సాహిత్య నోబెల్ పొందిన కళాత్మక సృజనాత్మక అమెరికన్ నవలా కారుడు ఎర్నెస్ట్ హెమింగ్వే జీవిత చరిత్ర -5
_Evan Shipman at the Lilas_
ఇవాన్ షిప్మన్ ఎట్ ది లిలాస్_
సిల్వియా బీచ్ గ్రంథాలయాన్ని నేను కనుగొన్న రోజు నుండి, తుర్జెనెవ్ రచనలన్నీ, గోగోల్ రచనలలో ఆంగ్లంలో ప్రచురితమైన వాటిని, టాల్స్టాయ్ యొక్క కాన్స్టాన్స్ గార్నెట్ అనువాదాలను, మరియు చెకోవ్ యొక్క ఆంగ్ల అనువాదాలను చదివాను.
మేము పారిస్కు రాకముందే, టొరంటోలో, కేథరీన్ మాన్స్ఫీల్డ్ ఒక మంచి కథా రచయిత్రి అని, గొప్ప కథా రచయిత్రి అని కూడా నాకు చెప్పారు.
కానీ చెకోవ్ తర్వాత ఆమె రచనలను చదవడం, ఒక మంచి మరియు సరళమైన రచయిత అయిన, స్పష్టంగా మరియు క్షుణ్ణంగా మాట్లాడే ఒక వైద్యుని కథలతో పోలిస్తే, ఒక యువ అవివాహిత యొక్క జాగ్రత్తగా కృత్రిమంగా అల్లిన కథలను విన్నట్లుగా ఉండేది.
మాన్స్ఫీల్డ్ దాదాపు బీరు లాంటిది. నీళ్ళు తాగడమే మేలు. కానీ చెకోవ్ స్పష్టత తప్ప నీళ్ళలాంటి వాడు కాదు. అందులో కొన్ని కథలు కేవలం పాత్రికేయ రచనల్లా అనిపించేవి. కానీ అద్భుతమైనవి కూడా ఉన్నాయి.
దోస్తోయెవ్స్కీ రచనలలో నమ్మదగినవి, నమ్మలేనివి ఉండేవి, కానీ కొన్ని మాత్రం ఎంత నిజమంటే, వాటిని చదువుతున్నప్పుడు మీలో మార్పు తెచ్చేవి; బలహీనత మరియు పిచ్చి,
దుష్టత్వం మరియు పుణ్యత్వం, మరియు జూదం యొక్క ఉన్మాదం అక్కడ ఉన్నాయి,
టర్జెనెవ్లో మీకు ప్రకృతి దృశ్యం రహదారులు తెలిసినట్లుగా, టాల్స్టాయ్లో సైన్యాల కదలిక, భూభాగం, అధికారులు, సైనికులు
పోరాటం తెలిసినట్లుగా.
టాల్స్టాయ్ రచన, అంతర్యుద్ధంపై స్టీఫెన్ క్రేన్ రాసిన రచనను,
యుద్ధాన్ని ఎన్నడూ చూడని, కేవలం యుద్ధాల గురించి, చరిత్రల గురించి చదివి, మా తాతయ్యల ఇంట్లో నేను చదివి, చూసిన బ్రాడీ ఛాయాచిత్రాలను మాత్రమే చూసిన ఒక అనారోగ్య బాలుడి అద్భుతమైన ఊహలా అనిపించేలా చేసింది.
స్టెండల్ రాసిన _చార్ట్రూస్ డి పార్మే_ చదివే వరకు, టాల్స్టాయ్ రచనలలో తప్ప యుద్ధం ఎలా ఉండేదో నేను ఎప్పుడూ చదవలేదు, స్టెండల్ రాసిన అద్భుతమైన వాటర్లూ వృత్తాంతం, ఎంతో నిస్తేజంగా ఉన్న ఒక పుస్తకంలో యాదృచ్ఛికంగా దొరికిన భాగం. రచన అనే ఈ సరికొత్త ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టి, పారిస్ లాంటి నగరంలో చదవడానికి సమయం దొరకడం,
అక్కడ మీరు ఎంత పేదవారైనా సరే, చక్కగా జీవించడానికి, పని చేయడానికి ఒక మార్గం ఉండటం, మీకు ఒక గొప్ప నిధిని ఇచ్చినట్లుగా అనిపించింది. మీరు ప్రయాణం చేసేటప్పుడు కూడా మీ నిధిని మీతో తీసుకెళ్లవచ్చు, మరియు మేము స్విట్జర్లాండ్ మరియు ఇటలీలో నివసించిన పర్వతాలలో, ఆస్ట్రియాలోని వోరార్ల్బర్గ్లోని ఎత్తైన లోయలో ష్రున్స్ను కనుగొనే వరకు, ఎల్లప్పుడూ పుస్తకాలు ఉండేవి, కాబట్టి మీరు కనుగొన్న కొత్త ప్రపంచంలో జీవించేవారు – మంచు, అడవులు, హిమానీనదాలు, వాటి శీతాకాలపు సమస్యలు, మరియు పగటిపూట గ్రామంలోని హోటల్ టౌబేలో మీ ఎత్తైన ఆశ్రయం, మరియు రాత్రిపూట రష్యన్ రచయితలు మీకు అందిస్తున్న మరో అద్భుతమైన ప్రపంచంలో మీరు జీవించవచ్చు. మొదట రష్యన్లు ఉండేవారు; ఆ తర్వాత మిగతావారందరూ వచ్చారు. కానీ చాలా కాలం పాటు రష్యన్లు మాత్రమే ఉన్నారు.
ఒకసారి మేము బౌలేవార్డ్ అరాగోలో టెన్నిస్ ఆడి ఇంటికి నడుచుకుంటూ వస్తున్నప్పుడు, ఎజ్రా నన్ను తన స్టూడియోకి ఒక డ్రింక్ కోసం పిలిచాడు. అప్పుడు నేను అతన్ని దోస్తోయెవ్స్కీ గురించి నిజంగా ఏమనుకుంటున్నావని అడిగాను.
“నిజం చెప్పాలంటే, హేమ్,” ఎజ్రా అన్నాడు, “నేను రష్యన్లను ఎప్పుడూ చదవలేదు.”
అది సూటిగా చెప్పిన సమాధానమే, ఎజ్రా మాటలతో నాకు అంతకు ముందు ఎప్పుడూ వేరే రకంగా సమాధానం ఇవ్వలేదు. కానీ నాకు చాలా బాధగా అనిపించింది, ఎందుకంటే అప్పట్లో ఒక విమర్శకుడిగా నేను అత్యంతగా ఇష్టపడి, నమ్మిన వ్యక్తి ఇతనే; ఉపయోగించాల్సిన ఏకైక సరైన పదం ‘సరైన పదం’ అని నమ్మిన వ్యక్తి; కొన్ని పరిస్థితులలో కొంతమంది వ్యక్తులను నమ్మకూడదని నేను తర్వాత నేర్చుకున్నట్లే, విశేషణాలను నమ్మకూడదని నాకు నేర్పిన వ్యక్తి ఇతనే; మరియు దాదాపు ఎప్పుడూ ‘సరైన పదం’ ఉపయోగించని, అయినా కూడా తన పాత్రలకు మరెవరూ చేయనంతగా జీవం పోసిన వ్యక్తి గురించి అతని అభిప్రాయం నాకు కావాలి.
“ఫ్రెంచ్ భాషనే ఉపయోగించు,” అన్నాడు ఎజ్రా. “అక్కడ నువ్వు నేర్చుకోవాల్సింది చాలా ఉంది.”
“నాకు తెలుసు,” అన్నాను నేను. “నేను అన్నిచోట్లా నేర్చుకోవాల్సింది చాలా ఉంది.”
తరువాత ఎజ్రా స్టూడియో నుండి బయలుదేరి, రంపపు మిల్లు వైపు వీధి వెంట నడుస్తూ, ఎత్తైన గోడలున్న ఆ వీధి చివరన ఉన్న ఖాళీ ప్రదేశం వైపు చూశాను. అక్కడ ఆకులు రాలిన చెట్లు, వాటి వెనుక బౌలేవార్డ్ సెయింట్-మిచెల్ వెడల్పుకు అడ్డంగా ఉన్న బాల్ బుల్లియర్ యొక్క సుదూర ముఖభాగం కనిపించాయి.
నేను గేటు తెరిచి, అప్పుడే కోసిన కలపను దాటుకుంటూ లోపలికి వెళ్లి, పెవిలియన్ పై అంతస్తుకు దారితీసే మెట్ల పక్కన ఉన్న నా రాకెట్ను దాని ప్రెస్లోనే వదిలేశాను. నేను మెట్ల పైనుంచి పిలిచాను కానీ ఇంట్లో ఎవరూ లేరు.
“మేడమ్ బయటకు వెళ్లారు, _బోన్_ మరియు పాప కూడా,” అని రంపపు మిల్లు యజమాని భార్య నాకు చెప్పింది. ఆమె ఒక గట్టి మనిషి, బాగా బొద్దుగా, రాగి రంగు జుట్టుతో ఉంది, నేను ఆమెకు ధన్యవాదాలు చెప్పాను.
“మిమ్మల్ని కలవడానికి ఒక యువకుడు వచ్చాడు,” అని ఆమె, ‘మాన్సియర్’కు బదులుగా ‘జూన్ హోమ్’ అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తూ చెప్పింది. “అతను లిలాస్లో ఉంటానని చెప్పాడు.”
“చాలా ధన్యవాదాలు,” నేను అన్నాను. “మేడమ్ లోపలికి వస్తే, నేను లిలాస్లో ఉన్నానని దయచేసి ఆమెకు చెప్పండి.”
“ఆమె స్నేహితులతో బయటకు వెళ్లింది,” అని ఆ భార్య చెప్పి, తన ఊదా రంగు డ్రెస్సింగ్ గౌనును సర్దుకుని, తలుపు మూయకుండానే హైహీల్స్తో తన సొంత _డొమైన్_ గుమ్మంలోకి వెళ్లిపోయింది.
నేను ఎత్తైన, మరకలు పడి, చారలున్న తెల్లని ఇళ్ల మధ్య వీధిలో నడిచి, తెరిచి ఉన్న, ఎండగా ఉన్న చివర కుడివైపుకు తిరిగి, లిలాస్లోని సూర్యకిరణాలతో చారలున్న సంధ్యా సమయంలోకి ప్రవేశించాను.
అక్కడ నాకు తెలిసిన వాళ్ళు ఎవరూ లేరు, నేను బయట డాబా మీదకు వెళ్ళాను, అక్కడ ఇవాన్ షిప్మన్ ఎదురుచూస్తూ కనిపించాడు. అతను ఒక గొప్ప కవి, అతనికి గుర్రాల గురించి, రచన గురించి, చిత్రలేఖనం గురించి బాగా తెలుసు, వాటిపై అతనికి శ్రద్ధ కూడా ఉంది. అతను లేచి నిలబడ్డాడు, నేను అతన్ని చూశాను. అతను పొడవుగా, పాలిపోయినట్లుగా, సన్నగా ఉన్నాడు. అతని తెల్ల చొక్కా కాలర్ దగ్గర మురికిగా, చిరిగిపోయి ఉంది. అతని టై జాగ్రత్తగా ముడి వేసి ఉంది. అతను పాతబడి, ముడతలు పడిన బూడిద రంగు సూట్ ధరించాడు. అతని వేళ్ళకు అంటిన మరకలు జుట్టు కన్నా ముదురుగా ఉన్నాయి. అతని గోళ్ళు మురికిగా ఉన్నాయి. అతని ముఖంలో ఎప్పుడూ ఉండే ఆ ప్రేమతో కూడిన, చిన్నచూపుతో నిండిన చిరునవ్వు…
_ “ఇప్పుడు శరదృతువు కదా,” అన్నాను నేను. “నువ్వు తగినంత వెచ్చని దుస్తులు వేసుకుంటున్నట్లు అనిపించడం లేదు.”
“సాయంత్రం పూట మాత్రమే కొంచెం చల్లగా ఉంటుంది,” అన్నాడు ఎవాన్. “నా కోటు వేసుకుంటానులే.”
“అది ఎక్కడుందో నీకు తెలుసా?”
“తెలియదు. కానీ అది సురక్షితమైన చోటే ఉంది.”
“నీకెలా తెలుసు?”
“ఎందుకంటే నేను ఆ కవితను దాని జేబులోనే ఉంచాను కదా.” పెదవులతో పళ్లను గట్టిగా కప్పి ఉంచుతూ అతను మనస్ఫూర్తిగా నవ్వాడు. “నాతో కలిసి ఒక విస్కీ తాగు, ప్లీజ్, హెమ్.”
“సరే.”
“జీన్,” ఎవాన్ లేచి వెయిటర్ను పిలిచాడు. “రెండు విస్కీలు తీసుకురా.”
జీన్ బాటిల్, గ్లాసులు, రెండు పది-ఫ్రాంకుల సాసర్లు (చిన్న పళ్ళేలు) మరియు సోడా సిఫన్ను తెచ్చాడు. అతను కొలత గ్లాసును వాడకుండా, గ్లాసులు ముప్పావు వంతు కంటే ఎక్కువ నిండేలా విస్కీని పోశాడు. జీన్ ఎవాన్ను చాలా ఇష్టపడేవాడు; జీన్కు సెలవు దొరికినప్పుడు ఎవాన్ తరచుగా బయటకు వెళ్లి, ‘పోర్ట్ డి ఓర్లియన్స్’ అవతల ఉన్న మాంట్రూజ్లోని జీన్ తోటలో అతనితో కలిసి పనిచేసేవాడు.
“అతిగా చెప్పకూడదు,” అని ఆ పొడవైన వృద్ధ వెయిటర్తో అన్నాడు ఎవాన్.
“అవి రెండు విస్కీలే కదా?” అని అడిగాడు వెయిటర్.
మేము నీళ్లు కలుపుకున్నాం, అప్పుడు ఎవాన్ ఇలా అన్నాడు, “మొదటి గుక్క చాలా జాగ్రత్తగా తాగు, హెమ్. సరిగ్గా తాగితే, అవి మనల్ని కొంతసేపు ఉత్సాహంగా ఉంచుతాయి.”
“నువ్వు నీ ఆరోగ్యం పట్ల శ్రద్ధ తీసుకుంటున్నావా?” అని అడిగాను నేను.
“అవును, నిజంగానే, హెమ్. మనం వేరే విషయం గురించి మాట్లాడుకుందామా?”
టెర్రస్ మీద ఎవరూ లేరు. శరదృతువుకు తగినట్లుగా నేను లోపల స్వెట్షర్ట్, దాని పైన ఒక షర్ట్, ఆ పైన నీలం రంగు ఉన్నితో చేసిన ఫ్రెంచ్ నావికుల స్వెటర్ వేసుకుని ఉన్నాను కాబట్టి ఎవాన్ కంటే నాకే ఎక్కువ వెచ్చగా అనిపిస్తోంది; అయినా ఆ విస్కీ మా ఇద్దరికీ వెచ్చదనాన్ని ఇచ్చింది.
“నాకు దోస్తోవ్స్కీ గురించి ఆలోచన వస్తోంది,” అన్నాను నేను. “ఒక మనిషి అంత అధ్వాన్నంగా, నమ్మశక్యం కాని రీతిలో అంత చెత్తగా రాస్తూనే, పాఠకుడిలో అంత లోతైన భావనను ఎలా కలిగించగలడు?”
“అది అనువాదం వల్ల అయితే కాదు,” అన్నాడు ఎవాన్. “ఆమె అనువాదంలోనే కదా టాల్స్టాయ్ రచనలు కూడా అద్భుతంగా అనిపిస్తాయి.”
“నాకు తెలుసు. ‘వార్ అండ్ పీస్’ (War and Peace) పుస్తకాన్ని కాన్స్టాన్స్ గార్నెట్ అనువాదం దొరికే వరకు ఎన్నిసార్లు చదవడానికి ప్రయత్నించానో నాకు గుర్తుంది.”
“ఆ అనువాదాన్ని ఇంకా మెరుగుపరచవచ్చని అంటుంటారు,” అన్నాడు ఎవాన్. “అది సాధ్యమేనని నాకు తెలుసు, నాకు రష్యన్ రాకపోయినా సరే. మన ఇద్దరికీ అనువాదాల గురించి తెలుసు కదా. కానీ అది ఒక అద్భుతమైన నవలగా రూపుదిద్దుకుంది—బహుశా అత్యుత్తమమైనది అని నా అభిప్రాయం—దాన్ని ఎన్నిసార్లయినా చదవొచ్చు.”
“నాకూ తెలుసు,” అన్నాను నేను. “కానీ దస్తోయెవ్స్కీని పదే పదే చదవలేం. ఒకసారి ష్రన్స్ (Schruns) దగ్గర ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు మా దగ్గర ఉన్న పుస్తకాలన్నీ అయిపోయాక నేను ‘క్రైమ్ అండ్ పనిష్మెంట్’ (Crime and Punishment) చదివాను; కానీ ఆ తర్వాత చదవడానికి ఏమీ లేనప్పుడు కూడా దాన్ని మళ్ళీ చదవలేకపోయాను. టౌచ్నిట్జ్ (Tauchnitz) ఎడిషన్లో ట్రోలోప్ (Trollope) పుస్తకాలు దొరికేంత వరకు నేను ఆస్ట్రియన్ వార్తాపత్రికలు చదువుతూ, జర్మన్ భాష నేర్చుకుంటూ గడిపాను.”
“టౌచ్నిట్జ్కు దేవుడి ఆశీస్సులు ఉండాలి,” అన్నాడు ఇవాన్. ఆ విస్కీలో మంట పుట్టించే గుణం పోయి, నీళ్లు కలిపిన తర్వాత మరీ ఘాటుగా తయారైంది.
“దస్తోయెవ్స్కీ ఒక చెత్త మనిషి, హెమ్,” అని కొనసాగించాడు ఇవాన్. “అతను నీచమైన వాళ్ళ గురించి, అలాగే సాధువుల గురించి రాయడంలో దిట్ట. అతను అద్భుతమైన సాధువుల పాత్రలను సృష్టిస్తాడు. అతన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చదవలేకపోవడం నిజంగా బాధాకరం.”
“నేను ‘ది బ్రదర్స్’ (The Brothers) పుస్తకాన్ని మళ్ళీ చదవడానికి ప్రయత్నిస్తాను. బహుశా అప్పుడు దాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోకపోవడం నా తప్పేమో.”
“దాన్ని కొంతవరకు, లేదా చాలా వరకు మళ్ళీ చదవొచ్చు. కానీ అది ఎంత గొప్పదైనప్పటికీ, ఒక దశలో అది నీకు కోపం తెప్పిస్తుంది.”
“సరే, మొదటిసారి దాన్ని చదివే అవకాశం దొరకడం మన అదృష్టం; బహుశా భవిష్యత్తులో ఇంకా మంచి అనువాదం రావచ్చు.”
“కానీ దానికి లొంగిపోకు, హెమ్.”
“నేను లొంగిపోను. నేను దాన్ని ఎలా చదవాలంటే, అది నాకు తెలియకుండానే నాలో కలిసిపోవాలి; అప్పుడు ఎంత ఎక్కువ చదివితే, అంత ఎక్కువ లోతుగా అర్థమవుతుంది.”
“సరే, జీన్ విస్కీ విషయంలో నేను నీకు మద్దతుగా ఉంటాను,” అన్నాడు ఇవాన్.
“అలా చేస్తే అతను చిక్కుల్లో పడతాడు,” అన్నాను నేను.
“అతను ఇప్పటికే చిక్కుల్లో ఉన్నాడు,” అన్నాడు ఇవాన్.
“ఎలా?”
“యాజమాన్యం మారుతోంది,” అన్నాడు ఇవాన్. “కొత్త యజమానులు డబ్బు ఖర్చు చేసే రకమైన కస్టమర్లను ఆకర్షించాలనుకుంటున్నారు, అందుకే అక్కడ ఒక అమెరికన్ తరహా బార్ను ఏర్పాటు చేయబోతున్నారు. వెయిటర్లు తెల్లటి జాకెట్లు వేసుకోవాలి, హెమ్; అంతేకాదు, వాళ్ళు తమ మీసాలను తీసేయడానికి సిద్ధంగా ఉండాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు.”
“ఆండ్రీ మరియు జీన్ల విషయంలో వాళ్ళు అలా చేయలేరు.” “వాళ్లు అలా చేయలేకపోవాలి, కానీ చేస్తారు.”
“జీన్ జీవితమంతా మీసం పెంచుతూనే ఉన్నాడు. అది డ్రాగూన్ (గుర్రపు దళ సైనికుడి) మీసం. అతను అశ్వదళంలో పనిచేశాడు.”
“అతను దాన్ని కత్తిరించుకోవాల్సిందే.”
నేను మిగిలిన విస్కీని తాగేశాను.
“మరో విస్కీనా, మోన్సియర్?” జీన్ అడిగాడు. “ఒక విస్కీనా, మోన్సియర్ షిప్మాన్?” అతని సన్నని, దయగల ముఖంలో ఆ పెద్ద, కిందకు వాలిన మీసం ఒక భాగంగా ఉండేది; అతని తల పైభాగం బట్టతలగా ఉన్నా, దానిపై అటు ఇటు దువ్విన జుట్టు కింద అది మెరుస్తూ ఉండేది.
“అలా చేయకు, జీన్,” అన్నాను నేను. “అపాయం కొనితెచ్చుకోకు.”
“అందులో ఎలాంటి రిస్క్ లేదు,” అతను మా వైపు చూస్తూ మెల్లగా అన్నాడు. “అక్కడ చాలా గందరగోళం ఉంది. చాలామంది వెళ్లిపోతున్నారు. _Entendu_ (అర్థమైంది కదా), మోన్సియర్స్,” అని అతను గట్టిగా అన్నాడు. అతను కేఫ్లోకి వెళ్లి, విస్కీ బాటిల్, రెండు పెద్ద గ్లాసులు, బంగారు అంచు ఉన్న రెండు పది-ఫ్రాంక్ సాసర్లు (చిన్న పళ్ళేలు) మరియు ఒక సెల్ట్జర్ బాటిల్ తీసుకుని బయటకు వచ్చాడు.
“వద్దు, జీన్,” అన్నాను నేను.
అతను సాసర్ల మీద గ్లాసులను ఉంచి, వాటిని దాదాపు అంచుల వరకు విస్కీతో నింపి, బాటిల్లో మిగిలిన దాన్ని తిరిగి కేఫ్లోకి తీసుకెళ్లాడు. ఇవాన్ మరియు నేను గ్లాసుల్లో కొంచెం సెల్ట్జర్ కలుపుకున్నాం.
“దోస్తోయెవ్స్కీకి జీన్ పరిచయం లేకపోవడం మంచిదైంది,” అన్నాడు ఇవాన్. “ఒకవేళ పరిచయం ఉండి ఉంటే, అతను అతిగా మద్యం సేవించి చనిపోయేవాడేమో.”
“వీటితో మనం ఏం చేయాలి?”
“తాగేయాలి,” అన్నాడు ఇవాన్. “ఇదొక నిరసన. ఇది ప్రత్యక్ష కార్యాచరణ.”
తర్వాతి సోమవారం ఉదయం నేను పని కోసం ‘లిలాస్’ (Lilas)కు వెళ్ళినప్పుడు, ఆండ్రీ నాకు ‘బోవ్రిల్’ (bovril) ఇచ్చాడు; ఇది బీఫ్ సారం (మాంసం రసం) మరియు నీటి మిశ్రమం. అతను పొట్టిగా, బంగారు రంగు జుట్టుతో ఉండేవాడు; ఒకప్పుడు అతని చిన్న మీసం ఉన్న చోట, ఇప్పుడు అతని పెదవి మతగురువు పెదవిలాగా పూర్తిగా మీసం లేకుండా ఉంది. అతను అమెరికన్ బార్టెండర్ ధరించే తెల్లని కోటు వేసుకుని ఉన్నాడు.
“మరి జీన్?”
“అతను రేపు వచ్చే వరకు రాడు.”
“అతను ఎలా ఉన్నాడు?”
“వాస్తవాన్ని అంగీకరించడానికి అతనికి ఎక్కువ సమయం పట్టింది. అతను చాలా…”
దుష్టశక్తికి ఒక ప్రతినిధి_
రాపల్లో (Rapallo)కు వెళ్ళడానికి ‘రూ నోత్ర-దామ్-దే-షామ్ప్స్’ (rue Notre-Dame-des-Champs) వీధిని విడిచిపెట్టే ముందు ఎజ్రా నాతో ఇలా అన్నాడు: “హెమ్, ఈ అఫిము (opium) జాడీని నీ దగ్గరే ఉంచుకో, డన్నింగ్కు అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే అతనికి ఇవ్వు.”
అది ఒక పెద్ద కోల్డ్-క్రీమ్ జాడీ; దాని మూత తీసి చూసినప్పుడు, లోపల ఉన్న పదార్థం నల్లగా, జిగటగా ఉండి, ముడి అఫిము వాసనను వెదజల్లుతోంది. ‘బులేవార్డ్ దే ఇటాలియన్స్’ (Boulevard des Italiens) దగ్గరలోని ‘అవెన్యూ దే లొపెరా’ (avenue de l’Opéra)లో ఒక ఇండియన్ నాయకుడి (Indian chief) దగ్గర దీన్ని కొన్నానని, దీనికి చాలా ఎక్కువ ఖర్చయిందని ఎజ్రా చెప్పాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలోనూ, ఆ తర్వాతా సైన్యం నుండి పారిపోయిన వారికి మరియు మాదకద్రవ్యాల వ్యాపారులకు అడ్డాగా ఉన్న ‘హోల్ ఇన్ ది వాల్’ (Hole in the Wall) బార్ నుండే ఇది వచ్చి ఉంటుందని నేను అనుకున్నాను. ‘హోల్ ఇన్ ది వాల్’ అనేది ‘రూ దే ఇటాలియన్స్’ వీధిలో ఉండే చాలా ఇరుకైన బార్; ఎర్ర రంగు వేసిన ముఖద్వారం కలిగిన ఆ ప్రదేశం ఒక సందులా ఉండేది. ఒకప్పుడు దాని వెనుక వైపు నుండి పారిస్ మురుగునీటి కాలువల్లోకి వెళ్ళే దారి ఉండేది, దాని ద్వారా భూగర్భ సమాధుల (catacombs) వరకు చేరుకోవచ్చని చెప్పుకునేవారు. డన్నింగ్ అంటే రాల్ఫ్ చీవర్ డన్నింగ్; అతను అఫిము సేవిస్తూ, తినడం కూడా మర్చిపోయే కవి. అతను ఎక్కువగా అఫిము పీల్చినప్పుడు కేవలం పాలు మాత్రమే తాగేవాడు. అతను ‘టెర్జా రిమా’ (terza rima) ఛందస్సులో కవిత్వం రాసేవాడు, అందుకే ఎజ్రాకు అతను ఇష్టమైనవాడిగా మారాడు; ఎజ్రా అతని కవిత్వంలో మంచి లక్షణాలను కూడా గుర్తించాడు. ఎజ్రా స్టూడియో ఉన్న ప్రాంగణంలోనే డన్నింగ్ కూడా నివసించేవాడు. ఎజ్రా పారిస్ విడిచి వెళ్ళడానికి కొన్ని వారాల ముందు డన్నింగ్ చనిపోయే స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, అతనికి సహాయం చేయమని ఎజ్రా నన్ను పిలిచాడు.
“డన్నింగ్ చనిపోతున్నాడు,” అని ఎజ్రా సందేశం పంపాడు. “దయచేసి వెంటనే రా.”
పరుపు మీద పడుకున్న డన్నింగ్ అస్థిపంజరంలా కనిపించాడు. పోషకాహార లోపం వల్ల అతను కచ్చితంగా చనిపోయేవాడేమో, కానీ చివరకు నేను ఎజ్రాను ఒప్పించాను: చక్కని వాక్యాలతో మాట్లాడుతూ ఎవరూ చనిపోరు కదా అని, ‘టెర్జా రిమా’లో మాట్లాడుతూ చనిపోయిన మనిషిని నేనెప్పుడూ చూడలేదని, అసలు డాంటే (Dante) కూడా అలా చేయగలడా అని నాకు సందేహమని చెప్పాను. అతను ‘టెర్జా రిమా’లో మాట్లాడటం లేదని ఎజ్రా అన్నాడు; దానికి నేను, బహుశా అతను నన్ను పిలిచినప్పుడు నేను నిద్రలో ఉండటం వల్ల అది ‘టెర్జా రిమా’లా వినిపించి ఉండవచ్చని అన్నాను. చివరకు, మరణం కోసం ఎదురుచూస్తూ డన్నింగ్తో ఒక రాత్రి గడిపిన తర్వాత, ఆ వ్యవహారం ఒక వైద్యుడి చేతికి అప్పగించబడింది; డన్నింగ్ను విషప్రభావం నుండి విముక్తి చేయడానికి ఒక ప్రైవేట్ క్లినిక్కు తరలించారు. ఎజ్రా అతని చికిత్స ఖర్చులకు హామీ ఇచ్చాడు మరియు డన్నింగ్ తరపున సహాయం చేయడానికి కవిత్వ ప్రేమికులైన కొందరిని (వారు ఎవరో నాకు తెలియదు) రంగంలోకి దించాడు. నిజమైన అత్యవసర పరిస్థితి ఏర్పడితే ఓపియం (మందు) అందించే బాధ్యత మాత్రం నాపై ఉంచబడింది. ఎజ్రా నుండి వచ్చిన ఆ బాధ్యత పవిత్రమైనదిగా భావించాను; దానికి తగినట్లుగా వ్యవహరించగలనని, అలాగే ‘నిజమైన అత్యవసర పరిస్థితి’ని సరిగ్గా అంచనా వేయగలనని ఆశించాను. ఒక ఆదివారం ఉదయం ఎజ్రా ఇంటి సంరక్షకురాలు (concierge) సామిల్ యార్డ్ వద్దకు వచ్చి, నేను రేసింగ్ వివరాలను పరిశీలిస్తున్న కిటికీ వైపు చూస్తూ గట్టిగా ఇలా అరిచింది: “మాన్సియర్ డన్నింగ్ ఇంటి పైకప్పు మీదకు ఎక్కారు, కిందకు రావడానికి ఖచ్చితంగా నిరాకరిస్తున్నారు.”
డన్నింగ్ స్టూడియో పైకప్పు మీదకు ఎక్కి కిందకు రావడానికి నిరాకరించడం నిజమైన అత్యవసర పరిస్థితిగానే అనిపించింది. నేను ఓపియం ఉన్న జాడీని తీసుకుని, ఆ పరిస్థితి పట్ల చాలా ఆందోళనగా, ఉద్వేగంగా ఉన్న ఆ చిన్నపాటి మహిళ (సంరక్షకురాలు)తో కలిసి వీధిలో నడిచాను.
“మాన్సియర్ దగ్గర అవసరమైనది ఉందా?” అని ఆమె నన్ను అడిగింది.
“ఖచ్చితంగా ఉంది,” అని నేను అన్నాను. “ఏ సమస్యా ఉండదు.”
“మాన్సియర్ పౌండ్ అన్ని విషయాలనూ ఆలోచిస్తారు,” అని ఆమె అంది. “ఆయన దయకు మారుపేరు.”
“నిజమే,” అని నేను అన్నాను. “ఆయన లేని లోటు నాకు ప్రతిరోజూ తెలుస్తుంది.”
“మాన్సియర్ డన్నింగ్ హేతుబద్ధంగా వ్యవహరిస్తారని ఆశిద్దాం.”
“పరిస్థితిని చక్కదిద్దడానికి కావాల్సినది నా దగ్గర ఉంది,” అని ఆమెకు భరోసా ఇచ్చాను.
స్టూడియోలు ఉన్న ప్రాంగణానికి చేరుకున్నప్పుడు, ఆ సంరక్షకురాలు ఇలా చెప్పింది: “ఆయన కిందకు వచ్చేశారు.”
“నేను వస్తున్నానని ఆయనకు తెలిసి ఉంటుంది,” అని నేను అన్నాను.
డన్నింగ్ ఉండే చోటికి వెళ్లే బయటి మెట్లెక్కి తలుపు తట్టాను. అతను తలుపు తీశాడు. అతను కృశించిపోయి, అసాధారణంగా పొడవుగా కనిపించాడు.
“ఇది నీకు ఇవ్వమని ఎజ్రా నన్ను పంపాడు,” అని చెబుతూ ఆ జాడీని అతనికి అందించాను. “ఇది ఏమిటో నీకు తెలుస్తుందని ఆయన చెప్పారు.”
అతను ఆ జాడీని తీసుకుని చూశాడు. ఆ తర్వాత దానిని నా వైపు విసిరేశాడు. అది నా ఛాతీకి లేదా భుజానికి తగిలి మెట్ల మీద కిందకు దొర్లిపోయింది.
“నాకొడుకా,” అని అతను అన్నాడు. “వెధవ.”
“నీకు ఇది అవసరం కావచ్చని ఎజ్రా చెప్పాడు,” అని నేను అన్నాను. దానికి ప్రతిగా అతను ఒక పాల సీసా విసిరాడు.
“అది మీకు నిజంగా అవసరం లేదా?” అని నేను అడిగాను.
అతను మరో పాల సీసా విసిరాడు. నేను వెనక్కి తగ్గాను, అతను ఇంకో పాల సీసాతో నా వీపు మీద కొట్టాడు. తర్వాత అతను తలుపు మూసేశాడు.
కొద్దిగా పగిలి ఉన్న ఆ సీసాను నేను తీసుకుని నా జేబులో పెట్టుకున్నాను.
“అతనికి పౌండ్ గారి బహుమతి అక్కర్లేనట్టుంది,” అని నేను ద్వారపాలకురాలితో అన్నాను.
“బహుశా ఇప్పుడు అతను ప్రశాంతంగా ఉంటాడేమో,” అంది ఆమె.
“బహుశా అతని దగ్గర సొంతంగా ఏమైనా ఉన్నాయేమో,” అన్నాను నేను.
“పాపం డన్నింగ్ గారు,” అంది ఆమె.
ఎజ్రా ఏర్పాటు చేసిన కవిత్వ ప్రియులు చివరకు మళ్ళీ డన్నింగ్కు సహాయం చేయడానికి తరలివచ్చారు. నా జోక్యం, ద్వారపాలకురాలి ప్రయత్నం రెండూ విఫలమయ్యాయి. పగిలిపోయిందని చెప్పబడిన ఆ నల్లమందు సీసాను నేను మైనపు కాగితంలో చుట్టి, ఒక పాత జత గుర్రపు స్వారీ బూట్లలో ఒకదానికి జాగ్రత్తగా కట్టి దాచిపెట్టాను. కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత ఇవాన్ షిప్మన్ మరియు నేను ఆ అపార్ట్మెంట్ నుండి నా వ్యక్తిగత సామానులను తీసివేస్తున్నప్పుడు, ఆ బూట్లు ఇంకా అక్కడే ఉన్నాయి కానీ ఆ సీసా మాత్రం లేదు. డన్నింగ్ నా మీద పాల సీసాలను ఎందుకు విసిరాడో నాకు తెలియదు,
బహుశా అతను మొదటిసారి చనిపోయిన రాత్రి నా నమ్మకరాహిత్యాన్ని గుర్తుంచుకున్నాడేమో,
లేదా అది కేవలం నా వ్యక్తిత్వం పట్ల ఉన్న సహజసిద్ధమైన అయిష్టత మాత్రమేమో. కానీ “_మాన్సియర్ డన్నింగ్ ఎస్ట్ మోంటే సుర్
లె టాయిట్ ఎట్ రెఫ్యూస్ కేటగారిక్మెంట్ డి డిసెండ్రే_” అనే వాక్యం ఇవాన్ షిప్మన్కు ఇచ్చిన ఆనందం నాకు గుర్తుంది.
అక్కడ ఉందని అతను నమ్మాడు.
స్కాట్ ఫిట్జ్గెరాల్డ్_
_సీతాకోకచిలుక రెక్కలపై దుమ్ము వల్ల ఏర్పడిన నమూనాలా అతని ప్రతిభ సహజమైనది. ఒకప్పుడు సీతాకోకచిలుకకు దాని గురించి ఏమీ తెలియదు,
అది ఎప్పుడు చెరిగిపోయిందో లేదా పాడైందో అతనికి తెలియదు.
తరువాత అతను తన పాడైన రెక్కల గురించి, వాటి నిర్మాణం గురించి స్పృహలోకి వచ్చాడు.
ఎగరడంపై ప్రేమ పోవడంతో అతను ఇక ఎగరలేకపోయాడు.
అది సునాయాసంగా ఉన్నప్పటి రోజులు మాత్రమే అతనికి గుర్తున్నాయి._
నేను స్కాట్ ఫిట్జ్గెరాల్డ్ను మొదటిసారి కలిసినప్పుడు ఒక చాలా విచిత్రమైన సంఘటన జరిగింది. స్కాట్తో చాలా విచిత్రమైన సంఘటనలు జరిగాయి, కానీ ఈ సంఘటనను నేను ఎప్పటికీ మర్చిపోలేను.
నేను కొందరు పనికిమాలిన వ్యక్తులతో కూర్చున్న రూ డెలాంబ్రేలోని డింగో బార్లోకి అతను వచ్చాడు.
తనను తాను పరిచయం చేసుకుని, తనతో ఉన్న పొడవాటి, ఆహ్లాదకరమైన వ్యక్తిని, ప్రఖ్యాత పిచ్చర్ అయిన డంక్ చాప్లిన్గా పరిచయం చేశాడు. నేను ప్రిన్స్టన్ బేస్బాల్ను అనుసరించలేదు మరియు డంక్ చాప్లిన్ గురించి ఎప్పుడూ వినలేదు, కానీ అతను అసాధారణంగా మంచివాడు, నిశ్చింతగా, ప్రశాంతంగా మరియు స్నేహపూర్వకంగా ఉండేవాడు, మరియు నేను స్కాట్ కంటే అతన్నే ఎక్కువగా ఇష్టపడ్డాను.
అప్పుడు స్కాట్, అందానికి మరియు చక్కదనానికి మధ్యస్థంగా ఉండే ముఖంతో ఒక బాలుడిలా కనిపించేవాడు. అతనికి చాలా లేత రంగు ఉంగరాల జుట్టు, విశాలమైన నుదురు, ఉత్సాహభరితమైన మరియు స్నేహపూర్వకమైన కళ్ళు, మరియు సున్నితమైన పొడవాటి పెదవులు గల ఐరిష్ నోరు ఉండేవి. ఆ నోరు ఒక అమ్మాయికి ఉంటే, అది ఒక అందగత్తె నోరులా ఉండేది. అతని గడ్డం దృఢంగా ఉండేది, అతనికి మంచి చెవులు మరియు అందమైన, దాదాపు చక్కనైన, మచ్చలేని ముక్కు ఉండేది. ఇవన్నీ కలిపి అతని ముఖాన్ని అందంగా మార్చకూడదు, కానీ ఆ అందం అతని రంగు, చాలా లేత రంగు జుట్టు మరియు నోటి నుండి వచ్చింది. అతని నోరు మిమ్మల్ని పరిచయం అయ్యే వరకు ఆందోళన పరుస్తుంది, ఆ తర్వాత అది మిమ్మల్ని మరింత ఆందోళన పరుస్తుంది.
అతన్ని చూడాలని నాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉండేది మరియు నేను రోజంతా చాలా కష్టపడి పనిచేశాను. ఇక్కడ స్కాట్ ఫిట్జ్గెరాల్డ్ మరియు నేను ఎన్నడూ వినని గొప్ప డంక్ చాప్లిన్ ఉండటం చాలా అద్భుతంగా అనిపించింది, కానీ ఇప్పుడు అతను నా స్నేహితుడు. స్కాట్ మాట్లాడటం ఆపలేదు, అతను చెప్పినదానికి నాకు ఇబ్బందిగా అనిపించడంతో—అదంతా నా రచన గురించి, అది ఎంత గొప్పదో అనే దాని గురించే—నేను వినకుండా అతడిని నిశితంగా చూస్తూ గమనిస్తూనే ఉన్నాను. అప్పుడు కూడా, ముఖం మీదే పొగడటం బహిరంగ అవమానం అనే వ్యవస్థ కింద మేము నడుస్తూనే ఉన్నాము. స్కాట్ షాంపైన్ తెప్పించాడు; అతను, డంక్ చాప్లిన్, నేను కలిసి దాన్ని తాగాము—బహుశా అక్కడ ఉన్న కొందరు పనికిరాని మనుషులతో కలిసి అనుకుంటా. ఆ ప్రసంగాన్ని డంక్ గానీ, నేను గానీ పెద్దగా శ్రద్ధగా విన్నట్లు లేదు; ఎందుకంటే అది ఒక సుదీర్ఘ ప్రసంగంలా సాగుతుండగా, నేను స్కాట్నే గమనిస్తూ ఉండిపోయాను. అతను సన్నని శరీరాకృతి కలిగి ఉండి, ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్లు కనిపించలేదు; అతని ముఖం కొంచెం ఉబ్బినట్లుగా అనిపించింది. అతను వేసుకున్న ‘బ్రూక్స్ బ్రదర్స్’ దుస్తులు అతనికి చక్కగా సరిపోయాయి; తెల్లని షర్ట్, దానికి బటన్-డౌన్ కాలర్ మరియు ‘గార్డ్స్’ టై ధరించి ఉన్నాడు. ఆ టై గురించి అతనికి చెబితే బాగుంటుందేమో అనిపించింది—ఎందుకంటే పారిస్లో బ్రిటిష్ వాళ్లు ఉండేవారు, వాళ్లలో ఎవరైనా ‘డింగో’ బార్కి రావచ్చు (అప్పుడు అక్కడ ఇద్దరు బ్రిటిష్ వాళ్లు ఉన్నారు)—కానీ ఆ తర్వాత “పోనీలే, ఏదైతే అది అయ్యింది” అని వదిలేసి, అతన్నే ఇంకాసేపు చూస్తూ ఉండిపోయాను. ఆ టైని అతను రోమ్లో కొన్నాడని తర్వాత తెలిసింది.
అతనిని చూడటం ద్వారా నాకు పెద్దగా కొత్త విషయాలేమీ తెలియలేదు, కాకపోతే అతని చేతులు చక్కని ఆకృతితో, సమర్థవంతంగా పనిచేసేలా అనిపించాయి—మరీ చిన్నవి కావు. అతను బార్ స్టూల్ మీద కూర్చున్నప్పుడు, అతని కాళ్లు చాలా పొట్టిగా ఉన్నాయని గమనించాను. సాధారణ పొడవున్న కాళ్లు ఉండి ఉంటే, అతను బహుశా మరో రెండు అంగుళాలు ఎత్తుగా ఉండేవాడేమో. మేము మొదటి షాంపైన్ బాటిల్ పూర్తి చేసి రెండోది మొదలుపెట్టాము, అప్పటికే ఆ ప్రసంగం ముగింపు దశకు చేరుకుంటోంది.
షాంపైన్ తాగకముందు ఉన్న స్థితి కంటే ఇప్పుడు మా ఇద్దరికీ (డంక్ మరియు నాకు) ఇంకా ఉల్లాసంగా అనిపిస్తోంది, ఆ ప్రసంగం ముగుస్తుండటం కూడా సంతోషాన్నిచ్చింది. అంతకుముందు వరకు, నేను గొప్ప రచయితననే విషయం కేవలం నాకూ, నా భార్యకూ మరియు మాకు బాగా తెలిసిన సన్నిహితులకు మాత్రమే తెలిసిన రహస్యంగా ఉండేది. నాలోని ఆ గొప్పతనం గురించి స్కాట్ కూడా అదే సానుకూల అభిప్రాయానికి రావడం నాకు సంతోషాన్నిచ్చింది, అలాగే అతని ప్రసంగం ముగింపు దశకు రావడం కూడా నాకు ఊరటనిచ్చింది. కానీ ప్రసంగం తర్వాత ప్రశ్నల పర్వం మొదలైంది. ప్రసంగాన్ని వినకుండా అతన్ని గమనిస్తూ ఉండిపోవచ్చు, కానీ ప్రశ్నల నుంచి తప్పించుకోవడం సాధ్యం కాదు. నవలా రచయిత తన స్నేహితులు మరియు పరిచయస్తులను నేరుగా ప్రశ్నించడం ద్వారా తనకు కావాల్సిన విషయాలను తెలుసుకోవచ్చని స్కాట్ నమ్మేవాడని నాకు అర్థమైంది. ఆ ప్రశ్నల అడిగే విధానం చాలా సూటిగా ఉండేది.
“అర్నెస్ట్,” అన్నాడు అతను. “నిన్ను అర్నెస్ట్ అని పిలిస్తే నీకేమీ అభ్యంతరం లేదు కదా?”
“డంక్ని అడుగు,” అన్నాను నేను. “అసంబద్ధంగా మాట్లాడకు. ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం. చెప్పు, పెళ్ళికి ముందే నువ్వు, నీ భార్య శారీరకంగా కలిశారా?”
“నాకు తెలియదు.”
“తెలియదు అంటే అర్థం ఏమిటి?”
“నాకు గుర్తులేదు.”
“అంత ముఖ్యమైన విషయం ఎలా గుర్తుండదు?”
“నాకు తెలియదు,” అన్నాను నేను. “విచిత్రంగా ఉంది కదా?”
“విచిత్రం అనడం కంటే ఇది ఇంకా దారుణమైన విషయం,” అన్నాడు స్కాట్. “నీకు కచ్చితంగా గుర్తుండాలి.”
“క్షమించు. ఇది నిజంగా విచారకరం, కదా?”
“బ్రిటిష్ వాళ్ళలా మాట్లాడకు,” అన్నాడు అతను. “కాస్త సీరియస్గా ఆలోచించి గుర్తుచేసుకోవడానికి ప్రయత్నించు.”
“లేదు,” అన్నాను నేను. “అది అసాధ్యం.”
“గుర్తుచేసుకోవడానికి నువ్వు నిజాయితీగా ప్రయత్నించవచ్చు కదా.”
అతని మాటల్లో కాస్త గంభీరత ఎక్కువైందని నాకు అనిపించింది. అందరికీ ఇలాగే ఉపన్యాసం ఇస్తాడేమో అని నాకు అనిపించింది, కానీ అలా అనిపించలేదు; ఎందుకంటే ఆ మాటలు చెబుతున్నప్పుడు అతను చెమటలు పట్టడం నేను గమనించాను. అతని పొడవైన, చక్కని ఐరిష్ శైలి పై పెదవి మీద చిన్న చిన్న చెమట చుక్కలు కనిపించాయి; అప్పుడే నేను అతని ముఖం నుండి చూపు పక్కకు తిప్పి, బార్ స్టూల్ మీద కూర్చున్నప్పుడు పైకి ముడుచుకుని ఉన్న అతని కాళ్ళ పొడవును గమనించాను. ఇప్పుడు మళ్ళీ అతని ముఖం వైపు చూశాను, సరిగ్గా అప్పుడే ఆ వింత సంఘటన జరిగింది.
నా భార్య హాడ్లీ నేను ఈ ప్రయాణం చేయడం పట్ల సంతోషంగానే ఉన్నప్పటికీ, ఆమె స్కాట్ రాసిన రచనలను అంతగా పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు. ఆమె దృష్టిలో గొప్ప రచయిత అంటే హెన్రీ జేమ్స్. అయినప్పటికీ, పని నుండి విరామం తీసుకుని నేను ఈ ప్రయాణం చేయడం మంచిదని ఆమె భావించింది; అయితే, మా దగ్గర కారు ఉండి, మేమే స్వయంగా ఆ ప్రయాణం చేయగలిగేంత డబ్బు ఉంటే బాగుండేదని మా ఇద్దరికీ అనిపించేది. కానీ అటువంటిది జరుగుతుందని నేను ఎప్పుడూ ఊహించలేదు. ఆ శరదృతువులో అమెరికాలో ప్రచురితం కాబోయే నా మొదటి కథల సంపుటి కోసం ‘బోని అండ్ లివర్రైట్’ (Boni and Liveright) నుండి నాకు రెండు వందల డాలర్ల అడ్వాన్స్ వచ్చింది. అలాగే, నేను బెర్లిన్లోని ‘ఫ్రాంక్ఫర్టర్ జైటుంగ్’ (Frankfurter Zeitung), ‘డెర్ క్వెర్ష్నిట్’ (Der Querschnitt) పత్రికలకు, పారిస్లోని ‘దిస్ క్వార్టర్’ (This Quarter), ‘ది ట్రాన్స్అట్లాంటిక్ రివ్యూ’ (The Transatlantic Review) పత్రికలకు కథలను అమ్ముతూ ఉండేవాడిని. జూలైలో పాంప్లోనాలోని ‘ఫెరియా’ (ఉత్సవం)కు, ఆ తర్వాత మాడ్రిడ్ మరియు వాలెన్సియాలోని ఉత్సవాలకు వెళ్లడానికి డబ్బు ఆదా చేసే ఉద్దేశంతో, మేము అత్యంత పొదుపుగా జీవిస్తూ, కేవలం అత్యవసర అవసరాలకు తప్ప మరే ఇతర ఖర్చూ చేసేవాళ్ళం కాదు.
‘గార్ డి లియోన్’ (Gare de Lyon) రైల్వే స్టేషన్ నుండి మేము బయలుదేరాల్సిన రోజు ఉదయం, నేను చాలా ముందుగానే అక్కడికి చేరుకుని, రైలు గేట్ల బయట స్కాట్ కోసం వేచి చూశాను. టిక్కెట్లు అతనే తీసుకురావాల్సి ఉంది. రైలు బయలుదేరే సమయం దగ్గరపడుతున్నా అతను రాకపోవడంతో, నేను ప్లాట్ఫారమ్ టిక్కెట్ కొని, అతని కోసం వెతుకుతూ రైలు పక్కన నడిచాను. అతను కనిపించలేదు; ఆ పొడవైన రైలు కదలడానికి సిద్ధమవుతుండగా, అతను అందులోనే ఉండి ఉంటాడనే ఆశతో నేను రైలు ఎక్కి లోపల నడిచాను. అది చాలా పెద్ద రైలు, కానీ అతను అందులో లేడు. నేను కండక్టర్కు పరిస్థితిని వివరించి, సెకండ్ క్లాస్ టిక్కెట్ (అక్కడ థర్డ్ క్లాస్ లేదు) కొనుక్కున్నాను, అలాగే లియోన్లోని అత్యుత్తమ హోటల్ పేరును కండక్టర్ను అడిగి తెలుసుకున్నాను. అప్పుడు నాకు మిగిలిన ఏకైక మార్గం ఏమిటంటే, డిజోన్ (Dijon) నుండి స్కాట్కు ఒక టెలిగ్రామ్ పంపి, లియోన్లో నేను అతని కోసం వేచి ఉండే హోటల్ చిరునామాను తెలియజేయడం. అతను బయలుదేరే లోపు ఆ సందేశం అతనికి అందకపోవచ్చు, కానీ అతని భార్య దాన్ని అతనికి చేరవేస్తుందని భావించాను. అప్పటి వరకు, ఒక పెద్ద మనిషి రైలును మిస్ చేసుకోవడం గురించి నేను ఎప్పుడూ వినలేదు; కానీ ఈ ప్రయాణంలో నేను అనేక కొత్త విషయాలను తెలుసుకోబోతున్నాను. ఆ రోజుల్లో నాకు చాలా త్వరగా కోపం వచ్చే స్వభావం ఉండేది, కానీ ‘మాంటెరో’ (Montereau) దాటేసరికి ఆ కోపం చల్లారింది. దాంతో ప్రశాంతంగా బయటి ప్రకృతి దృశ్యాలను చూస్తూ ఆనందించగలిగాను. మధ్యాహ్నం భోజనపు బోగీలో (డైనింగ్ కార్లో) మంచి భోజనం చేసి, ఒక సీసా ‘సెయింట్-ఎమిలియన్’ (St.-Émilion) వైన్ తాగాను. వేరొకరు ఖర్చు భరించే యాత్రకు ఆహ్వానాన్ని అంగీకరించడం ఒక పెద్ద మూర్ఖత్వమని, పైగా స్పెయిన్ వెళ్ళడానికి అవసరమైన డబ్బును దీని కోసం ఖర్చు చేస్తున్నానని అనిపించినా, ఇది నాకు ఒక మంచి పాఠంలా అనిపించింది. ఖర్చును పంచుకునే పద్ధతి కాకుండా, పూర్తిగా వేరొకరు ఖర్చు భరించే ఏ యాత్రకూ నేను ఇంతకు ముందెప్పుడూ వెళ్ళలేదు; ఈ యాత్రలో కూడా హోటల్ మరియు భోజన ఖర్చులను పంచుకోవాలని నేను పట్టుబట్టాను. కానీ ఇప్పుడు ఫిట్జ్గెరాల్డ్ అసలు వస్తాడో లేదో కూడా నాకు తెలియదు. కోపంగా ఉన్నప్పుడు నేను అతన్ని ‘స్కాట్’ అని పిలవడం మానేసి కేవలం ‘ఫిట్జ్గెరాల్డ్’ అని పిలవడం మొదలుపెట్టాను. ఆ తర్వాత, ఆ కోపాన్ని మొదట్లోనే బయటపెట్టి వదిలించుకోవడం మంచిదైందనిపించి సంతోషించాను. త్వరగా కోపం తెచ్చుకునే స్వభావం ఉన్నవారికి ఇది సరైన యాత్ర కాదు.
లియాన్ (Lyon) నగరంలో, స్కాట్ పారిస్ నుండి బయలుదేరి ఇక్కడికి వచ్చాడని, కానీ ఎక్కడ బస చేస్తున్నాడో ఎక్కడా చెప్పలేదని తెలిసింది. అక్కడ నా చిరునామాను వారికి ఇచ్చాను; ఒకవేళ అతను ఫోన్ చేస్తే అతనికి సమాచారం ఇస్తానని అక్కడి పనిమనిషి చెప్పింది. ‘మేడమ్’ (అతని భార్య) అనారోగ్యంతో ఉండి అప్పటికి ఇంకా నిద్రపోతూనే ఉన్నారు. నేను ప్రముఖ హోటళ్లన్నింటికీ ఫోన్ చేసి సందేశాలు వదిలాను కానీ స్కాట్ ఆచూకీ దొరకలేదు. దాంతో కాస్త మద్యం (అపెరిటిఫ్) తాగుతూ వార్తాపత్రికలు చదవడానికి ఒక కేఫ్కు వెళ్లాను. అక్కడ నాకు ఒక వ్యక్తి పరిచయమయ్యాడు; అతను నిప్పును మింగడం ద్వారా జీవనోపాధి పొందేవాడు. అలాగే, పళ్ళు లేని తన దవడల మధ్య నాణేలను ఉంచి, బొటనవేలు మరియు చూపుడు వేలితో వాటిని వంచేవాడు. అతను తన చిగుళ్ళను చూపించినప్పుడు అవి వాచి ఉన్నట్లు కనిపించినా, దృఢంగానే ఉండేవి; అది ఒక చెడ్డ వృత్తి కాదని అతను చెప్పాడు. నేను అతన్ని ఏదైనా పానీయం తీసుకోమని అడిగాను, దానికి అతను సంతోషించాడు. అతనికి మంచి నల్లని ముఖం ఉండేది, నిప్పును మింగేటప్పుడు అది కాంతివంతంగా మెరిసేది. లియాన్లో నిప్పు మింగడం వల్ల గానీ, వేళ్లు మరియు దవడలతో చేసే బల ప్రదర్శనల వల్ల గానీ పెద్దగా డబ్బు రాదని అతను చెప్పాడు. నకిలీ నిప్పు మింగేవాళ్ళు ఈ వృత్తిని నాశనం చేశారని, వారు ఎక్కడ ప్రదర్శనలు చేసినా దీన్ని నాశనం చేస్తూనే ఉంటారని అన్నాడు. తాను సాయంత్రమంతా నిప్పు తింటూనే ఉన్నానని, ఆ రాత్రి ఇంకేమైనా తినడానికి తన దగ్గర తగినంత డబ్బు లేదని అతను చెప్పాడు. నిప్పు తినడం వల్ల వచ్చిన పెట్రోల్ రుచిని పోగొట్టుకోవడానికి ఇంకొక పెగ్గు తీసుకోమని నేను అతడిని అడిగాను, అలాగే చవకైన మంచి చోటు ఏదైనా తెలిస్తే మనం కలిసి భోజనం చేయవచ్చని చెప్పాను. తనకు ఒక అద్భుతమైన ప్రదేశం తెలుసని అతను చెప్పాడు.
మేము ఒక అల్జీరియన్ రెస్టారెంట్లో చాలా చవకగా తిన్నాము, నాకు అక్కడి ఆహారం మరియు అల్జీరియన్ వైన్ నచ్చాయి. ఆ నిప్పు తినేవాడు మంచి మనిషి, అతను తినడం చూడటం ఆసక్తికరంగా అనిపించింది, ఎందుకంటే చాలా మంది తమ పళ్లతో నమిలినట్లే అతను కూడా తన చిగుళ్లతో బాగా నమలగలిగాడు. జీవనోపాధి కోసం నేను ఏమి చేస్తానని అతను నన్ను అడిగాడు, నేను రచయితగా నా ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభిస్తున్నానని అతనికి చెప్పాను. ఎలాంటి రచనలు చేస్తారని అతను అడిగాడు, నేను అతనికి కథలు చెప్పాను. తనకు చాలా కథలు తెలుసని, వాటిలో కొన్ని ఇప్పటివరకు రాసిన వాటికంటే మరింత భయంకరమైనవి మరియు నమ్మశక్యం కానివని అతను చెప్పాడు. అతను వాటిని నాకు చెప్పగలడట, నేను వాటిని రాస్తానని, ఆ తర్వాత వాటి వల్ల ఏమైనా డబ్బు వస్తే, నాకు న్యాయమనిపించినంత అతనికి ఇస్తానని చెప్పాడు. ఇంకా మంచిది ఏంటంటే, మనం కలిసి ఉత్తర ఆఫ్రికాకు వెళ్ళవచ్చు,
అక్కడ అతను నన్ను నీలి సుల్తాన్ దేశానికి తీసుకెళ్తాడు,
అక్కడ ఏ మనిషి కూడా ఎన్నడూ వినని కథలు నేను వినగలను.
ఎలాంటి కథలు అని నేను అతన్ని అడిగాను, దానికి అతను యుద్ధాలు, ఉరిశిక్షలు,
హింసలు, అఘాయిత్యాలు, భయంకరమైన ఆచారాలు, నమ్మశక్యంకాని పద్ధతులు అని చెప్పాడు.
నేను వెయిటర్ని పిలవడానికి గంట మోగించాను. అతను రాలేదు, దాంతో మళ్లీ గంట మోగించి, అతన్ని వెతుక్కుంటూ కారిడార్లోకి వెళ్లాను. స్కాట్ కళ్లు మూసుకుని పడుకుని ఉన్నాడు; నెమ్మదిగా, జాగ్రత్తగా శ్వాస తీసుకుంటున్నాడు. అతని ముఖం మైనంలా తెల్లగా, నిర్మలమైన ఆకృతితో ఉండి, చనిపోయిన ఒక చిన్న ‘క్రూసేడర్’ (మత యోధుడు) లా కనిపించాడు. నేను గడుపుతున్నది నిజంగా ‘సాహిత్య జీవితం’ అయితే, ఆ జీవితం పట్ల నాకు విసుగు పుడుతోంది. పని చేయకపోవడం వల్ల కలిగే వెలితిని అప్పుడే అనుభవిస్తున్నాను; జీవితంలో వృథాగా గడిచిన ప్రతి రోజు చివరలో కలిగే ఆ గాఢమైన ఒంటరితనం నన్ను ఆవరించింది. స్కాట్ ప్రవర్తన, ఈ అర్థరహితమైన వ్యవహారం చూసి నాకు చాలా విసుగు వచ్చింది. అయినా సరే, వెయిటర్ని కనుగొని థర్మామీటర్, ఆస్పిరిన్ తెమ్మని డబ్బులిచ్చాను; అలాగే రెండు ‘సిట్రాన్ ప్రెస్సేస్’ (నిమ్మరసం పానీయం), రెండు డబుల్ విస్కీలు ఆర్డర్ చేశాను. ఒక పూర్తి విస్కీ బాటిల్ అడగాలని చూశాను కానీ, వాళ్లు గ్లాసుల లెక్కన మాత్రమే అమ్మేవారు.
గదికి తిరిగి వచ్చేసరికి, స్కాట్ తన సమాధి మీద పడుకున్న శిల్పంలా, తనకే ఒక స్మారక చిహ్నంలా కళ్లు మూసుకుని, ఎంతో హుందాగా శ్వాస తీసుకుంటూ పడుకుని ఉన్నాడు.
నేను గదిలోకి రావడం విని అతను అడిగాడు, “థర్మామీటర్ తెచ్చావా?”
నేను దగ్గరికి వెళ్లి అతని నుదుటిపై చేయి పెట్టాను. అది సమాధిలా చల్లగా లేదు, కానీ చల్లగానే ఉంది, అలాగే జిగటగా కూడా లేదు.
“లేదు,” అన్నాను నేను.
“నువ్వు తెచ్చావని అనుకున్నాను.”
“అది తేవడానికి మనిషిని పంపాను.”
“అది ఒకటే కాదు కదా.”
“అవును. నిజమే కదా.”
పిచ్చివాడి మీద కోపం రానట్టే, స్కాట్ మీద కూడా కోపం రాదు; కానీ ఈ అర్థరహితమైన వ్యవహారంలో ఇరుక్కున్నందుకు నా మీద నాకే కోపం వస్తోంది. అయితే, అతను చెప్పిన దాంట్లో ఒక వాస్తవం ఉంది, అది నాకు బాగా తెలుసు. ఆ రోజుల్లో చాలా మంది తాగుబోతులు న్యూమోనియాతో చనిపోయేవారు – ఆ వ్యాధి ఇప్పుడు దాదాపుగా అంతరించిపోయింది. కానీ స్కాట్ని తాగుబోతుగా అంగీకరించడం కష్టం, ఎందుకంటే చాలా తక్కువ పరిమాణంలో మద్యం తీసుకున్నా అతను బాగా ప్రభావితమయ్యేవాడు.
అప్పట్లో ఐరోపాలో, వైన్ అనేది ఆహారం లాగే ఆరోగ్యకరమైనది, సాధారణమైనది అని భావించేవాళ్లం; అది సంతోషాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని, ఆనందాన్ని ఇచ్చే గొప్ప పదార్థం అని అనుకునేవాళ్లం. వైన్ తాగడం అనేది గొప్పతనం ప్రదర్శించుకోవడం (snobbism) కాదు, ఆధునికతకు చిహ్నం కాదు, లేదా ఏదో ప్రత్యేక వర్గానికి (cult) సంబంధించిన విషయం కాదు; అది తినడం ఎంత సహజమో, నాకు అంతే అవసరమైన విషయం కూడా; వైన్, సైడర్ లేదా బీర్ లేకుండా భోజనం చేయడం గురించి నేను అస్సలు ఆలోచించేవాడిని కాదు. తీపి లేదా మరీ చిక్కగా ఉండే వైన్లు తప్ప మిగిలిన అన్ని రకాల వైన్లంటే నాకు ఇష్టం. తేలికపాటి, ‘డ్రై’ (తీపి లేని) తెల్లని ‘మాకాన్’ (Mâcon) వైన్ బాటిళ్లను పంచుకుని తాగడం వల్ల స్కాట్ ప్రవర్తనలో మార్పులు వచ్చి, అతను మూర్ఖుడిలా ప్రవర్తించేలా చేస్తుందని నాకు అస్సలు అనిపించలేదు. ఉదయం పూట విస్కీ, పెరియర్ (Perrier) తీసుకున్న మాట వాస్తవమే, కానీ అప్పట్లో మద్యపాన వ్యసనపరుల గురించి నాకు సరైన అవగాహన లేకపోవడంతో, వర్షంలో ఓపెన్ కారు నడుపుతున్న వ్యక్తికి ఒక విస్కీ వల్ల హాని కలుగుతుందని నేను ఊహించలేకపోయాను. ఆ ఆల్కహాల్ చాలా తక్కువ సమయంలోనే శరీరంలో కలిసిపోయి (ఆక్సీకరణం చెంది) ఉండాల్సింది.
వెయిటర్ వివిధ వస్తువులను తీసుకువచ్చే వరకు నేను అక్కడే కూర్చుని వార్తాపత్రిక చదువుతూ, అంతకుముందు ఆగిన చోట తెరిచిన ‘మాకాన్’ వైన్ బాటిల్లో ఒకదానిని పూర్తి చేశాను. ఫ్రాన్స్లో నివసిస్తున్నప్పుడు, రోజువారీగా అనుసరించదగిన అద్భుతమైన నేర వార్తలు పత్రికలలో కనిపిస్తూనే ఉంటాయి. ఆ నేర వార్తలు ధారావాహిక కథల్లా సాగుతాయి; అమెరికన్ సీరియల్స్లో లాగా ఇందులో సారాంశాలు (summaries) ఉండవు కాబట్టి, వాటి ప్రారంభ అధ్యాయాలను చదవడం చాలా అవసరం. నిజానికి, అమెరికన్ పత్రికలలో వచ్చే ఏ సీరియల్ అయినా సరే, అత్యంత ముఖ్యమైన మొదటి అధ్యాయం చదవకపోతే అంత ఆసక్తికరంగా అనిపించదు. ఫ్రాన్స్లో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు పత్రికలు నిరాశ కలిగిస్తాయి, ఎందుకంటే వివిధ నేరాలు, వివాదాలు లేదా కుంభకోణాల కథనాల్లోని కొనసాగింపును మీరు కోల్పోతారు, అలాగే కేఫ్లో కూర్చుని వాటి గురించి చదవడం వల్ల కలిగే ఆనందాన్ని కూడా పొందలేరు. ఆ రాత్రి నేను ఏదైనా కేఫ్లో ఉండి, పారిస్ పత్రికల ఉదయం సంచికలను చదువుతూ, జనాన్ని చూస్తూ, రాత్రి భోజనానికి ముందు ‘మాకాన్’ కంటే కాస్త బలమైన పానీయం తాగుతూ గడపాలని కోరుకున్నాను. కానీ స్కాట్ను చూసుకోవాల్సిన బాధ్యత నాపై ఉండటంతో, ఉన్న చోటే ఆనందంగా గడిపాను.
నిమ్మరసం, మంచు ముక్కలు (ice) ఉన్న రెండు గ్లాసులు, విస్కీ మరియు పెరియర్ వాటర్ బాటిల్తో వెయిటర్ వచ్చినప్పుడు, ఫార్మసీ మూసివేసి ఉందని, థర్మామీటర్ తీసుకురాలేకపోయానని చెప్పాడు. అతను ఎవరి దగ్గరో ఆస్పిరిన్ మాత్రలు మాత్రం అడిగి తెచ్చాడు. థర్మామీటర్ కూడా ఎవరి దగ్గరైనా అడిగి తీసుకురాగలరేమో చూడమని నేను అతన్ని అడిగాను. స్కాట్ కళ్లు తెరిచి, ఆ వెయిటర్ వైపు ఒక రకమైన తీవ్రమైన, అసహనంతో కూడిన ఐరిష్ చూపు విసిరాడు.
“విషయం ఎంత తీవ్రమైనదో నువ్వు అతనికి చెప్పావా?” అని అతను అడిగాడు.
“అతనికి అర్థమైందనే అనుకుంటున్నాను.”
“దయచేసి విషయం స్పష్టంగా అర్థమయ్యేలా చెప్పడానికి ప్రయత్నించు.”
నేను ఆ విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడానికి ప్రయత్నించాను, అప్పుడు ఆ వెయిటర్, “నాకు సాధ్యమైనంత వరకు తెస్తాను,” అని అన్నాడు.
“పని జరిగేలా చేయడానికి నువ్వు అతనికి తగినంత టిప్ ఇచ్చావా? వాళ్లు కేవలం టిప్ల కోసమే పనిచేస్తారు.”
“నాకు ఆ విషయం తెలియదు,” అని నేను అన్నాను. “హోటల్ వాళ్లు వాళ్లకు అదనంగా ఏదో కొంత చెల్లిస్తారని నేను అనుకున్నాను.”
“నా ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, మంచి మొత్తంలో టిప్ ఇస్తే తప్ప వాళ్లు నీ కోసం ఏ పనీ చేయరు. వాళ్లలో చాలామంది పూర్తిగా చెడిపోయిన మనుషులు.”
నాకు ఇవాన్ షిప్మాన్ గుర్తుకొచ్చాడు; అలాగే ‘క్లోజరీ డె లీలాస్’ (Closerie des Lilas)లో అమెరికన్ బార్ను ఏర్పాటు చేసినప్పుడు మీసం కత్తిరించుకోవాల్సి వచ్చిన ఆ వెయిటర్ గుర్తుకొచ్చాడు. స్కాట్ను కలవడానికి చాలా కాలం ముందే ఇవాన్ మాంట్రూజ్లోని తన తోటలో ఎలా కసరత్తులు చేసేవాడో, ‘లీలాస్’లో మేమందరం ఎంత మంచి స్నేహితులుగా ఉండేవాళ్ళమో, ఆ తర్వాత జరిగిన మార్పులు మరియు వాటి అర్థం మా అందరికీ ఎంత ముఖ్యమో అని నేను ఆలోచించాను. ‘లీలాస్’కు సంబంధించిన ఈ సమస్య గురించి స్కాట్కు చెప్పాలని అనుకున్నాను—బహుశా ఇంతకు ముందే అతనికి ఈ విషయం చెప్పి ఉంటాను—కానీ వెయిటర్ల గురించి గానీ, వారి సమస్యల గురించి గానీ, వారి గొప్ప దయగుణం గురించి గానీ అతనికి ఏమాత్రం పట్టదని నాకు తెలుసు.
“స్కాట్ అస్సలు సంతోషంగా లేడా?”
“బహుశా.”
“పాపం, అతను.”
“నేను ఒక విషయం తెలుసుకున్నాను.”
“ఏమిటది?”
“ప్రేమించని వారితో ఎప్పుడూ ప్రయాణాలు చేయకూడదని.”
“అది మంచిదే కదా?”
“అవును. మనం స్పెయిన్కు వెళ్తున్నాం.”
“అవును. మనం వెళ్లడానికి ఇక ఆరు వారాల కంటే తక్కువ సమయమే ఉంది. ఈసారి ఎవరూ దాన్ని పాడుచేయనివ్వకూడదు, సరేనా?”
“అవును. పాంప్లోనా తర్వాత మనం మాడ్రిడ్, వాలెన్సియాకు వెళ్తాం.”
“మ్-మ్-మ్-మ్,” అని ఆమె పిల్లిలా మెల్లగా అంది.
“పాపం స్కాట్,” అన్నాను నేను.
“అందరిదీ పాపం పరిస్థితే,” అంది హాడ్లీ. “డబ్బు లేని ‘ఫెదర్-క్యాట్స్’ (ఆడంబరపు పిల్లులు) లాంటి వాళ్ళం మనం.”
“మనం చాలా అదృష్టవంతులం.”
“మనం జాగ్రత్తగా ఉంటూ, ఈ స్థితిని కాపాడుకోవాలి.” మేమిద్దరం కేఫ్ టేబుల్ మీద ఉన్న చెక్కను తాకాము, మాకు ఏమి కావాలో చూడటానికి వెయిటర్ వచ్చాడు. కానీ మాకు కావలసింది అతడు గానీ, మరెవరైనా గానీ, చెక్కను గానీ, లేదా ఆ కేఫ్ టేబుల్ ఉన్న పాలరాయిని గానీ తట్టడం వల్ల ఎప్పటికీ మాకు లభించలేదు. కానీ ఆ రాత్రి మాకు ఆ విషయం తెలియదు, మేము చాలా సంతోషంగా ఉన్నాము.
యాత్ర జరిగిన ఒకటి రెండు రోజుల తర్వాత స్కాట్ తన పుస్తకాన్ని తీసుకువచ్చాడు. దానికి మితిమీరిన రంగుల కవర్ ఉంది, దానిలోని హింస, అసభ్యత, మరియు జారే స్వభావం చూసి నేను ఇబ్బందిపడినట్లు నాకు గుర్తుంది. అది ఏదో చెత్త సైన్స్ ఫిక్షన్ పుస్తకానికి ఉండే కవర్ లాగా కనిపించింది. దానిని చూసి నిరుత్సాహపడొద్దని, లాంగ్ ఐలాండ్లోని ఒక హైవే పక్కన ఉన్న బిల్బోర్డ్కు సంబంధించిందని, అది కథలో ముఖ్యమని స్కాట్ నాతో చెప్పాడు. అతనికి ఆ కవర్ ఒకప్పుడు నచ్చిందని, ఇప్పుడు నచ్చడం లేదని చెప్పాడు. నేను పుస్తకం చదవడానికి దానిని తీసేశాను.
నేను ఆ పుస్తకం చదవడం పూర్తి చేసినప్పుడు, స్కాట్ ఏమి చేసినా, ఎలా ప్రవర్తించినా, అదొక జబ్బు లాంటిదని నేను గ్రహించి, అతనికి నా వంతు సహాయం చేస్తూ, ఒక మంచి స్నేహితుడిగా ఉండేందుకు ప్రయత్నించాలని నాకు అర్థమైంది. నాకు తెలిసిన వారందరి కంటే అతనికి చాలా మంచి స్నేహితులు ఉన్నారు. కానీ నేను అతనికి ఉపయోగపడగలనో లేదో తెలియకపోయినా, వారిలో ఒకరిగా చేరాను. అతను ‘ది గ్రేట్ గాట్స్బీ’ అంత గొప్ప పుస్తకం రాయగలిగితే, అంతకంటే గొప్ప పుస్తకం కూడా రాయగలడని నాకు నమ్మకం కలిగింది. నాకు అప్పటికి జెల్డా తెలియదు, అందువల్ల అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న భయంకరమైన ప్రతికూలతల గురించి నాకు తెలియదు. కానీ మేము వాటిని త్వరలోనే తెలుసుకోబోతున్నాము.
‘హాక్స్ డు నాట్ షేర్’
స్కాట్ ఫిట్జ్గెరాల్డ్, 14 రూ టిల్సిట్లో వారు అద్దెకు తీసుకున్న ఫర్నిచర్ ఉన్న ఫ్లాట్లో తన భార్య జెల్డా మరియు తన చిన్న కుమార్తెతో కలిసి మధ్యాహ్న భోజనానికి మమ్మల్ని ఆహ్వానించారు.
ఆ ఫ్లాట్ గురించి నాకు పెద్దగా ఏమీ గుర్తులేదు, అది చీకటిగా, గాలిలేకుండా ఉండేదని, మరియు అందులో వారికి చెందినదిగా అనిపించే వస్తువు ఏదీ లేదని తప్ప.
లేత నీలిరంగు తోలుతో కట్టబడి, బంగారు అక్షరాలతో శీర్షికలు ఉన్న స్కాట్ మొదటి పుస్తకాలు తప్ప. స్కాట్ మాకు ఒక పెద్ద లెడ్జర్ను కూడా చూపించాడు. అందులో అతను ప్రచురించిన కథలన్నీ, వాటికి అతను పొందిన ధరలు, చలనచిత్ర అమ్మకాల ద్వారా వచ్చిన మొత్తాలు, మరియు అతని పుస్తకాల అమ్మకాలు, రాయల్టీలతో పాటు సంవత్సరాల వారీగా జాబితా చేయబడి ఉన్నాయి. అవన్నీ ఒక ఓడ యొక్క లాగ్బుక్లా జాగ్రత్తగా నమోదు చేయబడ్డాయి మరియు స్కాట్ వాటిని మా ఇద్దరికీ, తానొక మ్యూజియం క్యూరేటర్లాగా, నిష్పక్షపాతమైన గర్వంతో చూపించాడు. స్కాట్ ఆందోళనగా, ఆతిథ్యంగా ఉంటూ, తన సంపాదన లెక్కలను అవే అక్కడి దృశ్యాలైనట్లుగా మాకు చూపించాడు. అక్కడ ఏ దృశ్యమూ లేదు.
జెల్డాకు బాగా హ్యాంగోవర్ వచ్చింది. ముందు రోజు రాత్రి వాళ్ళు మాంట్మార్ట్రేలో ఉన్నారు మరియు స్కాట్కు తాగాలని లేకపోవడంతో గొడవపడ్డారు. అతను నాతో చెప్పాడు, కష్టపడి పనిచేయాలని, తాగకూడదని నిర్ణయించుకున్నాడని, కానీ జెల్డా అతన్ని ఆనందాన్ని పాడుచేసేవాడిలాగా లేదా ఆట చెడగొట్టేవాడిలాగా చూస్తోందని. ఆమె అతన్ని ఆ రెండు పదాలతోనే పిలిచింది మరియు ఒకరిపై ఒకరు నిందలు వేసుకున్నారు, అప్పుడు జెల్డా, “నేను చేయలేదు. నేను అలాంటిదేమీ చేయలేదు. అది నిజం కాదు, స్కాట్,” అని చెప్పేది. తర్వాత
ఆమెకు ఏదో గుర్తుకు వచ్చినట్టుగా కనిపించి, సంతోషంగా నవ్వేది.
ఆ రోజు జెల్డా అంత అందంగా లేదు. ఆమె అందమైన ముదురు బంగారు రంగు జుట్టు,
లియోన్లో వర్షం కారణంగా వారు తమ కారును వదిలేసి వచ్చినప్పుడు, ఆమె చేయించుకున్న ఒక చెడ్డ పర్మనెంట్ వల్ల తాత్కాలికంగా పాడైపోయింది,
మరియు ఆమె కళ్ళు అలసిపోయి ఉన్నాయి,
ఆమె ముఖం చాలా బిగుసుకుపోయి, కళావిహీనంగా ఉంది.
ఆమె హ్యాడ్లీతో, నాతో పైపైన సంతోషంగానే ఉంది, కానీ ఆమెలోని ఒక పెద్ద భాగం
అక్కడ ఉన్నట్టుగా కాకుండా, ఆ ఉదయం తను ఇంటికి తిరిగి వచ్చిన పార్టీలోనే ఉన్నట్టుగా అనిపించింది. లియోన్ నుండి ఇక్కడికి వచ్చిన ప్రయాణంలో స్కాట్, నేను
చాలా గొప్పగా, అద్భుతంగా గడిపామని, దాని గురించి ఆమె అసూయ పడుతోందని ఆమె, స్కాట్ ఇద్దరూ భావిస్తున్నట్టుగా అనిపించింది.
“మీరిద్దరూ కలిసి అంత అద్భుతమైన సమయాలను గడపగలిగినప్పుడు,
ఇక్కడ పారిస్లో మన మంచి స్నేహితులతో నేను కూడా కొంచెం సరదాగా గడపడం న్యాయమే అనిపిస్తుంది,” అని ఆమె స్కాట్తో అంది.
స్కాట్ ఒక మంచి ఆతిథేయుడిగా ప్రవర్తిస్తున్నాడు, మేము చాలా చెత్త భోజనం చేశాము, దాన్ని వైన్ కొంచెం
మెరుగుపరిచింది కానీ పూర్తిగా కాదు. ఆ చిన్న అమ్మాయి బంగారు రంగు జుట్టుతో,
బొద్దుగా ఉండే ముఖంతో, మంచి శరీర సౌష్టవంతో, చాలా ఆరోగ్యంగా కనిపించేది మరియు గట్టి కాక్నీ యాసతో ఇంగ్లీషు మాట్లాడేది. ఆమె పెద్దయ్యాక లేడీ డయానా మ్యానర్స్ లాగా మాట్లాడాలని తాను కోరుకున్నందున, ఆమెకు ఒక ఇంగ్లీషు నానీని పెట్టానని స్కాట్ వివరించాడు.
జెల్డాకు డేగ కళ్ళు, సన్నని పెదవులు మరియు దక్షిణాది వారి పద్ధతులు,
యాస ఉండేవి. ఆమె ముఖాన్ని చూస్తుంటే, ఆమె మనసు బల్ల దగ్గర నుండి రాత్రి విందుకు వెళ్లి, పిల్లి కళ్ళలాంటి శూన్యమైన కళ్ళతో తిరిగి వచ్చి, ఆపై సంతోషంతో నిండిపోవడం, ఆ సంతోషం ఆమె పెదవుల సన్నని గీతలపై కనిపించి,
ఆ తర్వాత మాయమైపోవడం మీరు చూడవచ్చు. స్కాట్ ఒక మంచి ఉల్లాసభరితమైన ఆతిథేయుడిలా ప్రవర్తిస్తుండగా, అతను వైన్ తాగుతున్నప్పుడు జెల్డా అతని వైపు చూసి, తన కళ్ళతో, పెదవులతో కూడా సంతోషంగా నవ్వింది. ఆ నవ్వు గురించి నేను బాగా తెలుసుకున్నాను. దాని అర్థం, స్కాట్ రాయలేడని ఆమెకు తెలుసు.
జెల్డా స్కాట్ పనిని చూసి అసూయపడేది మరియు మేము వారిని తెలుసుకున్న కొద్దీ, ఇది ఒక సాధారణ పద్ధతిగా మారింది. స్కాట్…
ఆ వసంతం చివరి నుండి వేసవి ప్రారంభం వరకు స్కాట్ పని చేయడానికి చాలా పోరాడాడు, కానీ అతను కేవలం అప్పుడప్పుడు మాత్రమే పని చేయగలిగాడు. నేను అతన్ని చూసినప్పుడు అతను ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా ఉండేవాడు, కొన్నిసార్లు తీవ్రంగా ఉల్లాసంగా ఉండేవాడు, మరియు అతను మంచి జోకులు వేసేవాడు, మంచి స్నేహితుడుగా ఉండేవాడు.
అతనికి చాలా కష్ట సమయాలు వచ్చినప్పుడు, నేను వాటి గురించి అతను చెప్పేది విన్నాను మరియు అతను తనను తాను నిగ్రహించుకోగలిగితే, అతను రాయవలసిన విధంగానే రాస్తాడని, మరియు మరణం మాత్రమే మార్చలేనిదని అతనికి అర్థమయ్యేలా చెప్పడానికి ప్రయత్నించాను. అప్పుడు అతను తనను తాను ఎగతాళి చేసుకునేవాడు, మరియు అతను అలా చేయగలిగినంత కాలం అతను సురక్షితంగా ఉన్నాడని నేను అనుకున్నాను. ఈ పరిస్థితులన్నిటిలోనూ అతను “ది రిచ్ బాయ్” అనే ఒక మంచి కథను రాశాడు, మరియు అతను తర్వాత రాసినట్లుగా దానికంటే మెరుగ్గా రాయగలడని నాకు నమ్మకం కలిగింది.
ఆ వేసవిలో మేము స్పెయిన్లో ఉన్నప్పుడు, నేను ఒక నవల యొక్క మొదటి ముసాయిదాను ప్రారంభించి, సెప్టెంబర్లో పారిస్కు తిరిగి వచ్చాక దాన్ని పూర్తి చేశాను. స్కాట్ మరియు జెల్డా క్యాప్ డి’ఆంటిబ్స్లో ఉన్నారు, మరియు ఆ శరదృతువులో నేను అతన్ని పారిస్లో చూసినప్పుడు అతను చాలా మారిపోయాడు. అతను రివియరాలో ఉన్నప్పుడు మత్తు దిగే ప్రయత్నం చేయలేదు, అందువల్ల ఇప్పుడు పగలే కాదు రాత్రుళ్లు కూడా తాగి ఉండేవాడు.
ఎవరైనా పని చేస్తున్నారా లేదా అనే విషయం అతనికి ఇకపై ఏమాత్రం తేడాగా అనిపించేది కాదు.
పగలు గానీ, రాత్రి గానీ, తాగి ఉన్నప్పుడల్లా అతను 113 రూ నోట్రే-డామ్-డెస్-చాంప్స్కు వచ్చేవాడు.
అతను తన కిందివారితో లేదా తనకంటే తక్కువవారని భావించే వారితో చాలా అమర్యాదగా ప్రవర్తించడం మొదలుపెట్టాడు.
ఒకసారి అతను తన చిన్న కూతురితో సామిల్ గేటు గుండా లోపలికి వచ్చాడు—అది ఇంగ్లీష్ నర్సుకు సెలవు రోజు, స్కాట్ ఆ పాపను చూసుకుంటున్నాడు—మెట్ల కింద ఆమె తనకు బాత్రూమ్కు వెళ్లాలని చెప్పింది.
స్కాట్ ఆమె బట్టలు విప్పడం మొదలుపెట్టాడు, అప్పుడు మా కింది అంతస్తులో నివసించే యజమాని లోపలికి వచ్చి, “అయ్యా, మీకు కొంచెం ముందుగా మెట్లకు ఎడమ వైపున ఒక _క్యాబినెట్ డి టాయిలెట్_ ఉంది,” అని అన్నాడు.
“అవును, నువ్వు జాగ్రత్తగా ఉండకపోతే నీ తల కూడా అందులో పెడతాను,” అని స్కాట్ అతనితో అన్నాడు.
ఆ శరత్కాలమంతా అతను చాలా ఇబ్బంది పెట్టాడు, కానీ మత్తు దిగిన తర్వాత ఒక నవల రాయడం మొదలుపెట్టాడు. అతను మత్తులో లేనప్పుడు నేను అతన్ని అరుదుగా చూసేవాడిని, కానీ అతను మత్తులో లేనప్పుడు ఎప్పుడూ ఆహ్లాదకరంగా ఉండేవాడు, జోకులు వేసేవాడు, కొన్నిసార్లు తన గురించి తానూ జోకులు వేసుకునేవాడు. కానీ అతను తాగి ఉన్నప్పుడు సాధారణంగా నన్ను వెతుక్కుంటూ వచ్చేవాడు, మరియు తాగి ఉన్నప్పుడు, జెల్డా అతని పనిలో జోక్యం చేసుకున్నంత ఆనందాన్ని అతను నా పనిలో జోక్యం చేసుకుంటూ పొందేవాడు. ఇది సంవత్సరాల తరబడి కొనసాగింది, కానీ చాలా సంవత్సరాలుగా, స్కాట్ మత్తులో లేనప్పుడు అతని కంటే నమ్మకమైన స్నేహితుడు నాకు మరొకరు లేరు.
1925వ సంవత్సరం శరదృతువులో, నేను అతనికి _The Sun Also Rises_ మొదటి ముసాయిదా రాతప్రతిని చూపించనందుకు అతను కలత చెందాడు. నేను దానిని సమీక్షించి, తిరిగి రాసేంత వరకు దానికి అర్థం ఉండదని, మరియు దాని గురించి మొదట ఎవరితోనూ చర్చించడం గానీ, చూపించడం గానీ నాకు ఇష్టం లేదని అతనికి వివరించాను. అక్కడ మొదటి మంచు కురిసిన వెంటనే మేము ఆస్ట్రియాలోని వోరార్ల్బర్గ్లో ఉన్న ష్రన్స్కు వెళ్తున్నాము.
నేను అక్కడ రాతప్రతి మొదటి సగభాగాన్ని తిరిగి రాశాను, బహుశా జనవరిలో పూర్తి చేశాను. నేను దానిని న్యూయార్క్కు తీసుకువెళ్లి, స్క్రైబ్నర్స్కు చెందిన మాక్స్ పెర్కిన్స్కు చూపించాను.
ఆ తర్వాత ష్రన్స్ వద్దకు తిరిగి వెళ్లి, ఆ పుస్తకాన్ని తిరిగి రాయడం పూర్తి చేశాను.
పూర్తిగా తిరిగి రాసి, కుదించిన మాన్యుస్క్రిప్ట్ను ఏప్రిల్ చివరిలో స్క్రైబ్నర్స్కు పంపిన తర్వాతే స్కాట్ దానిని చూశాడు.
దాని గురించి నేను అతనితో సరదాగా మాట్లాడటం నాకు గుర్తుంది. ఒక పని పూర్తయ్యాక, ఎప్పటిలాగే సహాయం చేయడానికి అతను ఆందోళనగా, ఆత్రుతగా ఉన్నాడు.
కానీ నేను తిరిగి రాస్తున్నప్పుడు అతని సహాయం నాకు అక్కర్లేదు.
మేము వోరార్ల్బర్గ్లో నివసిస్తూ, నేను నవలను తిరిగి రాయడం పూర్తి చేస్తున్న సమయంలో, స్కాట్, అతని భార్య, బిడ్డ పారిస్ నుండి దిగువ పైరినీస్లోని ఒక విహార ప్రదేశానికి వెళ్లారు.
ఎక్కువ షాంపేన్ తాగడం వల్ల వచ్చే ఆ సుపరిచితమైన పేగు సంబంధిత వ్యాధితో జెల్డా అనారోగ్యానికి గురైంది. ఆ తర్వాత దానిని కొలైటిస్గా నిర్ధారించారు.
స్కాట్ మద్యం తాగడం మానేసి, పని చేయడం మొదలుపెట్టాడు. జూన్లో మమ్మల్ని జువాన్-లెస్-పిన్స్కు రమ్మని అతను కోరాడు. వారు మా కోసం ఒక చవకైన విల్లాను కనుగొంటారు, మరియు ఈసారి అతను మద్యం సేవించడు, అంతా పాత మంచి రోజుల్లా ఉంటుంది, మేము ఈత కొడతాము, ఆరోగ్యంగా, మంచి రంగులో ఉంటాము, మధ్యాహ్న భోజనానికి ముందు ఒకటి, రాత్రి భోజనానికి ముందు ఒకటి అపెరిటిఫ్ తీసుకుంటాము. జెల్డా మళ్ళీ బాగుపడింది, మరియు వారిద్దరూ బాగున్నారు, అతని నవల అద్భుతంగా సాగుతోంది. అతనికి ‘ది గ్రేట్ గాట్స్బీ’ నాటకీకరణ నుండి డబ్బు వస్తోంది, అది బాగా నడుస్తోంది,
మరియు అది సినిమాలకు అమ్ముడవుతుంది, అతనికి ఎలాంటి చింత లేదు. జెల్డా నిజంగా బాగానే ఉంది మరియు ప్రతిదీ క్రమశిక్షణతో జరగబోతోంది.
నేను మే నెలలో మాడ్రిడ్లో ఒంటరిగా పని చేసుకుని వచ్చాను. నేను బయోన్ నుండి జువాన్-లెస్-పిన్స్కు మూడవ తరగతిలో రైలులో వచ్చాను. నాకు చాలా ఆకలిగా ఉంది, ఎందుకంటే తెలివితక్కువగా నా దగ్గర డబ్బు అయిపోయింది మరియు చివరిసారిగా ఫ్రెంచ్-స్పానిష్ సరిహద్దులోని హెండయేలో తిన్నాను. అది ఒక మంచి విల్లా, మరియు స్కాట్కు దగ్గరలోనే చాలా చక్కని ఇల్లు ఉంది. ఆ విల్లాను చాలా చక్కగా నడుపుతున్న నా భార్యను, మా స్నేహితులను చూడటం నాకు చాలా సంతోషంగా అనిపించింది. భోజనానికి ముందు ఇచ్చిన ఒక్క అపెరిటిఫ్ చాలా బాగుంది, మేము మరికొన్ని తీసుకున్నాము. ఆ రాత్రి క్యాసినోలో మాకు స్వాగతం పలకడానికి ఒక చిన్న పార్టీ జరిగింది. అందులో మాక్లీష్లు, మర్ఫీలు, ఫిట్జ్గెరాల్డ్లు మరియు విల్లాలో నివసిస్తున్న మేము ఉన్నాము. ఎవరూ షాంపేన్ కంటే బలమైనది ఏమీ తాగలేదు మరియు ఆ ప్రదేశం చాలా ఉల్లాసంగా, స్పష్టంగా రాయడానికి ఒక అద్భుతమైన ప్రదేశంగా ఉంది. ఒంటరిగా ఉండటం తప్ప, ఒక మనిషి రాయడానికి కావలసినవన్నీ అక్కడ ఉండబోతున్నాయి.
జెల్డా చాలా అందంగా ఉంది, ఆమె చర్మం చక్కటి బంగారు రంగులో ఉంది, ఆమె జుట్టు అందమైన ముదురు బంగారు రంగులో ఉంది మరియు ఆమె చాలా స్నేహశీలి. ఆమె డేగ కళ్ళు స్పష్టంగా, ప్రశాంతంగా ఉన్నాయి. అంతా సవ్యంగా ఉందని నాకు తెలుసు.
సశేషం
మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-9-26-ఉయ్యూరు .–
సరసభారతి ఉయ్యూరు 