తన తెగ బాలికలలో’’జీవన్ సంపర్క్ ‘’కార్యక్రమం ద్వారా చైతన్యం తెచ్చి బాల్యవివాహాలను ఎదిరించి ,ఆరోగ్యం స్వచ్చత లపై అవగాహన కల్పించి,అందరిమన్ననలు పొందిన –సుమిత్ర
ఒడిశాలోని అటవీ ప్రాంతమైన తలబరుడ జువాంగ్ గ్రామంలో, ఒక మలుపు ఏదో ఆర్భాటమైన ప్రకటనతో రాలేదు. అది ప్రశ్నలతో మొదలైంది. అమ్మాయిలకు అంత చిన్న వయసులోనే ఎందుకు పెళ్లిళ్లు చేస్తున్నారు? ఆరోగ్యం కోసం పంచిపెట్టిన ఐరన్, ఫోలిక్ యాసిడ్ మాత్రలను మహిళలు ఎందుకు పట్టించుకోవడం లేదు? చేతులు కడుక్కోవడం లాంటి ప్రాథమిక విషయాన్ని కూడా ఎందుకు పదే పదే వివరించాల్సి వస్తోంది? ఆ ప్రశ్నలు రోజువారీ సంభాషణలలో మెదులుతూ, ఎంతోకాలంగా పాతుకుపోయిన అలవాట్లను, నమ్మకాలను నెమ్మదిగా కదిలించాయి. సుమిత్ర జువాంగాకు, అవే ఒక నిశ్శబ్ద తిరుగుబాటుకు నాంది పలికి, చివరికి స్థానిక నాయకత్వానికి నాంది పలికాయి.
16 ఏళ్ళ ఆబాలిక తనగ్రామం లో తన చుట్టూ ఉన్న సమాజాన్ని నిశితంగా పరిశీలించింది .బాల్యవివాహాలు చేసుకొని బాలికలు ఆరోగ్యం పాడుచేసుకొంటూ భవిష్యత్తును అధోగతి పాలు చేసుకొంటున్న సంగతి గమనించింది .
. పదహారేళ్ల లేత వయసులోనే, సుమిత్ర జువాంగా తన వయసుకు మించిన వివేకం, బలం సంకల్ప బలాన్ని తన ఆత్మలో నింపుకుంది. ఒడిశాలోని తలబరుడ గ్రామంలోని ఎందరో మహిళలు కౌమార బాలికలు, గతంలో గడిపిన జీవితం కన్నా మెరుగైన జీవన విధానాన్ని గడపబోవడానికి ఆమే కారణం.
గతంలో తన గ్రామంలో ఒక కౌమార బాలికగా నిశ్శబ్ద జీవితం గడపాల్సి వచ్చిన సుమిత్ర, ఇప్పుడు తన రాష్ట్రమైన ఒడిశాలో అమలు చేసిన ‘జీవన్ సంపర్క్’ కార్యక్రమం కారణంగా, బాల్య వివాహాలకు వ్యతిరేకంగా గళం విప్పే, ఉద్వేగభరితమైన యువ కార్యకర్తగా, తమ సమాజంలోని కౌమార బాలికలు, మహిళల ఆరోగ్యాన్ని ప్రోత్సహించే వ్యక్తిగా మారింది.
ఆసక్తి ఉన్నవారికి అనేక ప్రశ్నలు
ఒడిశాలోని తలబరుడ గ్రామంలోని పచ్చని అడవుల మధ్య, జువాంగ్ తెగకు చెందిన సుమారు 5,000 మంది ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.జువాంగ్లు తమ సాంప్రదాయ నమ్మకాలు, ఆచారాలు పద్ధతులను దృఢంగా పాటిస్తారు ఆధునిక ప్రపంచంలోని సామాజిక పరిణామాలకు చాలా తక్కువ పరిచయం కలిగి ఉన్నారు.
వారు తమ జీవనోపాధి కోసం సహజ వనరులపై ఆధారపడతారు; సాంప్రదాయ వాలు వ్యవసాయం, పశుపోషణ కాలానుగుణ ఆహార సేకరణకు కొండలు అడవులు ముఖ్యమైనవి.
తమ సాంప్రదాయ పద్ధతులను అనుసరించాలనే వారి తపన వారి ఆరోగ్య సంరక్షణ పద్ధతులు ప్రవర్తనలలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
సాంప్రదాయ పద్ధతులలో, బాల్య వివాహం అనేది కౌమార బాలికలకు అత్యంత హానికరమైన వాటిలో ఒకటి. ఉజ్వలమైన కౌమారదశకు చేరుకున్న యువతులను తమ సమాజపు అంచులకు నెట్టివేసి, పెద్ద వయసున్న పురుషులకు ఇచ్చి వివాహం చేయడాన్ని చూస్తూ సుమిత్ర పెరిగింది.
ఇంతే కాకుండా,
కమ్యూనిటీ ఆరోగ్య కార్యకర్తలు వారికి ఇచ్చే సలహాలకు విరుద్ధంగా కనిపించే తన సమాజంలోని మహిళల ప్రవర్తనలను ఆమె ఎప్పుడూ ప్రశ్నిస్తూనే ఉంది –
వారు ఐరన్ ఫోలిక్ యాసిడ్ (IFA) మాత్రలను తినకుండా ఎందుకు పారేస్తారు?.
ఈ ప్రచారంలో సాధించిన అతిపెద్ద విజయం ఏమిటంటే, గ్రామంలోని కౌమార బాలికలలో 100% రోగనిరోధక టీకాలు వేయించడం.
సుమిత్ర నాయకత్వానికి ధన్యవాదాలు, గ్రామంలో బాల్య వివాహాల వల్ల కలిగే హాని గురించి అవగాహన కూడా గణనీయంగా పెరిగింది.
అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా, బాలికలు స్వయంగా సమాజంలో బాల్య వివాహాలను నివారించడంలో చురుకైన పాత్రలు పోషించారు. గ్రామ సమావేశాలు మరియు నిర్ణయ ప్రక్రియలలో వారి భాగస్వామ్యాన్ని పెంచుకుంటూ, తద్వారా తమ సమాజ దిశను తీర్చిదిద్దడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు.
సుమిత్ర వంటి విజయ గాథలకు యూనిసెఫ్ మద్దతు ఇస్తుంది.
వోస్కా యూనిసెఫ్ల సంయుక్త ప్రయత్నాలు తలబరుడ గ్రామంలో బాల్య వివాహాలను నివారించడంలో గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపాయి, మరియు ఈ విజయంలో నిజమైన వీరవనిత అయిన సుమిత్ర కీలక పాత్ర పోషించింది.
ఈ గ్రామంలోని కౌమార బాలికలు తమ ఋతుస్రావాన్ని నిర్వహించుకోవడానికి సాంప్రదాయ పద్ధతులకు బదులుగా శానిటరీ ప్యాడ్లను ఉపయోగించడంలో తీవ్ర ఆసక్తిని కనబరిచారు. సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోవడం ఇప్పుడు కౌమార బాలికలందరిలో సర్వసాధారణమైంది, మరియు వారు మంచి పరిశుభ్రత పద్ధతుల ప్రాముఖ్యత గురించి ఇతరులకు, అంటే సమాజ సభ్యులకు అవగాహన కల్పించడానికి కూడా చొరవ తీసుకుంటున్నారు. సుమిత్ర సమీపంలోని పాఠశాలలను సందర్శించి, ఐరన్ మరియు ఫోలిక్ యాసిడ్ (IFA) మాత్రలు వేసుకోవడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ, ఇతర కౌమార బాలికలను కూడా ఆ మాత్రలు వేసుకునేలా చురుకుగా ప్రోత్సహిస్తోంది.
అదనంగా, ఆమె గర్భిణీ స్త్రీలను గ్రామ ఆరోగ్య, పారిశుధ్య పోషకాహార దినోత్సవానికి (VHSND) హాజరయ్యేలా ప్రోత్సహిస్తూనే ఉంది.
జీవితపు స్వర్ణ స్పర్శ: జీవన్ సంపర్క్ కార్యక్రమం
సుమిత్రలో అప్పటికే ఉన్న అకుంఠిత స్ఫూర్తికి జీవన్ సంపర్క్ కార్యక్రమం మరింత దోహదం చేసింది ..
యూనిసెఫ్ మద్దతుతో జీవన్ సంపర్క్ కార్యక్రమాన్ని ఒడిశాలోని తలబరుడలో సేవాక్ ఎన్జీఓ, మహిళా సామాజిక-సాంస్కృతిక అవగాహన సంస్థ (వోస్కా) ఇతర ఎన్జీఓ భాగస్వాములు కలిసి అమలు చేశారు.
తల్లి , కౌమారదశలో ఉన్నవారి ఆరోగ్యం, పోషణ, నీరు, పారిశుధ్యం ఆరోగ్యం (వాష్) వంటి ముఖ్యమైన అంశాలపై సామాజిక ప్రవర్తన మార్పును ప్రోత్సహించడమే ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం.
ఈ కార్యక్రమం ద్వారా సమాజ సభ్యులు, ప్రభావశీలులు మరియు,ముందుకు దూకే ఉద్యమ నాయకులు .
సాధించిన మార్పే ముఖ్యం
కొంత కాలం గడిచేసరికి, సుమిత్ర చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించడం ప్రారంభించాయి.
గ్రామ ఆరోగ్య, పారిశుధ్య పోషకాహార దినోత్సవాలకు (VHSND) హాజరు కావడానికి మొదట్లో విముఖత చూపిన మహిళలు, గ్రామంలో ఆడియో-విజువల్ ప్రదర్శనలను చూసిన తర్వాత ఆసక్తి చూపడం ప్రారంభించారు.
WOSCA తరచుగా చేసిన సమీకరణ ప్రయత్నాలు సుమిత్ర చేసిన పర్యవేక్షణల వల్ల, ఈ అభ్యాసం క్రమంగా అభివృద్ధి చెందిం
రోగనిరోధక శిబిరాలు.
శిశువులకు అనుబంధ ఆహారం అందించే సరైన పద్ధతులను ప్రదర్శించడంలో కౌమార బాలికలు కూడా పాలుపంచుకుంటున్నారు.
UNICEF గర్వంగా మద్దతు ఇస్తున్న ‘జీవన్ సంపర్క్’ కార్యక్రమం అమలు వలన సాధ్యమైన అనేక విజయ గాథలలో సుమిత్ర కథ ఒకటి.
భారతదేశంలోని ఒక నిర్దిష్ట బలహీన గిరిజన వర్గంలో (PVTG) మంచి ఆరోగ్యం, పరిశుభ్రత పోషకాహార పద్ధతుల కోసం ఒక కౌమార బాలికను ఒక ఛాంపియన్గా ఎలా తీర్చిదిద్దిందో తెలిపే ఒక వీరోచిత గాథగా ఇది కొనసాగుతోంది.
మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -4-4-26-ఉయ్యూరు
సరసభారతి ఉయ్యూరు 