సరసభారతి ఉయ్యూరు

బేరార్(త్రివేణి)

రచన: వి. పి. కె. నంబియార్, బి.ఎల్.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

కొన్ని నెలల క్రితం, 1936 అక్టోబరు నాటి ఒప్పందంలోని 11వ అధికరణం (Article 11) ప్రకారం, సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ మరియు బేరార్ ప్రభుత్వంలో, గౌరవనీయ నిజాం ప్రభువుకు ఏజెంట్‌గా మద్రాసు హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి సర్ ఎం. వెంకటసుబ్బారావు నియామకం జరిగినట్లు ప్రకటించబడింది. ఈ నియామకం భారతదేశ రాజ్యాంగ చరిత్రలో బేరార్‌కు ఉన్న ప్రాముఖ్యతను, అలాగే భారతీయ సంస్థానాలపై ‘పరమాధికార శక్తి’ (Paramount Power)కి ఉన్న సార్వభౌమాధికార పరిధిని ప్రముఖంగా వెలుగులోకి తెస్తుంది. ఈ కొత్త ఒప్పందాన్ని సంపూర్ణంగా అర్థం చేసుకోవడానికి, బేరార్ రాజకీయ చరిత్రను క్లుప్తంగా సమీక్షించడం ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.

వాస్తవానికి బేరార్ ప్రాంతం నిజాం రాజ్యంలో ఒక భాగంగా ఉండేది, కానీ 1853 నుండి ఇది బ్రిటిష్ వారి ఆధీనంలో ఉంది. 19వ శతాబ్దంలో, దక్షిణ భారతదేశంలో నెలకొన్న రాజకీయ అశాంతి నేపథ్యంలో, మరాఠాలు తరచుగా హైదరాబాద్‌పై దండయాత్రలు చేసేవారు. వారి దారుణమైన దండయాత్రలను అరికట్టడానికి, నిజాం బ్రిటిష్ సైన్యాల సేవలను కోరారు. ఆ సైన్యాలను పంపినప్పుడు, వారు విధి నిర్వహణలో ఉన్నంత కాలం వారి జీతభత్యాలను రాష్ట్ర ఖజానా నుండే చెల్లించాలని ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. మరాఠాల దాడులు హైదరాబాద్ చరిత్రలో ఒక శాశ్వత అంశంగా మారిపోవడంతో, ఆ సైన్యాన్ని వెనక్కి పిలిపించడం సాధ్యపడలేదు. తత్ఫలితంగా, ఆ సైన్యం జీతభత్యాల మొత్తం భారీగా పెరిగిపోయింది; అయితే, అప్పటికే ఖజానా ఖాళీ అయిపోవడంతో, ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించడం నిజాంకు అసాధ్యంగా మారింది. దాంతో ఆయన బేరార్‌ను భారత ప్రభుత్వానికి తాకట్టు పెట్టారు; అయితే, భవిష్యత్తులో ఎప్పుడైనా ఖజానా ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడితే, ఆ ప్రాంతాన్ని తిరిగి విడిపించుకునే హక్కును మాత్రం తన వద్దే ఉంచుకున్నారు. కానీ ఆ సందర్భం ఎప్పటికీ రాలేదు. 1902లో, లార్డ్ కర్జన్ వైస్రాయ్‌గా ఉన్న సమయంలోనూ, ప్రస్తుత నిజాం తండ్రి పరిపాలనలోనూ, భారత ప్రభుత్వం  హైదరాబాద్ దర్బార్ మధ్య ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. ఆ ఒప్పంద నిబంధనల ప్రకారం, ఆ ప్రాంతాన్ని భారత ప్రభుత్వానికి శాశ్వత కౌలు (lease) పద్ధతిలో అప్పగించారు. దీనికి ప్రతిఫలంగా, నిజాం ఏటా ఇరవై ఐదు లక్షల రూపాయల వార్షిక భత్యాన్ని (subsidy) పొందేలా నిర్ణయించారు.

బేరార్ పరిపాలన విధానం కొంత విలక్షణంగా ఉండేది. దీనిని ‘సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్’తో కలిపి నిర్వహించేవారే తప్ప, ఆ ప్రావిన్సులలో ఒక భాగంగా మాత్రం పరిగణించేవారు కాదు. మాంట్‌ఫోర్డ్ సంస్కరణల ప్రకారం, భారత ప్రభుత్వ చట్టం ఆ ప్రావిన్స్‌కు వర్తించనందున ఏర్పడిన రాజ్యాంగపరమైన ఇబ్బందిని అధిగమించడానికి, గవర్నర్ అధికారికంగా కౌన్సిల్‌కు నామినేట్ చేసిన 17 మంది ఎన్నికైన సభ్యుల ద్వారా బెరార్‌కు సి.పి. శాసనసభలో ప్రాతినిధ్యం లభించింది. సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ ద్వారా ఆమోదం పొంది, ప్రావిన్స్ కోసం చట్టాలుగా మారిన బిల్లులను, తదనంతరం గవర్నర్-జనరల్ ఇన్ కౌన్సిల్ తన విదేశీ అధికార పరిధి కింద ఉన్న అధికారాలను ఉపయోగించి బెరార్‌కు వర్తింపజేశారు. మరియు గవర్నర్-జనరల్ ఇన్ కౌన్సిల్ తనకు నచ్చిన విధంగా బెరార్ కోసం చట్టాలు చేయడానికి పూర్తి అధికారాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఆచరణలో ఆయన ఎల్లప్పుడూ సి.పి. శాసనసభకు చెందిన పదిహేడు మంది ఎన్నికైన సభ్యులు  ఇతరులతో కూడిన కమిటీ మార్గదర్శకత్వంలోనే నడిచారు. బెరార్ ఆదాయాలు ప్రావిన్షియల్ ఆదాయ వనరుగా సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ ప్రభుత్వానికి కేటాయించబడ్డాయి, కానీ అధికార వికేంద్రీకరణ నియమం 14  ప్రకారం సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ ప్రభుత్వానికి వాటిపై పూర్తి నియంత్రణ ఉంటుంది, అయితే బెరార్‌లో అవసరమైన ఖర్చుల కోసం తగిన ఏర్పాట్లు చేయాలనే నిబంధన ఉంది.

1911లో, హైదరాబాద్ ప్రస్తుత పాలకుడు ఆసఫ్ ఝా మన్సద్‌ను అధిరోహించారు. చాకచక్యమైన ఆర్థికవేత్త, మరియు అత్యంత పొదుపుపరుడైన ఆయన, అపారమైన సంపదను పోగుచేయగలిగారు. లార్డ్ రీడింగ్ వైస్రాయ్‌గా ఉన్న కాలంలో, ఆయన బేరార్‌ను తిరిగి అప్పగించే విషయాన్ని మళ్ళీ లేవనెత్తారు. ఆయన బకాయిపడిన చెల్లింపులను చేయడానికి అంగీకరించి, ఆ భూభాగాన్ని తిరిగి అప్పగించమని అభ్యర్థించారు. అది 1926 మార్చి 27వ తేదీన లార్డ్ రీడింగ్ రాసిన ప్రసిద్ధ జవాబుకు దారితీసింది, ఇది తదనంతరం బట్లర్ నివేదికకు నేపథ్యంగా నిలిచింది. ఆ లేఖలోని కొన్ని వాక్యాలు ఎంతగా ప్రసిద్ధి చెందాయంటే, వాటిని యథాతథంగా ఉటంకించవచ్చు. లార్డ్ రీడింగ్ ఇలా వ్రాశారు: “స్థానిక సంస్థానాలపై బ్రిటిష్ రాచరికపు సార్వభౌమాధికారం కేవలం ఒప్పంద హక్కుల నుండి మాత్రమే ఉద్భవించదు, కానీ వాటికి అతీతంగా స్వతంత్రంగా ఉంటుంది, మరియు ఏ సంస్థానమూ సర్వోన్నత శక్తితో సమాన హోదాలో చర్చలు జరపాలని ఆశించజాలదు. పరిపాలిస్తున్న రాకుమారులు అనుభవిస్తున్న బాహ్య భద్రతతో పాటు అంతర్గత భద్రత కూడా అంతిమంగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ రక్షక శక్తి వలనే లభిస్తుంది. మరియు, సామ్రాజ్య ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన విషయాలలో లేదా ఒక సంస్థానపు ప్రభుత్వ చర్యల వల్ల దాని సాధారణ సంక్షేమం తీవ్రంగా, ఘోరంగా ప్రభావితమైనప్పుడు, అవసరమైతే నివారణ చర్యలు తీసుకునే అంతిమ బాధ్యత సర్వోన్నత శక్తిపైనే ఉంటుంది.” అప్పటి నుండి ఏ వైస్రాయ్ కూడా రాకుమారులతో తన మాటలలో అంతటి సానుభూతిలేని నిరంకుశత్వాన్ని ప్రదర్శించలేదు. ఆ క్షణానికి నిజాం మౌనమయ్యాడు మరియు భూభాగాల పునఃస్వాధీన ప్రశ్నపై తెరపడినట్లుగా కనిపించింది.

కానీ ఆసఫ్ ఝా విషయాలను అంతటితో వదిలిపెట్టలేదు. 1930లో సైమన్ కమిషన్ తమ నివేదికను ప్రచురించింది. భారతదేశ భవిష్యత్ రాజ్యాంగంలో భారత సంస్థానాలను విస్మరించకూడదని వారు సిఫార్సు చేశారు,  స్వయంప్రతిపత్తి గల బ్రిటిష్ ఇండియన్ ప్రావిన్సులు, భారత సంస్థానాలతో కూడిన అఖిల భారత సమాఖ్య భవిష్యత్తును వారు ఊహించారు. 1930 శరదృతువులో ఇంగ్లాండ్‌లో జరిగిన రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలో, అఖిల భారత సమాఖ్యగా ఉండే భారతదేశ భవిష్యత్ రాజ్యాంగాన్ని హోం ప్రభుత్వం ఆమోదించింది. 1931లో లార్డ్ ఇర్విన్ స్థానంలో లార్డ్ విల్లింగ్‌డన్ భారతదేశ వైస్రాయ్ మరియు గవర్నర్-జనరల్‌గా నియమితులయ్యారు. రాజకీయ అశాంతి తిరిగి తలెత్తడం మరియు దానిని ఎదుర్కోవడానికి తీసుకున్న చర్యలు చాలా మంది భారత ప్రచారకుల దృష్టిలో భారత ప్రభుత్వాన్ని దూరం చేశాయి,  వైస్రాయ్ మద్దతు కోసం భారత సంస్థానాల వైపు తిరిగి చూశారు. సహజంగానే, లార్డ్ విల్లింగ్‌డన్ సంస్థానాధీశుల ఆశయాలను సానుభూతితో వీక్షించారు. బెరార్‌ (Berar) సమస్యను తిరిగి ప్రస్తావించడానికి ఇదే అత్యంత కీలకమైన సమయమని నిజాం భావించారు.

1931లో జరిగిన రెండవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలో, హైదరాబాద్ ప్రతినిధి—అప్పటికి నిజాం కార్యనిర్వాహక మండలి అధ్యక్షుడిగా ఉన్న గౌరవనీయులు సర్ అక్బర్ హైదరీ—బెరార్‌ సమస్యకు సంబంధించిన చిక్కుముడిని సంతృప్తికరంగా పరిష్కరించాలని, ఆ ప్రాంతంపై ‘పరమాధికార శక్తి’ (Paramount Power) యొక్క సార్వభౌమాధికార పరిధిని స్పష్టంగా నిర్ధారించాలని ప్రకటించారు. డిసెంబర్ 1933లో లార్డ్ విల్లింగ్‌డన్ హైదరాబాద్‌ను సందర్శించినప్పుడు, ఆయన గౌరవార్థం ఏర్పాటు చేసిన రాజ విందులో వైస్రాయ్ ఒక ప్రకటన చేశారు: బ్రిటిష్ రాచరిక వ్యవస్థకు (British Crown)  హైదరాబాద్ దర్బారుకు మధ్య జరిగిన చర్చల ఫలితంగా, బెరార్‌పై నిజాం సార్వభౌమాధికారాన్ని పునరుద్ఘాటించడానికి అంగీకారం కుదిరిందని; అయితే ఆ సార్వభౌమాధికారాన్ని ఏ విధంగా పునరుద్ఘాటించాలనే వివరాలను మాత్రం ఇంకా ఖరారు చేయాల్సి ఉందని ఆయన తెలిపారు. ఆ వివరాలు తుది రూపం దాల్చకముందే, లార్డ్ విల్లింగ్‌డన్ పదవీకాలం ముగిసింది, ఆ తర్వాత మార్క్విస్ ఆఫ్ లిన్‌లిత్‌గో భారతదేశ వైస్రాయ్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. 1936 అక్టోబర్ 24న, భారత ప్రభుత్వం మరియు హైదరాబాద్ దర్బారు మధ్య ఒక ఒప్పందం కుదిరింది; ఈ ఒప్పంద నిబంధనల ప్రకారం, బెరార్‌పై నిజాం సార్వభౌమాధికారం పునరుద్ఘాటించబడినట్లుగా పరిగణించబడింది. ఈ ఒప్పందంలోని కొన్ని ముఖ్యమైన విశేషాలను ఇక్కడ గమనించవచ్చు:

బెరార్ ప్రాంతం, ఇంతకుముందు వలెనే, సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ ప్రభుత్వం ద్వారానే పరిపాలించబడుతూ కొనసాగుతుంది.

2. నిజాం గారు ఏటా 25 లక్షల రూపాయల వార్షిక భత్యాన్ని (subsidy) పొందుతూనే ఉంటారు.

3. బెరార్‌లోని అన్ని ప్రభుత్వ భవనాలపై, హైదరాబాద్  బెరార్ నిజాం వారి పతాకం, ‘యూనియన్ జాక్’ పతాకంతో పాటు పక్కపక్కనే ఎగురుతుంది.

4. నిజాం వారి యువరాజు (వారసుడు) అధికారికంగా ‘బెరార్ యువరాజు’గా వ్యవహరించబడతారు మరియు బ్రిటిష్ రాజ్యాంగం (Crown) ద్వారా ఆ హోదాలో గుర్తించబడతారు.

5. బెరార్‌లో తన తరపున ఒక ప్రతినిధిని నియమించే అధికారం నిజాం వారికి ఉంటుంది. నిజాం ప్రభుత్వం తరపున అక్కడి పరిపాలనను పర్యవేక్షించడం తప్ప, బెరార్ అంతర్గత పరిపాలనలో జోక్యం చేసుకునే అధికారం ఆ ప్రతినిధికి ఉండదు.

6. సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ భవిష్యత్ గవర్నర్ల ఎంపికకు ముందు, నిజాం వారిని తప్పక సంప్రదించాలి.

7. నిజాం వారు ఎప్పుడు తెలియజేస్తే అప్పుడు, వారు నిర్వహించే అధికారిక దర్బారులకు సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ గవర్నర్ తప్పక హాజరుకావాల్సి ఉంటుంది.

1935 నాటి ‘భారత ప్రభుత్వ చట్టం’ (Government of India Act) లోని సెక్షన్ 47 ఇలా నిర్దేశించింది: ఈ ఒప్పందం అమలులో ఉన్నంత కాలం, బెరార్‌పై నిజాం వారి సార్వభౌమాధికారం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, బెరార్ మరియు సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ రెండూ కలిపి ఒకే ‘గవర్నర్ ప్రావిన్స్’గా పరిపాలించబడతాయి. అంతేకాకుండా, రాజభక్తి ప్రమాణం (oath of allegiance) చేసే సందర్భాలు తప్ప, మిగిలిన అన్ని విషయాలలో ఈ చట్టం బెరార్ ప్రజలందరికీ వర్తిస్తుంది.

అలాగే, సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ మరియు బెరార్ ప్రాంతీయ శాసనసభకు లేదా ‘కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్’కు సంబంధించిన ఓటర్ల అర్హతలకు సంబంధించి 1935 నాటి చట్టం కింద రూపొందించే ఏ నిబంధన అయినా, ఈ ఒప్పందంలో ఆ విషయాలకు సంబంధించి పేర్కొన్న అంశాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా రూపొందించబడాలి.

ఒకవేళ ఈ ఒప్పందం అమలులో లేని పరిస్థితి ఏర్పడితే, ఆ చట్టంలో ‘సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ మరియు బెరార్’ అని ఉన్న ప్రస్తావనలన్నీ కేవలం ‘సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్’కు సంబంధించినవిగానే పరిగణించబడతాయి.

1936 అక్టోబరులో కుదిరిన ఈ ఒప్పందం, నిజాం వారి సార్వభౌమాధికారాన్ని పునరుద్ఘాటించేదేనా? దీని ద్వారా ఆయనకు వాస్తవంగా ఏదైనా ప్రయోజనం చేకూరిందా? అని ఎవరైనా సహేతుకంగా ప్రశ్నించవచ్చు. బహుశా, నిజాం వారు ఈ ఒప్పందం ద్వారా సాధించారని చెప్పదగిన ఏకైక విషయం ఏమిటంటే—సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ భవిష్యత్ గవర్నర్ల ఎంపికకు సంబంధించి నిజాం వారిని తప్పక సంప్రదించాల్సి రావడం మాత్రమే. దివంగత సర్ హైడ్ గోవాన్ వారసుడిగా సర్ ఫ్రాన్సిస్ వైలీని మధ్య ప్రావిన్సుల గవర్నర్‌గా నియమించినప్పుడు, ఒప్పందంలోని నిబంధనల ప్రకారం నిజాంను సంప్రదించారని ప్రకటించారు. కానీ, ఆ వ్యక్తి ఎంపికలో నిజాంకు ప్రభావవంతమైన అధికారం ఉందని దీని అర్థమా? మధ్య ప్రావిన్సుల గవర్నర్ ‘గాడీ’ కోసం తన సొంత అభ్యర్థినే ఉండాలని ఆయన పట్టుబట్టగలరా? ఇది కేవలం ఒక లాంఛనప్రాయమైన సంప్రదింపు  యాంత్రిక ఆమోదం అయితే, ఇచ్చిన ఈ రాయితీ ఒక నీడలా, దాదాపు చట్టపరంగా శూన్యంగా కనిపిస్తుంది.

మళ్ళీ, గవర్నర్ ఉత్సవ దర్బార్లకు హాజరు కావాలనే నిబంధన ఉంది. ఉత్సవ దర్బార్లకు హాజరు కావడం రాజు ప్రతినిధి గౌరవానికి అవమానకరమని చెప్పబడింది. కానీ ఇక్కడ కూడా, వాటిని ఎలా  ఎప్పుడు ఏర్పాటు చేయాలనేది స్పష్టంగా లేదు; అది మహారాజు గారి అభీష్టమా లేక గవర్నర్ సౌకర్యానికి అనుగుణంగానా అనేది కూడా స్పష్టంగా లేదు. ప్రతిపాదిత ఉత్సవ దర్బారు వైస్రాయ్ రాజధాని పర్యటనతో లేదా గవర్నర్ అంతర్గత పర్యటనలో ఉన్న సమయంతో ఏకీభవిస్తుందని ఊహాజనితంగా వాదిస్తే, ఆయన దానికి వెంటనే హాజరు కావాలా లేక హాజరు కాలేనని చెప్పాలా? వాస్తవ అమలులో ఈ ఒప్పందం వెలుగులోకి తీసుకురాగల కొన్ని ప్రశ్నలు ఇవి, కానీ నిజాం  ముందుచూపు  రాజకీయ వివేకం ఎలాంటి విపత్కర పరిస్థితినైనా నివారిస్తుందని ఆశించాలి. కొత్త పదవికి సర్ ఎం. వెంకటసుబ్బారావు గారి ఎంపిక చాలా సముచితమైనది. ఆయన ఒక ప్రముఖ న్యాయమూర్తిగా, న్యాయశాస్త్రవేత్తగా మాత్రమే కాకుండా, ఆయన ఉదారత, దాతృత్వం మరియు పేదల పట్ల సానుభూతికి హద్దులు లేని వ్యక్తిగా కూడా కీర్తి గడించారు. పరమ పావన పాలకులు తమ మొదటి ఏజెంట్‌గా దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన ఒక హిందువును కలిగి ఉండటం పాలకుడి సహనానికి మరియు ఆయన ఎంపికలోని వివేకానికి నిదర్శనం.

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -7-5-26-ఉయ్యూరు .

భారతదేశంలో బెర్నార్డ్ షా(త్రివేణి

రచన: డా. పి. గుహా-ఠాకుర్తా, ఎం.ఏ., పి.హెచ్.డి.—ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

భారతదేశంలో బెర్నార్డ్ షా! కానీ ఆయన ఇక్కడ ఉన్నారని గ్రహించేలోపే, ఆయన వెళ్ళిపోయారు. నిజం చెప్పాలంటే, అది ఒక పర్యటన కాదు, కేవలం ఒక సందర్శనం లేదా బహుశా ఆయన వ్యక్తిత్వం వలెనే విచిత్రమైన, రహస్యమైన ఒక ఉనికి మాత్రమే. వాస్తవానికి, షా అలా కాకుండా ఉండాలని ఉద్దేశించలేదు; కానీ ప్రపంచవ్యాప్త సుదీర్ఘ పర్యటనలో భారతదేశాన్ని కేవలం ఒక మజిలీగా దాటిరావడం ద్వారా, తన పేరు చుట్టూ అప్పటికే అలుముకున్న ప్రసిద్ధ కీర్తికి మరో పురాణ గాథను జోడించానని ఆయన గ్రహించడానికి కొంత సమయం పడుతుంది. ఓడరేవులో నిలిచివున్న విలాసవంతమైన నౌకలో వారం రోజుల పాటు ఆయన రాకపోకలకు వాస్తవికతను జోడించడానికి బొంబాయి పత్రికా విలేఖరులు తీవ్రంగా ప్రయత్నించినప్పటికీ, ఆయన ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ కాలం ఈ పురాణ గాథ భారతదేశంలో నిలిచిపోవడం ఖాయం.

ఆయన భారతదేశానికి ఇచ్చిన ‘బలవంతుడు’ అనే సందేశం త్వరలోనే మరచిపోబడుతుంది; స్వరాజ్యంలో బహిరంగ ప్రసంగాలను మరణశిక్ష విధించే నేరంగా చేయాలన్న అతని సలహా కూడా మన రాజనీతిజ్ఞుల జ్ఞాపకాల నుండి చెరిగిపోతుంది. నిజానికి, మన గురించి అతను చెప్పిన విషయాలన్నీ – మన వాచాలత్వం, స్వేచ్ఛపై మనకున్న ఆదర్శవాద భావనలు, డొమినియన్ హోదా కోసం మన అన్వేషణ, మన బ్రిటిష్ పాలకులతో మనకున్న వివాదం – బ్రిటన్ మహారాణి ప్రపంచాన్ని చుట్టి రావడానికి పట్టే సమయాన్ని కూడా దాటి నిలవవు. కానీ, భారతదేశంలో ఒక సాధారణ పర్యాటకునిలా ఏదీ చూడటానికి నిరాకరించిన ఒక వ్యక్తి యొక్క విచిత్రమైన రాక గురించిన గాథ మాత్రం నిలిచిపోతుంది. అంతేకాదు; తాను ఎనిమిది రోజుల పాటు బొంబాయిలో ప్రదర్శనలో ఉన్నానని, తనను చూడటానికి ఇష్టపడే భారతదేశంలోని ఎవరైనా సరే వచ్చి చూడవచ్చని చెప్పిన ఆ వ్యక్తి యొక్క అంతులేని అహంకారం గురించి ప్రజలు ఆలోచించడం మొదలుపెట్టాక, ఆ గాథలోని రహస్యం మరింత పెరుగుతుంది. ఎంతటి ప్రపంచ ప్రసిద్ధుడైనా సరే, ఏ సందర్శకుడి చేత అయినా ఆ విధంగా గౌరవించబడటానికి ఈ దేశ ప్రజలు అలవాటు పడలేదు.

కానీ, పర్యాటక ప్రదేశాలను సందర్శించే శ్రమ నుండి షాకు లభించిన ఈ విముక్తికి, భారతదేశంలో మనం ఆయన గురించి నిజంగా ఏమనుకుంటున్నామో నిశితంగా తెలుసుకునే అవకాశాలను ఆయన కోల్పోవడం అనే స్పష్టమైన నష్టం పరిహారం కాదు. ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు సాహిత్యం, ఆలోచన  సంస్కృతికి ఆయన చేసిన కృషి గురించి మేము కూడా ఒకటి రెండు విషయాలు నిష్కపటంగా చెప్పాలనుకుంటున్నాము. ఆయన మన సాహిత్య సంప్రదాయాలపై గానీ, సామాజిక లేదా రాజకీయ సంస్థలపై గానీ ప్రత్యేకంగా దాడి చేయలేదు. సహజంగానే, ఆయన ఎవరికైతే అపరాధభావానికి గురి చేయలేదో, అలాంటి నిస్వార్థపరుల వలె మనం ఆయన ఘనకార్యాల గురించి మాట్లాడుకోగలం. ఆయన చమత్కారాన్ని, అది పదునైనదైనా లేదా మృదువైనదైనా, మనం ఆస్వాదించడంలో ఆత్మవిమర్శ అనే అంశం ఎన్నడూ ప్రవేశించలేదు. మనం ఆయనను దూరం నుండి గమనించాం; ఆయన ప్రమాదకరమైన సిద్ధాంతాల వల్ల మనం దిగ్భ్రాంతికి గురికాలేదు, బాధపడలేదు. మొదట్లో యావత్ బ్రిటిష్ జాతికి ఒక విచిత్ర మేధావి యొక్క నిందలుగా కనిపించినవి, మనకు మాత్రం, తన గురించి చర్చ జరగాలని తహతహలాడుతున్న ఒక అపరిచిత యువ ఐరిష్ వ్యక్తి యొక్క హింసాత్మకమైన, ఉద్రేకపూరితమైన ఆవేశపూరిత ప్రకోపాలుగా మాత్రమే కనిపించాయి.

ఫ్రాంక్ హారిస్, బెర్నార్డ్ షా మరణానంతరం ఆయన జీవితచరిత్రలో, ఆస్కార్ వైల్డ్ ఆయన గురించి చెప్పిన సూక్తిని ఉటంకిస్తూ తెలియజేసినట్లుగా, ఈనాడు ఇంగ్లాండ్‌లో ఇలా ఉంది: “ఆయనకు శత్రువులు లేరు, కానీ ఆయన స్నేహితులలో ఎవరూ ఆయన్ని ఇష్టపడరు.” కానీ భారతదేశంలో ఆయన స్నేహితులు నిజంగానే ఆయన్ని అమితంగా ఇష్టపడతారు, ఆరాధిస్తారు. ఈ దేశంలో ఆయనకు వ్యతిరేకంగా చెప్పబడిన చాలా విషయాలను ఏమాత్రం సీరియస్‌గా తీసుకోలేదు; ఎందుకంటే భారతదేశంలో షా పట్ల ఒక అభిప్రాయం చాలా బలంగా ఉంది; అంటే, షా చాలా దెబ్బలు తట్టుకోగలడు  ఎవరి సహాయం లేకుండా తనను తాను రక్షించుకోవడానికి పూర్తి సామర్థ్యం కలవాడు. భారతదేశానికి అతన్ని నిందించడమో లేదా అతిగా పొగడడమో అవసరం లేదు. ఆమె షాను అతని సరైన కోణంలో అంచనా వేయగలదు.

డెబ్బై ఆరు సంవత్సరాలు నిండినా, ఆయన హృదయంలో ఇప్పటికీ ఒక ఐరిష్ ప్లేబాయ్. నేటి వరకు, ఆయన అదే వ్యక్తిగా, అదే పనిని చేస్తూ వస్తున్నారు, అదేమిటంటే, బ్రిటిష్ ప్రజల ఆలోచనలను, దృక్పథాన్ని మార్చడానికి ప్రయత్నించడం. తన సాహిత్య జీవితం ప్రారంభంలో విక్టోరియన్ భావాలను ఖండించడానికి ఎంత ఆసక్తిగా ఉన్నారో, మానవ సమాజాన్ని గందరగోళం  అసమానతల నుండి కాపాడటానికి ఆయన ఈనాటికీ అంతే ఆసక్తిగా ఉన్నారు. ఆయన ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా విక్టోరియన్ మూఢనమ్మకాలను ఖండించారు; ‘విడోవర్స్ హౌసెస్’లో భావోద్వేగపూరితమైన  స్వీయ-భ్రమలో ఉండే విక్టోరియన్ నాయికను ఖండించి, ‘ది ఫిలాండరర్’లో నూతన స్త్రీ స్వరూపాన్ని విస్తృతం చేశారు. చివరకు ‘మ్యాన్ అండ్ సూపర్‌మ్యాన్’లో ఆయన చేసిన ఈ సంప్రదాయ వ్యతిరేకత, కేవలం సాంప్రదాయ నైతికతపై దాడి చేయడం వరకే పరిమితం కాలేదు; అది విక్టోరియన్ కాలపు లైంగిక భావనల మూలాలను పెకిలించింది. 1903లో షా ప్రతిపాదించిన జీవశక్తి సిద్ధాంతం, ముప్పై సంవత్సరాల లోపే సర్వసాధారణమైపోయింది. అది ఈనాటి ప్రజలను చికాకు పెట్టదు, ఆగ్రహానికి గురిచేయదు.

ఇన్‌పియాలో కూడా సంప్రదాయ వ్యతిరేకులు ఉన్నారు; కానీ వారు లైంగికత, నైతికత, లేదా ఆర్థిక శాస్త్రం వంటి ప్రాపంచిక సమస్యల కోసం ఆందోళన చెందలేదు. ప్లోటినస్ మాటల్లో చెప్పాలంటే, వారు “ఏకాంతం నుండి ఏకాంతానికి” ప్రయత్నించారు. వారు మానవ సమూహంలో, దాని పనికిమాలిన చిన్న చింతలు, ఆందోళనలతో చిక్కుకోలేదు; వారు సామూహిక స్త్రీపురుషుల సహజాతాలు, అభిరుచుల వల్ల కలిగే అల్పమైన రోజువారీ సంఘర్షణలకు దూరంగా ఉన్నారు. వారు తమతో, తమ అహంతో మాత్రమే పోరాడారు. అయితే షా ఇతరుల అహంతో మాత్రమే పోరాడి, దానిపై తన అహాన్ని రుద్దడానికి ప్రయత్నించాడు, దానిని అతను ఎల్లప్పుడూ ప్రత్యేకమైనదిగా భావించాడు. అతని సంప్రదాయ వ్యతిరేకత అతని ప్రత్యేక అస్తిత్వాన్ని తొలగించడానికి దారితీయలేదు, కానీ చంచలమైన ప్రజాభిప్రాయం అనే బలిపీఠంపై దానిని ప్రతిష్ఠించడానికి దారితీసింది. అతను ఫాబియనిజం, ఫెమినినిజం, ఇబ్సెనిజం మరియు కమ్యూనిజం వంటి అనేక అభిరుచులను అనుసరించాడు. ఇప్పుడు వృద్ధాప్యంలో ఉన్న ఫాసిజం!

అయితే, భారతదేశంలోని సంప్రదాయ విరోధులలో ఎవరూ కూడా ఏ వ్యవస్థనూ అస్తవ్యస్తం చేయడానికి ప్రయత్నించలేదు; వారు మంచిగా ఉండటానికి మరీ నిజమైన విషయాలను ఎన్నడూ చెప్పలేదు, కేవలం నమ్మశక్యం కానంత మంచి విషయాలను మాత్రమే చెప్పారు. వారు గంభీరమైన సందేశాలను ఉల్లాసంతో కలపలేదు; వారు అత్యంత గంభీరత మార్గంలో నడిచారు. షా తన మాటలను ఇప్పుడే, ఇక్కడే వినాలని ఆశిస్తాడు; వారు తమ మాటలను పరలోకంలో వింటారని ఆశించారు.

షా తేలికపాటి గుణాల ద్వారా భారతదేశాన్ని తన ఆలోచనలకు మార్చడానికి ప్రయత్నిస్తే, ఆ ప్రయత్నం వృధా అవుతుంది. ఇక్కడ ఈ దేశంలో మేము పరిహాసానికి, జ్ఞానానికి మధ్య తేడాను గుర్తిస్తాము, కాబట్టి పరిహాసంగా చెప్పినదాన్ని మేము సీరియస్‌గా తీసుకుంటామని ఆశించలేము. ఇది షాకు ‘విరుద్ధంగా’ అనిపించవచ్చు! కానీ ఇది భారతదేశపు లక్షణం, విచారకరంగా, అవకాశం ఉన్నప్పుడు షా దీనిని అన్వేషించడానికి శ్రద్ధ చూపలేదు. అవును, మేము అతని అద్భుతమైన రచన, ‘యాన్ ఇంటెలిజెంట్ వుమన్స్ గైడ్ టు క్యాపిటలిజం అండ్ సోషలిజం’ చదివాము, కానీ నిజం చెప్పాలంటే, షాకు తన మహిళల తెలివితేటల గురించి ఉన్న అభిప్రాయాల కన్నా మా మహిళల తెలివితేటల గురించి మాకే మంచి అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, అతని పరిహాసం, వెర్రితనం  ఉపరితలం క్రింద, మేము కొన్నిసార్లు అతని ఆలోచనల యొక్క గట్టి సారాన్ని చూస్తాము, అవి నవ్వే మూర్ఖత్వాలంత వెర్రివి కావు. షా ఒక మానసిక టానిక్, మరియు అప్పుడప్పుడు అతని నుండి ఒకటి రెండు మోతాదులు మనకు చాలా మేలు చేస్తాయి.

జార్జ్ బెర్నార్డ్ షా తన ప్రపంచ పర్యటనలో భాగంగా 1933 జనవరిలో ‘ఎంప్రెస్ ఆఫ్ బ్రిటన్’ నౌకలో మొదటిసారిగా భారతదేశాన్ని సందర్శించి, బొంబాయికి (ప్రస్తుతం ముంబై) చేరుకున్నారు. ఆయన పర్యటన చాలా స్వల్పకాలికమైనది, ప్రధానంగా ముంబై నగరానికే పరిమితమైంది. అక్కడ ఆయన జైన దేవాలయాలను సందర్శించి, భారతీయ ఆధ్యాత్మికతపై ఆసక్తిని కనబరిచారు. అయితే, గ్రామీణ భారతదేశాన్ని సందర్శించలేకపోయినందుకు లేదా మహాత్మా గాంధీని కలవలేకపోయినందుకు ఆయన విచారం వ్యక్తం చేశారు.

షా యొక్క 1933 పర్యటన యొక్క ముఖ్య వివరాలు: రాక: షా 1933 జనవరి 26న బొంబాయికి చేరుకున్నారు. ఆయన తన భార్య షార్లెట్‌తో కలిసి విహారయాత్రలో ఉన్నారు. సందర్శనలు మరియు చూడదగిన ప్రదేశాలు: ఆయన పైధోనిలోని జైన దేవాలయాన్ని, వాల్కేశ్వర్ కొండలపై ఉన్న బాబు మార్బుల్ దేవాలయాన్ని సందర్శించారు మరియు బొంబాయి వీధి భవనాలను చూడటానికి విహరించారు. సామాజిక కార్యక్రమాలు: గేట్‌వే ఆఫ్ ఇండియా వద్ద మైసూరు రాజ్యానికి చెందిన సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య మరియు ఒక విద్యార్థుల బృందం ఆయనకు స్వాగతం పలికారు, వారు ఆయనను వెల్లింగ్టన్ స్పోర్ట్స్ క్లబ్‌కు ఆహ్వానించారు. పరిశీలనలు: తాజ్ హోటల్ సమీపంలోని ఒక యాచ్ క్లబ్‌లో ఉన్న “తెల్లవారికి మాత్రమే” అనే బోర్డును షా తీవ్రంగా విమర్శించారు, దానిని “అహంకారం” అని పేర్కొన్నారు. భారతదేశం పట్ల ఆరాధన: ఈ పర్యటన స్వల్పకాలమే అయినప్పటికీ, ఆయన దేశ ఆధ్యాత్మిక జీవితంపై ఆసక్తి కనబరిచారు మరియు సాంప్రదాయ, “కలుషితమైన” మతాలను విమర్శిస్తూ, భారతీయ తత్వశాస్త్రాలపై ఆసక్తిని కనుగొన్నారు. ఆయన మహాత్మా గాంధీకి గొప్ప అభిమాని అయినప్పటికీ, 1931లో లండన్‌లో ఆయనను కలిసినప్పటికీ, ఈ భారత పర్యటనలో వారిద్దరూ కలుసుకోలేదు. షాను పునఃసందర్శిస్తూ: జార్జ్ బెర్నార్డ్ షా భారతదేశాన్ని చూస్తున్నారు 19 సెప్టెంబర్ 2025 — కానీ 1933 పర్యటన—భారతదేశానికి షా చేసిన ఏకైక పర్యటన—ప్రధానంగా ఆధ్యాత్మికతపై దృష్టి సారించింది. పుస్తకాలు చదవడానికి బదులుగా, షా భారతీయ పవిత్ర స్థలాలను సందర్శించారు…

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -7-6-26-ఉయ్యూరు .–

శ్రీ వాసవి కన్యకాదేవి పురాణం.10 వ భాగం.6.5.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.190 వ భాగం.6.5.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.190 వ భాగం.6.5.26. https://youtu.be/TjV1mhMFZSQ https://youtu.be/NbqP8583hn0

సంస్కృతి – ఒక కుట్రా?(త్రివేణి)

రచన: సి. ఆర్. గెరార్డ్, ఎఫ్.ఆర్.ఎస్.ఏ –ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

(డైరెక్టర్, సర్ జె. జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్, బొంబాయి)

కళ, సంస్కృతి గురించి మీతో మాట్లాడమని నన్ను కోరారు, లేదా నన్ను ఇలా అడిగారు: సంస్కృతి ఒక కుట్రా? ఇప్పుడు ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పడం కష్టం, ఎందుకంటే ‘సంస్కృతి ఒక కుట్ర’ అనడంలో అసలు అర్థం ఏమిటో నాకు పూర్తిగా అర్థం కాలేదు. కానీ నేను దానిని ఇలా అర్థం చేసుకుంటాను: సంస్కృతి అనేది ఒక ఆడంబరమా లేక కొందరు విద్యావంతులైన అహంకారులు దాక్కోవడానికి ఉపయోగించే ఒక కల్పిత కవచమా? అందుకు నా సమాధానం, కాదు.

సంస్కృతి అనేది చాలా నిర్దిష్టమైనది, కానీ చెప్పడానికి చింతిస్తున్నాను, ఈ ఆధునిక ప్రపంచంలో ఇది చాలా అరుదైన గుణం. సంస్కృతి, కళ రెండూ ఒకటే అని భావించి మనం గందరగోళానికి గురికాకూడదు.

కళాకారుడు కావడానికి సంస్కారవంతుడు కానవసరం లేదు, కానీ ఒక కళాకారుడు సంస్కారవంతుడు అయితే మంచిది. ఎందుకంటే కళ, సంస్కృతి రెండూ చాలా భిన్నమైనప్పటికీ, అవి ఒక మంచి కలయిక.

ఒక వ్యక్తికి సున్నితత్వం, గొప్ప సృజనాత్మక శక్తులు,  విశాలమైన ఊహాశక్తి ఉంటే, అతను ఒక కళాకారుడు, ఒక గొప్ప కళాకారుడు కాగలడు. తనలోని బలమైన ఆదిమ భావోద్వేగాల వల్ల కూడా అతను కళాకారుడు కావచ్చు. అతను నిరక్షరాస్యుడు కూడా కావచ్చు, అయినా కూడా ఒక గొప్ప కళాకారుడు—నేను కళాకారుడు అన్నప్పుడు నా ఉద్దేశ్యం చిత్రకారుడు, శిల్పి, నర్తకుడు లేదా సంగీతకారుడు కావచ్చు; వారు ఏ కళలోనైనా ప్రావీణ్యం కలిగి ఉండవచ్చు, వాటిలో కేవలం ఒకదానిలో మాత్రమే రాణించవచ్చు—తప్పనిసరిగా సంస్కారవంతుడు కానవసరం లేదు. సంస్కారవంతుడైన వ్యక్తి ఏ కళలోనూ ప్రావీణ్యం సంపాదించకపోవచ్చు, కానీ అతనికి అన్నింటిపైనా జ్ఞానం  ఆస్వాదన ఉండాలి; నిజానికి, అతను ప్రతి ఉత్తమమైన దానిలోనూ నిపుణుడై ఉండాలి; అతనికి మంచి సంగీతం, మంచి చిత్రలేఖనాలు అర్థం కావాలి,  అతను విస్తృతంగా చదువుకున్నవాడై ఉండాలి.

కళ అనేది అభిరుచి, భావన  అవగాహనల సంతానం—అదే సమయంలో సంస్కృతి అనేది మంచి పెంపకం, లోతైన జ్ఞానం  జీవితంలోని అందమైన విషయాల పట్ల గొప్ప ఆస్వాదనల సంతానం.

సంస్కారవంతుడు  గొప్ప కళాకారుడు కూడా అయిన వ్యక్తికి ఒక మంచి ఉదాహరణ లియోనార్డో డా విన్సీ. బహుశా మానవ జాతి చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధుడైన ఆయన, విశిష్టమైన సుందరమైన వ్యక్తి, ఒక మేధావి  గొప్ప చిత్రకారుడు. ఆయన కళకు, విజ్ఞానశాస్త్రానికి మధ్య ఎటువంటి ముఖ్యమైన భేదాన్ని చూడలేదు. ఆయన ఆలోచనా ధోరణి చాలా నిదానంగా, వాస్తవికంగా  ప్రయోగాత్మకంగా ఉండేది. అయినప్పటికీ, కొత్త విషయాలను సృష్టించడంలో ఒక కళాకారుడికి కలిగే ఆనందంతో అది నిండి ఉండేది.

లియోనార్డో డా విన్సీ 420 సంవత్సరాల క్రితం మరణించినప్పటికీ, అతను ప్రపంచంలోని గొప్ప వ్యక్తులలో ఒకరిగా మన జ్ఞాపకాలలో ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్నాడు: అతను ఒక చిత్రకారుడు, శిల్పి, ఇంజనీర్, సైనికుడు  గొప్ప సంస్కారం, వ్యక్తిత్వం కలిగిన అత్యంత మతభక్తి గల వ్యక్తి.

  ఆయన  ఒక నియమానికి మినహాయింపు తప్ప మరేమీ కాదు; చాలా మంది కళాకారులు సంస్కారవంతులే అయినప్పటికీ, వారు లియోనార్డో కలిగి ఉన్న నాణ్యతా ప్రమాణాలకు చాలా దూరంలో ఉన్నారు.

ఇక సంస్కారం లేని, కానీ ఆదిమ ప్రవృత్తులు లేదా బలమైన భావోద్వేగ శక్తులపై ఆధారపడే కళాకారుడు కూడా ఉన్నాడు; దీనికి ఒక మంచి ఉదాహరణ నీగ్రో శిల్పి. అతను ఒక చెక్క ముక్కను తీసుకుని, తీవ్రమైన ఆవేశంతో దానిని ఒక దేవుడి రూపంలోకి చెక్కుతాడు. అతని పని గొప్పది, ఎందుకంటే అది నిష్కపటమైనది, ఎందుకంటే అది అతని స్వంత విచిత్రమైన భావోద్వేగాలలో కొన్నింటిని బంధించింది: అది అందంగా ఉండకపోవచ్చు కానీ శక్తివంతమైనది,  అది ఏదో చెబుతుంది, ప్రపంచానికి ఒక సందేశాన్ని కలిగి ఉంటుంది. కళాకారుడి  ఆ సరళత  మొరటుతనమే అతని పనికి గొప్పతనాన్ని ఇస్తుంది: అతను తనలో కొంత భాగాన్ని, నిష్కపటత్వాన్ని ఇస్తాడు.

సంస్కారవంతుడైన కళాకారుడు తన పనిలో ప్రపంచానికి సున్నితత్వాన్ని, సొగసును అందిస్తాడు, కానీ సహజాతంగా పనిచేసే కళాకారుడు ప్రపంచానికి సత్యాన్ని, అనుభూతిని అందిస్తాడు. అది ఆకర్షణీయంగా ఉండకపోవచ్చు, కానీ గొప్పగా ఉంటుంది.

మరోవైపు, సంస్కారవంతుడైన వ్యక్తి ఆచరణలో కళాకారుడు కాకపోయినా, తన ఆలోచనలు  ఆదర్శాలలో అచేతనంగా కళాకారుడిగా ఉండాలి.

ఔత్సాహికుడు ఏ కళాఖండాన్నీ సృష్టించడు, కానీ కళను ఆస్వాదిస్తాడు  దానిని ఎంతగానో ప్రేమిస్తాడు.

సంగీతం వాయించలేని ఒక వ్యక్తి ఉంటాడు, కానీ అందులో ఒక తప్పు స్వరాన్ని వినగానే వెన్నులో వణుకు పుడుతుంది. ఒక చెడ్డ చిత్రాన్ని లేదా శిల్పాన్ని చూసి వాంతి చేసుకునే వ్యక్తి ఉంటాడు. రుచిగా లేని పాత్రలలో ప్రజలు ఖరీదైన ఆహారాన్ని తినడం చూసి రెస్టారెంట్ నుండి బయటకు వెళ్ళిపోయే వ్యక్తి ఉంటాడు. ఈ తీవ్రమైన సున్నితత్వం ఒక సంస్కారవంతుని స్వభావంలో ఒక భాగం: అతను చిత్రలేఖనం, సంగీతం, సాహిత్యం  మంచి జీవనవిధానంలోని ప్రతి ఉత్తమమైన దానిని అర్థం చేసుకుంటాడు, ఆస్వాదిస్తాడు, దాదాపు పూజిస్తాడు. కళకు, సంస్కృతికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని నేను మీకు స్పష్టంగా తెలియజేశానని అనుకుంటున్నాను. సంస్కృతి అనే ఒకటి ఖచ్చితంగా ఉందని, అది కేవలం మేధావులు ప్రజలను మోసగించడానికి ఉపయోగించే పదం కాదని మీరు అర్థం చేసుకుంటారని నేను భావిస్తున్నాను.

సంస్కృతి నాగరికతలో అత్యంత ఆవశ్యకమైన భాగం కావాలి–కానీ ఆధునిక జీవితం అత్యంత వేగంగా దూసుకుపోతున్న ఈ రోజుల్లో, సంస్కృతిని జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన అంశంగా పరిగణించడానికి సమయం చాలా తక్కువగా మిగిలిందని,  అది అంతకంతకూ కొద్దిమందికే పరిమితమవుతోందని నేను గట్టిగా భావిస్తున్నాను.

యుద్ధాలు, విప్లవాలు  భారీ ఉత్పత్తితో, సంస్కృతి గతం అయిపోతోంది; మరియు ఆధునిక జీవితం వేగపు పోటీగా మారినందున, మనం నిజంగా ముఖ్యమైన విషయాలను, జీవితాన్ని జీవించదగినదిగా చేసే విషయాలను విడిచిపెడుతున్నాము.

నన్ను ఇలా అడిగారు: ఎప్స్టీన్, ఎరిక్ గిల్, రోడిన్, గౌగిన్, వాన్ డైక్, రాఫెల్  మైఖేల్ ఏంజెలోల మధ్య ప్రపంచమంత తేడా ఉందా? దానికి నా సమాధానం: లేదు–వారందరూ కళాకారులే,  ప్రపంచవ్యాప్తంగా కళాకారుడు కళాకారుడే. ఎప్స్టీన్ కొన్ని భావోద్వేగాలను చిత్రించవచ్చు, కానీ కళాకారులందరూ సారాంశంలో ఖచ్చితంగా ఒకేలా ఉంటారు, వారందరూ ప్రపంచానికి ఒక సందేశాన్ని ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తారు, వారి సందేశంలో సూక్ష్మమైన తేడా ఉండవచ్చు కానీ జీవితంలో వారి లక్ష్యం ఒక్కటే.

ప్రతి కళాకారుడికి తనదైన పద్ధతి, సందర్భాన్ని బట్టి తనదైన రంగుల భావన లేదా ప్లాస్టర్ భావన ఉంటుంది. ఇది అతని పనికి ప్రత్యేకతను ఇస్తుంది, కానీ నిజమైన కళాకారులందరి శైలుల వెనుక ఒక సారూప్యత ఉంటుంది, ఎందుకంటే గొప్ప కళలన్నిటి అంతిమ లక్ష్యం జీవితాన్ని వ్యక్తపరచడమే.

నన్ను అడిగిన మరో ప్రశ్న ఏమిటంటే: సర్రియలిస్ట్, ఇంప్రెషనిస్ట్ లేదా క్యూబిస్ట్‌గా ఉండటం ఫ్యాషనా? మరి అది కళేనా? ఇది నిస్సందేహంగా ఫ్యాషనబుల్, కానీ ఇది కళ కాదు, ఎందుకంటే నిజమైన కళ ఫ్యాషన్‌ను మించి లోతుగా ఉంటుంది: ఒక కొత్తదనం ఎప్పటికీ నిలవదు. సర్రియలిజం ఒక దశ, ఇది కళలోని ప్రయోగాత్మక కాలాలలో ఒకటి. ఇది నిలుస్తుందని నేను చెప్పలేను, ఎందుకంటే చాలా మంది సర్రియలిస్ట్ చిత్రకారులు  శిల్పులు వ్యంగ్యంగా పనిచేస్తున్నారని నాకు అనిపిస్తుంది. వారు గుర్తింపు పొందడం కోసం వినూత్నంగా ఉంటున్నారు, కానీ వందలాది సర్రియలిస్ట్ సృష్టులలో కొన్ని మాత్రమే ఈ తుఫానును తట్టుకుని నిలబడగలవు, ఎందుకంటే కొన్నిసార్లు, ఆలోచన ఎంత హాస్యాస్పదంగా ఉన్నా, ఆ ఆలోచన నుండి పుట్టిన ఒక కళాఖండంలో ఆలోచన మరియు నిజాయితీ ఉంటే, పూర్తి చిత్తశుద్ధితో సృష్టించబడిన దానిలో ఎక్కడో ఒకచోట నిలదొక్కుకునే గుణం ఉంటుంది.

ఇంప్రెషనిస్టిక్ కళ నిలుస్తుంది. ఫ్రెంచ్ ఇంప్రెషనిస్ట్ చిత్రాలు ఇప్పటికే గొప్పవని  కళ అనే పేరుకు అర్హమైనవని నిరూపించుకున్నాయి. చాలా మంది ఇంప్రెషనిస్టులు మోసగాళ్ళుగా ఉన్నారు,  నిజంగా చిత్తశుద్ధి లేని ఒక చిత్రంపై ఎంత త్వరగా విసుగు వస్తుందో చూడటం ఆశ్చర్యంగా ఉంటుంది.

ఇంప్రెషనిస్టిక్ కళ ఒక గొప్ప అధ్యయనం  దానిని కొన్ని మాటల్లో వివరించలేము, కానీ బహుశా ఆధునిక కళాకృతులన్నింటిలోనూ ఇది అత్యంత ఆసక్తికరమైనది.

ఒక ఇంప్రెషనిస్ట్ తన భావాలను, అనుభూతులను విసుగు పుట్టించే వివరాల ఆర్భాటం లేకుండా అత్యంత సరళమైన పద్ధతిలో మీకు అందిస్తాడు; మీరు ఇంప్రెషనిస్ట్ శైలిని అధ్యయనం చేయకపోతే, ఈ వివరాల కొరత చికాకు కలిగించవచ్చు, అది తెలివితక్కువగా కూడా అనిపించవచ్చు. కానీ వివరాల వంటి చిన్న విషయాలను మరచిపోయి, విస్తృత దృక్పథం కోసం వెతకండి, కళాకారుడి భావాలను అభినందించడానికి ప్రయత్నించండి, అప్పుడు మీరు అతని పనిని ఆస్వాదిస్తారు.

ఇంప్రెషనిస్టిక్ చిత్రకళలాగే క్యూబిజం కూడా ఒక ప్రత్యేకమైన అధ్యయనం. ఇది ఇంప్రెషనిస్టుల వలె చిరకాలం నిలుస్తుందని నేను అనుకోను; ఇది మేధోపరమైనది, లోతైనది  దానిని అభినందించడానికి అవగాహన అవసరం;  ప్రతి చిత్రం దానికదే ఒక సమస్య;  దానిని సులభంగా అర్థం చేసుకోవాలంటే, కళాకారుడి మనసును  అతను దేని కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాడో తెలుసుకోగలగాలి, ఎందుకంటే క్యూబిస్టులు అమూర్త రూపం మరియు ప్రతీకవాదంపై ఆధారపడతారు.

కళ , సంస్కృతి గురించి రాత్రంతా మాట్లాడుకుంటూనే ఉండవచ్చు. ఇది ఆది అంతం లేని ఒక విషయం. ప్రపంచానికి కళ అంటే ఏమిటో, జీవితంలో అది ఎంత ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించిందో తెలుసుకోవాలంటే, మనం యూరప్‌లోని ఆర్ట్ గ్యాలరీలను సందర్శిస్తే చాలు. మన మ్యూజియంలు చరిత్రతోనూ, మరుగునపడిన వారి విజయాలతోనూ నిండి ఉన్నాయి. మన గ్రంథాలయాలు శతాబ్దాల సంస్కృతిని చాటిచెప్పే జ్ఞానోపదేశాలతో నిండి ఉన్నాయి.

కళ ప్రతి మానవుని జన్మహక్కు అనే విషయాన్ని ప్రజలు ఎన్నడూ పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవడం విచారకరం. ప్రపంచం కళతో నిండి ఉంది, కానీ ప్రజలు దానిని పట్టించుకోకుండా వెళ్ళిపోతారు. తమ నీరసమైన, నిస్తేజమైన జీవితాలలో, కళను అధ్యయనం చేయడానికి, అందమైన విషయాలను ఆస్వాదించడానికి కొన్ని గంటల తీరిక సమయం కేటాయించడం ఎంతటి మార్పును తీసుకువస్తుందో ఆలోచించడానికి వారికి సమయం లేదు.

సంస్కృతిని సంపాదించడానికి చాలా కాలం పడుతుంది, కానీ కళలోని ఆనందం మరియు అవగాహనే సంస్కృతికి నాంది. మనిషి జీవితంలో ఎన్నో కోల్పోవచ్చు, కానీ సంస్కృతిని సంపాదించుకున్న తర్వాత దానిని శాశ్వతంగా నిలుపుకుంటాడు. జీవితంలోని నిస్తేజమైన విషయాల వైపు చూడాల్సిన అవసరం నిజంగా లేదు.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్  -6-5-26-ఉయ్యూరు .

బెంగాలీ ఆశుకవి కవులు(త్రివేణి )

రచన: కాళిపద ముఖర్జీ-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

మన ఆశుకవి కవులలో కొందరి రచనలు ఈనాటికీ ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. వారిలో కొందరు అప్పుడప్పుడు దూషణలు, అశ్లీలతలలో ఆనందించేవారు; కానీ నిస్సందేహంగా వారిలో చాలామంది బెంగాల్‌కు చెందిన గొప్ప వైష్ణవ, శాక్త గేయ కవుల సంప్రదాయానికి కట్టుబడి ఉన్నారు. లండన్‌లోని ఇండియా సొసైటీ ముందు శ్రీ బసబేంద్రనాథ్ టాగోర్ చెప్పినట్లుగా, బెంగాలీ సాహిత్యం తొలిరోజుల్లో, స్పానిష్ వారు ఎద్దుల పోరాటంలో, రోమన్లు రథ పందాలలో వినోదం పొందుతుంటే, బెంగాల్ ‘కవుల పోరాటం’ అనే మరింత కళాత్మకమైన ఆటలో వినోదాన్ని పొందింది. అటువంటి కవితా పోటీలు, ప్రతి సంవత్సరం ప్రసిద్ధ దేవుళ్ళు లేదా దేవతల గౌరవార్థం జరుపుకునే మతపరమైన పండుగల సందర్భంగా బెంగాల్‌లో ఈనాటికీ జరుగుతూనే ఉన్నాయి.

ఈ కవులలో తొలితరం వారిని ‘దండ కవులు’ అని పిలిచేవారు – అంటే, నిలబడి ఆశువుగా కవిత్వం అల్లే కవులు. ఎందుకంటే, వారు బహిరంగ ప్రదేశాలలో లేదా దేవాలయాలకు అనుబంధంగా ఉండే ప్రేక్షకశాలలలో నిలబడి, అప్పటికప్పుడు తమ పద్యాలను రచించేవారు. అయితే, వారిని సాధారణంగా కబీవాలాలు లేదా ‘కబీలు’ లేదా ఆశు గీతాలు అల్లేవారు అని పిలుస్తారు.1 వీరిలో తొలితరం వారు బహుశా రఘు, మాతే (మోతీ),  నంద. వీరందరూ పదకొండవ శతాబ్దానికి చెందినవారు. కొందరు రఘు ఒక ముచి (చెప్పులు కుట్టేవాడు) అని అంటారు; మరికొందరు అతను కుల రీత్యా కాయస్థుడని భావిస్తారు.

వృత్తిపరంగా పాటలు అల్లే ఈ కవుల ఘనత ఏమిటంటే, వారిలో కొందరు బెంగాలీ సాహిత్య చరిత్రలో స్థానం సంపాదించుకున్నారు. ఇది నిస్సందేహంగా వారి సహజసిద్ధమైన ప్రతిభ వల్లే సాధ్యమైంది, ఎందుకంటే వారిలో కొందరికి నిజమైన కవితా శక్తులు ఉండేవి. అటువంటి ఆశు కవి రామ్ బసు, రాధాకృష్ణుల గురించిన తన పాటలకు ప్రసిద్ధి చెందారు. అటువంటి ఒక గీతంలో ఒక మనోహరమైన దృశ్యం ఉంది: రాధ యమునా నదీ జలాల్లో ప్రతిబింబిస్తున్న కృష్ణుని సౌందర్యాన్ని చూస్తూ మైమరచి నిలబడి ఉంటుంది. ఆ ఆనందాన్ని కొనసాగించడానికి, ఆమె చేతులు జోడించి, కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, తన సహచరులను అలలు సృష్టించవద్దని వేడుకుంటుంది, ఎందుకంటే అలా చేస్తే ఆ దృశ్యం వక్రీకరించబడుతుంది. ఇది ఒక ఇష్టమైన  ప్రసిద్ధ వీడ్కోలు దృశ్యం. ఒక బెంగాలీ భార్య ఇలా అంటుంది: “ఆయన నవ్వి, ‘అయితే నాకు వీడ్కోలు చెప్పండి’ అన్నప్పుడు, ఆయన చిరునవ్వును చూసి నా రొమ్ములు పొంగిపోతాయి.” తన వియోగ దుఃఖాన్ని ఆమె ఎవరికీ తెలియనివ్వదు. అప్పుడు ఆమె ఈ రహస్యాన్ని తన ఆత్మీయురాలితో పంచుకుంటుంది: “ఆయన ముఖాన్ని చూసి నా ముఖాన్ని దాచుకుని, హృదయ దుఃఖంతో ఏడ్చాను. కానీ నా ప్రియుడు ఎంతో సునాయాసంగా బయటకు వెళ్ళిపోయాడు.” మరో గీతంలో, రాధ కృష్ణునితో ఇలా అంటుంది, “ఓ నా ప్రాణనాథా, కాసేపు నిలబడు, నీ ముఖం దాచుకుని వెళ్ళిపోకు….. నీ కళ్ళు మూసుకుని నాకు బాధ కలిగించకు.”

ఈ రామ్ బసు, సందర్భోచితమైన అనుప్రాసను ఉపయోగించడంలో కూడా గొప్ప నిపుణుడు. ఆయన కొన్ని పద్యాలలో మనసును కట్టిపడేసే మధురమైన రాగం కనిపిస్తుంది.

1738లో కలకత్తాలోని సిములియాలో జన్మించిన హరే కృష్ణ దీర్ఘాంగి 1813లో మరణించారు. ఆయన రఘునాథ్ దాస్ అనే వడ్రంగి వద్ద పద్యరచన నేర్చుకున్నారు. హరు ఠాకూర్ అని ప్రజల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన, ఒకసారి మహారాజ్ నబకృష్ణ బహదూర్‌ను ఎంతగానో ఆకట్టుకున్నారు, దానికి మహారాజు బహుమతిగా ఆయనకు ఒక జత విలువైన శాలువలు ఇచ్చారు. కానీ ఆయన అవమానంగా భావించి, వెంటనే ఆ శాలువలను తన డప్పు వాయించే వ్యక్తి తలపై విసిరారు. రామ్ బసు అంతటి ప్రతిభ ఆయనకు లేనప్పటికీ, హరు ఠాకూర్ మధురమైన పదజాలం కలిగిన రచయిత. విరహంలో ఉన్న ప్రేమికుల మనసులోని దుఃఖాన్ని చిత్రించడంలో రామ్ బసు చాలా నేర్పరి, కానీ ‘సఖీ-సంగ్బాద్’ తరహా పాటలలో హరు ఠాకూర్ కూడా అంతే విజయవంతమయ్యారు. ఆయన పాడే ఒక పాటలో,

మృదువైన గాలి వీస్తోంది; రాత్రి భయంకరంగా ఉంది,

అయినా నా ప్రియురాలు ఎక్కడ, ఓ నా మిత్రమా?

నల్లటి వర్షపు మేఘాల గర్జన నాకు వినబడుతోంది.

అలాంటి మధురమైన రచయితలు ఎందరో ఉండేవారు, వారిలో కృష్ణచంద్ర చర్మాకర్ (చెప్పులు కుట్టేవాడు), లాలూ నందలాల్, నిత్యానంద, భబానీ, నీలమణి పటూని, కృష్ణమోహన్ భట్టాచార్య, సతు రాయ్, గదాధర్ ముఖర్జీ, జయనారాయణ్ బానర్జీ, ఠాకూర్‌దాస్ చక్రవర్తి, రాజకృష్ణ బానర్జీ, గోరక్షనాథ్, నబాయి ఠాకూర్  గౌర్ కవిరాజ్ అత్యంత ప్రసిద్ధులు.

సుమారు 166 సంవత్సరాల క్రితం చందర్‌నగర్‌లో రాషు  నృసింహ అనే ఇద్దరు సోదరులు నివసించేవారు. వారు సమిష్టిగా ‘సఖీ-సంగబాద్’ అని పిలువబడే తమ పాటల ద్వారా చాలా ప్రసిద్ధి చెందారు. ఈ పాటలు మధురలో కృష్ణుని ఎదుట రాధ విరహ వేదనను ఆమె స్నేహితురాలు బృందా ఆయనకు తెలియజేస్తుంది. వారి పాటలలో ఒకదానిలో, వారు దైవ ప్రేమికుని స్వభావాన్ని ఈ విధంగా వర్ణించారు: “శ్యామ్. నీ స్వభావం, చెట్టు నీడలో విశ్రాంతి తీసుకుని, దానిని విడిచిపెట్టి వెనక్కి తిరిగి చూడని యాత్రికుని వంటిది.” రెండు వందల సంవత్సరాల క్రితం జీవించిన మరో కబీవాలా, గోంజ్లా గుయిన్, ఇలాంటి అనేక పాటలు రాశారు. 1751 నుండి 1821 వరకు జీవించిన నిత్యానందదాస్ బైరాగీ మరో చందర్‌నగర్ వాసి. ఆయన నాయకత్వం వహించిన బృందం యొక్క కొన్ని పాటలు చాలా మధురంగా ఉంటాయి. వాటిలో ఒకటి ఇది:

అడవిలో నా ప్రేమికుని వేణువు నాదం:

అది శ్యామ్ వేణువే అయి ఉండాలి.

లేకపోతే నా శరీరం నిస్తేజంగా ఉండదు;

 చెవులలోకి అమృతం ప్రవహించదు.

ఆహా, లేకపోతే పక్షులు చెట్లపై ఎందుకు మైమరచి కూర్చున్నాయి?

యమునా నది అలలతో ఎందుకు ఉప్పొంగుతోంది?

 గాలి వీయకపోయినా చెట్లు ఎందుకు వంగిపోతున్నా

కబీవాలాలు సమాజంలోని అన్ని వర్గాల నుండి వస్తారు: ఇంతకు ముందే గమనించినట్లుగా, వారిలో చాలామంది నిమ్న కులస్థులు, వీధి వ్యాపారులు  పేద గ్రామస్తులు. కొందరు చెప్పులు కుట్టేవారు కూడా ఉన్నారు.

కొందరు మహమ్మదీయులు కూడా. ఈ సందర్భంలో గమనించదగ్గ ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, గరిటిలో అతని తోట-ఇంటి అవశేషాలు ఇప్పటికీ కనిపించే ఆంటోని ఫెరింగి అనే ఒక పోర్చుగీస్ పెద్దమనిషి, ఆశువుగా పాడే కళాకారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆ రోజుల్లో సామాజిక విషయాలలో యూరోపియన్లకు, బెంగాలీలకు మధ్య పెద్దగా తేడా ఉండేది కాదు. ఈ యూరోపియన్ కబీవాలా తన టోపీ తీసి, ఒంటి మీద బట్టలు లేకుండా, పెద్ద బెంగాలీ ప్రేక్షకుల ముందు పాడి, సగటు బెంగాలీ  నీరసమైన జీవితానికి ఉల్లాసాన్ని జోడించాడు. ఒక బ్రాహ్మణ స్త్రీపై ప్రేమ కారణంగా అతను హిందూమతాన్ని స్వీకరించాడు. అతను హిందువుల గొప్ప పండుగలలో వారితో కలిశాడు  చివరికి తానే నాయకుడిగా ఒక ఆశువుగా పాడే కళాకారుల బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. ఒకసారి ప్రత్యర్థి వర్గం నాయకుడు ఈ పోటీని ఇలా ప్రారంభించాడు:

చెప్పండి, ఆంటోని, నేను ఇది తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను; మీరు ఈ దేశానికి వచ్చారు, అయినా మీ జాతీయ వస్త్రాలు లేకుండా ఉన్నారు.

ఒక నిజమైన కవివాలా వలె ఆంటోని ఇలా బదులిచ్చాడు:

నేను ఇక్కడ బెంగాల్‌లో ఒక బెంగాలీ వస్త్రధారణతో ఎంతో ఆనందంగా జీవిస్తున్నాను. నేను ఠాకూర్ సింగ్ తండ్రికి అల్లుడిని అయినందున నా జాతీయ వస్త్రాలను వదులుకున్నాను.

అతను చెప్పదలుచుకున్నది ఏమిటంటే, అతను ఠాకూర్ సింగ్ సోదరిని వివాహం చేసుకున్నాడు – అది చాలా ఘాటైన వ్యాఖ్య!

ఇప్పుడు రామ్ బసు తన ఆరోపణను ఇలా ప్రారంభించాడు:

సాహిబ్, మీరు కృష్ణారాధనకు మిమ్మల్ని మీరు అంకితం చేసుకోవడం అంతా వృధా.

ఈ విషయం మీ వికార్‌కు తెలిస్తే మిమ్మల్ని మందలిస్తారు.

సాహిబ్ ఇలా బదులిచ్చాడు:

ఓ సోదరా, క్రీస్తుకు, కృష్ణునికి మధ్య ఎలాంటి భేదం లేదు.

ప్రజలు కేవలం పేర్లతోనే మోసపోవడంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

నా ‘ఖోడా’ అయినవాడే హిందువుల ‘హరి’.

చూడు, అక్కడ శ్యామ్ నిలబడి ఉన్నాడు–

ఆయన ఎర్రని పాదాలను నేను చేరగలిగితేనే నా జీవితం ఫలవంతమవుతుంది.

ఈ యూరోపియన్ నిజానికి మతం మారినవాడు కాదు: కేవలం వినోదం కోసం, బెంగాలీ వేషంలో పాడేవాడు. ఒకసారి అతను ఇలా పాడాడు:

అమ్మా, ఓ సామాన్య ఫెరింగీ అయిన నాకు భక్తి, పూజల గురించి ఏమీ తెలియదు.

కానీ, ఓ శివ మేతంగి, నీవు నాపై కరుణ చూపిస్తే, అది కేవలం నీ గొప్ప దయ వలనే అవుతుంది.

మహమ్మదీయ కవివాలాలలో, శతాబ్దానికి పైగా జీవించిన మీర్జా హుస్సేన్ అలీ , సయ్యద్ జాఫర్ ఖాన్ అత్యంత ప్రముఖులు. వారు శాక్త సంప్రదాయంపై విశ్వాసం కలిగి, శివ దుర్గల గౌరవార్థం పాటలు రచించారు.

పాటలు బాగా ప్రసిద్ధి చెందిన మరో కవివాలా భోలా మోయిరా. అతను గుప్తీపారాలోనో లేదా సిములియాలోనో జన్మించాడు. తాను కలకత్తాలోని బాఘ్‌బజార్‌లో మిఠాయి వ్యాపారి అని తన అనేక పాటలలో అతనే పాడుకున్నాడు. “నేను కాళిదాసును కాను: నేను బాఘ్‌బజార్‌లో నివసిస్తాను.” అని అతను అలాంటి ఒక పాటలో పాడాడు.

అతనికి పర్షియన్, సంస్కృతం  హిందీ కొద్దిగా తెలుసు,  శాస్త్రాలపై కూడా కొంత పరిజ్ఞానం ఉంది. అతని జనన మరణ తేదీలు ఇప్పుడు తెలియకపోయినా, అతను డెబ్బై మూడు సంవత్సరాలు జీవించాడని తెలుసు. అతను గొప్ప హాస్యచతురుడు. తన పార్టీని ఏర్పాటు చేయడానికి ముందు, అతను ఈ విధంగా ఒక పాటను రచించాడు:

తొడుగు ఆకు.

తొడుగు ఆకును ‘తాంబూల్’ అంటారు; స్వచ్ఛమైన బెంగాలీలో దీనిని ‘పర్ణా’ అని పిలుస్తారు.

ఇది తోటలలో రాజ్యమేలుతుంది,  రైతులకు గొప్ప ఆశాకిరణం.

ముసలివాళ్ళు, ముసలమ్మలు, యువకులు, యువతులు అందరూ ఈ ఆకును నమిలి మరింత కామవాంఛను పొందుతారు.

గేదె రంగులో ఉండే మున్షీ బాబు, తన పెదవులకు ఎర్ర రంగు పూసుకుని హుందాగా కనిపిస్తాడు.

పూర్వజన్మల తపస్సు ఫలంగా, మనం ఈ సుఖాన్ని అనుభవించే భాగ్యాన్ని పొందుతాము.

తవందల ఆకులు కొనలేనివాడు నిజంగా దురదృష్టవంతుడు, మరణానంతరం దహనం చేయకుండా పడి ఉన్నవాని వంటివాడు.

భోలా ముక్కుసూటిగా మాట్లాడేవాడు, కానీ హాస్యచతురుడు. ఒకసారి అతను మిడ్నాపూర్ జిల్లాలోని జరా జమీందార్ల ఇంట్లో పాడటానికి వెళ్ళాడు. దానికి దగ్గరలోనే మణికుండు అనే గ్రామం ఉండేది. అది 3 నుండి 4 మూరల పొడవు, 10 నుండి 12 సేర్ల బరువు ఉండే ముల్లంగిలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ ‘పోటీ’లో భోలాకు ప్రత్యర్థి జగా బెనె. జమీందార్ల అభిమానాన్ని పొందడం కోసం, జగ వారి గ్రామాన్ని ఆకాశమంత పొగిడాడు. శ్రీకృష్ణుని స్వర్గధామమైన గోలోకంతోనూ, ఆయన తన తొలి యవ్వనాన్ని గడిపిన బృందావనంతోనూ పోల్చాడు. ఇది భోలుడికి తీవ్ర కోపం తెప్పించింది. అతను తన ప్రత్యర్థిని బహిరంగంగా అవమానపరుస్తూ ఇలా బదులిచ్చాడు:

జగ, జరను గోలోకంతోనూ, బృందావనంతోనూ పోల్చడానికి నీకెంత ధైర్యం?

ఇక్కడ భూస్వాములు బ్రాహ్మణులు, కౌలుదారులు రైతులు.

చూడు, ఇది నలువైపులా వెదురు పొదలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.

ఆ శ్యామకుండం ఎక్కడ, మళ్ళీ రాధాకుండం ఎక్కడ?

నీ ముందు మణికుండం ఉంది: వెళ్లి దాని ముల్లంగిని చూడు.

‘కవి’ పాడు: నీకు నీ ప్రతిఫలం లభిస్తుంది.

ఈ అతిశయపు పొగడ్తలు ఎందుకు?

ఇది తీవ్రమైన వ్యంగ్యోక్తితో కూడిన ఒక ప్రసిద్ధ హాస్యస్వరం.

ఆయన పై విషయాలకు ఇలా జతచేశారు:

ఒకరిని కృష్ణచంద్రుడిగా పిలవడం అంత సులభం కాదు;

ఎందుకంటే, సముద్రం వంటి ఈ ప్రపంచాన్ని దాటడానికి ఆయన మాత్రమే మనకు సహాయం చేయగలరు.

భోలా ముఖస్తుతిని ఇష్టపడేవాడు కాదు. ఎవరైనా అతన్ని పొగిడితే, వారికి పదునైన జవాబు తప్పకుండా ఎదురయ్యేది. అతను ఎన్నడూ గర్వంతో ఉప్పొంగిపోలేదు, అలాగే ఇతరులలో గర్వాన్ని సహించేవాడు కాదు. అతను సామాజిక దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా ఎన్నో పాటలను అప్పటికప్పుడు అల్లి పాడాడు – ఆ పాటలు హాస్యపూరితమైన వ్యంగ్యంతో నిండి ఉండేవి. అందుకే పూజ్య పండిట్ ఈశ్వరచంద్ర విద్యాసాగర్ ఒకసారి ఇలా అన్నారు, “బెంగాల్ సాంఘిక జీవితాన్ని సజీవంగా ఉంచడానికి, రామ్‌గోపాల్ ఘోష్ వంటి వక్తలు, హుటోమ్ పెంచా వంటి రచయితలు మరియు భోలా మోయిరా వంటి అప్పటికప్పుడు అల్ప వక్తలు ఎప్పటికైనా జన్మించడం అత్యంత అవసరం.”

ఈ కవితా పోటీల పట్ల ఆకర్షణ ఎంతగా ఉండేదంటే, బెంగాలీ నాటకరంగ పితామహుడైన గొప్ప నాటక రచయిత గిరీష్‌చంద్ర ఘోష్ కూడా స్వయంగా ఇటువంటి అనేక పోటీలలో పాల్గొని, వాటిలో అత్యుత్తమ విజయాలు సాధించారు. ఒకసారి అతను ‘రషతంత్రం’లో వలె ప్రకృతి ఆరాధన ఇతివృత్తంగా ఉన్న ఒక పాటను పాడాడు. పోటీ చేస్తున్న పక్షం వారు దానికి అప్పటికప్పుడు జవాబు అల్లలేకపోయారు. కలకత్తా హైకోర్టు న్యాయమూర్తి అన్నయ్య అయిన ఆ తండ్రీకొడుకులు మూడుసార్లు డప్పు కొట్టారు; అయినా ఎటువంటి జవాబు రాలేదు. విసుగుతో అతను డప్పును విసిరేశాడు. అప్పుడు గిరీశ్చంద్రుడే స్వయంగా జయద్రథునికి జవాబిచ్చాడు. ఆ తర్వాత, పాండవుల చేతిలో అవమానం పొందిన జయద్రథుని భార్య తన భర్తతో చెప్పిన మాటలను గిరీశ్చంద్రుడు పాడి వినిపించాడు. ఎదుటి పక్షం వారు అసంబద్ధమైన జవాబు ఇచ్చారు. గిరీశ్చంద్రుని పక్షం వారు జవాబు ఇవ్వడానికి సిద్ధమవుతుండగా, పోటీ ముగిసిందని ప్రకటించడానికి ఎదుటి పక్షం వారు డప్పు కొట్టారు. ప్రత్యర్థులు తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురై గిరీశ్చంద్రునిపై దాడి చేయడానికి సిద్ధమయ్యారని, అయితే అతను ఎటువంటి గాయం లేకుండా తప్పించుకోగలిగాడని చెబుతారు.*

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -5-5-26-ఉయ్యూరు 

మహానుభావుడైన అశోకుడు(త్రివేణి)

రచన: ప్రొఫెసర్ హెచ్. సి. సేథ్, ఎం.ఏ., పి.హెచ్.డి. (లండన్)-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

(ది కె. ఇ. కాలేజ్, అమరావతి)

అశోకుని వ్యక్తిత్వం వలె ఆసక్తికరమైన అధ్యయనాలను చరిత్రలో చాలా అరుదుగా చూడవచ్చు. వివిధ బౌద్ధ సంప్రదాయాలు ఈ మహారాజు  బాల్యంపై కొంత వెలుగునిస్తాయి, వాటి నుండి మనం కొన్ని చారిత్రక వాస్తవాలను గ్రహించవచ్చు. ఇంకా కౌమారదశలోనే, అతను తన తండ్రి జీవించి ఉన్న కాలంలో ఉజ్జయినికి వైస్రాయ్‌గా (మహారాజుగా) ఉన్నాడు. ఈ వైస్రాయ్ పదవీకాలంలో, అతను విదిశ (ఆధునిక భిల్సా)లోని సేత్తి కులానికి చెందిన దేవి అనే అందమైన యువతితో ప్రేమ వ్యవహారం నడిపాడు. ఆమె అశోకునితో పాటు ఉజ్జయినికి వెళ్లి, అక్కడ అతనికి మహేంద్ర అనే కుమారుడిని, సంఘమిత్ర అనే కుమార్తెను కన్నది. అశోకుడు సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన తర్వాత కూడా దేవి విదిశలోనే నివసించింది, కానీ పిల్లలు తమ తండ్రితో పాటు రాజధాని అయిన పాటలీపుత్రకు వెళ్లారు.

తన తండ్రి పాలనలో అశోకుడు తక్షశిల వద్ద జరిగిన తిరుగుబాటును విజయవంతంగా అణచివేశాడు. ఆ తర్వాత అదే ప్రదేశంలో జరిగిన మరో తిరుగుబాటును అతని అన్న అణచివేయలేకపోయాడు. ఇది అశోకుని గొప్ప సామర్థ్యాలను నిరూపించి ఉండాలి,  ప్రసిద్ధ సముద్రగుప్తుని వలె, అనేకమంది సోదరులలో అతన్నే అతని తండ్రి సింహాసనం కోసం ప్రత్యేకంగా ఎంపిక చేసి ఉండవచ్చు. కానీ బౌద్ధ కథనాల ప్రకారం, అశోకుడు రక్తపాతం తర్వాత సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. అతన్ని చక్రవర్తి సింహాసనానికి అధిష్టించడానికి అతని సోదరుల నుండి కొంత వ్యతిరేకత ఉండి ఉండవచ్చు,  వారసత్వ యుద్ధంలో అతని పెద్ద సోదరుడైన సుమన చంపబడ్డాడు.

అశోకుని పాలనా కాలంలోని సంఘటనలకు ఉత్తమమైన ఆధారాలు అతని స్వంత శాసనాలే, అవి కొన్ని విషయాలలో అతని వ్యక్తిత్వాన్ని మన కళ్ళ ముందు చాలా స్పష్టంగా నిలుపుతాయి. తన పాలనలోని మొదటి ఎనిమిది సంవత్సరాలలో అశోకుడు, తన తాత, మహా విజేత మరియు గొప్ప పరిపాలకుడైన చంద్రగుప్తుని వలె (బహుశా, తనతో సమానంగా శక్తిమంతుడైన తండ్రి బిందుసారుని వలె కూడా) తన విశాలమైన రాజ్య పరిపాలన సమస్యతో మరియు దాని సరిహద్దులను మరింత విస్తరించాలనే ఆశయంతో నిమగ్నమై ఉన్నాడు. అతను రోడ్లు  బావులు నిర్మిస్తూ, చెట్లు నాటుతూ, ఆసుపత్రులు తెరుస్తూ, వృద్ధులకు మరియు బలహీనులకు సహాయం చేస్తున్నాడు. అతని పాలన తొలి భాగంలో జరిగిన అత్యంత ముఖ్యమైన సంఘటన, పట్టాభిషేకం జరిగిన ఎనిమిది సంవత్సరాల తర్వాత అతను కళింగపై చేసిన దండయాత్ర. ఈ దండయాత్రను అతనే స్వయంగా చేపట్టినట్లు కనిపిస్తుంది. అతను కళింగను జయించినప్పటికీ, ఆ యుద్ధంలోని మారణకాండ  భయానక దృశ్యాలు అతని మనసును తీవ్రంగా కలచివేసి, జీవితం పట్ల అతని దృక్పథంలో గొప్ప మార్పును తీసుకువచ్చాయి. యుద్ధం ద్వారా జయించాలనే సిద్ధాంతం స్థానంలో, ప్రేమ  దయ ద్వారా జయించాలనే సిద్ధాంతం వచ్చింది. ఇకపై అతని జీవితంలో సర్వోన్నత లక్ష్యం మానవాళి సంక్షేమమే అయ్యింది. కేవలం ప్రయోజనకరమైన పరిపాలనా చర్యల ద్వారానే కాకుండా, నైతిక బోధనల ద్వారా కూడా, తన ప్రజల  తన పొరుగువారి, చివరికి సుదూర గ్రీకు రాజులతో సహా, శాశ్వత ఆనందాన్ని పెంపొందించడానికి అతను ఇప్పుడు అత్యంత ఆసక్తి కనబరిచాడు.

అతని యవ్వన శక్తి అంతా ఈ ఒక్క గొప్ప లక్ష్యం వైపే మళ్ళించబడింది. తన శాసనాలలో ఒకదానిలో అతను ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు: “నేను కేవలం శ్రమించడంలోనూ, పనులను చక్కబెట్టడంలోనూ సంతృప్తి చెందను. ఎందుకంటే మానవాళి సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించడం నా కర్తవ్యంగా నేను భావిస్తాను. మానవాళి సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించడం కంటే ముఖ్యమైన కర్తవ్యం మరొకటి లేదు.” (ప్రధాన శిలా శాసనం VI.). పగలు, రాత్రి అనే తేడా లేకుండా, తన ప్రజలు చేసే ఏ ఫిర్యాదునైనా వినడానికి ఆయన ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటారు. అసూయ, కోపం, క్రూరత్వం, సోమరితనం వంటివాటిని విడిచిపెట్టి, ప్రజల సేవలో తమ శాయశక్తులా కృషి చేయాలని ఆయన తన గవర్నర్లకు ఆదేశిస్తారు. దేశంలో ఎటువంటి అన్యాయం గానీ, కఠినత్వం గానీ జరగడం లేదని నిర్ధారించుకోవడానికి ఆయన ప్రత్యేక అధికారులను దేశమంతటా పర్యటించడానికి పంపుతారు. ఆయన తన విహార యాత్రలను నైతిక యాత్రలుగా మార్చుకుంటారు. ఆ యాత్రలలో “బ్రాహ్మణులను, శ్రమణులను సందర్శించి వారికి కానుకలు ఇవ్వడం, వృద్ధులను పరామర్శించి వారికి అండగా నిలవడం, దేశ ప్రజలను పరామర్శించి, వారిని ప్రశ్నించి, నైతికత గురించి బోధించడం” వంటివి జరుగుతాయి. ఆయన నైతికతను ప్రోత్సహించే మంత్రులను (ధర్మ మహామాత్రులను) నియమించే ఒక నూతన పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. “వారు అన్ని వర్గాల ప్రజలలో నైతికతను నెలకొల్పడానికి, నైతికతకు అంకితమైన వారి సంక్షేమం  ఆనందం కోసం కృషి చేస్తారు. వారు ఖైదీలకు సహాయం చేసి, వారికి పిల్లలు ఉన్నా లేదా వృద్ధులైనా వారి విడుదలకు కారణమవుతారు”. వారు రాజధానిలో  ప్రాంతీయ పట్టణాలలో చక్రవర్తికి  అతని కుటుంబ సభ్యులకు అర్హులైన వారికి దానధర్మాలు పంపిణీ చేయడంలో సహాయపడతారు.

అశోకుని జీవన విధానం సారాంశంలో సౌమ్యమైన, మర్యాదపూర్వకమైన  సేవాభావంతో కూడిన జీవిత నియమావళి;  అది కొన్ని గొప్ప నైతిక సత్యాలను ప్రస్ఫుటం చేస్తుంది. క్రూరత్వం, అమానుషత్వం, కోపం, అహంకారం, అసూయ పాపాలని ఆయన ప్రజలకు చెబుతారు. గొప్ప ఉదారతను పాటించినప్పటికీ, ఆత్మనిగ్రహం, మనోశుద్ధి, కృతజ్ఞత  దృఢమైన భక్తి లేనివాడు చాలా నీచుడని ఆయన అంటారు. మంచి కార్యాలను సాధించడానికి పట్టుదల  ఆవశ్యకతను ఆయన ప్రజలకు నిరంతరం గుర్తుచేస్తూ ఉంటారు. ఆయన ఖర్చులలోనూ, ఆస్తులలోనూ మితత్వాన్ని బోధిస్తారు. ఆయన కేవలం మనుషుల పట్లే కాకుండా, జంతువుల పట్ల కూడా దయకు అత్యంత ప్రాధాన్యతనిస్తారు.

అశోకుని జీవితంలో వచ్చిన గొప్ప మార్పు ఏదైనా ఒక ప్రత్యేక శాఖ యొక్క బోధనల ఫలితంగా వచ్చిన దానికంటే, కళింగ యుద్ధం ఆయనపై చూపిన ప్రతిచర్య ఫలితమే ఎక్కువ. ఈ యుద్ధం తర్వాత మారిన మనఃస్థితియే అశోకుడిని నిజంగా బౌద్ధమతం వైపు మొగ్గు చూపేలా చేసింది. బహుశా, ప్రేమ, దయ  మానవ సేవకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే తన నూతన సిద్ధాంతం, బుద్ధుని బోధనలతో ఆశ్చర్యకరంగా పోలి ఉందని అతను కనుగొన్నాడు. కళింగ యుద్ధం తర్వాత అశోకుడు మొదటిసారిగా బౌద్ధమతం వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. వయసు పెరిగేకొద్దీ బుద్ధునిపైనా, ఆయన బోధనలపైనా అతని భక్తి మరింత గాఢమైంది. కానీ ఇతర మత బోధనలలో కూడా సత్యాలు ఉన్నాయని అశోకుడు గ్రహించకుండా ఉండలేకపోయాడు.

అన్ని మత శాఖల పట్ల అతను చూపిన విశాల దృక్పథాన్ని అతని శాసనాలు స్పష్టంగా చూపిస్తాయి. అన్ని శాఖలు ప్రతిచోటా నివసించాలని అతను ఆకాంక్షించాడు, ఎందుకంటే అవన్నీ ఆత్మనిగ్రహాన్ని  మనోశుద్ధిని కోరుకుంటాయి. (ప్రధాన శిలాశాసనం VII). మరొక శాసనంలో ఆయన అన్ని వర్గాల పట్ల అదే శ్రద్ధను మళ్ళీ చూపిస్తారు: “రాజు దేవనాంప్రియ ప్రియదర్శి అన్ని వర్గాలను బహుమతులు  వివిధ రకాల గౌరవాలతో సత్కరిస్తున్నారు. కానీ దేవనాంప్రియ బహుమతులు లేదా గౌరవాల కంటే దీనికి ఎక్కువ విలువ ఇస్తారు, అదేమిటంటే, అన్ని వర్గాల యొక్క మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి జరగాలి. ఇతర వర్గాలను ప్రతి సందర్భంలోనూ తగిన విధంగా గౌరవించాలి. ఎవరైనా ఈ విధంగా ప్రవర్తిస్తే, అతను తన సొంత వర్గాన్ని ప్రోత్సహించడమే కాకుండా ఇతర వర్గాలకు కూడా ప్రయోజనం చేకూరుస్తాడు. ఎవరైనా దీనికి భిన్నంగా ప్రవర్తిస్తే, అతను తన సొంత వర్గానికి హాని చేయడమే కాకుండా ఇతర వర్గాలకు కూడా అన్యాయం చేస్తాడు. ఎందుకంటే ఎవరైనా తన సొంత వర్గాన్ని పొగిడినా లేదా ఇతర వర్గాలను నిందించినా, అతను తన సొంత వర్గానికే తీవ్రంగా హాని చేస్తాడు. అందువల్ల సామరస్యం మాత్రమే పుణ్యకార్యం, అంటే వారు ఒకరి నైతిక విలువలను మరొకరు విని, పాటించాలి. ఎందుకంటే అన్ని వర్గాలు పరిపూర్ణంగా ఉండాలనేది దేవనాంప్రియుని కోరిక.” “విద్యాభ్యాసం పవిత్రంగా ఉండాలి, సిద్ధాంతంలో స్వచ్ఛంగా ఉండాలి  అన్ని వర్గాల  మౌలిక సూత్రాలకు ప్రోత్సాహం లభించాలి.” (ప్రధాన శిలాశాసనం XII). అశోకుని దాన శాసనాలు కూడా అన్ని వర్గాల పట్ల ఇదే విధమైన శ్రద్ధను వెల్లడిస్తాయి. ఆయన బుద్ధ కోణాకమన ‘స్తూపాన్ని’ విస్తరింపజేస్తే, ఆజీవికులకు గుహలను ఇస్తున్నట్లే. ఈ మత సహన విధానం, బహుశా, చంద్రగుప్త  చాణక్యుని కాలం నుండి సంక్రమించిన ఒక రాజకీయ సూత్రం మాత్రమే కాదు, వివిధ మత వర్గాలలో నిజంగా సత్యం ఏమిటో విచారించే ఒక పౌరుషమైన మనస్సు వైఖరి కూడా. ఇదే విధమైన తపనను మనం కొన్ని శతాబ్దాల తరువాత గొప్ప మొఘల్ చక్రవర్తి అయిన అక్బర్ విషయంలో చూస్తాము.

బౌద్ధమతం అశోకునికి ఎందుకు ఎదురులేని ఆకర్షణగా నిలిచిందో మనం ఇప్పటికే సూచించాము. ఆయన కాలానికి ముందు ఎక్కువగా తూర్పు భారతదేశానికే పరిమితమైన ఒక స్థానిక వర్గంగా ఉన్న బౌద్ధమతాన్ని, ఆయనే ఒక ప్రపంచ మతంగా మార్చారు. కానీ, ముఖ్యంగా తన పాలన చివరి దశలో, అతని ఏకైక మతపరమైన వ్యామోహం, చంద్రగుప్త  చాణక్యుల మేధస్సుతో స్థాపించబడిన సామ్రాజ్యపు నిర్మాణాన్ని బహుశా బలహీనపరిచింది. అశోకుడు ఈ విశాలమైన, శక్తివంతమైన సామ్రాజ్యపు వనరులను బుద్ధుని తత్వాన్ని ప్రపంచానికి వ్యాప్తి చేయడానికి మళ్లించాడు; అది ప్రపంచాన్ని వెలిగించే జ్వాలలా తనను తాను దహించుకుంది, ఎందుకంటే, అశోకుని తరువాత మౌర్య సామ్రాజ్యం ముక్కలైపోయింది.

మనం శతాబ్దాల వెనక్కి తిరిగి చూస్తే, అశోకుడు ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత విశేషమైన వ్యక్తిత్వాలలో ఒకరిగా మనకు కనిపిస్తాడు. తన తండ్రి, తాతలు పాక్షికంగా అసంపూర్తిగా వదిలేసిన, యావత్ భారతదేశాన్ని ఒకే సామ్రాజ్యం కింద ఏకం చేసే కార్యాన్ని అతను తన యవ్వనంలోనే ఎంతో నిబద్ధతతో ప్రారంభించాడు. కళింగతో ప్రారంభించిన తన విజయయాత్రను అశోకుడు కొనసాగించి ఉంటే, అప్పటికి ఇంకా మౌర్య సామ్రాజ్యం వెలుపల ఉన్న భారతదేశపు దక్షిణపు చివరి భాగాలను తన సామ్రాజ్యంలో కలుపుకున్న తరువాత, అతని దృష్టి పశ్చిమం వైపు మళ్లి ఉండే అవకాశం ఉంది. సాక్షాత్తు గొప్ప చంద్రగుప్తుని ఆధ్వర్యంలో మౌర్య సామ్రాజ్యం పశ్చిమ దిశగా ప్రస్తుత భారత సామ్రాజ్యపు సరిహద్దులను దాటి చాలా దూరం విస్తరించింది. ఆధునిక ఆఫ్ఘనిస్తాన్, బలూచిస్తాన్‌లతో పాటు, తూర్పు పర్షియాలోని గణనీయమైన భాగాలు, అలాగే రష్యన్, చైనీస్ తుర్కెస్తాన్‌లు కూడా ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి.1 సెల్యూకస్‌పై విజయం సాధించిన తరువాత, చంద్రగుప్తుడు తన కాలంలోనే గొప్ప శక్తిగా ఆవిర్భవించాడు. అతని దృష్టి పశ్చిమం వైపు మళ్లి ఉంటే, అలెగ్జాండర్ మరణాంతక దెబ్బతో అప్పటికే కుప్పకూలుతున్న గొప్ప పర్షియన్ సామ్రాజ్యాన్ని అతను పునరుద్ధరించి ఉండేవాడు. అతను సుదూర ప్రాంతాలైన ఈజిప్ట్, మాసిడోనియా మరియు గ్రీస్‌లను సులభంగా తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోగలిగేవాడు. కానీ అతను తన దృష్టిని భారత సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించడంపై కేంద్రీకరించాడు. తన పశ్చిమ పొరుగువాడైన సెల్యూకస్‌తో అతను ఒక శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నాడు  అతనితో వివాహ సంబంధాలను కూడా ఏర్పరచుకున్నాడు, బహుశా అతని కుమార్తెను వివాహం చేసుకోవడానికి అంగీకరించాడు. ఆ కొద్ది కాలంలోనే… ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాల సంక్షిప్త పాలనలో, తన స్వశక్తితో సాధించిన విశాల సామ్రాజ్యాన్ని జయించి, సుస్థిరం చేయడం వల్ల తలెత్తిన సమస్యలతో అతని చేతులు నిండిపోయాయి. అతను కోరుకున్నప్పటికీ, పర్షియన్ సామ్రాజ్యం  సుదూర పశ్చిమ ప్రా౦తాలను  జయించడానికి అతనికి సమయం దొరకలేదు. మౌర్య సామ్రాజ్యం  సరిహద్దులను మరింత పశ్చిమంగా విస్తరించాల్సిన బాధ్యత అతని కుమారుడు  మనవడిపై పడింది. అతని కుమారుడైన బిందుసారుని గురించి మనకు చాలా తక్కువగా తెలుసు. బహుశా, అతను వారసత్వంగా పొందిన పెద్ద సామ్రాజ్యాన్ని చెక్కుచెదరకుండా కాపాడటమే కాకుండా, దానికి దక్షిణ దిశగా మరికొంత జోడించి ఉండవచ్చు కాబట్టి, అతను ఒక శక్తివంతమైన వ్యక్తి అయి ఉంటాడని సరిగ్గానే భావించవచ్చు. అతని శాసనాల ద్వారా మనకు తెలిసిన అశోకునికి, ఒక గొప్ప విజేతకు కావలసిన శక్తి, ఉత్సాహం ఖచ్చితంగా ఉన్నాయి. కళింగ యుద్ధంతో తాను ఎంతో విజయవంతంగా ప్రారంభించిన విజయయాత్రను అతను కొనసాగించి ఉంటే, మౌర్య సైన్యాల బలం పశ్చిమాన గ్రీస్, మాసిడోనియా మరియు ఈజిప్ట్ వరకు కూడా వ్యాపించి ఉండేది. కానీ విధి అశోకుడిని ఒక గొప్ప విజేతగా కాకుండా, విశ్వ ప్రేమ, శాంతి మరియు సౌభ్రాతృత్వానికి మొదటి గొప్ప రాజదూతగా నిర్ణయించింది. కళింగ యుద్ధం తర్వాత అతను ఈ సందేశాన్ని తన ప్రజలకు, అలాగే తన సమీప మరియు సుదూర పొరుగు రాజులకు ప్రకటించాడు. అతను ఈ నూతన ఆదర్శాన్ని తీవ్రంగా అనుసరించాడు. అతని శాసనం ఇలా ఉంది: “కళింగలో వధించబడిన, మరణించిన  బహిష్కరించబడిన ప్రజలలో వందవ వంతు లేదా వెయ్యవ వంతు మంది కూడా ఇప్పుడు దేవనాంప్రియ దృష్టిలో నిందార్హులుగా పరిగణించబడతారు.” అతను సకల ప్రాణుల పట్ల హింసించకపోవడం, ఆత్మనిగ్రహం  నిష్పాక్షికతను ఆకాంక్షించాడు. నైతికత ద్వారా సాధించే ఈ విజయాన్నే అతను ప్రధానమైనదిగా భావిస్తాడు.  ఈ విజయాన్ని దేవనాంప్రియుడు తన సొంత ప్రజలలోనూ, తన సరిహద్దు వాసులందరిలోనూ పదేపదే సాధించాడు; ఆరు వందల యోజనాల దూరం వరకు, అక్కడ యోన రాజు అంతియోక (సిరియాకు చెందిన మూడవ ఆంటియోకస్) పరిపాలిస్తున్నాడు;  ఈ అంతియోకకు ఆవల, తురమయ (ఈజిప్టుకు చెందిన రెండవ టోలెమీ), అంతికిని (మాసిడోనియాకు చెందిన ఆంటిగోనస్ గోనాటాస్), మాకే (సైరీన్‌కు చెందిన మాగస్),  అలిక్షుందర (ఎపిరస్ లేదా కొరింత్‌కు చెందిన అలెగ్జాండర్) అనే నలుగురు రాజులు పరిపాలిస్తున్న చోట; మరియు దక్షిణాన చోళులు, పాండ్యులు తామ్రపర్ణి వరకు జయించాడు. “సర్వత్రా, పదే పదే సాధించబడిన ఈ విజయం సంతృప్తి భావనను కలిగిస్తుంది. నా వంశంలో జన్మించే కుమారులు, మనుమలు భవిష్యత్తులో కొత్త విజయాలను సాధించాలనే తలంపును విడనాడాలని; ఒకవేళ విజయం అనివార్యమైనా, వారు దయ మరియు లఘు శిక్షల పట్లనే ఆనందాన్ని పొందాలని; అలాగే ‘ధర్మ విజయాన్నే’ ఏకైక నిజమైన విజయంగా పరిగణించాలని — ఈ ఉద్దేశంతోనే ఈ ధర్మ శాసనం లిఖించబడింది.” (శిలా శాసనం XIII – షాబాజ్‌గర్హి)

అశోకుడు, తన స్వంత శాసనాలలో వెల్లడైనట్లుగా, ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత గొప్ప  అద్భుతమైన వ్యక్తులలో ఒకడు. హెచ్. జి. వెల్స్ సరిగ్గా ఇలా గమనించారు: “చరిత్ర పుటలను నింపే వేలాది మంది రాజుల పేర్ల మధ్య, ‘మహారాజులు’, ‘దైవభక్తులు’, ‘శాంతియుత రాజకుమారులు’ వంటి వారి మధ్య, అశోకుని పేరు ఒక నక్షత్రంలా ప్రకాశిస్తుంది, దాదాపు ఒంటరిగా ప్రకాశిస్తుంది. వోల్గా నుండి జపాన్ వరకు అతని పేరు ఇప్పటికీ గౌరవించబడుతోంది. చైనా, టిబెట్,  భారతదేశం కూడా, అతని సిద్ధాంతాన్ని విడిచిపెట్టినప్పటికీ, అతని గొప్పతనం  సంప్రదాయాన్ని కాపాడుకుంటున్నాయి. కాన్‌స్టాంటైన్ లేదా చార్లెమాగ్నే పేర్లను విన్న వారి కంటే ఎక్కువ మంది ఈనాడు జీవించి ఉన్నవారు అతని జ్ఞాపకాలను పదిలపరుచుకుంటున్నారు.” 2

అశోకునికి బౌద్ధమతం పట్ల అడ్డుకోలేని ఆకర్షణ ఉండేది, ఎందుకంటే కళింగ యుద్ధం తర్వాత అతని హృదయానికి ఎంతో ప్రియమైనవిగా మారిన అవే సూత్రాలకు అది ప్రతీకగా నిలిచింది. శతాబ్దాలు గడిచేకొద్దీ ప్రతి మంచి ఉద్యమం చుట్టూ అల్లుకున్న అదనపు హంగులు లేకుండా, అశోకుని బౌద్ధం ఆ మహనీయుని యొక్క సరళమైన, మానవతావాద బోధనగా ఉండేది. వీటి ద్వారా మనం చూసే అశోకుని స్వంత శాసనాలు మరియు అతని జీవితమే, బుద్ధుని బోధనలు నిజంగా దేనికి ప్రతీకగా నిలిచాయో తెలియజేసే ఉత్తమ వ్యాఖ్యానాలు. దయ, బాధపడేవారి పట్ల సానుభూతి, మానవ సేవలో జీవితాన్ని గడపడం, పవిత్రత  ఆత్మనిగ్రహం అనేవి మత బోధనల సారాంశం అయితే, బుద్ధుడు నిస్సందేహంగా గొప్ప మత గురువు. క్రైస్తవ మతాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే, అది బహుశా బౌద్ధమతం  సంతానం  ఒక శాఖ కావచ్చు. అది బౌద్ధమతం  నైతిక బోధనలను మాత్రమే కాకుండా, దాని సన్యాస క్రమాన్ని, సామూహిక ఆరాధనను  పాపాన్ని ఒప్పుకోవటం  కూడా స్వీకరించింది. బౌద్ధ జాతక కథలు చర్చి ప్రసంగాలకు ఆధారాన్ని అందించాయి. 3 బౌద్ధ గుహాలయాలు లేదా ‘చైత్యాలు’ తొలి క్రైస్తవ చర్చిలకు నమూనాగా నిలిచాయి.4 అశోకుడు ప్రారంభించి, బహుశా అతని తర్వాత కూడా సిరియా  దాని చుట్టుపక్కల దేశాలలో కొనసాగించిన తీవ్రమైన బౌద్ధ మిషనరీ ప్రచారం, వారి నూతన ఆలోచనా ధోరణులను రేకెత్తించి, కాలక్రమేణా బుద్ధుని బోధనల ఆధారంగా ఒక కొత్త విశ్వాసానికి జన్మనిచ్చిందనడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. కానీ, ఇతర చోట్ల మాదిరిగానే, క్రీస్తు ఆ సుదూర ప్రాంతాలలో బోధించిన బుద్ధుని సిద్ధాంతం, స్థానిక నమ్మకాలు  ఆచారాల యొక్క కొంత ప్రభావాన్ని సంతరించుకుంది.

అంతర్జాతీయ కలహాలు జాతీయ విస్తరణ పట్ల అదుపులేని ఆశయాలతో సతమతమవుతున్న నేటి ప్రపంచంలో, బుద్ధుని బోధనలు  అశోకుని జీవితం పెద్దగా ఆకర్షణీయంగా అనిపించకపోవచ్చు. కానీ నాగరికత నిలదొక్కుకోవాలంటే, బుద్ధుని బోధనలకు శాశ్వత విలువ ఉంది; అలాగే, ఒక మహత్తర కార్యాన్ని అత్యంత ఉదాత్తంగా సాధించినందుకు అశోకుని జీవితం ఎప్పటికీ ఒక స్ఫూర్తిదాయకమైన చిహ్నంగా నిలిచి ఉంటుంది. ఎందుకంటే, సమస్త మానవాళిని నాగరికం చేసే దిశగా జరిగిన మొట్టమొదటి గొప్ప  విజయవంతమైన ప్రయత్నం అశోకునిదే.

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -4-5=26-ఉయ్యూరు

అమరజీవి డాక్టర్ బి. విజయ లక్ష్మి గారి జీవిత చరిత్ర.7 వ భాగం.3.5.26.

మహోపాధ్యాయ, కళా ప్రపూర్ణ బ్రహ్మశ్రీ వేదం వేంకట రాయ శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర.6 వ భాగం.3.5.26.

మహోపాధ్యాయ, కళా ప్రపూర్ణ బ్రహ్మశ్రీ వేదం వేంకట రాయ శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర.6 వ భాగం.3.5.26.

శ్రీ వాసవి కన్యకాదేవి పురాణం.శ్రీ వాసవి కన్యకాదేవి పురాణం.8 వ భాగం.3.5.26.8 వ భాగం.3.5.26.

శ్రీ వాసవి కన్యకాదేవి పురాణం.8 వ భాగం.3.5.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య. 188 వ భాగం.3.5.26.

నూతన యుగానికి నూతన సిద్ధాంతమా?(త్రివేణి )

రచన: ప్రొఫెసర్ ఎం. వెంకటరంగయ్య, ఎం.ఏ.-ఆంగ్లరచానకు నా అనువాదం

(ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, వాల్తేరు)

నేటి భారతదేశంలోని చైతన్యవంతమైన వ్యక్తులలో శ్రీ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రముఖ స్థానాన్ని ఆక్రమించారు. విప్లవ ఉద్యమం విజయవంతం కావడానికి దేశానికి కావలసింది ఒక నూతన సిద్ధాంతమేనన్న విశ్వాసాన్ని రెండేళ్ల పాటు చేసిన ఆలోచన ఆయనకు దృఢపరిచింది; మరియు ఇటీవల పత్రికలకు ఆయన సమర్పించిన ఒక వ్యాసంలో, తనదైన ఉత్సాహంతో, శక్తితో ఈ సిద్ధాంతానికి ప్రచారం కల్పించారు. ఇది భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ విధానానికి, కార్యక్రమానికి ఖచ్చితంగా ఒక నూతన దిశానిర్దేశం చేస్తుంది మరియు దేశంలోని ఇతర రాజకీయ సంస్థల కార్యకలాపాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. తన వ్యాసాలలో ఆయన ఈ విధంగా పేర్కొన్నారు: – ‘ఇతర ఆసియా వలస దేశాలలో వలె భారతదేశంలో కూడా, పాత జాతీయవాద సిద్ధాంతానికి, నూతన ఆర్థిక సిద్ధాంతానికి మధ్య నేడు ఒక సంఘర్షణను మనం చూస్తున్నాము. మనలో చాలా మంది జాతీయవాద సంప్రదాయంలో పెరిగాము మరియు జీవితకాలపు మానసిక అలవాట్లను వదులుకోవడం కష్టం.’ అయినప్పటికీ, ఈ దృక్పథం సరిపోదని, అది మన దేశంలో గానీ, ప్రపంచంలో గానీ ఉన్న ప్రస్తుత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా లేదని మేము గ్రహిస్తున్నాము.’ అతని దృష్టిలో, ఇక్కడ చర్చనీయాంశం ‘జాతీయవాదం’ వర్సెస్ ‘సామ్రాజ్యవాదం’ కంటే ఎక్కువగా ‘ధనికులు’ వర్సెస్ ‘పేదలు’, ‘వర్గాలు’ వర్సెస్ ‘ప్రజలు’ అనేదే అసలు విషయం. ఈ కొత్త సమస్య పేరుతో విప్లవం జరగాలని, దానికి సరైన పునాది వేయడానికి అన్ని రాజకీయ సంస్థల ప్రయత్నాలు జరగాలని అతను కోరుకుంటున్నాడు.

ఈ కొత్త భావజాలాన్ని దాని సరైన విలువతో అంచనా వేసేటప్పుడు, రెండు అత్యంత ముఖ్యమైన సత్యాలను గుర్తుంచుకోవాలి. ఒకటి విప్లవాల స్వభావానికి సంబంధించింది కాగా, మరొకటి సమాజంలో మానవ జీవిత పరిణామక్రమానికి సంబంధించింది. దాని ప్రారంభ స్థానం లేదా బాహ్య లక్ష్యం ఏదైనప్పటికీ, సమాజ జీవితంలోని దాదాపు ప్రతి అంశంలోనూ మార్పు తీసుకురావడం ప్రతి విప్లవ స్వభావం. అది ఒక మతపరమైన, రాజకీయ లేదా ఆర్థిక ఉద్యమంగా ప్రారంభం కావచ్చు; కానీ అది జీవితంలోని ప్రతి ఇతర విభాగానికి తన ప్రభావాన్ని కచ్చితంగా వ్యాపింపజేస్తుంది. క్రైస్తవ మతం మరియు ఇస్లాం వంటి మత విప్లవాలు, పదహారవ శతాబ్దపు ఐరోపాలోని ప్రొటెస్టంట్ సంస్కరణ మరియు భారతదేశంలోని సిక్కు మత ఉద్యమం, ప్రజల మత జీవితంలోనే కాకుండా వారి రాజకీయ మరియు ఆర్థిక స్థితిలో కూడా సుదూర ప్రభావం చూపే మార్పులకు నాంది పలికాయి. పాత సామ్రాజ్యాల విధ్వంసానికి, వాటి స్థానంలో కొత్త వాటి స్థాపనకు వారే బాధ్యులు; కొన్ని సందర్భాల్లో నిరంకుశత్వాలను, మరికొన్ని సందర్భాల్లో రాజకీయ స్వేచ్ఛా ఉద్యమాన్ని వారు బలపరిచారు. అదేవిధంగా, ఫ్రెంచ్ విప్లవం వంటి రాజకీయ విప్లవాలు కేవలం ప్రభుత్వ స్వరూపాన్ని, స్ఫూర్తిని మాత్రమే కాకుండా, ఐరోపా దేశాల ఆర్థిక, మత దృక్పథాలను కూడా ప్రభావితం చేశాయి. ఆధునిక భారత చరిత్రలోని అతిపెద్ద రాజకీయ విప్లవానికి కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది. ప్లాసీ యుద్ధం, దాని పర్యవసానంగా బ్రిటిష్ అధికారం స్థాపించబడటం కేవలం ఒక హింసాత్మక రాజకీయ మార్పు మాత్రమే కాదు. అది భారత ప్రజల ఆర్థిక, మత, సామాజిక, సాంస్కృతిక జీవితంలో మౌలికమైన మార్పులను తీసుకువచ్చింది. పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు ఐరోపాలో పారిశ్రామిక విప్లవం ప్రజాస్వామ్యానికి, రాజ్య విధులపై ఒక కొత్త భావనకు దారితీసింది. అది మత క్షీణతకు, భౌతికవాద పెరుగుదలకు కారణమైంది. ఇదంతా సహజమే. మానవ జీవితం ఒక ఐక్యత. అది పరస్పరం ఆధారపడిన భాగాలతో కూడిన ఒక సంపూర్ణమైనది, మరియు మతపరమైన, రాజకీయ లేదా ఆర్థికపరమైన ఒక భాగాన్ని ప్రభావితం చేసే ఒక జీవశక్తి విడుదల, ఇతర భాగాలను కూడా ప్రభావితం చేయక తప్పదు. మానవుడు తన కార్యకలాపాలను సక్రమంగా సమతుల్యం చేసుకోవాలని ఆరాటపడతాడు. ఏదైనా ఒక సమయంలో ఉన్న సమతుల్యతకు ఒక దిశ నుండి జరిగే కదలిక వల్ల భంగం కలిగినప్పుడు, అతను ఇతర దిశల నుండి బలమైన శక్తులను ప్రయోగించడం ద్వారా దానంతట అదే కొత్త సమతుల్యతను ఏర్పరచుకుంటాడు.

గ్రహించవలసిన రెండవ సత్యం ఏమిటంటే, మానవ జీవితం ఎల్లప్పుడూ అపరిపూర్ణంగా మరియు అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది. పురోగతి అనేది కేవలం సాపేక్షమైనది. మానవ వ్యక్తిత్వ వికాసానికి ఎల్లప్పుడూ వెయ్యి ఒక్క అడ్డంకులు ఉంటాయి. ఏదో ఒక రకమైన బాధ మరియు దుఃఖం ఎల్లప్పుడూ ఉంటాయి. మనిషి యొక్క వాస్తవ జీవితం, అతను తన జీవితం గురించి ఏర్పరచుకోగలిగే ఆదర్శ భావనకు చాలా దూరంగా ఉంటుంది. ఆ ఆదర్శాన్ని కేవలం ఒక నిర్దిష్ట రంగంలో అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా మాత్రమే కాకుండా, అన్ని రంగాలలో స్థిరమైన అభివృద్ధి ద్వారా మాత్రమే చేరుకోగలము. కేవలం సామాజిక పరిస్థితులను మెరుగుపరచడానికి లేదా కేవలం రాజకీయ పరిస్థితులను మెరుగుపరచడానికి ఒక ఉద్యమం ప్రారంభించబడిందని విచారించాల్సిన అవసరం లేదు, ఎందుకంటే ఏ ఒక్క రంగంలోనైనా పురోగతి ఎంత ఎక్కువైనా తప్పులేదు. ఏ దిశలోనైనా పురోగతి ఎల్లప్పుడూ చరిత్రలోని గొప్ప వీరులైన సీజర్, బుద్ధుడు, క్రీస్తు, మార్క్స్ లేదా గాంధీ వంటి కొద్దిమంది వ్యక్తుల ద్వారానే ప్రారంభించబడుతుంది. ఆ నిర్దిష్ట దిశ అటువంటి వ్యక్తుల స్వభావంపై మరియు వారి కాలపు ప్రత్యేక అవసరాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మానవ జీవితంలోని అన్ని రంగాలలో, అన్ని కాలాలలోనూ విప్లవాత్మక మార్పులకు అపరిమితమైన అవకాశం ఉందని మనం గుర్తించినప్పుడు, మరియు ఒక రంగంలోని మార్పులు ఇతర రంగాలపై కూడా తప్పనిసరిగా ప్రతిఫలిస్తాయని గ్రహించినప్పుడు, ఆ విప్లవాత్మక భావజాలం రాజకీయ, ఆర్థిక, లేదా మతపరమైన స్వభావం కలిగి ఉందా అనేది అంత పెద్ద ప్రాముఖ్యత ఉన్న విషయం కాకపోవచ్చు. ప్రారంభ స్థానం ఏదైనప్పటికీ, అంతిమ లక్ష్యం మాత్రం ఒక్కటే.

భావజాలం అంటే, ఏ కేంద్ర సూత్రం లేదా సిద్ధాంతం పేరు మీద విప్లవాన్ని ప్రయత్నిస్తారో అది. అది బుద్ధుని ‘మార్గం’, క్రీస్తు యొక్క ‘దైవపితృత్వం మరియు మానవ సౌభ్రాతృత్వం’ వంటి ఆధ్యాత్మిక సూత్రం కావచ్చు; లేదా ‘స్వేచ్ఛ, సమానత్వం మరియు సౌభ్రాతృత్వం’ వంటి రాజకీయ సిద్ధాంతం కావచ్చు. మన ఉద్దేశ్యాల దృష్ట్యా మరింత ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ప్రతిపాదించబడిన ఏ భావజాలం యొక్క విలువనైనా నిర్ధారించడానికి కొన్ని ప్రమాణాలను నిర్దేశించుకోవడం. ఈ విషయంలో పరిగణించవలసిన రెండు ముఖ్యమైన అంశాలు ఉన్నాయి. ఒకటి, ఉదాహరణకు క్రీస్తు అపోస్తలులు మరియు తొలి క్రైస్తవ అమరవీరుల వలె, క్రమశిక్షణ కలిగిన ఒక విప్లవ పార్టీని తన చుట్టూ సమీకరించే ఊపు ఆ భావజాలానికి ఉందా లేదా అనేది. మరియు రెండవది, అది ప్రజల నుండి క్రియాశీల సహకారం కాకపోయినా, కనీసం నిష్క్రియాత్మక సానుభూతిని పొందేంతవరకైనా వారిని ఆకర్షణీయంగా, ప్రభావవంతంగా ఆకట్టుకోగలదా లేదా అనేది. ఏ సిద్ధాంతానికైనా ఇవ్వవలసిన ప్రాధాన్యత, అది ఈ అవసరాలను ఎంతవరకు తీర్చగలుగుతుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. విప్లవాలు అనేవి ప్రాథమికంగా ఒక గొప్ప నాయకుడి ఆశయం మరియు సందేశంపై దృఢమైన విశ్వాసం కలిగిన, క్రమశిక్షణతో మరియు సమర్థవంతంగా సంఘటితమైన అల్పసంఖ్యాక వర్గాల కృషి అని ఎల్లప్పుడూ గమనించాలి. వారు ఎంత తీవ్రమైన పరిణామాలనైనా ఎదుర్కొనే ధైర్యం, సాహసం మరియు సంసిద్ధతను కలిగి ఉన్న చురుకైన అల్పసంఖ్యాక వర్గం. తమ సిద్ధాంతం ప్రకారం జీవితానికి అర్థాన్నిచ్చే లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి, తాము సముచితమని మరియు అవసరమని భావించే ఏ చర్యలనైనా తీసుకోవడానికి వెనుకాడని వారు వీరు. ఒక విప్లవ శక్తిగా దాని విలువ, అది తనలో నిక్షిప్తమై ఉన్న అంతర్గత సత్యంపై కాకుండా, తన పతాకం కింద ఒక పార్టీని సమీకరించి, జడ ప్రజలను ఆకట్టుకోగలిగినంత మేరకు ఉంటుంది.

వర్గపోరాటానికి మరియు ప్రైవేట్ ఆస్తి నిర్మూలనకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే మార్క్సియన్ సిద్ధాంతమే ప్రస్తుతం దేశానికి అవసరమని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఇప్పుడు దృఢంగా విశ్వసిస్తున్నారు. అతని విజ్ఞప్తి శ్రామిక వర్గానికి, భూమిలేని మరియు పెట్టుబడిలేని కార్మికులకు, అధిక అద్దెలు చెల్లించే కౌలుదారులకు, అధిక వడ్డీ రేట్లకు రుణాలు తీసుకునేవారికి, ఆర్థికంగా దోపిడీకి గురవుతున్న వారందరికీ ఉద్దేశించబడింది. ధనిక, పేదల మధ్య అన్ని భేదాలు తొలగిపోయే వర్గరహిత సమాజాన్ని సృష్టించడమే అతని ఆదర్శం.

ఇది కొత్త సిద్ధాంతం కాదనే విషయం అందరికీ తెలుసు. దీని ప్రవక్త కార్ల్ మార్క్స్ మరియు దీని గొప్ప విజయం సోవియట్ రష్యా. దీనికి ఇప్పుడు సుమారు ఒక శతాబ్దం వయస్సు. దీని పేరు మీదే జార్ సామ్రాజ్యం మరియు అది నిలబడినవన్నీ కూలదోయబడ్డాయి. దీనిని ఓడించి, నాశనం చేయడానికే ఇటలీలో ఫాసిజం మరియు జర్మనీలో హిట్లరిజం వ్యవస్థీకరించబడ్డాయి. ఇంగ్లాండ్‌లోని కొందరు ప్రముఖ మేధావులు దీని పట్ల సానుభూతితో ఉన్నారు, మరియు లేబర్ పార్టీలో దీనిని పూర్తిగా స్వీకరించాలని కోరుకునేవారు కూడా చాలామంది ఉన్నారు. భారతదేశంలో ఈ భావజాలం ఆవిర్భవించి, విజయం సాధించడం అంటే కేవలం జమీందారు, కర్మాగార యజమాని, గనుల పెట్టుబడిదారుడు, ఉక్కు మరియు కాగితం భారీ ఉత్పత్తిదారుల పతనమే కాదు, రైతు యజమాని, చిన్న దుకాణదారుడు, వ్యాపారి, పనిముట్లు కలిగిన చేతివృత్తి కళాకారుడు మరియు హస్తకళాకారుడి పతనాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. దీని పాలన విజయం సాధిస్తే, అది గుమాస్తా, మేనేజర్, యంత్ర చోదకుడు, యంత్ర రూపకర్త, తాపీ పనివాడు, వాస్తుశిల్పి మరియు ఇంజనీర్‌లను ఒకే ఆర్థిక స్థాయికి దిగజారుస్తుంది.

గత ముప్పై, నలభై సంవత్సరాలుగా మనకు పరిచయమైన జాతీయవాద భావజాలం కంటే ఈ భావజాలం మెరుగైన, మరింత ప్రభావవంతమైన ఆకర్షణను కలిగి ఉండి, అధిక ఆచరణాత్మక విజయాన్ని సాధిస్తుందా లేదా అన్నదే మనం పరిశీలించాల్సిన ప్రశ్న. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మరియు దాని ఇతర ప్రతిపాదకులు, ఇది విప్లవ భావనను ప్రేరేపించడంలో మరింత ప్రభావవంతమైనదని భావిస్తారు; బహుశా, మన దేశంలో మరేదానికంటే కూడా ఇది అత్యంత అత్యవసరమైన అవసరాన్ని తీరుస్తుందనే కారణంతో వారు అలా అనుకుంటారు.

అందువల్ల, తొలిచూపులో ఈ కొత్త సిద్ధాంతం విజయం సాధించవచ్చని అనిపిస్తుంది. దీనికి అనుకూలంగా మరో విషయం కూడా ఉంది. పోటీలో ఉన్న మరో సిద్ధాంతమైన జాతీయవాదం కంటే ఇది మరింత మూర్తమైనది. ఈ దేశ ప్రజలకు జాతీయవాదం ఇప్పటికీ ఒక అమూర్తమైన భావన. దానిని గ్రహించడానికి ఎక్కువ ప్రయత్నం, ఊహాశక్తి అవసరం. కుల, మత భేదాలు ఉపరితలంపై చాలా స్పష్టంగా ఉండి, సగటు మనిషి మనసుపై, జీవితంపై ఎంతగానో ముద్ర వేస్తాయి. అందువల్ల, ఈ భేదాల వెనుక ఉన్న ఉమ్మడి ప్రయోజనాల ఐక్యతను అతను చూడలేకపోతున్నాడు. ఎక్కువ చదువుకున్న వారిలో, డాక్టర్ టాగోర్ వంటి వారిచే ప్రోత్సహించబడిన ఒక రకమైన అస్పష్టమైన అంతర్జాతీయవాదం ఉంది. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కూడా జాతీయవాదాన్ని దాని దృక్పథంలో సంకుచితమైనదిగా, పోరాడటానికి అంత యోగ్యమైనది కాని ఒక కారణంగా భావిస్తారు.

మతాన్ని ఆశ్రయించి, ఒక కొత్త ఆధ్యాత్మిక విలువల పథకాన్ని ఆవిష్కరించడం ద్వారా ఆధునిక భారతీయ జీవితంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకురావాలని కోరుకునేవారు కొదవేమీ లేరు. ప్రపంచ చరిత్రను అధ్యయనం చేసిన వారెవరూ విప్లవాన్ని తీసుకురావడంలో దాని సామర్థ్యాన్ని కాదనలేరు. భారతదేశంలో గానీ, ఐరోపాలో గానీ, లేదా మరెక్కడైనా గానీ, ఏ కాలంలోనైనా దాని పేరు మీద పిలుపు అందినప్పుడు, వేలాది మంది స్త్రీపురుషులు దాని ఆశయం కోసం తమను తాము, తమ సర్వస్వాన్ని త్యాగం చేయడానికి సిద్ధపడ్డారు. పదహారు, పదిహేడవ శతాబ్దాల ఐరోపాలో జరిగిన క్రూసేడ్‌లు, మత యుద్ధాలు; భారతదేశంలోని మహారాతా, సిక్కు ఉద్యమాలు దీనికి సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి. కానీ ప్రస్తుతం మతంలో ఏమైనా అంతర్గత జీవశక్తి ఉందా అని ఎవరైనా సందేహించవచ్చా? ఎందుకో ప్రపంచంలోని చాలా ప్రాంతాలలో, అలాగే చాలా మంది భారతీయ నాయకులలో కూడా మతం విలువ తగ్గిపోయింది. అంతేకాకుండా, ఇతర చోట్లలాగే భారతదేశంలో కూడా మతాలు సంస్థాగతమైపోయి, కలహాలకు, చీలికలకు ప్రధాన కారణంగా మారాయి. ఈ పరిస్థితులలో, ఏదైనా అసాధారణ సంఘటన జరిగితే తప్ప, ఒక శక్తివంతమైన ఉద్యమానికి ప్రేరణ ఇవ్వలేకపోవచ్చు.

అందువల్ల, ఈ పోటీ ప్రధానంగా జాతీయవాదానికి, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రబోధించిన మార్క్సిజానికి మధ్యే ఉంది. దీర్ఘకాలంలో, రెండవది (మార్క్సిజం) జాతీయవాదం కంటే నిజంగా ఎక్కువ ఆకర్షణీయమైన, విజయవంతమైన సిద్ధాంతం అవుతుందని, మరియు ఆచరణయోగ్యమైన సిద్ధాంతంగా దానికి మొదటిదానిపై ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని నిర్ధారించడానికి ఎటువంటి కారణం లేదు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఇలాంటి విషయాలలో, ఒక సూత్రం యొక్క ఆచరణీయతే దాని విలువకు ఉత్తమ పరీక్షను అందిస్తుంది. పైపైన చూస్తే, ఈ కొత్త సిద్ధాంతం ప్రజలలోని ఒక పెద్ద విభాగాన్ని ఆకర్షిస్తున్నట్లు కనిపించినప్పటికీ, అది కూడా జాతీయవాదం ఎదుర్కొన్న దాదాపు అవే శక్తుల వ్యతిరేకతను ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది. ఈ దేశంలో జాతీయవాదం పేరుతో చేసిన విజ్ఞప్తి సరిపోదని, విజయానికి అవకాశం తక్కువగా ఉందని తేలితే, మార్క్సిజం పేరుతో చేసే విజ్ఞప్తి మెరుగ్గా రాణిస్తుందని ఆశించలేము. బహుశా అది మరింత అధ్వాన్నంగా కూడా రాణించవచ్చు.

కొత్త భావజాలానికి వ్యతిరేకంగా దేశంలోని అధికశాతం ప్రజలు నిలబడతారు – కేవలం జమీందార్లు, పెట్టుబడిదారులు మాత్రమే కాదు, గ్రామీణ భారతదేశానికి వెన్నెముక అయిన రైతు-యజమానులు కూడా. జమీందారీ ప్రాంతాల్లోని కౌలుదారులు కూడా ఆస్తికే ప్రాధాన్యత ఇస్తారు మరియు తాము సాగు చేస్తున్న భూమికి యజమానులు కావాలని ఆత్రుతగా ఉంటారు. జమీందార్, తాలూక్దార్ల ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడమే లక్ష్యంగా ఉన్న విప్లవ ఉద్యమంతో వారు సానుభూతి చూపినప్పటికీ, ప్రైవేట్ ఆస్తి రద్దును తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తారు. భారతీయ రాకుమారులు ప్రస్తుత సామాజిక, ఆర్థిక వ్యవస్థ పక్షాన తమ పూర్తి బలాన్ని ప్రయోగిస్తారు. ఇంగ్లాండ్‌లోనే పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ కూలదోయబడే వరకు, చట్టబద్ధంగా ఏర్పడిన భారత ప్రభుత్వం, సామ్రాజ్యపు పూర్తి బలంతో కొత్త భావజాలాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తుంది. వాస్తవానికి, ఆస్తిపరుల వర్గాల మద్దతు ఉన్న ప్రస్తుత ప్రభుత్వ వ్యతిరేకతను కొత్త భావజాలం ఎదుర్కోవలసి ఉంటుంది. ఇటీవలి సంవత్సరాల సంఘటనల నుండి జాతీయవాద వ్యతిరేకత కూడా దాదాపుగా అవే వర్గాల నుండి వస్తోందని స్పష్టమైంది. కాబట్టి, జాతీయవాదం విఫలమవుతున్న చోట మార్క్సిజం విజయం సాధిస్తుందని ఎలా ఆశించగలం? ఏ విప్లవ ఉద్యమం అయినా పురోగమించాలంటే, ప్రజల మనస్తత్వంపై పనిచేయాలి. ఈ ప్రయోజనం కోసం ప్రచారం అవసరం. పత్రికలపై ఆంక్షలు, ఆర్డినెన్స్ పాలన కారణంగా జాతీయవాదానికి అనుకూలంగా ప్రచారం చేయడమే కష్టంగా ఉన్నప్పుడు, మార్క్సిజానికి అనుకూలంగా ప్రచారం చేయడం మరింత కష్టం కాదా? కుల, మత భేదాల వల్ల ఏర్పడిన అడ్డంకులను కొత్త సిద్ధాంతం అధిగమించగలదని, కార్మికులు తాము ముస్లింలమో హిందువులమో కాకుండా ప్రధానంగా కార్మికులమనే భావిస్తారని ఎటువంటి హామీ లేదు. ఆర్థిక పోరాటంలో వారు తమ మతపరమైన విభేదాలను పక్కన పెట్టే అవకాశం ఉన్నప్పుడు, జాతీయవాదం కోసం కూడా వారు అలాగే చేస్తారని భావించడానికి కారణం లేదు. కానీ రెండు సందర్భాల్లోనూ కష్టం ఒక్కటే. మతతత్వం సర్వత్రా ప్రబలి ఉంది, మరియు జాతీయవాద భావజాలం దానిని ఇంకా నిర్మూలించడంలో విజయం సాధించకపోతే, కొత్త భావజాలానికి కూడా మెరుగైన భవిష్యత్తు ఉండదు.

కొత్త భావజాలం వర్గాల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాలను రెచ్చగొడుతుంది; అది మరింత వర్గపోరాటాన్ని, కక్షలను, ద్వేషాన్ని సృష్టిస్తుంది. అది ప్రతిపక్ష శక్తులను బలపరిచి, ఏకీకృతం చేస్తుంది. ఒక భావజాలంగా జాతీయవాదం మరింత ఐక్యతను సాధిస్తుంది.

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -3-5-26-ఉయ్యూరు —

కళ , దైవత్వం(త్రివేణి )

రచన: దీవాన్ బహదూర్ టి. భుజంగ రావు-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

కళ దేవుని వద్దకు నడిపిస్తుందా? భారతీయ మనస్తత్వ శాస్త్రం ప్రకారం గ్రహణ సిద్ధాంతాన్ని అనుసరించి ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వవచ్చు.

మనం ఒక బాహ్య వస్తువును, ఉదాహరణకు ఒక చిత్రపటాన్ని లేదా విగ్రహాన్ని చూసినప్పుడు, సాధారణంగా ఆ వస్తువు నుండి వెలువడే కాంతి కిరణాలు కంటి రెటీనాపై పడతాయని; కంటి నుండి నరాల ద్వారా ఒక సందేశం మనసుకు చేరుతుందని;  అక్కడ ఒక ప్రతిబింబం ఏర్పడి అహం లేదా ఆత్మ చైతన్యానికి చేరవేయబడుతుందని భావిస్తారు.

ధర్మరాజ-ధ్వరీంద్ర వంటి భారతీయ మనస్తత్వవేత్తలు దీనిని కొద్దిగా భిన్నమైన రూపంలో వివరిస్తారు. వారి ప్రకారం, కన్ను వస్తువును పట్టుకోగానే, మనసు ఒక శోధన దీపంలా ఏకకాలంలో మెరిసి, ఆ వస్తువును ఆవరించి, దానికి ఒక అచ్చును ఏర్పరుస్తుంది;  ఆ అచ్చును ఏర్పరిచిన తరువాత, మనసు ఆ విషయాన్ని అహం లేదా ఆత్మ చైతన్యానికి తెలియజేస్తుంది. ఇప్పుడు, ఆ బాహ్య వస్తువులో దైవ చైతన్యం (ప్రమేయ-చైతన్య) ఉంది;  మనస్సు ఆ చైతన్యాన్ని మానవుని ఆత్మచైతన్యంతో అనుసంధానిస్తుంది. మానవుడు కూడా దైవత్వంలో ఒక అంశమే;  అతని ఆత్మచైతన్యం కూడా భగవంతుని చైతన్యంలో ఒక భాగమే (పరమాత్మచైతన్య). మనస్సు కూడా ఒక భౌతిక వాహనమే,  దానిలో దైవిక చైతన్యంలో ఒక భాగం ఉంటుంది (ప్రమాణచైతన్య). ఈ మూడు రకాల చైతన్యాలు ఒకదానికొకటి అనుసంధానించబడినప్పుడే, వస్తువును ఒక బాహ్య వస్తువుగా గ్రహించడం జరుగుతుంది; అంతేకాకుండా, ఈ మూడింటికీ చైతన్యం అనే ఒక ఉమ్మడి ఆధారం ఉన్నందువల్లనే వాటిని ఈ విధంగా ఒకదానికొకటి అనుసంధానించడం సాధ్యమవుతుంది.

గ్రహణశక్తికి సంబంధించిన పై వివరణలో గమనించదగిన విషయం మనస్సు  విధి. మనస్సు, (కాంటియన్ తత్వశాస్త్రంలో వలె), వస్తువుకు ఒక అచ్చును ఏర్పరుస్తుంది;  ఈ అచ్చు ద్వారానే అహం వస్తువును ‘గ్రహించగలదు’. కాబట్టి, మనస్సు ఎంతవరకు చూడటానికి అనుమతిస్తుందో అహం అంతవరకే చూడగలదు. మనస్సు స్వచ్ఛంగా, పారదర్శకంగా ఉంటే, దృష్టి స్పష్టంగా ఉంటుంది; కానీ అలా కాకపోతే, దృష్టి మసకబారుతుంది. అందుకే మనస్సును ‘ప్రమాణ-చైతన్య’ లేదా చైతన్యానికి ‘కొలమానం’ అని పిలుస్తారు. గ్రహింపు సంపూర్ణంగా ఉంటుందా లేక పాక్షికంగా ఉంటుందా అనేది మనస్సుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎలాగంటే, ఒక వ్యక్తి వజ్రాల గనిలోకి కొలబద్దతో దిగినప్పుడు, ఆ కొలబద్దలో ఎన్ని వజ్రాలు పడతాయో అన్నింటినే వెనక్కి తీసుకురాగలడు.

దీనిని బహుశా సాంకేతికేతర భాషలో చెప్పాలంటే, మనస్సు అనేది ఆత్మకు లేదా అహానికి ఒక రకమైన కిటికీ వంటిది. ఆత్మ ఈ కిటికీ ద్వారా బాహ్య వస్తువులను చూస్తుంది  ఆ కిటికీ ఎంతవరకు చూడటానికి అనుమతిస్తుందో అంతవరకు బాహ్య వస్తువులలో నిక్షిప్తమై ఉన్న దైవ చైతన్యాన్ని గ్రహిస్తుంది. ఒకవేళ ఆ కిటికీ విస్తరిస్తే, మనస్సు శుద్ధి చేయబడితే, ఆత్మకు బయటి వస్తువులలోని దైవ చైతన్యం యొక్క గొప్ప దర్శనం లభిస్తుంది.

మానవునిలోని సౌందర్య దృష్టి అనే ప్రశ్నకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన సంబంధాన్ని కలిగి ఉంది. ప్రతి అందమైన వస్తువుపై దాని అందం గురించిన దైవ ఆలోచన లేదా చైతన్యం ఆవరించి ఉంటుంది;  సౌందర్య దృష్టి గల మానవుడు, తన మనస్సు  భావోద్వేగాలనే కిటికీ ద్వారా చూస్తూ, ఆ దైవ సౌందర్యాన్ని దర్శిస్తాడు. కళాకారుని మనస్సు  భావోద్వేగాలు శుద్ధి చేయబడినప్పుడు ఆ దర్శనం మరింత గొప్పగా ఉంటుంది. వారు పూర్తిగా శుద్ధి చేయబడినప్పుడు, కళాకారుడికి భగవంతుని సంపూర్ణ సౌందర్య దర్శనం కలుగుతుంది; బాహ్య వస్తువు యొక్క సౌందర్యం దానికి ఒక ప్రతీక మాత్రమే.

ఈ విధంగా కళ భగవంతుని వద్దకు నడిపిస్తుంది. శ్రీ జినరాజదాస ఒకప్పుడు చెప్పినట్లుగా, ఒక వస్తువు అందంగా ఉందంటే, అది కేవలం ఆ ప్రత్యేక సౌందర్యం గురించిన భగవంతుని ఆలోచన అహంకు చేరడం వల్ల మాత్రమే కాదు, భగవంతుడు అహం గుండా ప్రకాశించి, ఆ వస్తువుపై సౌందర్య భావనను ఆపాదించడం వల్ల కూడా. ఒమర్ ఖయ్యామ్ సరిగ్గానే పాడారు:

విగ్రహం విగ్రహారాధకునితో ఇలా అంది, “ఓ నా సేవకుడా,

ఎందుకు నీవు నా ఆరాధకుడవయ్యావో నీకు తెలుసా?

ఓ నా ప్రేక్షకుడా, నీ నుండి చూస్తున్న ఆ ఒక్కడు

నాపై తన సౌందర్యంతో ప్రకాశించాడు.”

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -3-5-26-ఉయ్యూరు 

అమరజీవి డాక్టర్ బి. విజయ లక్ష్మి గారి జీవిత చరిత్ర.6 వ భాగం.2.5.26.

అమరజీవి డాక్టర్ బి. విజయ లక్ష్మి గారి జీవిత చరిత్ర.6 వ భాగం.2.5.26.

మహోపాధ్యాయ, కళా ప్రపూర్ణ బ్రహ్మశ్రీ వేదం వేంకట రాయ శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర.5 వ భాగం.2.5.26.
https://youtu.be/aaPdWrtcunY

ప్రాచీన దక్షిణ భారత వాణిజ్యం(త్రివేణి )

రచన: శ్రీమతి వి. టి. లక్ష్మి 1-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

తొలి రోజుల్లో జపాన్‌తో దక్షిణ భారతదేశ వాణిజ్యానికి సంబంధించి, మనం ఉదహరించడానికి కొన్ని నిశ్చయాత్మకమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి. అశోకుని కాలం నుండి, బౌద్ధ మత ప్రచారకులు తమ విశ్వాసాన్ని అక్కడ ప్రచారం చేయడానికి జపాన్‌కు వెళ్తూ ఉండేవారు. ఈ విధంగా, మతం దక్షిణ భారతదేశాన్ని, జపాన్‌ను అనుసంధానించి, వారి భవిష్యత్ వాణిజ్య సంబంధాలకు మార్గం సుగమం చేసింది. సంవత్సరాల క్రితమే భారతీయ పత్తిని జపాన్‌లోకి ఎలా ప్రవేశపెట్టారో అధికారిక వార్షిక గ్రంథాలు నమోదు చేశాయి. ముఖర్జీ ఇలా అంటారు: “భారతదేశం” (మనం దక్షిణ భారతదేశం అని అనవచ్చు) “ఆమె (జపాన్) మతానికి మాత్రమే కాకుండా, ఆమె పరిశ్రమకు కూడా దోహదపడింది.” క్రీ.శ. పదవ శతాబ్దం చివరి నాటికి, చోళుల పాలనలో దక్షిణ భారతదేశం నౌకాదళ కార్యకలాపాలలో ఒక అద్భుతమైన విజృంభణకు సాక్ష్యంగా నిలిచింది. క్రీ.శ. 1077 నాటి చివరి చోళ రాయబార బృందంలో డెబ్బై రెండు మంది పురుషులు ఉన్నారు: అది ఉమ్మడిగా జరిపిన ఒక వాణిజ్య యాత్ర తప్ప మరేమీ కాదు, ఆ డెబ్బై రెండు మంది పురుషులే వాటాదారులుగా ఉన్నారు. దక్షిణ భారతదేశంతో జపాన్ వాణిజ్యం ఈనాటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది.

దక్షిణ భారతదేశం చైనాతో విస్తృతమైన వాణిజ్యం చేస్తున్నప్పుడు, యాదృచ్ఛికంగా మలయ తారసపడింది. అది చైనాతో జరిగే వాణిజ్యానికి ఒక ‘కేంద్ర బిందువు’గా పనిచేసింది. బహుశా, తమలపాకు మలయ నుండి దక్షిణ భారతదేశానికి దిగుమతి అయిన వస్తువు కావచ్చు. దీనిని తమిళులు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, ఆ వస్తువుకు తమిళంలో సరైన పేరు లేదు. “వెట్రిలై” అంటే కేవలం ఆకు: అంటే, ఉన్నది ఉన్నట్లుగా తినగలిగే ఆకు! దీని తొలి ప్రస్తావన “సిలప్పదిగారం”లో ఉంది, అక్కడ కన్నగి తన భర్తకు తమలపాకులను సమర్పించింది. దీనికి బదులుగా, దక్షిణ భారతదేశం తన ప్రసిద్ధ దేశీయ వాణిజ్య వస్తువులను మలయకు పంపి ఉండాలి, అయినప్పటికీ ఈ వాదనను సమర్థించడానికి ఖచ్చితమైన ఆధారాలు లేవు.

చివరగా, రోమ్‌తో దక్షిణ భారతదేశానికి ఉన్న వాణిజ్య సంబంధాల గురించి మనం చర్చించాలి. నాణేలు మరియు సాహిత్య ఆధారాల ద్వారా వీటికి పుష్కలంగా మద్దతు లభిస్తుంది. దక్షిణ భారతదేశం నుండి రోమ్‌కు భారీ పరిమాణంలో సుగంధ ద్రవ్యాలు చేరాయని ప్లినీ పేర్కొన్నాడు. దక్షిణ భారతదేశం నుండి రోమ్‌కు రాయబార బృందాలు పంపబడ్డాయి. ద్వీపకల్ప దక్షిణ ప్రాంతంలో రోమన్ నాణేలు విరివిగా లభించాయి. క్రీ.శ. 68లో, కొంతమంది యూదులు రోమన్ల హింస నుండి పారిపోయి దక్షిణ భారతదేశంలోని మలబార్‌లో స్థిరపడ్డారు. దక్షిణ భారతదేశానికి రోమ్‌తో ఉన్న సంబంధాలు వాణిజ్యపరమైనవి , రాజకీయపరమైనవి అని గమనించాలి. చాలా ప్రాచీన కాలంలో, రోమన్లు తమ సహజమైన సరళతను నిలుపుకున్నారు, అందువల్ల వారు విలాసాల కోసం ఆరాటపడలేదు. కాబట్టి, ఆసియాలో  ఐరోపాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో అధిక గిరాకీ ఉన్న దక్షిణ భారత వస్తువులు, తొలి కాన్సులర్ కాలంలో రోమ్‌కు చేరలేదు. కానీ, త్వరలోనే, “మధ్యధరా ప్రజలందరిపై జరిగిన వరుస విజయాలు  దోపిడీలు, తూర్పు దేశాల విలువైన వస్తువులపై రాత్రికి రాత్రే అభిరుచి పెరగడంతో, రోమ్‌కు మునుపెన్నడూ చూడని సంపదలను తెచ్చిపెట్టాయి.” (షాఫ్స్ పెరిప్లస్). వార్మింగ్టన్ ఇలా అంటారు: “పాతకాలపు పొదుపైన కఠినత్వం విలాసాల ఆకర్షణల ముందు ఎప్పుడో కనుమరుగైంది, మరియు క్రీస్తుపూర్వం రెండవ శతాబ్దం చివరి నాటికి సుదూర తూర్పు దేశాల వ్యర్థ జలాలు కొంత పరిమాణంలో రోమ్‌కు చేరుతున్నాయి.” సామ్రాజ్య కాలంలో, అగస్టస్, ఈజిప్టును జయించిన తరువాత, దక్షిణ భారతదేశానికి  రోమ్‌కు మధ్య సముద్ర వాణిజ్యాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు. హోర్మస్ నుండి దక్షిణ భారతదేశానికి ప్రయాణిస్తున్న 120కి పైగా ఓడలను స్ట్రాబో చూశాడు. ఆ కాలంలోని ‘సేర, పాండ్య మరియు సోల రాజుల’ ఆధ్వర్యంలోని తమిళ సంస్థానాల నుండి రాజకీయ రాయబార బృందాలు విడివిడిగా రోమ్‌కు వెళ్ళాయి  ఇది యాదృచ్ఛికంగా రోమ్‌తో దక్షిణ భారత వాణిజ్యం భారీగా విస్తరించడానికి దారితీసింది. భారతీయ ఉత్పత్తుల ప్రవాహాన్ని, తిరిగి రోమన్ ఉత్పత్తులను పంపడం ద్వారా రోమన్ సామ్రాజ్యం సమతుల్యం చేయలేకపోయింది. ఫలితంగా, దక్షిణ భారత దిగుమతులకు ధరగా రోమన్ డబ్బు దక్షిణ భారతదేశానికి పంపబడింది;  ఈ నాణేలు ఎన్నడూ తిరిగి రాలేదు. రోమ్ దివాలా మరియు నాశనం అంచున నిలిచింది. అది కొంతకాలం పాటు, దక్షిణ భారతదేశానికి డబ్బు ఎగుమతి చేయడంలో మోసానికి పాల్పడింది, కానీ ఆ ఆటను ఎక్కువ కాలం కొనసాగించలేకపోయింది. ఈ యుగంలో రోమ్‌కు ఎగుమతి చేయబడిన దక్షిణ భారతదేశ ఉత్పత్తులలో అనేకం ఉన్నాయి: జీవ జంతువులు మరియు పక్షుల ఎగుమతులలో, పులులు, ఏనుగులు, గేదెలు, ఖడ్గమృగాలు, వేట కుక్కలు, చిలుకలు, నెమళ్ళు  పాములను తప్పక ప్రస్తావించాలి. అగస్టస్ పంజరాలలో పులులను ప్రదర్శించాడని, సుల్లా  పాంపేలు ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగాన్ని ప్రదర్శించారని, రెండవ ప్యూనిక్ యుద్ధంలో  చక్రవర్తి రాజరథాలను లాగడానికి ఏనుగులను ఉపయోగించారని, రోమన్ ప్రభువులు వేట కుక్కలను గొలుసులతో పెంచారని,  రోమన్ స్త్రీలు చిలుకలను, నెమళ్లను పెంపుడు జంతువులుగా పెంచుకున్నారని మనం వింటుంటాము! స్ట్రాబో ఈజిప్టులో తొమ్మిది అడుగుల పొడవున్న ఒక భారతీయ సర్పంను చూశాడు. దక్షిణ భారతదేశం రోమ్‌కు ఎగుమతి చేసిన కొన్ని ముఖ్యమైన జంతు ఉత్పత్తులలో ఏనుగు దంతాలు ముత్యాలు ఉన్నాయి. క్లియోపాత్రా కరిగించిన ముత్యాల ద్రావణం ఉన్న వైన్‌ను తాగింది! సిసిరో చాలా మంది మహిళలు ముత్యాల ఆభరణాలు ధరించడాన్ని చూశాడు. దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన లక్క రంగు వేసిన పత్తి వస్త్రాన్ని రోమ్‌కు పంపేవారు, అక్కడ రోమన్ మహిళలు దానిని ఉపయోగించి మెచ్చుకున్నారు. ప్లినీ ఇలా అంటాడు: “ఆ వస్త్రాలు ఒక స్త్రీని కప్పినప్పటికీ, అదే సమయంలో ఆమె నగ్న సౌందర్యాన్ని వెల్లడిస్తాయి.” రోమ్‌లో ఏనుగు దంతాలను అవసరమైన  విలాసవంతమైన వస్తువులకు ఉపయోగించేవారు.

ఈ కాలంలో రోమ్‌కు వెళ్ళిన దక్షిణ భారతదేశపు కూరగాయల ఉత్పత్తుల గురించి తప్పక చెప్పాలి. మిరియాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, నువ్వుల నూనె, కొబ్బరికాయలు, కలప, నల్లచెక్క మరియు వివిధ విలువైన రాళ్ళు సమృద్ధిగా రోమ్‌కు చేరాయి. ఇవన్నీ ఉన్నప్పటికీ, సామ్రాజ్యం యొక్క తొలి రోజులలో రోమ్‌తో దక్షిణ భారత వాణిజ్యం అంత పెద్ద ఎత్తున జరగలేదు. రోమన్ సామ్రాజ్యం  చివరి రోజులలోనే ఈ వాణిజ్యం వర్ధిల్లింది. ఇప్పటికే పేర్కొన్న ఉత్పత్తులతో పాటు, ఈ కాలంలో రోమ్ దక్షిణ భారతదేశం నుండి రోజ్‌వుడ్, చందనం, పత్తి, ఇనుము  ఉక్కును కూడా పొందింది. యూదు తత్వవేత్త అయిన ఫిలోన్, రోమన్ మహిళలు ముత్యాలను ప్రదర్శించడం గురించి,  రోమన్ ప్రభువులు వైన్ తాగడానికి విలువైన రాళ్లతో చేసిన గిన్నెలను ఉపయోగించడం గురించి ఎలా విలపించాడో అనేది ఒక సాధారణ కథ. ఉదాహరణకు, చక్రవర్తి నీరో ఒక పచ్చల గిన్నె కోసం పది లక్షల సెస్టర్స్‌లు చెల్లించాడు! దక్షిణ భారతదేశం నుండి వచ్చిన ఈ వస్తువులకు బదులుగా, రోమ్ ప్రధానంగా నాణేలను, అలాగే పగడాలు, వైన్, సీసం  తగరం పంపింది. కానీ, ఇదివరకే గమనించినట్లుగా, దక్షిణ భారత వాణిజ్యం రోమన్ నాణేల ముద్రణపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపింది  ఒక విధంగా, రోమన్ సామ్రాజ్యం చీలిపోవడానికి, విచ్ఛిన్నం కావడానికి మార్గం సుగమం చేసింది.

రోమ్‌కు దక్షిణ భారతదేశం నుండి ఎగుమతి అయ్యే సుగంధ ద్రవ్యాలు, రత్నాలు మొదలైన వాటికి చెల్లింపుగా తమిళ రాజుల ఖజానాలలోకి ప్రవహించిన రోమన్ బంగారం ప్రవాహంతో పాటు రోమన్ కళలు, ఆలోచనలు కూడా ప్రయాణించాయి. రోమన్ సామ్రాజ్యాన్ని అనాగరికులు ఆక్రమించినప్పుడు, రోమన్ వాణిజ్య ప్రతినిధులు ఆశ్రయం పొంది, ఆ తర్వాత దక్షిణ భారత రాజధానులలో మార్కెట్లలో స్థిరపడ్డారు. స్మిత్ ఇలా అంటారు: “వివిధ వర్గాలకు చెందిన రోమన్ ప్రజల గణనీయమైన వలసలు దక్షిణ భారతదేశంలో స్థిరపడ్డాయని,  ‘శక్తివంతమైన యవనులు’, ‘మూగ మ్లేచ్ఛులు’గా వర్ణించబడిన, సంపూర్ణ కవచాలు ధరించిన రోమన్ సైనికులు తమిళ రాజులకు అంగరక్షకులుగా వ్యవహరించారని నమ్మడానికి బలమైన కారణం ఉంది.” పాండ్యులు  ఇతర రాజుల సేవల్లో రోమన్ సైనికులు చేరారని, మధుర కోట ద్వారాలకు కాపలాగా వారిని నియమించారని తమిళ సాహిత్యం సూచిస్తుంది. తమిళ రాజధానులు యవన విగ్రహాలు (‘యవన పావై’)  యవన ఆభరణాలతో (‘యవన మంజిగై’) నిండి ఉండేవి; మరియు దక్షిణ భారతదేశంలో స్థిరపడిన రోమన్ కళాకారులు, ఇంజనీర్లు తమ వాస్తుశిల్పంలోని అనేక రకాలను,  ముట్టడి యంత్రాలు (బాటరింగ్-రామ్స్)  ఇతర ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్య యంత్రాలను దేశంలో ప్రవేశపెట్టి గొప్ప సేవ చేశారు. అగస్టస్, ట్రోజన్  జూలియన్ కాలంలో దక్షిణ భారత రాయబార బృందాలు రోమ్‌కు పంపబడినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల, దక్షిణ భారతదేశంలో ఒక రోమన్ కాలనీ స్థాపించబడిందని, అలాగే ప్రాచీన కాలంలో దక్షిణ భారతదేశానికి  రోమ్‌కు మధ్య వాణిజ్యంలోనే కాకుండా రాజకీయ వ్యవహారాలలో కూడా సన్నిహిత సంబంధం ఉందని నిస్సందేహంగా నిరూపించడానికి ప్రామాణికమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి.

జావాలో భారతీయ వలసరాజ్యం  తొలి రోజుల్లో అర్మేనియాలో భారతీయ సంస్కృతి ఉనికి, ఒకవైపు దక్షిణ భారతదేశానికి, మరోవైపు జావా  అర్మేనియాకు మధ్య, దక్షిణ భారతదేశపు ప్రసిద్ధ దేశీయ ఉత్పత్తుల వ్యాపారంతో వాణిజ్య సంబంధం తప్పక ఉండి ఉంటుందనే నిర్ధారణకు మనల్ని దారితీస్తాయి. ఆసియా దేశమైనా, ఐరోపా దేశమైనా, ఏ దేశమూ దక్షిణ భారత మిరియాల విలువను గానీ, దాని ఏనుగు దంతాలు  టేకు అందాన్ని గానీ గుర్తించడంలో విఫలం కాలేదు!

మేము అతి ప్రాచీన కాలం నుండి క్రీస్తు జననం తరువాత సహస్రాబ్ది మొదటి అర్ధభాగం వరకు, ప్రధానంగా సముద్ర మార్గ వాణిజ్యాన్ని స్థూలంగా అధ్యయనం చేశాము. సుమేరియాతో మొదలై రోమ్‌తో ముగిసే వరకు, వివిధ దేశాలు  సామ్రాజ్యాలతో దాని వాణిజ్య అభివృద్ధిని, మాకు సాధ్యమైనంత వరకు, రూపురేఖలుగా గీసాము. ఈ సంక్షిప్త సమీక్షలో ఒక ప్రత్యేక వాస్తవం ప్రముఖంగా బయటపడుతుంది: ఆసియాలో గానీ, ఐరోపాలో గానీ నాగరికతను ఏ ఒక్క దేశమూ గుత్తాధిపత్యం చేయకూడదనేది అజ్ఞాత శక్తి యొక్క శాసనం. సుమేరియా నుండి ప్రపంచ నాగరికత జ్యోతి బాబిలోనియాకు; బాబిలోనియా నుండి ఈజిప్టుకు; ఈజిప్టు నుండి పాలస్తీనాకు; పాలస్తీనా నుండి చైనాకు; చైనా నుండి అరేబియా మరియు అస్సిరియాకు; అస్సిరియా నుండి పర్షియాకు;

 పర్షియా నుండి గ్రీస్ మరియు రోమ్‌కు;  యాదృచ్ఛికంగా మలయాకు కూడా చేరింది. జావా మరియు అర్మేనియా కూడా ప్రపంచ నాగరికత ద్వారా ప్రయోజనం పొందాయి. కానీ, ఆద్యంతం, దక్షిణ భారతదేశం తన నాగరికత జ్యోతిని నిరంతరం ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలా స్థిరంగా వెలిగించింది. అది ఎలాంటి అదృష్టపు ఒడిదుడుకులను గానీ, ఎలాంటి ప్రతికూల విపత్తును గానీ చవిచూడలేదు. అది తన అద్భుతమైన ప్రతిష్టను, గౌరవాన్ని కాపాడుకుంది  తన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత వాణిజ్య ఆధిక్యతను వదులుకోలేదు. అది ఆయా కాలాల పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అనేక దేశాలతో తన వాణిజ్య సంబంధాలను సర్దుబాటు చేసుకుంది. బాబిలోన్ మరియు చైనాతో వస్తుమార్పిడి పద్ధతిలో వర్తకం చేయగా, రోమ్ విషయంలో తన ఉత్పత్తులకు నాణేల రూపంలో చెల్లింపును స్వీకరించింది. అది అరేబియా  గ్రీకు మధ్యవర్తులతోనూ, అలాగే ఇతర వాణిజ్య దేశాలతోనూ తన వ్యవహారాలలో నిష్కపటంగా వ్యవహరించింది. తొలినాళ్లలో, దాని వస్తువులు ప్రతి అభివృద్ధి చెందిన దేశం చేత ఏకరీతిగా ప్రశంసించబడ్డాయి  నిరంతరం కోరబడ్డాయి. దాని ఎగుమతులు అధికం కానప్పటికీ, అవి శ్రేష్ఠమైనవి,  దానికి సంపదను, కీర్తిని రెండింటినీ తెచ్చిపెట్టాయి. ఆమె మిరియాలు, నువ్వుల నూనె, చందనం, ఏనుగు దంతాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, రాళ్ళు  అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ఆమె శ్రేష్ఠమైన పత్తి, ఇంకా అనేక జంతువులు మరియు పక్షులు కూడా ప్రతి ప్రాచీన దేశం యొక్క దిగుమతుల జాబితాలలో కనిపించేవి!

అప్పటికి తెలిసిన తూర్పు, పశ్చిమ దేశాలతో ప్రాచీన దక్షిణ భారతదేశానికి ఉన్న వాణిజ్య సంబంధాల వైభవోపేతమైన చిత్రం ఇది. ప్రాచీన కాలం నుండి ఒక ప్రబలమైన నమ్మకం ఉండేది. హిందూ, బౌద్ధ రచయితల అత్యంత ప్రాచీన చారిత్రక, పాక్షిక-చారిత్రక రచనలలో, అలాగే ఇతర దేశాలలోని విదేశీ యాత్రికుల వృత్తాంతాలు, వివిధ శాసనాలలో కూడా ఈ నమ్మకం నిరంతరం కొనసాగుతూ ఉండేది. ఆ నమ్మకం ప్రకారం, హిరామ్, సొలొమోను రాజుల కాలంలోని సంపన్న ప్రాచ్య వాణిజ్యం దక్కన్ సముద్ర ఓడరేవుల నుండి ప్రారంభమయ్యేదని,  ఆదికాండము 37వ అధ్యాయము 25, 28 వచనాలలో పేర్కొనబడిన మిద్యానీయుల వర్తకుల ద్వారా,  పితామహుడైన యాకోబు కుమారుల ద్వారా ఐగుప్తుకు తీసుకువెళ్ళబడిన అత్యంత విలువైన సుగంధ ద్రవ్యాలలో కొన్ని, చాలా అధిక సంభావ్యతతో దక్కన్‌లోని సుగంధ ద్రవ్యాల తోటలలో పండించబడినవేనని భావించబడింది. ఈ నిర్ధారణ ఎవరికైనా ఆశ్చర్యం కలిగించినప్పటికీ, అది ఇప్పుడు దాదాపుగా సందేహించలేని వాస్తవానికి పూర్తిగా అనుగుణంగానే ఉంది. ఆ వాస్తవం ఏమిటంటే, శ్రీరాముని ముత్తాత అయిన రఘు కాలం నాటికే, అంటే ఆయన కాలానికి కొంత ముందు నుంచే, దక్కన్ ఒక సువ్యవస్థితమైన రాచరిక ప్రభుత్వానికి కేంద్రంగా ఉండేది; అది ఒక వైభవోపేతమైన సంస్కృతికి కేంద్రంగా ఉండి, నాగరిక ప్రగతి యొక్క అన్ని లక్షణాలను కలిగి ఉండేది. ఆధ్యాత్మికతలో దక్షిణ భారతదేశం నేటికీ ప్రపంచానికి రాణిగా ఉన్నట్లే, యుగయుగాలుగా ప్రపంచంలోని ఇతర గొప్ప వాణిజ్య, ప్రగతిశీల దేశాలతో సమానమైన, ముఖ్యమైన స్థానాన్ని పొందే అదృష్టం దానికి దక్కింది. ప్రాచీన దక్షిణ భారతదేశం  అత్యంత ఆసక్తికరమైన లక్షణం ఏమిటంటే, దేశాన్ని పరిరక్షించడానికి, సుసంపన్నం చేయడానికి,  కీర్తిని తీసుకురావడానికి, అప్పటి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఒక అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెంది, వర్ధిల్లడం. అయినప్పటికీ, వివిధ పరిస్థితుల కారణంగా దానిని తరువాతి తరాలకు అందించడంలో అది విఫలమైంది. దక్షిణ భారతదేశం, తన ముందుకొచ్చిన ప్రతి వాణిజ్య దృగ్విషయాన్ని పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకుని, సముద్ర వాణిజ్య ప్రపంచంలో శ్రేష్ఠమైన, గొప్పదైన  మంచిదైన దాని వైపు తన పిల్లలలో తపనను ప్రేరేపించే ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా దానిని మలిచింది. ఎందుకంటే, ప్రాచీన కాలంలో పచ్చి స్వార్థం గానీ, మోసం గానీ లేవు. అక్రమ రవాణా గానీ, డంపింగ్ గానీ లేవు. సంక్లిష్టమైన సుంకాల వ్యవస్థ లేదు. అనేక దేశాల మధ్య అంతర్-వాణిజ్య సంబంధాలను పర్యవేక్షించడానికి లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ గానీ, వరల్డ్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ కామర్స్ గానీ లేవు. అలాగే, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య విధానాన్ని నియంత్రించడానికి నియమ నిబంధనలను రూపొందించడానికి, మార్చడానికి, సర్దుబాటు చేయడానికి లేదా దురాక్రమణ దేశాలపై “ఆర్థిక బహిష్కరణలు” విధించడానికి అంతర్జాతీయ కంపెనీలు కూడా లేవు. ప్రస్తుత సందేహాస్పదమైన సామ్రాజ్యవాద ప్రాధాన్యత సూత్రం గానీ, లేదా “తల్లి, కుమార్తె దేశాలు” అనే పూర్తిగా ప్రశ్నించదగిన భావనలు గానీ అప్పట్లో స్పష్టంగా లేవు. ప్రాచీన కాలంలో వాణిజ్య యంత్రాంగం మొత్తం సరళత, నిజాయితీ, పరస్పర నమ్మకం మరియు సద్భావనలపై ఆధారపడి ఉండేది. ప్రతి దేశం ఇతర దేశాల నష్టానికి కాకుండా, కేవలం వారి ఇష్టపూర్వక సహకారం మరియు సద్భావనతో మాత్రమే, నిజాయితీ మార్గాల ద్వారా తనకు తాను గరిష్టంగా లాభం చేకూర్చుకోవాలనే ఒక సాధారణ  హేతుబద్ధమైన అవగాహన ఉండేది. భారతదేశపు వాణిజ్య స్ఫూర్తి, తాను సంపర్కంలోకి వచ్చిన ప్రతి విదేశీ ప్రభావాన్ని అధిగమించి, తనలో ఇముడ్చుకుని, అలంకరించుకుని, తన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్చుకుంటూ, యుగయుగాలుగా ప్రస్ఫుటంగా కనిపించిందని కూడా వాదించవచ్చు. ఒక గొప్ప దక్షిణ భారత చరిత్రకారుని మాటల్లో చెప్పాలంటే, సుదూర గతాంలోనూ, ఇటీవలి వర్తమానంలోనూ కూడా, “దక్షిణ భారతదేశం యుగయుగాలుగా ఏకాకిగా పనిచేయలేదు, కానీ విజ్ఞానం, కళ, మతం”  వాణిజ్యం అనే జీవజలాలు నిరంతరం ప్రవహించే ఊటగా పనిచేసింది. ఈ జీవజలాలు కేవలం తనకే ప్రయోజనం చేకూర్చడమే కాకుండా, ప్రపంచంలోని ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు కూడా లాభం చేకూర్చాయి.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -2-5-26-ఉయ్యూరు .

అమరజీవి డాక్టర్ బి విజయ లక్ష్మి గారి జీవిత చరిత్ర.5 వ భాగం.1.5.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య..186 వ భాగం.1.5.26.

బుద్ధుడు – పంచశీల – మానవతావాదం(త్రివేణి )వ్యాసానికి నా అనువాదం

గౌతమ బుద్ధుడు ఒక అత్యుత్తమ మానవతావాది. అనాదిగా ఉన్న దుఃఖమనే సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనడం కోసం, రాకుమారుడిగా తాను అనుభవించిన సుఖాలన్నింటినీ ఆయన త్యజించారు. అత్యంత వృద్ధుడైన ఒక వ్యక్తిని, నయంకాని వ్యాధితో బాధపడుతున్న ఒక యువకుడిని, చివరకు ఒక సన్యాసిని కలిసిన తరువాత, గౌతమునికి జీవితం మరియు సమాజం పట్ల ఉన్న అవగాహనలో ఒక విస్మయకరమైన మార్పు వచ్చింది. ఈ దయనీయమైన దృశ్యాలు చివరికి ఆయనను త్యాగ మార్గంలోకి నడిపించాయి. సమస్త దుఃఖాలకు మూలమైన సత్యాన్ని అన్వేషించాలనే దృఢ సంకల్పంతో, ఆయన 29 ఏళ్ల వయసులో సన్యాసి అయ్యారు.

త్వరలోనే గౌతముడు అందుబాటులో ఉన్న సకల జ్ఞానంలో లోతుగా పాతుకుపోయారు. ఆయన యోగ రహస్యాలను ఛేదించడానికి ప్రయత్నించారు  హఠ యోగంతో సహా యోగాలోని అన్ని అంశాలతో ప్రయోగాలు చేశారు. శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని అవలంబించి,  మానవ దుస్థితికి సంబంధించిన అన్ని కోణాలను అధ్యయనం చేశారు. తన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు దొరుకుతాయని ఆశించిన ప్రదేశాలను ఆయన సందర్శించారు. ఆయన మానవ సమస్యలపై పనిచేస్తున్న తత్వవేత్తలు, పండితులు, శ్రమణకులు, ఊధకర్మ పుత్రులను కలుసుకున్నారు. కానీ ఆయన ఈ ఆలోచనాపరుల బోధనలతో సంతృప్తి చెందలేదు.

ఆయన తనలాంటి భావాలు గలవారితో చర్చించారు, మానవ జీవనంలోని అన్ని కోణాలను పరిశీలించారు,  నకిలీ తత్వాలు, విశ్వాసాల  ప్రయోజనకరమైన ప్రభావం వల్ల ప్రజలు కలత చెందుతున్నారని కనుగొన్నారు. ఏకాగ్రతను, సరైన ఆలోచనను సాధించడానికి నాందిగా, ఆయన స్వయంగా ఉపవాసం , ఇతర పద్ధతుల ద్వారా తన శరీరాన్ని, మనస్సును క్రమశిక్షణలో పెట్టుకున్నారు. ఎంతో పోరాటం తర్వాత, ఆయన మానవ సమస్యల నుండి బయటపడే మార్గాన్ని కనుగొన్నారు. ఆయన బుద్ధుడు లేదా జ్ఞానోదయం పొందినవాడు అయ్యారు. స్థిరపడిన సూత్రాలు  వాటి తర్కం ఆయన వెతుకుతున్న ఆధారాలను అందించాయి. ఆయన పండితులతో చర్చలలో పాల్గొని, తన విధానంలోని సహేతుకతను వారికి నమ్మించి, వారి ప్రశంసలను పొందారు. అతి కొద్ది కాలంలోనే, తత్వవేత్తలు, పండితులు మరియు సామాన్య ప్రజలు బుద్ధుని సూత్రాలను అత్యంత విలువైనవిగా, సంతృప్తికరమైనవిగా అంగీకరించారు. బుద్ధుని సిద్ధాంతం, మధ్యేమార్గం అని కూడా పిలువబడుతుంది, ఇది తరతరాల భారతీయ తత్వవేత్తల నుండి సంక్రమించిన నాలుగు ఆర్య సత్యాలలో (ఆర్య సత్య) పాతుకుపోయింది.

, బుద్ధ ధర్మానికి మధ్యేమార్గం అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?

బుద్ధుని సమకాలీనులు జీవితాన్ని దుఃఖానికి మూలంగా భావించారు. వివిధ సిద్ధాంతాలకు చెందిన పలువురు మేధావులు జీవితంలోని దుఃఖమనే సమస్యను పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నించారు. వారు దుఃఖాసంతృప్తుల మూలాలను, వ్యక్తులు తమ పూర్వజన్మలలో చేసిన కర్మలలోనే గుర్తించారు. వైదిక కర్మకాండలు వంటివి మానవుడు నిర్వాణాన్ని లేదా జనన మరణ చక్రం నుండి విముక్తిని పొందడానికి సహాయపడతాయని వారు విశ్వసించారు.

చార్వాకులు  జైనులు ఈ దృక్పథాన్ని వ్యతిరేకించారు. జైనమత సూత్రాలు సామాన్య ప్రజలకు చాలా భారంగా ఉండటంతో, అవి ఎక్కువ మంది అనుచరులను ఆకర్షించలేకపోయాయి. చార్వాకుల సూత్రాలు ప్రాపంచిక సుఖాలకు అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చాయి. ఈ సిద్ధాంతాన్ని అనుసరించేవారిలో కొందరు ప్రాపంచిక సుఖాలను త్యజించినప్పటికీ, అది సమాజంపై దుష్ప్రభావాన్ని చూపింది. మరోవైపు, వైదిక సిద్ధాంతాన్ని అనుసరించేవారు వ్యక్తిగత ఆత్మ విముక్తిపై విశ్వాసం ఉంచి, సామాజిక బాధ్యతలను నిర్లక్ష్యం చేశారు. అందువల్ల వారు విఫలమయ్యారు. గౌతమ బుద్ధుడు ఈ రెండు సిద్ధాంతాలలోని లోపాన్ని గుర్తించి, తీవ్రవాద మార్గాలను విడిచిపెట్టి తనదైన మధ్యేమార్గాన్ని ప్రతిపాదించాడు. దీనిని మధ్యమ మార్గం అని అంటారు. తన సిద్ధాంతం, ఆత్మకు అంతిమ విముక్తి అయిన నిర్వాణానికి దారితీసే స్థాపిత సత్యాలలో చివరిదని ఆయన విశ్వసించారు. స్థాపిత సత్యాల సారాన్ని గ్రహించడంలో బుద్ధుని విధానం విశిష్టమైనది. ఆయన తర్కాన్ని, జీవితానుభవాన్ని ఉపయోగించారు. మూఢనమ్మకాలతో బంధించబడిన జీవితాన్ని ఆయన పరిశీలించి, దానికి అతీతమైన సత్యాన్ని కనుగొన్నారు. ఒక వైద్యుని వలె ఆయన మానవ దుఃఖాన్ని ఒక వ్యాధిగా భావించి, దానిని విశ్లేషించి, దాని మూలాన్ని కనుగొన్నారు. జీవితాన్ని ఈ విధంగా సమీపించే ప్రక్రియే ఆలోచనాపరుడైన మనస్సు చేయవలసిన పని అని ఆయన విశ్వసించారు. ఆ విధంగానే ఆయన తనను తాను బుద్ధునిగా లేదా జ్ఞానోదయం పొందినవానిగా భావించుకొని, తాను తిరుగులేని సత్యాలుగా భావించిన వాటిని మానవునికి అందించారు.

ఆ తర్వాత బుద్ధుడు తత్వవేత్తలు , పండితులతో చర్చలు, వాదోపవాదాలను విరమించుకున్నారు. ఆ రోజుల్లో రాజులు, భూస్వాములు వంటి కొద్దిమంది మాత్రమే సంతోషకరమైన జీవితాన్ని గడపగలిగేవారు, మిగిలిన వారందరూ అజ్ఞానం , దుఃఖంలో కూరుకుపోయేవారు. మెజారిటీగా ఉన్న పేదలకు, దీనులకు సహాయం చేయాలని బుద్ధుడు భావించాడు. అందువల్ల, ఆయన తన సిద్ధాంతాన్ని మెజారిటీ ప్రజలైన బహుజనుల ప్రయోజనం కోసం ఉపయోగించాలని ప్రయత్నించాడు (బహుజన హితాయ బహుజన శిక్ష). అందుకని, ఆయన తన సిద్ధాంతాన్ని ఆ అజ్ఞానులకు ఉదాహరణలతో వివరించి, తాను అష్టాంగ మార్గం అని పిలిచిన స్థాపిత సత్యాల యొక్క సత్యతను వారికి చూపించాడు.

బుద్ధుడు క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దంలో జీవించాడు. ఆయన కాలంలోని సామాజిక వ్యవస్థ, సామాజిక  ఆర్థిక అసమానతలు, విభజనలతో నిండి ఉండేది. అవి ఎంత లోతుగా పాతుకుపోయాయో, అంత సంస్కరించదగినవిగా కూడా ఉండేవి. వాటిని సంస్కరించడానికి, కులతత్వాన్ని నిర్మూలించడానికి బుద్ధుడు తన శక్తివంచన లేకుండా ప్రయత్నించాడు, కానీ తాను పడిన శ్రమకు తగినట్లుగా విజయం సాధించలేకపోయాడు. ఆయన బౌద్ధధర్మాలను స్థాపించాడు, అక్కడ కుల, హోదా భేదాలు లేకుండా ప్రజలు ఆయన మాటలు వినడానికి, ఆయన ఆదర్శాలను అనుసరించడానికి తరలివచ్చేవారు. ఆయన అంటరానివారిని, అణగారిన వర్గాలను తన ఆశ్రమంలోకి, చేర్చుకోవటమేకాక ,, వారికి సత్య ధర్మాలు అహింస బోధించి , వారి పట్ల కరుణతో వ్యవహరించాడు.

బుద్ధుని జీవితకాలంలో, ఆయన బోధనలు ప్రజలలో లోతైన ప్రభావాన్ని చూపాయి.

ఇతర దేశాల సార్వభౌమాధికారం పట్ల గౌరవం.

ఇతర దేశాలపై అహింసా విధానాన్ని కఠినంగా పాటించడం.

ఇతర దేశాల అంతర్గత వ్యవహారాలలో జోక్యం చేసుకోకపోవడం.

దేశాల మధ్య సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించడం మరియు పరస్పర సంక్షేమం కోసం కృషి చేయడం.

ఇతర దేశాలతో శాంతియుత సహజీవన మార్గాన్ని అనుసరించడం.

బుద్ధునిలోని పవిత్రతా భావం, సన్మార్గం, త్యాగభావం, అహింస, ప్రపంచ శాంతి  జ్ఞానం పట్ల ఆసక్తి ప్రజలను ఆకర్షించాయి. తత్ఫలితంగా, ఆయన బోధనా నైపుణ్యం ఆయన సిద్ధాంత వ్యాప్తికి కేంద్రంగా నిలిచింది. బుద్ధ ధర్మం భారతదేశంలో  ఇతర దేశాలలో ప్రబలింది. ఆశాదీపం కోసం ప్రజలు చేసే అన్వేషణలో ఇది వారికి ఒక మార్గదర్శిలా ప్రకాశిస్తుంది. ఇది వారి సృజనాత్మక ఆలోచనా వికాసానికి దోహదపడింది. బుద్ధుని ప్రకారం, మోక్షం అంటే నిర్వాణం, అనగా ఎలాంటి అనుబంధం, ద్వేషం లేని మానసిక సమతుల్య స్థితి. అది స్వచ్ఛమైన ఆలోచన  అనుభవం. ఆయన తన శిష్యులకు చెప్పిన పంచవిధ ఉపదేశాలు కూడా నిర్వాణం అనే పదానికి ఇదే అర్థాన్ని సూచిస్తాయి.

బుద్ధుడు తన బోధనలలో పునర్జన్మ అనే భావనను ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. ఒకవేళ ఆయన అలా చేసి ఉంటే, తాను చేసిన పనిని మాల్యంక పుత్ర, ప్రోష్టపాద మరియు ఆనంద పిండకలకు చెప్పి ఉండేవారు కాదు. బుద్ధుని ప్రకారం, ‘కర్మ’ అంటే వర్తమానంలో చేసిన కర్మ లేదా క్రియ, అంతేకానీ పూర్వజన్మలలో చేసినది కాదు. అయితే, బుద్ధుని బోధనలలో స్పష్టత లోపించడం మహాయాన బౌద్ధ శాఖ ఆలోచనాపరులకు మద్దతునిచ్చింది.

బుద్ధుని మానవతావాదం

బుద్ధుని బోధనలు ఒక ప్రత్యేకతను కలిగి ఉన్నాయి, అదేమిటంటే అవి సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుడు  సంబంధిత సిద్ధాంతాల గురించిన అస్పష్టమైన భావనలను విస్మరిస్తాయి లేదా వాటి పట్ల ఉదాసీనంగా ఉంటాయి. దానికి బదులుగా, అవి మంచి చెడుల మధ్య భేదాన్ని, జీవితంలోని నైతిక అంశాలను మరియు సదాచారాన్ని నొక్కి చెబుతాయి. దేవునిపై తమకున్న నమ్మకానికి విరుద్ధమైనది చెడు ప్రవర్తన అని, దానికి అనుగుణంగా ఉండేది మంచి ప్రవర్తన అని గ్రహించమని అవి విశ్వాసులను ప్రోత్సహిస్తాయి. మనిషి తన ప్రవర్తనకు  పురోగతికి తానే బాధ్యుడు. ఈ విధంగా బౌద్ధమతం, మానవ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసే అన్ని విషయాలలో మనిషిని కేంద్ర వ్యక్తిగా నిలుపుతుంది. బుద్ధుడు సమస్త జీవుల పట్ల దయ, కరుణలను బోధించి, మానవ సమాజంలోని అందరి పురోగతి, ఆనందం కోసం నిర్మాణాత్మక పద్ధతులను రూపొందించాడు.

ఆయన అష్టాంగ మార్గం, పంచవర్గీయ సనాతన భిక్షువులకు సూచించిన పంచమార్గ ధ్యానాలు మరియు కర్తవ్యాలు, భిక్షువులకు ఆయన చేసిన హెచ్చరికలు – ఇవన్నీ ఆయన ప్రగతిశీల మానవతావాద దృక్పథాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

బుద్ధుడు తాను బోధించిన వాటన్నిటినీ ఆచరించాడు. ఆయన బోధనా పద్ధతి పూర్తిగా హేతుబద్ధమైనది మరియు స్పష్టమైనది. ఆయన తన అభిప్రాయాలను ఇతరులపై ఎన్నడూ బలవంతంగా రుద్దలేదు. ఆయన ఏమాత్రం మూర్ఖపు పట్టుదల గలవాడు కాదు. ఆయన తన సువిశాలమైన అభిప్రాయాలను నిజాయితీగా, నిష్కపటంగా అందించాడు. ఆయన తన శ్రోతలకు, ముఖ్యంగా భిక్షువులకు ఇలా చెప్పేవారు: “నా అభిప్రాయాలను తీవ్రంగా పరిగణించండి; వాటిని నిష్పక్షపాతంగా పరిశీలించండి; అవి మీకు సహేతుకంగా అనిపిస్తేనే వాటిని అంగీకరించి, ఆ తర్వాతే పూర్తి మనసుతో వాటిని అనుసరించండి.”

బుద్ధుడు భారతదేశంలోనే కాకుండా, అప్పటికి తెలిసిన ప్రపంచమంతటా సమాజంలో ఆర్థిక అసమానతలను నిర్మూలించడానికి తన వంతు కృషి చేశాడు. ప్రజల మధ్య ఆర్థిక సమానత్వంపై తన కృషిని బౌద్ధ మఠాలకే పరిమితం చేశాడు, ఎందుకంటే ఆర్థిక అసమానతలను తొలగిస్తే తప్ప కుల భేదాలను నిర్మూలించలేమని ఆయన దృఢంగా విశ్వసించాడు. ఈ కారణంగా ఆయన మఠాలను అన్ని కులాల వారికి, సామాజిక వ్యవస్థకు  మానవ సమూహానికి వెలుపల ఉన్నారని చెప్పబడే అంటరానివారికి కూడా తెరిచారు. బౌద్ధ మఠాలు వారిని ఆత్మగౌరవంతో మానవులుగా చూశాయి.

ఈ విధంగా బుద్ధుడు, జీవితంలోని అన్ని రంగాలలో సామరస్యాన్ని మరియు సమాజంలోని అందరికీ శాంతిని తీసుకురావడానికి తమ జీవితకాలాన్ని వెచ్చించిన దార్శనికులందరిలో అగ్రగామి. గౌతమ బుద్ధుడు ఈ విధంగా ఒక గొప్ప గురువు, ఒక సమగ్ర వ్యక్తిత్వం  ఒక పరిపూర్ణ మానవుడు. అయితే, కాలక్రమేణా నిజమైన బౌద్ధ ఆలోచన మరియు సూత్రాలు తప్పుగా చిత్రీకరించబడటం  అపార్థం చేసుకోవడం మన దురదృష్టం. ఈ సూత్రాల గురించి నకిలీ రచనలు బౌద్ధమత స్ఫూర్తికి విరుద్ధమైన కథలు బౌద్ధ ఆలోచనకు అడ్డుగా నిలిచాయి. బుద్ధుడు కూడా దేవుని అవతారం అని భావించబడకుండా తప్పించుకోలేకపోయాడు.

ఆనందానికి మార్గం

ఆనందం ఎక్కడ దొరుకుతుంది? మంచి జీవితంలో, చెడును విడిచిపెట్టడంలో, మంచిని అనుసరించడంలో, సత్యం  సౌందర్యంలో, హృదయాన్ని శుద్ధి చేసుకోవడంలో, జ్ఞానం ప్రబోధాన్ని పెంపొందించుకోవడంలోనే అంతా ఉంది. మరి అలాంటప్పుడు చెడు అంటే ఏమిటి? తనకు గానీ, ఇతరులకు గానీ హాని కలిగించేదే చెడు.

ఇవాళ1-5-26 శుక్రవారం  వైశాఖ పౌర్ణమి –బుద్ధ పూర్ణమి –బుద్ధ జయంతి,కార్మిక దినోత్సవ  శుభా కాంక్షలతో

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -1-5-26-

అమరజీవి డాక్టర్ బి విజయ లక్ష్మి జీవిత చరిత్ర.4 వ భాగం.29.4.36.

మహోపాధ్యాయ , కళా ప్రపూర్ణ బ్రహ్మశ్రీ వేదం వేంకట రాయ శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర.3 వ భాగం.29.4.26.

శ్రీ వాసవి కన్యకాదేవి పురాణం.5 వ భాగం.29.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.185 వ భాగం.29.4.26.

ఆంధ్ర కాంగ్రెస్ నాయకులు:-ముగ్గురు మహనీయులు(త్రివేణి )

రచన: కె. ఈశ్వర దత్-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

భారతదేశంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ బలోపేతానికి, భారత జాతీయవాద వికాసానికి ఆంధ్రులు అందించిన సేవలను గురించి నేడు ఎంతో గొప్పగా, సముచితంగా చర్చించుకుంటున్నారు. అయితే దురదృష్టవశాత్తు, ఆంధ్రదేశ రాజకీయ రంగంపై తమ తేజస్సును ప్రసరింపజేసిన ఆ ప్రముఖ వ్యక్తుల గురించి మాత్రం ఆ స్థాయిలో ప్రచారం గానీ, అవగాహన గానీ లేదు. నిస్సందేహంగా, ఆంధ్రదేశంలో సామాన్య ప్రజలలో చైతన్యం కలిగించడానికి, పురోగతి సాధించడానికి కృషి చేసిన మరికొందరు ప్రజా సేవకులు కూడా ఉన్నారు; వారి కార్యకలాపాలు, విజయాలు ఆదర్శప్రాయమైనవి, గుర్తింపుకు అర్హమైనవి. దివంగత వీరేశలింగం వంటి సంస్కర్తలను, సాహితీవేత్తలను; వెంకట రత్నం వంటి పండితులను, మహర్షి తుల్యులను; లక్ష్మణరావు, భానుమూర్తి వంటి విద్వాంసులను; సుబ్బారావు పంతులు, రామచంద్రరావు వంటి రాజనీతిజ్ఞులను; విశ్వేశ్వరయ్య, శర్మ వంటి పరిపాలనా దక్షులను; పనగల్ వంటి దౌత్యవేత్తలను; చింతామణి వంటి పత్రికా సంపాదకులను; రామలింగారెడ్డి వంటి విద్యావేత్తలను; రాధాకృష్ణన్ వంటి తత్వవేత్తలను; హనుమంతరావు, గోపాలకృష్ణయ్య వంటి (ఆంధ్ర) పునరుజ్జీవన ప్రతినిధులను; రామారావు వంటి కళాకారులను; రాఘవాచారి వంటి నటులను ఎవరు మాత్రం విస్మరించగలరు లేదా మర్చిపోగలరు? వీరిని నేను నా ‘చిత్రమాలిక’లో (ప్రముఖుల పరిచయ పరంపరలో) భవిష్యత్తులో కొన్ని సాధారణ వర్గాలుగా విభజించి చేర్చదలచాను. అయితే ఈ సందర్భంలో మాత్రం, ఆంధ్ర కాంగ్రెస్ శిబిరంలో వెలుగొందిన ఆ ముగ్గురు మహనీయులైన కె. వెంకటప్పయ్య, టి. ప్రకాశం, బి. పట్టాభి సీతారామయ్యల గురించి మాత్రమే ప్రస్తావించదలచాను.

అందరి ఏకాభిప్రాయం ప్రకారం, ఆంధ్రదేశంలో కాంగ్రెస్ ఉద్యమానికి నాయకుడు వెంకటప్పయ్యే. అన్ని రాజకీయ పక్షాలకు, అన్ని వర్గాలకు చెందిన ప్రజలు ఆయనను అత్యంత గౌరవభావంతో చూస్తారు. ఆయనకు శాశ్వత కీర్తిని తెచ్చిపెట్టిన ఘనత, ఆయన 1914లోనే చేసిన గొప్ప త్యాగానికి దక్కుతుంది. దేశవ్యాప్తంగా సహాయ నిరాకరణోద్యమ (N.C.O.) నైతిక ప్రభావం విస్తరించడానికి చాలా కాలం ముందే, “మనిషి జీవితాంతం కేవలం డబ్బు సంపాదించుకుంటూనే గడపకూడదు” అనే ఉన్నత ఆశయంతో ఆయన తన న్యాయవాద వృత్తిని త్యజించారు; అప్పటి నుండి తన జీవితాన్ని దేశ సేవకే అంకితం చేశారు. భారతదేశంలో జనాభా పరంగా మూడవ అతిపెద్ద వర్గమైన ఆంధ్రుల కోసం ఒక ప్రత్యేక విశ్వవిద్యాలయం, ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలని చేపట్టిన ‘ఆంధ్ర ఉద్యమం’ విస్తరించడానికి, ప్రజల్లో ఆదరణ పొందడానికి ఆయన అందించిన నిస్వార్థ నాయకత్వమే ప్రధాన ప్రేరణగా నిలిచింది. మహాత్మా గాంధీ తన ఉద్యమ పతాకాన్ని ఎగురవేసినప్పుడు, అప్పటి ఆంధ్రోద్యమ నాయకుడు దేశంలోని ఈ ప్రాంతంలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి తిరుగులేని నాయకుడిగా అవతరించారు. ఆంధ్రదేశ రాజకీయాలకు గుంటూరు కేంద్ర బిందువుగా (storm-centre) మారిందంటే—నిస్సందేహంగా అది నిజమే—దానికి ప్రధాన కారణం, ఒక కార్యకర్తల బృందం ఆయన పట్ల వ్యక్తిగతంగా కలిగి ఉన్న విధేయతతో పాటు, ఆయన సొంత జిల్లా ప్రజలు ఆయనపై ఉంచిన అపారమైన విశ్వాసమే. ఒకానొక సమయంలో, దేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటాలను తన గడ్డపైనే నడిపించే ఆ అరుదైన గౌరవం కోసం గుంటూరు, బార్డోలీతో పోటీపడింది; కానీ దైవ నిర్ణయం—లేక అది మహాత్ముని సంకల్పమా?—వేరే విధంగా ఉంది. నేడు వల్లభాయ్ పటేల్ శిరస్సును అలంకరిస్తున్న ఆ విజయ కిరీటాన్ని వెంకటప్పయ్య గెలుచుకోగలిగేవారా లేదా అని ఊహించడం ఇప్పుడు కష్టమే. వెంకటప్పయ్య ఇప్పుడు తన శక్తిని కోల్పోయిన నాయకుడేమీ కాదు, కేవలం క్రియాశీల రాజకీయాల నుండి విరమించుకున్న నాయకుడు మాత్రమే. గాంధీజీ సిద్ధాంతాలను మనస్ఫూర్తిగా విశ్వసించే ఆయన, తనకు లభించిన అవకాశాల పరిధిలో నిర్మాణాత్మక కార్యక్రమాల కోసం నిరంతరం కృషి చేస్తున్నారు. ఆయన కార్యకలాపాలు రోజువారీగా, విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి రావడం లేదంటే, దానికి కారణం ఆయన పత్రికల ప్రచారాన్ని ఆశించకపోవడమే.

: అయితే, వెంకటప్పయ్యకు అద్భుతమైన వాదనా నైపుణ్యం గానీ, విశేషమైన మేధోశక్తి గానీ ఉన్నాయని చెప్పుకోదగ్గ ఆర్భాటాలు లేవని ఒప్పుకోవాలి. మద్రాసు శాసన మండలి సభ్యుడిగా గానీ, అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ సభ్యుడిగా గానీ, ఆయన ఒక్క కొత్త మార్గాన్ని అనుసరించడం గానీ, ఒక్క కొత్త ఆలోచనను ఇవ్వడం గానీ, లేదా ఒక్క ఆకట్టుకునే పదబంధాన్ని పలకడం గానీ చేసినట్లు తెలియదు. డిస్రేలీ ఎత్తి చూపినట్లుగా, “గొప్పతనం”, ముఖ్యంగా రాజకీయ గొప్పతనం, “అద్దెలపై ఆధారపడదు: ప్రపంచం చాలా సంపన్నమైనది; వంశపారంపర్యాలపై కూడా ఆధారపడదు: ప్రపంచానికి అన్నీ తెలుసు”, మరియు వెంకటప్పయ్య, ఇందులో ఆశ్చర్యం లేదు, ఆ పొగమంచులో మరుగున పడిపోయారు. సాధారణ మేధోశక్తితో కూడిన ఆయన తొందరపాటు స్వభావం, వెంకటప్పయ్య భారత రాజకీయాల్లో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా ఎదగడానికి అడ్డంకిగా నిలిచింది.

కానీ ఆయన, “ఒక చిన్న రోజువారీ పని, అది నిజంగా రోజువారీ అయితే, అస్థిరంగా పనిచేసే హెర్క్యులస్ శ్రమను మించిపోతుంది” అని నమ్ముతూ, మాతృభూమి పురోగతికి తన వంతు సహకారం అందిస్తూ, ఆ రోజు పని చేసుకోవడానికే సంతృప్తి చెందుతారు. ఆయన ఉన్నత ఆదర్శవాదం, నిష్కపటమైన భావోద్వేగాలు, ఒక ఆశయం పట్ల నిస్వార్థ అంకితభావం, ఆంధ్రదేశంలో ఆయనకు కొద్దిమంది మాత్రమే సాటివచ్చే, ఎవరూ మించలేని ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించిపెట్టాయి. కృతజ్ఞతగల ప్రజలు ఆయనను ‘దేశభక్త’ అని, అంటే దేశభక్తుడు అని పిలిచేవారు. ప్రజా కార్యకర్తలు తమ జీవిత చరమాంకంలో ఆయన త్యాగాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకుని ఉంటే, భారతదేశ చరిత్ర ఇప్పటికంటే చాలా భిన్నంగా ఉండేది.

II

టి. ప్రకాశం రాజకీయాల్లోకి చాలా ఆలస్యంగా ప్రవేశించారు. ఎన్.సి.ఓ. ఉద్యమం రాకముందు, ఆయన ఇక్కడో ఒక సభలో ప్రసంగించి ఉండవచ్చు, అక్కడో ఒక సదస్సుకు అధ్యక్షత వహించి ఉండవచ్చు, కానీ ఆయన అంతగా పరిగణించదగిన శక్తి కాదు. ఆయన జీవితంలో ఒక మలుపు—నిజానికి అది ఒక మైలురాయి—మహాత్మా గాంధీ ఆయనపై వేసిన మాయ వల్ల కలిగింది. హైకోర్టు న్యాయమూర్తి పదవితో దాదాపుగా ముగిసిన బార్‌లోని లాభదాయకమైన వృత్తిని ఆయన త్యాగం చేసి, “శిలువను” స్వీకరించారు. ఆయన మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో అతిపెద్ద త్యాగం చేశారు, మరియు దేశంలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన త్యాగాలలో ఒకరిగా నిలిచారు. ఆయనది సభా పద్ధతులు లేదా ‘నిపుణుల సలహా’ వంటి ఎలాంటి లెక్కలకు తావులేకుండా, పూర్తి మనసుతో, బేషరతుగా చేసిన శరణాగతి.

దివాన్ బహదూర్ ఎం. రామచంద్రారావు పంతులు వంటి ప్రముఖ, గౌరవనీయ శాసనసభ్యుడు, రాజనీతిజ్ఞుడిపై గత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ఆయన సాధించిన సునాయాస విజయం, ఆయన మహోన్నత వ్యక్తిత్వానికి ఒక స్పష్టమైన నిదర్శనం. ఆయన భారీ ఆకారం, ఆకట్టుకునే ముఖ కవళికలు దివంగత సి.ఆర్.దాస్‌ను గుర్తుచేస్తాయి, అదే సమయంలో ఆయన వీరోచిత నడక, అచంచలమైన ఆశావాదం ఆ భావనను మరింత బలపరుస్తాయి. వక్తగా ఆయన కాస్త చంచల స్వభావం కలవారు; రచయితగా ఆయన అంత సూక్ష్మబుద్ధి కలవారు కాదు; రాజకీయవేత్తగా, అసెంబ్లీలోని తన విశిష్ట పూర్వ నాయకుడి అంత పరిజ్ఞానం ఆయనకు లేదు, అయినప్పటికీ ఆయన తన ప్రకటనలలోని ఉప్పొంగే నిష్కపటత్వంతో, ప్రసంగించే తీరులోని విషాదభరితమైన భావోద్వేగంతో సులభంగానే ఒక ముద్ర వేస్తారు. దేశంలో మహాత్మునికి చాలా మంది అనుచరులు ఉన్నారు, కానీ ప్రకాశం కంటే నిజమైన వారు కొద్దిమందే ఉన్నారు – “గాంధీ అండ్ అనార్కీ” రచయిత సర్ సి. శంకరన్ నాయర్ అభిప్రాయంలో, అసలు ఎవరూ లేరు. ఆయన అసాధారణ త్యాగం, నిష్కళంకమైన చిత్తశుద్ధి, చైతన్యవంతమైన శక్తి, సంపూర్ణ నిర్భయత్వం, మరియు అలుపెరుగని కృషి ఆయన్ని భారత రాజకీయాల్లో ఒక శక్తిగా నిలబెట్టాయి. దేశ చరిత్రలో ఏ క్లిష్ట తరుణంలోనైనా దేశాన్ని కాపాడటానికి, ఎలాంటి కపటం లేదా మాయ లేకుండా ప్రదర్శించబడే ధైర్యసాహసాలు అవసరమైతే, ఆ అరుదైన గౌరవానికి, విశేషాధికారానికి శ్రీ ప్రకాశం గారిని వెంటనే ప్రత్యేకంగా ఎంపిక చేయవచ్చు. మహనీయ స్వామి శ్రద్ధానంద్ గారు ఢిల్లీలో గూర్ఖాల బయోనెట్లకు తన వక్షస్థలాన్ని అప్పగించినప్పుడు, ప్రజలు స్వామిజీ యొక్క అసాధారణ ధైర్యాన్ని ఆయన ఆధ్యాత్మిక శక్తికి, ధార్మిక ఉత్సాహానికి ఆపాదించారు. కానీ, లౌకికవాది అయిన శ్రీ ప్రకాశం గారు మద్రాసు పోలీసుల ఆయుధాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నప్పుడు (మద్రాసులోని ఆయన సహచరులు, స్వదేశీయులు కనీసం ఇంటి నుండి బయటకు కూడా పరుగెత్తని కారణంగా, వారి సహాయం లేకుండానే), ప్రజలకు ఆ అసలైన మనిషి, ఆ వీరుడు ఎవరో తెలిసింది. ప్రకాశం గారు తన బాల్యం నుండి నిరంతరం ధైర్యవంతుడు, వీరోచితమైనవాడు. అయితే, నిన్నటి ‘రౌడీ’ అయిన ఆయన,మహాత్ముని మాయాదండం వలన నేటి సైనికుడిగా రూపాంతరం చెందాడు.

బుల్లెట్ల వర్షం కురుస్తున్నప్పుడు ఇతరులు సైన్యం నుండి పారిపోవచ్చు, కానీ ఆయన మాత్రం ఒక బండరాయిలా, దృఢంగా, అభేద్యంగా నిలబడతాడు.

ఆయన కఠినమైన బాహ్య రూపం కింద, ఎంత విశాలమైనదో అంత సున్నితమైన హృదయం ఉంది. ఆయనలోని బాల్యపు నిరాడంబరత, హృదయపూర్వక నవ్వు చూస్తే, ఆయన మాటల్లో విషం లేదని, కుయుక్తి లేదని, చాకచక్యం లేదని తెలుస్తుంది. ఆయన “ఒక నిరాడంబరమైన, ముక్కుసూటి మనిషి”, బహిరంగ శత్రువు, గట్టిగా దెబ్బకొట్టేవాడు. ఆయన సమీపించగానే, ఆయనపై మనసులో ఉన్న ఎలాంటి ఆగ్రహమైనా మంచులా కరిగిపోతుంది, ఆయన సమక్షంలో అది పూర్తిగా మాయమవుతుంది.

జన్మభూమి ఎంతో చక్కగా గుర్తించినట్లుగా, “అత్యంత క్లిష్ట పరిస్థితుల మధ్య కూడా ఆయన తన దినపత్రిక ‘స్వరాజ్య’ను కొనసాగిస్తున్న వీరత్వం, పట్టుదల” గురించి ప్రస్తావించకపోతే, ప్రకాశం గురించి ప్రస్తుతం హడావిడిగా రాసిన ఈ చిత్రణను కూడా సమర్థించలేము. “ఆయన తన సొంత సొమ్ము లక్ష రూపాయలు ఖర్చుపెట్టి, నాలుగు లక్షల రూపాయల చందాదారులను బాకీ పెట్టారు, అయినా స్వరాజ్య పతాకాన్ని ఎగురవేస్తూనే ఉన్నారు – ఒక ఆదర్శానికి కట్టుబడి, మారుతున్న గాలులకు అనుగుణంగా తెరచాపలను సర్దుకునే సులభమైన మార్గాన్ని విడిచిపెట్టి, ఒక పత్రికను నడపడంలో ఉన్న కష్టాన్ని కొద్దిమందికే తెలుసు.” ప్రకాశం గారి స్ఫూర్తిదాయకమైన ఆశీస్సులతో జి. వి. కృపానిధి, కె. సుబ్బారావు వంటి గొప్ప, ప్రతిభావంతులైన యువకులు చేసిన గొప్ప త్యాగాలు.

డాక్టర్ పట్టాభి కేవలం ఆంధ్ర కాంగ్రెస్ వర్గాలలోనే కాకుండా, ఆంధ్ర ప్రజా జీవితంలోనే అత్యంత ఆకర్షణీయమైన వ్యక్తిత్వం. ఆయన విద్యాభ్యాసం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, ఆయన వృత్తి జీవితం నిరంతర ప్రజ్ఞతో సాగింది. దివంగత జి. కె. గోఖలే వలె, ఆయన పద్దెనిమిదేళ్లకే పట్టభద్రులయ్యారు. ఆయన అండర్-గ్రాడ్యుయేట్ ప్రతిభే ఒక విశిష్టమైన వృత్తి జీవితానికి పునాది వేసింది. ఆయన వైద్య విద్య ఆయన సాహిత్యాభిలాషలకు ఎన్నడూ ఆటంకం కలిగించలేదు, అలాగే ఆయన వైద్య వృత్తి కూడా ఆయన రాజకీయ కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలిగించలేదు. అయినప్పటికీ, 1916లో లక్నోలో జరిగిన యునైటెడ్ కాంగ్రెస్‌కు కొన్ని నెలల ముందు, ఆయన ఎలాంటి ఆర్భాటం లేకుండా, హడావిడి లేకుండా తన వృత్తిని వదులుకున్నారు. అప్పటి నుండి తన సమయాన్నంతటినీ, అద్భుతమైన ప్రతిభను ప్రజా ప్రయోజనాలకు, ప్రగతిశీల ఉద్యమాలకు అంకితం చేశారు. ఆయన ఆంధ్ర ఉద్యమ మార్గదర్శకులలో ఒకరు మరియు నిస్సందేహంగా దాని అత్యంత శక్తివంతమైన సమర్థకుడు. ఆయన మేధోశక్తి అత్యంత విస్తృతమైనది మరియు అత్యున్నతమైనది; దాని పటిమకు సాటిగా ఆయన బహుముఖ ప్రజ్ఞ కూడా ఉంది. అది వైద్యపరమైన ప్రశ్న అయినా, సహకార సమస్య అయినా, భీమా అయినా, బ్యాంకింగ్ అయినా, జాతీయ విద్య అయినా, గ్రామీణ పునర్నిర్మాణం అయినా, రాజకీయాలు అయినా, పాత్రికేయత్వం అయినా, ఆయనకు అన్ని విషయాల్లోనూ సమాన ప్రావీణ్యం ఉంది. ఆయన కేవలం అన్ని పనులూ చేసేవాడు కాదు, సర్వకళా ప్రవీణుడు. ఆయన ఎంతటి క్లిష్టమైన సమస్య లేదా చిక్కుముడిలోని చిక్కుముడిని అయినా అద్భుతమైన సులభత్వంతో విప్పగలడు; అంతే అద్భుతంగా ఒక రాజకీయ ప్రత్యర్థి ఉద్దేశాలను విశ్లేషించగల సౌలభ్యంతో బడ్జెట్ వివరాలను కూడా వివరించగలడు. పదునైన రచయిత, శక్తివంతమైన వక్త, అద్భుతమైన వాదనాపరుడు, చురుకైన సంభాషణకర్త, మరియు “మానవ స్వభావాన్ని నిశితంగా పరిశీలించేవాడు” అయిన ఆయన, దేశంలోని మేధావులున్న ఏ సభలోనైనా అద్భుత విజయం సాధించగలడు. తన స్పష్టమైన వివరణతో, అత్యంత క్లిష్టమైన సమస్యలపైనా ఆయన ఎంతో వెలుగునివ్వగలడు; తన పదునైన విమర్శతో, ఎదుటివారి వాదనను చీల్చి చెండాడగలడు; తన వాదనా నైపుణ్యంతో, ఎంతటి ఉద్రేకపూరిత వక్తనైనా నిస్సత్తువుగా చేయగలడు; మరియు కేవలం తన అభ్యంతరాలతో అత్యంత చాకచక్యమైన న్యాయవాదినైనా తడబడేలా చేయగలడు. తీవ్రమైన వ్యంగ్యం, చురుకైన హాస్యం, సిద్ధంగా ఇచ్చే ప్రతిస్పందన, సూటిగా విమర్శించడం, లోతైన విశ్లేషణ, మరియు భావవ్యక్తీకరణ శక్తి, కొన్నిసార్లు అద్భుతమైన సూక్తితో కూడి ఉండటం వంటివి అతని ఆయుధాగారంలోని ఆయుధాలు. సాహిత్య సౌందర్యంలో శ్రీ సి. ఆర్. రెడ్డి అతన్ని మించిపోతారు; (రాజకీయ) సమాచార సంపదలో శ్రీ సి. వై. చింతామణి అతని కన్నా ఉన్నతమైనవారు, కానీ విషయ పరిజ్ఞానంలో ఈ ఇద్దరు ప్రముఖులు అతనికి సాటిరారు. నిజానికి, ఆయనకున్న చాకచక్యం ఆయన స్నేహితులకు ఆనందాన్ని, ప్రత్యర్థులకు భయాన్ని, అందరికీ అసూయను కలిగిస్తుంది. డాక్టర్ పట్టాభి ఒక నిష్కపటమైన, నిర్భయమైన విమర్శకుడు. ఏ భారత నాయకుడు కూడా ఆయన దెబ్బల నుండి తప్పించుకున్నట్లు కనిపించడు. మోతీలాల్‌జీ ఆయనకు భయపడతారు; సామాన్యులు ఆయనతో తలపడటానికి వెనుకాడతారు. అణువణువునా యోధుడైన ఆయన, బహిరంగ వివాదంలో తన తేళ్ల కొరడాను అత్యంత ఉదారంగా ప్రయోగిస్తారు.

ఈ మేధావి దిగ్గజం ఉండాల్సినంతగా ఎందుకు విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందలేదని కొందరు ఆశ్చర్యపోతారు. కొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆయనకున్న “చిరాకు స్వభావం” వల్ల, అందరూ అంగీకరించినట్లుగా, ఆయనకు రాజకీయ ఆశయాలు పూర్తిగా లేకపోవడం వల్ల ఆయన గురించి పెద్దగా తెలియదు. ఆయన ఎప్పుడూ జనసమూహాన్ని మెప్పించడానికి ప్రయత్నించరు; ఆయన కెమెరాకు దూరంగా ఉంటారు, అనవసరమైన సహాయాలను అసహ్యించుకుంటారు, నీచమైన ప్రచారాన్ని ద్వేషిస్తారు. స్వచ్ఛమైన గాలి ఆయన నరాలకు ఎంత మత్తును ఇస్తుందంటే, బొంబాయిలోని ఒక ప్రముఖ దినపత్రిక సంపాదక పదవిని తిరస్కరించడానికి ఆయన ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయలేదు. మచిలీపట్నం ఆయనకు పుణ్యక్షేత్రం; జన్మభూమి ఆయనకు లండన్ టైమ్స్ వంటిది; ఆయన సహజసిద్ధమైన విలువే ఆయనకు ఆధారం. ఆయన ఎక్కడ ఉన్నా, ఆయన అభిమానులతో పాటు విమర్శకులు కూడా ఆయన నిపుణమైన సలహా కోసం ఎదురుచూస్తుంటారు. ఒకవేళ ఆయనకు రాజకీయ దురాశ ఉండి ఉంటే, ఆంధ్రులలో అత్యంత చురుకైన, పదునైన, మరియు సూక్ష్మబుద్ధి గల ఆయన, మద్రాసులో వలె లండన్‌లో కూడా సుప్రసిద్ధుడై, భారత రాజకీయాలలో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా నిలిచి ఉండేవారు.

త్రయం

ఒక ఆశయం దాని నాయకులచే దానిపై వేయబడిన ముద్రకు  దానికి అద్దిన రంగుకు అనుపాతంగా బలం పుంజుకుంటుంది లేదా ఒక ఉద్యమం దాని పరిమాణాన్ని పెంచుకుంటుంది. ఈనాడు ఆంధ్రదేశంలో కాంగ్రెస్ వేలాది మంది ప్రజల విధేయతను మరియు అభిమానాన్ని గెలుచుకుంటోందంటే, నిస్సందేహంగా దానికి కారణం వెంకటప్పయ్య దాని ఆత్మగా, పట్టాభి దాని మెదడుగా, మరియు ప్రకాశం దాని చోదక శక్తిగా ఉండటమే.

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -29-4-26-ఉయ్యూరు .

అమరజీవి డాక్టర్ బి. విజయ లక్ష్మి జీవిత చరిత్ర.3 వ భాగం.28.4.26.

మహో పాధ్యాయ, కళా ప్రపూర్ణ బ్రహ్మశ్రీ వేదం వేంకట రాయ శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర.2 వ భాగం.28.4.26.

మహో పాధ్యాయ, కళా ప్రపూర్ణ బ్రహ్మశ్రీ వేదం వేంకట రాయ శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర.2 వ భాగం.28.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెలశ్రీరామచంద్రుడు గారి బాలసంజీవని వ్యాఖ్య.184 వ భాగం.28.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెలశ్రీరామచంద్రుడు గారి బాలసంజీవని వ్యాఖ్య.184 వ భాగం.28.4.26.

మహిపాధ్యాయ కళా ప్రపూర్ణ బ్రహ్మశ్రీ వేదం వేంకట రాయ శాస్త్రి గారి జీవిత చరిత్ర.1 వ భాగం.27.4.26. -2

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.183 వ భాగం.27.4.26

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.183 వ భాగం.27.4.26.

మానవతా పూర్వ సేనాపతి శ్రీకృష్ణుడు (త్రివేణి )

రచన: ఎం. ఎ. కృష్ణస్వామి-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

మన ఈ దేశంలోని నలుమూలలా భగవంతునిగా శ్రీకృష్ణుని కీర్తి గానం చేయబడుతోంది; కానీ మానవునిగా ఆయన కీర్తి ఇంకా తగినంత దృష్టిని ఆకర్షించలేదు. మానవుడైన శ్రీకృష్ణుని వర్ణించే సున్నితమైన ఇంకా విలక్షణమైన రేఖలను, దాదాపు నిరర్థకమైన అనేక వివరాలు కప్పివేసి, అస్పష్టంగా చేస్తున్నాయి. తరతరాల జనులు ఆయనలో పరమాత్మ స్వరూపాన్ని, శక్తిమంతుడైన ప్రభువును, రాక్షస సంహారిని, దివ్య వేణువును వాయించేవాడిని, గోపికల ప్రియుడిని, రాధను మోహింపజేసేవాడిని, అంతేకాక అర్జునుని సారథిని మరియు గొప్ప భగవద్గీత గురువును చూశారు. కృష్ణుని కథలో ఇవి నిస్సందేహంగా విశిష్టమైనవి; వాటి ప్రాముఖ్యతను లేదా విశిష్టతను ఎవరూ తక్కువ చేయనవసరం లేదు. పైన పేర్కొన్న అంశాలు గమనించదగినవే. అయినప్పటికీ, సజీవ మానవ పాత్రగా కృష్ణుని పూర్తి దృక్పథాన్ని పొందాలంటే, మరికొన్ని అంశాలను పరిశీలించి, అర్థం చేసుకోవాలి; వాటిలో ముఖ్యంగా, ఆయనను మానవ నాయకుడిగా తీర్చిదిద్దిన అంశాలు ఉన్నాయి.

మానవుడైన కృష్ణుని గురించి తెలుసుకోవాలంటే, భాగవతం మరియు విష్ణుపురాణం కంటే మహాభారతం మరియు హరివంశాన్ని చదవాలి. ఇటీవలి కాలంలో శ్రీకృష్ణుని గురించి అటువంటి వ్యాఖ్యానం చేయడానికి అనేక ప్రయత్నాలు జరిగాయి, వాటిలో బంకిం బాబు రచించిన “శ్రీ కృష్ణచరిత” అత్యంత ముఖ్యమైనది.

శ్రీకృష్ణుని వ్యక్తిత్వంలో అంతగా తెలియని ఒక లక్షణాన్ని వివరించడానికి, హరివంశంలో వర్ణించబడిన ఆయన జీవితంలోని ఒక ఘట్టాన్ని ఎంచుకుని, దానిని క్రింద ఇవ్వబడింది:

దుష్టుడైన కంసుడిని సంహరించిన తరువాత, కృష్ణుడు  బలరాముడు ఉగ్రసేనుడిని మధుర సింహాసనంపై ప్రతిష్ఠించారు. కంసుని భార్యలైన అస్తి మరియు ప్రాప్తి, ఆ సోదరులపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటామని ప్రతిజ్ఞ చేసి తమ తండ్రి జరాసంధుడి వద్దకు వెళ్లారు. అక్కడ, మగధలో, వారు జరాసంధుడి ఆగ్రహాన్ని తమపై రెచ్చగొట్టి, మధురపై దండయాత్ర చేసేలా చేశారు. ఇరవై అక్షౌహిణులతో కూడిన భారీ సైన్యంతో జరాసంధుడు మధురపై దాదాపు పదిహేడు సార్లు దండెత్తాడని చెబుతారు, కానీ ప్రతిసారీ ఆ పరాక్రమవంతులైన సోదరుల చేతిలో ఆయన వెనుదిరిగాడు. పద్దెనిమిదవ సారి, జరాసంధుడు తన సైన్యం కంటే నాలుగు రెట్లు పెద్ద సైన్యంతో మధురను పూర్తిగా నాశనం చేస్తానన్న దుమారంతో దండెత్తాడు. ఈ దండయాత్రల వల్ల ఆ నగరం బాగా బలహీనపడింది. ప్రజలలో జరాసంధుడి పట్ల భయం నెలకొంది. సైన్యంలోని అధిపతులందరూ ఏకతాటిపై లేరు; ఎందుకంటే వారిలో రకరకాల విభేదాలు తలెత్తాయి. కానీ, శ్రీకృష్ణుని సేనాధిపత్యంలో వారికి ఓటమి తెలియదు; ప్రతి ఒక్కరిలో ఆ విశ్వాసం, ఆ జ్ఞానం దృఢంగా ఉన్నాయి. కృష్ణుడు నాయకుడిగా ఉండగా, ఎంతటి బలవంతులనైనా సరే, ఎవరిపైనైనా విజయం సాధిస్తామనే దృఢ విశ్వాసంతో యాదవులు ఉన్నారు. ఒక యుద్ధ మండలిని ఏర్పాటు చేశారు, అక్కడ ఉగ్రసేనుడు నిర్ణయాలు తీసుకోవలసి వచ్చింది. సైన్యంలోని యువకులు, మరోసారి జరాసంధుడితో పోరాడి, అతనికి ఘోర పరాజయాన్ని కలిగించాలని వాదిస్తారు. కృష్ణుడు శక్తిమంతుడు, విజయంపై పూర్తి విశ్వాసంతో ఉన్నాడు. యాదవ జాతి విజయం, శక్తిమంతుడైన జరాసంధుడి సముద్రాతీత సైన్యం ఓటమితో కూడిన ఆయుధ పోరాటం తెల్లవారుజామున ప్రారంభం కావాలి. యుద్ధం దాదాపుగా ఖాయమైనట్లు కనిపించింది – ఇక మిగిలింది కేవలం లాంఛనప్రాయ ప్రకటన మాత్రమే. ఆ క్షణంలో, సభికులలో నుండి, నీతి నియమాలలో మంచి పాండిత్యం గల వికద్రు అనే ఒక గౌరవనీయమైన వృద్ధుడు లేచి, సభను ఉద్దేశించి, ముఖ్యంగా కృష్ణునితో ఈ విధంగా మాట్లాడాడు:

“కృష్ణుని నాయకత్వంలో విజయం మాదేనని మాకు గట్టి నమ్మకం ఉంది; ఎందుకంటే, ఇప్పుడు వచ్చిన ఈ జరాసంధుడిపైనే మేము పదిహేడు సార్లు విజయం సాధించాము. ఇక్కడున్న కృష్ణుడు సర్వశక్తిమంతుడని మాకు తెలుసు. జరాసంధుడు మమ్మల్ని ఓడించడం దాదాపు అసాధ్యమని కూడా మాకు తెలుసు. కృష్ణుడు సేనాపతిగా ఉండగా, మేము మూడు లోకాలతో పోరాడగలము. మా సైన్యం కూడా అత్యంత శౌర్యవంతమైనది, పరాక్రమవంతమైనది. కానీ, నేను మాట్లాడటానికి సరైన సమయం ఆసన్నమైందని భావించి లేచాను.”

ఆయన యాదవ వంశం  మూలం  పెరుగుదల గురించి సుదీర్ఘంగా వివరించి, ఇలా కొనసాగించాడు:

మనం ఇప్పుడు పరిస్థితిని సమీక్షించుకోవాలి. జరాసంధుడి వద్ద పూర్వకాలం కన్నా చాలా పెద్ద సైన్యం ఉంది. పరాక్రమంలో అతడు సాటిలేనివాడు. మన వనరులు పరిమితంగా ఉన్నాయి. నగరంలో ఆహారం, ఇంధన సరఫరా కొరతగా ఉంది. మధుర చుట్టూ చెప్పుకోదగ్గ కోట ఏదీ లేదు. కందకాలు, నీటి కందకాలు సరిగా నిర్వహించబడలేదు మరియు ప్రవేశ ద్వారాల వద్ద ఆయుధాలు లేవు. ప్రాకారాలకు, గోడలకు మరమ్మతులు, పునర్నిర్మాణం అత్యవసరం. ఆయుధాగారాన్ని పునర్నిర్మించి, దానికి అయిన ఖర్చును తిరిగి చెల్లించాలి. యాదవులలో కూడా అంతర్గత కలహాల సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇదంతా మన నగరంపై జరాసంధుడు గతంలో చేసిన దండయాత్రల వల్లే జరిగింది. మరమ్మతులు, సైనిక సరఫరా పునరుద్ధరణ, పూర్తిస్థాయి సరఫరా, సంపూర్ణ ఏకాభిప్రాయం కుదరకముందే యుద్ధంలోకి దూకడం వివేకవంతమైన, సరైన పనా? కృష్ణా, మా శ్రేయస్సుకు ఏది మేలు చేస్తుందో నీకే బాగా తెలుసు.

“అంతేకాకుండా, కృష్ణా, జరాసంధుడు నీతోనే యుద్ధం చేయాలని కోరుకుంటున్నాడు; నువ్వే అతనికి కోపం తెప్పించావు; కంసుడి హత్యకు ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి అతను నిన్ను మాత్రమే నాశనం చేయాలనుకుంటున్నాడు. అందువల్ల, మాపై అతను చేసిన గత దండయాత్రలన్నింటికీ, మరియు ఈ పద్దెనిమిదవ దండయాత్రకు కూడా నువ్వే కారణం. జరాసంధుడికి ఉగ్రసేనుడితో గానీ, మధురలోని మరే ఇతర వ్యక్తితో గానీ ఎలాంటి శత్రుత్వం గానీ, యుద్ధ కారణం గానీ లేదు. నిన్ను, బలరాముడిని నాశనం చేయడమే అతని ఏకైక లక్ష్యం. ఇది ఆలోచించు. నీ స్వార్థం కోసం, యాదవ వంశం మొత్తాన్ని సర్వనాశనకరమైన యుద్ధంలోకి నెట్టావని అనవచ్చా? అసలు ఇప్పుడు యుద్ధం చేయడానికి పరిస్థితులేమైనా అనుకూలంగా ఉన్నాయో లేదో కూడా ఆలోచించు. నా వంతుగా నేను చెప్పేదేమిటంటే, నువ్వు ఇక్కడి నుండి వెనుదిరిగి కొంతకాలం వేరే చోటికి వెళ్ళాలి. అలా చేయడం ద్వారా నువ్వు మమ్మల్ని, అలాగే నిన్ను కూడా కాపాడుకోగలవు.”

కృష్ణుడు ఇది విని తన తండ్రి అయిన వసుదేవుడి వైపు చూశాడు. వికద్రు చెప్పిన మాటలను వాసుదేవుడు ఆమోదించాడు. అప్పుడు, కృష్ణుడు సభలో ఈ విధంగా పలికాడు:

“వికద్రుడు చెప్పినట్లే. నా తరఫున యాదవ వంశాన్ని ఈ యుద్ధంలోకి నడిపించాలనే ఉద్దేశం నాకు లేదు. పూజ్యుడైన వికాద్రుడు సూచించినట్లుగానే, ఇక్కడి నుండి నేను, బలరాముడు వెళ్ళిపోవడం యాదవ వంశ శ్రేయస్సుకు దోహదపడుతుంది. దీనివల్ల, ఈ ప్రాంతం, నగరం మరియు పౌరులు క్షేమంగా ఉంటారు, వారికి ఎలాంటి హాని జరగదు. అందువల్ల, జరాసంధుడిని ఓడించగల సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ, నేను బలరాముడితో కలిసి ఈ రోజు అసమర్థుడిలా మధుర నుండి బయలుదేరుతాను.”

అలా చెప్పి, కృష్ణుడు ‘మనసులో ఎలాంటి ఆందోళన లేకుండా, హృదయంలో ఎలాంటి కలత లేకుండా’, బలరాముడితో కలిసి ఆనందంగా మధుర నుండి బయలుదేరి సహ్య పర్వతాన్ని చేరుకున్నాడు.

పైన చెప్పిన ఈ విషయం కృష్ణుడి ఉదాత్తమైన ఆత్మకు మరేదీ ఇవ్వనంత గౌరవాన్ని ఇస్తుంది. కేవలం తన పరాక్రమంతో మాత్రమే ఒక జాతి ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ విజయం సాధించడానికి, దాడులను మరియు ఆక్రమణలను తట్టుకుని నిలబడటానికి దోహదపడిన సేనాపతి; కానీ ఎవరి వల్ల అయితే రాజు, ప్రజలు, నగరం మరియు రాష్ట్రం ఒక కలలో తప్ప మరే విధంగానూ ఉనికిలో లేకుండా పోయేవో; ప్రజల శాంతి మరియు శ్రేయస్సు కేవలం ఎవరిపై ఆధారపడి ఉన్నాయో; అన్నిటికంటే ఎక్కువగా, కంసుని దుష్ట నిరంకుశత్వం నుండి వారిని విడిపించి, వారికి మంచి మరియు న్యాయమైన రాజును, ప్రభుత్వాన్ని ఇచ్చారో; ఆయుధ హక్కుతో తనకు చెందవలసిన సింహాసనాన్ని, కోరినప్పటికీ అధిష్టించని ఆయనను – ఇప్పుడు, ఆయన కీర్తి శిఖరాగ్రంలో ఉన్న ఈ సమయంలో, ఒక పిరికివాడిలా వెనక్కి తగ్గి, దాక్కోమని అడిగారు. యుద్ధాన్ని సూచించే వాటన్నిటి మధ్య, జరాసంధుని ఆగ్రహానికి ఏకైక కారణమైన కృష్ణుడిని, జరాసంధునితో యుద్ధంలో చేరడానికి బదులుగా మధురను విడిచి వెళ్ళేలా వికాద్రుని వివేకవంతమైన మాటలు ఒప్పించాయి. ‘నీ కోసం యాదవ జాతి మొత్తాన్ని యుద్ధంలోకి నెట్టడం – ఇది న్యాయమేనా?’ అని వికాద్రుడు అడిగాడు. యాదవులు కలిగి ఉన్న మరియు అనుభవిస్తున్న ప్రతిదానికీ కృష్ణుడే పూర్తి బాధ్యుడని యాదవ జాతిలోని మరెవరికైనా తెలిసినట్లే వికాద్రునికి కూడా తెలుసు. వాటన్నిటికీ వారు కృష్ణుడికి తప్ప మరెవరికీ కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోనవసరం లేదు. అయినప్పటికీ, అధిక సంఖ్యాకుల శ్రేయస్సును కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవలసి వచ్చింది. ఎంతటి శక్తిమంతుడైనా సరే, ఏ శత్రువునైనా ఎదుర్కొని యాదవులను కృష్ణుడు పెద్దగా కష్టపడకుండానే విజయపథంలో నడిపించగలడు. అతడు వారి నాయకుడు, సేనాపతి, విమోచకుడు మరియు రక్షకుడు. అయినప్పటికీ, ఆ కాలంలోని ప్రత్యేక పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని, అతడిని పదవి నుంచి తప్పుకుని నగరం విడిచి పారిపోమని కోరారు. అతని తండ్రి వాసుదేవుడు, తన కుమారుడు తనకు  తన వారికి చేసినదంతా గుర్తుంచుకుని, వికాద్రు మాటలను ఆమోదించాడు.

సభలోని దృశ్యాన్ని ఎవరైనా సులభంగా ఊహించుకోవచ్చు. యాదవ సైన్యంలోని యువకులు వికాద్రును తీక్షణంగా చూస్తూ ఉండి ఉంటారు. “ఇది సరైనదేనా?” అని వికాద్రు అడిగాడు. “ఇది న్యాయమేనా?” అని వికాద్రును అడగాలని మనకు అనిపిస్తుంది. మరే ఇతర సేనాపతి అయినా దీనిని అవమానంగా మరియు కృతఘ్నతకు చిహ్నంగా భావించి ఉండేవాడు. ఒక జాతి శ్రేయస్సు మరియు కీర్తి కోసం ఇంత చేసిన తర్వాత తనను తాను ఓడలోంచి బయటకు విసిరేయడానికి ఎవరు అంగీకరిస్తారు? కారణం ఏదైనప్పటికీ, యుద్ధం నుండి పారిపోవడం పిరికితనం కాదా? అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటం క్షత్రియుడిగా తన కర్తవ్యమైనందున, జరాసంధుడితో పోరాడటం తప్పనిసరి. బహుశా వికాద్రు తన మతిమరుపుతో మాట్లాడుతున్నాడేమో? వసుదేవుడు వికాద్రుని మాటలను ఎందుకు ఆమోదిస్తున్నాడు? యాదవులందరూ కూడా అలాగే భావిస్తున్నారా? అంతా వికాద్రుడు చెప్పినట్లే జరుగుతుందా? వికాద్రుడు సలహా ఇచ్చినట్లే నడుచుకోవడంలో కృష్ణుని కర్తవ్యం ఉందా?

ఒక్క నిమిషంలో కృష్ణుడు పరిస్థితిని గ్రహించి, దానిని అర్థం చేసుకున్నాడు. ఆయన సభ నిర్ణయానికి తలవంచాడు. ఎందుకంటే ఆయన తన మంచి పేరు ప్రతిష్టల గురించి ఏమాత్రం ఆలోచించకుండా యాదవులందరి శ్రేయస్సు కోసం కృషి చేశాడు. ఒకవేళ, తనలాంటి ఒక వ్యక్తి కారణంగా యాదవ జాతి మొత్తం కష్టాలను అనుభవించవలసి వస్తే…

యుద్ధ సమయాల్లో, దాని అంతిమ లక్ష్యాన్ని మరచిపోవడం సర్వసాధారణం. చాలామంది యుద్ధ నాయకులకు, యుద్ధం అంటే కేవలం పోరాడటం కోసమే పోరాడటం; తమకంటే ఎక్కువ మంది శత్రువులను చంపడం లేదా బంధించడం, లేదా తాము చంపబడటం లేదా బంధించబడటం. కానీ, యుద్ధం యొక్క అంతిమ లక్ష్యాన్ని హృదయపూర్వకంగా కోరుకునే ఏ సేనాపతి కూడా ఆ బృహత్తర లక్ష్యాన్ని విస్మరించలేడు. యుద్ధం, ఇతర అన్ని సాధనాల వలె, మానవ ఆనందానికి, శ్రేయస్సుకు దోహదపడాలి. అది ఆ లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చకపోతే, యుద్ధాలు చేయనవసరం లేదు—అంతకంటే దారుణం, వాటిని చేయడం ఒక నేరపూరితమైన మూర్ఖత్వం అవుతుంది. ఒక గొప్ప సేనాపతి మాత్రమే తన అన్ని చర్యలలో ఈ లక్ష్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుంటాడు. ఒక అల్పమైన లక్ష్యం కోసం త్యాగం మరీ ఎక్కువగా ఉంటే, ఆ త్యాగం చేయడం అనవసరం. ఏకైక అంతిమ లక్ష్యం—మానవ ఆనందం, భద్రత మరియు శ్రేయస్సు. ఒక సామాన్య సేనాపతికి ప్రతిష్ట, ప్రయోజనం మరియు అటువంటి ఇతర అల్పమైన విషయాలు ప్రాముఖ్యతను మరియు ప్రభావాన్ని సంతరించుకోవచ్చు. శ్రీకృష్ణుని వంటి సేనాపతి మాత్రమే ప్రధాన లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో ద్వితీయ విషయాలను పక్కన పెట్టగలడు. జరాసంధునిపై విజయం సాధించడం కంటే, విశాలమైన మానవాళికి మరియు ఆ గొప్ప ప్రయోజనానికి ఆయన ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. శ్రీకృష్ణుడు ఒక గొప్ప సేనాపతి; అప్పటికే అతను మహా పరాక్రమవంతుడైన జరాసంధుడిని ఒక్కసారి కాదు, పదిహేడు సార్లు ఓడించాడు. ఇప్పుడు, అతను మరింత గొప్ప సేనాపతి అయ్యాడు, ఎందుకంటే యాదవుల సంతోషం కోసం తాను పూర్తిగా తెర వెనుకకు వెళ్ళగలిగినప్పుడు, అతను ఒక మనిషిగా మరింత గొప్పవాడు.

ఇది, కృష్ణుడు తన జీవిత చరమాంకంలో మరియు రాజకీయాలలో కూడా కొన్ని సందర్భాలలో ఎంతటి తీవ్రమైన ఆత్మనిగ్రహంతో వ్యవహరించగలిగాడో స్పష్టం చేస్తుంది. ఎందుకంటే ఆయనకు ప్రత్యేకమైన, వ్యక్తిగత లేదా స్వార్థపూరితమైన మేలు కంటే సామూహిక శ్రేయస్సే ముఖ్యం. మరొక విషయం కూడా గమనించదగినది: ఎందుకంటే కృష్ణుని కర్తవ్య తత్వం మొత్తం ఇందులోనే ఇమిడి ఉంది. పోరాడటం, గెలవలేకపోతే మరణించడం ఒక క్షత్రియుని ధర్మం. మరణించడం ఒక ఘనకార్యం. అది ఒక ప్రమాదం, బహుశా అవివేకం కావచ్చు, అయినప్పటికీ, అది మానవ ఊహలను ఉత్తేజపరిచే ఒక కీర్తి, మరియు అది పాటలలో, ఇతిహాసాలలో, శౌర్య గాథలలో నిక్షిప్తమవుతుంది. అందువల్ల కృష్ణుని ప్రవర్తన కొందరికి జాలి కలిగించేంత బలహీనంగా మరియు నిరాశపరిచేదిగా కనిపించవచ్చు. అది సాధారణంగా స్ఫూర్తినివ్వదు. ఎందుకంటే అది తగినంత ఆర్భాటంగా లేదా ఆకర్షణీయంగా ఉండదు. అయినప్పటికీ, అతనిదే గొప్ప నిర్ణయం, అతనిదే ధైర్యమైన వైఖరి కాదని ఎవరు చెప్పగలరు? అంతా తీసుకోవాలనే ప్రాధాన్యతతో, అతను ఏమీ తీసుకోలేదు; అందరినీ తన ఇష్టానికి లోబరచుకోగల శక్తి ఉన్నప్పటికీ, ఆయన వివేకవంతమైన సలహాకు తలొగ్గాడు; ఎందుకంటే, ప్రయోజనం లేని యుద్ధం యొక్క ప్రమాదాలకు, ముప్పులకు మానవ ప్రాణాలను, సంపదలను గురిచేయడం కన్నా ఆత్మత్యాగం చేయడమే ఆయన దృష్టిలో శ్రేష్ఠమైనది. తనను తాను జయించుకోవడం ద్వారా, ఆయన శాశ్వతమైన గొప్పతనానికి సంబంధించిన ఒక స్మృతిని, ఆదర్శాన్ని నెలకొల్పాడు.

వికాద్రుడు సూచించి, వాసుదేవునిచే ఆమోదించబడిన మార్గాన్ని కృష్ణుడు అనుసరించినప్పుడు, ఆయనకు ‘మనసులో ఎలాంటి ఆందోళన గానీ, హృదయంలో ఎలాంటి కలత గానీ’ కలగలేదని హరివంశం నమోదు చేస్తుంది. సరైనది, న్యాయమైనది, మానవతాపూర్వకమైనది చేస్తున్నప్పుడు, ఆందోళన గానీ, కలత గానీ ఎందుకు ఉండాలి? శ్రీకృష్ణుడు, ఆయన వంటి మహనీయులు తప్ప మరెవరు అంతటి ఆత్మత్యాగ శిఖరాలకు ఎదగగలరు?

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -27-4-26-ఉయ్యూరు .

ఒక హిందూ రాజు(త్రివేణి )

రచన: పి. బి. సాఠే, B.A., L.L.M., మీమాంసా భూషణ-ఆంగ్లరచానకు నా అనువాదం

హిందూ రాజు ఒక నిరంకుశ పాలకుడని, అతనికి ఏ పనినైనా చేయడానికి అపరిమితమైన అధికారం ఉందని, మరియు అతను తనకు తప్ప మరెవరికీ బాధ్యత వహించడని అనేకసార్లు వాదించబడింది, కొన్నిసార్లు ఇది ఒక నిర్వివాదాంశంగా కూడా పరిగణించబడింది. అయితే, ఈ ప్రతిపాదన సరైనది కాదని నిరూపించడమే ఈ చిన్న వ్యాసం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. హిందువుల ప్రాచీన సాహిత్యంలో వర్ణించబడిన హిందూ రాజు ఏమాత్రం నిరంకుశ పాలకుడు కాదు. రాజు యొక్క నిరంకుశత్వం అనేది హిందూ రాజకీయ వ్యవస్థలో తర్వాతి కాలంలో వచ్చిన ఒక పరిణామం మాత్రమే; హిందుస్థాన్ చరిత్రలో తరువాతి దశలలో, రాజుకు విస్తృతమైన అధికారాలు కల్పించడాన్ని ఈ పరిణామం నెమ్మదిగా ప్రోత్సహించింది. అయితే, మనం అసలు విషయానికి వెళ్ళే ముందు, హిందూ రాజరిక వ్యవస్థ యొక్క మూలాలను ఇక్కడ పరిశీలించడం సముచితంగా ఉంటుంది. హిందూ రాజకీయ సిద్ధాంతంలో ‘దండం’ (శిక్షాధికారం) అనే భావన అత్యంత ప్రాథమికమైన అంశాలలో ఒకటి. రాజరిక వ్యవస్థ ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన సమస్యను రెండు దృక్కోణాల నుండి పరిశీలించవచ్చు: ఒకటి వాస్తవిక దృక్కోణం, మరొకటి హేతువాద దృక్కోణం. మొదటి దృక్కోణం, రాజరిక వ్యవస్థ అసలు మొదట ఎలా ఉనికిలోకి వచ్చిందనే కోణం నుండి ఈ ప్రశ్నను పరిశీలిస్తుంది. ఇది ప్రధానంగా చారిత్రక వాస్తవాలకు సంబంధించినది. రెండవ దృక్కోణం దీనిని నైతిక లేదా ధార్మిక కోణం నుండి వీక్షిస్తుంది. రాజకీయ శాస్త్ర సిద్ధాంతం మనకు తెలియజేసేదేమిటంటే, రాజు యొక్క అధికారం, పరాక్రమం మరియు వాటి వృద్ధి అనేవి ఎల్లప్పుడూ ప్రధానంగా బాహ్య ఒత్తిళ్ల వల్లే సంభవిస్తాయి. ఒక రాజ్యానికి పొరుగు రాజ్యాల నుండి ఏదైనా ముప్పు పొంచి ఉన్నప్పుడు, ఆ రాజ్యం సాధ్యమైనంత బలంగా తయారవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తుంది; అలాగే, విదేశీ దురాక్రమణల నుండి స్వేచ్ఛగా నిలబడటానికి సహాయపడే ఒక నిర్దిష్టమైన క్రమశిక్షణను అది కోరుకుంటుంది. ఈ క్రమశిక్షణను ఒక బలమైన మరియు శక్తివంతమైన హస్తం ద్వారా నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది—ఆ హస్తం ఒక రాజుది కావచ్చు లేదా ఒక నియంతది కావచ్చు. ఐతరేయ బ్రాహ్మణంలో ఒక విషయం ఇలా పేర్కొనబడింది: అసురుల యొక్క అధర్మ ప్రవర్తన వల్ల తీవ్ర ఒత్తిడికి గురైన దేవతలు, తమలో ఒకరిని రాజుగా ఎన్నుకోవడానికి నిర్ణయించుకున్నారు. (జయస్వాల్, *హిందూ పాలిటీ*, సంపుటం II, పేజీలు 4 మరియు 5). ఈ వాక్యాన్ని బట్టి చూస్తే, వైదిక కాలపు రాజులు మానవ మూలాలు కలిగినవారని స్పష్టమవుతోంది. వారు ఎన్నుకోబడ్డారు కాబట్టి, వారు మానవేతరులు అయ్యే ప్రసక్తే లేదు. అయితే, శతపథ బ్రాహ్మణంలో మాత్రం, ఇదే సమస్య హేతువాద దృక్కోణం నుండి పరిశీలించబడింది (శతపథ బ్రాహ్మణం, సంపుటం I, పేజీ 514). సూత్రాల కాలంలో, రాజరిక ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన ప్రశ్నకు పెద్దగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడలేదు. సూత్రకర్తల (సూత్రాలను రచించిన వారి) ప్రకారం, వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని గుర్తించిన హిందూ సమాజ నిర్మాణం శాశ్వతమైనది; భూమిపై ఉన్న సమస్త జీవుల కర్మలన్నింటినీ ధర్మమే నిర్దేశిస్తుంది. వారి దృష్టిలో, ధర్మశాస్త్రాన్ని బ్రాహ్మణులు విశదీకరించేవారు, రాజులు కేవలం ఋషుల ఆజ్ఞలను అమలు చేసేవారు మాత్రమే. ఈ తత్వవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం, రాజు చట్టానికి అతీతుడు కాదు; అతడు కూడా కొన్ని నియమాలను తప్పక పాటించాల్సి ఉండేది. ఈ నియమాలకు ఉన్న ప్రాతిపదిక నైతిక క్రమశిక్షణ మరియు మరణానంతరం లభించే శిక్ష భయం (వసిష్ఠ సంపుటి I, 39 నుండి 41).

కౌటిల్యుడు కూడా రాజరిక ఆవిర్భావం గురించి మనకు ఎటువంటి స్పష్టమైన అవగాహన కల్పించడానికి పెద్దగా ఆసక్తి చూపలేదు (Sen’s Hindu Political Thought, పేజీ 53). అతని రచనలను పరిశీలిస్తే, రాజరిక ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన రెండు భిన్న దృక్పథాలను—అంటే మానవజనిత ఆవిర్భావం మరియు దైవజనిత ఆవిర్భావం అనే రెండు భావనలను—సమన్వయం చేయడానికి అతను ప్రయత్నించినట్లు కనిపిస్తుంది (శాంతిపర్వం, పేజీ 58, శ్లోకాలు 41 నుండి 48లో కూడా ఇదే విషయం కనిపిస్తుంది). ప్రపంచాన్ని రక్షించడం కోసం, ఐదుగురు దేవతల శరీరాల నుండి రాజు సృష్టించబడ్డాడు. ఈ రూపకాల (metaphors)ను పక్కన పెట్టి చూస్తే, విశ్వాన్ని పరిపాలించే ఆ ఐదుగురు దేవతల యొక్క ఐదు గుణాలకు రాజు ఒక ప్రతీక అని చెప్పవచ్చు. కాబట్టి, ప్రపంచ రక్షణార్థం రాజుకు ఈ శక్తులు ప్రసాదించబడ్డాయి అన్నదే ఇక్కడ ప్రధాన ఇతివృత్తంగా కనిపిస్తుంది. అయితే, దీనిని బట్టి రాజుకు అపరిమితమైన, నిరంకుశమైన అధికారం ఉండేదని భావించకూడదు. ఎందుకంటే మనువు చెప్పినట్లుగా, రాజు కంటే ఉన్నత స్థానంలో ఉండే ‘దండం’ (శిక్షాధికారం), నిరంకుశంగానూ, అణచివేత ధోరణితోనూ వ్యవహరించే రాజును తప్పక నాశనం చేస్తుంది (VII, పేజీ 27). రాజు తప్పక ‘దండనీతి’ నియమాలను అనుసరించాల్సి ఉండేది. కాబట్టి, అతను చట్టానికి అతీతుడు కాలేడు.

మహాభారతంలో రాజరిక ఆవిర్భావం దైవజనితమైనదిగా వర్ణించబడింది (శాంతిపర్వం, 59వ అధ్యాయం). మహాభారతం ప్రకారం, శ్రీమహావిష్ణువు పృథువు శరీరంలోకి ప్రవేశించాడు; తత్ఫలితంగా, భూమిని పరిపాలించే పృథువు భగవంతుని ప్రతినిధిగా మారాడు. రాజును ప్రజలు తప్పక గౌరవించి, అతని ఆజ్ఞలను పాటించాలి; ఎందుకంటే, వాస్తవానికి అతను భూమిపై విష్ణువు యొక్క ఒక అంశ (భాగం) స్వరూపుడు. ఈ భావనలన్నింటి వెనుక దాగి ఉన్న అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే—ఈ దైవత్వం రాజు అనే వ్యక్తికి సంబంధించినది కాదు, కేవలం అతను నిర్వహించే ‘రాజపదవి’కి (office) సంబంధించినది మాత్రమే. దుర్మార్గుడైన రాజును అతని ప్రజలే సంహరించవచ్చని మహాభారతం స్పష్టంగా చూపిస్తుంది (శాంతిపర్వం, విభాగం 58, శ్లోకం 41). మహాభారతం ప్రకారం మరియు ప్రాచీన గ్రంథాల ప్రకారం, రాజరికం అనేది హక్కు కాదు, అది ఒక విధి. హిందూ న్యాయశాస్త్రంలో మరియు హిందూ రాజనీతిలో విధి అనే అంశం చాలా ప్రముఖంగా కనిపిస్తుంది. రాజు రాజధర్మ నియమాలను పాటించవలసి ఉంటుంది. తన ఆధీనంలో ఉన్న అన్ని విషయాలపై రాజుకు అపరిమితమైన అధికారం ఉందని, అతను ఎవరికీ జవాబుదారీ కాదని చెప్పింది నారదుడు మాత్రమే (నారదుడు, XVIII, పే.22). ఈ ఒక్క మినహాయింపు తప్ప, హిందూ తత్వవేత్తలు పాలించడానికి దైవిక హక్కును సమర్థించలేదు. మహాభారతంలో, ప్రజలకు రాజును సంహరించే హక్కు కూడా ఇవ్వబడింది. హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం, రాజు పట్టాభిషేకం చేయబడాలి. పట్టాభిషేకం అనే ధార్మిక క్రతువు జరిగే వరకు, అంటే విష్ణుమూర్తి అతని శరీరంలోకి ప్రవేశించే వరకు అతను రాజు కాడు; అతని వ్యక్తిగత రూపం ధరించినప్పుడు కాదు.

ఇప్పుడు మనం ప్రతీకార చర్యల గురించి చూద్దాం. వేద కాలంలో, రాజును పదవీచ్యుతుడిని చేసే అధికారం మంత్రులకు ఉండేదని మనం గమనిస్తాము (సేన్ హిందూ న్యాయశాస్త్రం, పేజీ 778). రెండవ ప్రతీకార చర్య ప్రాయోపవేశనం, అంటే ఒక రకమైన అహింసాత్మక ప్రతిఘటన. కొన్ని సమస్యలు ఉన్న ప్రజలు, తమ సమస్యలు పరిష్కారమయ్యే వరకు రాజుగారి రాజభవనం ముందు నిరాహార దీక్ష చేసేవారు. ఈ పరిహారాన్ని అన్ని రకాల ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించే ప్రమాదం ఉండేది. ప్రాయోపవేశనం సత్యాగ్రహమే అయినా, అది దురాగ్రహం స్థాయికి కూడా చేరవచ్చు. ఏదేమైనా, ఈ విధమైన అహింసాత్మక ప్రతిఘటనను అనుసరించే ప్రజల సమస్యలను రాజు పట్టించుకోవలసి వచ్చేది. ఈ ప్రాయోపవేశనం రాజు యొక్క న్యాయపరమైన మనస్సాక్షికి, ప్రజల కరుణకు చేసే ఒక ప్రత్యక్ష విజ్ఞప్తి. పదవీచ్యుతి అనే భావన హిందువుల మనసుకు విరుద్ధమైనది కాదు. కౌటిల్యుని ప్రకారం, అధర్మపరుడైన రాజు తన అసంతృప్త ప్రజల చేతిలో బలి అవుతాడు (అర్థశాస్త్రం, VI, పుట 1). శాంతిపర్వం ప్రకారం, దుష్ట మంత్రుల సలహాలకు లోనయ్యే రాజు లేదా అధర్మపరుడైన రాజు వధకు అర్హుడు (శాంతిపర్వం, విభాగం 22). అసంతృప్త ప్రజలు అధర్మపరుడైన రాజుకు విధించగల అత్యంత ఘోరమైన శిక్ష ఇది. అత్యంత అసాధారణ పరిస్థితులలో అయినప్పటికీ, రాజుపై తిరుగుబాటు చేసే హక్కు, ఏ రాజు యొక్క నిరంకుశత్వానికైనా ఒక గొప్ప మరియు అత్యంత ప్రభావవంతమైన రాజకీయ అడ్డుకట్టగా ఉండేది. మంచి రాజుకు, నిరంకుశ పాలకుడికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని శుక్రుడు కూడా సమర్థించాడు. వేన మహారాజు తన అధర్మం కారణంగా ప్రజల చేతిలో హతమైన చారిత్రక ఉదంతాన్ని శుక్రుడు ఉదహరించాడు. శుక్రుడు నిరంకుశ హననాన్ని ప్రోత్సహించడు—అది సరైనదే—కానీ ఈ తీవ్రమైన చర్యకు ప్రజలకు ఉన్న హక్కును గుర్తించేంత దృఢ నిశ్చయంతో ఉన్నాడు. రాజును ప్రజల సేవకుడిగా పేర్కొనడంలో శుక్రుడు చాలా స్పష్టంగా ఉన్నాడు.

ఈ విధంగా మనం చూసేదేమిటంటే, విద్యార్థి దశలో చాలా కఠినమైన క్రమశిక్షణలో పుట్టి పెరిగి, మతపరమైన ప్రభావాలకు లోనయ్యే స్వభావం ఉన్న ఒక హిందూ రాజు దుర్మార్గుడైన రాజు కాలేడు. అతని విద్యార్థి దశలో పొందిన శిక్షణ అంతా, అతని వ్యక్తిత్వంలో అంతర్భాగంగా ఉండి, తన ప్రజల పట్ల శ్రద్ధ వహించే రాజుగా అతన్ని తీర్చిదిద్దింది. తన బ్రహ్మచర్య కాలంలో రాజధర్మ సూత్రాలను అనుసరించిన రాజు అధర్మపరుడైన రాజు కాలేడు. రెండవది, అతని వివేకవంతులైన మంత్రుల సలహా మండలి, అత్యంత నిస్వార్థపరులైన ఋషులచే చట్టాల వివరణ,  తన సొంత ప్రజల చేత సింహాసనం నుండి తొలగించబడే అంతిమ ప్రమాదం – ఇవన్నీ ఒక హిందూ రాజును నిజంగా ఒక గొప్ప రాజ్యాంగబద్ధమైన రాజుగా తీర్చిదిద్దాయి, అంటే, అతను రాజధర్మ సూత్రాలను స్వీకరించాడు. తన పదవి కేవలం దేవుడు తనపై విధించిన విధి అని, తన చర్యలకు తానే దేవునికి జవాబుదారీ అని అతను భావించాడు. అందువల్ల, ప్రాచీన హిందూ రాజరికం అనే భావన హిందూ రాజకీయ ఆలోచన మరియు న్యాయశాస్త్రంలో అత్యున్నతమైన భావనలలో ఒకటిగా ఉండటంలో ఆశ్చర్యం లేదు. హిందూ న్యాయశాస్త్ర ధోరణి హక్కులను వినియోగించుకోవడం వైపు కాకుండా విధులను పాటించడం వైపు ఉంటుంది. అందువల్ల ప్రజలు తమ విధులను అర్థం చేసుకోవడానికి శ్రద్ధ చూపినంతగా, తమ హక్కులను తెలుసుకోవడానికి శ్రద్ధ చూపలేదు. అలాగే, రాజు రాజరికం ఎలా ఉద్భవించిందో తెలుసుకోవడానికి శ్రద్ధ చూపలేదు కానీ, అతను ఒక రాజుగా తన విధి పట్ల ఎక్కువ స్పృహతో ఉన్నాడు. అతను రాజధర్మ సూత్రాలను అనుసరించి, రాజర్షి అని పిలవబడాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు. అందువల్ల, హిందూ రాజు నిరంకుశుడు కాదు, కాజాలడు కూడా. అతను కేవలం తన ప్రజల సంక్షేమాన్ని చూసుకోవడమే ప్రధాన కర్తవ్యంగా కలిగిన ఒక అధికారి మాత్రమే.

మీ—గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -27-4-26-ఉయ్యూరు .

డాక్టర్ బి.విజయలక్ష్మి జీవిత చరిత్ర.1 వ భాగం.26.4.26.

‘బుద్ధ భగవానునికి ఒక కానుక'(త్రివేణి )

రచయిత: రాజేంద్రనాథ్ చక్రవర్తి-ఆంగ్ల సానికి నానువాదం

‘ఓ గురువర్యా, వర్తక రాజకుమారుడైన అనంత-పిండికుడు, మీరు శ్రావష్తి లో ఆతిథ్యం స్వీకరించాలని ప్రార్థిస్తున్నాడు’ అని శిష్యులు విన్నవించుకున్నారు.

‘అతను శ్రావతిలోని గొప్ప జేతవన వనాన్ని, ఆ నేలంతా కప్పినంత బంగారం చెల్లించి ఎలా సంపాదించాడో నేను చాలా విన్నాను, ఇంకా అందులో అతను ఒక ఆశ్రమాన్ని నిర్మిస్తున్నాడని కూడా విన్నాను’ అని బుద్ధుడు చెప్పి, రాజగృహం నుండి క్రిందికి ప్రయాణించాడు.

‘ఆ వనాన్ని, ఆశ్రమాన్ని చూసిన అనంత-పిండికుడు బుద్ధునితో, ‘నేను వాటితో ఏమి చేయాలి?’ అని అడిగాడు.

‘వాటిని సంఘానికి, ప్రస్తుత మరియు భవిష్యత్ సంఘానికి ప్రసాదించండి’ అని బుద్ధుడు సౌమ్యంగా బదులిచ్చాడు.

అనంత-పిండికుడు బుద్ధుని ముందు మోకరిల్లి, ఆయన చేతులలో నీరు పోసి, ఆ విధంగా ఆ వనాన్ని, ఆశ్రమాన్ని సంఘానికి దానం చేశాడు.

ఒక దృఢ సంకల్పం: ఒక గొప్ప కార్యం: ఒక వినయపూర్వకమైన దానం.

ఛాయలు లేని ఒక ఇతివృత్తం.

అజంతాలోని పాత కుడ్య చిత్రాలను పోలిన ఒక చిత్రం ఇది. గీతలలో దృఢంగా, కూర్పులో సరళంగా, రంగులలో గాఢంగా, మరియు విరుద్ధతలో సున్నితంగా ఉన్నప్పటికీ స్పష్టంగా ఉంది.

ఈ చిత్రకారుడు, శ్రీ చక్రవర్తి, కలకత్తాలోని ప్రభుత్వ ఆర్ట్ స్కూల్ ప్రధానోపాధ్యాయుడు. ఆయన శ్రీ నందలాల్ బోస్ గారి వద్ద శిక్షణ పొందారు. కొంతకాలం ఆయన ఆంధ్ర జాతీయ కళాశాలలో కళా ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు మరియు ‘త్రివేణి’ పత్రిక సంపాదకుడికి గౌరవనీయ సహోద్యోగిగా ఉన్నారు. ఇది ఆయన చిత్రించిన బుద్ధుని చిత్రాల శ్రేణిలో ఒకటి.

రాజేంద్రనాథ్ చక్రవర్తి

హౌరా, పశ్చిమ బెంగాల్

డిసెంబర్ 31, 2025 నుండి డిసెంబర్ 31, 2029 వరకు

రాజేంద్రనాథ్ చక్రవర్తి హౌరా జిల్లాలోని ఉత్తర మజు గ్రామంలో ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించారు; ఆయన తండ్రి శ్రీ శశిభూషణ్ చక్రవర్తి ఒక నిష్టాగరిష్ఠుడైన బ్రాహ్మణుడు. రాజేంద్రనాథ్ తన ప్రాథమిక విద్యను గ్రామ పాఠశాలలో పూర్తి చేసి, ఆ తర్వాత సమీపంలోని మరొక పాఠశాలలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. చిన్న వయస్సు నుండే ఆయన స్వదేశీ ఉద్యమం పట్ల ఆకర్షితులయ్యారు. మజుకు చెందిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు సతి సాధన్ గాయెన్ ప్రభావంతో, ఆయన అరబిందో గాయెన్, సీతానాథ్ కర్మకార్, ప్రకాష్ భట్టాచార్య, సంతోష్ ఘోషల్ మరియు ఇతరులతో కలిసి స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చేరారు.

1930లో మహాత్మా గాంధీ సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని (Civil Disobedience Movement) ప్రారంభించినప్పుడు, రాజేంద్రనాథ్ చక్రవర్తి సతి సాధన్ గాయెన్ నాయకత్వంలో అందులో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. పంతిహాల్‌లోని సరస్వతి మైదానంలో, ఆయన ఉప్పు మట్టి మరియు ఉప్పు నీటి నుండి తినదగిన ఉప్పును తయారు చేసే కార్యకలాపాల్లో పాలుపంచుకున్నారు; ఆ ఉప్పును అప్పట్లో రెండు అణాల ధరకు విక్రయించేవారు. మజు మార్కెట్‌లోని ఎక్సైజ్ దుకాణం ముందు జరిగిన పికెటింగ్‌లో కూడా ఆయన పాల్గొన్నారు. వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా సాగిన ఈ కార్యకలాపాల్లో పోషించిన పాత్రకు గాను, రాజేంద్రనాథ్ మరికొందరితో పాటు అరెస్టు చేయబడి, ఆరు నెలల జైలు శిక్షకు గురయ్యారు; జైలులో బ్రిటిష్ వలస పోలీసుల చేతిలో ఆయన దారుణమైన చిత్రహింసలను అనుభవించారు.

జైలు నుండి విడుదలైన తర్వాత, రాజేంద్రనాథ్ వివిధ ఉద్యమాల్లో తన ప్రమేయాన్ని కొనసాగించారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం, ఆయన ప్రజా సేవకు తనను తాను అంకితం చేసుకున్నారు మరియు తన భార్య కమలా దేవితో కలిసి గృహస్థ జీవితాన్ని గడిపారు. తన జీవితపు చివరి దశలో ఆయన ఆధ్యాత్మిక ఆరాధనలో గడిపారు.

స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా, 1972లో గౌరవ ప్రధానమంత్రి శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీ చేతుల మీదుగా ఆయన ‘తామ్ర పత్రం’తో సత్కరించబడ్డారు. రాజేంద్రనాథ్ చక్రవర్తి 1998 డిసెంబర్ 23న కన్నుమూశారు.

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-6-26-ఉయ్యూరు 

అలెగ్జాండర్ కుట్ర(త్రివేణి )

(ఒక చారిత్రక అద్భుత గాథ)

రచన: షామ్ లాల్-ఆంగ్ల వ్యాసానికి నా అనువాదం

(సబ్-ఎడిటర్, ది హిందుస్థాన్ టైమ్స్, ఢిల్లీ)

“ప్రపంచ విజేత గుడారంలో అంగుళం కూడా శుభ్రమైన స్థలం లేదు!” నిస్సత్తువగా, చేతులు వాలిపోయి, అలెగ్జాండర్ తన మండపంలో విసుగు చెందిన అపోలోలా కూర్చున్నాడు. “అచ్చం గేదెల పాకలా ఉంది,” అని అతను అలసటగా మరో మూలన మూగిన ఈగలను చూస్తూ అనుకున్నాడు. “నేను భోజనం చేసి నాలుగు గంటలైంది, ఇంకా పళ్ళాలు తీయలేదు.” విసుగు చెందిన అపోలో చెమటలు పడుతున్న బానిసలను చూసి మెల్లగా ముఖం చిట్లించాడు. “ఈ జిడ్డుగా ఉన్న అనాగరికుల కంటే మురికిగా ఉన్న మిమ్మల్ని, మీ గుంపు మొత్తాన్ని నదిలో ముంచి చంపాలి.” వారి నగ్న శరీరాల నుండి కారుతున్న పాత, ఉప్పగా ఉన్న జిగురును చూసి అలెగ్జాండర్‌కు భరించలేని అసహ్యం వేసింది. అతను కళ్ళు మూసుకుని, బొచ్చు పిల్లిపిల్లలా దిండుపై వెనక్కి వాలిపోయాడు.

బాక్ట్రియన్ పర్వతాల మధ్య దివ్యమైన రోక్సానాతో హనీమూన్ జరుపుకోవడం – ఎన్నో విచారకరమైన జ్ఞాపకాలు అలెగ్జాండర్ మెదడును ముంచెత్తాయి. తాను ఈ నరకంలోకి ఎందుకు ప్రవేశించాడు? ఈ మూడు రోజుల్లో ఇది వందవ సారి, గాయపడిన, గంభీరంగా, ధిక్కారంగా ఉన్న పోరస్ రూపం మళ్ళీ అతని మనసులో మెరిసింది. ఇంకా, ఆ ‘నపుంసకుడైన ద్రోహి’ అంభిని తాను పలకరించిన తీవ్రమైన ధిక్కారం కూడా. అలెగ్జాండర్ విచారంగా ఉన్నాడు. “ఏమైనప్పటికీ ఈరోజు అతనితో విషయం తేల్చుకుంటాను,” అని తనను తాను ఓదార్చుకున్నాడు, “అతను ఇప్పుడే వస్తూ ఉండాలి.”

అక్కడ భరించలేనంత ఉక్కపోతగా ఉంది. మండపంలో అంతా జిగటగా ఉంది. దట్టంగా పరిచిన తివాచీల కుప్ప బెల్లపు పాకం నదిలా ప్రవహిస్తోంది. అలెగ్జాండర్ లేచి కొన్ని అడుగులు నడిచాడు. వెనుక ఉన్న ఒక సందులోంచి నీలం, తెలుపు రంగు మచ్చల రూపంలో కనిపిస్తున్న, పొంగిపొర్లుతున్న హైడస్పెస్ నది ఒడ్డు వరకు విస్తరించి ఉన్న ఒక పెద్ద గుడారాల నగరం నేపథ్యంలో ఉంది. ప్రధాన ద్వారం వద్దకు రాగానే, దూరంలో పౌరవ రాజ్య రాజధాని కనిపించింది. కింద యుద్ధంలో చంపబడిన అనాగరికుల చితిల వల్ల, ఆకాశం ఒకవైపు ఇంకా నలుపు ఎరుపులతో నిండి ఉంది. చిక్కటి నదిని తిరిగి దాటి, అలెగ్జాండర్ మళ్ళీ కుర్చీలో కూర్చున్నాడు. బానిసలలో ఒకడు ఇంతసేపూ కళ్లు సగం మూసుకుని విసనకర్రతో పనిచేస్తూనే ఉన్నాడు.

ప్రధాన ద్వారం వద్ద ఉన్న సైనికుడు పోరస్ రాకను ప్రకటించాడు. అలెగ్జాండర్ వెంటనే ఒక దయగల దేవుడిలా మారి, ఓడిపోయిన తన శత్రువును కలవడానికి బయటకు వెళ్ళాడు. ఆ శత్రువు గడ్డం గీసుకుని, చిక్కిపోయి, అగ్నివర్ణపు అంచు ఉన్న ధోవతి ధరించి, భుజాల మీద ఒక గుడ్డను అజాగ్రత్తగా వేసుకున్నాడు. యుద్ధభూమిలో అలెగ్జాండర్ ఎదుర్కొన్న, నల్లగా, భయంకరంగా, దాదాపు లోహంలా మెరుస్తున్న కవచధారికి ఇది పూర్తి విరుద్ధంగా ఉంది.

అలెగ్జాండర్ కొంచెం నివ్వెరపోయాడు. “ఏమిటి, పోరస్, రెండు రోజుల్లోనే ముసలివాడయ్యావా?” అని ఆ వృద్ధ హిందువును ఉద్దేశించి అన్నాడు. “ఇంకా నీ శవాలను దహనం చేసి, వారి బూడిదతో నదిని నింపడం పూర్తి చేయలేదా?” పోరస్ మౌనంగా కూర్చున్నాడు. “ఏమిటి ఈ గందరగోళం?” అని అలెగ్జాండర్ తన ముక్కు మీద వాలిన ఈగను తీయించుకోవడానికి తల ఊపుతూ హఠాత్తుగా అన్నాడు. “ఈగలను నువ్వు పెద్దగా పట్టించుకోవు కదా, పోరస్?” అని జతచేశాడు.

“నేనెందుకు ఈగలను పట్టించుకోవాలి, సేనాపతి,” అని పోరస్ ఏదో గంభీరమైన తాత్విక సత్యాన్ని చెబుతున్నట్లుగా ప్రశాంతంగా బదులిచ్చాడు.

లేదు, నాకు ఏమీ ఫరవాలేదు, పురుగులు, పేలు కూడా– ఆ గొప్ప విష్ణు ప్రభువు మమ్మల్ని రక్షించుగాక–గ్రీకులను కూడా.” పోరస్ ఒక కుర్చీలో కూర్చున్నాడు.

“అయితే దుఃఖం నిన్ను కఠినంగా మార్చిందన్నమాట,” అన్నాడు అలెగ్జాండర్, ఇంకా దయతోనే నవ్వుతూ. “పోరస్, నీ ఇద్దరు కొడుకుల గురించి నాకు బాధగా ఉంది.”

“బాధపడటమా, నిజంగా–అయ్యో, అయ్యా, హెలెన్ల సేనాధిపతికి అంత దూదిలాంటి గుండె ఉండకూడదు,” అన్నాడు పోరస్, క్రూరంగా ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తూ అనేశాడు. “మీ పూర్వీకులు,” అతను ఇంకా అన్నాడు, “మరొక హెక్టర్‌గా పెరగకుండా ఆపడానికి, పాలుతాగే పసికందు మెదడును చితకగొట్టారు–దాని తల్లికి ఒక అందమైన పేరు ఉండేది, నాకు గుర్తులేదు. ప్రమాదాన్ని మొగ్గలోనే తుంచేశారు. సేనాధిపతి, మా ఇంట్లో కూడా ఒక పసికందు ఉంది, కానీ దాని తండ్రి హెక్టర్ కాదు. దాన్ని మీ దగ్గరికి పంపనా?”

“వెర్రిగా మాట్లాడకు,” అన్నాడు అలెగ్జాండర్, నొచ్చుకోనట్లు నటిస్తూ. “అంభి, అబిసారెస్ లాగా మొదట్లోనే శరణు వేడి ఉంటే ఈ బాధనంతా నువ్వు తప్పించుకోగలిగేవాడివి.”

“పోరాటం లేకుండా శరణు వేడి!” పోరస్ భుజాలెగరేశాడు. “నువ్వు దాని శ్వాసనాళాన్ని చీల్చే ముందు, ఒక గొర్రెపిల్ల కూడా అరుస్తూ విలవిలలాడుతుంది!” అని అతను మెల్లగా అన్నాడు. “నీ అంభి, అబిసారెస్ అసాధ్యమైన మృగాలు.”

“అలాంటి మాటలన్నీ అనకు, పోరస్.” బాధపడిన పసిపిల్లాడిలా అలెగ్జాండర్ మాట్లాడాడు. “ఇన్ని రోజులు నేను ఎంత బాధపడ్డానో నీకు తెలియదు. నా నిద్ర ఏనుగుల తో నిండిపోయింది.”

“దేని తో నిండిపోయింది?” అని పోరస్ కొంచెం దిగులుగా అడిగాడు.

“అవును, పోరస్, ఏనుగులతో నిండిపోయింది–నల్లని ఏనుగులు, వాటి ఒంటిపై పెద్ద పెద్ద గాయాలతో బురదలో మెలికలు తిరుగుతున్నాయి. వేల వేల ఏనుగులు. ఓహ్, అది చాలా భయంకరంగా ఉంది. ఈ మూడు రాత్రులు నాకు వేరే కల రాలేదు, ప్రతిసారీ నా రక్తం నీలం-నలుపు రంగులోకి మారుతున్నట్లు అనిపించింది. నేను ఇంతకంటే పెద్ద యుద్ధాలు చేశాను, పోరస్, కానీ ఎప్పుడూ ఇంత దయనీయంగా భావించలేదు.”

“మీరు నన్ను ఆశ్చర్యపరుస్తున్నారు, సేనాపతి.” పోరస్ గొంతులో వినోదభరితమైన ధిక్కారం ఉంది. “మీరు ఇంకాస్త మొండిగా ఉండాలి,” అని అతను అన్నాడు, “ఎందుకంటే, ప్రపంచాన్ని జయించేవాడు అచ్చం ఒక హిప్పోలా ఉండాలి. మీరు ఆ ఆదర్శానికి కొంచెం దూరంలో ఉన్నారు, సేనాపతి, అయితే మీకు న్యాయం చేయాలంటే, మీ గత విజయాలు–థీబ్స్ , పెర్సెపోలిస్–మిమ్మల్ని ఆ లక్ష్యానికి అత్యంత ప్రమాదకరంగా దగ్గర చేశాయని నేను చెప్పాలి.”

అలెగ్జాండర్ కోపంతో పాలిపోయాడు. “నువ్వొక ముసలి వెర్రివాడివి,” అన్నాడు. “నువ్వు ఇక్కడ ఉండి ఇదంతా వాగుతావని నేను అనుకోలేదు.”

“నన్ను క్షమించండి.” పోరస్ ఒక స్ఫింక్స్ లాగా కనిపించాడు. “ఆ చీకటి రాత్రి, ఆ తుఫాను అప్పటికే మీ పని పూర్తి చేశాయని నేను మర్చిపోయాను.”

“అంటే, మీ ఆ విపరీతమైన, అదుపు చేయలేని సైన్యంతో మాతో తలపడే ఏ యుద్ధంలోనైనా గెలవగలనని మీరు ఆశిస్తున్నారా!” అలెగ్జాండర్ చాలా ఉద్రేకంగా ఉన్నాడు. “ఆ మనుషులు,” అతను కొనసాగించాడు, “వారి విల్లంబులు బురదలో కూరుకుపోయాయి – అది ఏదో ఒక పెద్ద సరీసృపంలా ఉంది, మైళ్ల కొద్దీ విస్తరించి ఉంది, దాని ఒక చివర కేవలం ఆరు అంగుళాల మెదడు మాత్రమే ఉంది. అందులో తెలివితేటలు చాలా తక్కువ. దాన్ని చంపడం ఒక మురికి పని.” ఆ ప్రపంచ విజేత తన కుర్చీలో నెమ్మదిగా కూర్చున్నాడు.

“యుద్ధంలో గెలవడానికి ఆరు అంగుళాల మెదడు కూడా అనవసరమని నేను అనుకున్నాను,” అని పోరస్ అభ్యంతరం తెలిపాడు. ఎందుకు, సేనాధిపతీ, మన రక్షణ ఏర్పాట్లు పటిష్టంగా ఉన్నాయి. వర్షాల సమయంలో పొంగిపొర్లుతున్న నదిని దాటి మన భూభాగంలోకి ప్రవేశించకుండా ఆ సైతాను సైన్యాన్ని అడ్డుకోవడం కంటే సులభమైన పని మరొకటి లేదని గ్రహించడానికి పెద్దగా తెలివితేటలు అవసరం లేదు. అంతేకాదు, నేలంతా నీటితో తడిసి ముద్దవని ఇతర సమయాల్లో, మన విలుకాళ్ల విల్లంబుల నుండి దూసుకొచ్చే బాణాల వర్షం దైవ మెరుపులంత ప్రభావవంతంగా ఉండేది. ఆ ప్రపంచ విజేత  చురుకైన అశ్వికదళం కూడా ఆ బాణాల వర్షాన్ని తట్టుకోలేకపోయేది. సేనాధిపతీ, మీరు కూడా ఇకపై విజయాలు సాధించాలన్న ఆశలన్నీ వదులుకున్నారు. ప్రపంచానికి అంతం వచ్చేసింది, ఆ ప్రపంచ విజేత కన్నీళ్లు హైడస్పెస్ నదీ జలాల్లో కలిసిపోయాయి. కానీ అప్పుడు ఆ తుఫాను, ఆ చీకటి రాత్రి వచ్చాయి. మీరు మీ సైనికులలో కొందరిని ఎంపిక చేసుకుని, ఒడ్డు పైకి పాకుతూ వెళ్లి, ఆ చెట్లున్న ద్వీపం చాటున ఒక సాహసవంతుడైన దొంగలా నదిని దాటారు. అప్పుడు మీకేమనిపించింది? ఆ ప్రపంచ విజేత భయంతో వణికిపోవడం! అదొక అపురూపమైన దృశ్యం. కార్తికేయుడు! అతను మన యుద్ధ దేవుడు; మీకు తెలుసుగా. ఏదేమైనా మీరు నది దాటారు. నేల తడిగా ఉంది, ఇక మన పని అయిపోయినట్లే,” పోరస్ తన గొంతులో గర్వంతో ముగించాడు.

అలెగ్జాండర్ అపరాధభావంతో సిగ్గుపడ్డాడు. “మీరు కోల్పోయిన రాజ్యం గురించి ఆందోళన చెందకండి,” అతను నవ్వుతూ అన్నాడు. “నేను దానిని మీకు తిరిగి ఇవ్వబోతున్నాను.”

“షరతులు లేకుండా తిరిగి ఇవ్వడమా?” అని పోరస్ కుట్రపూరితంగా, వ్యంగ్యంగా అడిగాడు.

“అంతగా కాదు.” అలెగ్జాండర్ గొంతులో రహస్యంగా ఆత్మీయత ధ్వనించింది. “నా సేనాపతుల చేత నేను హత్య చేయబడాలని మీరు కోరుకోకపోతే తప్ప,” అతను కొంత కష్టంతో అన్నాడు. “ప్రపంచ విజేత  నామమాత్రపు ఆధిపత్యాన్ని మీరు పెద్దగా పట్టించుకోరని ఆశిస్తున్నాను. అంతేకాక, నేను వెళ్ళిపోయాక, మీరు మీ విజేతను వదులుకుని, మీకు నచ్చినట్లు చేసుకోవచ్చు.”

పోరస్ మౌనంగా ఉండిపోయాడు.

“వివరాలను మనం తరువాత తేల్చుకుందాం,” అలెగ్జాండర్ మళ్ళీ మొదలుపెట్టాడు.

“రేపు మీరు ఆటలకు హాజరవుతున్నారు కదా?” అని అతను అడిగాడు.

“అవును,” పోరస్ అసంపూర్తిగా బదులిచ్చాడు. ఆ తర్వాత, తన భుజాలపై ఉన్న వస్త్రాన్ని చక్కగా సర్దుకుని, అతను నిశ్శబ్దంగా వెళ్ళిపోయాడు.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -26-4-26-ఉయ్యూరు 

రాజ్యాంగపరమైన కాలదోషం(త్రివేణి )

రచన: ఎన్. డి. వరదాచారియార్(ఆంగ్ల వ్యాసానికి నా అనువాదం )

(న్యాయవాది, మద్రాసు)

ఈ వ్యాసంలో, ప్రతిపాదిత అఖిల భారత సమాఖ్యకు సంబంధించిన రెండు ప్రశ్నలపై నేను కొన్ని పరిశీలనలను తెలియజేస్తాను, అవి: (i) జర్మన్ బుండెస్రాట్  రీచ్‌స్రాట్ తరహాలో సమాఖ్య ఎగువ సభను ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదన, మరియు (ii) సమాఖ్య శాసనసభలో భారత సంస్థానాల ప్రతినిధులకు వర్తించే శాసన ప్రక్రియ యొక్క ‘లోపలికి, బయటికి’ సూత్రంలోని ఒక అంశం.

సర్ శామ్యూల్ హోర్, డిసెంబర్ 31, 1930న సమాఖ్య నిర్మాణ కమిటీలో తన ప్రసంగంలో, సమాఖ్యలోని యూనిట్ల ప్రభుత్వాల ప్రతినిధులతో కూడిన రెండవ సభను సమాఖ్య శాసనసభలో ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదనను ప్రారంభించారు. రాజ్యాంగం యొక్క సమాఖ్య స్వభావాన్ని పరిరక్షించడానికి ఇది ఉత్తమ మార్గమని ఆయన అన్నారు. జిన్నా ఈ ఆలోచనను వ్యతిరేకించారు, కానీ లార్డ్ పీల్ దీనిని గట్టిగా సమర్థించారు. ప్రతినిధులలో దీనికి మద్దతు ఎంత తక్కువగా ఉందంటే, కమిటీ నివేదికలో దానిని ప్రస్తావించడం కూడా అవసరం లేదని భావించారు.

ఈ సమయంలో, భారత దేశంలోని అత్యంత విజ్ఞానవంతులు, ప్రగతిశీల రాజనీతిజ్ఞులలో ఒకరైన మైసూరు దివాన్ సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్, సమాఖ్య ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ఒక ముసాయిదా పథకాన్ని ప్రచురించారు. ఈ పథకంలో ఆయన సమాఖ్య శాసనసభ వ్యవస్థీకరణ కోసం ప్రత్యామ్నాయ ప్రతిపాదనలను అందించారు. ఆయన స్వయంగా ఇష్టపడిన పథకం ప్రకారం, ప్రాంతీయ శాసనసభలు, ప్రత్యేక ప్రయోజనాలు గల వర్గాలు, మరియు భారత సంస్థానాల నుండి సుమారు 210 మంది ప్రతినిధులతో కూడిన రెండవ సభను ఏర్పాటు చేయాలి. ఇది తక్షణమే కాకపోయినా, చివరికి ఒక సమాఖ్య సభగా పనిచేయాలి. వీరిలో 70 మంది సంస్థానాల నుండి ఉండాలి. ఈ సభలో ఒంటరిగా సమావేశమయ్యే బ్రిటిష్-భారత సభ్యులు, శాసనసభపై సమీక్షా సంస్థగా వ్యవహరిస్తారు. శాసనసభ ప్రస్తుతం ఉన్నట్లే పూర్తిగా బ్రిటిష్-భారత సంస్థగా కొనసాగుతుంది. పూర్తి సెనేట్ ఏకైక సమాఖ్య శాసన విభాగంగా ఉంటుంది.

కానీ సర్ శామ్యూల్ హోర్ ప్రతిపాదనను విన్న తర్వాత, సర్ మీర్జా తన సొంత ప్రణాళికను విడిచిపెట్టి, దానిని గొప్ప ఉత్సాహంతో సమర్థించడం ప్రారంభించారు. ఆయన రెండవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలోని తన సహచరులతో దీని గురించి చర్చించారు, మరియు కమిటీ ముసాయిదా నివేదికలోని 12వ నిబంధనపై చర్చ సందర్భంగా దీనికి మద్దతుగా ఒక బలమైన ప్రకటన చేశారు. ఆయన తన పథకాన్ని మరింత వివరంగా వివరిస్తూ ఒక మెమోరాండంను కూడా కమిటీకి పంపిణీ చేశారు. సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ కార్యకలాపాల వరకు వచ్చేంత వరకు నివేదికలలో ఈ పథకం గురించి మరే ప్రస్తావనా లేదు. జర్మన్ రెండవ సభ ప్రణాళికను ఆమోదించడం యొక్క సాధ్యత గురించి విదేశాంగ కార్యదర్శిని ప్రశ్నించినప్పుడు, సర్ ఆస్టెన్ ఛాంబర్లేన్ 1933 జూలై 20న ఈ ప్రశ్నను లేవనెత్తారు. విదేశాంగ కార్యదర్శి ఆ పథకం పట్ల తన వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యతను అంగీకరించారు, కానీ సమావేశంలోని ఇతర ప్రతినిధులలో దానికి చాలా తక్కువ మద్దతు ఉన్నందున తాను ఆ విషయాన్ని ప్రయోజనకరంగా కొనసాగించలేనని చెప్పారు. మరుసటి రోజు, సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ ఆ విషయాన్ని మరింత లోతుగా పరిశీలించారు మరియు దాని ప్రాముఖ్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుని, ఆ విషయంపై ఒక మెమోరాండం సమర్పించమని చైర్మన్ ఆయనను కోరారు, ఆయన అలాగే చేశారు. ఈ మెమోరాండమే ఇటీవల భారతీయ పత్రికలు ప్రచురించాయి.

సమాఖ్యల చరిత్రలో ఈ భావనకు ఉన్న ఏకైక పూర్వ ఉదాహరణ జర్మన్ రాజ్యాంగం. 1871 నాటి సామ్రాజ్య రాజ్యాంగంలోనూ, 1919 నాటి గణతంత్ర రాజ్యాంగంలోనూ, సమాఖ్య ప్రభుత్వ ఎగువ సభ వివిధ రాష్ట్ర విభాగాల ప్రభుత్వాలు పంపిన సంపూర్ణాధికార ప్రతినిధులతో ఏర్పడింది. వీరు తమ తమ ప్రభుత్వాల ఆదేశాలకు అనుగుణంగా ఓటు వేశారు. ఈ పూర్వ ఉదాహరణకు పెద్దగా బరువు గానీ, అధికారం గానీ లేదు, ఎందుకంటే సామ్రాజ్య రాజ్యాంగం కేవలం చక్రవర్తి నిరంకుశత్వాన్ని కప్పిపుచ్చింది. అటువంటి పరిపూర్ణతను భారతదేశంలో మనం కోరుకోము. జర్మన్ రాజ్యాంగంపై రచనలు చేసినవారు, జర్మన్ సమాఖ్య శాసనసభ యొక్క రాజ్యాంగం మరియు ఆచరణ ద్వారా ప్రజాసభతో బుండెస్రాట్ యొక్క సంబంధం నిర్ధారించబడిన తీరు, ఈ ఫలితానికి చాలా వరకు బాధ్యత వహించిందని భావిస్తున్నారు. గణతంత్ర రాజ్యాంగం సాధారణ పరిస్థితులలో ఎన్నడూ పనిచేయలేదు, మరియు ఇటీవల నాజీ విప్లవం ద్వారా నిలిపివేయబడింది. అంతేకాకుండా, జర్మన్ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించిన వ్యక్తులు నిజంగా ఏకత్వ భావనచే ప్రభావితులయ్యారని తరచుగా ఎత్తి చూపబడింది. బుండెస్రాట్ యొక్క రాజ్యాంగం మరియు అధికారాలు, మరియు కాంపిటెన్స్-కాంపిటెన్స్ సిద్ధాంతం యొక్క అభివృద్ధిని రాజ్యాంగంలోని ఈ ఏకత్వ పక్షపాతానికి రెండు ముఖ్యమైన సూచనలుగా పేర్కొన్నారు. విరుద్ధమైన ఉద్దేశ్యంతో ప్రేరేపించబడిన అటువంటి సంస్థ భారతదేశానికి ఏ విధంగానైనా అనుకూలంగా ఉంటుంది? అందువల్ల ఈ విషయంలో జర్మన్ చరిత్ర దాదాపుగా ఎలాంటి మార్గదర్శకత్వాన్ని అందించదు. సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ ప్రతిపాదనను పూర్వ ఉదాహరణలతో సంబంధం లేకుండా, దాని స్వంత యోగ్యతల ఆధారంగానే పరిగణించాలి.

భారత సమాఖ్య శాసనసభలో 300 నుండి 350 మంది సభ్యులు ఉండాలని సర్ మీర్జా ప్రతిపాదిస్తున్నారు. వీరిలో 2/3 వంతు మందిని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ప్రావిన్సులలోని ఓటర్లు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు, మిగిలిన వారిని వివిధ రాష్ట్రాలు తమకు నచ్చిన పద్ధతిలో ఎన్నుకుంటాయి. ఎగువ సభలో 60 మంది సభ్యులు ఉంటారు, వీరిలో 24 మంది రాష్ట్రాలకు, మిగిలిన వారు బ్రిటిష్ ఇండియాకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. ఈ పథకం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ సభ్యులను, సంబంధిత యూనిట్ ప్రభుత్వం నామినేషన్ ద్వారా, ఫెడరల్ కౌన్సిల్ అని పిలువబడే సెనేట్‌కు పంపుతారు. వారు తమ ప్రభుత్వాల నుండి అందుకున్న సూచనల ప్రకారం ఓటు వేస్తారు, మరియు జర్మనీలో వలె, సూచనలు లేకుండా వేసిన ఓటును లెక్కించరు. ఇది ప్రజా సభతో సమానమైన సభగా ఉంటుంది, కానీ కొన్ని అదనపు హక్కులను కలిగి ఉంటుంది. ఫెడరల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ తీసుకున్న అన్ని చర్యలను మొదట కౌన్సిల్‌కు సమర్పించాల్సి ఉంటుంది, మరియు కౌన్సిల్ మార్పులు, సవరణలను ప్రతిపాదించవచ్చు. ఎగ్జిక్యూటివ్ వీటిని ఆమోదించవచ్చు, లేదా ఒకవేళ తిరస్కరిస్తే, బిల్లుపై తన అభ్యంతరాలను తెలియజేస్తూ ఒక ప్రకటనను జతచేసే హక్కు కౌన్సిల్‌కు ఉంటుంది, మరియు ఈ ప్రకటనను జతచేసిన తర్వాత మాత్రమే బిల్లు ప్రజా సభ ముందుకు వెళుతుంది. ఒకవేళ దిగువ సభలో బిల్లు కౌన్సిల్‌కు ఆమోదయోగ్యం కాని రూపంలో ఆమోదించబడితే, ఆ చట్టంపై కౌన్సిల్‌కు సస్పెన్సరీ వీటో అధికారం ఉంటుంది, మరియు అటువంటి బిల్లు చట్టంగా మారడానికి దిగువ సభలో మళ్లీ ఆమోదించబడటానికి ప్రత్యేక వెయిటెడ్ మెజారిటీ అవసరం. పరిపాలనను పర్యవేక్షించడం, నివేదికలను కోరడం, విచారణలను ప్రారంభించడం మొదలైన హక్కులు కూడా మండలికి ఉంటాయి. చివరగా, రాష్ట్రంలోని ఉన్నత పదవులకు నియామకం కోసం మండలి అభ్యర్థులను ప్రతిపాదిస్తుంది. కార్యనిర్వాహక వర్గం ఈ నామినేషన్లకు కట్టుబడి ఉండనప్పటికీ, అది సాధారణంగా మండలి సిఫార్సును అమలు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. మండలిలో ప్రాతినిధ్యం లేని రాష్ట్రానికి సంబంధించిన విషయం పరిశీలనలో ఉన్నప్పుడు, ఆ రాష్ట్రం చర్చించడానికి ఒక ప్రతినిధిని పంపవచ్చు, కానీ మండలిలో ఓటు వేయడానికి కాదు. ఈ పథకం ద్వారా, దిగువ సభ కన్నా విధులు మరియు సిబ్బంది నాణ్యతలో భిన్నమైన, నిజమైన సమాఖ్య సభను ఏర్పాటు చేయవచ్చని, మరియు శ్వేతపత్రంలో పేర్కొన్న దానికంటే ఇది చాలా మెరుగైన రెండవ సభ అవుతుందని వాదించబడుతోంది.

మొట్టమొదటగా, ఇలాంటి సమాఖ్య ఎగువ సభ ఒక చర్చా వేదికగా పనిచేయలేదని మనం గమనించాలి. ప్రతినిధులను నామినేట్ చేసే ప్రభుత్వాలు వారి చేతులకు సంకెళ్లు వేసి, వారు ముందుగా జారీ చేసిన సూచనల ప్రకారమే ఓటు వేయవలసి వచ్చినప్పుడు, మండలిలో చర్చ ఒక ప్రహసనంగా మారుతుంది. చర్చా సభలు ప్రధానంగా ఉద్దేశించిన గొప్ప ప్రయోజనాలైన ఒప్పించడానికి మరియు ఒప్పించబడటానికి అవకాశం గానీ, హక్కు గానీ లేదు. ఏం జరుగుతుందంటే, వివిధ విభాగాల ప్రభుత్వాలు ముందుగా, తదుపరి సమావేశం కోసం మండలి అజెండాలో పొందుపరిచిన ప్రశ్నలను చర్చిస్తాయి. సమాఖ్యలోని ఇతర ప్రభుత్వాలు లేదా విభాగాల అభిప్రాయాలు, వాదనలచే ప్రభావితం కాకుండా వాటిపై తమ సొంత నిర్ణయాలకు వస్తాయి. ఆ తర్వాత, కేవలం రికార్డుల కోసం మాత్రమే జరిగే ఈ నిష్ఫలమైన, నామమాత్రమైన చర్చ అనే ప్రహసనాన్ని ముగించుకుని, తమ తరపున ఆ నిర్ణయాలను అక్కడ నమోదు చేయడానికి తమ ప్రతినిధులను మండలికి పంపుతాయి. నిజానికి, ఈ సంస్థను ఒక పరిపాలనా మండలిగా వర్ణించారు. ఈ వర్ణనే దానికి అతిపెద్ద నింద. ప్రజా సభ గొంతు నొక్కే శక్తి గల పరిపాలనా మండలిని స్థాపించడం అంటే, కనీస ప్రాథమిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని కూడా నిరర్థకం చేయడమే. అంతేకాక, ఇది శక్తివంతమైన ప్రభుత్వానికి కూడా సహాయపడదు. ఎందుకంటే, సొంతంగా ఎటువంటి బాధ్యతలు లేని ఈ మండలి, నివేదికల కోసం కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని నిరంతరం వేధిస్తూ, జోక్యం చేసుకునే విచారణల ద్వారా ప్రజా సభ పట్ల స్పష్టమైన, నిర్దిష్టమైన బాధ్యతతో కూడిన అధికారాల వినియోగాన్ని బలహీనపరుస్తుంది. చర్చల ద్వారా జరిగే ప్రభుత్వ మౌలిక ఆధారానికి ఇంతకంటే వినాశకరమైనది మరొకటి ఊహించలేము.

రెండవదిగా, ఈ 60 సీట్లను వివిధ యూనిట్ల మధ్య ఎలా పంపిణీ చేస్తారనే దానిపై సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ ఎటువంటి వివరాలు ఇవ్వలేదు. అన్ని యూనిట్లకు ప్రత్యక్ష మరియు వ్యక్తిగత ప్రాతినిధ్యం లభించేలా, కొంత పరిమాణంలో సభలు ఉండాలని రాష్ట్రాలలోని ఒక పెద్ద వర్గం అభిప్రాయపడిందనే విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. పెద్ద మరియు నిర్వహించడానికి కష్టంగా ఉండే సభలో కార్యకలాపాలను వేగవంతం చేయడం కష్టమని వ్యతిరేక అభిప్రాయం నొక్కి చెప్పింది. ప్రతినిధుల మధ్య అత్యధిక ఉమ్మడి అంగీకారంతో ఒక రాజీకి రావాలని శ్వేతపత్రం కోరుతోంది. కానీ ప్రాతినిధ్యం యొక్క కనీస అవసరాలను తీర్చడానికి సర్ మీర్జా చెప్పిన 60 సంఖ్య పూర్తిగా సరిపోదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. ఆయన ఈ విషయాన్ని గుర్తించి, ఒక యూనిట్‌కు కౌన్సిల్‌లో ప్రాతినిధ్యం లేనప్పుడు, దానికి సంబంధించిన విషయం పరిశీలనలో ఉంటే, ఆ యూనిట్ చర్చించడానికి ఒక ప్రతినిధిని పంపాలి కానీ ఓటు వేయడానికి కాదు అని నిబంధన పెట్టారు. కౌన్సిల్‌లో ఓటు హక్కు కేవలం వారికే ఉన్న, ముందుగా నియమించబడిన సంపూర్ణాధికార ప్రతినిధుల ద్వారా ఈ నిస్సహాయ యూనిట్ యొక్క భవితవ్యం ఇప్పటికే నిర్ణయించబడినప్పుడు, ఈ చర్చ వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి? కొన్ని యూనిట్లను మినహాయించడాన్ని ఏ సూత్రం ఆధారంగా సమర్థించవచ్చో సర్ మీర్జా వివరించలేదు. చిన్న, పెద్ద రాష్ట్రాల మధ్య సమానత్వాన్ని సాధించడానికి బదులుగా, ఈ పథకం సమాఖ్యలోని విభాగాల మధ్య ఒక ప్రత్యేక హక్కుల వర్గాన్ని సృష్టిస్తుంది, ఈ ఏర్పాటు సమాఖ్యవాద స్ఫూర్తికి పూర్తిగా విరుద్ధం. చాలా సమాఖ్య రాజ్యాంగాలు సమాఖ్య సభలో సమాఖ్యలోని ప్రతి విభాగానికి ప్రాతినిధ్యం ఇవ్వడమే కాకుండా, రాష్ట్రాల పరిమాణం లేదా జనాభాతో సంబంధం లేకుండా వాటికి ఆ సభలో సమాన ప్రాతినిధ్యం కల్పించడం ద్వారా పూర్తి సమానత్వాన్ని నెలకొల్పాయి. సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ యొక్క సమాఖ్య మండలి, కేవలం అలా ఉండటానికి బదులుగా…..

. రెండవ ప్రశ్నను పరిశీలించడానికి నాకు చాలా తక్కువ అవకాశం మిగిలింది. సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ ముందు ఇచ్చిన తన సాక్ష్యంలో సర్ శామ్యూల్ హోర్ ఇలా అన్నారు: సమాఖ్య శాసనసభలో, పూర్తిగా బ్రిటిష్ ఇండియన్ అంశం చర్చకు వచ్చినప్పుడల్లా, ఆ ప్రశ్న కార్యనిర్వాహక వర్గం యొక్క భవిష్యత్తుకు సంబంధించినది అయితే తప్ప, రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు చర్చలో గానీ, ఓటింగ్‌లో గానీ పాల్గొనకూడదని భావించబడుతోంది; ఒకవేళ కార్యనిర్వాహక వర్గం యొక్క భవిష్యత్తుకు సంబంధించినదైతే, వారి భాగస్వామ్యాన్ని సమర్థించేంతటి అఖిల భారత ప్రయోజనంగా ఆ విషయం పరిగణించబడుతుంది. సాధ్యమైనంత వరకు, రాష్ట్ర విభాగాలు సమాఖ్య ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా ఏకరీతిగా అధికారాలను అప్పగించేలా ప్రయత్నాలు జరుగుతాయని కూడా ఆయన అన్నారు. కానీ డేవిడ్‌సన్ కమిటీ నివేదికను, ఆ తర్వాత ఈ విషయంపై జరిగిన చర్చలను చదివిన వారికి, ఈ విధంగా అప్పగించిన అధికారాలలో చాలా గణనీయమైన వ్యత్యాసం తప్పనిసరిగా ఉంటుందని తెలుస్తుంది. ఇంకా పరిశీలించని ప్రశ్న ఏమిటంటే: కొన్ని రాష్ట్రాలు మాత్రమే సమాఖ్యకు అప్పగించిన అంశం సమాఖ్య శాసనసభ ముందుకు వస్తే అనుసరించాల్సిన విధానం ఏమిటి? ఆ ప్రత్యేక అధికారాన్ని వదులుకోని రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు చర్చలో పాల్గొనగలరా, లేక అది తమకు సంబంధించిన విషయం కానందున వారు దూరంగా ఉండాలా? ‘లోపలికి, బయటకు’ అనే సూత్రాన్ని కఠినంగా అమలు చేస్తే, ప్రభావితం కాని ఈ రాష్ట్రాలు తప్పనిసరిగా బయట నిలబడాలి. దాని ఫలితంగా, అటువంటి ప్రశ్నలపై, శాసనసభలో బ్రిటిష్ ఇండియన్ ప్రతినిధులందరూ మరియు ఆ విషయంలో సమాఖ్య శాసనసభ నిర్ణయానికి కట్టుబడి ఉండటానికి అంగీకరించిన రాష్ట్ర ప్రతినిధులు మాత్రమే ఉంటారు. అలా అయితే, శాసనసభలోని రెండు సభలలో రాష్ట్రాలు తమకు తాము సంపాదించుకున్న వెయిటేజ్ విలువ ఏమిటి? ఆ వెయిటేజ్ రాష్ట్రాలను నిజమైన అసమర్థత నుండి కాపాడటానికి ఉద్దేశించినదై ఉండాలి, లేదా కాకపోయి ఉండాలి. నేను ఇప్పుడు పరిశీలిస్తున్నటువంటి కేసులలో, ఆ వెయిటేజ్ ఎటువంటి రక్షణ కాదు. సమాఖ్య శాసన మరియు పరిపాలన ప్రయోజనాల కోసం రాష్ట్రాలను బ్రిటిష్ ఇండియా నుండి వేరుగా చూడవచ్చని చాలా తప్పుగా భావించడం వల్లే ఈ ఇబ్బంది తలెత్తింది. సమాఖ్య లేవనెత్తబోయే సమస్యకు ఇది ఒక ఉదాహరణ. ఈ పరిస్థితి యొక్క చిక్కులను పండితులు మరింతగా పరిశోధించడానికే నేను వదిలివేస్తున్నాను.

మీ-గబ్బిటదుర్గాప్రసాద్ -25-4-26-ఉయ్యూరు 

రాజ్యాంగపరమైన కాలదోషం(త్రివేణి )

రచన: ఎన్. డి. వరదాచారియార్(ఆంగ్ల వ్యాసానికి నా అనువాదం )

(న్యాయవాది, మద్రాసు)

ఈ వ్యాసంలో, ప్రతిపాదిత అఖిల భారత సమాఖ్యకు సంబంధించిన రెండు ప్రశ్నలపై నేను కొన్ని పరిశీలనలను తెలియజేస్తాను, అవి: (i) జర్మన్ బుండెస్రాట్  రీచ్‌స్రాట్ తరహాలో సమాఖ్య ఎగువ సభను ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదన, మరియు (ii) సమాఖ్య శాసనసభలో భారత సంస్థానాల ప్రతినిధులకు వర్తించే శాసన ప్రక్రియ యొక్క ‘లోపలికి, బయటికి’ సూత్రంలోని ఒక అంశం.

సర్ శామ్యూల్ హోర్, డిసెంబర్ 31, 1930న సమాఖ్య నిర్మాణ కమిటీలో తన ప్రసంగంలో, సమాఖ్యలోని యూనిట్ల ప్రభుత్వాల ప్రతినిధులతో కూడిన రెండవ సభను సమాఖ్య శాసనసభలో ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదనను ప్రారంభించారు. రాజ్యాంగం యొక్క సమాఖ్య స్వభావాన్ని పరిరక్షించడానికి ఇది ఉత్తమ మార్గమని ఆయన అన్నారు. జిన్నా ఈ ఆలోచనను వ్యతిరేకించారు, కానీ లార్డ్ పీల్ దీనిని గట్టిగా సమర్థించారు. ప్రతినిధులలో దీనికి మద్దతు ఎంత తక్కువగా ఉందంటే, కమిటీ నివేదికలో దానిని ప్రస్తావించడం కూడా అవసరం లేదని భావించారు.

ఈ సమయంలో, భారత దేశంలోని అత్యంత విజ్ఞానవంతులు, ప్రగతిశీల రాజనీతిజ్ఞులలో ఒకరైన మైసూరు దివాన్ సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్, సమాఖ్య ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ఒక ముసాయిదా పథకాన్ని ప్రచురించారు. ఈ పథకంలో ఆయన సమాఖ్య శాసనసభ వ్యవస్థీకరణ కోసం ప్రత్యామ్నాయ ప్రతిపాదనలను అందించారు. ఆయన స్వయంగా ఇష్టపడిన పథకం ప్రకారం, ప్రాంతీయ శాసనసభలు, ప్రత్యేక ప్రయోజనాలు గల వర్గాలు, మరియు భారత సంస్థానాల నుండి సుమారు 210 మంది ప్రతినిధులతో కూడిన రెండవ సభను ఏర్పాటు చేయాలి. ఇది తక్షణమే కాకపోయినా, చివరికి ఒక సమాఖ్య సభగా పనిచేయాలి. వీరిలో 70 మంది సంస్థానాల నుండి ఉండాలి. ఈ సభలో ఒంటరిగా సమావేశమయ్యే బ్రిటిష్-భారత సభ్యులు, శాసనసభపై సమీక్షా సంస్థగా వ్యవహరిస్తారు. శాసనసభ ప్రస్తుతం ఉన్నట్లే పూర్తిగా బ్రిటిష్-భారత సంస్థగా కొనసాగుతుంది. పూర్తి సెనేట్ ఏకైక సమాఖ్య శాసన విభాగంగా ఉంటుంది.

కానీ సర్ శామ్యూల్ హోర్ ప్రతిపాదనను విన్న తర్వాత, సర్ మీర్జా తన సొంత ప్రణాళికను విడిచిపెట్టి, దానిని గొప్ప ఉత్సాహంతో సమర్థించడం ప్రారంభించారు. ఆయన రెండవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలోని తన సహచరులతో దీని గురించి చర్చించారు, మరియు కమిటీ ముసాయిదా నివేదికలోని 12వ నిబంధనపై చర్చ సందర్భంగా దీనికి మద్దతుగా ఒక బలమైన ప్రకటన చేశారు. ఆయన తన పథకాన్ని మరింత వివరంగా వివరిస్తూ ఒక మెమోరాండంను కూడా కమిటీకి పంపిణీ చేశారు. సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ కార్యకలాపాల వరకు వచ్చేంత వరకు నివేదికలలో ఈ పథకం గురించి మరే ప్రస్తావనా లేదు. జర్మన్ రెండవ సభ ప్రణాళికను ఆమోదించడం యొక్క సాధ్యత గురించి విదేశాంగ కార్యదర్శిని ప్రశ్నించినప్పుడు, సర్ ఆస్టెన్ ఛాంబర్లేన్ 1933 జూలై 20న ఈ ప్రశ్నను లేవనెత్తారు. విదేశాంగ కార్యదర్శి ఆ పథకం పట్ల తన వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యతను అంగీకరించారు, కానీ సమావేశంలోని ఇతర ప్రతినిధులలో దానికి చాలా తక్కువ మద్దతు ఉన్నందున తాను ఆ విషయాన్ని ప్రయోజనకరంగా కొనసాగించలేనని చెప్పారు. మరుసటి రోజు, సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ ఆ విషయాన్ని మరింత లోతుగా పరిశీలించారు మరియు దాని ప్రాముఖ్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుని, ఆ విషయంపై ఒక మెమోరాండం సమర్పించమని చైర్మన్ ఆయనను కోరారు, ఆయన అలాగే చేశారు. ఈ మెమోరాండమే ఇటీవల భారతీయ పత్రికలు ప్రచురించాయి.

సమాఖ్యల చరిత్రలో ఈ భావనకు ఉన్న ఏకైక పూర్వ ఉదాహరణ జర్మన్ రాజ్యాంగం. 1871 నాటి సామ్రాజ్య రాజ్యాంగంలోనూ, 1919 నాటి గణతంత్ర రాజ్యాంగంలోనూ, సమాఖ్య ప్రభుత్వ ఎగువ సభ వివిధ రాష్ట్ర విభాగాల ప్రభుత్వాలు పంపిన సంపూర్ణాధికార ప్రతినిధులతో ఏర్పడింది. వీరు తమ తమ ప్రభుత్వాల ఆదేశాలకు అనుగుణంగా ఓటు వేశారు. ఈ పూర్వ ఉదాహరణకు పెద్దగా బరువు గానీ, అధికారం గానీ లేదు, ఎందుకంటే సామ్రాజ్య రాజ్యాంగం కేవలం చక్రవర్తి నిరంకుశత్వాన్ని కప్పిపుచ్చింది. అటువంటి పరిపూర్ణతను భారతదేశంలో మనం కోరుకోము. జర్మన్ రాజ్యాంగంపై రచనలు చేసినవారు, జర్మన్ సమాఖ్య శాసనసభ యొక్క రాజ్యాంగం మరియు ఆచరణ ద్వారా ప్రజాసభతో బుండెస్రాట్ యొక్క సంబంధం నిర్ధారించబడిన తీరు, ఈ ఫలితానికి చాలా వరకు బాధ్యత వహించిందని భావిస్తున్నారు. గణతంత్ర రాజ్యాంగం సాధారణ పరిస్థితులలో ఎన్నడూ పనిచేయలేదు, మరియు ఇటీవల నాజీ విప్లవం ద్వారా నిలిపివేయబడింది. అంతేకాకుండా, జర్మన్ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించిన వ్యక్తులు నిజంగా ఏకత్వ భావనచే ప్రభావితులయ్యారని తరచుగా ఎత్తి చూపబడింది. బుండెస్రాట్ యొక్క రాజ్యాంగం మరియు అధికారాలు, మరియు కాంపిటెన్స్-కాంపిటెన్స్ సిద్ధాంతం యొక్క అభివృద్ధిని రాజ్యాంగంలోని ఈ ఏకత్వ పక్షపాతానికి రెండు ముఖ్యమైన సూచనలుగా పేర్కొన్నారు. విరుద్ధమైన ఉద్దేశ్యంతో ప్రేరేపించబడిన అటువంటి సంస్థ భారతదేశానికి ఏ విధంగానైనా అనుకూలంగా ఉంటుంది? అందువల్ల ఈ విషయంలో జర్మన్ చరిత్ర దాదాపుగా ఎలాంటి మార్గదర్శకత్వాన్ని అందించదు. సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ ప్రతిపాదనను పూర్వ ఉదాహరణలతో సంబంధం లేకుండా, దాని స్వంత యోగ్యతల ఆధారంగానే పరిగణించాలి.

భారత సమాఖ్య శాసనసభలో 300 నుండి 350 మంది సభ్యులు ఉండాలని సర్ మీర్జా ప్రతిపాదిస్తున్నారు. వీరిలో 2/3 వంతు మందిని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ప్రావిన్సులలోని ఓటర్లు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు, మిగిలిన వారిని వివిధ రాష్ట్రాలు తమకు నచ్చిన పద్ధతిలో ఎన్నుకుంటాయి. ఎగువ సభలో 60 మంది సభ్యులు ఉంటారు, వీరిలో 24 మంది రాష్ట్రాలకు, మిగిలిన వారు బ్రిటిష్ ఇండియాకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. ఈ పథకం ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ సభ్యులను, సంబంధిత యూనిట్ ప్రభుత్వం నామినేషన్ ద్వారా, ఫెడరల్ కౌన్సిల్ అని పిలువబడే సెనేట్‌కు పంపుతారు. వారు తమ ప్రభుత్వాల నుండి అందుకున్న సూచనల ప్రకారం ఓటు వేస్తారు, మరియు జర్మనీలో వలె, సూచనలు లేకుండా వేసిన ఓటును లెక్కించరు. ఇది ప్రజా సభతో సమానమైన సభగా ఉంటుంది, కానీ కొన్ని అదనపు హక్కులను కలిగి ఉంటుంది. ఫెడరల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ తీసుకున్న అన్ని చర్యలను మొదట కౌన్సిల్‌కు సమర్పించాల్సి ఉంటుంది, మరియు కౌన్సిల్ మార్పులు, సవరణలను ప్రతిపాదించవచ్చు. ఎగ్జిక్యూటివ్ వీటిని ఆమోదించవచ్చు, లేదా ఒకవేళ తిరస్కరిస్తే, బిల్లుపై తన అభ్యంతరాలను తెలియజేస్తూ ఒక ప్రకటనను జతచేసే హక్కు కౌన్సిల్‌కు ఉంటుంది, మరియు ఈ ప్రకటనను జతచేసిన తర్వాత మాత్రమే బిల్లు ప్రజా సభ ముందుకు వెళుతుంది. ఒకవేళ దిగువ సభలో బిల్లు కౌన్సిల్‌కు ఆమోదయోగ్యం కాని రూపంలో ఆమోదించబడితే, ఆ చట్టంపై కౌన్సిల్‌కు సస్పెన్సరీ వీటో అధికారం ఉంటుంది, మరియు అటువంటి బిల్లు చట్టంగా మారడానికి దిగువ సభలో మళ్లీ ఆమోదించబడటానికి ప్రత్యేక వెయిటెడ్ మెజారిటీ అవసరం. పరిపాలనను పర్యవేక్షించడం, నివేదికలను కోరడం, విచారణలను ప్రారంభించడం మొదలైన హక్కులు కూడా మండలికి ఉంటాయి. చివరగా, రాష్ట్రంలోని ఉన్నత పదవులకు నియామకం కోసం మండలి అభ్యర్థులను ప్రతిపాదిస్తుంది. కార్యనిర్వాహక వర్గం ఈ నామినేషన్లకు కట్టుబడి ఉండనప్పటికీ, అది సాధారణంగా మండలి సిఫార్సును అమలు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. మండలిలో ప్రాతినిధ్యం లేని రాష్ట్రానికి సంబంధించిన విషయం పరిశీలనలో ఉన్నప్పుడు, ఆ రాష్ట్రం చర్చించడానికి ఒక ప్రతినిధిని పంపవచ్చు, కానీ మండలిలో ఓటు వేయడానికి కాదు. ఈ పథకం ద్వారా, దిగువ సభ కన్నా విధులు మరియు సిబ్బంది నాణ్యతలో భిన్నమైన, నిజమైన సమాఖ్య సభను ఏర్పాటు చేయవచ్చని, మరియు శ్వేతపత్రంలో పేర్కొన్న దానికంటే ఇది చాలా మెరుగైన రెండవ సభ అవుతుందని వాదించబడుతోంది.

మొట్టమొదటగా, ఇలాంటి సమాఖ్య ఎగువ సభ ఒక చర్చా వేదికగా పనిచేయలేదని మనం గమనించాలి. ప్రతినిధులను నామినేట్ చేసే ప్రభుత్వాలు వారి చేతులకు సంకెళ్లు వేసి, వారు ముందుగా జారీ చేసిన సూచనల ప్రకారమే ఓటు వేయవలసి వచ్చినప్పుడు, మండలిలో చర్చ ఒక ప్రహసనంగా మారుతుంది. చర్చా సభలు ప్రధానంగా ఉద్దేశించిన గొప్ప ప్రయోజనాలైన ఒప్పించడానికి మరియు ఒప్పించబడటానికి అవకాశం గానీ, హక్కు గానీ లేదు. ఏం జరుగుతుందంటే, వివిధ విభాగాల ప్రభుత్వాలు ముందుగా, తదుపరి సమావేశం కోసం మండలి అజెండాలో పొందుపరిచిన ప్రశ్నలను చర్చిస్తాయి. సమాఖ్యలోని ఇతర ప్రభుత్వాలు లేదా విభాగాల అభిప్రాయాలు, వాదనలచే ప్రభావితం కాకుండా వాటిపై తమ సొంత నిర్ణయాలకు వస్తాయి. ఆ తర్వాత, కేవలం రికార్డుల కోసం మాత్రమే జరిగే ఈ నిష్ఫలమైన, నామమాత్రమైన చర్చ అనే ప్రహసనాన్ని ముగించుకుని, తమ తరపున ఆ నిర్ణయాలను అక్కడ నమోదు చేయడానికి తమ ప్రతినిధులను మండలికి పంపుతాయి. నిజానికి, ఈ సంస్థను ఒక పరిపాలనా మండలిగా వర్ణించారు. ఈ వర్ణనే దానికి అతిపెద్ద నింద. ప్రజా సభ గొంతు నొక్కే శక్తి గల పరిపాలనా మండలిని స్థాపించడం అంటే, కనీస ప్రాథమిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని కూడా నిరర్థకం చేయడమే. అంతేకాక, ఇది శక్తివంతమైన ప్రభుత్వానికి కూడా సహాయపడదు. ఎందుకంటే, సొంతంగా ఎటువంటి బాధ్యతలు లేని ఈ మండలి, నివేదికల కోసం కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని నిరంతరం వేధిస్తూ, జోక్యం చేసుకునే విచారణల ద్వారా ప్రజా సభ పట్ల స్పష్టమైన, నిర్దిష్టమైన బాధ్యతతో కూడిన అధికారాల వినియోగాన్ని బలహీనపరుస్తుంది. చర్చల ద్వారా జరిగే ప్రభుత్వ మౌలిక ఆధారానికి ఇంతకంటే వినాశకరమైనది మరొకటి ఊహించలేము.

రెండవదిగా, ఈ 60 సీట్లను వివిధ యూనిట్ల మధ్య ఎలా పంపిణీ చేస్తారనే దానిపై సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ ఎటువంటి వివరాలు ఇవ్వలేదు. అన్ని యూనిట్లకు ప్రత్యక్ష మరియు వ్యక్తిగత ప్రాతినిధ్యం లభించేలా, కొంత పరిమాణంలో సభలు ఉండాలని రాష్ట్రాలలోని ఒక పెద్ద వర్గం అభిప్రాయపడిందనే విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. పెద్ద మరియు నిర్వహించడానికి కష్టంగా ఉండే సభలో కార్యకలాపాలను వేగవంతం చేయడం కష్టమని వ్యతిరేక అభిప్రాయం నొక్కి చెప్పింది. ప్రతినిధుల మధ్య అత్యధిక ఉమ్మడి అంగీకారంతో ఒక రాజీకి రావాలని శ్వేతపత్రం కోరుతోంది. కానీ ప్రాతినిధ్యం యొక్క కనీస అవసరాలను తీర్చడానికి సర్ మీర్జా చెప్పిన 60 సంఖ్య పూర్తిగా సరిపోదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది. ఆయన ఈ విషయాన్ని గుర్తించి, ఒక యూనిట్‌కు కౌన్సిల్‌లో ప్రాతినిధ్యం లేనప్పుడు, దానికి సంబంధించిన విషయం పరిశీలనలో ఉంటే, ఆ యూనిట్ చర్చించడానికి ఒక ప్రతినిధిని పంపాలి కానీ ఓటు వేయడానికి కాదు అని నిబంధన పెట్టారు. కౌన్సిల్‌లో ఓటు హక్కు కేవలం వారికే ఉన్న, ముందుగా నియమించబడిన సంపూర్ణాధికార ప్రతినిధుల ద్వారా ఈ నిస్సహాయ యూనిట్ యొక్క భవితవ్యం ఇప్పటికే నిర్ణయించబడినప్పుడు, ఈ చర్చ వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి? కొన్ని యూనిట్లను మినహాయించడాన్ని ఏ సూత్రం ఆధారంగా సమర్థించవచ్చో సర్ మీర్జా వివరించలేదు. చిన్న, పెద్ద రాష్ట్రాల మధ్య సమానత్వాన్ని సాధించడానికి బదులుగా, ఈ పథకం సమాఖ్యలోని విభాగాల మధ్య ఒక ప్రత్యేక హక్కుల వర్గాన్ని సృష్టిస్తుంది, ఈ ఏర్పాటు సమాఖ్యవాద స్ఫూర్తికి పూర్తిగా విరుద్ధం. చాలా సమాఖ్య రాజ్యాంగాలు సమాఖ్య సభలో సమాఖ్యలోని ప్రతి విభాగానికి ప్రాతినిధ్యం ఇవ్వడమే కాకుండా, రాష్ట్రాల పరిమాణం లేదా జనాభాతో సంబంధం లేకుండా వాటికి ఆ సభలో సమాన ప్రాతినిధ్యం కల్పించడం ద్వారా పూర్తి సమానత్వాన్ని నెలకొల్పాయి. సర్ మీర్జా ఇస్మాయిల్ యొక్క సమాఖ్య మండలి, కేవలం అలా ఉండటానికి బదులుగా…..

. రెండవ ప్రశ్నను పరిశీలించడానికి నాకు చాలా తక్కువ అవకాశం మిగిలింది. సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ ముందు ఇచ్చిన తన సాక్ష్యంలో సర్ శామ్యూల్ హోర్ ఇలా అన్నారు: సమాఖ్య శాసనసభలో, పూర్తిగా బ్రిటిష్ ఇండియన్ అంశం చర్చకు వచ్చినప్పుడల్లా, ఆ ప్రశ్న కార్యనిర్వాహక వర్గం యొక్క భవిష్యత్తుకు సంబంధించినది అయితే తప్ప, రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు చర్చలో గానీ, ఓటింగ్‌లో గానీ పాల్గొనకూడదని భావించబడుతోంది; ఒకవేళ కార్యనిర్వాహక వర్గం యొక్క భవిష్యత్తుకు సంబంధించినదైతే, వారి భాగస్వామ్యాన్ని సమర్థించేంతటి అఖిల భారత ప్రయోజనంగా ఆ విషయం పరిగణించబడుతుంది. సాధ్యమైనంత వరకు, రాష్ట్ర విభాగాలు సమాఖ్య ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా ఏకరీతిగా అధికారాలను అప్పగించేలా ప్రయత్నాలు జరుగుతాయని కూడా ఆయన అన్నారు. కానీ డేవిడ్‌సన్ కమిటీ నివేదికను, ఆ తర్వాత ఈ విషయంపై జరిగిన చర్చలను చదివిన వారికి, ఈ విధంగా అప్పగించిన అధికారాలలో చాలా గణనీయమైన వ్యత్యాసం తప్పనిసరిగా ఉంటుందని తెలుస్తుంది. ఇంకా పరిశీలించని ప్రశ్న ఏమిటంటే: కొన్ని రాష్ట్రాలు మాత్రమే సమాఖ్యకు అప్పగించిన అంశం సమాఖ్య శాసనసభ ముందుకు వస్తే అనుసరించాల్సిన విధానం ఏమిటి? ఆ ప్రత్యేక అధికారాన్ని వదులుకోని రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు చర్చలో పాల్గొనగలరా, లేక అది తమకు సంబంధించిన విషయం కానందున వారు దూరంగా ఉండాలా? ‘లోపలికి, బయటకు’ అనే సూత్రాన్ని కఠినంగా అమలు చేస్తే, ప్రభావితం కాని ఈ రాష్ట్రాలు తప్పనిసరిగా బయట నిలబడాలి. దాని ఫలితంగా, అటువంటి ప్రశ్నలపై, శాసనసభలో బ్రిటిష్ ఇండియన్ ప్రతినిధులందరూ మరియు ఆ విషయంలో సమాఖ్య శాసనసభ నిర్ణయానికి కట్టుబడి ఉండటానికి అంగీకరించిన రాష్ట్ర ప్రతినిధులు మాత్రమే ఉంటారు. అలా అయితే, శాసనసభలోని రెండు సభలలో రాష్ట్రాలు తమకు తాము సంపాదించుకున్న వెయిటేజ్ విలువ ఏమిటి? ఆ వెయిటేజ్ రాష్ట్రాలను నిజమైన అసమర్థత నుండి కాపాడటానికి ఉద్దేశించినదై ఉండాలి, లేదా కాకపోయి ఉండాలి. నేను ఇప్పుడు పరిశీలిస్తున్నటువంటి కేసులలో, ఆ వెయిటేజ్ ఎటువంటి రక్షణ కాదు. సమాఖ్య శాసన మరియు పరిపాలన ప్రయోజనాల కోసం రాష్ట్రాలను బ్రిటిష్ ఇండియా నుండి వేరుగా చూడవచ్చని చాలా తప్పుగా భావించడం వల్లే ఈ ఇబ్బంది తలెత్తింది. సమాఖ్య లేవనెత్తబోయే సమస్యకు ఇది ఒక ఉదాహరణ. ఈ పరిస్థితి యొక్క చిక్కులను పండితులు మరింతగా పరిశోధించడానికే నేను వదిలివేస్తున్నాను.

మీ-గబ్బిటదుర్గాప్రసాద్ -25-4-26-ఉయ్యూరు 

అంతర్జాతీయ మైత్రికి ఒక ఆధారం

త్రివేణి పత్రిక లోని ఆంగ్ల వ్యాసం కు నా అనువాదం (ఇప్పుడున్న యుద్ధ వాతావరణం లో ఈవ్యాసం ప్రాధాన్యత ఉందని భావిస్తూ )

రచన: జగదీశన్ ఎం. కుమారప్ప, M.A., Ph.D.

(పూర్వం జాన్ జె. కార్నీలియస్‌గా సుపరిచితులు

మానవాళి సామాజిక  మేధోపరమైన పురోగతిలో, సంస్కృతుల కలయిక అనేది అంతగా గుర్తించబడనప్పటికీ, ఒక ప్రధాన కారకంగా ఉంది  ఉంటుంది. జ్ఞానాన్వేషణలో విదేశానికి వెళ్లి, ఇతర ప్రజల సాంస్కృతిక విజయాలు  కార్యకలాపాల గురించిన జ్ఞానాన్ని తన స్వదేశానికి తీసుకువచ్చిన యాత్రికుడు చేసిన సేవ గురించి మనకు కచ్చితమైన జ్ఞానం దాదాపుగా లేదు, ఇక దానిపై ఖచ్చితమైన అంచనా అసలే లేదు. అదేవిధంగా, సంస్కృతి వ్యాప్తిలో  సద్భావన పెంపొందించడంలో విదేశీ విద్యార్థి పాత్ర ఇప్పటికీ స్పష్టంగా అర్థం కాలేదు. ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత, మానవుని విజ్ఞానశాస్త్రం ప్రపంచంలోని సుదూర దేశాల మధ్య ఒక పొరుగు వాతావరణాన్ని సృష్టించడానికి ఎలా సహాయపడిందో, అలాగే మానవుని ఆధ్యాత్మిక ఆదర్శాల పొరుగు వాతావరణం కూడా జాతుల మధ్య సౌభ్రాతృత్వాన్ని సృష్టించడానికి సహాయపడాలనే తీవ్రమైన కోరిక ఏర్పడింది. నూతన యుగం యొక్క ఆలోచనాపరులైన నాయకులు మరియు ప్రవక్తలు అందరూ ఒక ఉమ్మడి సమావేశ స్థలం కోసం అన్వేషిస్తున్నారు,  ఈ నూతన యుగం  నిగూఢ ఉద్దేశ్యం వెల్లడి చేయబడి, సాకారం అయ్యేలా వివిధ జాతులను ఏకతాటిపైకి తీసుకురావడానికి దానిని ఉపయోగించుకుంటున్నారు.

ఒక విశాలమైన విశ్వాసం

విజ్ఞానశాస్త్రం భౌతిక అవరోధాలను తొలగించడంలో సహాయపడినప్పటికీ, ఇతర అడ్డంకులు పుట్టుకొచ్చాయి, అవి మానవజాతిలోని వివిధ జాతుల ఐక్యతకు విఘాతం కలిగిస్తున్నాయి. అందుకే, పాత పరిమితులు ఇంకా వాస్తవంగా ఉన్నట్లే మనుషులు జీవిస్తున్నారని కవి టాగోర్ సరిగ్గానే ఎత్తిచూపారు. సహజ సరిహద్దుల స్థానంలో, వలస చట్టాలు, నిషేధిత సుంకాలు, పాస్‌పోర్ట్ నిబంధనలు మొదలైన కృత్రిమ బహిష్కరణ పద్ధతులను వారే ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ఈ కొత్త ఆటంకాలు కృత్రిమమైనవి కాబట్టి, అవి ప్రజలకు భారంగా ఉండటమే కాకుండా, వాటి నిర్జీవ భౌతిక శక్తితో వారి నైతిక స్వభావంలో వైకల్యాలను సృష్టిస్తాయని కవి అంటారు. అందువల్ల, భౌతికంగా దగ్గరైనప్పటికీ, ఇటువంటి అడ్డంకులు వివిధ జాతులను ఆధ్యాత్మికంగా వేరుగా ఉంచడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. కాబట్టి, ప్రపంచ పొరుగు ప్రాంతాన్ని ఒక సోదరభావంగా మార్చాలంటే, మునుపెన్నడూ లేనంత విస్తృతమైన, లోతైన భావన కలిగిన, బలమైన ఐక్యతను మానవాళి గ్రహించేలా సహాయపడటం ద్వారా మాత్రమే అది సాధ్యమవుతుంది. మన సమస్య గొప్పది మరియు సంక్లిష్టమైనది కాబట్టి, దానిని మరింత విస్తృత స్థాయిలో పరిష్కరించడానికి మనం ప్రయత్నించాలి; మరింత గొప్ప విశ్వాసం ద్వారా మనిషిలోని దైవత్వాన్ని గ్రహించాలి;  మన విశ్వాస దేవాలయాన్ని పటిష్టమైన, ప్రపంచవ్యాప్త ప్రాతిపదికన నిర్మించాలి.

యుద్ధాన్ని అంతం చేయడానికి గొప్ప ఐరోపా యుద్ధం జరిగింది, అయినప్పటికీ ఆ యుద్ధానికి ముందు ఉన్న దానికంటే ఈ రోజు మనం శాంతికి మరింత దూరంగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నాము. జాతీయవాద స్ఫూర్తి ఇంకా ముందుకు సాగుతూనే ఉంది  ఎంతోమంది దూరదృష్టి గల రాజనీతిజ్ఞులు హెచ్చరికలు జారీ చేస్తున్నారు. ఇటీవలే ప్రఖ్యాత ఆంగ్ల తత్వవేత్త  ప్రముఖ రచయిత బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ ఇలా రాశారు: ఆధునిక ప్రపంచంలో అత్యంత బలమైన ప్రజాస్వామ్య భావోద్వేగం జాతీయవాదమే, మరియు అదే దేశాలను నాశనానికి గురిచేస్తోంది. విధ్వంసక పద్ధతులు అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ, రాబోయే గొప్ప యుద్ధంలో ఇరువైపులా దాదాపు సగం పౌర జనాభా చనిపోతుందని ఆశించవచ్చు. 1914 నుండి ప్రతి దేశంలోని మేధావులు, జాతీయ విద్వేషాలను రెచ్చగొట్టడం, అసత్య ప్రచారాన్ని వ్యాప్తి చేయడం  తమ ప్రభుత్వాల యుద్ధ కార్యాలయాలకు, నౌకాదళ విభాగాలకు తమ మేధస్సును అమ్ముకోవడం ద్వారా ఈ విపత్తును వేగవంతం చేయడానికి, తీవ్రతరం చేయడానికి తమ శాయశక్తులా ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఈ ఉన్మాదం నుండి, ప్రపంచాన్ని రక్షించాలనుకునే వారందరూ ఖచ్చితంగా పక్కకు తప్పుకోవాలి. యుద్ధం, అది ధర్మమైనా, అధర్మమైనా, ఆత్మరక్షణ కోసమైనా, దాడి కోసమైనా, ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్రం పుణ్యమా అని, ఇరుపక్షాలకూ విలువైన ప్రతీదాని మరణానికి దారితీస్తుంది.

జాతీయవాద ముప్పు

అంతర్జాతీయ అసూయ, వాణిజ్య పోటీ, ఆయుధాల కోసం ఆరాటం పరాధీన జాతుల తిరుగుబాటు, సమీప భవిష్యత్తులో ప్రపంచాన్ని ఒక సార్వత్రిక వినాశనంతో ముంచెత్తేలా కనిపిస్తున్నాయి. జాతీయవాద స్ఫూర్తితో ప్రపంచం ఈ విధంగా ముప్పునకు గురైనప్పుడు, శాంతి పాలనను, మానవ సౌభ్రాతృత్వాన్ని తీసుకురావడానికి ఏదైనా మార్గం ఉందా? ఈ ప్రపంచం ఒక నైతిక ప్రపంచం. మానవ సంబంధాలలో మనం నైతిక సూత్రాలను గుర్తించనంత కాలం, మనం జాతి నిరంకుశత్వంలోనే కొనసాగుతాము. విశ్వ శాంతి ఉండదు, అంతర్జాతీయ స్నేహం ఉండదు. జాతీయవాదం మానవ సమాజపు సంపూర్ణతను విచ్ఛిన్నం చేసింది; అంతేకాకుండా, అది జాతుల మధ్య అవగాహనకు హానికరమైన సామూహిక భావాలను నిరంతరం వెలువరించే సామాజిక వాతావరణాన్ని సృష్టించింది. అనేక దుష్ట భావోద్వేగాలు, వినాశకరమైన ఆలోచనలు ఇప్పుడు దేశాల సమాజాన్ని నియంత్రిస్తున్నాయి: జాతి అహంకారం ఇతరుల పట్ల ధిక్కారాన్ని, ద్వేషాన్ని సృష్టిస్తోంది; సంపద, అధికారంపై దురాశ శక్తిమంతులు తమ నాగరికత ప్రయోజనాల నుండి బలహీనులను దూరం చేసేలా చేస్తోంది; సమానంగా శక్తివంతమైన ఇతర దేశాలపై అనుమానం, అపనమ్మకం ఆరోగ్యకరమైన మానవ సంబంధాల సారాన్ని తినేస్తున్నాయి; వాణిజ్య, రాజకీయ దురాశ నిస్సహాయ ప్రజలను, వారి భూములను దోపిడీ చేస్తున్నాయి. ఈ విధంగా జాతీయవాద స్ఫూర్తి మనిషిని అతని లక్ష్యం  గొప్పతనం నుండి, అతని సమాజాన్ని దాని సంపూర్ణత యొక్క సౌందర్యం నుండి దూరం చేస్తోంది.

ప్రపంచ పరిస్థితిలోని ఈ కలవరపరిచే అంశాలు ఉన్నప్పటికీ, మానవ చరిత్రలో ఒక నూతన యుగం ఉదయిస్తున్నట్లు మనకు కనిపిస్తోంది. ఫ్రెంచ్ విప్లవం ఐరోపాను ఆలోచనలోనూ, జీవితంలోనూ పునరుజ్జీవింపజేసినట్లే, గొప్ప ఐరోపా యుద్ధం కూడా ప్రపంచాన్ని నలుమూలలా కుదిపేసి, నూతన ఆలోచనా ప్రవాహాలను, ఆధ్యాత్మిక శక్తులను విడుదల చేసింది.

ప్రాచ్యం మరియు పాశ్చాత్యం

ప్రాచ్యంతో సాంస్కృతిక సంబంధాల సంగతేమిటి? అని పాఠకులు ఇప్పుడు బహుశా అడగవచ్చు. గత శతాబ్దంలో పాశ్చాత్య, ప్రాచ్య దేశాల మధ్య పెద్దగా సాంస్కృతిక మార్పిడి జరగనప్పటికీ, అప్పట్లో విద్యా పురోగతికి ఐరోపా కేంద్రంగా ఉండటంతో, పెద్ద సంఖ్యలో విద్యార్థులు ఐరోపాలోని విద్యా కేంద్రాలకు వలస వెళ్లారు. ఆక్స్‌ఫర్డ్, కేంబ్రిడ్జ్, లండన్, పారిస్, బెర్లిన్ మొదలైన కేంద్రాలు ప్రాచ్య దేశాల విద్యార్థులలో చాలా ప్రాచుర్యం పొందాయి. అయితే, గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా, ఆసియా నుండి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు విద్యార్థుల వలస క్రమంగా పెరిగింది. అమెరికన్ కళాశాలలు  విశ్వవిద్యాలయాలలో విదేశీ విద్యార్థుల నమోదును బట్టి చూస్తే, ప్రస్తుతం అత్యధిక సంఖ్యలో ప్రాచ్య దేశాల నుండే విద్యార్థులు ఉన్నారని తెలుస్తోంది. కొంతకాలంగా, జపాన్  అమెరికా మధ్య సంబంధాలు బాగా ఉద్రిక్తంగా ఉన్నాయి. ఆ పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఇరు దేశాల మధ్య స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ప్రోత్సహించడానికి ఇటీవల న్యూయార్క్ లో ఒక జపనీస్-అమెరికన్ సాంస్కృతిక సంఘం ఏర్పాటు చేయబడింది. ప్రస్తుతం అమెరికాలోని వివిధ సంస్థలలో జపాన్‌కు చెందిన 650 మంది విద్యార్థులు చదువుతున్నారని గమనించడం సంతోషకరమైన విషయం. అదేవిధంగా, కొరియా, ఫిలిప్పీన్స్  భారతదేశం నుండి విద్యార్థులు ఇప్పుడు జ్ఞానాన్వేషణలో భాగంగా పెద్ద సంఖ్యలో అమెరికాకు వలస వెళ్తున్నారు. అమెరికా విద్యా కేంద్రాలలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రపంచ దేశాలన్నింటిలో, చైనా నుండే అత్యధిక సంఖ్యలో విద్యార్థులు ఉన్నారు, వారి నమోదు రెండు వేలకు పైగా ఉంది.

తమ ఆసియా ఆక్రమిత ప్రాంతాలతో ఇంగ్లాండ్, ఫ్రాన్స్  హాలండ్, మరియు శాస్త్రీయ పాండిత్య సంప్రదాయాలున్న జర్మనీ, ప్రాచ్య దేశాలపై ఆసక్తి చూపడమే కాకుండా, అత్యుత్తమ ప్రాచ్య పండితులను  ప్రాచ్య అధ్యయన పాఠశాలలను స్థాపించడం సహజమే. అయితే, అమెరికాకు ప్రాచ్య దేశాలపై ప్రత్యేక ఆసక్తి ఏమీ లేదు, ఎందుకంటే ఆ సమయంలో అది తన సొంత దేశీయ సమస్యలతోనే ఎక్కువగా నిమగ్నమై ఉంది. అమెరికన్లు “సమీప ప్రాచ్యం”  “సుదూర ప్రాచ్యం” అని మాట్లాడినప్పటికీ, అమెరికాకు సంబంధించినంత వరకు అవి తప్పుడు పేర్లు అనే వాస్తవాన్ని వారు విస్మరిస్తారు. ఉదాహరణకు, నేపుల్స్ న్యూయార్క్ నుండి ఎంత దూరంలో ఉందో, యోకోహామా కూడా సియాటిల్ నుండి అంతే దూరంలో ఉంది. చైనా, జపాన్, ఫిలిప్పీన్స్  డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్‌లను కలిగి ఉన్న “సుదూర ప్రాచ్యం”, వాస్తవానికి, “సమీప ప్రాచ్యం” అని పిలవబడే దానికంటే యునైటెడ్ స్టేట్స్‌కు దగ్గరగా ఉంది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, అమెరికా ఇప్పుడు ప్రాచ్య దేశాల పట్ల ఎక్కువ ఆసక్తి చూపడం ప్రారంభించడం సంతోషకరమైన విషయం.

అమెరికాలోని అనేక ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాలు ప్రాచ్య దేశాల విద్యార్థులకు స్కాలర్‌షిప్ సహాయం అందించడమే కాకుండా, ప్రాచ్య విషయాలపై కోర్సులను కూడా ప్రవేశపెడుతున్నాయి. ఇటీవల ఐదు వందలకు పైగా విద్యాసంస్థలపై జరిపిన ఒక పరిశోధనలో, వాటిలో నూట పదకొండు సంస్థలు ప్రాచ్య సాహిత్యం, తత్వశాస్త్రం మరియు మతాలపై కోర్సులను అందిస్తున్నాయని, వాటిలో మొత్తం ఆరు వేల మందికి పైగా విద్యార్థులు చేరారని వెల్లడైంది. హార్వర్డ్ మరియు కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయాలు ప్రాచ్య భాషలు, లలిత కళలు చరిత్రపై కోర్సులను అందిస్తున్నాయి. ప్రిన్స్‌టన్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రస్తుతం 3,000కు పైగా ప్రాచ్య మరియు పాశ్చాత్య వ్రాతప్రతులను వర్గీకరించడానికి, సవరించడానికి, ప్రచురించడానికి మరియు కొన్ని సందర్భాల్లో అనువదించడానికి ఒక బృహత్తర ప్రాజెక్టును చేపట్టింది. వాటిలోని సమాచారం క్రూసేడ్‌ల గురించిన ప్రస్తుత జ్ఞానంలోని కొన్ని అంశాలను మార్చడానికి సహాయపడుతుందని, అలాగే భౌగోళిక శాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, అంకగణితం, ఖగోళ శాస్త్రం మరియు వైద్యశాస్త్ర చరిత్రను వెల్లడిస్తుందని, తద్వారా పాశ్చాత్య ప్రజలు అరబ్ మరియు ఇతర ప్రాచ్య నాగరికతలకు ఎంతగా రుణపడి ఉన్నారో బహిర్గతం చేస్తుందని నివేదించబడింది. ప్రిన్స్‌టన్ చేపట్టిన ఈ పని పూర్తి కావడానికి శతాబ్దాలు పడుతుందని అంచనా వేయబడింది, మరియు అది పూర్తయినప్పుడు, ఆ విశ్వవిద్యాలయం ప్రాచ్య సంస్కృతి చరిత్రకు ఒక విశిష్టమైన కృషి చేసి, అటువంటి కృషికి గొప్ప కేంద్రంగా పేరు సంపాదించుకుంటుంది.

తూర్పున ఉన్న ఈ విశిష్టమైన సంస్థలు కాకుండా, ప్రాచ్య వ్యవహారాలపై ఆసక్తికి ప్రధాన కేంద్రాలు పసిఫిక్ తీరంలో ఉన్నాయి. ప్రాచ్య దేశాలకు ఎదురుగా ఉన్నందున, పసిఫిక్ తీర రాష్ట్రాలు వారితో సన్నిహిత సంబంధాలను పెంపొందించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి – ఈ సంబంధాలు కేవలం పెరిగిన వాణిజ్యం  ప్రయాణాల వల్ల మాత్రమే కాకుండా, ఆ ప్రాంతంలోని ప్రాచ్య  అమెరికన్ ప్రజల మధ్య దీర్ఘకాలంగా దెబ్బతిన్న సంబంధాలు క్రమంగా సర్దుబాటు కావడం వల్ల కూడా ఏర్పడుతున్నాయి. ప్రాచ్య అధ్యయనాలపై అమెరికాకు ఆసక్తి ఇటీవలే మొదలైంది. ఐరోపాలో ప్రాచ్య దేశాల సాహిత్యం, భాష, చరిత్ర  కళలకు చాలా కాలంగా ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. ఐరోపా కొంతమంది ప్రముఖ ప్రాచ్య పండితులను తయారు చేసినప్పటికీ, సంఖ్యాపరంగా చూస్తే, ఐరోపా విశ్వవిద్యాలయాల నుండి వెలువడిన వారి సంఖ్య చాలా తక్కువ. కానీ, దీర్ఘకాలిక ఆసక్తి మరియు సన్నిహిత సంబంధాల కారణంగా, ప్రాచ్య వ్యవహారాలలో చిన్నతనం నుండే ప్రావీణ్యం పొందిన వారి మనస్సులు పరిపక్వం చెందడానికి వీలు కలిగింది. అందువల్ల, వారు చేసిన పని చాలావరకు ఉన్నత నాణ్యతతో ఉంది. కాలక్రమేణా అమెరికా కూడా నిజమైన ప్రతిభ, అసలైన సామర్థ్యం గల ప్రాచ్య పండితులను తయారు చేస్తుంది. ఇటీవలి వరకు అమెరికా కళలు, భాషల కంటే సమకాలీన రాజకీయాలు, ఆర్థిక శాస్త్రాల అధ్యయనంపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెట్టింది. పాశ్చాత్య ప్రపంచం ప్రాచ్యం నుండి, దాని గురించి మరింతగా నేర్చుకోవలసిన సమయం ఆసన్నమైందని యూరప్, అమెరికా రెండింటిలోనూ ఇటీవల గుర్తించిన దృష్ట్యా, పాశ్చాత్య దేశాలలోని చాలా విద్యాసంస్థలలో ప్రాచ్య సాహిత్యం, చరిత్ర, తత్వశాస్త్రం, మతాల అధ్యయనాలకు ఇప్పుడు ప్రాచుర్యం లభిస్తోంది.

త్రివేణి కళ, సాహిత్యం, చరిత్ర మరియు సంస్కృతికి అంకితం చేయబడింది. భారతదేశంలోని వివిధ భాషలలోని సృజనాత్మక రచనలను ఆంగ్లంలోకి అనువదించి, అన్ని రాష్ట్రాల ప్రజలకు మరియు బయటి ప్రపంచానికి అందించడమే దీని ప్రధాన విధి.

త్రివేణి పత్రిక గురించి

1927 డిసెంబర్ 25న మద్రాసులో స్థాపించబడిన “త్రివేణి”, ఎనభై సంవత్సరాలుగా భారతదేశంలో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి ఒక ప్రచార సాధనంగా ఉంది. సాహిత్యం, చరిత్ర, కళలకు  ప్రజా జీవితంలోని ప్రతి రంగంలో ఆదర్శవాద వ్యాప్తికి అంకితమైన ఈ పత్రిక, భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న విభిన్న కళా, సాంస్కృతిక ప్రేమికులను ఒకచోట చేర్చాలనే తన ఆకాంక్షలను  భారతీయ పునరుజ్జీవనాన్ని దాని బహుముఖ కోణాలలో బయటి ప్రపంచానికి వివరించాలనే లక్ష్యాన్ని విజయవంతంగా నెరవేర్చుకుంది.

తన ప్లాటినం జూబ్లీ వేడుకలతో పాటుగా, త్రివేణి ఫౌండేషన్ ఈ పత్రికను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పాఠకులకు అందించాలని నిర్ణయించింది. ఈ లక్ష్యంతో, త్రివేణి ఫౌండేషన్ తన తొంభై ఏడు సంవత్సరాల ప్రచురణను డిజిటలైజ్ చేసే ప్రాజెక్టును చేపట్టింది.

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-4-26-ఉయ్యూరు 

శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.182 వ భాగం.25.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.182 వ భాగం.25.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.28 వ భాగం.24.4.26.

త్రివేణి సంపాదకులు శ్రీ కోలవెన్ను రామ కోటీ శ్వర రావు గారి జీవితానుభవాలు.4 వ భాగం.24.4.26.

త్రివేణి సంపాదకులు శ్రీ కోలవెన్ను రామ కోటీ శ్వర రావు గారి జీవితానుభవాలు.4 వ భాగం.24.4.26.

శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.181 వ భాగం.24.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.181 వ భాగం.24.4.26.

శ్రీ వాసవి కన్యకా దేవి పురాణం.1 వ భాగం.23.4.26.https://youtu.be/6fCOWtCUXAA