ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు. కుటుంబ ఆరోగ్యం మెరుగుపడింది, మరియు భవిష్యత్తు ఉజ్వలంగా ఉంది.
(చెక్కడాలను కూడా కలుపుకుంటే) పుస్తకానికి సంబంధించిన సుమారు నాలుగు వందల పేజీలను పూర్తి చేయడానికి ఇప్పుడు నా చేతిలో తగినంత రాతప్రతి ఉంది, అందువల్ల మూడింట రెండు వంతులు పూర్తయింది. నేను వారం మధ్యలో హార్ట్ఫోర్డ్కు వెళ్లి దానిని తీసుకువెళ్లాలని అనుకున్నాను, కానీ ఇప్పుడు నా పనిలో నేను ఎంతగానో లీనమైపోయాను (గత కొన్ని నెలలుగా నేను అనుభవించని అనుభూతి ఇది), ఆ స్ఫూర్తిని ఒక్క క్షణం కూడా కోల్పోవడానికి నేను ఇష్టపడను. కాబట్టి ఇది ఉన్నంత కాలం నేను ఇక్కడే ఉండి, పని చేస్తూనే ఉంటాను. నా ప్రస్తుత ఆలోచన ఏమిటంటే, నేను ఇప్పటికే రాసిన దానికంటే వీలైనంత ఎక్కువగా రాసి, ఆ రాశి నుండి అత్యుత్తమ అధ్యాయాలను ఏరి, మిగిలిన వాటిని పక్కన పెట్టడం. అది పూర్తయ్యాక, దాన్ని చదవడం మొదలుపెట్టి, పూర్తి చేయని వ్యక్తిని చూడాలనుకుంటున్నాను. ఇప్పుడు ఏదీ నన్ను బాధపెట్టడం లేదు; ఏదీ నన్ను కలవరపెట్టడం లేదు, ఏదీ నా దృష్టిని ఆకర్షించడం లేదు. నేను పుస్తకం తప్ప మరేమీ ఆలోచించడం లేదు, దేని గురించీ ఒక్క గంట కూడా విచారంగా లేను, బడి నడుస్తుందా లేదా అనే దాని గురించి నాకు చిల్లిగవ్వ కూడా పట్టింపు లేదు. ఇక పుస్తకం త్వరలోనే పూర్తవుతుంది. అది ఒక గంభీరమైన పుస్తకం అవుతుంది; దానిలోని అంకితభావమే ఆ పుస్తకం వెలకి తగినదిగా ఉంటుంది. ఈ విధంగా:
దివంగత కెయిన్కు
ఈ పుస్తకం అంకితం
అతని జ్ఞాపకార్థం గౌరవంతో కాదు, ఎందుకంటే దానికి పెద్దగా గౌరవం లేదు
అతని పట్ల సానుభూతితో కాదు, ఎందుకంటే అతని ఘోరమైన చర్య అతన్ని సానుభూతికి అతీతుడిగా నిలుపుతుంది, కచ్చితంగా చెప్పాలంటే, కానీ
కేవలం అతని పట్ల ఉన్న మానవతా జాలి వలన, ఎందుకంటే ఒక అంధకార యుగంలో జీవించడం అతని
దురదృష్టం.
ఉపకారపూరితమైన పిచ్చివాదన తెలియని అంధకార యుగంలో జీవించడం ఒక దురదృష్టం.
బహుశా శ్రీమతి క్లెమెన్స్ ఈ రమణీయమైన అంకితభావాన్ని హిగ్బీ శాసనం వైపు మళ్లించి ఉండవచ్చు, లేదా బహుశా రచయిత నిజంగా కేన్కు సాహిత్య నివాళి అర్పించాలని ఉద్దేశించి ఉండకపోవచ్చు. ఏదేమైనా, దానికి ప్రేరణగా నిలిచిన ఆవేశం అతని సహజ స్వభావానికి తగినదే
ఈ లేఖకు అనుబంధంగా అతను ఇలా జతచేస్తాడు:
నా పలుకుబడి పెరుగుతోంది. పుస్తకాలకు
పంచాంగాలకు నాకు అద్భుతమైన ప్రతిపాదనలు వస్తున్నాయి; ఉపన్యాస ఆహ్వానాలతో మునిగిపోయాను, ఒక
పత్రిక ఏ పొడవునైనా ఉండే పన్నెండు వ్యాసాలకు,
ఏ విషయంపైనైనా, హాస్యభరితంగా గానీ లేదా మరే విధంగా గానీ రాసినా, నాకు $6,000 నగదు ఇస్తామని ప్రతిపాదిస్తోంది.
సమయం అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడే పని పూర్తి చేయాలని అతను పూనుకున్నాడు. ఇప్పుడు పూర్తి కావడానికి దగ్గరలో ఉన్న కాలిఫోర్నియా పుస్తకానికి అదనంగా, వారు కలిసి చేయబోయే ఆరు వందల పేజీల రచన కోసం గుడ్మన్తో ఒక పథకాన్ని చర్చించాడు; అతను తన కొత్త పుస్తకంలోని ఘట్టాల ఆధారంగా ఒక వెస్ట్రన్ నాటకం కోసం ఒకటి రెండు దృశ్యాలను ప్రణాళిక చేసి రాశాడు (వాటిలో ఒకటి, 31వ అధ్యాయంలో వివరించబడిన “అర్కాన్సాస్” సంఘటన); అతను తన అనేక ఆవిష్కరణలలో ఒకటైన, దానంతట అదే సర్దుకునే చొక్కా పట్టీని పరిపూర్ణం చేశాడు; అతను అనేక స్కెచ్లు రాశాడు, అప్పుడప్పుడు వ్యాపార నిమిత్తం న్యూయార్క్ , హార్ట్ఫోర్డ్లకు వెళ్ళాడు; కొత్త నివాసం కోసం హార్ట్ఫోర్డ్లో అన్వేషించాడు. బఫెలోలో గడిపిన కాలంపై కమ్ముకున్న నీడ తొలగిపోయినట్లు అనిపించింది.
అతను బ్లిస్ యొక్క కొత్త పత్రిక కోసం కొన్ని రచనలు అందిస్తానని వాగ్దానం చేశాడు, జూన్లో మూడు స్కెచ్లను పంపాడు. వాటితో పాటు పంపిన లేఖలో అతను ఇలా అంటాడు:
మీరు వీటన్నింటికీ $125 చెల్లిస్తే, ఇవిగో మూడు వ్యాసాలు.
మీకు ఇవి వద్దు అనుకుంటే, నేను వీటిని గెలాక్సీకి అమ్ముతాను, కానీ
అసలు ధరకు మూడింతలు కన్నా ఒక్క పైసా కూడా తక్కువకు కాదు…. మీరు వీటిని తీసుకుంటే
ఓరియన్కు ఆ $125 మొత్తం చేరేంత వరకు, వారపు వాయిదాలలో పదో వంతు చెల్లించండి.
మళ్ళీ ఉపన్యాసాలు ఇవ్వకూడదనే తన నిర్ణయాన్ని అతను పునఃపరిశీలించుకుని, రాబోయే సీజన్కు రెడ్పాత్తో కార్యక్రమాన్ని ముగించాడు. అతనికి ఉపన్యాసాలు రాయాలనే తపన మొదలైంది. అతను వరుసగా మూడు ఉపన్యాసాలు రాశాడు: ఒకటి ఆర్టెమస్ వార్డ్పై, మరొకటి “నేను కలిసిన కొందరు ఆహ్లాదకరమైన వ్యక్తుల జ్ఞాపకాలు” అనే అంశంపై, మూడవది కొత్త పుస్తకంలోని అధ్యాయాల ఆధారంగా రాశాడు. తాను ఇచ్చిన “జ్ఞాపకాలు” అనే ఉపన్యాసం గురించి రెడ్పాత్కు ఇలా రాశాడు:
“ఇది నాకు తెలిసిన వారందరినీ కవర్ చేస్తుంది; రాజులు, పిచ్చివాళ్ళు, మూర్ఖులు, ఇంకా అందరూ.” ఆ వెంటనే, తాను మరో ఉపన్యాసం సిద్ధం చేశానని, “శీర్షిక తర్వాత ప్రకటిస్తాను” అని రాశాడు.
“జూలై నెలలో నాకు ఏది బాగా నచ్చుతుందో నిర్ణయించుకుంటాను,” అన్నాడు. చర్చిలలో ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడానికి తన కోసం ఒప్పందాలు చేసుకోవద్దని రెడ్పాత్కు సూచించాడు. “నేను ఇప్పటివరకు చర్చిలో ఇచ్చిన ఉపన్యాసాన్ని విజయవంతం చేయలేకపోయాను. చర్చిలో నవ్వాలంటే ప్రజలు భయపడతారు.”
అతనికి అనుకూలమైన పర్యటనను ఏర్పాటు చేసుకోవడంలో రెడ్పాత్ ఇబ్బందులు పడుతోంది. క్లెమెన్స్కు కొన్ని పట్టణాలు, ప్రాంతాలపై దురభిప్రాయాలు ఉండేవి, ఆ దురభిప్రాయాలు రాత్రికి రాత్రే మారే అవకాశం ఉంది. ఆగష్టులో అతను ఇలా రాశాడు:
ప్రియమైన రెడ్,—నేను ఇతర స్త్రీల కన్నా భిన్నమైనదాన్ని; నా మనసు తరచుగా మారుతుంది.
మనసు లేని వారు సులభంగా స్థిరంగా, దృఢంగా ఉండగలరు, కానీ
ఒక వ్యక్తి నాలాగా మనసుతో పూర్తిగా నిండిపోయినప్పుడు, ప్రతి పెద్ద భయం/అశుభ సూచన, లేదా బద్ధకం వంటి భావనలు… ఆ బరువును కదిలిస్తాయి.
చూశారా? అందువల్ల, మీరు గమనిస్తే, ఒక వారం నేను న్యూ ఇంగ్లాండ్కే పరిమితం కావాలని కఠినమైన ఆదేశాలు ఇచ్చే అవకాశం ఉంది; మరుసటి వారం నన్ను అరిజోనాకు పంపిస్తారు; ఆ తర్వాతి వారం నా పేరును ఉపసంహరించుకుంటాను; ఆ తర్వాతి వారం మీకు పూర్తి, అనియంత్రిత స్వేచ్ఛను ఇస్తాను; ఆపై వారం దానిని సవరిస్తాను. రెడ్పాత్, మీరు నా ఆలోచనలను అదుపులో ఉంచడానికి ప్రయత్నించాలి; ఏజెంట్గా అది మీ బాధ్యత,
మరియు ఆ బాధ్యతలు నాకు ఎప్పుడూ చాలా ఎక్కువగా ఉండేవి…. ఇక ఈ వారం పశ్చిమ ప్రాంతం విషయానికి వస్తే, పశ్చిమ ప్రాంతంలోని అన్ని కార్యక్రమాలను మీరే కొనసాగించడానికి నేను అంగీకరిస్తున్నాను. కానీ వచ్చే వారం నాకు ఏమి కావాలో అది ఇంకా దేవుడి ఇష్టం.
మీ విధేయుడు, మార్క్.
ఈ లేఖ రాసినప్పుడు అతను హార్ట్ఫోర్డ్లో నివాసం ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి తన సామాను తరలించడానికి ఏర్పాట్లు చేసుకుంటున్నాడు. చివరకు అతను ఫోర్డ్ స్ట్రీట్లోని చక్కని హూకర్ ఇంటిని లీజుకు తీసుకున్నాడు. అది హార్ట్ఫోర్డ్లోని సాహిత్య ప్రాంతమైన నూక్ ఫార్మ్ అని పిలువబడే ఒక ఆహ్లాదకరమైన ఏకాంత ప్రదేశంలో ఉంది. ఆ ప్రాంతంలోనే చార్లెస్ డడ్లీ వార్నర్ , హ్యారియెట్ బీచర్ స్టోవ్ల నివాసం కూడా ఉండేది. అతను అక్టోబర్ 1వ తేదీన ఆ ప్రాంగణాన్ని స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ఏర్పాట్లు చేసుకున్నాడు. అలా కొత్త ఇల్లు ఖరారైంది; ఆ తర్వాత నాస్బీ బోస్టన్లో ఉండబోతున్నాడని తెలుసుకుని, ఆ సీజన్లో తన శ్రమ ముగిశాక కొన్ని రోజుల వినోదం కోసం అతను ఆ నగరానికి పరుగెత్తుకెళ్లాడు. హార్ట్ఫోర్డ్కు తరలివెళ్లడానికి ఏర్పాట్లు ఆలస్యం కాలేదు. బఫెలో ఆస్తిని విక్రయించారు, సామాన్లను సర్ది, ఓడలో పంపించేశారు. పెళ్లికూతురు, పెళ్లికొడుకుగా వారు ఎంతో సంతోషంగా అడుగుపెట్టిన ఆ ఇల్లు ఖాళీగా, నిర్జనంగా మిగిలిపోయింది; ఇక వారు మళ్లీ అందులోకి అడుగుపెట్టలేదు. వారు అక్కడ నివసించిన సంవత్సరంన్నర కాలంలో, ఆ ఇల్లు జీవితంలోని సుఖదుఃఖాలను, మానవ జీవితంలోని దాదాపు అన్ని రకాల అనుభవాలను చూసింది.
LXXXIII. ఉపన్యాసాల రోజులు
1871 శరదృతువులో హార్ట్ఫోర్డ్లో జీవితం, ఆచరణలో కాకుండా కేవలం మాటలకే పరిమితమైంది. కొత్తగా వచ్చిన వారికి విశాలమైన, స్నేహపూర్వక స్వాగతం లభించింది, కానీ అక్కడి గందరగోళం, ఇంటి యజమాని సుదీర్ఘ ఉపన్యాసాల పర్యటనకు దాదాపు వెంటనే బయలుదేరడం వంటివి ఆందోళన కలిగించే విషయాలు; హార్ట్ఫోర్డ్లోని ఆ తొలి రోజుల్లో క్లెమెన్స్ ఇంటి వాతావరణం ఒక మసక ఆశను మాత్రమే ఇచ్చింది.
నిన్న రాత్రి ఇండియానాపోలిస్లో అద్భుతమైన ప్రేక్షకుల మధ్య చాలా గొప్ప సమయాన్ని గడిపాను; ఇక్కడ ఎప్పుడూ ఉండేలాగే, ఆడిటోరియం జనంతో కిక్కిరిసిపోయింది… ఇకపై ఏ కార్యక్రమాలూ రద్దు కాకూడదని కోరుకుంటున్నాను. ఈ ఉపన్యాసంతో ఆ ‘డచ్ పెన్సిల్వేనియన్ల’ను కూడా ఆకట్టుకోగలను.
4,000 డాలర్ల అప్పును తీర్చేశాను. నా జాబితాలో ఇక మిగిలింది మీరే.
కొద్ది రోజుల్లోనే మీకు చెల్లింపులు మొదలుపెడతాను, అప్పుడు నేను మళ్లీ స్వేచ్ఛాజీవిని అవుతాను.
నిస్సందేహంగా ఆయన తన ఉపన్యాస పర్యటనల విజయాలను ఆస్వాదించారు, కానీ ఏ సమయంలోనూ వాటిని కేవలం విహారయాత్రగా భావించలేదు. ఆ ప్రారంభ వారాల్లో, ఆయనను ఒక చోటు నుండి మరో చోటుకు వెంబడిస్తున్న తన కొత్త పుస్తకం యొక్క ప్రూఫ్ కాపీలు (సవరణల కోసం వచ్చిన ముసాయిదాలు) ఆయనకు ఏమాత్రం ఉపశమనాన్ని ఇవ్వలేదు. అయినప్పటికీ, చేతిలో ఉన్న మరియు భవిష్యత్తులో రాబోయే భారీ ఆదాయం దృష్ట్యా, ఎవరైనా ఎన్నో కష్టాలను భరించగలరు.
బోస్టన్ పరిసర ప్రాంతాల్లో ఇతరత్రా ఆనందకరమైన అంశాలు కూడా ఉండేవి. ఆయన తన రోజుల్లో ఎక్కువ భాగాన్ని స్కూల్ స్ట్రీట్లోని ‘లైసియం’ ప్రధాన కార్యాలయంలో గడిపే అవకాశం ఉండేది; అక్కడ ఎప్పుడూ స్నేహపూర్వక వాతావరణం ఉండేది—నాస్బీ, జోష్ బిల్లింగ్స్ మరియు ఏడాది చివరలో అక్కడ చేరే ఇతర సంచార ఉపన్యాసకుల బృందం అక్కడ కలిసేవారు. వారి ఉపన్యాసాలను మొదట బోస్టన్లో కాకుండా, బయటి పట్టణాల్లో ప్రదర్శించేవారు; అక్కడ వాటిని పరీక్షించి, మెరుగుపరిచేవారు లేదా పక్కన పెట్టేవారు. ఆయా ప్రాంతాల ప్రేక్షకులు సంతృప్తి చెందిన తర్వాతే, బోస్టన్ మ్యూజిక్ హాల్లో తుది పరీక్ష జరిగేది; అది విజయవంతమైతే, ఆ సీజన్ అంతా విజయవంతంగా సాగేది. రెడ్పాత్ ఉపన్యాసకులు ‘యంగ్స్ హోటల్’లో బస చేసేవారు, పగటిపూట బ్యూరో కార్యాలయంలో ధూమపానం చేస్తూ, కబుర్లు చెప్పుకుంటూ లేదా వృత్తిపరమైన విషయాలు చర్చిస్తూ గడిపేవారు. సాయంత్రం వేళల్లో వారు లోవెల్, లెక్సింగ్టన్, కాంకర్డ్, న్యూ బెడ్ఫోర్డ్ వంటి బయటి పట్టణాలకు వెళ్ళేవారు. నేడు అటువంటి పరిస్థితి లేదు: ఉపన్యాసకులు తక్కువ, ఉపన్యాస బ్యూరోల ప్రాముఖ్యత తగ్గింది; వేదికపై గొప్ప పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదించేవారు లేరు.
అలాగే, పైన పేర్కొన్నటువంటి ప్రత్యేకమైన హాస్య రచయితల బృందం కూడా ఇప్పుడు లేదు. అప్పటి నుండి హాస్యం అనేది సర్వసాధారణమైపోయింది. ఈ కాలంలో తమ పనిని అత్యంత గంభీరంగా భావించి, ఎప్పుడూ నవ్వుముఖం లేకుండా ఉండేవారు చాలా తక్కువ మంది; నిజానికి, ఆ రోజుల్లో తమ పనిని తేలికగా తీసుకుని, జీవితంలోని కఠినమైన కోణాలను మరియు తత్వాలను చిరునవ్వుతో స్వీకరించేవారు ఎంత తక్కువగా ఉండేవారో, వీరు కూడా అంతే తక్కువ. జోష్ బిల్లింగ్స్ మన హాస్య పితామహులలో అత్యంత సౌమ్యుడు, మనోహరమైనవాడు. ప్రస్తుత తరానికి అతని పేరు కూడా అంతగా పరిచితం కాదు, కానీ మనం ఈ రచన చేస్తున్న కాలంలో ఆ విలక్షణమైన వ్యక్తి పేరు, సూక్తులు అందరి నోళ్లలో నానుతూ ఉండేవి. అతని అసలు పేరు హెన్రీ డబ్ల్యూ. షా, మరియు అతను ఒక నిజమైన, చిరునవ్వుతో ఉండే తత్వవేత్త. తన సూక్తులను ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడానికి, వాటికి మంచి ధర పలకడానికి, వాటిని హాస్యాస్పదమైన అక్షరదోషాలతో వక్రీకరించేలా ప్రేరేపించబడకుండా ఉండి ఉంటే, అతను మరింత శాశ్వతమైన, గంభీరమైన కీర్తిని సంపాదించుకొని ఉండేవాడు. నాస్బీ రచనల విషయంలో అది పెద్దగా పట్టించుకోవాల్సిన విషయం కాదు. అతను ప్రదర్శించిన జీవిత కోణంలో నిరక్షరాస్యతను ప్రదర్శించడం సహజమే; కానీ ఒక తరం క్రితం హాస్యంలో ఒక భాగంగా భావించబడిన ఆ వికారమైన రూపంలో, జోష్ బిల్లింగ్స్ యొక్క కొన్ని నిజంగా గొప్ప సూక్తులను ఇప్పుడు పరిశీలిస్తే జాలి వేస్తుంది. ఆ దిగజారిన అక్షరదోషాల వల్ల, అసలు హాస్యంగా ఉన్న సూక్తులు కూడా తమ విలువను కోల్పోతాయి. “ఒక మనిషి పతనం వైపు పయనించడం మొదలుపెట్టినప్పుడు, ఆ సందర్భానికి అనుగుణంగా ప్రతిదీ సిద్ధంగా ఉంటుంది,” అనే సూక్తిని వక్రీకరించిన అక్షరదోషాలతో మరింత మెరుగుపరచడం దాదాపు అసాధ్యం. ఆ ఘోరమైన శాపం నుండి బయటపడిన మరికొన్ని ఆణిముత్యాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
“కొంతమంది చురుకుదనాన్ని చమత్కారంగా పొరబడతారు; కానీ చురుకుదనానికి, చమత్కారానికి మధ్య ఉన్న తేడా, మిణుగురు పురుగుకు, మెరుపుకు మధ్య ఉన్న తేడా లాంటిది.”
“ఎద్దును కొమ్ములతో పట్టుకోవద్దు – దాని తోకను పట్టుకో; అప్పుడు నీకు కావాలనుకున్నప్పుడు దాన్ని వదిలేయవచ్చు.”
“కష్టం ఏమిటంటే మనకు చాలా తెలుసని కాదు, నిజం కాని విషయాలు మనకు చాలా తెలుసని.”
జాష్ బిల్లింగ్స్, నాస్బీ మార్క్ ట్వైన్ మంచి స్నేహితులు. వారు కలిసి ఫోటోలు దిగేవారు వారి మధ్య ఎప్పుడూ సరదా సంభాషణలు సాగుతూ ఉండేవి. జాష్ బిల్లింగ్స్ ఒకసారి “ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం” (Lekturing) గురించి రాస్తూ, “ఏడవ నియమం” (Rule Seven) అనే శీర్షిక కింద—ఒక ఉపన్యాసకుడిని వ్యక్తిగత ఇంటికి ఆహ్వానించడం ఎంత అవివేకమో వివరిస్తూ—ఇలా అన్నారు:
ఉదాహరణకు, మార్క్ ట్వైన్ను మీ ఇంటికి ఆహ్వానించడం గురించి ఆలోచించండి. మీ ఇల్లాలు ఆ సందర్భం కోసం ఇంటిని ఎంతో చక్కగా, అద్దంలా తీర్చిదిద్ది ఉంటుంది;
ప్రతి వస్తువూ సరైన స్థానంలో ఉంటుంది. మీరు మీ ఇంట్లో ఎప్పుడూ పొగత్రాగరు.
సెంటర్ టేబుల్ మీద కాళ్లు పెట్టరు, గది నిండా వార్తాపత్రికలను అస్తవ్యస్తంగా
పడేయరు: మీ ఇంట్లో క్రమశిక్షణ, పొదుపు పాటిస్తారు. కానీ మార్క్ ట్వైన్ సంతోషంగా
లేదా కనీసం సౌకర్యవంతంగా ఉండాలంటే, మీరు కనీసం పదిహేడు డాలర్ల విలువైన సిగార్ల పెట్టెను కొనాలి
మరియు మీ గదిలోని సున్నితమైన వస్తువులన్నింటినీ పక్కకు జరపాలి. మీరు తాజా వార్తాపత్రికలను
గదిలో అజాగ్రత్తగా చల్లేయాలి, ఐస్-వాటర్ (చల్లని నీరు) పాత్రను అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి,
ఎందుకంటే మార్క్ ‘డ్రై హ్యూమరిస్ట్’ (గంభీరమైన ముఖంతో హాస్యం పండించేవారు). మీరు మీ చిన్న పిల్లలను
పట్టుకుని చేతులు-కాళ్లు కట్టిపడేయాలి, ఎందుకంటే మార్క్కు పిల్లలంటే కేవలం సిద్ధాంతపరంగానే ఇష్టం;
మీకు ఇష్టమైన పిల్లిని పొరుగింటికి పంపాలి మరియు మీ కుక్కపిల్లను దాచిపెట్టాలి.
ఇవన్నీ చేయాల్సిందే, లేకపోతే మార్క్ తన అదనపు షర్ట్ కాలర్ మరియు ‘శాండ్విచ్ దీవుల’ (Sandwich Islands)
గురించిన ఉపన్యాస ప్రతులను తన సంచిలో సర్దుకుని, ఉపన్యాస సమయం అయ్యేంత వరకు
వీధుల్లో తిరుగుతూ, పొగత్రాగుతూ, దుకాణాల బోర్డులను చదువుతూ ఉండిపోతాడు.
ఇకపై మార్క్ ట్వైన్ ఉపన్యాసాల గురించి మనం పెద్దగా ప్రస్తావించకపోవచ్చు కాబట్టి, ఆ కాలంలో ఆయన అనుసరించిన విధానం గురించి ఇక్కడ కొంచెం చెప్పుకోవడం మంచిది. ఉపన్యాసకులు సందర్శించే ప్రతి చోటా ఒక కమిటీ ఉండేది, మరియు ఉపన్యాసకుడిని పరిచయం చేయడం ఆ కమిటీ ఛైర్మన్ బాధ్యతగా ఉండేది; ఆ బాధ్యతను ఆయన ఒక గొప్ప అవకాశంగా భావించేవారు, ఎందుకంటే అది ఆయనకు ప్రముఖులు ప్రసిద్ధ వ్యక్తులతో కాసేపు సాన్నిహిత్యం పొందేలా చేసేది. అయితే, క్లెమెన్స్ (మార్క్ ట్వైన్ అసలు పేరు) ఆ అధికారులకు తీవ్ర నిరాశను కలిగించేవారు. తనను తాను మరెవరికన్నా సమర్థవంతంగా పరిచయం చేసుకోగలనని అతను ఎప్పుడో తెలుసుకున్నాడు. అతని సాధారణ పద్ధతి ఏమిటంటే, ముందుగా తనను తాను కమిటీ అధ్యక్షుడిగా పరిచయం చేసుకుని, ఆ సాయంత్రం ఉపన్యాసకుడిని పరిచయం చేయడం; ఆ తర్వాత, తన వ్యక్తిత్వాన్ని పూర్తిగా మార్చుకుని, తన ఉపన్యాసాన్ని ప్రారంభించడం. అది ఎల్లప్పుడూ ఆశ్చర్యపరిచేదిగా, వినోదాత్మకంగా ఉండేది, ఎప్పుడూ విజయవంతమయ్యేది; కానీ చివరికి పత్రికలు ఈ పద్ధతినే ముద్రించాయి, దానివల్ల దానిలోని కొత్తదనం పోయింది, కాబట్టి అతను ఇతర పద్ధతులను కనిపెట్టవలసి వచ్చింది. కొన్నిసార్లు, తన ప్రతిభకు సరైన గౌరవం ఇవ్వగల వారిని తాను ఎప్పుడూ కలవలేదని, అందుకే తనను తాను పరిచయం చేసుకుంటున్నానని సూటిగా చెబుతూ అతను లేచేవాడు; కానీ వార్తాపత్రికలు దాన్ని కూడా ముద్రించాయి, దాంతో అతను తరచుగా ఎలాంటి పరిచయం లేకుండానే లేచి ప్రారంభించేవాడు.
అతను ఏ పద్ధతిలో ప్రారంభించినప్పటికీ, మార్క్ ట్వైన్ విధానం బహుశా ఈ దేశం ఇప్పటివరకు చూసిన వేదికపై ప్రదర్శన ఇచ్చే కళాకారుడి కళకు అత్యంత స్వచ్ఛమైన ఉదాహరణ. అది కళాత్మకతను మరిచిపోయేలా చేసే కళ; తన ప్రత్యేక ప్రయోజనం కోసం ఎంతో దూరం ప్రయాణించి వచ్చిన ఒక కొత్త, అద్భుతమైన స్నేహితుడు వ్యక్తిగతంగా వినోదాన్ని అందించడం లేదనే విషయాన్ని ప్రతి శ్రోత మరిచిపోయేలా చేసే కళ. ఒక శ్రోత ఇలా రాశారు: తాను సంప్రదాయ ఉపన్యాసం ప్రారంభం కోసం ఎదురుచూస్తూ, పరిచయ కార్యక్రమం కొనసాగింపు అనుకుని “నవ్వు ఆపుకోలేక” కూర్చున్నానని, కానీ అంతలోనే ఉపన్యాసకుడు నమస్కరించి అదృశ్యమయ్యాడని, దాంతో అంతా ముగిసిపోయిందని ఆయన రాశారు. ఆ శ్రోత తన గడియారం చూసుకున్నారు; ఆయన అక్కడ గంటకు పైగా ఉన్నారు. అది మహా అయితే పది నిమిషాలకు మించి ఉండదని ఆయన అనుకున్నారు. ఆయన కళ తమపై కలిగించిన ప్రభావాన్ని గురించి చాలామంది రాయడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ అదృశ్యమైన ఒక ఉనికి . ఒక నిశ్శబ్ద స్వరం యొక్క కథను స్పష్టంగా వివరించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.
బోస్టన్లో ఇతర ఆహ్లాదకరమైన అనుభవాలు కూడా ఉన్నాయి. అక్కడ హోవెల్స్, ఆల్డ్రిచ్ ఉన్నారు; అలాగే బ్రెట్ హార్ట్ కూడా, ఆయన అట్లాంటిక్ బృందంలో చేరడానికి ఖండం అంతటా తన విజయవంతమైన యాత్రను పూర్తి చేసుకున్నారు. క్లెమెన్స్ అంతకుముందు ఆల్డ్రిచ్ను కలిసినట్లు కనిపించదు, అయినప్పటికీ వారి పరిచయం ఒక సంవత్సరం ముందే ప్రారంభమైంది. అప్పుడు ఆల్డ్రిచ్, ‘ఎవ్రీ సాటర్డే’ పత్రికకు సంపాదకుడిగా, బఫెలో ఎక్స్ప్రెస్లో ప్రచురితమైన “ది త్రీ ఏసెస్” అనే కవితపై వ్యాఖ్యానించారు. ఆల్డ్రిచ్ ఆ కవితను మార్క్ ట్వైన్ రచనగా భావించి, దానిని “బ్రెట్ హార్ట్ యొక్క ‘హీథెన్ చినీ’కి ఒక బలహీనమైన అనుకరణ” అని అభివర్ణించాడు. క్లెమెన్స్ ఒక లేఖలో, కర్తృత్వ ఆరోపణపై సున్నితంగా నిరసన తెలిపాడు, మరియు ఆల్డ్రిచ్ వెంటనే క్షమాపణతో కూడిన వివరణతో ఆ లేఖను ముద్రించాడు. ఆ తర్వాత సరదాగా వ్యక్తిగత లేఖల మార్పిడి జరిగింది, మరియు అది ఒక జీవితకాల స్నేహానికి నాంది పలికింది.
ఇక్కడ ఆ లేఖలలో ఒకదానికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. క్లెమెన్స్ తన నిరసన తర్వాత దానికి క్షమాపణ కూడా చెప్పాడు, ఈ విషయాన్ని ఇకపై పట్టించుకోవద్దని కోరాడు. ఆల్డ్రిచ్ బదులిస్తూ, అతని వివరణ అప్పటికే ముద్రణలో ఉన్నందున, “అతనికి న్యాయం చేయకుండా” ఆపడానికి చాలా ఆలస్యమైందని, కానీ క్లెమెన్స్ పట్టుబడితే తదుపరి సంచికలో దానిని ఉపసంహరిస్తానని చెప్పాడు. అప్పుడు క్లెమెన్స్ దానిని ఉపసంహరించుకోవడం తనకు ఇష్టం లేదని రాశాడు, మరియు కాలిఫోర్నియా రోజుల్లో సాహిత్య విద్య కోసం తాను ఎంతగానో రుణపడి ఉన్న బ్రెట్ హార్ట్ను కాపీ కొట్టానని నింద పడటం తనకు ఇష్టం లేదని వివరించాడు. కొనసాగిస్తూ అతను ఇలా అన్నాడు:
హార్ట్ మెదడులో మెరిసిన అత్యంత అందమైన మరియు చక్కని ఆలోచన ఏమిటో మీకు తెలుసా? అది ఇదే. వారు ఓవర్ల్యాండ్ పత్రిక కోసం ఒక విగ్నెట్ కవర్ను నిర్ణయించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు, కాలిఫోర్నియా రాష్ట్ర చిహ్నమైన ఒక గ్రిజ్లీ ఎలుగుబంటిని ఎంచుకున్నారు. నాల్ బ్రదర్స్ దానిని చెక్కారు, మరియు ఆ పేజీ దానితోనే ముద్రించబడింది.
ఒక ఎలుగుబంటిగా అది విజయవంతమైంది. అతను ఒక మంచి ఎలుగుబంటి, కానీ అప్పుడు,
అతను ఒక లక్ష్యం లేని ఎలుగుబంటి అని అభ్యంతరం చెప్పబడింది—అంటే ఏమీ అర్థం లేని,
దేనినీ సూచించని, కేవలం అక్కడ నిలబడి, ఏమీ లేనిదానిపై తన భుజం మీదుగా గర్జిస్తూ, ఆ అందమైన పేజీపై బాధాకరంగా మరియు స్పష్టంగా ఒక మొరటు మరియు దుష్ట స్వభావం గల చొరబాటుదారుడని.
ఎవరూ సంతృప్తి చెందలేదని అందరూ అన్నారు; అతన్ని వదులుకోవడానికి వారు చాలా ఇష్టపడలేదు, కానీ
అతని వల్ల ప్రయోజనం లేనప్పుడు అతను అక్కడ ఉండటాన్ని కూడా అంతే ఇష్టపడలేదు. కానీ వెంటనే హార్ట్ ఒక పెన్సిల్ తీసుకుని అతని పాదాల కింద రెండు సరళ రేఖలను గీశాడు, మరియు ఇదిగో అతను అద్భుతమైన విజయం సాధించాడు!—కాలిఫోర్నియా అనాగరికతకు పురాతన చిహ్నం, సమీపిస్తున్న ఉన్నత మరియు ప్రగతిశీల నాగరికతకు ప్రతీక అయిన మొదటి ఓవర్ల్యాండ్ లోకోమోటివ్పై గర్జిస్తోంది! అది ఒక స్ఫూర్తి కంటే తక్కువ ఏమీ కాదని నేను భావిస్తున్నాను.—[“ఎలుగుబంటి” అనేది ఓవర్ల్యాండ్ కవర్పై ఎల్లప్పుడూ కనిపించేదే; “రెండు గీతలు” అతని పాదాల కింద రైల్వే ట్రాక్ను ఏర్పరిచాయి. క్లెమెన్స్ యొక్క అసలు లేఖలో ఈ విషయాలను వివరిస్తూ గీసిన ముతక స్కెచ్లు ఉన్నాయి]
ఆ లేఖలో ఈ విషయాలను వివరిస్తూ గీసిన ముతక రేఖాచిత్రాలు ఉన్నాయి.]
బోస్టన్ బృందంలో రాల్ఫ్ కీలర్ అనే మరో కాలిఫోర్నియన్ కూడా ఉన్నాడు. అతను ఒక విచిత్రమైన, ప్రతిభావంతుడైన, అన్ని విధాలా ఆకర్షణీయమైన వ్యక్తి. క్లెమెన్స్కు అతను పసిఫిక్ పర్వత వాలులో పరిచయం. కీలర్ను బోస్టన్ రచయితలు తమవారిగా స్వీకరించారు, అందుకు అతను కృతజ్ఞతతో, సంతోషంగా ఉన్నాడు. అతని వద్ద డబ్బు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అదృష్టం ప్రసాదించిన సంతోషకరమైన కానుకల విషయంలో అతను అపారమైన సంపన్నుడు. అతను ఎల్లప్పుడూ ఉత్సాహంగా, తేలిక మనసుతో, మరియు ఆశాభావంతో ఉండేవాడు. అతి స్వల్ప పెట్టుబడితో అతను అనేక దేశాలలో పర్యటించి, ఆ పర్యటనల గురించి అట్లాంటిక్ పత్రిక కోసం రాశాడు. ఆ అద్భుతమైన వలయంలో, అతను దేవతల సాంగత్యంలోకి ప్రవేశించినంతగా అమితానందంతో ఉండేవాడు. కీలర్ను తెలిసిన వారందరూ ఆప్యాయంగా చూసేవారు, దానికి ప్రతిఫలంగా అతను కూడా ఒకరకమైన ఆరాధనను అందించేవాడు. అతను తరచుగా మార్క్ ట్వైన్తో కలిసి వివిధ మారుమూల పట్టణాలలో జరిగే ఉపన్యాస కార్యక్రమాలకు వెళ్ళేవాడు, మరియు క్లెమెన్స్ అతన్ని అల్పాహారం కోసం తన హోటల్కు తీసుకువచ్చేవాడు, అక్కడ వారిద్దరూ కలిసి మంచి, ఆనందకరమైన సంభాషణలు జరిపేవారు. ఒకసారి కీలర్ ఉత్సాహంగా హోటల్కు వచ్చి క్లెమెన్స్ గది వైపు వెళ్ళాడు.
“నాతో రా,” అన్నాడు. “త్వరగా!”
“ఏమిటి? ఏమైంది?”
“మాట్లాడటానికి ఆగకు. నాతో రా.”
వారు పబ్లిక్ లైబ్రరీకి చేరుకునే వరకు వీధుల గుండా చురుకుగా నడిచారు. కీలర్ ముందు నడుస్తుండగా, వారు లోపలికి ప్రవేశించి, పుస్తకాలతో నిండిన అరల వరుసను ఎదుర్కొనే వరకు ఆగలేదు. అతను వాటిలో ఒకదానిని చూపించాడు, అతని ముఖం ఆనందంతో వెలిగిపోతోంది.
“చూడు,” అన్నాడు. “అది నీకు కనిపిస్తోందా?”
క్లెమెన్స్ ఇప్పుడు జాగ్రత్తగా చూసి, ఆ పుస్తకాలలో ఒకటి కీలర్ ప్రచురించి, చివరికి అప్రచురితమైన నవల అని గుర్తించాడు.
“ఇది ఒక గ్రంథాలయం,” అన్నాడు కీలర్ ఉత్సాహంగా, “మరియు అది వారి దగ్గర ఉంది!”
ఆ అద్భుతంతో అతని అస్తిత్వం మొత్తం వెలిగిపోతోంది. అతను పరిశోధన చేస్తున్నాడు; గ్రంథాలయ రికార్డుల ప్రకారం, ఆ పుస్తకం అక్కడ ఉన్న రెండేళ్లలో కేవలం మూడుసార్లు మాత్రమే బయటకు తీసి చదివారట! క్లెమెన్స్కు కనీసం నవ్వాలనే ఆలోచన కూడా రాలేదు. మార్క్ ట్వైన్ గురించి తెలిసిన వారికి, అతని కళ్ళు కన్నీళ్లతో నిండిపోయి ఉంటాయని ఎవరైనా ఊహిస్తారు.
మార్క్ ట్వైన్ గురించిన తన పుస్తకంలో, హోవెల్స్, కీలర్ తన ప్రసిద్ధ సహచరులైన ఆల్డ్రిచ్, ఫీల్డ్స్, హార్టే, క్లెమెన్స్ మరియు హోవెల్స్కు ఇచ్చిన ఒక ఉల్లాసభరితమైన, అనధికారిక విందు గురించి వివరిస్తాడు. హోవెల్స్ ఇలా అంటారు:
ఆ సంతోషకరమైన సమయానికి సంబంధించిన ఒక భావన తప్ప నాకు ఇంకేమీ మిగలలేదు – లక్ష్యం లేని, ఆనందకరమైన కబుర్లు—ఎక్కడా మొదలవ్వకుండా, ఎక్కడా ముగియని ఆట,
ఉత్సాహభరితమైన నవ్వులు, ఫీల్డ్స్ చెప్పిన లెక్కలేనన్ని మంచి కథలు, ఆల్డ్రిచ్ నుండి మెరుపులా మెరిసే చమత్కారం,
అప్పుడప్పుడు ఆల్డ్రిచ్ నుండి మెరుపులాంటి చమత్కారం, అప్పుడప్పుడు మా ఆతిథేయుడిపై మేమంతా కలిసి చేసిన ఎగతాళి, ఆయన దాన్ని సంతోషంగా స్వీకరించారు; మరియు పెద్దగా మెరుగుపరచని, కానీ స్నేహభావంతో నిండిన ఆ సంభాషణ మధ్యలో, బోస్టన్ సదస్సు పట్ల క్లెమెన్స్ యొక్క మానసిక వైఖరిని బ్రెట్ హార్ట్ వక్రదృష్టితో నాటకీయంగా చిత్రీకరించడం ప్రకాశిస్తుంది. “అయ్యో మిత్రులారా,” అతను తడబడుతూ అన్నాడు, “ఇది మార్క్ జీవితపు కల,” మరియు క్లెమెన్స్ యొక్క ఈకల వంటి కనుబొమ్మల కింద నుండి వచ్చిన చూపు నాకు గుర్తుంది, అది ఆ వినోదాన్ని అతను ఆస్వాదిస్తున్నాడని బయటపెట్టింది. బహుశా కీలర్ తన పుస్తకం విజయాన్ని పురస్కరించుకుని ఆ విందు ఇచ్చి ఉంటాడు; అది అతని నైజమే.
కీలర్ అంతం ఒక రహస్యం. కొన్ని స్పానిష్ దురాగతాల వాస్తవాలను నివేదించడానికి న్యూయార్క్ ట్రిబ్యూన్ అతన్ని క్యూబాకు పంపింది. అతను న్యూయార్క్ నుండి స్టీమర్లో బయలుదేరాడు, మరియు ఆ నౌక హవానాకు చేరుకోవడానికి ముందు రాత్రి చివరిసారిగా సజీవంగా కనిపించాడు. అతను తన ధ్యేయాన్ని రహస్యంగా ఉంచలేదు, కానీ దాని గురించి తన నిష్కపటమైన, నిష్కపటమైన పద్ధతిలో చర్చించాడు. ఆ ఓడలో కొంతమంది స్పానిష్ సైనికులు ఉన్నారు.
ఈ విషయంపై వ్యాఖ్యానిస్తూ, క్లెమెన్స్ ఒకసారి ఇలా అన్నారు:
“బహుశా అతన్ని సముద్రంలోకి విసిరివేయకపోయి ఉండవచ్చు, అయినప్పటికీ అదే జరిగిందనే నమ్మకం సర్వత్రా ఉండేది.”
బోస్టన్లోని నాగరిక సంస్కృతి అప్పట్లో మార్క్ ట్వైన్ను ఏ సందేహంతో స్వీకరించిందో హోవెల్స్ తన పుస్తకంలో ప్రస్తావించారు; మరోవైపు, అదే సంస్కృతి బ్రెట్ హార్ట్ను తమలో ఒకరిగా స్వీకరించి, అతని సామాజిక లోపాలను కూడా క్షమించింది.
కారణం అర్థం చేసుకోవడం కష్టం కాదు. హార్ట్ తన రచనల ద్వారా ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకున్నాడు; ఆ రచనలు రుచిలోనూ, వాతావరణంలోనూ ఎంత కొత్తగా ఉన్నప్పటికీ, వాటిని అంచనా వేసి, వర్గీకరించాల్సిన రకానికి చెందినవి. హార్ట్ వారు అర్థం చేసుకోగల భాషలో మాట్లాడాడు; అతని హాస్యం, అతని కరుణ, అతని దృక్కోణం అన్నీ గుర్తించదగినవే. అది అప్పటికే ఒక దిగ్గజం ద్వారా ప్రామాణీకరించబడిన కళ. బ్రెట్ హార్ట్ యొక్క అద్భుతమైన విజయాలను చార్లెస్ డికెన్స్ విజయాలతో పోల్చడం అతని మేధస్సును కించపరచడం కాదు. హార్టే యొక్క చాలా రచనలు అతని గొప్ప ఆంగ్ల ఆదర్శప్రాయుడి రచనలకు ఏ విధంగానూ తక్కువ కావు. డికెన్స్ “ది అవుట్కాస్ట్స్ ఆఫ్ పోకర్ ఫ్లాట్స్” కంటే మెరుగైన చిన్న కథను ఎన్నడూ రాయలేదు. అతను “ది లక్ ఆఫ్ రోరింగ్ క్యాంప్” అంత మంచి చిన్న కథను ఎన్నడూ రాయలేదు. బోస్టన్ విమర్శకులు ఈ విషయాలను వెంటనే గ్రహించి, హార్టేకు సరైన రేటింగ్ ఇచ్చారు. మార్క్ ట్వైన్ విషయంలో వారు అలా చేయడంలో విఫలమవడానికి ప్రధాన కారణం, అతను వారితో కొత్త మరియు ఆశ్చర్యపరిచే భాషలలో మాట్లాడటమే. అతని సువార్తలు మతవిశ్వాస వ్యతిరేకతలుగా పరిగణించబడే అవకాశం ఉంది; అతని సాహిత్యపరమైన విచిత్రాలు అన్నీ వర్గీకరించలేనివి. అతి జాగ్రత్తపడే వర్గంలో, చార్లెస్ ఇలియట్ నార్టన్ మరియు ప్రొఫెసర్ ఫ్రాన్సిస్ జె. చైల్డ్ మాత్రమే అతనికి సంపూర్ణ ఆమోదం తెలిపారని హోవెల్స్ మనకు చెబుతాడు. మిగతావారు అతని పట్ల చిరునవ్వు నవ్వి, ఆనందించారు, కానీ ఆడంబరమైన దుస్తులు, టోపీలు మరియు ఆడంబరాల పట్ల ఒక ఆస్థాన కవి చూపించే చిన్నచూపుతో. ఒక మానవ హృదయం నుండి మరొక మానవ హృదయానికి చేసే ప్రత్యక్ష విజ్ఞప్తి తప్ప మరే ప్రమాణాలు లేని ఆ గొప్ప, నిష్కపటమైన, పక్షపాతం లేని జనసమూహం, అంటే ప్రజలు మాత్రమే, అతని గొప్ప వారసత్వాన్ని వెంటనే గుర్తించి, అతన్ని ఉన్నత స్థానానికి చేర్చి సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టగలిగారు.
సశేషం
మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –5-9-26-ఉయ్యూరు
సరసభారతి ఉయ్యూరు 