సరసభారతి ఉయ్యూరు

అమెరికా స్వర్ణయుగ సాహిత్య కీర్తి పతాక మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -13

XL

మార్క్ ట్వైన్

తొలి నెవాడా శాసనసభ ఒక ఆసక్తికరమైన సభ. అన్ని రాష్ట్ర శాసనసభలూ అలాగే ఉంటాయి, మరి ఇది ఒక గనుల సరిహద్దు ప్రాంతం. దానిని వర్ణించడానికి ఎంత ప్రయత్నించినా సరిపోదు. అది ప్రధానంగా కార్యవిధానాలపై అపారమైన అజ్ఞానం, వాక్చాతుర్యం, హాస్యం పట్ల గొప్ప ఆదరణ, మరియు అపారమైన మేధస్సులకు ప్రసిద్ధి చెందింది. సంస్థాగత శిక్షణకు దూరంగా ఉండి, మానవుని సహజ ప్రవృత్తులు మరియు కార్యకలాపాల అధ్యయనమే ఏకైక పాఠ్యాంశంగా ఉండే జీవిత విశ్వవిద్యాలయాల వంటి వాటిలో ఒకదాని తర్వాత మరొకదానిలో చేరడం మార్క్ ట్వైన్ తన విద్యాభ్యాసంలో ఎంత అదృష్టవంతుడో కదా! తరువాతి కాలంలో కొన్నిసార్లు, క్రమబద్ధమైన శిక్షణ లేకపోవడం గురించి ఆయన విచారించేవారు. ఆయన ఆ శాపం నుండి తప్పించుకోవడం ఆయనకూ, మనకూ మంచిదే.

మానవ స్వభావ అధ్యయనానికి నెవాడా సభ ఒక అచ్చమైన ఉపన్యాస మందిరం. అందులో ఆయన అవగాహన, ఆయన చమత్కారం, ఆయన వాక్య నిర్మాణం, ఆయన ఆత్మవిశ్వాసం జాక్ చిక్కుడు కాడలా పెరిగాయి, అది కాలక్రమేణా ఆకాశానికి పైనున్న భూమిలోకి దూసుకుపోవడానికి సిద్ధమైంది. అతను మొదట్లో తన నివేదికలలో కొన్ని విచిత్రమైన పొరపాట్లు చేశాడు; కానీ అతను తన అజ్ఞానాన్ని గురించి, దానిని ఒప్పుకోవడం గురించి ఎంత నిష్కపటంగా ఉన్నాడంటే, అతని తొలి లేఖలలోని ఆ అపరిపక్వతే వాటికి ప్రధాన ఆకర్షణగా మారింది. గిల్లెస్పీ అతనికి పార్లమెంటరీ విషయాలపై శిక్షణ ఇచ్చాడు, మరియు కాలక్రమేణా ఆ నివేదికలు సాంకేతికంగానూ, కళాత్మకంగానూ మెరుగయ్యాయి. దానికి ప్రతిఫలంగా క్లెమెన్స్, గిల్లెస్పీకి “యంగ్, జెఫర్సన్ మాన్యువల్” అని పేరు పెట్టాడు; ఆ బిరుదును అతను చాలా సంవత్సరాలు చాలా గర్వంగానే భరించాడు.

ఆ తొలి నివేదికల నుండి ఉద్భవించిన, మరియు బహుశా దాని యజమానికి అంత సంతృప్తికరంగా లేని మరో “బిరుదు” వర్జీనియా సిటీ యూనియన్‌కు చెందిన క్లెమెంట్ టి. రైస్‌కు ఇవ్వబడింది. రైస్‌కు శాసనపరమైన పని గురించి సంపూర్ణంగా తెలుసు, అందుకే అతను ఎంటర్‌ప్రైజ్ లేఖలను ఎగతాళి చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

కానీ ఇది ఒక పొరపాటు. క్లెమెన్స్ తన తదుపరి లేఖలో, రైస్ నివేదికలు పార్లమెంటరీ పరంగా సరిపోవచ్చు కానీ, అవి మెరిసే సాంకేతిక పదజాలంతో కుళ్ళిపోయిన తప్పుడు ప్రకటనల రాశిని, ఇంకా నేరాలను కూడా కప్పిపుచ్చాయని ప్రకటించాడు. అవి పూర్తిగా నమ్మదగనివని అతను ఒప్పుకున్నాడు; వాటి రచయితకు “నమ్మదగనివాడు” అని పేరు పెట్టారు, మరియు భవిష్యత్ లేఖలలో అతడిని మరే ఇతర పదంతోనూ ప్రస్తావించలేదు. కార్సన్, కామ్‌స్టాక్ మరియు తీరప్రాంత పత్రికలు ఈ హాస్యాస్పదమైన పాత్రికేయ యుద్ధాన్ని చూసి ఆనందించాయి, మరియు రైస్ జీవితాంతం “నమ్మదగనివాడు” గానే మిగిలిపోయాడు. రైస్ మరియు క్లెమెన్స్, ప్రత్యర్థులైనప్పటికీ, ప్రాణ స్నేహితులని చెప్పాలి, వారి మధ్య ఎప్పుడూ నిజమైన శత్రుత్వం లేదు.

క్లెమెన్స్ త్వరగా సభ్యుల అభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు; అతని పదునైన లేఖలు, వాటిలోని వినోదాత్మక పదజాలం మరియు నిజాయితీతో అందరి స్నేహాన్ని సంపాదించాయి. సభాపతి అయిన జాక్ సిమన్స్ మరియు హంబోల్ట్ ప్రతినిధి బృందానికి చెందిన బిల్లీ క్లాగెట్ అతనికి ప్రత్యేక సన్నిహితులుగా ఉండి, అతన్ని రాజకీయ యంత్రాంగంలో కీలక వ్యక్తిగా నిలబెట్టారు. క్లాగెట్ గనుల తవ్వకం వ్యాపారం తర్వాత యూనియన్‌విల్‌లోనే ఉండిపోయి, తన కియోకుక్ ప్రియురాలిని హెచ్చరించి, రాజకీయాలు మరియు న్యాయ రంగంలో స్థిరపడ్డాడు. తగిన సమయంలో అతను ఒక ప్రముఖ నాయకుడిగా ఎదిగి కాంగ్రెస్‌కు వెళ్తాడు. అప్పటికే అతను బలమైన వాక్చాతుర్యం మరియు చిందరవందరగా ఉండే జుట్టుతో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఆ సమావేశంలో సిమన్స్, క్లాగెట్ మరియు క్లెమెన్స్ ముగ్గురూ సులభంగా అందరి దృష్టిని ఆకర్షించిన వ్యక్తులు.

ఒక సంవత్సరం కన్నా తక్కువ కాలం క్రితం వరకు కేవలం వినోదాన్ని పంచే సోమరిపోతుగా, చూసి నవ్వుకోవడానికి పనికొచ్చే, కానీ ఏమాత్రం ప్రాముఖ్యత లేని వ్యక్తిగా పరిగణించబడిన ఆ మాజీ అన్వేషకుడు మరియు గని కార్మికుడు, కార్సన్ నగరానికి ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా తిరిగి రావడం అతనికి ఎంతో సంతృప్తినిచ్చి ఉండాలి. క్లెమెన్స్ మరియు అతని స్నేహితులు క్లాగెట్, సిమన్స్‌ల ఛాయాచిత్రం ఒకటి ఇప్పటికీ ఉంది

క్లెమెన్స్  అతని స్నేహితులు క్లాగెట్, సిమన్స్ ఒక గుంపుగా ఉన్న చిత్రాన్ని బట్టి, అతను ఇప్పుడు పొడవాటి బ్రాడ్‌క్లాత్ కోటు, గంజి పెట్టిన చొక్కా, మరియు పాలిష్ చేసిన బూట్లు ధరించాడని మాకు అర్థమైంది. నదీ తీరంలో ఉన్నప్పుడు ఎలాగైతే అతను ఫ్యాషన్ ప్రపంచానికి అద్దంలా ఉండేవాడో, ఇప్పుడు మళ్ళీ అలాగే మారిపోయాడు. అతను ఒరియన్‌తో కలిసి నివాసం ఏర్పరచుకున్నాడు; అతని భార్య, చిన్న కూతురు జెన్నీ అప్పటికే అమెరికా నుండి వచ్చేశారు. తాత్కాలిక గవర్నర్ భార్య అయిన “సిస్టర్ మోలీ” ఆ చిన్న రాజధానికి సామాజిక నాయకురాలిగా మారింది; ఆమె ప్రతిభావంతుడైన బావగారు దానికి ప్రధాన అలంకారంగా నిలిచారు. అతని ఉల్లాసం, పాటలు, మంచి స్వభావం అతన్ని అందరికీ ఇష్టమైన అతిథిగా మార్చాయి. అతని మాటలు ఆహ్లాదకరమైన సందర్భాలలో ప్రచురితమయ్యాయి; ఎస్మెరాల్డాలోని కష్టకాలం గురించి కూడా అతను నవ్వుతూ మాట్లాడగలిగాడు.

అతను పూర్తిగా సంతృప్తిగా లేడు. తీరం పొడవునా నకలు చేయబడి, ఉటంకించబడిన అతని ఉత్తరాలపై సంతకాలు లేవు. అవి ఒకదానితో ఒకటి సులభంగా ముడిపడి ఉన్నాయి, కానీ ఒక వ్యక్తిత్వంతో కాదు. కీర్తిని సంపాదించుకోవాలంటే దానిని ఒక వ్యక్తిత్వానికి, ఒక పేరుకు ముడిపెట్టడం అవసరమని అతను గ్రహించాడు.

అతను ఈ విషయం గురించి చాలా ఆలోచించాడు. అతను తన సొంత పేరును ఉపయోగించడం గురించి ఆలోచించలేదు; ఆ రోజుల్లో కలం పేరు పెట్టుకోవడం ఒక ఫ్యాషన్‌గా ఉండేది. అతనికి క్లుప్తమైన, స్పష్టమైన, ఖచ్చితమైన, మరచిపోలేనిది ఏదైనా కావాలి. అతను తన మనసులో చాలా రకాల కలయికలను ప్రయత్నించాడు, కానీ ఏదీ నమ్మశక్యంగా అనిపించలేదు. సరిగ్గా అప్పుడే—అది 1863 సంవత్సరం ప్రారంభంలో—తన వ్యంగ్యంతో గాయపరిచిన పాత పైలట్, ఇసయ్య సెల్లర్స్, చనిపోయాడన్న వార్త అతనికి అందింది. వెంటనే అతనికి కెప్టెన్ సెల్లర్స్ అనే కలం పేరు గుర్తుకు వచ్చింది. అదే; అతను కోరుకున్న పేరు అదే. అది అల్పమైనది కాదు; దానికి కావలసిన అన్ని లక్షణాలు ఉన్నాయి—సెల్లర్స్‌కు ఆ పేరు మళ్ళీ ఎప్పటికీ అవసరం ఉండదు. ఈ సుదూర దేశంలో దానికి ఒక కొత్త అర్థాన్ని, కొత్త అనుబంధాన్ని ఇవ్వాలని క్లెమెన్స్ నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను వర్జీనియా సిటీకి వెళ్ళాడు.

“జో,” అతను గుడ్‌మన్‌తో అన్నాడు, “నేను నా వ్యాసాలపై సంతకం చేయాలనుకుంటున్నాను. నేను ఎక్కువ మందికి పరిచయం కావాలనుకుంటున్నాను.”

“సరే, సామ్. ‘జోష్’, నువ్వు ఏ పేరు ఉపయోగించాలనుకుంటున్నావు?” “లేదు, నేను వాటిపై ‘మార్క్ ట్వైన్’ అని సంతకం చేయాలనుకుంటున్నాను. అది ఒక పాత నదీ పదం, పడవ నడిపేవాళ్ళు పిలిచే పదం, దాని అర్థం రెండు ఫాథమ్‌లు—పన్నెండు అడుగులు. దానిలో ఒక గొప్పతనం ఉంది; చీకటి రాత్రిలో ఒక పైలట్‌కి వినడానికి అది ఎప్పుడూ ఒక ఆహ్లాదకరమైన శబ్దం; దాని అర్థం సురక్షితమైన నీరు.”

కెప్టెన్ ఇసయ్య సెల్లర్స్ ఆ పేరును ఉపయోగించి, ఆ తర్వాత వదిలేశారన్న విషయాన్ని అతను అప్పుడు ప్రస్తావించలేదు. ఆ సంఘటనలో తన పాత్రకు అతను సిగ్గుపడ్డాడు, మరియు ఆ తప్పును ఒప్పుకోవడానికి అది ఇంకా చాలా కొత్తది. గుడ్‌మాన్ ఒక క్షణం ఆలోచించాడు:

“చాలా మంచిది, సామ్,” అతను అన్నాడు, “అది మంచి పేరులా ఉంది.”

అది నిజంగానే మంచి పేరు. ప్రపంచంలోని అన్ని నామకరణాలలోనూ, ఆ పేర్లు ఎవరిని సూచిస్తున్నాయో ఆ వ్యక్తిని వ్యక్తీకరించడానికి ఇంతకంటే శక్తివంతమైన పదాల కలయికను ఎంచుకోలేరు. మార్క్ ట్వైన్ అనే పేరు జాన్ స్మిత్ పేరు వలె అనంతమైనది, ప్రాథమికమైనది, కానీ జాన్ స్మిత్ పేరులో ఉన్నట్లుగా దాని శక్తి వృధా కాదు. జాన్ స్మిత్ పేరులోని ప్రతిష్ఠ అంతా ఒకే వ్యక్తిలో కలిస్తే, దాని గతిశీల శక్తి మార్క్ ట్వైన్‌కు ఉన్నంత వ్యాప్తి శక్తిని ఇవ్వగలదు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఇది ఇప్పటివరకు ఎంచుకున్న అత్యంత గొప్ప కలం పేరు అని నిరూపించబడింది—ఆ వ్యక్తికి, అతని పనికి, మరియు అతని వృత్తికి సరిగ్గా సరిపోయే పేరు.

ఆ క్షణంలో గుడ్‌మాన్ దీనిని గుర్తించకపోవడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. మనం పన్నెండు అంగుళాల షెల్‌ను ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడకపోయినా లేదా దాని భూకంప విధ్వంసం గురించి వినకపోయినా, దానిలో దాగి ఉన్న శక్తిని మనం ఊహించలేము. మనం వేచి ఉండి, అది పేల్చడాన్ని చూసి, ఫలితాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

దీనిపై మొదట ఫిబ్రవరి 2, 1863 తేదీ గల కార్సన్ లేఖతో సంతకం చేయబడింది, మరియు ఆ సమయం నుండి శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ యొక్క అన్ని పనులకు ఇది జోడించబడింది. ఆ పని మునుపటి కంటే మెరుగైనది కాదు, అధ్వాన్నమైనది కాదు, కానీ అది అకస్మాత్తుగా గుర్తింపును మరియు ప్రత్యేక ఆసక్తిని పొందింది. శాసనసభ సభ్యులు మరియు వర్జీనియా, కార్సన్‌లోని స్నేహితులు వెంటనే అతన్ని “మార్క్” అని పిలవడం ప్రారంభించారు. తీరప్రాంత పత్రికలు దీనిని స్వీకరించాయి, మరియు వారాల వ్యవధిలోనే అతను ఇకపై “సామ్” లేదా “క్లెమెన్స్” లేదా “ఎంటర్‌ప్రైజ్‌లోని ఆ తెలివైన కుర్రాడు” కాదు, కానీ “మార్క్”—”మార్క్ ట్వైన్” అయ్యాడు. ఏ కలం పేరు కూడా అంత త్వరగా సర్వత్రా అలా ఆమోదించబడలేదు. కొన్ని నెలల విరామం తర్వాత తూర్పు నుండి తిరిగి వచ్చిన డి క్విల్, తన గది మరియు తన పక్కన కూర్చునే సహోద్యోగి కొత్త పేరు, కీర్తిని సంపాదించుకోవడం చూశాడు.

ఆ కాలం నుండి భద్రపరచబడిన తన ఇంటివారికి రాసిన లేఖలలో అతని కొత్త బిరుదు గురించి గానీ, దాని విజయం గురించి గానీ ఎటువంటి ప్రస్తావన లేకపోవడం విచిత్రం. నిజానికి, ఆ రచయిత తన పని గురించి అస్సలు మాట్లాడడు, పైగా తాను పోగుచేసిన మైనింగ్ షేర్ల గురించి, వాటి ప్రస్తుత మరియు భవిష్యత్ విలువల గురించి చెప్పడానికే ఎక్కువ మొగ్గుచూపుతాడు. అయితే, నిస్సందేహంగా చాలా లేఖలు లభ్యం కాలేదు. భద్రపరచబడినవి అతని అపారమైన జీవితానందం, మంచి స్వభావంతో నిండిన తేలికపాటి లేఖలు మాత్రమే. అంతేకాకుండా, అతను నదీతీరంలో ఇంటికి డబ్బు పంపే తన పాత అలవాటును పునరుద్ధరించుకున్నట్లు కూడా అవి సాక్ష్యమిస్తున్నాయి—ప్రతి లేఖలో ఇరవై డాలర్లు, వాటి మధ్య సుమారు వారం రోజుల విరామంతో.

XLI

కామ్‌స్టాక్ హాస్యంలో అత్యుత్తమ ఘట్టాలు

శాసనసభ వాయిదా పడటంతో, శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ వర్జీనియా సిటీకి ఒక ప్రముఖుడిగా—మార్క్ ట్వైన్‌గా—తిరిగి వచ్చారు. ఆయన ఎంటర్‌ప్రైజ్ నౌకకు నాయకుడిగా పరిగణించబడ్డారు—కామ్‌స్టాక్‌లో అదే ఒక గొప్ప గౌరవం—అంతేకాకుండా, ఆయన మెరుగైన వస్త్రధారణ మరియు పెరిగిన సంపద అదనపు గౌరవాన్ని తెచ్చిపెట్టాయి. ప్రసిద్ధ నటులు, ఉపన్యాసకులు, రాజకీయ నాయకులు వంటి ప్రముఖ సందర్శకులు వచ్చినప్పుడు, ఓఫిర్, గౌల్డ్, కర్రీ గనులు, మరియు కొత్త వంద-స్టాంప్ క్వార్ట్జ్-మిల్లుతో పాటు, కామ్‌స్టాక్‌లో తప్పక చూడవలసిన ప్రదేశాలలో ఒకటిగా ఆయనను పరిచయం చేసేవారు.

అందువల్ల, ఎంటర్‌ప్రైజ్ కార్యాలయంలో సిబ్బందిలోని వివిధ సభ్యులకు మీర్‌షామ్ పైపులను బహుమతిగా ఇవ్వడానికి అనేకసార్లు విరాళాలు సేకరించిన తర్వాత కూడా, ఒక్కటి కూడా తనకు అందకపోవడంతో ఆయన చాలా బాధపడ్డారు మరియు నొచ్చుకున్నారు. ఈ స్పష్టమైన అవమానాన్ని ఆయన స్టీవ్ గిల్లిస్‌తో ప్రస్తావించారు:

“నాకు ఎవరూ ఎప్పుడూ మీర్‌షామ్ పైపు ఇవ్వరు,” అని ఆయన దీనంగా అన్నారు. “నేను ఇంకా దానికి అర్హుడిని కాదా?”

విచారకరమైన రోజు! ఆ కనికరం లేని జీవి అయిన స్టీవ్ గిల్లిస్‌కు, తన ఆత్మకు ఆనందాన్నిచ్చే ఒక రకమైన దుష్టకార్యం చేయడానికి ఇది ఒక సువర్ణావకాశం. ఒక తరం కంటే ఎక్కువ కాలం తర్వాత, గిల్లిస్ స్వయంగా ఈ చరిత్ర రచయితకు చెప్పిన కథ ఇది:

“వర్జీనియా సిటీలో ఒక జర్మన్ వ్యక్తి సిగార్ల దుకాణం నడిపేవాడు. అతని వద్ద ఎల్లప్పుడూ రకరకాల మీర్‌షామ్ పైపులు ఉండేవి. ఈ పైపుల ధర సాధారణంగా నలభై నుండి డెబ్బై ఐదు డాలర్ల మధ్య ఉండేది.

“ఒక రోజు నేను, డెనిస్ మెక్‌కార్తీ ఆ ముసలి జర్మన్ వ్యక్తి దుకాణం పక్కగా నడుచుకుంటూ వెళ్తూ, కిటికీలో ఉన్న ప్రదర్శనను చూడటానికి ఆగాము. అక్కడ ఉన్న ఇతర వస్తువులతో పాటు, ఎత్తైన గిన్నె, పొడవైన కాడ కలిగిన ఒక పెద్ద నకిలీ మీర్‌షామ్ పైపు ఉంది. దాని ధర డాలర్న్నరగా ఉంది.

“ఆ పైప్ (పొగాకు పైపు) సామ్ కోసం సరిగ్గా సరిపోతుందని నేను నిర్ణయించుకున్నాను. మేము లోపలికి వెళ్లి దాన్ని, అలాగే చాలా పొడవైన దాని కాండాన్ని (stem) కొనుగోలు చేశాము. ఆ కాండం ధర మాత్రమే మూడు డాలర్లు ఉంటుందని నాకనిపిస్తోంది. ఆ తర్వాత, మార్క్ పేరు మరియు దాన్ని బహూకరించే వారి వివరాలతో ఒక చిన్న జర్మన్-సిల్వర్ ప్లేట్‌ను తయారు చేయించి, బహూకరణ కార్యక్రమానికి ఏర్పాట్లు చేశాము. ఆ సమయంలో చార్లీ పోప్—[తరువాత సెయింట్ లూయిస్‌లోని ‘పోప్స్ థియేటర్’ యజమాని]—ఒపెరా హౌస్‌లో ప్రదర్శన ఇస్తుండేవారు; కాబట్టి బహూకరణ ప్రసంగం చేయడానికి మేము ఆయనను నియమించుకున్నాము.

“అప్పుడు మేము మార్క్ అత్యంత సన్నిహిత మిత్రుడైన డాన్ డి క్విల్‌ను ‘జూడాస్’ పాత్ర పోషించేలా ఒప్పించాము—అంటే, మార్క్‌కు ఒక చక్కని పైప్ బహూకరించబోతున్నారని అతనికి రహస్యంగా చెప్పడం, తద్వారా పోప్ ప్రసంగానికి సమాధానంగా మార్క్ ముందుగానే ఒక ప్రసంగాన్ని సిద్ధం చేసుకునేలా చేయడం అన్నమాట. డాన్ చేసిన ఆ పని చాలా నీచమైనది. నాటకం పూర్తయిన తర్వాత ఒపెరా హౌస్ కింద ఉన్న సెలూన్‌లో ఈ కార్యక్రమం జరిగేలా మేము ఏర్పాట్లు చేశాము.

“అంతా చాలా చక్కగా జరిగింది; కానీ అది కొంత పశ్చాత్తాపం కలిగించే సందర్భం, మాలో కొందరి ముఖాల్లో అపరాధ భావం కనిపించింది; ఎందుకంటే సామ్ దీన్ని చాలా చిత్తశుద్ధితో స్వీకరించాడు, అంతేకాక నేను అతని నోటి నుండి విన్న అత్యంత అద్భుతమైన ప్రసంగాలలో ఒకదానిని అతను సిద్ధం చేసుకున్నాడు. పోప్ చేసిన బహూకరణ కూడా చాలా బాగుంది. తన స్నేహితులందరికీ అతనిపై ఎంత ప్రేమ ఉందో, అలాగే ఇంత ఖరీదైన ఈ పైప్ వారి ఆప్యాయతకు ఒక చిన్న చిహ్నం మాత్రమేనని ఆయన సామ్‌తో చెప్పారు. కానీ సామ్ ఇచ్చిన సమాధానం—అది అప్పటికప్పుడు చెప్పినట్లుగా అనిపించినా—మాలో కొందరి కళ్ళలో నీళ్లు తెప్పించింది, పైగా ప్రతి నిమిషం చప్పట్లతో అతని ప్రసంగానికి అంతరాయం కలిగేది. ఎవరి కోసమైనా నేను ఇంతగా బాధపడటం ఇదే మొదటిసారి.

“అయినప్పటికీ, ఆ కార్యక్రమాన్ని పూర్తి చేయాలనే పట్టుదలతోనే ఉన్నాము. సామ్ ప్రసంగం పూర్తయ్యాక, అతను ఖరీదైన వైన్‌లను—షాంపైన్ మరియు స్పార్క్లింగ్ మోసెల్—ఆర్డర్ చేశాడు. ఆ తర్వాత మేము నగరంలో విహరించడానికి బయలుదేరాము, మా బాధను మర్చిపోవడానికి తెల్లవార్లూ ఆ ఉత్సాహాన్ని కొనసాగించాము.” “మరుసటి రోజు, సహజంగానే, అతను ఆ పైప్‌కు రంగు వచ్చేలా చేయడం మొదలుపెట్టాడు. కానీ అది సుద్ద ముక్కలా ఉండేది కాబట్టి, దానికి రంగు అస్సలు పట్టలేదు. సామ్ దాన్ని పదే పదే తాగుతూ, దాని రుచి సరిగా లేదని, రంగు కూడా మారడం లేదని ఫిర్యాదు చేసేవాడు. చివరికి ఒక రోజు డెనిస్ అతడితో ఇలా అన్నాడు:

“‘అరేయ్ సామ్, అది కేవలం ఒక పనికిరాని పాత కోడిగుడ్డు పెంకు అని, కుర్రాళ్లు దాన్ని డాలర్న్నరకు కొని, సరదా కోసం నీకు బహుమతిగా ఇచ్చారని నీకు తెలియదా?’

“అప్పుడు సామ్‌కు విపరీతమైన కోపం వచ్చింది; మేమంతా ఆ పనిని డాన్ డి క్విల్ చేశాడని చెప్పాము. డాన్ ఉన్న ‘లోకల్ రూమ్’ వైపు వెళ్తున్నప్పుడు అతని ముఖం కోపంతో మేఘంలా నల్లబడిపోయింది. అతను లోపలికి వెళ్లి తలుపు మూసి, గడియ పెట్టి, తాళం చెవిని తన జేబులో వేసుకున్నాడు—అది చాలా ప్రమాదకరమైన సంకేతం. డాన్ అక్కడ ఒంటరిగా తన బల్ల దగ్గర కూర్చుని రాసుకుంటున్నాడు.”

XLI

“సామ్ ఇలా అన్నాడు, ‘డాన్, నన్ను ఆ ప్రసంగం చేయమని ఆహ్వానించినప్పుడే, ఆ కుర్రాళ్లు నాకు ఒక నకిలీ పైప్‌ను ఇవ్వబోతున్నారని నీకు తెలుసా?’

“డాన్‌కు తప్పించుకునే మార్గం లేకపోయింది, దాంతో అతను నిజం ఒప్పుకున్నాడు. సామ్ గదిలో అటూ ఇటూ తిరుగుతూ, డాన్‌ను ఎలా శిక్షించాలా అని ఆలోచిస్తున్నట్లుగా కనిపించాడు. చివరకు అతను ఇలా అన్నాడు:

“‘ఓ డాన్, నా అత్యంత ఆప్తమిత్రుడవైన నువ్వు—నా దగ్గర ఎంత తక్కువ డబ్బు ఉందో, నా స్నేహితుల పట్ల కృతజ్ఞతను చాటే ప్రసంగాన్ని సిద్ధం చేయడానికి నేను ఎంత కష్టపడతానో తెలిసిన నువ్వే—నన్ను ముద్దుతో మోసం చేసే జూడాస్‌లా (ద్రోహిలా) వ్యవహరిస్తావని నేను ఊహించలేదు! డాన్, నేను ఇక ఎప్పుడూ నీ ముఖం చూడకూడదనుకుంటున్నాను. నా దగ్గర ఖర్చు చేయడానికి ఏమీ లేకపోయినా, ఆ దుర్మార్గుల కోసం నా దగ్గరున్న ప్రతి డాలర్‌ను ఖర్చు చేస్తానని నీకు తెలుసు; అయినా సరే నువ్వు నన్ను అలా చేయనిచ్చావు; వారి దుర్మార్గపు పథకానికి నువ్వు సహకరించావు, పైగా ఆ వ్యవహారాన్ని మరింత హాస్యాస్పదం చేయడానికి నన్ను ఆ ప్రసంగం చేయించావు.’

“అయితే డాన్ చాలా బాధపడ్డాడు. వాళ్లు నిజంగానే అతనికి ఒక మంచి పైప్‌ను—ఈసారి నిజమైనదాన్ని—బహుమతిగా ఇవ్వాలనుకున్నారని చెప్పి తనను తాను సమర్థించుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ మొదట్లో సామ్ ఓదార్పును అంగీకరించలేదు; కొన్ని రోజుల తర్వాత, నేను ఆ పైప్‌తో లోపలికి వెళ్లి, ‘సామ్, కుర్రాళ్లు మొదట్నుంచీ నీకు ఇవ్వాలనుకున్న పైప్ ఇదే’ అని చెప్పి క్షమాపణ చెప్పడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, అతను కొంచెం నిర్లిప్తంగా చూస్తూ ఇలా అన్నాడు:

“‘అది కూడా ఆ నకిలీ పాత పైపుల్లో ఒకటా?’

“అయినప్పటికీ అతను దాన్ని స్వీకరించాడు, దాంతో అంతా సద్దుమణిగింది. ఆ తర్వాత కొద్ది రోజులకే ఒక రోజు అతను నాతో ఇలా అన్నాడు:

“‘స్టీవ్, ఆ నకిలీ పైప్ కూడా మంచి పైప్ లాగే బాగా పొగను ఇస్తుందని నాకు అనిపిస్తోంది, నీకు తెలుసా?’”

చాలా ఏళ్ల తర్వాత (ఇది హార్ట్‌ఫోర్డ్‌లోని అతని ఇంట్లో జరిగింది, అప్పుడు జో గుడ్‌మాన్ కూడా అక్కడే ఉన్నాడు) ఒక రోజు మార్క్ ట్వైన్‌కు ఆ పాత నకిలీ పైప్ కనిపించింది.

“జో,” అతను అన్నాడు, “ఆ కుర్రాళ్లు నా మీద చేసిన ఆ పని చాలా క్రూరమైనది; కానీ, వాళ్లు నాకు ఆ పైప్‌ను బహుమతిగా ఇచ్చినప్పుడు, చార్లీ పోప్ ప్రసంగం చేస్తున్నప్పుడు, దానికి నేను సమాధానం ఇస్తున్నప్పుడు నాకు కలిగిన ఆ భావన కోసం—ఆ భావన యొక్క జ్ఞాపకం కోసం—ప్రపంచంలోని ఏ పైప్ కంటే కూడా ఈ పైపే నాకు చాలా విలువైనది!” పద్దెనిమిది వందల అరవై మూడులో కామ్‌స్టాక్ నది ఉధృతంగా ప్రవహిస్తోంది. ప్రతి గని పూర్తి వేగంతో పనిచేస్తోంది. ప్రతి మిల్లు గర్జిస్తూ, కరకరలాడుతూ, వెండి, బంగారం ప్రవాహాలను వెలికితీస్తోంది. కొద్ది కాలం క్రితం ఒక పాత నివాసి ఇలా రాశారు:

నేను కళ్ళు మూసుకున్నప్పుడు, ఎత్తే యంత్రాల శ్వాసలు, స్టాంపుల గర్జన నాకు మళ్ళీ వినిపిస్తున్నాయి; అర్ధరాత్రి తర్వాత ఉప్పును నింపుతున్న “ఒంటెలను” నేను చూడగలను; సి స్ట్రీట్‌లో బండ్ల గుంపు రద్దీగా ఉండటాన్ని నేను మళ్ళీ చూడగలను మరియు డ్రైవర్ల శాపనార్థాలను వినగలను—ఆ గొప్ప ఖనిజ నిక్షేపాల లోతైన గదుల నుండి నిధులను వెలికితీయడానికి మరియు ఎడారికి జ్ఞానోదయం కలిగించడానికి జరిగిన ఆ మహత్తరమైన పని అంతా నా కళ్ళ ముందు మెదులుతోంది.

అవి చాలా సందడిగా ఉండే రోజులు. మార్క్ ట్వైన్ తన ఇంటికి రాస్తున్న ఒక ఉత్తరం మధ్యలో తన మాటను తానే మధ్యలో ఆపి ఇలా అంటాడు: “వీధిలో ఇప్పుడే ఐదు తుపాకీ కాల్పుల శబ్దాలు విన్నాను—ఇలాంటివి నా వృత్తిలో భాగమే కాబట్టి, నేను వెళ్లి చూస్తాను,” మరియు కొన్ని గంటల తర్వాత జోడించిన ఒక అనుబంధంలో ఇలా రాశాడు:

ఉదయం 5 గంటలు. ఆ తుపాకీ కాల్పులు తమ పనిని చక్కగా చేశాయి. జాక్సన్ కౌంటీకి చెందిన ఒక వ్యక్తి, నా ఇద్దరు స్నేహితులను (పోలీస్ అధికారులను) గుండెల్లోంచి కాల్చాడు—ఇద్దరూ మూడు నిమిషాల్లోనే చనిపోయారు. ఆ హంతకుడి పేరు జాన్ క్యాంప్‌బెల్.

“మార్క్‌కి, నాకు చేతులు నిండిపోయాయి,” అని డి క్విల్లే అంటాడు, “పని ఒత్తిడి వల్ల తీరిక లేకుండా గడిచింది.” వారి విధానంపై వచ్చిన కొన్ని చెదురుమదురు విమర్శలకు సమాధానంగా, వారు ఒక రకమైన సంపాదకీయ ప్రకటనను ముద్రించారు:

హత్యలు, వీధి కొట్లాటలు, నృత్య విందులు, నాటకశాలలు, సరుకు రవాణా బండ్లు, చర్చిలు, ఉపన్యాసాలు, పాఠశాల భవనాలు, నగర సైనిక వ్యవహారాలు, రహదారి దోపిడీలు, బైబిల్ సంఘాలు, గడ్డి బండ్లు, ఇంకా ఒక పెద్ద దినపత్రిక పాఠకులకు విజ్ఞానం కోసం స్థానిక విలేఖరులు గమనించి, వాటికి అనవసరమైన ప్రాముఖ్యతను ఆపాదించి అతిశయోక్తిగా ప్రచారం చేయాల్సిన వేలాది ఇతర విషయాల గురించి విశ్వానికి సమగ్రంగా తెలియజేయడమే మన కర్తవ్యం.

ఆ కృషి సంకలనంలో మార్క్ ట్వైన్ హస్తం ఉందని సులభంగా గుర్తించవచ్చు. అది వినోదాత్మకంగా ఉన్నప్పటికీ, అక్షరాలా నిజం, మరియు బహుశా దాని నిర్మాణంలో హాస్యం గురించి ప్రత్యేకంగా ఆలోచించకుండానే ఉద్దేశపూర్వకంగా వ్రాయబడింది. ఇక్కడైనా, ఎక్కడైనా చెప్పినట్లే, మార్క్ ట్వైన్‌కు హాస్యం కోసం ప్రయత్నించే అలవాటు లేదని చెప్పవచ్చు. అతను వాస్తవాలను విచిత్రమైన కోణాల్లో చూసి, దానికి అనుగుణంగా వాటిని వ్యక్తీకరించేవాడు. వర్జీనియా సిటీలో అతను కామ్‌స్టాక్ సభలోని గందరగోళంలో కలిసిపోయి, తాను చూసినవి, ఆలోచించినవి తన మాతృభాషలో రాశాడు. నవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉండే కామ్‌స్టాక్ సభ, అతని హావభావాలను ఆస్వాదించి, అతను అత్యంత గంభీరంగా చెప్పిన మాటలలో కూడా అపారమైన హాస్యాన్ని కనుగొంది.

మరోవైపు, ఆ హాస్యం ఉద్దేశపూర్వకంగా ఉన్నప్పటికీ, దాని లక్ష్యాన్ని చేరని సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. గంభీరంగా పరిగణించబడిన “శిలామయ మానవుడు” బూటకపు ఉదంతాన్ని మనం ఇదివరకే గుర్తుచేసుకున్నాం; కానీ “ఎంపైర్ సిటీ మారణకాండ” అనే హాస్యానుకరణకు లభించిన ఆమోదాన్ని, దాని రచయిత కూడా ఒకానొక సమయంలో గంభీరంగా పరిగణించాడు. మార్క్ ట్వైన్ యొక్క కామ్‌స్టాక్ జీవితంలోని ప్రధాన సంఘటనగా ఇది నేటికీ వర్జీనియా సిటీలో స్మరించబడుతోంది.

ఈ సాహిత్య బాంబుకు నిజానికి రెండు లక్ష్యాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒకటి, వాషో ప్రయోజనాలపై శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో బులెటిన్ నిరంతరం చేస్తున్న దాడులను శిక్షించడం; రెండవది, ఇది కేవలం యాదృచ్ఛికమే అయినప్పటికీ, కార్సన్‌లోని మాగ్నోలియా అనే ఒక సారా దుకాణంపై అసహ్యకరమైన దృష్టిని మళ్లించడం. ఆ దుకాణంలో “ఫార్టీ రాడ్” బ్రాండ్ విస్కీ దొరుకుతుందని ప్రచారం జరిగింది—అంటే, ఆ దూరంలో ప్రాణాలను తీయగలదని హామీ ఇవ్వబడిన మద్యం. ప్రత్యేకంగా హాస్యాస్పదంగా మార్చవలసింది బులెటిన్‌నే. ఈ పత్రిక, కొన్ని కామ్‌స్టాక్ గనుల “డివిడెండ్-కుకింగ్” పద్ధతి గురించి ప్రత్యేకంగా అసహ్యకరంగా రాస్తూనే, అదే సమయంలో కాలిఫోర్నియా స్టాక్స్‌లో సురక్షితమైన పెట్టుబడుల వైపు అసూయతో కూడిన దృష్టిని ఆకర్షించింది. “సగం ట్రంకు నిండా” కామ్‌స్టాక్ షేర్లు ఉన్న శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, సాధారణంగా కాలిఫోర్నియా విషయాల పట్ల అయిష్టాన్ని పెంచుకున్నాడు: ఆ కాలం నాటి ఒక లేఖలో అతను ఇలా అంటాడు:

“కాలిఫోర్నియా లాగా కనిపించే, రుచి చూసే లేదా వాసన వచ్చే ప్రతిదాన్నీ నేను ఎంతగా ద్వేషిస్తానో!” తన అలవాటైన చంచల స్వభావంతో, ఏడాది లోపే అతను కాలిఫోర్నియాను కీర్తించాడు, కానీ ప్రస్తుతానికి ఆ నజరేత్‌లో అతనికి ఏ మంచి కనిపించలేదు. అతనికి ఎంతో సంతృప్తినిచ్చేలా, కాలిఫోర్నియాలోని ప్రముఖ సంస్థలలో ఒకటైన స్ప్రింగ్ వ్యాలీ వాటర్ కంపెనీ, సుమారు అదే సమయంలో తన సొంత డివిడెండ్‌ను తారుమారు చేసింది. దీని ఫలితంగా, ఆ తర్వాత జరిగిన పతనంలో నష్టపోయిన అమాయక పెట్టుబడిదారులు చాలామందికి పెను ప్రమాదం వాటిల్లింది. ఇది ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి ఒక మంచి అవకాశాన్ని కల్పించింది. గుడ్‌మన్ సమ్మతితో, అతను కాలిఫోర్నియా పత్రికలకు, ముఖ్యంగా బులెటిన్‌కు, తగినంత కఠినంగా ఉండే ఒక శిక్షను విధించాలని ప్రణాళిక వేశాడు. ఆ రాష్ట్ర పత్రికలు తన గత తప్పిదాలను మరచిపోయాయని, మరియు ఆ ఫలితం తన అంచనా తప్పేమీ కాదని నిరూపిస్తుందని అతను నమ్మాడు.

కార్సన్ నగరానికి నాలుగు మైళ్ల దూరంలో, కార్సన్ నదిపై ఒక ప్రదేశం ఉండేది. దానిని “డచ్ నిక్స్” అని, అలాగే ఎంపైర్ సిటీ అని కూడా పిలిచేవారు; ఆ రెండూ ఒకటే. అక్కడ ఎలాంటి అడవి లేదు, కేవలం సేజ్-బ్రష్ మాత్రమే ఉండేది. అక్కడ ఉన్న ఒకే ఒక్క గుడిసెలో ఇంటి పనులు లేని ఒక బ్రహ్మచారి నివసించేవాడు. వర్జీనియా మరియు కార్సన్‌లోని ప్రతి ఒక్కరికీ, సహజంగానే, ఈ విషయాలు తెలుసు.

ఎంపైర్ సిటీ మరియు ‘డచ్ నిక్స్’ మధ్య ఉన్న గొప్ప పైన్ అడవి అంచున నివసిస్తున్న ఫిలిప్ హాప్కిన్స్ అనే వ్యక్తి, అకస్మాత్తుగా పిచ్చివాడై, ఒకటి నుండి పంతొమ్మిది సంవత్సరాల వయస్సు గల తన భార్య మరియు వారి తొమ్మిది మంది పిల్లలతో కూడిన తన మొత్తం కుటుంబాన్ని హత్యాకాండకు పాల్పడిన వైనాన్ని మార్క్ ట్వైన్ అత్యంత భయంకరమైన మరియు స్పష్టమైన రీతిలో వివరించాడు. భార్యను, అలాగే ఏడుగురు పిల్లలను అక్కడికక్కడే చంపేశారు; మిగిలిన ఇద్దరు బ్రతికే అవకాశం ఉంది. ఆ హత్య అత్యంత క్రూరంగా, భయంకరంగా జరిగింది. ఆ తర్వాత హాప్కిన్స్ తన భార్య తల చర్మాన్ని ఒలిచి, ఒక గుర్రంపైకి దూకి, తన గొంతును చెవి నుండి చెవి వరకు కోసుకుని, కార్సన్ సిటీలోకి నాలుగు మైళ్ళు ప్రయాణించాడు. చివరకు మాగ్నోలియా సెలూన్ ముందు కుప్పకూలి చనిపోయాడు, అతని రక్తసిక్తమైన చేతిలో ఇంకా తన భార్య ఎర్రటి జుట్టు గల తల చర్మం ఉంది. మిస్టర్ హాప్కిన్స్ పిచ్చికి కారణం ఆర్థిక నష్టమేనని, అతను తన పొదుపును సురక్షితమైన కామ్‌స్టాక్ పెట్టుబడుల నుండి ఉపసంహరించుకున్నాడని ఆ కథనం ఇంకా పేర్కొంది.

“ఓ, జో,” అతను అన్నాడు, “నేను నీ వ్యాపారాన్ని నాశనం చేశాను, దానికి నేను చేయగల ఏకైక పరిహారం రాజీనామా చేయడమే. నేను ఈ పత్రికలో ఉన్నంత కాలం నువ్వు ఈ దెబ్బ నుండి ఎప్పటికీ కోలుకోలేవు.”

“అదంతా ఉట్టిదే,” అని గుడ్‌మన్ బదులిచ్చాడు. “మనం ప్రజలకు వార్తలు అందించగలం, కానీ వారికి వివేకాన్ని అందించలేము. ఆ పని కేవలం కాలం మాత్రమే చేయగలదు. ఈ హడావిడి అంతా గడిచిపోతుంది. నువ్వు ముందుకు సాగిపో. దీర్ఘకాలంలో మనమే గెలుస్తాం.”

కానీ ఆ నిందితుడు నరకయాతన అనుభవిస్తున్నాడు; అతనికి నిద్ర పట్టలేదు. “డాన్, డాన్,” అతను అన్నాడు, “కొండలకు ఇరువైపులా నన్ను సజీవంగా దహించివేస్తున్నారు.”

“మార్క్,” అన్నాడు డాన్. “ఇదంతా సర్దుకుంటుంది. నీ మిగతా ఎంటర్‌ప్రైజ్ పనులన్నీ మర్చిపోయిన తర్వాత, నీకు సంబంధించిన ఈ వార్తను గుర్తుంచుకుంటారు, దాని గురించే మాట్లాడుకుంటారు.”

గుడ్‌మన్, డి క్విల్ ఇద్దరూ చెప్పింది నిజమే. నెల రోజుల్లోనే పత్రికలు, ప్రజలు తమ అవమానాన్ని మరిచిపోయి నవ్వుకున్నారు. “డచ్ నిక్ మారణకాండ” దానిని చేసిన వ్యక్తికి మరియు ఎంటర్‌ప్రైజ్‌కు అదనపు ప్రాచుర్యాన్ని తెచ్చిపెట్టింది.*

* “డచ్ నిక్” బూటకం యొక్క పూర్తి పాఠం కోసం గత సంపుటి చివరన ఉన్న అనుబంధం సి చూడండి: అలాగే, ఆల్ఫ్. డోటెన్ మరియు మార్క్ ట్వైన్ చేసిన ఒక రిపోర్టింగ్ యాత్రకు సంబంధించిన ఉదంతం కోసం కూడా చూడండి.

XLII

రిపోర్టరియల్ రోజులు.

వర్జీనియా సిటీ పత్రికలలో రిపోర్టర్లు ఒకరినొకరు ఎగతాళి చేసుకోవడానికి సంపాదకీయ శీర్షికలను ఉపయోగించుకోవడానికి అనుమతించే ఫ్యాషన్ గురించి ఇదివరకే ప్రస్తావించబడింది. డాన్ డి క్విల్, మార్క్ ట్వైన్ మరియు ది అన్‌రిలయబుల్ కామ్‌స్టాక్‌లో ప్రకాశవంతమైన పాత్రికేయులుగా ఉన్న కాలంలో ఈ ఆచారం ప్రత్యేకంగా ప్రాచుర్యంలో ఉండేది. యూనియన్ లేదా ఎంటర్‌ప్రైజ్‌లో, ఆ హాస్యగాళ్లలో ఒకరు రచయితగా మరియు మరొకరు లక్ష్యంగా, ఏదో ఒక విషపూరితమైన వ్యంగ్యాస్త్రం లేదా విమర్శ లేదా సుదీర్ఘ హాస్యాస్త్రం ప్రచురితం కాని వారం దాదాపుగా గడిచేది కాదు. ఆ సంవత్సరంలో తాను ఇంటికి రాసిన లేఖలలో ఒకదానిలో మార్క్ ట్వైన్ ఇలా అంటాడు:

నేను ఇప్పుడే ఉదయపు పత్రిక కోసం నా నివేదికను రాసి పూర్తి చేశాను మరియు చర్చిలో ఎలా ప్రవర్తించాలనే దానిపై ‘ది అన్‌రిలయబుల్’కు ఒక సలహా శీర్షికను ఇచ్చాను.

ఆ సలహా ప్రతీకారానికి దారితీసేంత తీవ్రంగా ఉంది, కానీ అది వ్యక్తిగత సంబంధాలలో ఎటువంటి మార్పును తీసుకురాలేదని స్పష్టమవుతోంది, ఎందుకంటే కొన్ని వారాల తర్వాత అతను శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో ‘ది అన్‌రిలయబుల్’తో కలిసి, ఆ మహానగరంలోని జీవితాన్ని చూస్తూ, దాని ఆనందాలలో పూర్తిగా మునిగి తేలుతూ, వాటి గురించి తన తల్లికి చెప్పకుండా ఉండలేకపోయాడు.

మేము ప్రతిరోజూ పూర్తిగా అలసిపోయేంత వరకు తాగుతాము మరియు ప్రతి రాత్రి ఊయల ఊపకుండానే నిద్రపోతాము. నేను మాంట్‌గోమరీ వీధిలో టామ్, డిక్ మరియు హ్యారీలతో కరచాలనం చేస్తూ వెళుతున్నప్పుడు, అది హానిబల్‌లోని మెయిన్ స్ట్రీట్‌లో పాత పరిచయ ముఖాలను కలుస్తున్నట్లుగా ఉంటుంది. వాషోకి తిరిగి వెళ్ళాలంటే నాకు చాలా చిరాకుగా ఉంటుంది. మేము అఖాతాన్ని దాటి ఓక్‌లాండ్‌కు, అక్కడి నుండి శాన్ లియాండ్రో మరియు అలమేడాలకు ప్రయాణాలు చేస్తాము; మరియు మేము విల్లోస్, హేస్ పార్క్, ఫోర్ట్ పాయింట్‌లకు, అలాగే బెనిసియా వరకు వెళ్తాము; నిన్న మమ్మల్ని ఒక యాటింగ్ విహారయాత్రకు ఆహ్వానించారు, మరియు పసిఫిక్ తీరంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన యాట్‌లో ప్రయాణించాము. రైస్ ఇలా అంటాడు: “అయ్యో—మనకేమీ సరదాగా లేదు, మార్క్—అయ్యో—అది వేరే ఎవరో అనుకుంటాను—బహుశా బండిలో ఉన్న ఆ పెద్దమనిషే అయి ఉంటాడు” (ఇది ఒక ప్రసిద్ధ వాడుక పదం), మరియు నేను రైస్‌ను లిక్ హౌస్‌కు విందుకు ఆహ్వానించినప్పుడు, ఆ యజమాని మాకు షాంపేన్ మరియు క్లారెట్ పంపిస్తాడు, ఆ తర్వాత మేము చాలా అసహ్యకరమైన హావభావాలు ప్రదర్శిస్తాము. మన స్థాయి చాలా తేలికైనదని, అది ఇతరుల దృష్టికి రావడం మనం భరించలేమని ఆ నమ్మకద్రోహి అంటాడు.

మూడు రోజుల తర్వాత, తాను విచారంగా “వాషోలోని మంచు ప్రాంతాలకు, ఎడారులకు” వెళ్తున్నానని, కానీ “రెండు సంవత్సరాల లేమికి ప్రాయశ్చిత్తంగా ఒక ప్రభువులా జీవించానని” అతను రాస్తాడు.

ఈ ఉత్తరాలలో ప్రతిదానిలో ఇరవై డాలర్లు జతచేయబడి ఉన్నాయి. బహుశా, తన దుబారాను జేన్ క్లెమెన్స్ క్షమించేలా చేయడానికి ఆమెకు లంచంగా ఇచ్చి ఉంటాడు. ఎందుకంటే, తన యవ్వనపు ప్రదర్శనాభిరుచిలో అతను వాటిని దాచుకోలేకపోయాడు. కానీ ఆ ఉపశమనం నిష్ఫలమైనట్లుంది, ఎందుకంటే ఒక నెల తర్వాత రాసిన మరో ఉత్తరంలో, తన తల్లి మళ్ళీ తనపై “ఆ డబ్బు నీకు ఎక్కడి నుండి వచ్చింది” మరియు “శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో నేను తిరిగిన స్నేహితులు” వంటి “నిందలు వేస్తోందని” అతను ఫిర్యాదు చేస్తాడు. అతను ఇలా వివరిస్తాడు: ఎందుకంటే, నాకు ఇచ్చిన వైల్డ్ క్యాట్ మైనింగ్ భూమిని నేను అమ్మాను, మరియు బ్యాంకులో నా క్రెడిట్ ఎప్పుడూ $2,000 లేదా $3,000 వరకు బాగుండేది. నేను ఏ రూపంలోనూ జూదం ఆడను, మరియు క్లారెట్, లాగర్ బీర్ కంటే బలమైనది ఏదీ తాగను. ఈ ప్రవర్తన ఈ ప్రదేశంలో అద్భుతంగా మితమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇక స్నేహితుల విషయానికొస్తే, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో దొరికే అత్యుత్తమ స్నేహితులతోనే నేను తిరిగేవాడిని. నేను వర్జీనియాలో ఎప్పుడూ ఉన్నత సమాజంలోనే తిరుగుతాను మరియు కాపాడుకోవలసిన పరువు నాకు ఉంది.

భవిష్యత్తులో తాను మరింత జాగ్రత్తగా ఉంటానని, ఆమె ఖర్చులన్నీ తానే భరిస్తానని, కాబట్టి ఆమె ఎన్నడూ భయపడాల్సిన అవసరం లేదని హామీ ఇస్తూ అతను ముగించాడు. ఆ తర్వాత, తన విలాసవంతమైన జీవితంలోని మరో అంశాన్ని జోడించకుండా ఉండలేకపోయాడు:

“నా బట్టలు ఉతకడానికి వేస్తే చాలు, బతకడానికి నాకు నెలకు వంద డాలర్లు ఖర్చవుతుంది.”

డి క్విల్ తన సహచరుడు లేని అవకాశాన్ని వదులుకుని, కొన్ని పాత పగలను తీర్చుకున్నాడు. అతను వెళ్ళిన మరుసటి రోజు ఎంటర్‌ప్రైజ్ సంపాదకీయ శీర్షిక చివరలో, ఆనాటి మితిమీరిన పద్ధతిలో, గైర్హాజరైన వ్యక్తిని మరియు అతని “శిష్యుడైన” ‘ది అన్‌రిలయబుల్’ను తీవ్రంగా ఖండించాడు.

ఇలాంటి పనికిమాలిన వాళ్ళను ఈ అఖాతానికి రావడానికి అనుమతించడం విచారకరం, ఎందుకంటే దీని అనివార్య ఫలితం ఏమిటంటే, మన సీనియర్ ఎడిటర్—అంటే, డాన్ స్వయంగా—ప్రవర్తన వల్ల మన ప్రజల నడవడిక మరియు నైతికతపై ఏర్పడిన ఉన్నతమైన అభిప్రాయాన్ని నాశనం చేయడమే.

ఆ తీవ్రమైన విమర్శ ఒక చక్కని కవితతో ముగిసింది, మరియు మొత్తం రచన నిస్సందేహంగా ఎంతో ప్రశంసించబడింది.

తన సొంత యూనియన్ అంశాలతో పాటు, ఎంటర్‌ప్రైజ్ స్థానిక పత్రికలకు కూడా ఆయన విశ్వాసపాత్రంగా పంపేవారు. ఆయన అలా చేశారు, కానీ ఆయన చాలా కాలంగా పాత గాయాలను మనసులో పెట్టుకుంటున్నారు. మరుసటి రోజు ఉదయం ఎంటర్‌ప్రైజ్ పత్రికను చూస్తున్నప్పుడు, “క్షమాపణ” అనే శీర్షిక కింద, తన సొంత కలం పేరుతో, గాయపడిన వివిధ వ్యక్తులను ఎగతాళి చేసిన పాపాలన్నింటికీ క్షమాపణ చెబుతున్నట్లుగా ఉన్న ఒక ప్రకటనను చూసి మార్క్ ట్వైన్ ఎంతగా ఆశ్చర్యపోయారు!

మేయర్ అరిక్, గౌరవనీయులైన విలియం స్టీవార్ట్, మార్షల్ పెర్రీ, గౌరవనీయులైన జె. బి. వింటర్స్, మిస్టర్ ఓలిన్, మరియు శామ్యూల్ వెథరిల్‌లతో పాటు, మా రిపోర్టర్ హోదా చాటు నుండి మేము ఎగతాళి చేసిన ఎందరో ఇతరులకు, మేము మా తప్పులను ఒప్పుకుంటున్నామని, మరియు మా బలహీనమైన ఎముకల మీద వినయంతో వారి క్షమాపణను కోరుతున్నామని, భవిష్యత్తులో వారు మా పట్ల మంచి భావన తప్ప మరే ఇతర భావనకూ తావివ్వమని వాగ్దానం చేస్తున్నామని ఈ పెద్దమనుషులకు తెలియజేస్తున్నాము. మేము దుర్మార్గంగా పిలిచినట్లుగా, “యంగ్ విల్సన్”కు మరియు ఆ నమ్మకద్రోహులకు మేము చేసిన ఎన్నో అవమానాలకు, మేము చేసే ఏ క్షమాపణ కూడా ఏమాత్రం ప్రాయశ్చిత్తం చేయలేదని మేము భావిస్తున్నాము. ఈ పెద్దమనుషుల పట్ల మేము ఒక మనిషి ప్రవర్తించగలిగినంత నీచంగా ప్రవర్తించాము—మరియు ఈ నీచ గుణాన్ని చూసి మేము ఎల్లప్పుడూ గర్వపడ్డాము. ఒకరకంగా చెప్పాలంటే, మానవాళి మొత్తంలో మేమే అత్యంత హీనమైన వాళ్ళం అని మాకు అనిపిస్తోంది. ఇకపై రాబోయే నలభై రోజుల పాటు మేము గోనెపట్టలు ధరించి, బూడిద కప్పుకొని వెళ్ళిపోతాము.

అతని సొంత పత్రికలో, అతని సొంత సంతకంతో వచ్చిన ఈ వార్త అతనికి గట్టి దెబ్బ; కానీ అది అతని జలుబును నయం చేసే ప్రభావాన్ని చూపింది. అతను వెంటనే కార్యాలయానికి తిరిగి వచ్చాడు, మరియు మరుసటి ఉదయం సంచికలో తన ద్రోహిని ఖండించాడు.

మమ్మల్ని తప్పుగా చిత్రీకరించడానికి ఆ నమ్మకద్రోహులకు అవకాశం ఇచ్చినందుకు మేమే బాధ్యులం, అందువల్ల వచ్చిన ఫలితం గురించి పెద్దగా విచారించకుండా సంయమనం పాటిస్తున్నాము. నిన్నటి పత్రికలో అతను చేసిన ప్రతి ప్రకటనలోని సత్యాన్ని నిరాకరించడానికి, మా తరఫున అని అతను చెప్పిన క్షమాపణలన్నింటినీ రద్దు చేయడానికి, మరియు సియెర్రాస్ పర్వత శ్రేణులలోని ఉల్లాసభరితమైన గాడిద-కుందేలుకు ప్రాణం పోసి, అలంకరించే దానికంటే ఎక్కువ తెలివితేటలు, ఎక్కువ సంస్కారం, ఎక్కువ క్రైస్తవ సూత్రాలు ఏమాత్రం లేని ఒక సరీసృపంగా అతన్ని ప్రజల సానుభూతికి నిలబెట్టడానికి మాకు హక్కు ఉందని మేము నిస్సంకోచంగా వాదిస్తున్నాము. మేము అది చేశాము.

కామ్‌స్టాక్ జర్నలిజానికి జీవం పోసిన విషయాలు ఇవే. ఒకసారి బాక్సింగ్ పోటీలో మార్క్ ట్వైన్ ముక్కుకు దెబ్బ తగలడంతో అది అసాధారణమైన పరిమాణంలో, ఆకారంలో వాచిపోయింది. అతను కొన్ని రోజుల పాటు ఊరు విడిచి వెళ్ళాడు. ఆ సమయంలో డి క్విల్ అతని దురదృష్టం గురించి ఒక అతిశయోక్తి కథనాన్ని ప్రచురించాడు. అందులో ఆ ముక్కును వర్ణిస్తూ, మార్క్ ట్వైన్ అసలు తనను తాను ఒక బాక్సర్‌గా ఊహించుకోవడం ఎంత అసంబద్ధమో నొక్కి చెప్పాడు.

ఈ కథనంతో డి క్విల్ బాగా లాభపడ్డాడు, కానీ అతని పతనం మాత్రం అప్పటికే లిఖించబడింది. ఆ తర్వాత కొద్దికాలానికే అతను గుర్రపు స్వారీ చేస్తుండగా గుర్రం మీద నుండి కిందపడిపోయి, తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు.

ఇదే మార్క్‌కు దొరికిన అవకాశం. అతను డాన్ యొక్క ఆపద గురించి వివరించాడు; ఆ తర్వాత వ్యాఖ్యానిస్తూ ఇలా అన్నాడు:

డాన్ లాంటి ఒక సామాన్యుడు తాను ఎప్పుడైనా గుర్రం ఎక్కగలనని అనుకోవడం విడ్డూరం! అబ్బో! అతను వెళ్తుంటే పిల్లులు, కోళ్లు కూడా నవ్వాయి. అతను కిందపడతాడని అందరికీ తెలుసు. నిజానికి, ఏ మంచి జాతి గుర్రమైనా డాన్ లాంటి సామాన్య, హీనమైన వ్యక్తిని తన వీపు మీద కూర్చోనివ్వదు! వారు అతన్ని సేకరించినప్పుడు అతను కేవలం పనికిరాని వస్తువుల సంచిలా ఉన్నాడు, కానీ వారు అతన్ని ఒకచోట చేర్చారు, మరియు మీరు అతన్ని కనుగొంటారు.

వచ్చే వారం ఎంటర్‌ప్రైజ్ కార్యాలయంలోని తన పాత చోట, తాను ఒక వార్తాపత్రిక వ్యక్తిని అనే భ్రమలో ఇంకా మగ్గుతూనే ఉంటాడు.

‘రఫింగ్ ఇట్’ రచయిత, వర్జీనియా సిటీలో మిస్టర్ ఎఫ్ అనే వ్యక్తి ప్రారంభించిన ‘ఆక్సిడెంటల్’ అనే ఒక సాహిత్య పత్రిక గురించి చెబుతాడు. ఈయన యూనియన్‌కు చెందిన వాక్చాతుర్యం గల టామ్ ఫిచ్, కోస్ట్ ప్రాంతంలో విపరీతమైన ప్రజాదరణ పొందిన సమర్థుడైన వక్త మరియు రచయిత. ఒక రోజు ఫిచ్ క్లెమెన్స్ వద్దకు వచ్చి, తాను కూడా అలాంటి పత్రికను ప్రారంభించాలని ఆలోచిస్తున్నానని చెప్పి, ఆ ప్రయత్నం గురించి ఆయన ఏమనుకుంటున్నారని అడిగాడు. దానికి క్లెమెన్స్ ఇలా అన్నాడు:

“ఎవరైనా విజయం సాధించగలిగితే అది నువ్వే, కానీ సహారా ఎడారిలో ఒక పూల తోటను పెంచు; గంధకం తవ్వకం కోసం వెసూవియస్ పర్వతంపై ఎత్తే కర్మాగారాలను ఏర్పాటు చేయి; వర్జీనియా సిటీలో ఒక సాహిత్య పత్రికను ప్రారంభించు; ఛీ!”

అది ఆ పరిస్థితికి సరైన అంచనా, మరియు ఆ పత్రిక మూడవ సంచికతోనే మూతపడింది. ఆధునిక సాహిత్య వైఫల్యమైన సంయుక్త నవలకు బహుశా ఇదే మొదటి ప్రయత్నం కావడం తప్ప దానికి మరే ప్రాముఖ్యతా లేదు. అంతేకాకుండా, మార్క్ ట్వైన్ యొక్క తొలి పద్యాలైన “ది ఏజ్డ్ పైలట్ మ్యాన్” ప్రచురితం కాకముందే అది అంతమైపోయింది. ఆ పద్యాలకు ఓ మోస్తరు విలువ ఉన్నప్పటికీ, వాటిని ‘రఫింగ్ ఇట్’ కోసం దాచిపెట్టారు. ఇప్పుడు వర్జీనియాను సందర్శిస్తుంటే, ఈ విషయాలన్నీ అక్కడ ఎలా జరిగాయో అని ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తుంది. కామ్‌స్టాక్ కేవలం ఒక జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోయింది; వర్జీనియా మరియు గోల్డ్ హిల్ ఎంత నిశ్శబ్దంగా, ఏ శబ్దం లేకుండా ఉన్నాయంటే, అవి గతం యొక్క ప్రతిధ్వనిలా కూడా వినిపించడం లేదు. ఒకప్పుడు వైభవోపేతమైన జీవితపు అలలు ఎగుడుదిగుడుగా ప్రవహించిన ఆ వైభవోపేతమైన భవనం, ఇంటర్నేషనల్ హోటల్, ఇప్పుడు దాదాపు నిర్మానుష్యంగా ఉంది. గడిచిపోయిన ఆనాటి ఘనమైన స్వాగతం కోసం, పలకరింపుల కోసం గానీ, ఆతిథ్యం కోసం గానీ వెతుకుతూ, దాని మురికి కారిడార్లలో, రంగు వెలిసిన అలంకార వస్తువుల మధ్య ఎవరైనా ఇష్టానుసారంగా తిరగవచ్చు, కానీ ఆ వెతుకులాట ఎంతమాత్రం ఫలించదు. ఒకప్పుడు ఆ వస్తువులకు కొదువ లేదు, సంపద ప్రవాహం మెట్లపై ఎగసిపడి, సి స్ట్రీట్ వెంబడి ఉప్పొంగింది; అది లోహాలు, మనుషులతో కూడిన ఒక ఉత్సాహభరితమైన అల. దాని నుండే కోటీశ్వరులు, జాతీయ వ్యవహారాలలో పేరుగాంచిన వ్యక్తులు ఉద్భవించారు. ఒకనాడు యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెనేటర్ కాబోయే విలియం ఎం. స్టీవార్ట్, అక్కడ ఎవరికీ తెలియని ఒక వ్యక్తిగా ఉన్నారు; మరియు జాన్ మెకే మరియు జేమ్స్ జి. ఫెయిర్, వారిలో ఒకరు కాలక్రమేణా సెనేటర్ అయ్యారు, మరియు ఇద్దరూ కోటీశ్వరులే, కానీ అప్పుడు చాలా పేదవారు—ఫెయిర్ భుజంపై పికాక్స్‌తో, మెకే కూడా మొదట్లో అలాగే ఉండేవాడు, కానీ అతను త్వరలోనే ఒక గని సూపరింటెండెంట్ అయ్యాడు. ఆ రోజుల్లో ఒకసారి మార్క్ ట్వైన్ పరిహాసంగా మెకేతో వ్యాపారాలు మార్చుకుందామని ప్రతిపాదించాడు.

“లేదు,” అన్నాడు మెకే, “నేను మార్చుకోలేను. నా వ్యాపారం మీ వ్యాపారం అంత విలువైనది కాదు. నేను ఎవరినీ ఎప్పుడూ మోసం చేయలేదు, ఇప్పుడు కూడా మొదలుపెట్టే ఉద్దేశం నాకు లేదు.”

పదేళ్లలోపు తమ పేర్లు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందుతాయని; తగిన సమయంలో నెవాడా వారి జ్ఞాపకార్థం విగ్రహాలను ప్రతిపాదిస్తుందని ఆ ఇద్దరు వ్యక్తులలో ఎవరూ కలలో కూడా ఊహించలేదు.

కామ్‌స్టాక్ నుండి ఇలాంటి విషయాలే వచ్చాయి; ప్రతి అల్లకల్లోలమైన సరిహద్దు నుండి ఇలాంటి విషయాలే ఉద్భవిస్తాయి.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-8-26-ఉయ్యూరు 

శ్రీ పింగళి నాగేంద్ర గారు గారి చారిత్రాత్మక నాటకం. జేబున్నీసా.4 వ భాగం.25.8.26.

శ్రీ పింగళి నాగేంద్ర గారు గారి చారిత్రాత్మక నాటకం. జేబున్నీసా.4 వ భాగం.25.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.14 వ భాగం.25.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.12 వ భాగం.25.8.26.

అమెరికా స్వర్ణయుగ సాహిత్యకీర్తిపతాక మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చాత్ర -12

XXXVI

 గనుల తవ్వకంచివరి  రోజులు

జూలై నెలాఖరులో అతను ఇలా రాశాడు:

నేను మర్చిపోకపోతే, కొద్దికాలం క్రితం వైడ్ వెస్ట్ లెడ్జ్ నుండి బొటనవేలు, చూపుడు వేలితో పట్టుకున్న కొద్దిగా విచ్ఛిన్నమైన రాయిని (decomposed rock) మీకు తదుపరి మెయిల్ ద్వారా పంపుతాను. రైష్, నేను కలిసి 400 అడుగుల గని ఉన్న ఒక కంపెనీ నుండి 200 అడుగుల గనిని సంపాదించాము. బహుశా అది (నా ఉద్దేశ్యం ఆ లెడ్జ్) వైడ్ వెస్ట్ నుండి వచ్చిన ఒక శాఖ కావచ్చు—మా షాఫ్ట్ వైడ్ వెస్ట్ షాఫ్ట్ నుండి సుమారు 100 అడుగుల దూరంలో ఉంది. లోపలికి వెళ్లడానికి, మేము 30 అడుగులు తవ్వడానికి అంగీకరించాము. మేము 50 అడుగుల గనిని మరొక వ్యక్తికి ఉప-లీజుకు ఇచ్చాము,  మందుగుండు సామగ్రి, పదును పెట్టే పనిముట్లకు మేమే చెల్లిస్తాము.

ఇది “రఫింగ్ ఇట్” పుస్తకంలోని “బ్లైండ్ లీడ్” క్లెయిమ్, కానీ ఆ పుస్తకంలో రాసిన ఈ సంఘటన కొంత నాటకీయంగా ఉంది. హిగ్బీ “సిమెంట్” అనే ‘అపశకునపు’ పనిని అనుసరిస్తూ వెళ్ళినప్పుడు, అతను కెప్టెన్ నైని పరామర్శించి, అతనికి సపర్యలు చేశాడన్నది, మరియు నిర్లక్ష్యం కారణంగా “వైడ్ వెస్ట్” ఆస్తులు జప్తు చేయబడ్డాయన్నది నిజమే. కానీ ఆ నష్టాన్ని భారీ నష్టంగా పరిగణించినప్పటికీ, ఆ లేఖలలో ఆ విషయం కనిపించడం లేదు. ఆ గని హక్కుకు అసలు ఏమైనా విలువ ఉందా లేదా అనేది ఈనాటికీ ఒక వివాదాస్పద విషయం. కాలిఫోర్నియాకు చెందిన ఒక సుప్రసిద్ధ రచయిత* ఇలా ప్రకటిస్తున్నారు:

“వైడ్ వెస్ట్” గని ద్వారా కోటీశ్వరుడు అయ్యే అవకాశాన్ని తానే కోల్పోయానని ఎవరూ భయపడాల్సిన అవసరం లేదు, ఎందుకంటే ఆ రచయిత చిన్నతనంలో ఆ చారిత్రాత్మక ప్రదేశంలో ఆడుకునేవారు. అక్కడ, మితిమీరిన ఆశలతో వేలకొద్దీ డబ్బును తవ్వి, తిరిగి సంపాదించుకోలేని మనుషులు మునిగిపోయిన చోటుకు గుర్తుగా, మూతపడిన ఒక మిల్లు, నేలలో ఒక నిర్జనమైన గొయ్యి తప్ప మరేమీ కనిపించలేదు.

* ఎల్లా స్టెర్లింగ్ కమ్మిన్స్, ‘ది స్టోరీ ఆఫ్ ది ఫైల్స్’ మొదలైన వాటి రచయిత.

చెప్పిన ప్రకారం, “బ్లైండ్ లీడ్” ఉదంతం బహుశా జరిగి ఉండగలిగే దాని గురించిన కథ—అది ఒక వాస్తవికత కంటే ఒక సంభావ్యత మాత్రమే. అయితే, వాతావరణంలో ఇది స్పష్టంగా నిజం, మరియు గనుల తవ్వకం ఘట్టాన్ని ముగించడానికి ఇది ఒక బలమైన, సహజమైన పరాకాష్టను ఏర్పరుస్తుంది. అదే సమయంలో, కళాత్మకత కోసం అతను తీసుకున్న ఏ స్వేచ్ఛనైనా సాహిత్యపరమైన హక్కు సమర్థిస్తుంది.

వాస్తవానికి, అతని గనుల తవ్వకం వృత్తి ముగింపు ఆకస్మికంగా, అద్భుతంగా జరగలేదు; అది నెమ్మదిగా, అయిష్టంగా, క్రమంగా జరిగిన లొంగిపోవడం. ఎంటర్‌ప్రైజ్‌కు రాసిన “జోష్” లేఖలు కనీసం కొంత ఆసక్తిని రేకెత్తించాయి,  అనుకూలమైన అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా ఓరియన్ వాటి రచయితను గుర్తించడంలో విఫలం కాలేదు; ఫలితంగా, అలాంటి సమాచారం కోసం కొన్ని తాత్కాలిక ప్రయత్నాలు జరిగాయి. ఓరియన్ అలాంటి అవకాశాలను ఆత్రుతగా తెలియజేసింది, ఎందుకంటే ఆర్థిక పరిస్థితి చాలా దయనీయంగా మారుతోంది. జూలై నెలాఖరులో అరోరా గని కార్మికుడు రాసిన ఒక లేఖ పరిస్థితిని చాలా వివరంగా తెలియజేస్తుంది. ఒకటి రెండు ఉదాహరణలు సరిపోతాయి: నా అప్పులు నేను అనుకున్నదానికంటే ఎక్కువ—నేను 25 డాలర్ల విలువైన బట్టలు కొని, సిమెంట్ గనులలో ఉన్న హిగ్బీకి 25 డాలర్లు పంపాను. నేను సుమారు 45 లేదా 50 డాలర్లు బాకీ ఉన్నాను,  నా జేబులో సుమారు 45 డాలర్లు ఉన్నాయి. అయితే, అక్టోబర్ లేదా నవంబర్ వరకు నెలకు $100 కంటే ఎక్కువ సంపాదనతో నేను ఎలా బ్రతకగలనో నాకే అర్థం కావడం లేదు. అసలు విషయం ఏమిటంటే, నాకు ఏదో ఒక పని ఉండాలి, అది కూడా త్వరగానే… ఇప్పుడు శాక్రమెంటో యూనియన్ వాళ్లకు గానీ, మార్ష్ వాళ్లకు గానీ ఉత్తరం రాయండి. వారానికి $10 చొప్పున, వాళ్లకు కావలసినన్ని ఉత్తరాలు రాస్తానని చెప్పండి. నా భోజన ఖర్చులు చెల్లించాలి. నేను నార్త్ ఓర్లీన్స్ క్రెసెంట్, ఇతర పత్రికలు, ఇంకా ఎంటర్‌ప్రైజ్‌తో కూడా ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు జరిపినట్లు వాళ్లకు చెప్పండి.

వాళ్లకు ఇక్కడి నుంచే ఉత్తరాలు కావాలంటే—ఇంత చౌకగా పొద్దున్నే పలుకుబడి సేకరించి ఎవరుంటారు? ప్రస్తుతానికి, ‘ఏజ్’ పత్రిక కోసం వారానికి రెండుసార్లు, వారానికి $5 చొప్పున ఒక చిన్న ఉత్తరం రాస్తాను. ఇప్పుడు, నా సొంత ఖర్చుతో బతకలేక చాలా కాలం అయింది, మళ్ళీ ఇంకో సంవత్సరం సోమరిగా గడపడానికి కూడా చాలా కాలం పడుతుంది.

ఈ అవకాశాల నుండి ఏమీ కార్యరూపం దాల్చలేదు, కానీ సుమారు ఇదే సమయంలో, ఎంటర్‌ప్రైజ్‌కు చెందిన బార్‌స్టో, ఆ పత్రిక సంపాదకుడు  యజమాని అయిన జోసెఫ్ టి. గుడ్‌మన్‌తో, “జోష్” లేఖల రచయితను తమ స్థానిక సిబ్బందిలో చేర్చుకోవడం మంచిదనే విషయంపై చర్చించారు. పసిఫిక్ తీరంలో పాత్రికేయ రంగంలో అడుగుపెట్టిన ఏ వ్యక్తికైనా ఉన్నంతటి సూక్ష్మమైన సాహిత్య దృష్టి ఉన్న జో గుడ్‌మన్ (అంతకంటే గొప్ప ప్రశంస మరొకటి ఉండదు), ఆ లేఖలను పరిశీలించి, వాటిని రాసిన వ్యక్తిలో “ఏదో ప్రత్యేకత” ఉందని బార్‌స్టోతో ఏకీభవించారు. ముఖ్యంగా, వాటిలోని రెండు స్కెచ్‌లు ఆశాజనకంగా ఉన్నాయని ఆయన భావించారు. వాటిలో ఒకటి ఒక బర్లెస్క్ రీ.

ఆశాజనకంగా ఉంది. వాటిలో ఒకటి, “ప్రొఫెసర్ పర్సనల్ ప్రొనౌన్” అని పిలవబడే ఒక అహంకారి అయిన లెక్చరర్ గురించిన వ్యంగ్య కథనం. “పెద్ద అక్షరం ‘I’లు టైప్‌కేస్‌లలో అయిపోవడం వల్ల, అతని ఉపన్యాసాన్ని పూర్తిగా ముద్రించడం అసాధ్యం” అని పేర్కొంటూ అది ముగిసింది. కానీ గుడ్‌మన్ నిర్ణయాన్ని ఖరారు చేసింది మాత్రం మరో స్కెచ్. అది కూడా ఒక వ్యంగ్య కథనమే, ఈసారి జూలై నాలుగో తేదీన ఇచ్చిన ఒక ప్రసంగానికి సంబంధించినది. అది, “నేను గొప్ప అమెరికన్ డేగకు పుట్టాను, ఒక ఖండాంతర ఆవుకు జన్మించాను” అని ప్రారంభమైంది. దీని తర్వాత అసంబద్ధంగా అమర్చబడిన కొన్ని మూస దేశభక్తి పదబంధాలు ఉన్నాయి. కానీ ఆ ప్రారంభమే గుడ్‌మన్ మనసును గెలుచుకుంది.

“మనకు కావాల్సింది ఇలాంటిదే,” అతను అన్నాడు. “బార్‌స్టోకు ఉత్తరం రాసి, ఇక్కడికి రావాలనుకుంటున్నావా అని అడుగు.”

బార్‌స్టో ఉత్తరం రాశాడు, వారానికి ఇరవై ఐదు డాలర్లు ఇస్తానని ప్రతిపాదించాడు, అది చాలా ఆకర్షణీయమైన మొత్తం. ఇది 1862వ సంవత్సరం, జూలై నెలాఖరులో జరిగింద.

‘రఫింగ్ ఇట్’ నవలలో, రచయిత దీనిని దైవదత్తమైన బహుమతిగా భావించి, వెంటనే స్వీకరించారని మనకు అనిపిస్తుంది. నిజానికి, ఆ పిలుపు కోసం ఆయన చాలా కాలం పాటు ఉపవాసం ఉండి ప్రార్థించారు. ఓరియన్‌కు ఆయన ఇలా రాశారు:

బార్‌స్టో నాకు ఎంటర్‌ప్రైజ్ పత్రికలో స్థానిక రిపోర్టర్ పదవిని వారానికి $25 జీతంతో ఆఫర్ చేశారు, వీలైతే తర్వాతి మెయిల్‌లో తెలియజేస్తానని ఆయనకు రాశాను.

చూడండి, ఆ అత్యవసర పరిస్థితులలో కూడా, సాహిత్యంలోకి ప్రవేశించాలనే తీవ్రమైన ఆత్రుత ఏమీ లేదు. దాని అర్థం గనులపై ఉన్న ఆశలన్నీ వదులుకోవడం, మరో వైఫల్యాన్ని అంగీకరించడం. ఆగష్టు 7న ఆయన మళ్ళీ ఓరియన్‌కు రాశారు. తన అవసరం ఎప్పుడు ఉంటుందని వారు భావిస్తున్నారని అడుగుతూ బార్‌స్టోకు రాశానని ఆయన చెప్పారు. ఆలోచించడానికి ఆయన సమయం తీసుకుంటున్నారు.

ఇప్పుడు, ఈ రాత్రి అర్ధరాత్రి నేను ఒంటరిగా, కాలినడకన బయలుదేరుతున్నాను. పూర్తిగా జనావాసాలు లేని ప్రాంతం గుండా 60 లేదా 70 మైళ్ళు నడవాలి. అక్కడ తపాలా సేవలు అత్యంత నెమ్మదిగా ఉండే అవకాశం కూడా దాదాపుగా లేదు. కానీ నేను సుమారు వారం రోజుల పాటు ఇక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయానని మీరు బార్‌స్టోకు రాయండి. ఒకవేళ అతనికి నా అవసరం పడితే, అతను నాకు ఇక్కడే రాయాలి, లేదా మీ ద్వారా నాకు తెలియజేయాలి. కాబట్టి అతను తన పోరాటాన్ని ఒంటరిగా పోరాడటానికి అరణ్యంలోకి వెళ్ళాడు. కానీ ఎనిమిది రోజుల తరువాత, అతను తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ఇంకా ఎటువంటి నిర్ణయం రాలేదు. అదే తేదీన పమేలాకు రాసిన ఒక లేఖలో అతను తన క్యాబిన్‌లోని అసౌకర్యాల గురించి సరదాగా ప్రస్తావిస్తూ, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో శీతాకాలం గడపాలని ఆశిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నాడు; కానీ అందులో వార్తాపత్రిక అవకాశాల గురించి—అంతేకాదు, గనుల గురించి కూడా—ఎటువంటి ప్రస్తావన లేదు. ఈ సమయానికి ఫిలిప్స్, హౌలాండ్, మరియు హిగ్బీలు ఆశ వదులుకున్నట్లు అనిపిస్తుంది, మరియు అతను డాన్ ట్వింగ్ మరియు ఒక కుక్కతో కలిసి శిబిరంలో ఉన్నాడు, ఈ కలయికను అతను వినోదాత్మకంగా వర్ణించాడు. ఇది చాలా ఆహ్లాదకరమైన లేఖే, కానీ నిరుత్సాహపు ఛాయలు తొంగిచూస్తాయి:

ఈ శరదృతువులో ఇంటికి వెళ్ళాలని నేను కొద్దిసేపు అనుకున్నాను—కానీ పన్నెండు అలసటతో కూడిన సంవత్సరాలుగా, ఈ పాత, చింతలతో నిండిన కాలిఫోర్నియన్ల యొక్క ప్రతి సంవత్సరం ఇదే వారి చిరకాల సంకల్పం మరియు ప్రియమైన ఆకాంక్ష అని నేను తెలుసుకున్నప్పుడు, నాకు కొంచెం అసౌకర్యంగా అనిపించింది, కాబట్టి నేను నిరాశను అధిగమించి, ఈ శరదృతువులో ఇంటికి వెళ్ళనని చెప్పాను. ఈ దేశం నాకు సరిపోతుంది,  నేను వెళ్ళినా వెళ్ళకపోయినా ఇది నాకు సరిపోతూనే ఉంటుంది. అతను చాలా కష్టంగా, అత్యంత కష్టంగా మరణిస్తున్నాడు; పాత క్రైస్తవ సాంత్వనను అనుకరిస్తూ చెప్పాలంటే, ఒక గని కార్మికుడిగా తన అంతం, మరో లోకంలో, తన ఇంద్రధనస్సు ఊహ కూడా చిత్రించలేని “ప్రకాశవంతమైన పునరుత్థానానికి” దారితీస్తుందని అతనికి ఎలా తెలుస్తుంది?

XXXVII

కొత్త ఎస్టేట్

అది ఒక వేడి, దుమ్ముతో నిండిన ఆగస్టు మధ్యాహ్నం. అలసిపోయి, ప్రయాణపు మరకలతో ఉన్న ఒక యాత్రికుడు, అప్పుడు సి స్ట్రీట్‌లోని తమ కొత్త భవనంలో ఉన్న వర్జీనియా సిటీ ఎంటర్‌ప్రైజ్ కార్యాలయంలోకి నీరసంగా ప్రవేశించాడు. తన భుజాల మీది బరువైన దుప్పట్ల మూటను వదులు చేసుకుని, అలసటగా ఒక కుర్చీలో కూలబడ్డాడు. అతను తుప్పుపట్టిన వదులైన టోపీ, కోటు లేకుండా, రంగు వెలిసిన నీలిరంగు ఫ్లానెల్ చొక్కా, ఒక నేవీ రివాల్వర్ ధరించి ఉన్నాడు; అతని ప్యాంటు బూట్ల పైభాగంలో వేలాడుతోంది. ఎర్రటి-గోధుమ రంగు జుట్టు అతని భుజాలపై పడి ఉంది, మరియు క్షార ధూళితో మురికిగా ఉన్న అతని గోధుమ రంగు గడ్డం నడుము వరకు వేలాడుతోంది.

వర్జీనియా నుండి అరోరా నూట ముప్పై మైళ్ల దూరంలో ఉంది. అతను తన బరువైన భారాన్ని మోసుకుంటూ ఆ దూరం నడిచాడు. ఆ సమయంలో ఎడిటర్ గుడ్‌మన్ అక్కడ లేరు, కానీ మరో యజమాని అయిన డెనిస్ ఇ. మెక్‌కార్తీ, వచ్చిన వ్యక్తి తన పని ఏమిటో చెప్పవచ్చని సైగ చేశారు. ఆ బాటసారి అతన్ని ఏదో లోతైన ఆలోచనలో ఉన్నట్లుగా చూస్తూ, కాస్త అస్పష్టంగానూ అలాగే నిదానంగానూ ఇలా అన్నాడు:

“నా కుడి వైపు కాలు ఊడిపోయినట్లుంది. నాకు సుమారు వంద గజాల తాడు కావాలి; నా శరీరం ముక్కలైపోతోందనిపిస్తోంది.” ఆ తర్వాత అతను ఇలా జోడించాడు: “నేను మిస్టర్ బార్‌స్టోని లేదా మిస్టర్ గుడ్‌మన్‌ని కలవాలి. నా పేరు క్లెమెన్స్, నేను ఈ పత్రిక కోసం రాయడానికి వచ్చాను.”

అతను ప్రపంచంలోనే అత్యంత విశాలమైన సామ్రాజ్యానికి అధిపతిగా తన రాజ్యాన్ని స్వీకరించడానికి వచ్చిన వ్యక్తి:

‘డాన్ డి క్విల్’ (Dan de Quille) అనే పేరుతో ఆ ప్రాంతంలో మంచి పేరు సంపాదించుకున్న విలియం రైట్ అప్పటికే సంపాదక బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూ, కొత్తగా వచ్చిన వ్యక్తి వ్యవహారాలను చూసుకున్నాడు. అతను త్వరలో ‘స్టేట్స్’ (అమెరికాలోని ప్రధాన భూభాగం)కు వెళ్లే యోచనలో ఉన్నాడు; ప్రధానంగా ఆ కారణం చేతనే ఈ కొత్త వ్యక్తిని నియమించారు. డాన్ అభిప్రాయం ప్రకారం ఆ ‘జోష్’ (Josh) లేఖలు చాలా అద్భుతంగా ఉండేవి; అతను ఆ లేఖల రచయితకు సాదర స్వాగతం పలికి, అతను బస చేసే ప్రదేశానికి తీసుకెళ్లాడు. వర్జీనియా సిటీలో శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ ఉన్నంత కాలం కొనసాగిన ఒక అనుబంధానికి మరియు ఎన్నో ఏళ్లపాటు నిలిచిన స్నేహానికి అది నాంది పలికింది.

‘టెరిటోరియల్ ఎంటర్‌ప్రైజ్’ (Territorial Enterprise) అనేది సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో వెలువడిన అత్యంత విశేషమైన పత్రికలలో ఒకటి. దాని ప్రధాన సంపాదకుడు జోసెఫ్ గుడ్‌మన్…

“మేము ఇలా విన్నాము, లేదా ఇలా ప్రచారం జరుగుతోంది, లేదా మాకు ఇలా అర్థమైంది” అని ఎప్పుడూ అనకండి; దానికి బదులుగా, ప్రధాన కార్యాలయానికి వెళ్లి వాస్తవాలను కచ్చితంగా తెలుసుకోండి; ఆ తర్వాతే “విషయం ఇలా ఉంది” అని బహిరంగంగా చెప్పండి. మొదటి సందర్భంలో మీరు కాల్చివేయబడే అవకాశం ఉంది, రెండో సందర్భంలో అది దాదాపు ఖాయం; కానీ దీనివల్ల ప్రజల విశ్వాసాన్ని మాత్రం మీరు కాపాడుకోగలుగుతారు. గుడ్‌మన్‌కు పశ్చిమ ప్రాంతం కొత్తేమీ కాదు. అతను చిన్నతనంలోనే కాలిఫోర్నియాకు వచ్చి, గని కార్మికుడిగా, అన్వేషకుడిగా, ముద్రకుడిగా, మరియు విక్రయదారుడిగా వంతులవారీగా పనిచేశాడు. 1961 ప్రారంభంలో, కామ్‌స్టాక్ లోడ్* కొత్తగా ఉన్నప్పుడు మరియు వర్జీనియా దాని భారీ ఆర్థిక వృద్ధి తొలిదశలో ఉన్నప్పుడు, అతను మరియు డెనిస్ మెక్‌కార్తీ కలిసి కొన్ని డాలర్లు పోగుచేసి ఆ పత్రికను కొనుగోలు చేశారు. కొంతకాలం పాటు అది ఒక హోరాహోరీ పోరాటంగా సాగింది, కానీ కేవలం రెండేళ్ల స్వల్ప వ్యవధిలోనే, ఒక గుడిసెలోని దీనస్థితిలో ఉన్న పత్రిక ‘ఎంటర్‌ప్రైజ్’, కొత్త భవనాలు, కొత్త ముద్రణా యంత్రాలు, మరియు శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో నుండి తీసుకువచ్చిన చురుకైన కంపోజిటర్ల బృందంతో పూర్తిగా మహానగర స్థాయికి ఎదిగింది. అంతేకాకుండా, తీరప్రాంతంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన పత్రికగా కూడా పేరు పొందింది. కామ్‌స్టాక్ ఆర్థిక వృద్ధి కారణంగానే అది పైకి ఎదిగింది, అయినప్పటికీ దాని నిర్భయమైన, రమణీయమైన శైలి ఎక్కడైనా దానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టేది. గుడ్‌మన్ స్వయంగా ఒక గొప్ప, శక్తివంతమైన రచయిత, మరియు డాన్ డి క్విల్ మరియు ఆర్. ఎం. డాగెట్ (తరువాత హవాయికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ మంత్రి) ఎంటర్‌ప్రైజ్ వ్యక్తులకు ప్రతినిధులుగా ఉన్నారు.**

* దీనిని కనుగొన్న, సగం పిచ్చివాడైన గని కార్మికుడు హెన్రీ టి. పి. కామ్‌స్టాక్ పేరు మీదుగా దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. అతను తన అద్భుతమైన ఆవిష్కరణ నుండి చాలా తక్కువ ప్రయోజనం పొందాడు.

** ఆనాటి కామ్‌స్టాక్ తన జర్నలిజానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. అప్పుడు లేదా ఆ తర్వాత వర్జీనియా పత్రికలతో టామ్ ఫిచ్ (అనర్గళంగా మాట్లాడే వక్త), ఆల్ఫ్ డోటెన్, డబ్ల్యూ. జె. ఫోర్బ్స్, సి. సి. గుడ్విన్, హెచ్. ఆర్. మిగెల్స్, క్లెమెంట్ టి. రైస్, ఆర్థర్ మెక్‌వెన్, మరియు సామ్ డేవిస్ వంటి వారు సంబంధం కలిగి ఉన్నారు—ఒక కొత్త భూభాగానికి ఇది నిజంగా ఒక గొప్ప సమూహం.

శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ సరిగ్గా ఈ బృందంలోనే ఇమిడిపోయాడు. అతను కామ్‌స్టాక్ యొక్క సారాంశమైన ఆలోచన మరియు వ్యక్తీకరణలో తాజా, కఠినమైన శక్తిని జోడించాడు. కామ్‌స్టాక్ ప్రతి ఇతర సరిహద్దు మైనింగ్-క్యాంప్ లాంటిదే, కానీ మరింత విలాసవంతమైన, మరింత అద్భుతమైన స్థాయిలో ఉండేది.

కామ్‌స్టాక్ గురించి ఎటువంటి సందేహం లేదు; వెండి, బంగారం అక్కడే ఉన్నాయి. డేవిడ్సన్ పర్వతం పాదాల వద్ద, గోల్డ్ హిల్  వర్జీనియా పట్టణాలు, వాటి మధ్య ఉన్న పొడవైన వీధి, ప్రపంచ ఖనిజ మార్కెట్లను వాస్తవానికి నింపేస్తున్న ఆ సంపన్న గని యొక్క భారీ గనుల నిర్మాణంతో బాగా భూగర్భంలో నిర్మించబడ్డాయి. పైనున్న వీధులు గని కార్మికులు, గనుల యజమానులు  సాహసికులతో కిక్కిరిసిపోయి ఉండేవి—అదృష్టవంతులైన ఆ అల్లరి, ఉల్లాసభరితమైన పిల్లలు, ఎప్పుడూ తాగడానికి సిద్ధంగా ఉండేవారు. మరియు ఆనందంగా గడిపేవారు, బంగారం కోసం ఎంత ఆత్రుతగా వెతుకుతారో, సుఖం కోసం కూడా అంతే ఆత్రుతగా ఉండేవారు. కామ్‌స్టాకర్లు ఎప్పుడూ ఒక జోకుకు నవ్వేవారు; అది ఎంత పరుషంగా ఉంటే అంత మంచిది. వారిలో చాలా మందికి వర్జీనియా పట్టణమే ఒక పెద్ద జోక్‌లా ఉండేది. అందరి దగ్గర డబ్బు ఉండేది; ప్రతి ఒక్కరూ నవ్వాలని, ఆనందంగా గడపాలని కోరుకునేవారు. “కామ్‌స్టాక్‌కు వెన్నెముక” అయిన ‘ది ఎంటర్‌ప్రైజ్’ పత్రిక, పరిస్థితులు చక్కబడటానికి తన వంతు సహాయం చేసింది.

అది ఒకరకమైన స్వేచ్ఛా వాతావరణం, ఎవరికి వారే అన్నట్టుగా ఉండేది. గుడ్‌మాన్ ఆ కుర్రాళ్లను వారి సొంత ఆలోచనలకు అనుగుణంగా, ఏ విషయంపైనైనా రాయడానికి, ముద్రించడానికి అనుమతించాడు. తరచుగా వారు ఒకరి గురించి ఒకరు రాసేవారు—చిన్న వ్యంగ్యాలు, హాస్యాస్మృతులు, ఇవి కేవలం వార్తల కంటే కామ్‌స్టాక్‌కు ఎంతో సంతృప్తినిచ్చాయి.* అది మార్క్ ట్వైన్‌కు సరైన తరగతి గది, ప్రోత్సాహకరమైన ప్రేక్షకులు మరియు స్వేచ్ఛా వాక్కు: అదృష్టం కూడా అతని కోసం ఇంతకంటే మంచిది ఏదీ సృష్టించలేకపోయింది.

* ‘వార్తల’ పట్ల ఆ ఉదాసీనత గొప్పది—అది ఎంతో అప్రయత్నంగా, తెలియకుండానే ఉండటం వల్ల దాని గొప్పతనం ఏమాత్రం తగ్గలేదు. సంపాదకులు మార్క్ లేదా డాన్ ఒక హత్య కేసును కొన్ని అంగుళాల తేడాతో కొట్టిపారేసి, కూర్చుని ఒక కాలమ్‌ను “ఆర్థర్ మెక్‌వెన్” వంటి ఆకర్షణీయమైన స్కెచ్‌తో నింపేసేవారు.

ఆ పదవికి అతను విచిత్రంగా సరిపోయాడు. స్వచ్ఛమైన మానవత్వం అతన్ని ఆకట్టుకుంది, మరియు కామ్‌స్టాక్ నది మానవ స్వభావాన్ని దాని తొలి ప్రకృతి దృశ్య రూపాలలో ప్రదర్శించింది. అంతేకాకుండా, కామ్‌స్టాక్ నది ప్రాథమికంగా ఆశావాది—అతను కూడా అంతే; అతనికి భూమిలోని ప్రతి రంధ్రంలోనూ ఒక సంభావ్య, లేదా సంభవనీయమైన అదృష్టం కనిపించేది.

వార్తా సేకరణలో అతని పైలట్ జ్ఞాపకశక్తి ఒక విలువైన ఆస్తిగా మారింది. గుర్తులు, ఒడ్డులు, లోతు కొలతలు  ఇతర నదీ వివరాలను గుర్తుంచుకోవడం అనేది, వార్తలలోని అంశాలు మరియు ప్రదేశాలను గుర్తుంచుకోవడం లాంటి నైపుణ్యాల కోవలోకి వస్తుంది. అతను నోట్‌బుక్ లేకుండా రోజంతా ప్రయాణించి, రాత్రికి ఆ రోజు బడ్జెట్‌ను లేదా కనీసం దాని రమణీయతను అయినా తప్పు లేకుండా తిరిగి రాయగలడు. గణాంకాలు—అంటే కొలతలు మరియు అంకెలు—విషయాలు మినహా, అతను త్వరలోనే ఒక మంచి రిపోర్టర్‌గా పేరు పొందాడు. వాటి విషయంలో అతను “పైపైన చూసి వదిలేస్తాడని” డి క్విల్లే అభిప్రాయపడ్డాడు, అతను ఆ తర్వాత వారిద్దరి మధ్య ఉన్న సంబంధాల గురించి రాశాడు. డి క్విల్ ఇంకా ఇలా అంటారు: మార్క్‌కి, నాకు మా పని విషయంలో మంచి ఏకాభిప్రాయం ఉండేది. పనులు ఎక్కువైనప్పుడు మేము పనిని పంచుకునేవాళ్ళం; కానీ మేము తరచుగా కలిసే ఉండేవాళ్ళం. అతను తను చక్కగా నిర్వహించగల వార్తాంశాలను తీసుకుంటే, నేను వాటిని రూపొందించగలనని భావించిన వాటిని తీసుకునేవాడిని. ఏదేమైనా, మేము ఒకే బల్ల వద్ద కూర్చుని రాసేవాళ్ళం మరియు తరచుగా ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకునేవాళ్ళం. ఏదైనా ముఖ్యమైన విషయాన్ని నిర్వహించేటప్పుడు మా మధ్య జరిగిన సంక్షిప్త చర్చల సమయంలో మాకు తోచిన సూచనలను మేము ఒకరితో ఒకరు పంచుకునేవాళ్ళం. మేము కలిసి పనిచేసిన కాలమంతా మా మధ్య ఎప్పుడూ ఒక్కటంటే ఒక్క కోపపు మాట కూడా రాలేదు.

కత్తెర అందుబాటులో లేనప్పుడు క్లెమెన్స్ కత్తితో వార్తాంశాలను ఎలా కత్తిరించేవారో, అలా చేసే క్రమంలో తన డెస్క్ ఉపరితలంపై ఎలా గాట్లు పడేలా చేసేవారో డి క్విల్ (De Quille) వివరించారు; కాలక్రమేణా ఆ డెస్క్ ఉపరితలం ఒక “విశాలమైన ధ్రువ నక్షత్రం” (polar star) ఆకారాన్ని పోలి ఉండేలా తయారైంది…

XXXVIII

“సిబ్బంది”లో ఒకరు

కొత్త రిపోర్టర్‌కు అందరితో పరిచయం సులభంగానే కుదిరింది. ఆఫీసు సిబ్బంది అంతా ఒకే కుటుంబంలా ఉండేవారు, వారి మధ్య కుల భేదం లేదు. యజమానులు, సంపాదకులు, మరియు ప్రింటర్లు సామాజికంగా సమానులే; వారి మధ్య లాంఛనాలు చాలా తక్కువ—ఆఫీసు బయట అయితే అస్సలు ఉండేవి కావు.* డీ క్విల్ “డాన్” అని, గుడ్‌మాన్ “జో” అని పిలవబడినట్లే, శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ కూడా తన సహచరులకు వెంటనే “శామ్” లేదా “జోష్”గా పిలవబడ్డాడు. అతనికి జోష్ అనే పేరు నచ్చలేదని గ్రహించాడు,  అతను మళ్ళీ ఆ పేరుతో సంతకం చేయకపోవడంతో, ఆ పేరును వెంటనే వదిలేశారు. ఆఫీసు సిబ్బంది, మరియు సాధారణంగా వర్జీనియా సిటీ ప్రజలు, అతని మౌలికతకు మరియు తూకం వేసినట్లు మాట్లాడే తీరుకు మురిసిపోతూ, త్వరగా అతన్ని ఇష్టపడటం మొదలుపెట్టారు. ఎంటర్‌ప్రైజ్ పాఠకులు, అప్పటివరకు సంతకం లేని అతని రచనలను గుర్తించడం ప్రారంభించారు, మరియు అది కేవలం సాధారణ స్థానిక వార్త లేదా గనుల గురించిన ప్రకటన అయినప్పటికీ, దానిలోని తాజా పదజాలాన్ని ఆస్వాదించేవారు. తన పేరుకు, ప్రతిష్టకు తగ్గట్టుగా, ఆ పత్రిక ఒక కొత్త ఆకర్షణను జోడించింది.

* “తెల్లవారుజామున రెండు గంటలకు పత్రిక ముద్రణకు వెళ్ళింది, ఆ తర్వాత సిబ్బంది, కంపోజిటర్లందరూ కంపోజింగ్ గదిలో సమావేశమై, తెల్లవారుజాము వరకు బీరు తాగుతూ, ఆనాటి జనాదరణ పొందిన యుద్ధ గీతాలను పాడుకున్నారు.”—ఎస్. ఎల్. సి., 1908లో. వర్జీనియా సిటీకి వచ్చిన కొద్ది కాలానికే క్లెమెన్స్ తన కీర్తిని, ఎప్పుడూ అసూయపడే రీతిలో కాకపోయినా, సియెర్రాస్ పర్వత శ్రేణుల మీదుగా పసిఫిక్ తీరం వెంబడి వ్యాపింపజేసే బూటకపు కథల పరంపరను ప్రారంభించాడు. ఒక మినహాయింపు తప్ప, ఇవి ఈ రోజు కనుమరుగయ్యాయి, ఎందుకంటే తెలిసినంతవరకు ఎంటర్‌ప్రైజ్ పత్రికకు చెందిన ఒక్క ఫైలు కూడా ఉనికిలో లేదు. కేవలం కొన్ని చెదురుమదురు ప్రతులు, కత్తిరింపులు మాత్రమే భద్రపరచబడ్డాయి, కానీ ఈ సాహిత్యపరమైన చిలిపి పనులలో కొన్నింటి కథ, వాటి ఫలితాలు మనకు తెలుసు. అవి సాధారణంగా ఏదైనా ఒక నిర్దిష్ట వ్యక్తిని, పత్రికను లేదా ప్రాంతాన్ని ప్రత్యేకంగా శిక్షించడానికి ఉద్దేశించినవి; కానీ వాటి మాయమాటలతో బాధితులు పెద్ద సంఖ్యలో చిక్కుకునేవారు. మార్క్ ట్వైన్ స్వయంగా, తన ‘స్కెచెస్’ పుస్తకంలో, వీటిలో మొదటిదైన “శిలామయ మానవుడు” గురించి, మరియు రెండవదైన “నా రక్తపాత మారణకాండ” గురించి కొంత రాశారు, కానీ ఏ సందర్భంలోనూ ఆయన పూర్తి వివరాలు చెప్పలేదు. “శిలామయ మానవుడు” అనే బూటకపు కథనం, హంబోల్ట్‌లోని ఒక కరోనర్ మరియు శాంతి న్యాయాధికారి అయిన సెవాల్ అనే అధికారిని లక్ష్యంగా చేసుకుంది. వార్తలు అందించే విషయంలో అతను డాంబికంగా ఉదాసీనంగా ఉండేవాడు. ఎంతో వివరంగా, వివరాల పట్ల స్పష్టమైన శ్రద్ధతో చెప్పబడిన ఈ కథ, హంబోల్ట్ నుండి వంద మైళ్ళకు పైగా దూరంలో ఉన్న ఎడారిలోని ఒక గుహలో, ఒక బండరాయిలో పాక్షికంగా కూరుకుపోయి శిలాజంగా మారిన ఒక చరిత్రపూర్వ మానవుడిని కనుగొన్న వృత్తాంతాన్ని; మూడు వందల సంవత్సరాల క్రితం మరణించిన ఆ వ్యక్తిపై విచారణ జరపడానికి సెవాల్ క్షారమయ ఎడారిలో ఐదు రోజుల పాటు ప్రమాదకరమైన ప్రయాణం ఎలా చేశాడో; అలాగే, “తనకు మాత్రమే ప్రత్యేకమైన ఆ సున్నితత్వంతో,” సెవాల్ గని కార్మికులను అతడిని ఉన్న స్థానం నుండి పేల్చివేయవద్దని ఎలా నిరోధించాడో వివరిస్తుంది. ఆ వృత్తాంతంలో ఇంకా ఇలా పేర్కొనబడింది: మృతుని చేతులు ఒక విచిత్రమైన రీతిలో అమర్చబడి ఉన్నాయి; మరియు ఆ అమరిక యొక్క వర్ణన ఇతర విషయాలతో ఎంత నైపుణ్యంగా అల్లివేయబడిందంటే, మొదటిసారి లేదా రెండోసారి చదివినప్పుడు కూడా, అది ముక్కు వద్ద బొటనవేలుతో మొదలయ్యే ఒక ప్రాచీన భంగిమ అని, మరియు అనేక యుగాలలో ఎగతాళిని, “అమ్మబడ్డాడు” అనే పదాన్ని వ్యక్తీకరించడానికి అమర్యాదగా ఉపయోగించబడిందని ఎవరూ గమనించలేకపోవచ్చు. కానీ ఆ వర్ణన కాస్త అతిగా చాకచక్యంగా ఉంది. ఆ పత్రికల వినిమయాలు ఆ హాస్యాన్ని గ్రహించి, బహుశా సెవాల్‌తో తాను చేసే సరదాలో సహాయపడతాయని రచయిత ఆశించాడు. పత్రికలపైనే ఒక పరిహాసం చేయాలని అతను ఆలోచించలేదు. వాస్తవానికి, ఆ హాస్యాన్ని ఎవరూ పసిగట్టలేదు మరియు చాలా పత్రికలు శిలాజంగా మారిన మనిషి గురించిన అతని కథను ఒక నిజమైన ఆవిష్కరణగా ప్రచురించాయి. ఇది ఒక ఆశ్చర్యం, మరియు క్షణికమైన నిరాశ; ఆ తర్వాత, తనకు తెలియకుండానే తాను గొప్పగా నిర్మించానని అతను గ్రహించాడు. అతను ఆ వినిమయాల కట్టను పోగుచేసి సెవాల్‌కు పంపాడు; అలాగే, గుర్తుపెట్టిన ప్రతులను యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని వివిధ ప్రాంతాలలో ఉన్న శాస్త్రవేత్తలకు పంపాడు. పత్రికలు దానిని తీవ్రంగా పరిగణించాయి; బహుశా శాస్త్రవేత్తలు కూడా పరిగణిస్తారేమో. వారిలో కొందరు పరిగణించారు, మరియు మరింత సమాచారం కోరుతూ వచ్చిన లేఖల వల్ల సెవాల్ రోజులు దుర్భరంగా మారాయి. ఒక సాహిత్యంగా, ఈ ప్రయత్నానికి అంత గొప్ప స్థానం లభించలేదు, మరియు ఒక అజ్ఞాత అధికారిపై చేసిన చిలిపి పనిగా ఇది పెద్దగా ప్రయోజనకరమైనది కాదు; కానీ, తీరప్రాంత వినిమయాలు మరియు సాధారణంగా పత్రికలపై చేసిన ఒక పరిహాసంగా, ఇది గొప్పగా గౌరవించబడింది మరియు దాని రచయిత, ఇంకా పేరు పెట్టనప్పటికీ, ప్రతిష్టను సంపాదించుకున్నాడు.

వర్జీనియాలో ఈ పనులు చేస్తున్న ఆ తెలివైన వ్యక్తి ఎవరు అని విచారణలు ప్రారంభమయ్యాయి. పత్రికా విలేఖరులు అప్రమత్తమై, ఎంటర్‌ప్రైజ్ వార్తలను కత్తిరించే ముందు వాటిని రెండుసార్లు చదివారు. అనుమానాన్ని తగ్గించడానికి క్లెమెన్స్ తన దృష్టిని ఇతర విషయాల వైపు మళ్లించాడు. ఆ ఘోరమైన “డచ్ నిక్ మారణకాండ” ఒక సంవత్సరం తర్వాత గానీ జరగలేదు. సానుకూలమైన హాస్యం పట్ల కామ్‌స్టాక్‌కు ఉన్న ఆనందం గురించి ఇదివరకే ప్రస్తావించబడింది. వర్జీనియాలో ఆచరణాత్మకమైన పరిహాసం చట్టబద్ధమైనదిగా పరిగణించబడేది. ఎవరైనా నిరసన తెలిపి, తిట్టినా, దానిని అంగీకరించక తప్పదు. కామ్‌స్టాక్ హాస్యానికి అత్యుత్తమ ఉదాహరణగా పరిగణించబడే ఒక సంఘటన ఉంది. ఇది పట్టణంలో తిరిగే ఇద్దరు స్వలింగ సంపర్కులైన లెస్లీ బ్లాక్‌బర్న్ మరియు పాట్ హాలండ్‌ల గురించి ఇప్పటికీ చెబుతుంటారు. ఒక ఉదయం వారు సి స్ట్రీట్ గుండా వస్తుండగా, ఇంటర్నేషనల్ హోటల్ మూలలోని ఒక పండ్ల దుకాణంలో కొన్ని మంచి పుచ్చకాయలను చూశారు. ఆ రోజుల్లో, ఆ ప్రాంతంలో పుచ్చకాయలు చాలా అరుదుగా, ఖరీదైనవిగా ఉండేవి. వాటి ధర ఒక్కొక్కటి మూడు డాలర్లు. బ్లాక్‌బర్న్ ఇలా అన్నాడు: “పాట్, మనం ఆ పుచ్చకాయలలో ఒకటి తీసుకుందాం. నేను నిలబడి ఉండగా నువ్వు ఆ వ్యక్తితో కబుర్లు చెప్పు.”

స్టీవ్ గిల్లిస్ నాయకత్వంలోని ఎంటర్‌ప్రైజ్ దళం, అతడిని రెచ్చగొట్టడానికి పన్నాగాలు పన్నేది. వాటిలో ఒకటి, అతని బల్లపై ఉన్న వస్తువులను దాచిపెట్టడం. దీపాన్ని జాగ్రత్తగా చూసుకోవడానికి అవసరమైన పని అంటే అతనికి అసహ్యం, అందుకే అతను కొవ్వొత్తి వెలుగులో రాసేవాడు. “సామ్ కొవ్వొత్తి”ని దాచడం అనేది, వెంటనే మరియు తీవ్రంగా తిరిగి వచ్చేలా చేయడానికి ఒక ఖచ్చితమైన మార్గం. అతను దాని కోసం కొద్దిసేపు వెతుకుతాడు; ఆ తర్వాత పైలట్-హౌస్‌లోని పరిమితులలో అలవాటు చేసుకున్న ఒక పద్ధతిలో, నెమ్మదిగా గుండ్రంగా నడవడం ప్రారంభిస్తాడు — మరియు దొంగలపై అతని నిందలు ఒక పెద్ద అన్యాయపు ప్రదర్శనలా ఉండేవి. కొంతసేపటికి, అమాయకుడని చెప్పుకునే ఆఫీస్ బాయ్, అతని కోసం మరొకటి తెచ్చిపెడతాడు, మరియు అంతా మర్చిపోతారు. తన కొవ్వొత్తిని ఎవరూ ముట్టుకోవద్దని హెచ్చరిస్తూ, భయంకరమైన బెదిరింపులు మరియు శాపాలతో కూడిన ఒక ఫలకాన్ని అతను తయారు చేశాడు; కానీ ఒక రాత్రి ఆ ఫలకం, కొవ్వొత్తి రెండూ మాయమయ్యాయి.

ఇప్పుడు, అతని వర్జీనియా పరిచయస్తులలో ఒక యువ మతబోధకుడు, మిస్టర్ రైజింగ్ ఉన్నాడు, బక్ ఫ్యాన్‌షా ఉదంతంలోని “పెళుసైన, సౌమ్యమైన కొత్త పక్షి” అతనే. మిస్టర్ రైజింగ్ యొక్క స్పష్టమైన నిజాయితీని క్లెమెన్స్ ఎంతగానో మెచ్చుకున్నారు, మరియు ఆ యువ మంత్రి ఆ కొత్త రిపోర్టర్ యొక్క మేధోశక్తిని త్వరగా గుర్తించారు. అప్పుడప్పుడు ఆయనను పలకరించడానికి ఆఫీసుకు వచ్చేవారు. దురదృష్టవశాత్తు, తన ఆస్తి తాజా దొంగతనంతో తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురైన శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, చుట్టూ ఉన్న ఇతర పరిస్థితులన్నింటినీ పట్టించుకోకుండా, నేరస్థులను ఏకధాటిగా ఖండిస్తూ ఉన్న క్షణంలోనే ఆయన అక్కడికి వచ్చారు. తనకు కొత్తగా అనిపించిన అతని ప్రతిభలోని ఈ కోణాన్ని చూసి మిస్టర్ రైజింగ్ నిశ్చేష్టుడై నిలబడిపోయారు, చివరకు అతని స్నేహితుడు అతని ఉనికిని అస్పష్టంగా గ్రహించాడు. అతను తన తీవ్రమైన విమర్శల పరంపరను ఆపకుండా, అదే నెమ్మదైన, ఏకధ్వనిలో మాట్లాడుతూ కొనసాగించాడు:

“నాకు తెలుసు, మిస్టర్ రైజింగ్, ఇలా మాట్లాడటం దుర్మార్గమని నాకు తెలుసు; ఇది తప్పని నాకు తెలుసు. దీనివల్ల నేను తప్పకుండా నరకానికి వెళ్తానని నాకు తెలుసు. కానీ, మిస్టర్ రైజింగ్, మీ దగ్గర ఒక కొవ్వొత్తి ఉండి, ఆ దొంగలు ప్రతి రాత్రి దాన్ని ఎత్తుకుపోతుంటే, నేను చెప్పినట్లే మీరు కూడా అంటారని నాకు తెలుసు, ‘దేవుడు వారి పశ్చాత్తాపం లేని ఆత్మలను శపించుగాక, వారు పది లక్షల సంవత్సరాలు నరకంలో కాలిపోవుగాక.’”

ఆ పొట్టి మతగురువు ఊపిరి బిగపట్టాడు. “బహుశా నేను అలాగే చేయాలేమో, మిస్టర్ క్లెమెన్స్,” అని అతను బదులిచ్చాడు, “కానీ నేను ‘తండ్రీ, వారిని క్షమించు, వారు ఏమి చేస్తున్నారో వారికి తెలియదు’ అని చెప్పడానికి ప్రయత్నించాలి.”

“ఓహో! ఒకవేళ వాళ్ళు కేవలం మూర్ఖులని మీరు భావిస్తే, అప్పుడు పరిస్థితి మారుతుంది; ఎందుకంటే ఆ వర్గానికి చెందినవాణ్ణి నేనూ ఒకణ్ణి. లోపలికి రండి, మనం వారిని క్షమించి, ఆ విషయాన్ని మర్చిపోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.”*

* మార్క్ ట్వైన్‌కు యువ మతబోధకులతో (ministers) అనేక అనుభవాలు ఉండేవి. ఆయనకు వారి పట్ల ఎప్పుడూ అభిమానం ఉండేది, వారు కూడా తరచుగా ఆయనను కలుస్తూ ఉండేవారు. చాలా కాలం తర్వాత ఒకసారి, ఒక హోటల్‌లో, తన బూట్లు పాలిష్ చేయడానికి ఒక బాలుడు కావాలని ఆయన భావించి, ఎన్నిసార్లు గంట మోగించినా ఎటువంటి స్పందనా రాలేదు. కాసేపటికి, బయట హాలులో ఎవరో వస్తున్నట్లు ఆయనకు అనిపించింది. ఆయన ఒక్కసారిగా తలుపు తెరిచారు; అప్పుడు తలుపు దగ్గర సంకోచిస్తున్నట్లుగా కనిపించిన ఒక చిన్న వయసు వ్యక్తి, హడావిడిగా అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోవడానికి ప్రయత్నించాడు. క్లెమెన్స్ అతని కాలర్‌ను పట్టుకున్నారు.

“ఇటు చూడు,” అని ఆయన అన్నారు, “నేను ఇక్కడ అరగంట సేపు వేచి ఉంటూ గంట మోగిస్తున్నాను. ఇప్పుడు నువ్వు ఆ బూట్లు తీసుకుని, త్వరగా పాలిష్ చేయాలి. విన్నావా?”

ఆ సన్నని, యువ వ్యక్తి బాగా వణుకుతూ ఇలా అన్నాడు: “నేను చేసేవాణ్ణి, మిస్టర్ క్లెమెన్స్, నిజంగా చేసేవాణ్ణి సార్, నా వల్ల అయితే. కానీ నేను సువార్త బోధకుణ్ణి (మతబోధకుణ్ణి), అటువంటి పనులు చేయడానికి నేను సిద్ధంగా లేను.”

XXXIX

తత్వశాస్త్రం , కవిత్వం

శాముఎల్ క్లెమెన్స్‌లో ఒక కోణం ఉండేది, దానిని ఆ రోజుల్లో ఆయన సహచరులలో కొద్దిమంది మాత్రమే గమనించేవారు. అది ఆయనలోని కవితాత్మక, తాత్విక  చింతనాత్మక కోణం. జోసెఫ్ గుడ్‌మాన్ ఆయన వ్యక్తిత్వంలోని ఈ కోణాన్ని గుర్తించారు; దీనిని భవిష్యత్తులో గొప్ప సాహిత్య సంపదగా భావించకపోయినప్పటికీ, ఆయన దానిని ఎంతో ఇష్టపడేవారు  వారు ప్రశాంతంగా గడిపే సమయాల్లో ఆ లక్షణం బయటపడేలా ప్రోత్సహించేవారు. సాహిత్యపరమైన లోతైన అవగాహన ఉన్నప్పటికీ, క్లెమెన్స్ భవిష్యత్తులో అంతటి ప్రఖ్యాతిని పొందుతారని గుడ్‌మాన్ అస్సలు ఊహించకపోవడం ఆశ్చర్యకరమైన విషయం. ఆ తర్వాత అతను ఇలా అన్నాడు: “డాన్ డి క్విల్ లేదా సామ్, ఈ ఇద్దరిలో ఎవరు ప్రసిద్ధి చెందుతారని ప్రవచించమని నన్ను అడిగి ఉంటే, నేను డి క్విల్ అని చెప్పేవాడిని. డాన్ ప్రతిభావంతుడు, కష్టపడి పనిచేసేవాడు, మరియు ఆ కాలానికి, ఆ ప్రదేశానికి అతను చాలా తెలివైనవాడు. వాస్తవానికి, సామ్ ప్రతిభలోని అసాధారణతను నేను గుర్తించాను, కానీ అతను విచిత్ర స్వభావం కలవాడు మరియు అతనిలో కృషి లోపించినట్లు అనిపించింది; అందుకే అప్పుడు నేను అతనికి కీర్తి వస్తుందని ప్రవచించి ఉండేవాడిని కాదేమో.”

ఆరు సంవత్సరాల క్రితం సిన్సినాటిలో మాక్‌ఫార్లేన్ లాగే, గుడ్‌మాన్ కూడా, భిన్నమైన పద్ధతిలో అయినప్పటికీ, ఆ లోతైన భావాన్ని కనుగొని, అభివృద్ధి చేశాడు. తరచుగా వారిద్దరూ ఒక ఫ్రెంచ్ రెస్టారెంట్‌లో కలిసి భోజనం చేస్తూ, జీవితం గురించి, సూక్ష్మమైన తత్వశాస్త్రాల గురించి చర్చించుకునేవారు, మానవ చరిత్రలోని వివిధ దశలను గుర్తుచేసుకునేవారు, తమకు ప్రత్యేక ఆనందాన్నిచ్చిన కవితలను గుర్తుచేసుకుని పఠించేవారు. దాని ఉదాత్తమైన పదజాలం  గంభీరమైన చిత్రణతో కూడిన “ది బరియల్ ఆఫ్ మోసెస్” కవిత క్లెమెన్స్‌ను ఎంతగానో ఆకట్టుకుంది, మరియు అతను దానిని గొప్ప శక్తితో పఠించాడు. ముఖ్యంగా మొదటి చరణం అతన్ని ఎప్పుడూ కదిలించేది, అలాగే అతని శ్రోతలను కూడా కదిలించేది. కళ్ళు సగం మూసుకుని, గడ్డం పైకెత్తి, వేళ్ళ మధ్య వెలిగించిన సిగరెట్‌తో, అతను ఆ గంభీరమైన పంక్తుల సంగీతంలో లీనమైపోయేవాడు.

నెబో ఏకాంత పర్వతం వద్ద,

యోర్దాను నదికి ఇవతల,

మోయాబు దేశంలోని ఒక లోయలో,

ఒక ఏకాంత సమాధి ఉంది.

ఆ సమాధి గురించి ఎవరికీ తెలియదు,

దాన్ని ఎవరూ ఎప్పుడూ చూడలేదు,

ఎందుకంటే దేవుని దూతలు మట్టిని తిరగవేసి,

ఆ మృతదేహాన్ని అక్కడ ఉంచారు.

అతను దాదాపు అంతే శ్రద్ధ వహించిన మరో చరణం…

అక్కడ గాలికి ఊగే ఈకల గుత్తుల వలె నల్లని పైన్ వృక్షాలు

అతని శవపేటికపై ఊగుతూ ఉండగా,

ఆ నిర్మానుష్య ప్రదేశంలో దేవుని స్వహస్తాలే

అతన్ని సమాధిలో ఉంచేలా?

నిస్సందేహంగా, ఆ కవితలోని సరళమైన గొప్పతనాన్ని అనుకరించాలనే భావన అతన్ని ప్రేరేపించి ఉండాలి; ఎందుకంటే ఆ రోజుల్లో అతను దానిని తరచుగా వల్లించేవాడు, అంతేకాక కొంతకాలం తర్వాత అది అతని నోట్‌బుక్‌లో పూర్తిగా రాసి ఉండటం కనిపిస్తుంది. అది అతనికి ఒక సాహిత్యపరమైన గీటురాయిగా మారిందని చెప్పవచ్చు; కాలక్రమేణా “ఆధునిక రచయితలలో అత్యంత స్వచ్ఛమైన ఆంగ్లాన్ని ఉపయోగించిన వ్యక్తిగా” అతను నిలవడానికి ఇది కొంతవరకు కారణమని భావించవచ్చు. ఇవి గుడ్‌మాన్ మాటలు, అయితే విలియం డీన్ హోవెల్స్, బ్రాండర్ మాథ్యూస్ మరియు ఇలాంటి విషయాలపై అవగాహన ఉన్న అనేకమంది కూడా ఇదే విషయాన్ని చెప్పారు. గుడ్‌మాన్ ఇంకా ఇలా అంటారు, “బైబిల్ యొక్క సాధారణ అనువాదంలో తప్ప, అతని శైలిలోని సరళత మరియు సౌందర్యానికి సాటి మరొకటి లేదు” – ఇది కూడా నిజమే. మిల్టన్ గురించి మెకాలే చెప్పిన మాటలు ఇక్కడ గుర్తుకు వస్తాయి:

“పైకి చూస్తే అతని మాటల్లో సాధారణ పదాలకంటే ప్రత్యేకత ఏమీ లేనట్లు అనిపిస్తుంది. కానీ అవి మంత్రముగ్ధులను చేసే పదాలు. అవి పలకగానే గతం వర్తమానంగా మారుతుంది, దూరం దగ్గరవుతుంది. సౌందర్యపు కొత్త రూపాలు వెంటనే ఆవిర్భవిస్తాయి, మరియు జ్ఞాపకాల సమాధులన్నీ తమలో దాచుకున్న వాటిని బయటకు కక్కినట్లుగా గతం సజీవమవుతుంది.”

ఈ విషయాలను తలచుకుంటూ ఆలోచనలు ముందుకు సాగుతాయి. మనం ఇప్పుడు ప్రస్తావిస్తున్న సమయంలో, పదాలపై విజయం మరియు పదబంధాలపై పట్టు సాధించే సామర్థ్యం అతని ముందు సాక్షాత్కరిస్తున్నాయి. అప్పుడు అతని వయసు ఇరవై ఏడు ఏళ్లు. ఆ వయసులో రుడ్యార్డ్ కిప్లింగ్ తన అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకున్నాడు, కానీ శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ అప్పటికి ఇంకా నేర్చుకునే దశలోనే ఉన్నాడు. ప్రతిదీ ఒక పాఠంలా ఉండేది—పదబంధం, రూపం, కోణం మరియు కలయిక; ఏదీ విలువైనది కాదని వదిలివేయబడలేదు. ముఖ్యంగా విషయాలలోని కవితాత్మక కోణం అతన్ని బాగా ఆకట్టుకునేది. ఒకసారి గుడ్‌మాన్‌తో కలిసి భోజనం చేస్తున్నప్పుడు, షాండ్లియర్ (దీపాల అలంకరణ) నుండి వచ్చిన కాంతి టేబుల్ క్లాత్ మీద ఉన్న క్లారెట్ వైన్ గుండా ప్రసరించి ఒక పెద్ద ఎర్రని మరకలా పడింది; అప్పుడు అతను నాటకీయంగా దానిని చూపిస్తూ, “చూడు జో,” అన్నాడు, “ఆ వైన్ యొక్క ఉగ్రమైన రంగు.”

1862 చివరలో జరిగిన అటువంటి ఒక ప్రైవేట్ సమావేశంలోనే, కార్సన్ శాసనసభ జరగబోయే సమావేశానికి సంబంధించిన వార్తలను అందించాలని క్లెమెన్స్ ప్రతిపాదించాడు. అటువంటి పని గురించి గానీ, పార్లమెంటరీ కార్యకలాపాల గురించి గానీ అతనికి పెద్దగా అవగాహన లేదు. అంతకుముందు ఆ పనిని గిల్లెస్పీ అనే వ్యక్తి చేసేవాడు, కానీ అప్పటికి గిల్లెస్పీ సభకు క్లర్క్‌గా నియమితుడయ్యాడు. గుడ్‌మన్ సంశయించాడు; ఆ తర్వాత, క్లెమెన్స్ నివేదికలను సరిగ్గా రాసినా రాయకపోయినా, కనీసం వాటిని చదవడానికి వీలుగానైనా చేస్తాడని గుర్తుకువచ్చి, ఆ పనిని అతనికి అప్పగించడానికి అంగీకరించాడు.

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –25-8-26-ఉయ్యూరు 

శ్రీ పింగళి నాగేంద్ర రావు గారి చారిత్రాత్మక నాటకం.జేబున్నీసా.3 వ భాగం.24.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.13 వ భాగం.24.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.274 వ భాగం.24.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.274 వ భాగం.24.8.26.

అమెరికా స్వర్ణయుగ సాహిత్యకీర్తిపతాక మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర-11

XXXIII

గని అన్వేషకుడు

శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌కు అసలైన గనుల వ్యామోహం సోకడానికి శీతాకాలం ఆరంభం వరకు సమయం పట్టింది. అప్పటికే అందరికీ ఆ వ్యామోహం పట్టుకుంది; అతను అంతకు ముందే దాని బారిన పడకపోవడమే ఒక అద్భుతం. అకస్మాత్తుగా అదృష్టం కలిసివచ్చిన వారి గురించిన అత్యంత వింతైన కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి, వాటిలో కొన్ని నిస్సందేహంగా నిజం. కొందరు నిరుపేదలుగా, ఆకలితో అలమటిస్తూ నిద్రపోయి, మేల్కొని చూసేసరికి తాము కోటీశ్వరులయ్యామని తెలుసుకున్నారు. మరికొందరు, విలువైన ఖనిజాలతో నిండి ఉన్నాయని అకస్మాత్తుగా తేలిన గనుల హక్కులను అతి తక్కువ ధరకు అమ్ముకున్నారు. వెండి, బంగారం ఇటుకల బండ్లు ప్రతిరోజూ వీధుల గుండా వెళ్తుండేవి.

ఈ గందరగోళం మధ్యలో, కొత్తగా అభివృద్ధి చెందిన హంబోల్ట్ ప్రాంతం నుండి వార్తలు వచ్చాయి—అది కళ్ళు మిరుమిట్లు గొలిపే కాంతితో ప్రజ్వరిల్లింది. హంబోల్ట్ కౌంటీ “దేవుని పాదపీఠంపై అత్యంత సంపన్నమైన ఖనిజ ప్రాంతం” అని పత్రికలు ప్రకటించాయి. పర్వతాలు అక్షరాలా బంగారం, వెండితో నిండి పొంగిపోతున్నాయని చెప్పబడింది. ‘టెరిటోరియల్ ఎంటర్‌ప్రైజ్’ దినపత్రిక విలేఖరి వాక్చాతుర్యంలో మునిగిపోయాడు, కానీ హంబోల్ట్ గనుల అపారమైన సంపదను వర్ణించడానికి మాటలు సరిపోలేదని భావించాడు. అప్పటికే పిచ్చివాళ్ళు కానివారు వేగంగా పిచ్చివాళ్ళుగా మారడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. సహజంగానే ఊహాత్మక ఆశావాది అయిన శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, ఆ మహమ్మారికి లొంగిపోయి, “అత్యంత పిచ్చివాళ్ళలాగా ఉన్మాదిగా” మారడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అతనికి అకస్మాత్తుగా గాలి మెరవడం ప్రారంభమైంది; అతని ఆలోచనలన్నీ “సీసాలు,” “అంచులు,” మరియు “సిరల” గురించే; అతని మేఘాలన్నిటికీ వెండి అంచులున్నాయి; అతని కలలన్నీ బంగారంతో నిండిపోయాయి. అతను వెంటనే ఒక యాత్రలో చేరాడు; ఇంతకు ముందే బయలుదేరనందుకు తనను తాను తీవ్రంగా నిందించుకున్నాడు.

తొందరపడాలన్నదే ముఖ్యం! మేము ఏమాత్రం సమయం వృథా చేయలేదు. మా బృందంలో నలుగురు ఉన్నాము—అరవై ఏళ్ల కమ్మరి, ఇద్దరు యువ న్యాయవాదులు,  నేను. మేము ఒక బండిని, రెండు దీనమైన ముసలి గుర్రాలను కొన్నాము. మేము 1,800 పౌండ్ల ఆహార సామాగ్రిని, గనుల తవ్వకం పనిముట్లను బండిలో పెట్టి, ఒక చల్లని డిసెంబర్ మధ్యాహ్నం కార్సన్ నుండి బయలుదేరాము.

తన తల్లికి రాసిన లేఖలో అతను, ఆహార సామాగ్రి  గనుల తవ్వకం పనిముట్లతో పాటు, వారి సరుకులో కొన్ని విలాసవంతమైన వస్తువులు కూడా ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. అవి: పది పౌండ్ల కిలికినిక్, వాట్స్ కీర్తనలు, పద్నాలుగు పేకకట్టలు, డాంబే అండ్ సన్, ఒక క్రిబేజ్ బోర్డు, ఒక చిన్న పీపా లాగర్-బీరు,  “కార్మినా సాక్రా.” ఆ ఇద్దరు యువ న్యాయవాదులు ఎ. డబ్ల్యూ. (గస్) ఆలివర్ (‘రఫింగ్ ఇట్’లో ఆలిఫాంట్) మరియు డబ్ల్యూ. హెచ్. క్లాగెట్. సామ్ క్లెమెన్స్‌కు కీయోకుక్‌లో న్యాయశాస్త్ర విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు బిల్లీ క్లాగెట్ తెలుసు,  ఈ పరిచయం వల్ల ఇప్పుడు వారిద్దరూ కలిశారు. క్లాగెట్, ఆలివర్ ఇద్దరూ మంచి భవిష్యత్తు ఉన్న యువకులు,  కాలక్రమేణా వారి గురించి మంచి పేరు వస్తుంది. కమ్మరి పేరు టిల్లూ (బాలూ). అతను ధృడమైన, నిజాయితీపరుడు, గనుల తవ్వకం  పనిముట్ల మరమ్మత్తులో ఉపయోగకరమైన పరిజ్ఞానం ఉన్నవాడు. ఆ బృందంలో రెండు కుక్కలు కూడా ఉన్నాయి—ఒకటి మిస్టర్ టిల్లూ సొంతమైన, ఉంగరాల తోక గల చిన్న వీధి కుక్క, కర్నీ,  మరొకటి యువ వేట కుక్క. ఈ కలయిక చాలా బలమైనదిగా అనిపించింది.

గుర్రాల విషయంలో అది బలహీనమైనదని తేలింది. ఆలివర్ మరియు క్లెమెన్స్ గుర్రాల బృందాన్ని సమకూర్చారు, కానీ వారి ఎంపిక అంత మంచిది కాదు. హంబోల్ట్‌కు రెండు వందల మైళ్ల దూరం, అందులో ఎక్కువ భాగం ఇసుక మీదే ప్రయాణించాలి. గుర్రాలు వాటి బరువును, గని కార్మికులను కూడా లాగలేకపోయాయి, కాబట్టి కార్మికులు కిందకు దిగిపోయారు. అప్పుడు వారు గుర్రాలను నెట్టవలసిన అవసరం ఏర్పడింది.

అమ్మా, మాకు దాని మీద ఇష్టం ఉన్నందువల్ల కాదు—అస్సలు కాదు! కానీ బంకర్ వల్ల. బంకర్ ఎడమ వైపున ఉన్న ‘దగ్గర’ గుర్రం, ఈ భూభాగపు అటార్నీ-జనరల్ పేరు మీద దానికి ఆ పేరు పెట్టారు. నా గుర్రం—అమ్మా, అది మీకు వ్యక్తిగతంగా తెలియదు అని విచారిస్తున్నాను, ఎందుకంటే కొన్నిసార్లు అది మా కుటుంబానికి రక్త సంబంధీకుడిలా అనిపిస్తుంది—అది చాలా బద్ధకస్తురాలు, మీకు తెలుసుగా—నా గుర్రం—నేను చెప్పబోయేది ఏంటంటే, అది కుడి వైపున ఉన్న ‘దూరంగా’ ఉండే గుర్రం. కానీ ప్రధానంగా బంకర్ వల్లే మేము బండిని వెనుక తోసాము. నిజానికి అమ్మా, ఆ గుర్రం హంబోల్ట్ వరకు దారి పొడవునా ఏదో ఆలోచిస్తూనే ఉంది.*

* ఎస్. ఎల్. సి. తన తల్లికి రాసినది. కియోకుక్ (అయోవా) గేట్ సిటీలో ప్రచురించబడింది. కాబట్టి వారు ముందుకు సాగాల్సి వచ్చింది. ఆ రెండు వందల మైళ్ళలో చాలా వరకు, మంచు మరియు ఇసుక తుఫానులో, వారు తిట్టుకుంటూ, మూలుగుతూ ముందుకు సాగారు. చివరికి తాము గమ్యానికి చేరుకోవాలి, అప్పుడు తమ కష్టాలన్నీ తీరిపోతాయి, ఎందుకంటే కొద్ది కాలంలోనే తాము కోటీశ్వరులమవుతాము, ఇకపై తమకు ఏ లోటు గానీ, అలసట గానీ తెలియదు అనే ఆలోచన మాత్రమే వారికి బలాన్నిచ్చింది. కొన్ని ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి: రాత్రిపూట మంట చుట్టూ కూర్చోవడం ఉల్లాసంగా ఉండేది, ఆహారం సంతృప్తికరంగా ఉండేది. వారు దుప్పట్లలో ఒకరికొకరు దగ్గరగా ముడుచుకుని పడుకున్నారు, చలికి నిద్రపోలేనప్పుడు ఆకాశంలోని నక్షత్రాలను చూస్తూ ఉండేవారు. అదే సమయంలో, భవిష్యత్తులో రాజులకు వినోదాన్ని పంచబోయే ఆ వ్యక్తి, వినేవారికి తమ అసౌకర్యాలను మరిచిపోయేలా ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా కల్పిత కథలు అల్లి చెప్పేవాడు. ఆ బృందంలో చివరిగా బ్రతికి ఉన్న జడ్జి ఆలివర్, ఈ చరిత్ర రచయితకు ఇటీవల రాసిన ఒక లేఖలో ఇలా అన్నారు:

ఆయనే ఆ శిబిరానికి ప్రాణం; కానీ కొన్నిసార్లు ఆయనకు ప్రతిచర్య వచ్చి, ఒకటి రెండు రోజుల పాటు సరిగ్గా మాట్లాడలేకపోయేవారు. ఒకరోజు తోడేళ్ల గుంపు మమ్మల్ని తరుమింది, సామ్ చెప్పిన ఆ వేట కుక్క, చాలా మైళ్ల దూరంలో ఉన్న తర్వాతి మజిలీకి చేరుకునే వరకు వెనక్కి తిరిగి చూడలేదు.

జడ్జి ఆలివర్ ఇంకా ఇలా అన్నారు, అప్పుడే ఒక ఇండియన్ యుద్ధం ముగిసింది, వారు అప్పుడప్పుడు కాలిపోయిన ఒక గుడిసె శిథిలాలను, కొత్త సమాధులను దాటి వెళ్లేవారు: ఇది కూడా కలవరపరిచే విషయమే. అప్పుడు వారు అత్యంత నిర్జన ప్రదేశమైన క్షార ఎడారికి చేరుకున్నారు, అక్కడ ఇసుక లోతు లెక్కలేనంతగా ఉంటుంది, దారి పొడవునా చనిపోయిన బండి జంతువుల కళేబరాలు, కాలిపోయిన అవశేషాలు దట్టంగా పడి ఉంటాయి.

దాహంతో నిరాశకు గురైన వలసదారులు, తమపై భారం తగ్గినప్పుడు నీటిని చేరుకోగలమనే గొప్ప ఆశతో విసిరివేసిన బండ్లు, గొలుసులు, బోల్టులు మరియు స్క్రూలు.

అవతలి వైపున ఉన్న శిబిరాన్ని చేరుకోవడానికి, వారు ఆ భయంకరమైన, నీరు లేని ఎడారి గుండా నెట్టుకుంటూ పగలంతా, రాత్రంతా ప్రయాణించారు. తెల్లవారుజామున మూడు గంటలకు వారు అవతలి ఒడ్డుకు చేరుకుని, పూర్తిగా అలసిపోయి కుప్పకూలిపోయారు. అప్పుడు ఏమి జరిగిందో జడ్జి ఆలివర్ తన లేఖలో ఇలా వివరిస్తాడు:

పైయూట్ యోధుల అరుపులతో కూడిన గుంపు మా నిద్రనుండి మేల్కొన్నప్పుడు సూర్యుడు ఆకాశంలో నడినెత్తిపై ఉన్నాడు. మేము ఒక్క క్షణంలో లేచి నిలబడ్డాము. మేము దాటివచ్చిన కాలిపోతున్న గుడిసెలు, ఒంటరి సమాధుల దృశ్యాలు మా మదిలో మెదులుతున్నాయి. మా తల చర్మాలు ఇంకా మావే, అవి మమ్మల్ని చూడటానికి వచ్చిన వారి నడుము పట్టీలకు వేలాడటం లేదు. సామ్ తేరుకుని, తన తల చర్మం ఊడిపోలేదని నిర్ధారించుకుంటున్నట్లుగా తల మీద చేయి పెట్టుకుని, ఆ తర్వాత తనదైన ప్రత్యేక స్వరంతో ఇలా అన్నాడు: “అబ్బాయిలూ, వాళ్ళు మన తల చర్మాలను మనకు వదిలేశారు. వాళ్ళు అడిగిన పిండి, పంచదార అంతా వాళ్ళకి ఇచ్చేద్దాం.” మేము కృతజ్ఞతతో వాళ్ళకి బాగానే ఇచ్చాము.

హంబోల్ట్ కౌంటీలోని యూనియన్‌విల్ వరకు రెండు వందల మైళ్ళ దూరం తమ బండిని, జంతువుల జతను నెట్టుకుంటూ పదకొండు అలసటతో కూడిన రోజులు ప్రయాణించి, చివరకు కుండపోత మంచు తుఫానులో అక్కడికి చేరుకున్నారు. యూనియన్‌విల్‌లో ఒక లోయ అడుగున నిర్మించిన పదకొండు పేద గుడిసెలు ఉండేవి; వాటిలో ఐదు ఒక వైపు, ఆరు వాటికి ఎదురుగా మరో వైపు ఉండేవి. అవి మూడు వైపులా గోడలున్న, ఒకే గది గల పేద గుడిసెలు; నాలుగో వైపు కొండతో ఏర్పడి ఉండేది; వాటి పైకప్పు తెల్లటి దూదితో కప్పబడి ఉండేది. అప్పుడప్పుడు వారిపై రాళ్లు దొర్లుకుంటూ వచ్చేవి, మరియు కవిత్వం రాయడానికి ఓపికగా, ఎంతోకాలంగా బాధలు భరిస్తూ ప్రయత్నిస్తున్న ఆలివర్‌కు పశువులు—ముఖ్యంగా ఒక కంచర గాడిద మరియు ఆవు—అంతరాయం కలిగించాయని మార్క్ ట్వైన్ చెబుతాడు. చివరకు “ఒక పూర్తి ఆవు కొండ పైనుంచి దొర్లుకుంటూ వచ్చి, బల్లను పగలగొట్టుకుని, అన్నింటినీ ఆకారం లేని శిథిలంగా మార్చినప్పుడు” మాత్రమే అతను ఫిర్యాదు చేశాడు.*

* ‘ది ఇన్నోసెంట్స్ అబ్రాడ్.’

జడ్జి ఆలివర్ ఇప్పటికీ ఫిర్యాదు చేయడు; కానీ అతను ఆవును ఒప్పుకోడు. ఆ రోజుల్లో హంబోల్ట్‌లో ఆవులు లేవని, కాబట్టి బహుశా అది కేవలం ఒక సాహిత్యపరమైన ఆవు మాత్రమే అయి ఉండవచ్చని అతను అంటాడు, ఏదేమైనా అది చాలా కాలం నిలిచి ఉంటుంది. జడ్జి ఆలివర్ పేరు దానితో పాటే భవిష్యత్ తరాలకు చేరుతుంది.

శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ తన ఇంటికి రాసిన లేఖలో, యూనియన్‌విల్‌లో తాము కనుగొన్న దాని గురించి వివరించాడు.

అక్కడ ‘నేషనల్’ అనే గని అడుగుకు $50 చొప్పున అమ్ముడవుతుండగా, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలోని టంకశాలలో దాని విలువ టన్నుకు $2,496గా తేలింది. ఇంకా ‘ఆల్డా న్యూవా’, ‘పెరూ’, ‘డెలిరియో’, ‘కాంగ్రెస్’, ‘ఇండిపెండెంట్’  ఇతరాలు అపారమైన విలువైన గనులుగా దొరికాయి. అంతేకాక, మమ్మల్ని లొంగదీసుకునే గుణం ఉండటంతో, ఏదో ఒక రోజు మనందరినీ ధనవంతులను చేయడానికి సరిపడా ‘అడుగుల’ గనిని మేము సంపాదించగలమని తెలిసింది.

‘రఫింగ్ ఇట్’ రచయిత ఇలా అంటాడు, “నేల అంతటా వెండి రాశులు పడి ఉంటాయని నేను ఊహించానని సిగ్గుతో ఒప్పుకుంటున్నాను.” తన సొంతంగా ఒక గనిని కనుగొనడానికి తానే క్యాబిన్ నుండి జారుకున్నానని, బంగారు నమూనాల బరువుతో తూలుతూ ఎలా తిరిగి వచ్చాడో, తన నమూనాలు పనికిరాని మైకా మాత్రమేనని ఎలా తేలిందో,  గనుల తవ్వకంలో మెరిసేదేదీ బంగారం కాదని ఎలా తెలుసుకున్నాడో కూడా అతను వివరిస్తాడు. ‘రఫింగ్ ఇట్’లో హంబోల్ట్ గనుల తవ్వకం అనుభవం గురించి అతను రాసిన వృత్తాంతం, ఇక్కడ వివరాలు అనవసరం అయ్యేంత మంచి చరిత్రగా ఉంది. టిల్లౌ వారికి ఖనిజ అన్వేషణలో శిక్షణ ఇచ్చాడు,  కాలక్రమేణా వారు చాలా ఆశాజనకమైన ఒక గనిని కనుగొన్నారు. వారు మొదట పికాక్స్, పారలతో దానిపై పని చేయడం ప్రారంభించారు, ఆ తర్వాత డ్రిల్ మరియు బ్లాస్టింగ్-పౌడర్‌తో పనిచేశారు. అప్పుడు వారు దానిని వదిలేశారు.

“ఒక వారం పాటు ఇలా చేయడం నాకు సంతృప్తినిచ్చింది. నేను రాజీనామా చేశాను.”

వారు సొరంగం తవ్వడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ వెంటనే మళ్ళీ వదిలేశారు. తవ్వడం కంటే, గనుల అన్వేషణ చేయడం, వాటిని కనుగొనడం, క్లెయిమ్‌లను మార్చుకోవడం మరియు ప్రతి కొత్త శిలాఫలకంలో అడుగులు వేయడం మరింత ఆనందదాయకంగా ఉండేది – మరియు దాదాపు అంతే లాభదాయకంగా కూడా ఉండేది. హంబోల్ట్ గురించిన బంగారు నివేదికలు, ఎంపిక చేసిన కొన్ని విలువైన నమూనాల పరీక్షలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి, మరియు అవి ప్రధానంగా భ్రమ మరియు పిచ్చి మాత్రమే. క్లెమెన్స్-క్లాగెట్-ఆలివర్-టిల్లౌల బృందం తమ క్లెయిమ్‌లను మళ్ళీ పికాక్స్, పారలతో తాకలేదు, అయినప్పటికీ వాటిపై వారి విశ్వాసం, లేదా కనీసం వారి ఆశ, వెంటనే చనిపోలేదు. బిల్లీ క్లాగెట్ నోటరీ పబ్లిక్‌గా తన కార్యాలయాన్ని ప్రారంభించాడు, మరియు గస్ ఆలివర్ ప్రొబేట్ జడ్జిగా తన కార్యాలయాన్ని ప్రారంభించాడు. సామ్ క్లెమెన్స్ మరియు టిల్లౌ, ఫెర్స్‌డాఫ్ (ఒల్లెన్‌డార్ఫ్) అనే తెలివి తక్కువ, అహంకారి అయిన ప్రష్యన్ కుక్కతో కలిసి కార్సన్ నగరానికి బయలుదేరారు. ఆ బండి, దాని జతకు, లేదా ఆ రెండు కుక్కలకు ఏమైందో కచ్చితంగా తెలియదు. కార్సన్ నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక సత్రం వద్ద ఆ ప్రయాణికులు చిక్కుకుపోయారు; అక్కడ మద్యం సేవిస్తూ గొడవలు పడే మనుషులు ఉండేవారు. అక్కడి నుండి బయటపడే ప్రయత్నంలో ఫెర్స్డోఫ్ (Pfersdoff) వారిని దాదాపు నీటిలో మునిగిపోయేలా చేశాడు, చివరకు మంచులో పూర్తిగా దారి తప్పేలా చేశాడు. తాము చనిపోవడానికి సిద్ధపడటం, తమకున్న దురలవాట్లను వదిలేస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేయడం, అలాగే తమను ప్రలోభపెట్టే పొగాకు, పేకాట ముక్కలు మరియు విస్కీ వంటి వాటిని మంచులో పారేయడం గురించి ‘రఫింగ్ ఇట్’ (Roughing It) రచయిత వివరించారు. మరుసటి రోజు ఉదయం వారు ప్రాణాలతో బయటపడి, ఒక సత్రానికి అతి దగ్గరగా ఉన్నట్లు గుర్తించాక, రహస్యంగా ఆ వస్తువులను తిరిగి వెలికితీసి, తీవ్రమైన సిగ్గు  విలాసాల మధ్య మళ్లీ తమ పాత దురలవాట్లకు ఎలా లోనయ్యారో కూడా ఆయన చెప్పారు. వారు కార్సన్ సిటీకి చేరుకున్న సమయానికి జనవరి 29వ తేదీ అయింది. వారు బయలుదేరి రెండు నెలలు కూడా కాలేదు, అందులో ఒక నెల ప్రయాణానికే సరిపోయింది. అది చాలా తక్కువ సమయమే అయినప్పటికీ, అందులో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం ఇమిడి ఉంది, పైగా అది ఎన్నో ఏళ్ల కాలంలా అనిపించింది.

XXXIV

ప్రాంతీయ లక్షణాలు

ఇంతలో, ఆ ప్రాంత కార్యదర్శి (Territorial secretary) ఒక కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించడంలో ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు… ఈలోగా, టెరిటోరియల్ సెక్రటరీకి ప్రభుత్వ పాలనను ప్రారంభించడంలో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యాయి. కార్సన్ సిటీలో శాసనసభ భవనం లేదు; మరియు ప్రసిద్ధ గౌల్డ్ అండ్ కర్రీ గని యొక్క అసలు యజమానులలో ఒకరైన అబ్రామ్ కర్రీ—అతను తనను తాను “కర్రీ—ఓల్డ్ కర్రీ—ఓల్డ్ ఏబ్ కర్రీ” అని పిలుచుకునేవాడు—ఒకవేళ అద్దె లేకుండా ఒక హాలును వాడుకోవడానికి ఇవ్వకపోయి ఉంటే, మొదటి శాసనసభ “ఎడారిలో కూర్చోవాల్సి” వచ్చేది. అంతేకాకుండా, ఓరియన్ కూడా తన సొంతంగా కొన్ని తీవ్రమైన ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నాడు. వాషింగ్టన్‌లోని ప్రభుత్వం, చౌకైన కార్యాలయ అద్దె విషయంలో అతను చూపిన పొదుపును మెచ్చుకోలేదు, మరియు పబ్లిక్ ప్రింటింగ్, ఇతర వివిధ సేవల కోసం అతను చెల్లించాల్సిన ధరను నిర్దేశించింది—ఈ ధరలు తూర్పు దేశాల ప్రమాణాల ప్రకారం నిర్ణయించబడ్డాయి. ఈ ధరలు నెవాడాలో వర్తించలేదు, మరియు తన ఇతర పొదుపుల కారణంగా కంప్ట్రోలర్ కాస్త మెత్తపడి, పెరిగిన సరిహద్దు సుంకాన్ని అనుమతిస్తాడని ఓరియన్ నమ్మకంగా ఉన్నప్పుడు, అతనికి మామూలుగానే అధికారులలో ఉండే ఆలోచనా రాహిత్యం ఎదురైంది. దాని ఫలితంగా, అదనంగా చెల్లించిన మొత్తాన్ని అతని తక్కువ జీతం నుండి కోత విధించారు. తక్కువ మనస్సాక్షి ఉన్న వ్యక్తి విషయంలో అయితే, అధికారిక లోటును సర్దుబాటు చేయడానికి, అంతగా ఏకపక్షం కాని ఇతర రేట్లను ఉపయోగించి ఈ పరిస్థితిని సులభంగా అధిగమించేవారు. ఓరియన్ క్లెమెన్స్ విషయంలో అటువంటి పరిష్కారం గురించి కనీసం ఆలోచించలేదు; అతను లొంగిపోయే స్వభావం కలవాడైనా, అస్థిరంగా ఉన్నా, ప్రతీ ప్రభావపు గాలికి కొట్టుకుపోయేవాడైనా, ఓరియన్ నిజాయితీ ఒక శిలలాంటిది.

ఈ విషయాన్ని వెంటనే గ్రహించిన వారిలో గవర్నర్ నై కూడా ఒకరు. న్యూయార్క్ నగర మాజీ పోలీస్ కమిషనర్ అయిన ఆ పాత రాజకీయవేత్త, నై తన సొంత సమస్యలను తనదైన పద్ధతిలో పరిష్కరించుకునేవారు. ఆయన దృష్టిలో, రాజకీయాలు కేవలం గెలవడానికి ఆడే ఒక ఆట. అతను ప్రజాదరణ పొందిన, ఉల్లాసభరితమైన వ్యక్తి, అందరికీ ఇష్టమైనవాడు, మంచి పేరున్నవాడు, కానీ ఓరియన్ లాగా ప్రభుత్వానికి పొదుపు ప్రణాళికలు వేస్తూనో, లేదా తన జీతం నుండి అదనపు ఖర్చులను ఎలా భర్తీ చేయాలో ఆలోచిస్తూనో నిద్రలేకుండా గడిపేవారు కాదు. ఆయన దృష్టిలో నెవాడా కేవలం యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెనేట్‌కు ఒక ద్వారం మాత్రమే, మరియు ఈలోగా అతని దళానికి అధికారిక గుర్తింపు మరియు ప్రత్యేక హక్కులు అవసరమయ్యాయి. ఈ విధానానికి ఓరియన్ క్లెమెన్స్ ఒక అడ్డంకి అని గవర్నర్ భావించారు. “ప్రత్యేక బిల్లులు మరియు ఖాతాల”పై ఓరియన్‌కు సరైన రాజకీయ అవగాహన కల్పించలేకపోయారు, మరియు రాష్ట్ర కార్యదర్శికి, గవర్నర్‌కు మధ్య సంబంధాలు ఉద్రిక్తంగా మారుతున్నాయి.

సుమారు ఇదే సమయంలో, మిసిసిపీ నది స్టీమర్ యొక్క పైలట్-హౌస్‌కు అధిపతిగా ఉన్న వ్యక్తి హంబోల్ట్ నుండి తిరిగి వచ్చాడు. అతనికి గవర్నర్ అంటే ఇష్టమే, కానీ కుటుంబ సమగ్రత పట్ల అతనికి ఇంకా ఎక్కువ గౌరవం ఉండేది. ఓరియన్ యొక్క బాధాకరమైన కథ విన్న తరువాత, అతను గవర్నర్ నైని కలిసి తనదైన శైలిలో మాట్లాడాడు. తన మునుపటి ఉద్యోగాలలో, అతను తన అవసరాలకు సరిపడా పదజాలాన్ని మరియు నైతిక స్థైర్యాన్ని సంపాదించుకున్నాడు. ఆ సమావేశానికి సంబంధించిన స్టెనోగ్రాఫిక్ నివేదిక ఏదీ తయారు చేయబడలేదని మనం విచారించవచ్చు. అది ఇప్పుడు అమూల్యమైనదిగా ఉండేది. కానీ అది పోయింది; ఓరియన్ యొక్క నిజాయితీపై మళ్ళీ దాడి జరగలేదని, మరియు ఆశ్చర్యకరంగా గవర్నర్ నై తన సోదరుడి పట్ల బలమైన ఆరాధన మరియు గౌరవాన్ని పెంచుకున్నారని మాత్రమే మనకు తెలుసు.

గని కార్మికుడైన శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, కార్సన్ సిటీలో కొద్ది కాలం మాత్రమే ఉన్నాడు—ఒక కొత్తమరింత పట్టుదలతో కూడిన వ్యాపారానికి ఏర్పాట్లు చేసుకోవడానికి మాత్రమే. అతను తన హంబోల్ట్ వైఫల్యాన్ని తన ప్రజల ముందు ఒప్పుకోలేదు; నిజానికి, అతను దానిని తనలో తాను కూడా ఇంకా ఒప్పుకోలేదు; ఎస్మెరాల్డా గనులపై క్లుప్త పరిశోధన తర్వాత హంబోల్ట్‌కు తిరిగి వెళ్లడమే అతని బహిరంగ ఉద్దేశం. అతను అక్కడ తన ఆస్తులపై భారీ పన్నులు చెల్లిస్తూ ఉండేవాడు; మరియు, యూనియన్‌విల్ వద్ద గనుల తవ్వకం గురించి సంపాదించిన జ్ఞానంతో, అరోరాలో తన వ్యక్తిగత శ్రద్ధ ముఖ్యమని అతను భావించాడు. నిజానికి, ఆ సమయానికి, మిగతా సమాజంతో పాటు, గనులు మరియు గనుల తవ్వకం విషయంపై అతనికి దాదాపు పిచ్చిపట్టింది.

టాహో యొక్క అద్భుతాలు  వాతావరణం గురించి అతను అంతకుముందు చేసిన ప్రశంసలు, ఎప్పుడూ బలహీనంగా ఉండే అతని సోదరి పామెలాలో, ఆరోగ్యాన్నిచ్చే ఆ ప్రదేశాన్ని సందర్శించాలనే కోరికను ప్రేరేపించాయి. బహుశా అతను ఆ దేశాన్ని కొంచెం ఎక్కువగా సిఫార్సు చేశానని భావించి ఉండవచ్చు.

“ఓరి దేవుడా, పామెలా,” అతను అన్నాడు, “నేను ఏదో ఒక రకమైన ఆత్మను ఆవాహన చేశానేమోనని నాకు భయం వేస్తోంది, దాన్ని శాంతింపజేయడం నాకు చాలా కష్టమవుతుంది.” అతను వారిలో కొందరికి లేదా అందరికీ నివాసంగా కాలిఫోర్నియాను సిఫార్సు చేస్తాడు, కానీ నెవాడా విషయంలో మాత్రం అతను స్పష్టంగా సందేహంగా ఉన్నాడు.

కొంతమంది ఎంతటి దుర్మార్గులంటే, ఒకవేళ సాతానును స్వేచ్ఛగా వదిలిపెట్టి కేవలం ‘నెవాడా ప్రాంతం’ (Nevada Territory) లోనే ఉండమని చెబితే… వాడు ఇక్కడికి వచ్చి కాసేపు విచారంగా చుట్టూ చూసి, ఆ తర్వాత ఇంటి మీద బెంగతో (homesick) తిరిగి నరకానికే వెళ్లిపోతాడని అనుకుంటారు… అసలు నా గడ్డం, మీసాలు ఎంతలా ఆల్కలీ ధూళితో నిండిపోయేవంటే, నేను ఏదో పిండి గంజి (starch) కర్మాగారంలో పనిచేస్తూ, పిండి బస్తాలోనే నివసిస్తున్నానా అన్నట్లుగా ఉండేవి.

కానీ ఆ తర్వాత, తనలోని యవ్వన ఉత్సాహాన్ని, ఆశావాదాన్ని అతను అణచుకోలేకపోతాడు. కళ్ల ముందే అంతటి సంపద కనిపిస్తుంటే అలా ఎలా ఉండగలడు? ఊహల్లోనే ఆ సంపద అప్పటికే అతని చేతికి వచ్చేసింది; దానితో ఇంటికి తిరిగి వెళ్తున్నట్లు అతను భావిస్తున్నాడు.

జూలైలో స్టీమర్ (ఆవిరి పడవ) ద్వారా సెయింట్ లూయిస్‌కు తిరిగి వెళ్లాలని అనుకుంటున్నాను. కచ్చితంగా అప్పుడే తిరిగి వస్తానని గానీ, లేదా అలా చేయగలనని గానీ చెప్పలేను కానీ—అలా జరగాలని మాత్రం బలంగా ఆశిస్తున్నాను. మా ‘ఎస్మెరాల్డా’ (Esmeralda) వ్యాపార వ్యవహారాలను చూసుకోవడానికి నేను హంబోల్ట్ (Humboldt) నుండి ఇక్కడికి వచ్చాను. నిన్న బాబ్ హౌలాండ్ ఇక్కడికి వచ్చాడు, నేను అతనితో మాట్లాడాను. “హొరేషియో మరియు డెర్బీ” (Horatio and Derby) గని ప్రాంతంలో (ledge) నాకూ, అతనికి ఉమ్మడి వాటా ఉంది. మా సొరంగం (tunnel) పని 52 అడుగుల లోతు వరకు జరిగిందని, అక్కడ ఒక చిన్న నీటి ధార దొరికిందని అతను చెప్పాడు; ఆ గని ప్రధాన భాగాన్ని (ledge) చేరుకునే సమయానికి అది ఒక పెద్ద నీటి వనరుగా మారే అవకాశం ఉంది—అంటే ఒక మిల్లును నడపడానికి సరిపడా నీరు లభిస్తుందన్నమాట. ఇక్కడ నీటి విలువ గురించి మీకు తెలిసుంటే, ఒక విషయం మీకు వెంటనే అర్థమవుతుంది: ఒకవేళ నీటి లభ్యత 50 లేదా 100 అంగుళాల స్థాయికి చేరితే, ఇక మాకు వేరే ఏ చింతా ఉండదు. ఒకవేళ ఆ గనిలో విలువైన ఖనిజం ఏమీ లేకపోయినా, ఆ నీటిని అమ్మడం ద్వారానే మాకు మంచి ఆర్థిక ఊతం లభిస్తుంది. కానీ, ఆ గని ఏమాత్రం పనికిరానిదిగా తేలదు. మేము దగ్గర్లోనే మిల్లు ఏర్పాటుకు అనువైన స్థలాన్ని గుర్తించాము; గనిని చేరుకున్నాక మా దగ్గర మిల్లు స్థలం, నీటి శక్తి (water-power), మరియు విలువైన ఖనిజం ఉన్న రాయి (payrock) అన్నీ అందుబాటులో ఉంటాయి. అప్పుడు మా దగ్గర పెట్టుబడి ఉందా లేదా అనే దానితో మాకు పని ఉండదు. మిల్లు నిర్మించేవాళ్లే మా కోసం మిల్లును కట్టిపెట్టి, తమ డబ్బు కోసం వేచి ఉంటారు. అంతా సవ్యంగా జరిగితే జూన్‌లో మేము ఆ గనిని చేరుకుంటాం—అలా జరిగితే, జూలైలో నేను ఇంటికి చేరుకుంటాను.

ఈ దశలో అతను తనను తాను విశ్లేషించుకుంటూ ఒక పేరా రాస్తాడు—అది అతని స్వభావానికి అద్దం పట్టేలా, ఎంతో స్పష్టంగా ఉంటుంది. కాబట్టి, పమేలా, నేను వచ్చేంతవరకూ కాస్త ఓపిక పట్టు. ఆచరణలో నిరూపితం కాని అంచనాల మీద ఆధారపడి పందెం కాయడం సరికాదని నీకు తెలియదా? నేను ఇప్పటివరకూ కేవలం మాటలే చెప్పాను తప్ప, ఏదీ నిరూపించలేదని నీకు తెలియదా? ఈ దేశంలో డబ్బు ఖర్చు పెట్టాను కానీ, సొంతంగా ఒక్క పైసా కూడా సంపాదించలేదని నీకు తెలియదా? నా సొంతమైన బంగారు లేదా వెండి కడ్డీని ఎప్పుడూ నా చేతుల్లో పట్టుకోలేదని నీకు తెలియదా? ఇప్పటివరకూ అంతా మాటలే తప్ప చేతల్లో ఫలితం శూన్యమని నీకు తెలియదా? ఎక్కడ ఉన్నా, ఏం జరిగినా ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా ఉండేవారు—అతిగా ఆశావాద దృక్పథం కలిగినవారు—దాచలేనంతటి ఆశావాద స్వభావం ఉన్నవారు—ధాన్యపు ధరల గురించి ఏమాత్రం ఆందోళన చెందనివారు—ఏ విషయంలోనైనా కేవలం సానుకూల కోణాన్ని మాత్రమే చూడగలిగేవారు—అతిగా స్పందిస్తూ, విషయాలను భూతద్దంలో చూపి అతిశయోక్తిగా చెప్పే ప్రమాదం ఉందని నీకు తెలియదా?

కానీ… కానీ…

యవ్వనపు ఉజ్వల నిఘంటువులో,

‘ఓటమి’ అనే పదమే లేదు—

అని నేను నిరూపిస్తాను!

అంతే, అతను మళ్ళీ తన ఉత్సాహాన్ని అదుపు చేసుకోకుండా ఇలా చెప్పసాగాడు:

దాంతో, అతను మళ్ళీ పూర్తి స్థాయిలో మాట్లాడటం మొదలుపెట్టాడు:

ఓరి దేవుడా, నా దగ్గర వెయ్యి డాలర్లు ఉంటే చాలు, నా పని అయిపోయినట్లే! ఉదాహరణకు, ఈ “హోరాషియో” గని ఉంది. అందులో ఐదుగురు లేదా ఆరుగురు వాటాదారులు ఉన్నారు. ఇప్పుడు పిండి బ్యారెల్‌కు 50 డాలర్లు ఉంది, వాళ్ళ దగ్గర డబ్బు కొరత ఉంది. కాబట్టి, నేను వాళ్ళ వాటాలలో సగాన్ని, ఉదాహరణకు అడుగుకు 20 డాలర్ల చొప్పున కొనగలనని నాకు తెలుసు. కానీ నా దగ్గర కూడా డబ్బు లేదు, కొనలేను —జూన్‌లో వాళ్ళకు గనిలో రాయి తగులుతుంది, అప్పుడు ఇక అంతే సంగతి. ఎంత డబ్బు ఇచ్చినా నేను దాన్ని కొనలేను. అడుగుకు ఇరవై డాలర్లా! ఒక్కసారి ఆలోచించండి! సారవంతమైనదని నిరూపించబడిన భూమికి. ఇరవై డాలర్లేనా, అమ్మా —మేము మా 75 అడుగుల భూమిలో ఒక్క అడుగు కూడా ఐదు రెట్ల మొత్తానికి వదులుకోము. వచ్చే వేసవిలో హంబోల్ట్‌లో కూడా ఇదే పరిస్థితి. మా వాళ్ళు ఒత్తిడికి గురై, అపారమైన విలువైన భూమిని చాలా తక్కువ ధరకు అమ్ముకుంటారు. కానీ ఇప్పుడు పగ్గాలు నా చేతిలో ఉన్నాయి. ఒక వేరుశెనగ దుకాణం కూడా నడిపేంత వ్యాపార నైపుణ్యం ఓరియన్‌కు లేదని నేను అతడిని ఒప్పించాను. ఇకపై గనుల తవ్వకం లేదా కార్యదర్శి కార్యాలయానికి సంబంధం లేని ఇతర విషయాలలో జోక్యం చేసుకోనని అతను నాకు గంభీరంగా వాగ్దానం చేశాడు. కాబట్టి, చూశారా, గనులు కొనాలన్నా, అమ్మాలన్నా, సొరంగాలు తవ్వాలన్నా, గనులు గట్లు వేయాలన్నా, ఆ వ్యక్తులు నా దగ్గరికే రావాలి—కేవలం నా దగ్గరికే. నేనే ఆ ‘సంస్థ’ను, మీకు తెలుసుగా.

ఇలాంటి ఉత్తరాలు పేజీల కొద్దీ ఉన్నాయి, అన్నీ బంగారు ఆశలతో, ప్రణాళికలతో తళతళలాడుతున్నాయి. ఆహా! మనమందరం ఏదో ఒక సమయంలో, ఏదో ఒక రూపంలో ఉన్న బంగారు గనుల గురించి ఇలాంటి ఉత్తరాలే ఇంటికి రాశాం.

చివరగా అతను తన తల్లి కోసం ఒక చిన్న సరదా మాటతో ముగిస్తాడు.

అమ్మ అంటుంది: “చూస్తుంటే ఒక మనిషి ప్రభుత్వ పదవిలో ఉంటూ నిజాయితీగా ఉండలేనట్టుంది.” అదెంత మాత్రం కాదు అమ్మా. ఒక మనిషి ప్రభుత్వ పదవిలో ఉంటూ నిజాయితీగా ఉండలేడు. దేవుడా, ఊరంతా పడి ఉన్న చిన్న చిన్న వస్తువులను దొంగిలించడం ఓరియన్‌కు మామూలే. మనం నెవాడాకు వచ్చినప్పటి నుండి అతను నిజం మాట్లాడటం నేను విన్నట్టు నాకు గుర్తులేదు. అమ్మా, ఈ పనులు చేయమని నన్ను ఒప్పించడానికి కూడా ప్రయత్నిస్తాడు, కానీ నన్ను అలా పెంచలేదు, తెలుసా. నన్ను పెంచినప్పుడు ఆ రంగంలో మీరేం చేయగలరో ప్రజలకు చూపించారు, అమ్మా. కానీ మొదట మీరే నన్ను పెంచి ఉండాల్సింది, అప్పుడు ఓరియన్ నా ఉదాహరణ వల్ల ప్రయోజనం పొంది ఉండేవాడు. ఒక రాత్రి అతను ఎనిమిది స్టాంపులు ఉండే క్వార్ట్జ్ మిల్లులోంచి స్టాంపులన్నీ దొంగిలించి, తన ఓవర్‌కోటు కింద దాచుకుని ఇంటికి తీసుకువచ్చి వెనుక గదిలో దాచిపెట్టాడని మీకు తెలుసా?

XXXV

గని కార్మికుడు

ఈ సమయానికి అతని సొంత నిధులు దాదాపుగా అయిపోయాయి, అందువల్ల ఓరియన్ ఆర్థిక సహాయకుడిగా మారడం అవసరమైంది. ఆ సోదరులు తమ ఎస్మెరాల్డా గనులను భాగస్వామ్యంతో కలిగి ఉన్నారు, మరియు ఓరియన్ తన స్వల్పంగా తరిగిపోతున్న జీతం నుండి అవసరమైన నిధులను సమకూర్చాలని, మరొకరు చురుకుగా క్షేత్రంలోకి వెళ్లి వారి సంపదను అభివృద్ధి చేయాలని అంగీకరించబడింది. తాము త్వరలోనే కోటీశ్వరులవుతామనే విషయంలో ఇద్దరికీ ఏమాత్రం సందేహం లేదు, మరియు మధ్యలో రాబోయే కొన్ని వారాల పాటు కష్టపడటానికి, పస్తులుండటానికి కూడా ఇద్దరూ సిద్ధంగా ఉన్నారు.

కార్సన్ సిటీకి దక్షిణంగా సుమారు వంద మైళ్ల దూరంలో, కాలిఫోర్నియా అంచున, సియెర్రా పర్వత శ్రేణులలో ఉన్న ఎస్మెరాల్డా జిల్లాలోని ఆ కఠినమైన, అల్లకల్లోలమైన శిబిరమైన అరోరాకు ఆ ప్రింటర్-పైలట్-మైనర్ కార్మికుడు వచ్చినప్పుడు అది ఫిబ్రవరి నెల.

కాలిఫోర్నియాలోని సియెర్రా పర్వత వాలులలో. అంతా గడ్డకట్టి మంచుతో కప్పబడి ఉంది; కానీ ఉత్సాహానికి, అన్వేషణకు, మంచు మరియు కొట్టుకువచ్చిన మంచు కింద లోతుగా పాతిపెట్టబడిన అక్కడక్కడా ఉన్న రాతి అంచులలో అడుగు పెట్టడానికి ఆత్రుతకి కొదవేమీ లేదు. కొత్తగా వచ్చిన వారు హోరాషియో ఫిలిప్స్ (రైష్)తో కలిసి, సాధారణ పైకప్పు ఉన్న ఒక చిన్న గుడిసెలో బస చేశారు (దాని శిథిలాలు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి), మరియు వారు కలిసి వండుకున్నారు, కలిసి పడుకున్నారు మరియు వారి వనరులను ఒక ఉమ్మడి నిధిలో కలిపారు. కొంతకాలానికి బాబ్ హౌలాండ్ వారితో చేరాడు, ఆ తర్వాత అనుభవజ్ఞుడైన గని కార్మికుడు, కాల్విన్ హెచ్. హిగ్బీ (కాల్), ఒకనాడు వచ్చి చేరాడు. ఇతను ‘రఫింగ్ ఇట్’ కథలో మరియు ఆ పుస్తకం యొక్క అంకితంలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. గుడిసెలోని పొయ్యి చుట్టూ వారు గుమిగూడి, తమ నమూనాలను చేతితో తడిమి పరిశీలించేవారు, లేదా వాటిని ఊదుగొట్టం మరియు “కొమ్ము” చెంచాతో పరీక్షించేవారు, ఆ తర్వాత వారు సొరంగాలను ప్లాన్ చేసుకుని, రాబోయే సంపద గురించి అంచనాలు వేసేవారు. ఆహారం నాసిరకంగా, తక్కువగా ఉన్నా, చల్లని గాలి నలువైపులా వీస్తున్నా, పైకప్పు ఫిల్టర్ లాగా కారుతున్నా వారు పట్టించుకోలేదు; వారు నివసిస్తున్న ప్రదేశంలో కొండలన్నీ బంగారు గడ్డలతో నిండి ఉండేవి, నదులన్నీ బంగారంతో ప్రవహించేవి. తాము సంపన్నులమని, విలాసవంతమైన జీవితం గడుపుతున్నామని ఇతరులకు అనిపించేలా చేయడానికి, వారు రాత్రిపూట బయటకు వెళ్లి ఖాళీ షాంపేన్ సీసాలను, పండ్ల డబ్బాలను ఏరుకుని, వాటిని తమ క్యాబిన్ వెనుక భాగంలో పోగు చేసేవారని బాబ్ హౌలాండ్ తరువాత ప్రకటించాడు. వారికి వేరే ఉపాధి దొరకక నిరుత్సాహపడే అవకాశం ఉన్నప్పుడు, ఆ మాజీ పైలట్ మంచం మీద పడుకుని పొగ తాగుతూ, డబ్బు లేకుండా, వెల కట్టకుండా, వారు ఆ ఎస్మెరాల్డా కొండల నుండి తవ్వితీసే దేనికంటే విలువైన సంపదను పంచిపెట్టేవాడు. ఇతర సమయాల్లో అతను తక్కువగా మాట్లాడేవాడు లేదా అస్సలు మాట్లాడేవాడు కాదు, కానీ తన పరిసరాలను పూర్తిగా పట్టించుకోకుండా ఒక మూలలో కూర్చుని రాసేవాడు. అతను ఉత్తరాలు రాస్తున్నాడని వారు అనుకున్నారు, కానీ ఆ కాలంలో అతను రాసిన ఉత్తరాలు కూడా ఎక్కువ లేవు, కేవలం ఓరియన్‌కు మాత్రమే. అది మళ్ళీ మేల్కొంటున్న పాత సాహిత్య ప్రేరణ, విషయాలను వాటికవే రాసి పెట్టాలనే కోరిక, ముద్రణ కోసం ఉన్న సహజమైన ఆకలి. అతను ఇంటికి రాసిన ఒకటి రెండు పాత ఉత్తరాలు కియోకుక్‌లోని ‘గేట్ సిటీ’ అనే పత్రికలో ప్రచురితమయ్యాయి. వాటిని కలిగి ఉన్న ప్రతులు ఓరియన్‌కు తిరిగి వెళ్ళాయి, అతను వాటిని టెరిటోరియల్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ ప్రతినిధి అయిన బార్‌స్టో అనే యువకుడికి చూపించగా, అతను వాటిని వినోదాత్మకంగా భావించాడు. ఎంటర్‌ప్రైజ్ పత్రిక ఈ ఉత్తరాలలో కనీసం ఒకదానిని, లేదా దానిలోని కొన్ని భాగాలను పునర్ముద్రించింది. ఈ ప్రోత్సాహంతో, దాని రచయిత “జోష్” అనే కలం పేరుతో అప్పుడప్పుడు నేరుగా ఆ పత్రికకే తన రచనలను పంపేవారు. ఆయన తన అసలు పేరుతో సంతకం చేయడానికి ఇష్టపడలేదు. ఆయన ఒక గని కార్మికుడు, త్వరలో ఒక ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త కాబోతున్నాడు; ఒక శిబిరపు గుమాస్తాగా పేరు తెచ్చుకోవాలని ఆయనకు ఏమాత్రం కోరిక లేదు.

ఈ రచనలకు ఆయన ఎలాంటి ప్రతిఫలం పొందలేదు, ఆశించనూ లేదు. అవి సరిహద్దు ప్రాంతాలకు చెందిన, సరదాగా ఆటపట్టించే తరహాలో ఉండే స్థూలమైన హాస్యరచనలు. అవి అంతగా ఆశాజనకమైన ప్రయత్నాలేమీ కావు. వాటిలో ఒకటి, ఒక ముసలి, పనికిరాని గుర్రం గురించినది. అది శాండ్‌విచ్ దీవులకు చెందిన “ఓహు” లేదా సిరియాకు చెందిన “బాల్బెక్”  “జెరిఖో” వంటి వాటికి ఒకరకమైన ప్రాథమిక అధ్యయనం లాంటిది. ఒకవేళ ఎవరైనా అతనికి గానీ, లేదా ఈ రచనను చదివిన ఏ పాఠకుడికైనా గానీ, దీని రచయిత కీర్తి శిఖరాగ్రానికి చేరువలో ఉన్నాడని చెప్పి ఉంటే, అలాంటి వ్యక్తి యొక్క విచక్షణ లేదా నిజాయితీ సందేహాస్పదంగానే ఉండేది. అయినప్పటికీ, అది నిజమే; తలుపు తట్టడం నెమ్మదిగా, ఆగి ఆగి సాగినా, గడప దాటమన్నా చాలా ఆలస్యమైనా సరే.

శీతాకాలపు గనుల శిబిరం అత్యంత నిస్సారమైన, సౌకర్యరహితమైన ప్రదేశం. సారాయి దుకాణం, జూద గృహం మాత్రమే నిజమైన వెచ్చదనాన్ని, ఉల్లాసాన్ని అందించేవి. మన అరోరా గని కార్మికులు, అప్పుడప్పుడు పాపమనే ఆనందపు ఓడరేవులలో వినోదాన్ని కనుగొనకపోయి ఉంటే, వారు అమానవులుగానో, లేదా అంతకంటే ఎక్కువగానో మిగిలిపోయేవారు. ఒకసారి కొత్తగా తెరిచిన ఒక మండపంలో ఒక పెద్ద నృత్య విందు జరిగింది, మరియు ఆ ఉత్సాహభరితమైన సంగీతాన్ని సామ్ క్లెమెన్స్ తన అనియంత్రిత, సహజసిద్ధమైన ఆనందంతో ఆస్వాదించి ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందాడని చెబుతారు. అక్కడ హాజరైన కాల్ హిగ్బీ ఇలా రాశారు:

భాగస్వాములను మార్చుకునేటప్పుడు, ఎవరైనా చేయి పైకి లేపడం చూసినప్పుడల్లా, అతను దానిని ఎంతో ఆనందంగా పట్టుకుని, తన చుట్టూ ఉన్న పరిసరాలను పట్టించుకోకుండా మరో సమూహంలోకి దూసుకుపోయేవాడు. కొన్నిసార్లు అతను కుడివైపు వెళ్ళడానికి లేదా ఇతరులలాగా నృత్యం చేయడానికి ప్రయత్నించడంలో ప్రయోజనం లేనట్లు నటించేవాడు, మరియు కళ్ళు మూసుకుని ఒంటరిగా ‘హో-డౌన్’ లేదా ‘డబుల్-షఫుల్’ చేస్తూ, తనలో తాను మాట్లాడుకుంటూ, ఒక నృత్య విందులో ఇంత ఆనందం లభిస్తుందని తాను ఎప్పుడూ ఊహించలేదని అనేవాడు. అదంతా ఒక పిల్లల ఆటలాగా సహజంగా ఉండేది. రెండవ సెట్ వచ్చేసరికి, ఆడవాళ్ళందరూ అతన్ని తమ భాగస్వామిగా చేసుకోవడానికి ఒకరిపై ఒకరు పడిపోతున్నారు,  గుంపులోని చాలామంది, ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయి నాట్యం చేయలేక, చుట్టూ నిలబడి లేదా కూర్చుని నవ్వు ఆపుకోలేక చచ్చిపోతున్నారు.

అతను ఎప్పుడూ ఎంత పసివాడిలా ఉండేవాడు—చివరి వరకు ఎల్లప్పుడూ? శీతాకాలపు తొలి విరామంతో, శిబిరపు పొయ్యిల చుట్టూ పులుముకుని, ఉడికిపోతున్న ఉత్సాహం వీధుల్లోకి పొంగిపొర్లి, లోయలను ముంచెత్తి, కొండలను తాకింది. అప్పుడు ఒక ఉన్మాద కాలం వచ్చింది, దాని ముందు హంబోల్ట్ ఉత్సాహం కేవలం ఒక మత్తులా అనిపించింది. హిగ్బీ ఇలా అంటాడు:

పసిఫిక్ తీరం అంతటా ప్రజలు ఎంత ఉన్మాదులుగా మారారో ఆశ్చర్యంగా ఉంది. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో  ఇతర పెద్ద నగరాల్లో మంగళ్ళు, గుర్రపు బగ్గీ నడిపేవాళ్ళు, పనిమనిషాలు, వ్యాపారులు,  దాదాపు ప్రతి వర్గానికి చెందిన ప్రజలు ఏకమై, గనులను కొనడానికి $5,000 నుండి $500,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విలువ గల ఏజెంట్లను పంపేవారు. వారు క్వార్ట్జ్ రూపంలో ఉన్న దేన్నైనా కొనేవారు, దానిలో ఖనిజ విలువ ఉన్నా లేకపోయినా సరే.

అరోరా గని కార్మికుడి నుండి ఓరియన్‌కు వెళ్ళిన లేఖలు మానవ నిర్మిత పత్రాలు. వాటి కదలికలో అవి విడివిడిగా ఉండే అవకాశం ఉంది; వాటి కూర్పులో ఆత్రుతతో కూడిన తొందరపాటు, ఆత్రుత మరియు అణచివేసిన ఉత్తేజం కనిపిస్తాయి; అవి ఎల్లప్పుడూ పొందికగా ఉండవు; వారు క్రూరంగా తప్ప అరుదుగా హాస్యంగా ఉంటారు; వారు తరచుగా బూతులు మాట్లాడతారు; వారు హింసాత్మకంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. వారి చేతిరాత కూడా సంక్షిప్తంగా ఉంటుంది; అందులోని యవ్వనపు కళ మాయమైంది. మొత్తంగా, గనుల తవ్వకం అంతిమ రూపమైన జూదం పిచ్చి యొక్క ఉద్రిక్తమైన ఆందోళనను అవి వెల్లడిస్తాయి. ఏప్రిల్ నెల లేఖలోని ఒక భాగం దీనికి చక్కటి నిదర్శనం:

“హోరాషియో అండ్ డెర్బీ” మీద పని ఇంకా మొదలు కాలేదు—దాన్ని ఇంకా చూడలేదు. అది ఇంకా మంచులోనే ఉంది. 3 లేదా 4 వారాల్లో పని మొదలు పెడతాం—జూలైలో గని అంచును తాకుతాం: అది బాగుంటుందని అనుకుంటున్నాను—కాలిఫోర్నియాలో అడుగుకు $30 నుండి $50 వరకు విలువ ఉంటుంది….

లాస్ట్ ఛాన్స్ హిల్ మీద ఒక హక్కును కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుండగా నిన్న ఇక్కడ గెభార్ట్ అనే వ్యక్తిని కాల్చి చంపారు. అతను చనిపోతాడని అనుకుంటున్నాను.

ఇక్కడున్న ఈ మిల్లులు దేనికీ పనికిరావు—క్లేటన్ మిల్లు తప్ప—అది కూడా ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో పనిచేసే స్థితిలో లేదు.

నాకు 40 లేదా 50 డాలర్లు—వెంటనే మెయిల్ ద్వారా పంపండి. నేను రేపు పికాక్స్, పార పట్టుకుని పనికి వెళ్తున్నాను. నేను ఇక్కడ పని వదిలేలోపు, దేవుడి మీద ఒట్టు, ఏదో ఒకటి జరగాలి.

ఏప్రిల్ నెలాఖరు నాటికి గనులలో పని చురుగ్గా మొదలైంది, అయినప్పటికీ కొన్నిచోట్ల మంచు ఇంకా లోతుగా ఉంది మరియు నేల మంచుగడ్డతో రాతిమయంగా ఉంది. 28వ తేదీన అతను ఇలా రాశాడు:

నేను రోజంతా పేలుడు పదార్థాలతో పేల్చుతూ, తవ్వుతూ,  మా కొత్త గనులలో ఒకటైన “డాషవే”ను తవ్వుతూ పనిలో ఉన్నాను. దాని గురించి నేను పెద్దగా అనుకోవడం లేదు, కానీ ప్రయత్నించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. మేము ఇప్పుడు 10 లేదా 12 అడుగుల లోతులో ఉన్నాము. మేము రాతి అంచు కిందకు వెళ్తున్నాము, కానీ దానిని పూర్తిగా తొలగించడం లేదు. రేపు మాకు విండ్‌లాస్ దొరికితే, మేము ఆ రాతి అంచును తొలగించి, అది విలువైనదో కాదో చూస్తాము.

ఆ చలిలో ఆ రాతి అంచులను పగలగొట్టడం చాలా కష్టమైన పనే అయి ఉండాలి; మరియు “డాషవే” నిరాశపరిచినట్లు కనిపిస్తోంది, ఎందుకంటే దాని గురించి మళ్ళీ ఆశాజనకమైన ప్రస్తావన లేదు. దానికి బదులుగా, మనం “ఫ్లైఅవే”; మరియు “యానిపోలిటన్” మరియు “లైవ్ యాంకీ” మరియు మరో డజను వాటి గురించి వింటున్నాము, వాటిలో ప్రతి ఒక్కటీ కొద్దికాలం పాటు ఆశాకిరణాన్ని అందించి, ఆపై శాశ్వతంగా మరుగున పడిపోతుంది. మే నెలలో “మానిటర్” కచ్చితంగా సంపదను తెస్తుంది, అయినప్పటికీ ఆ విషయం తక్షణమే స్పష్టమవుతుందని ఇప్పుడు భావించడం లేదు.

ఒక ఫ్రెంచ్ సామెతను ఉపయోగించాలంటే, చివరికి నాకు నా తీరని కోరిక తీరింది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, రెండు సంవత్సరాల కాలం మనల్ని పెట్టుబడిదారులుగా మార్చేస్తుంది.

అందువల్ల మనం ఇకపై ఆందోళన, కోపం, చింత, సందేహాల గురించి ఆలోచించాల్సిన అవసరం లేదు, కేవలం ఆరు నెలల పాటు నిశ్చలంగా ఉండి ఈ కష్టాలను భరించాలి. బహుశా మూడు నెలలు మనల్ని బయటకు రానిస్తాయేమో. అప్పుడు, మీ కొత్త కార్యాలయానికి అద్దె చెల్లించడానికి ప్రభుత్వం నిరాకరిస్తే, మనం దాన్ని మనమే చెల్లించగలం. ఏదేమైనా, డివిడెండ్ కోసం మనం ఆరు వారాలు వేచి ఉండాలి—బహుశా అంతకంటే ఎక్కువ—కానీ అది వస్తుందనే విషయంలో ఏమాత్రం సందేహం లేదు. నేను ఈ విషయాన్ని ఒక సంపూర్ణ నైతిక నిశ్చయానికి తేల్చుకున్నాను. కొత్త “మానిటర్ లెడ్జ్, క్లెమెన్స్ కంపెనీ”లో ఎనిమిదింట ఒక వంతు నా సొంతం, మరియు దానిలో ఒక్క అడుగు కూడా డబ్బుతో కొనలేరు; ఎందుకంటే దానిలోనే మన సంపద ఉందని నాకు తెలుసు. ఆ శిలాఫలకం ఆరు అడుగుల వెడల్పు ఉంది, మరియు దానిలో బంగారం, వెండిని చూడటానికి అద్దాలు అవసరం లేదు….

మీరు, నేను ఇక్కడికి వచ్చినప్పుడు, ’63 లేదా ’64 నాటికి మనం ధనవంతులమవుతామని ఊహించలేదు—ఒకవేళ ఆ ప్రతిపాదన వచ్చి ఉంటే మనం దాన్ని సంతోషంగా అంగీకరించేవాళ్ళం. ఇప్పుడు, ఆ ప్రతిపాదన వచ్చింది. ఇప్పుడు, “నీరీ సొరంగం” గానీ లేదా మరెవరి సొరంగం అయినా విజయం సాధించాలని నేను కోరుకుంటున్నాను. వారిలో కొందరు మనకంటే కొన్ని నెలలు ముందుండవచ్చు, కానీ విధి ఎంత నిశ్చయమో, సరైన సమయానికి మనం కూడా అంత కచ్చితంగా సిద్ధంగా ఉంటాం. మన తెగలోని ఏ సభ్యుడితోనూ అవకాశాలను మార్చుకోవడానికి నేను ఇష్టపడను . . . .

ఇరవై ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత తన నమ్మకాన్ని, పెట్టుబడిని ఒక టైప్‌సెట్టింగ్ యంత్రంపై పెట్టి, మెర్జెంథాలర్ లైనోటైప్‌తో వాటాకు వాటా మార్పిడి చేసుకోవడానికి నిరాకరించిన వ్యక్తి ఇతనే. అతను ఇంకా ఇలా అంటాడు: కానీ నేను ఎస్మెరాల్డాలో నా గుడారాన్ని వేశాను, మరియు నేను స్వయంగా పర్యవేక్షించగల గనులు తప్ప మరేవాటినీ నేను పట్టించుకోను. నేను ఇప్పుడు ఇక్కడ ఒక పౌరుడిని, మరియు నేను సంతృప్తిగా ఉన్నాను, అయినప్పటికీ రేషియో మరియు నేను “కరువులో” ఉన్నాము మరియు ఇంట్లో మూడు రోజుల రేషన్లు కూడా లేవు…. నేను “మానిటర్” మరియు ఇతర నిక్షేపాలను నా స్వంత చేతులతోనే కనుగొన్నాను. నిన్న నేను ముప్పావు పౌండు ‘మానిటర్’ కోసం అన్వేషించాను, మరియు రైష్ దానిని ఊదుగొట్టంతో సూక్ష్మీకరించి, సుమారు 10 లేదా 12 సెంట్ల బంగారం మరియు వెండిని సంపాదించాడు. దానితో పాటు, మిగిలిన సగభాగం నేల మీద పడిపోయింది, మాకు దక్కలేదు….

నిన్న మేము గనుల నుండి తెచ్చిన నా ప్రియమైన ‘మానిటర్’ యొక్క ఒక పెద్ద ముక్క నుండి ఒక అందమైన ముక్కను విరవడానికి ప్రయత్నించాను, కానీ అదంతా ముక్కలైపోయింది, మరియు ఆ ముక్కలను మీకు పంపిస్తున్నాను. నేను దానిని ‘శ్రేష్ఠమైనది’ అని పిలుస్తాను—ఏ వెధవైనా అలాగే పిలుస్తాడు.

దాని విలువను పరీక్షించారా అని అడగవద్దు, ఎందుకంటే పరీక్షించలేదు. దానికి దాని అవసరం లేదు. అది తన గురించి తానే చెప్పుకోగలదు. అది పైభాగంలో ఆరు అడుగుల వెడల్పు ఉంది, మరియు దాని గుండా వ్యాపించి ఉన్న సిరల రంగు వాటి విలువను చాటి చెబుతుంది.

ఒక వ్యక్తి వద్ద అజేయమైన, బాంబులను తట్టుకోగల ‘మానిటర్’ ఉన్నప్పుడు, అతనికి ఇంకొన్ని అడుగుల వెడల్పుతో పనేముంది?

ఇలాంటివి ఇంకా చాలా ఉత్తరాలు ఉన్నాయి, వాటిలో చాలా వరకు డబ్బు డిమాండ్లతో ముగుస్తాయి. జీవనం, పనిముట్లు, పేలుడు మందు, మరియు సహాయకుల ఖర్చు ఓరియన్ జీతం పెరిగే దానికంటే వేగంగా ఖర్చైపోతున్నాయి.

“నాకు $50 లేదా $100 పంపండి, మీ దగ్గర ఉన్నంత ఇవ్వండి; నేను అడిగినప్పుడు వాడేలా $150 దాచిపెట్టండి—సొరంగం కోసం మనకు అది త్వరలో అవసరం అవుతుంది.” ఆ ఉత్తరాలన్నీ ఇలాంటి హెచ్చరికలతో నిండి ఉన్నాయి, మరియు తన సోదరుడి కంటే కూడా ఎక్కువ పిచ్చివాడైన ఓరియన్, గనులను నడపడానికి తన డాలర్లు మరియు పెన్నీలను పోగుచేస్తున్నాడు. తన సొంత ఖాతాలో ఎలాంటి క్లెయిమ్‌లు కొనవద్దని అతనికి నిరంతరం హెచ్చరికలు వస్తుంటాయి మరియు అతను నమ్మకంగా వాగ్దానాలు చేస్తాడు, కానీ అతని ముందు ఎర వేసినప్పుడు అప్పుడప్పుడు వాటిని నిరోధించలేడు, అయినప్పటికీ అలాంటి సాహసాలు ఎల్లప్పుడూ అరోరా నుండి తీవ్రమైన మరియు దూషణలతో కూడిన నిరసనలకు దారితీస్తాయి.

ఒక తీవ్రమైన ఆవేశం తర్వాత, ఆ గని కార్మికుడు ఇలా ముగించాడు, “ఇప్పుడు నాకు నమ్మకం ఉన్న ఏకైక క్లెయిమ్‌లు ఈ పికాక్స్ మరియు పార మాత్రమే. నా వీపు నొప్పిగా ఉంది, మరియు ఈ రోజు వాటిని వాడటం వల్ల నా చేతులకు బొబ్బలు వచ్చాయి.”

కానీ ఆ తర్వాతి కాలానికి పికాక్స్, పార కూడా నమ్మకాన్ని కలిగించలేకపోయాయి. పని చాలా నెమ్మదిగా, నెమ్మదిగా సాగుతోందని, అయినా ఏదో ఒక రోజు విజయం సాధిస్తామని వారు ఇంకా ఆశిస్తున్నారని అతను రాశాడు. “కానీ—ఒకవేళ మనం ధనవంతులమైతే—నా అంచనా తప్పుతుంది, అంతే.” ఆ తర్వాత అతను ఇలా జతచేస్తాడు: “ఈరోజు కొండ మీదకు వెళ్ళలేకపోయాను. మంచు కురిసింది. ఇక్కడ ఎప్పుడూ మంచు కురుస్తుందనుకుంటాను”; మరియు చివరగా గుండెను పిండేసే వాక్యం, “ఇంట్లో వాళ్ళు రాయడం దాదాపుగా మానేశారని మీరు అనుకోవడం లేదా?”

ఇది వేసవికాలం మధ్యలో ఉంది, అయినా మంచు ఇంకా పనికి ఆటంకం కలిగిస్తోంది. ఈ అన్వేషణ యొక్క నిస్సారమైన నిష్ప్రయోజనత్వం ఒకరికి అనిపిస్తుంది.

అయినప్పటికీ సంకల్పం పూర్తిగా చనిపోలేదు, కనీసం ఉత్సాహం కూడా. పుష్కలంగా ఉన్న కొత్త అవకాశాల వలె, ఈ విషయాలు కూడా పదేపదే తలెత్తుతూనే ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత రాసిన మరో లేఖలో, తాను ధనవంతుడయ్యే వరకు తన తల్లి ముఖాన్ని గానీ, సోదరి ముఖాన్ని గానీ మళ్ళీ చూడనని, పెళ్లి చేసుకోనని, లేదా ఆ “బ్యానర్ స్టేట్”ను మళ్ళీ సందర్శించనని ప్రకటిస్తాడు, అయితే ఆ మాటల్లో ఆత్మవిశ్వాసం కన్నా నిరాశే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

‘రఫింగ్ ఇట్’ అనే పుస్తకంలో రచయిత మనకు ఇలా చెబుతాడు: పిండి ధర పౌండుకు ఒక డాలరుకు చేరినప్పుడు, అతనికి ఆ డాలర్ కూడా లభించకపోవడంతో, అతను గనుల తవ్వకాన్ని వదిలిపెట్టి, “వారానికి పది డాలర్ల జీతానికి ఒక క్వార్ట్జ్ మిల్లులో సాధారణ కూలీగా” పిండి మిల్లుల పనికి వెళ్ళాడు. ఈ వాక్యంలో కొంత మార్పు అవసరం. అతను “రిఫిల్స్” (ముక్కలు) కడగడం మరియు “టెయిలింగ్స్‌ను జల్లించడం” వంటి శ్రమతో కూడిన పనిని కేవలం డబ్బు కోసమే చేపట్టలేదు. నిస్సందేహంగా, ఆ డబ్బు స్వాగతించదగినదే, కానీ అతని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం శుద్ధి ప్రక్రియను నేర్చుకోవడం. తద్వారా, తన గనులు అభివృద్ధి చెందినప్పుడు, అతను తన సొంత మిల్లును స్థాపించి, ఆ పనిని స్వయంగా పర్యవేక్షించగలడు. ఒక గనుల దిగ్గజం అనే హోదాను వదులుకుని, ఒక క్వార్ట్జ్ మిల్లులో కూలీగా మారవలసి వచ్చిందని మనం నమ్మాలని అతను కోరుకోవడం అతని నైజమే, ఎందుకంటే ఆ ఒప్పుకోలులో ఒక విషాద హాస్యం ఉంది. అతను ఒక వారం చివరలో ఆ పిండి మిల్లుల ప్రయోగాన్ని వదిలిపెట్టాడన్నది మాత్రం నిజం. ఆ తేమ ప్రదేశంలో అతనికి తీవ్రమైన జలుబు చేసింది, పాదరసం మరియు రసాయనాలలో పనిచేస్తుంటే నోటిలో లాలాజలం ఊరేంత పని అయ్యిందని అతను ఒక లేఖలో రాశాడు. “నేను మళ్ళీ ఆ ప్రయోగాన్ని ప్రయత్నిస్తానని అనుకోవడం లేదు. అది బంధించే పని, ప్రేమ కోసమో, డబ్బు కోసమో నేను బంధించబడను.”

ఈ కష్టమైన అనుభవం తర్వాత వినోదం కోసం, హిగ్బీ అతన్ని ఒక పర్యటనకు తీసుకువెళ్ళాడు. అక్కడ సాంప్రదాయ “సిమెంట్ గని” కోసం అన్వేషించారు. అది ఒకప్పుడు గనిగా ఉండి ఇప్పుడు కనుమరుగైన ప్రదేశం. అక్కడ సిమెంట్ రాతి నిక్షేపాలలో, ఫ్రూట్‌కేక్‌లోని ఎండుద్రాక్షలంత దట్టంగా బంగారు ముక్కలు ఉండేవని చెప్పబడేది. వారికి ఆ గని దొరకలేదు, కానీ వారు మోనో సరస్సును సందర్శించారు — కొండల మధ్య ఉన్న ఆ భయంకరమైన, నిర్జీవమైన క్షార సముద్రం, దానిని అతను తన ‘రఫింగ్ ఇట్’ పుస్తకంలో ఎంతో స్పష్టంగా వర్ణించాడు. ఆ ఒత్తిడి నుండి దూరంగా ఉండటం వారికి మంచి అనుభూతినిచ్చింది; వారు ఆ ప్రయోగాన్ని పునరావృతం చేశారు. వారు తమ సామాను మోసుకుంటూ యోసెమిటీకి కాలినడకన యాత్రకు వెళ్లారు. ఆ సుదూర, అపారమైన ఏకాంత ప్రదేశంలో క్యాంపింగ్ చేస్తూ, చేపలు పడుతూ గడిపారు. ఆ రోజుల్లో ఆ ప్రదేశాన్ని కొద్దిమంది మనుషులు మాత్రమే సందర్శించి ఉండేవారు. సొరంగాలు, గనుల చుట్టూ జరిగే తీవ్రమైన పోరాటం నుండి అటువంటి ప్రయాణాలు ఒక మధురమైన ఉపశమనాన్ని అందించాయి. పర్వత శిఖరాల మధ్య, దట్టమైన అడవుల వద్ద, జలపాతాల పక్కన బంగారం కోసం చేసే అన్వేషణ అంత విలువైనదిగా అనిపించలేదు. ఆ వేసవిలో ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు అతను తన సమతుల్యతను తిరిగి పొందడానికి, మానవజాతి నుండి పూర్తిగా దూరంగా ఉండటానికి ఒంటరిగా అరణ్యంలోకి వెళ్ళాడు.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -24-8-26-ఉయ్యూరు 

శ్రీ పింగళి నాగేంద్ర రావు గారి చారిత్రాత్మక నాటకం. జేబున్నీసా.2 వ భాగం.23.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు12 వ భాగం.23.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు12 వ భాగం.23.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.10 వ భాగం.23.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.273 వ భాగం.23.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.273 వ భాగం.23.8.26.

పునరుజ్జీవన హిందూమతం(త్రివేణి)

రచన: పి. నాగరాజ రావు, ఎం.ఏ.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

పునరుజ్జీవన హిందూమతం గీత నుండి ప్రేరణ పొందింది. గీతా దృక్పథం సాంఘిక సామరస్యాన్ని, వ్యక్తిగత శ్రేయస్సును సాధిస్తుంది. ఇదే సందర్భంలో డీన్ ఇంజ్ వాడిన భాషను అనుసరిస్తే, “హిందూమతం ఒక రకమైన విప్లవాత్మక ఆదర్శవాదం. ఇది తన ఆదర్శవాదంతో విప్లవకారుడిని, ప్రాపంచిక వస్తువుల తీవ్రమైన పునర్మూల్యాంకనంతో సంప్రదాయవాదిని దూరం చేస్తుంది.”¹ గీత, భగవంతుని గురించి పైకి భిన్నంగా కనిపించే రెండు భావనలకు వ్యక్తీకరణ ఇస్తుంది. కానీ ప్రాథమికంగా, గీతా దృష్టిలో భగవంతుడు ఒక సహోదర దైవం. మోక్షానికి ఆయన అనుగ్రహం అత్యవసరం.² గీతలోని కొన్ని శ్లోకాలను శంకరుని పరమ సత్యవాదాన్ని సమర్థించే విధంగా వ్యాఖ్యానించినప్పటికీ, గీత యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఒక సర్వోన్నత పురుషోత్తమునికేనని స్పష్టమవుతుంది. ఆయనకే ప్రేమతో కూడిన పూజలు, వినయపూర్వకమైన భక్తిని అర్పించాలి. గీతాధిపతి ఇలా అంటాడు, “నీవు ఏది చేసినా, దానిని నాకు అర్పణగా చేసితీరాలి.” ఇది  ఇలాంటి అనేక శ్లోకాలు, గీతలోని దేవుడు అన్ని ప్రాపంచిక  నీచమైన అనుబంధాలు, కోరికల నుండి శుద్ధి చేయబడిన ప్రేమ నియమమే ధర్మంగా కలిగిన దేవుడని చూపిస్తాయి. దేవుని స్వభావం గురించిన క్రైస్తవ సిద్ధాంతం యొక్క ప్రభావం వల్లే ఈ దైవ భావన ఏర్పడిందని చెప్పబడింది. గీత వ్యక్తిగత దేవునిపై ఎందుకు నొక్కి చెబుతుందో అనే ఈ వివరణను కల్పించాల్సిన అవసరం దాదాపు లేదు, ఎందుకంటే కొన్ని ఉపనిషత్తులు కూడా అద్వైత దైవ సిద్ధాంతానికి మద్దతు ఇవ్వడంలో ఏకీభవించవు. గీత ప్రాథమికంగా తాత్విక ఊహాగానాల గ్రంథం కాకుండా, జీవితానికి సంబంధించిన ఒక గ్రంథం. ఇది ముఖ్యంగా శాస్త్రీయమైన నైతిక ప్రణాళికను కలిగి ఉంది. ఇది పరమ నైతిక విలువలను వ్యక్తిగత నైతిక అవకాశాలతో సమన్వయం చేయడంలో విజయం సాధిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి యొక్క స్వధర్మాన్ని నిర్దేశించడంలో, అది అతని స్వభావాన్ని (ప్రకృతిని) తగిన విధంగా పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. ఇది వ్యక్తిగత పరిపూర్ణతకు దోహదపడుతుంది మరియు అదే సమయంలో సాధారణ సామాజిక సామరస్యం అనే లక్ష్యానికి కూడా తోడ్పడుతుంది.

భారతదేశంలోని కుల వ్యవస్థకు  ఈ సిద్ధాంతానికి ఉన్న సంబంధాన్ని మనం పరిశీలిద్దాం. నేటి ప్రతిచర్యవాద ఛాందసవాదులు ఆదరించే భావనకు పూర్తిగా భిన్నమైన రీతిలో గీత కులాన్ని భావిస్తుంది. గీత ప్రకారం కులం అనేది స్వభావంపై ఆధారపడి ఉంటుంది, అనగా మనిషి యొక్క ప్రకృతిని రూపొందించే వ్యక్తిగత గుణాలు  ప్రవృత్తులు. అంతిమంగా, ఒక వ్యక్తి యొక్క కులం అనేది మంచి జీవితాన్ని తీవ్రంగా అనుసరించడం వల్ల లభించే ఒక విజయం. అది ఏదో బాహ్య శక్తి ద్వారా యాంత్రికంగా ప్రసాదించబడిన బహుమతి కాదు. అది నిశ్చయంగా ఒక వ్యక్తి పుట్టుక యొక్క యాదృచ్ఛికత లేదా పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉండదు. నేడు భారతదేశంలో వాస్తవంగా అమలులో ఉన్న యాంత్రిక కుల వ్యవస్థ (జాతి)కి వ్యతిరేకంగా సమకాలీనంగా వస్తున్న విమర్శ, నిస్సందేహంగా సరైనదే అయినప్పటికీ, గీత  కుల వ్యవస్థ సృష్టికర్తలు భావించిన కులానికి (వర్ణానికి) సంబంధించి అది అసంబద్ధమైనది. 4

గీత యొక్క ధర్మ భావన నైతిక పరోపకారానికి సంబంధించినది. ఇది కేవలం కర్మకాండలను సమర్థవంతంగా పాటించడాన్ని ఎంతగా తిరస్కరిస్తుందో, దేవుని పట్ల అస్పష్టమైన  క్రమశిక్షణ లేని విధేయతను కూడా అంతే తిరస్కరిస్తుంది; ఎందుకంటే ఆ రెండూ స్వతహాగా సరిపోవు. ఇది కర్మకాండలకే, అస్పష్టమైన మానవతావాదానికీ మధ్య ఉన్న అగాధాన్ని పూడుస్తుంది. గీత విశ్వాసానికీ, సత్కర్మలకూ సమాన ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. క్రియాశీలకమైన నైతిక జీవితం లేని విశ్వాసం, దేవునిపై విశ్వాసం లేని ఉన్నత నైతిక ఆదర్శవాదం వలెనే శూన్యమైనది  సరిపోనిది. సమస్త నైతిక కార్యకలాపాలకు దైవ విశ్వాసమే మార్గదర్శక సూత్రంగా ఉండాలి. అందువల్ల గీత కేవలం నైతిక సూత్రాల సంకలనం కాదు, ప్రాథమికంగా అది ఒక ధార్మిక గ్రంథం. మానవాళి ఆకాంక్షలకు లక్ష్యమైన, ప్రేమగల మానవాళి పితామహుడిపైనే దాని ప్రధాన ఉద్ఘాటన ఉంటుంది.

గీత యొక్క నైతిక బోధన, నిర్దిష్టమైన పరిస్థితుల కోసం సిద్ధంగా ఉన్న సూచనల యొక్క నిశ్చలమైన సమ్మేళనం కాదు. అది ప్రతి వ్యక్తి ఎల్లప్పుడూ భగవంతుని భయభక్తులతో జీవించాలని, తనకు తానుగా  సమాజానికి తన కర్తవ్యం గురించి భగవంతుడు ఇచ్చిన బోధనలకు అనుగుణంగా తన జీవితాన్ని నడిపించుకోవాలని చేసే ఒక చైతన్యవంతమైన  సజీవమైన పిలుపు. ఇది కాలం విషయంలోనూ, పరిస్థితుల విషయంలోనూ కఠినమైనది కాదు. గీత స్వర్గ రాజ్యాన్ని, భౌతిక మానవ సంబంధాలతో సంబంధం లేని, కేవలం ఆధ్యాత్మిక అనుభూతినిచ్చే ఒక లోకంగా భావించదు. అది ఒక అలౌకిక భావనాత్మక లోకం కాదు, కానీ ఒక న్యాయమైన, సంతోషకరమైన సామాజిక వ్యవస్థ.

గీతలోని సన్యాసం అంటే లౌకిక బంధాలను యాంత్రికంగా త్యజించడం కాదు. దానికి బదులుగా, ప్రేమ  సేవ ద్వారా, ఆదర్శం  ఉపదేశం ద్వారా, ఉన్న ప్రపంచాన్ని ఒక ప్రకాశవంతమైన వస్తువుగా – భగవంతుని పాదాల చెంత సమర్పించే ఒక యోగ్యమైన కానుకగా – మార్చే కర్తవ్యాన్ని తనపై తాను స్వీకరించడమే అది. గీతలోని ఆదర్శ యోగి ఆశించే పరిపూర్ణత ఏమిటంటే, ప్రేమ మరియు సేవ ద్వారా అతను సాక్షాత్తు భగవంతునితోనే అంతిమ సాంగత్యాన్ని పొందడం. ఇది అందుకోలేని  కేవలం ఒక అమూర్తమైన భావన ఎంతమాత్రం కాదు. బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ మాటల్లో చెప్పాలంటే, ఇది అసాధ్యమైన కఠోర నైతికత కాదు, కానీ దీనిని స్వీకరించడం భూమిని స్వర్గంగా మారుస్తుంది. ఇది అనవసరమైన అమానవీయ తపస్సును గానీ, ఆత్మక్షోభను గానీ, ప్రాయశ్చిత్తాలను గానీ బోధించదు, కానీ తోటి మానవులకు సేవ చేయాలని నొక్కి చెబుతుంది. గీతా ఆదర్శానికి అత్యంత స్ఫూర్తిదాయకమైన ప్రతిరూపం భారతదేశపు గొప్ప రాజకీయ సన్యాసి అయిన మహాత్మా గాంధీ. ఆయన మన ప్రాచీన ధర్మాన్ని ఆధునిక జీవితానికి అనుగుణంగా వ్యాఖ్యానించి, ప్రేమ  అహింస సందేశాన్ని స్వీకరించారు.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -23-8-26-ఉయ్యూరు.

అమెరికా  స్వర్ణ యుగ సాహిత్యకీర్తిపతాక మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -10

XXIX

పైలటింగ్ శకం ముగింపు

అయితే, భవిష్యత్తును చూడగలిగే గొప్ప శక్తి ఉన్న మేడమ్ కాప్రెల్, అప్పటికి కేవలం రెండు నెలల దూరంలో ఉన్న ఒక ముఖ్యమైన సంఘటనను చూడలేకపోవడం విచిత్రం: అదేంటంటే, అంతర్యుద్ధం ప్రారంభం కావడం, నదిని మూసివేయడం,  పైలట్‌గా మార్క్ ట్వైన్ వృత్తికి ముగింపు పలకడం. బహుశా ఈ విషయాలు అతీంద్రియ దృష్టి పరిధికి “ఈవల” ఉన్నంత దగ్గరగా ఉన్నాయేమో.

యుద్ధం గురించిన చర్చలు చాలానే జరిగాయి, కానీ పైలట్లలో కొద్దిమంది మాత్రమే యుద్ధం నిజంగా వస్తుందని నమ్మారు. ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాల రాకపోకలు సాగే ఆ గొప్ప వాణిజ్య రహదారి అయిన నదిపై ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు, ఏ రాజకీయ విభేదాలు దేశ వాణిజ్యానికి ఆటంకం కలిగించడానికి అనుమతించబడవని, లేదా వీధి మూలల్లో, శాసనసభల్లో, మరియు పోలింగ్ బూత్‌లలో తప్ప మరెక్కడా పరిష్కరించబడవని వారు నమ్మారు. నిజమే, లూసియానాతో సహా అనేక రాష్ట్రాలు యూనియన్ విఫలమైందని ప్రకటించి విడిపోయాయి; కానీ అటువంటి విషయంలో ఒక రాష్ట్రానికి ఎంతవరకు హక్కులు ఉంటాయనే దానిపై, లేదా విడిపోవడం యొక్క నిజమైన అర్థం ఏమిటనే దానిపై మెజారిటీ అభిప్రాయాలకు స్పష్టత లేదు. పోల్చి చూస్తే, అది యుద్ధానికి దారితీస్తుందని కొద్దిమంది మాత్రమే నమ్మారు. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌కు అలాంటి నమ్మకం లేదు. అతని మేడమ్ కాప్రెల్ లేఖపై 1861, ఫిబ్రవరి 6వ తేదీ ఉంది, అయినప్పటికీ అందులో యుద్ధం గురించి గానీ, న్యూ ఓర్లీన్స్‌లోని ఏదైనా ప్రత్యేక ఉత్సాహం గురించి గానీ, జాతీయ పరిస్థితుల గురించి ఎలాంటి ముందస్తు సూచనల గురించి గానీ ప్రస్తావన లేదు.

అలాంటివి త్వరలోనే జరిగాయి: మార్చి 4వ తేదీన అధ్యక్షుడు లింకన్ ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు, ఆరు వారాల తర్వాత ఫోర్ట్ సమ్టర్‌పై కాల్పులు జరిగాయి. అప్పుడే ప్రజలు తమ అభిప్రాయాలను బయటపెట్టడం, పక్షాలు తీసుకోవడం ప్రారంభించారు.

అసోసియేషన్ రూములలో అది ఒక కీలకమైన సమయం. యూనియన్‌తో వెళ్లాలనుకునే పైలట్లు కొందరు ఉంటే, కాన్ఫెడరసీతో వెళ్లాలనుకునే వారు మరికొందరు ఉన్నారు. హోరేస్ బిక్స్బీ మొదటి కోవకు చెందినవాడు, తగిన సమయంలో యూనియన్ రివర్ సర్వీస్‌కు అధిపతి అయ్యాడు. మాంట్‌గోమరీ అనే మరో పైలట్ (శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ ఒకప్పుడు అతని కోసం నౌకను నడిపాడు) దక్షిణాది పక్షాన నిలబడ్డాడు,  తరువాత కాన్ఫెడరేట్ మిసిసిపీ నౌకాదళానికి నాయకత్వం వహించాడు. వారందరూ మంచి స్నేహితులు,  వారి చర్చలు వాడివేడిగా ఉన్నప్పటికీ, ఎల్లప్పుడూ కటువుగా ఉండేవి కావు; కానీ వారు పక్షాలు తీసుకున్నారు.

చాలా మందికి తమ అభిప్రాయాల విషయంలో అంత స్పష్టత లేదు. వారు ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతాలలోనూ నివసించడం వల్ల, ఆ సమస్యకు సంబంధించిన వివిధ దశలను చూసి, తమ సానుభూతులను విభజించుకున్నారు. కొందరు ఒక రోజు ఒక నమ్మకంతో ఉంటే, మరుసటి రోజు మరో నమ్మకంతో ఉండేవారు. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ అంత తీవ్రవాద భావాలు లేనివాడు. రెండు పక్షాల వాదనలలోనూ చాలా నిజం ఉందని అతనికి తెలుసు; అంతేకాక, అప్పుడు అతనికి రక్తదాహం లేదు. పోరాటం జరుగుతున్నప్పుడు, ఎత్తైన ప్రదేశంలో, పారదర్శకంగా ఉండే పైలట్-హౌస్‌లో ఉండటం మంచిది కాదని అతనికి అనిపించింది.

“దాని గురించి ఆలోచిస్తాను,” అన్నాడు అతను. “అద్దాల మీదున్న ఆ గూటికి ఎక్కి, ఇరు పక్షాల వారి కాల్పులకు గురికావడానికి నేను అంతగా ఆసక్తి చూపడం లేదు. ఇంటికి వెళ్లి ఈ విషయం గురించి ఆలోచిస్తాను.”

అతనికి తెలియదు కానీ, పైలట్‌గా అతను చేసిన చివరి ప్రయాణం అదే. అతని చివరి చిన్న నోట్-బుక్ ఎంట్రీ, అతని భవిష్యత్ కలం పేరు—అంటే లోతు కొలతల మెమోరాండం—”మార్క్ ట్వైన్”తో ప్రారంభమై, “నో లీడ్” అనే పదాలతో ముగియడం కొంత విచిత్రంగా ఉంది.

అతను ‘అంకుల్ సామ్’ అనే స్టీమర్‌లో ప్రయాణికుడిగా నదిలో పైకి వెళ్ళాడు. జెబ్ లీవెన్‌వర్త్ పైలట్లలో ఒకడు,  శామ్ క్లెమెన్స్ సాధారణంగా అతనితో పాటు కాపలాగా ఉండేవాడు. వారు దారి పొడవునా యుద్ధపు మాటలు విన్నారు సన్నాహాలను చూశారు, కానీ వారికి ఎటువంటి ఆటంకం కలగలేదు, అయినప్పటికీ మెంఫిస్ వద్ద వారు దిగ్బంధనం నుండి అతి కష్టం మీద తప్పించుకున్నారు. ఇల్లినాయిస్‌లోని కైరోలో, వారు సైనికులు కవాతు చేయడం చూశారు—ఆ దళాలకు తరువాత గ్రాంట్ నాయకత్వం వహించారు. అంకుల్ సామ్ ఓడ సెయింట్ లూయిస్ వైపు పొగలు కక్కుతూ వస్తోంది, అందులోని వారు సురక్షితంగా బయటపడినందుకు తమను తాము అభినందించుకుంటున్నారు. అయితే, వారి ప్రయాణం ఇంకా పూర్తిగా ముగియలేదు. జెఫర్సన్ బ్యారక్స్ వద్దకు రాగానే, వారికి అకస్మాత్తుగా ఒక ఫిరంగి పేలుడు శబ్దం వినిపించింది  వారి వైపుగా ఒక పెద్ద పొగ సుడిగుండం తేలుతూ రావడం కనిపించింది. అది ఒక సంకేతమని—అంటే గట్టిగా ఆగమని—వారు గ్రహించలేదు,  నేరుగా ముందుకు సాగిపోయారు. నిమిషం కూడా గడవకముందే మరో పేలుడు శబ్దం,  ఒక షెల్ సరిగ్గా పైలట్-హౌస్ ముందు పేలింది, దానివల్ల చాలా అద్దాలు పగిలిపోయాయి  పైనున్న అలంకరణలో చాలా భాగం నాశనమైంది. జెబ్ లీవెన్‌వర్త్ ఒక మూలకు ఒరిగిపోయి అరిచాడు.

“ఓరి దేవుడా! సామ్;” అతను అన్నాడు, “వాళ్ళ ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?”

క్లెమెన్స్ చుక్కాని వద్దకు వెళ్లి పడవను తిప్పాడు. “జెబ్, వాళ్ళు మనల్ని ఒక్క నిమిషం ఆగమంటున్నారనుకుంటా,” అన్నాడు అతను.

వారిని పరీక్షించగా, వారు ఉత్తీర్ణులయ్యారు. న్యూ ఓర్లీన్స్ నుండి సెయింట్ లూయిస్‌కు ప్రయాణించిన చివరి స్టీమ్‌బోట్ అదే. మార్క్ ట్వైన్ పైలట్‌గా ఉన్న రోజులు ముగిసిపోయాయి. ఈ విషయం అతనికి తెలిసి ఉంటే ఎంతగానో బాధపడి ఉండేవాడు.

“ఆ తర్వాత నేను చేపట్టిన ఏ వృత్తి కన్నా ఈ వృత్తినే నేను ఎంతో ఎక్కువగా ప్రేమించాను,” అని ఆయన చాలా కాలం తర్వాత ప్రకటించారు, ” దాని పట్ల నేను అపారమైన గర్వాన్ని పొందాను.”

ఆ కలల వంటి, సులభమైన, శృంగారభరితమైన జీవితం ఆయనకు సరిగ్గా సరిపోయింది. ఒక సార్వభౌముడు  నిరంకుశ పాలకుడిగా, ఆ పైలట్ మాటే శాసనం; ఆయన తన బాధ్యతలను ఒక కిరీటంలా ధరించారు. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ బ్రతికి ఉన్నంత కాలం ఆ పాత రోజులను ఆప్యాయతతో, ప్రేమతో, మరియు అవి ఇప్పుడు లేవనే విచారంతో గుర్తుచేసుకుంటూ ఉండేవారు.

XXX

సైనికుడు

క్లెమెన్స్ సెయింట్ లూయిస్‌లో కొన్ని రోజులు గడిపారు (విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, ఎందుకంటే మిసిసిపీ పైలట్లకు యుద్ధం కారణంగా తీవ్రమైన అవసరం ఉండేది), ఆ తర్వాత పాత స్నేహితులను కలవడానికి హన్నిబాల్‌కు వెళ్లారు. వారు ఆయనను చూసి చాలా సంతోషించారు,  “ఆక్రమణదారుడిని తిప్పికొట్టడంలో గవర్నర్ ‘క్లైబ్’ జాక్సన్‌కు సహాయం చేయడానికి” సిద్ధమవుతున్న ఉత్సాహభరితమైన సైనిక ఔత్సాహికుల బృందంలో చేరమని ఆయనను ఆహ్వానించారు. చాలా బృందాలు ఏర్పడుతున్నాయి.

అతని సమవయస్కులు, ఎక్కువగా పైలట్లు  పాఠశాల స్నేహితులు, వారిలో సామ్ బోవెన్, ఎడ్ స్టీవెన్స్,  అబ్ గ్రైమ్స్ కూడా ఉన్నారు, మొత్తం మీద సుమారు పన్నెండు మంది. వారు రహస్యంగా ఏర్పడ్డారు, ఎందుకంటే యూనియన్ మిలీషియా ఇల్లినాయిస్ నుండి ఎప్పుడైనా వచ్చి, బహిరంగ ప్రదర్శన చేసే ఏవైనా అనుమానాస్పద సైన్యాలను తనిఖీ చేసే అవకాశం ఉంది. ఒక సైన్యం ఒకటి రెండు రాత్రులు నిర్బంధంలో గడిపితే, అది తన ఉత్సాహాన్ని మరియు ప్రతిష్టను కోల్పోవచ్చు.

కాబట్టి వారు బేర్ క్రీక్ హిల్ పైన ఉన్న ఒక రహస్య ప్రదేశంలో కలుసుకున్నారు, చాలా కాలం క్రితం టామ్ సాయర్ యొక్క దొంగల ముఠా సమావేశమైనట్లే (వారిలో చాలామంది అదే చట్టవిరుద్ధమైన ముఠాకు చెందినవారు),  వారు తమ ప్రాణాలను కీర్తి క్షేత్రంలో ఎలా అర్పించుకోవాలో ప్రణాళిక వేసుకున్నారు. ఒకవేళ టామ్ సాయర్ ముఠా, పీచు తోటలు  పుచ్చకాయ పొలాలపై భయంకరమైన దాడులతో “ఇండియన్”, “పైరేట్” “బందిపోటు” ఆటలకు బదులుగా “యుద్ధం” ఆట ఆడాలని ఆలోచించి ఉంటే, వారు కూడా సరిగ్గా ఇలాగే చేసి ఉండేవారు. ఆ తర్వాత, కవాతుకు బయలుదేరడానికి ముందు రోజు సాయంత్రం, వారు దొంగచాటుగా తమ ప్రియురాళ్లను కలుసుకోవడానికి వెళ్లారు—కొందరు ప్రియురాళ్లను కలిగి ఉన్నవారు నిజంగానే ప్రియురాళ్లుగా నటించారు—చీకటిగా, నిగూఢంగా ఉన్నప్పుడు, వారు వీడ్కోలు చెప్పి, బహుశా ఆ అమ్మాయిలు తమను మళ్లీ ఎప్పటికీ చూడలేరేమో అని సూచించారు. మరియు అటువంటి సందర్భంలో ఎల్లప్పుడూ జరిగే విధంగా, వారిలో కొందరు ఆ మాటను నిజాయితీగానే చెప్పారు,  ఆ రాత్రి జారుకున్న ఆ చిన్న బృందంలోని ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు ఎప్పటికీ తిరిగి రాలేదు, మరియు ఎక్కడో గుర్తుతెలియని సమాధులలో నిద్రపోతున్నారు.

ఆ “ఇద్దరు సామ్‌లు”—సామ్ బోవెన్  సామ్ క్లెమెన్స్—పాటీ గోర్ మరియు జూలియా విల్లిస్‌లను తమ వీడ్కోలు పర్యటనకు పిలిచారు,  వారు వెళ్లేటప్పుడు, ఆ అమ్మాయిలను తమతో పాటు “కాపలాదారుల గుండా నడవమని” ఆహ్వానించారు, వారు బేర్ క్రీక్ హిల్ వరకు అలాగే చేశారు. ఆ అమ్మాయిలు ఏ కాపలాదారులనూ గమనించలేదు, ఎందుకంటే కాపలాదారులు కూడా అమ్మాయిలను కలవడానికి వెళ్లారు,  బహుశా కొంతకాలం వరకు కాపలా కాయడానికి తిరిగి రారు. కాబట్టి ఆ అమ్మాయిలు అక్కడే నిలబడి, సైనికులు బేర్ క్రీక్ హిల్ పైకి కవాతు చేస్తూ వెళ్లి చెట్ల మధ్య అదృశ్యమవడాన్ని చూశారు.

ఆ రాత్రి సైన్యం పొదలు, తీగల గుండా న్యూ లండన్ వైపు కవాతు చేస్తూ బాగానే ఆనందించింది, కానీ ఉదయానికి ఈ రకమైన ప్రయాణం కాస్త నీరసంగా మారింది. పగటి వెలుగులో, తమ సాదాసీదా దుస్తులు, ఉపకరణాలతో తమను తాము చూసుకున్నప్పుడు, ఆ దృశ్యం దేశభక్తిని కంటే హాస్యభావనను ఎక్కువగా ఆకట్టుకుంది. అయితే, రాల్స్ కౌంటీకి చెందిన కల్నల్ రాల్స్ వారిని ఆప్యాయంగా స్వీకరించి, మంచి అల్పాహారం మరియు కొన్ని ప్రోత్సాహకరమైన మాటలతో వారి జీవితాన్ని ఆనందమయం చేశారు. పదవీ ప్రమాణం చేయించే అధికారం తనకు ఉందని ఆయన చెప్పి, దానిని చేయించారు, అంతేకాకుండా వారికి ఒక ప్రసంగం కూడా చేశారు; అలాగే, తమ సమాజం వద్ద ఒక సైన్యం ఉందని, బహుశా దాని కోసం ఏదైనా చేయాలని కల్నల్ బిల్ స్ప్లాన్, రైతు నక్ మాట్సన్ మరియు ఇతరులతో సహా కొంతమంది పొరుగువారికి ఆయన నోటీసు పంపారు. దీనివల్ల అనేక విరాళాలు, ఆహార సామాగ్రి, యుద్ధ సామగ్రి, మరియు కొన్ని అదనపు గుర్రాలు, కంచర గాడిదలు అందాయి. ఇవి ఆ పటాలాన్ని ఒక అశ్విక దళంగా మార్చి, మరింత ఆలస్యం లేకుండా యుద్ధరంగం వైపు ముందుకు సాగడానికి వీలు కల్పించాయి. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, తన పేరు ‘పెయింట్ బ్రష్’ను సూచించే విధంగా తోక చివర కుచ్చులా కత్తిరించబడిన ఒక చిన్న పసుపు రంగు కంచర గాడిదపై స్వారీ చేస్తూ, అదనపు జత ఆవు చర్మపు బూట్లు, ఒక జత బూడిద రంగు దుప్పట్లు, ఇంట్లో తయారుచేసిన ఒక రగ్గు, పెనం, ఒక తివాచీ సంచి, ఒక చిన్న సూట్‌కేస్, ఒక ఓవర్‌కోట్, ఒక పాతకాలపు కెంటకీ రైఫిల్, ఇరవై గజాల తాడు, మరియు ఒక గొడుగుతో సన్నద్ధుడై, బ్రిగేడ్‌కు ప్రతినిధిగా నిలిచాడు. అంతటి సరంజామాతో ఉన్న సైన్యం శిబిరంలోకి వెళ్లడమే సరైన పని, వారు అలాగే చేశారు. వారు ఫ్లోరిడా సమీపంలోని సాల్ట్ నది వద్దకు వెళ్లి, ఒక పెద్ద కలప కొట్టం ఉన్న వ్యవసాయ గృహానికి దగ్గరలో శిబిరం వేశారు; ఆ కొట్టాన్నే వారు ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉపయోగించుకున్నారు. యుద్ధానికి వెళ్ళినప్పుడు జుట్టును పొట్టిగా కత్తిరించుకోవాలని, తద్వారా ముఖాముఖి పోరాటంలో శత్రువు దానిని పట్టుకోలేడని ఎవరో సూచించారు. టామ్ లయన్ కొట్టంలో ఒక జత గొర్రెల కత్తెరలను కనుగొని, మంగళిగా వ్యవహరించాడు. అవి అంత పదునైన కత్తెరలు కావు, కానీ సైన్యం యుద్ధరంగంలో కీర్తి కోసం ఆ పరీక్షను సహించింది, మరియు ఆ ప్రదర్శనను ఆస్వాదించడానికి పొలం ఇంటి నుండి కొంతమంది నల్లజాతి యువకులు గుమిగూడారు. అప్పుడు సైన్యం తమ అధికారులను ఎన్నుకుంది. విలియం ఎలీ కెప్టెన్‌గా, ఆసా గ్లాస్‌కాక్ ఫస్ట్ లెఫ్టినెంట్‌గా ఎన్నికయ్యారు. ఆ తర్వాత శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ సెకండ్ లెఫ్టినెంట్‌గా ఎన్నికయ్యాడు, ఇంకా సార్జెంట్లు మరియు ఆర్డర్లీలు కూడా ఉన్నారు. ఎన్నికలు ముగిసేసరికి కేవలం ముగ్గురు ప్రైవేటు సైనికులు మాత్రమే మిగిలారు, మరియు వారి ప్రవర్తనను బట్టి వారిని వేరుగా గుర్తించలేకపోయారు. ఈ సైన్యంలో క్రమశిక్షణ దాదాపుగా లేదు.

అప్పుడు వర్షం మొదలైంది. పగలూ రాత్రీ వర్షం కురిసింది. సాల్ట్ నది పొంగి ప్రవహించి, దాని గట్లను దాటి లోయలను ముంచెత్తింది. రెండుసార్లు శత్రువులు సమీపిస్తున్నారని రాత్రిపూట తప్పుడు హెచ్చరిక వచ్చింది. దాంతో ఆ దళం బురదలో, పొదల్లోంచి చీకట్లోకి తడుస్తూ, వెనక్కి వెళ్ళడానికి ఉత్తమ మార్గాన్ని ఎంచుకుంటూ వెళ్ళింది. హెచ్చరిక ముగిసిన తర్వాత, దీనంగా నడుస్తూ శిబిరానికి తిరిగి వచ్చింది. ఒకసారి వారు కొండ శిఖరంపై ఊగుతున్న ముల్లెన్ గడ్డి కాడల వరుసపైకి గుళ్ళ వర్షం కురిపించారు. మరోసారి, సంధ్యా సమయంలో తప్పించుకుని తన వైపు వస్తున్న తన సొంత గుర్రంపై ఒక కాపలా సైనికుడు కాల్పులు జరిపాడు.

సాధారణ సైనికులకు కాపలా విధి అంటే ఇష్టం లేదు. ఒక మధ్యాహ్నం కాపలా కాయమని లెఫ్టినెంట్ క్లెమెన్స్ ఆదేశించగా, సామ్ బోవెన్ తన పై అధికారిని నిందించాడు. దాంతో అతడిని కోర్ట్-మార్షల్ మరియు మరణశిక్షతో బెదిరించాల్సి వచ్చింది. చివరికి సామ్ వెళ్ళాడు, కానీ అతను అక్కడే కూర్చున్నాడు.

ఇక మిగిలిన సైన్యం విషయానికొస్తే, అది ఇకపై యుద్ధరంగంలో ఉన్న దళం కాదు. దాని సభ్యులు ఇటు అటు చెల్లాచెదురయ్యారు; కొందరు తమ వృత్తులకు తిరిగి వెళ్లగా, మరికొందరు యుద్ధ వృత్తిని కొనసాగించారు. సామ్ బోవెన్‌ను ఫెడరల్ దళాలు పట్టుకుని, హన్నిబాల్‌లోని కోటలో కట్టెలు కొట్టే పనిలో పెట్టారని చెబుతారు. ఏబీ (ఎ. సి.) గ్రైమ్స్ ఒక పేరుమోసిన కాన్ఫెడరేట్ గూఢచారిగా మారాడు మరియు ఇక్కడ పొందుపరిచిన వివరాలను అందించడానికి జీవించి ఉన్నవారిలో అతను ఇప్పటికీ ఒకడు. సరైన అధికారులు, క్రమశిక్షణ ఉండి ఉంటే, ఆ దళం ఏ దళానికైనా దీటుగా ధైర్యవంతులైన సైనికులుగా ఉండేది. సైనిక సామర్థ్యం అనేది నాయకులు మరియు వ్యూహాలకు సంబంధించిన విషయం.

మార్క్ ట్వైన్ స్వయంగా రాసిన ‘విఫలమైన సైనిక చర్య’ గురించిన వ్యక్తిగత చరిత్ర, వాస్తవానికి, ఈ సంఘటనపైనే ఆధారపడి ఉంది. అది జరిగిన దానికి అచ్చం పోలి ఉండకపోయినా, అతను మనకు ఒక అద్భుతమైన వర్ణనను అందిస్తాడు. అతను చీకట్లో సైనికుడిని కాల్చి చంపిన విషయాన్ని పరిచయం చేయకుండా ఉండి ఉంటే, ఆ కథ ఇంకా బాగుండేదేమో. వాస్తవానికి, యుద్ధం యొక్క నిజమైన భయానకతను ప్రదర్శించడానికి ఈ సంఘటనను కల్పించారు, కానీ ఈ హాస్యభరిత ప్రచారంలో ఇది అసంబద్ధంగా కనిపిస్తుంది, మరియు, కనీసం కొంత మేరకు అయినా, అది తన ఉద్దేశ్యాన్ని నెరవేర్చడంలో విఫలమైంది.*

* ఇటీవల ప్రచురించబడిన ఒక పుస్తకంలో, మార్క్ ట్వైన్‌ను నదీ విధులకు నియమించారని, బంధించబడ్డారని, విడుదలయ్యారని, మళ్ళీ బంధించబడ్డారని,  సెయింట్ లూయిస్‌లోని ఒక పొగాకు గిడ్డంగిలో నిర్బంధించబడ్డారని మొదలైన వాక్యాలకు మార్క్ ట్వైన్ యొక్క “మేనల్లుడు” ఆధారం అని ఉటంకించారు. మార్క్ ట్వైన్‌కు ఒక్క మేనల్లుడు మాత్రమే ఉన్నాడు: శామ్యూల్ ఇ. మోఫెట్, అతని జీవిత చరిత్ర సంగ్రహం (సంపుటి xxii, మార్క్ ట్వైన్ రచనలు)లో అటువంటి వాక్యం ఏదీ లేదు; మరియు అలాంటిదేమీ జరగలేదు.

XXII

కొండల మీదుగా  సుదూరంగా

మేడమ్ కాప్రెల్, ఒరియన్ క్లెమెన్స్ ప్రభుత్వంలో పదవిని చేపడతారని ప్రవచించినప్పుడు, ఆమె నిజమైన అతీంద్రియ దృష్టితో చూసి ఉండాలి. అబ్రహం లింకన్ ప్రమాణ స్వీకారం ఎడ్వర్డ్ బేట్స్‌ను అతని మంత్రివర్గంలోకి తీసుకువచ్చింది, మరియు బేట్స్ ఒరియన్ స్నేహితుడు. ఒరియన్ ఒక పదవికి దరఖాస్తు చేసుకుని, దాన్ని పొందాడు. జేమ్స్ డబ్ల్యూ. నై నెవాడా టెరిటోరియల్ గవర్నర్‌గా నియమితులయ్యారు, మరియు ఒరియన్‌ను టెరిటోరియల్ సెక్రటరీగా నియమించారు. ఈ పదవిని “రాష్ట్ర కార్యదర్శి” అని కూడా పిలవవచ్చు, అది ఒక గంభీరమైన బిరుదు. అంతేకాకుండా, గవర్నర్ లేనప్పుడు సెక్రటరీ తాత్కాలిక గవర్నర్‌గా వ్యవహరిస్తారు,  అనేక అనుబంధ గౌరవాలు కూడా లభిస్తాయి. లెఫ్టినెంట్ క్లెమెన్స్ కియోకుక్‌కు చేరుకున్నప్పుడు, ఓరియన్ తన విజయోత్సాహంలో ఉన్నాడు  తన కొత్త కార్యక్షేత్రానికి వెళ్ళడానికి అతనికి కేవలం డబ్బు మాత్రమే అవసరమైంది. దివంగత లెఫ్టినెంట్ సి.ఎస్.ఎ. తన పైలట్ జీతం నుండి డబ్బును కూడబెట్టాడు, మరియు ఆ సమయంలో చురుకుగా ఉన్న మిడిల్ వెస్ట్‌లో, సేవ నుండి స్వచ్ఛందంగా పదవీ విరమణ చేసిన ఏ సైన్య అధికారికి కూడా సౌకర్యవంతమైన స్థానం లేదు. యూనియన్ నుండి తాను ఇటీవల కొద్దికాలం పాటు వైదొలగడాన్ని ఓరియన్ పట్టించుకోకుండా, ఇప్పుడు తనను తన (ఓరియన్) కార్యదర్శిగా నియమిస్తే, రెండు భూమార్గ ప్రయాణాలకు అయ్యే ఖర్చులను తానే సమకూరుస్తానని, మరియు గత అనుబంధాలు, నమ్మకాలతో సంబంధం లేకుండా మానవులందరూ ఒకే కుండలో వేయబడి, మార్గదర్శకులనే సాధారణ అచ్చులో పోత పోయబడినంత కొత్త దేశమైన ఆ దేశంలో అనవసరమైన జాప్యం లేకుండా వారి ప్రయాణం ప్రారంభమవుతుందని అతను అంగీకరించాడు.

ఈ ప్రతిపాదన ఓరియన్‌కు ఒక వరంలాంటిది. అతను ఎప్పుడూ క్షమించడానికి సిద్ధంగా ఉండేవాడు, మరియు ఆ డబ్బు అతనికి అత్యంత అవసరం. అతి తక్కువ సమయంలో అతను తన సామాన్లను సర్దుకున్నాడు, వాటిలో ఒక పెద్ద సంపూర్ణ నిఘంటువు కూడా ఉంది. ఆ సోదరులు, వాగ్దానపు గొప్ప రహస్య భూమి అయిన పసిఫిక్ వెస్ట్‌కు బయలుదేరే ముందు, చివరి వీడ్కోలు కోసం సెయింట్ లూయిస్‌కు బయలుదేరారు. సెయింట్ లూయిస్ నుండి వారు సెయింట్ జోకు పడవ ఎక్కారు, అక్కడి నుండే ఓవర్‌ల్యాండ్ స్టేజ్ ప్రారంభమవుతుంది. ఆరు రోజుల పాటు వారు నిస్సారమైన, బురదతో నిండిన, చిక్కులతో కూడిన మిస్సోరి నదిలో నెమ్మదిగా ప్రయాణించారు. ‘ఫాదర్ ఆఫ్ వాటర్స్’ పైలట్‌కు ఇది ఒక కొత్త అనుభవం.

నిజానికి, ఆ పడవ సెయింట్ జోకు భూమార్గంలో వెళ్ళినా బాగుండేది, ఎందుకంటే అది ఎలాగూ చాలా సమయం నడుస్తూనే ఉంది—రోజంతా ఓపికగా, శ్రమతో పగడపు దిబ్బలను ఎక్కుతూ, చిక్కులను దాటుకుంటూ ముందుకు సాగింది. కెప్టెన్ అది ఒక “బలమైన” పడవ అని, దానికి కావలసిందల్లా కొంచెం “షీర్” (పడవను కత్తిరించే సాధనం) మరియు ఒక పెద్ద చక్రం అని చెప్పాడు. దానికి ఒక జత కర్రల మీద నిలబడే కాళ్లు కావాలని నేను అనుకున్నాను, కానీ అలా అనకుండా ఉండేంత గొప్ప వివేకం నాకుంది.’*

‘రఫింగ్ ఇట్’.

సెయింట్ జోలో వారు తమ స్టేజ్ ఛార్జీ కోసం ఒక్కొక్కరు నూట యాభై డాలర్లు చెల్లించారు (డిక్షనరీ కోసం మరికొంత అదనంగా), మరియు 1861, జూలై 26న, వేగంగా పరుగెడుతున్న పదహారు గుర్రాల—లేదా కంచర గాడిదల—వెనుక ఆ సుదీర్ఘమైన, ఆహ్లాదకరమైన ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు. భోజనం కోసం లేదా జతలు మార్చడానికి తప్ప మరెక్కడా ఆగకుండా, అలలు లేచే మైదానాల మీదుగా, మంచుతో కప్పబడిన రాకీ పర్వతాలను దాటుతూ, దిగంతం నుండి దిగంతం వరకు సూర్యాస్తమయాన్ని అనుసరిస్తూ, సెయింట్ జో  కార్సన్ సిటీ మధ్య ఉన్న పదిహేడు వందల మైళ్ళ దూరాన్ని (సాల్ట్ లేక్ సిటీలో రెండు రోజుల విరామంతో సహా) పంతొమ్మిది అద్భుతమైన రోజులలో పూర్తి చేశారు. అటువంటి ప్రయాణంలో అదెంత స్ఫూర్తిదాయకం! ‘రఫింగ్ ఇట్’లో అతను ఇదంతా వివరిస్తూ ఇలా అంటాడు: “ఆ చక్కటి ఓవర్‌ల్యాండ్ ఉదయాలలో నా ముఖంలో రక్తాన్ని ఉరకలెత్తించే ఆ జీవితం, ఆ ఆనందం, మరియు ఆ స్వేచ్ఛా భావన గురించి తలచుకుంటే ఈ రోజుకీ నాలో పులకించిపోతుంది.”

పడకగా ఉన్న తపాలా సంచులు, తోడుగా గెంతుతున్న డిక్షనరీతో రాత్రులు అంత ఉత్సాహంగా ఉండేవి కావు; కానీ యవ్వనంలో అవేమీ పట్టవు కదా.

ఇప్పుడు అన్నీ సిద్ధంగా ఉండటంతో, ఆ ఇబ్బందికరమైన నిఘంటువును వీలైనంత నిశ్శబ్దంగా ఉండే చోట సర్ది, నీళ్ల సీసాను, పిస్టళ్లను మాకు దొరికే చోట పెట్టాము.

 ప్రతి ఉదయం కొత్త దృశ్యాలను, సరిహద్దు జీవితంలోని కొత్త దశలను తీసుకువచ్చింది, చివరకు, వారికి అన్నింటికన్నా వింతైన దశ అయిన మోర్మనిజం కూడా అందులో చేరింది.

వారు సాల్ట్ లేక్ సిటీలో రెండు అద్భుతమైన రోజులు గడిపారు. అది గొప్ప అమెరికన్ రాచరికానికి చెందిన ఒక రహస్యమైన, సుదూర రాజధాని. ఆ నగరం ఇప్పటికీ తన నియమరహిత, సనాతన విశ్వాసమైన డేవిడ్ , సోలమన్ మతాన్ని ప్రదర్శిస్తూ వర్ధిల్లుతోంది. ఒక సహాయకారి అయిన అధికారి వారికి ఆ నగరాన్ని, అక్కడి జీవితాన్ని చూపించడాన్ని తన బాధ్యతగా తీసుకున్నాడు. దాని ఫలితమే, తదనంతరం ‘రఫింగ్ ఇట్’లోని ఆ వినోదాత్మక అధ్యాయాలుగా మారాయి. ఓవర్‌ల్యాండ్ యాత్రికులు సాల్ట్ లేక్ సిటీ నుండి ఉత్సాహంగా, మరియు పంది మాంసం, గుడ్లు, పొగాకు వంటి కొత్త రుచికరమైన పదార్థాలతో బయలుదేరారు—అలాంటి యాత్రను సార్థకం చేసేవి ఇవే. ‘రఫింగ్ ఇట్’ రచయిత ఈ విషయాన్ని మనకు హామీ ఇస్తున్నారు:

పచ్చి మాంసం మరియు గుడ్లలా దృశ్యాలను ఆస్వాదించడానికి మరేదీ సహాయపడదు. పంది మాంసం, గుడ్లు, ఆ తర్వాత ఒక పిల్లనగ్రోవి—ఒక పాత, ఘాటైన, రుచికరమైన పిల్లనగ్రోవి—పంది మాంసం, గుడ్లు, ప్రకృతి దృశ్యాలు, ఒక “దిగువ స్థాయి ప్రయాణం,” ఒక వేగవంతమైన రథం, సువాసనగల పిల్లనగ్రోవి,  ఒక తృప్తి చెందిన హృదయం—ఇవే ఆనందాన్ని ఇస్తాయి. దీని కోసమే అన్ని యుగాలు పోరాడాయి.

కానీ ఎప్పుడో జరిగిన ఆ యాత్ర యొక్క పూర్తి కథను చదవాలి. అది తప్పక చేయవలసిన, తప్పక నమోదు చేయవలసిన, ఈ రోజు పదే పదే చదవవలసిన ఒక అద్భుతమైన యాత్ర. మనం ఇప్పుడు దాని గురించి కేవలం చదవగలం. ఓవర్‌ల్యాండ్ స్టేజ్ కోచ్ ఎప్పుడో తన చివరి యాత్రను పూర్తి చేసింది, ఇకపై ప్రారంభం కాదు. ఒకవేళ అది ప్రారంభమైనా, అక్కడి జీవితం, పరిస్థితులు, ఆ ప్రకృతి దృశ్యాలు కూడా మునుపటిలా ఉండవు.

XXXII

పయనీర్

వేడి, దుమ్ముతో నిండిన ఆగష్టు 14వ తేదీన ఆ స్టేజ్ కోచ్ కార్సన్ సిటీకి చేరుకుని ఓర్మ్స్‌బీ హోటల్ ముందు ఆగింది. టెరిటోరియల్ సెక్రటరీ రానున్నారని తెలిసి, అల్పాహారం మరియు సరిహద్దు ప్రాంతపు ఆతిథ్యంతో కూడిన ఒక స్వాగత కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. గతంలో న్యూయార్క్ నగర పోలీస్ కమిషనర్‌గా పనిచేసిన గవర్నర్ నై, కొద్దిసేపటి క్రితమే తన అనుచరుల బృందంతో (ఇప్పుడు మనం వారిని “హీలర్స్” అని పిలుస్తాం) వచ్చి, గంభీరంగా ప్రవేశించారు. బహుశా, విదేశాంగ కార్యదర్శి రాకతో ఇలాంటిదేదైనా జరుగుతుందని ఊహించి ఉండవచ్చు. దానికి బదులుగా, కమిటీ వారు వేదిక పైనుండి దిగివస్తున్న ఇద్దరు అలసిపోయిన వ్యక్తులను చూశారు. వారు చిందరవందగా, జుట్టు కత్తిరించుకోకుండా ఉన్నారు—సెయింట్ జోలో వారు వేసుకున్న అవే మోటు సరిహద్దు ప్రాంతపు దుస్తులలో ఉన్నారు—ఎండ, తుఫాను, క్షార ఎడారి ధూళితో నిండిన సుదీర్ఘమైన పగళ్ల వల్ల దుమ్ము, మురికి, వంగిపోయి, వాతావరణం దెబ్బతిన్నట్లుగా ఉన్నారు. ఆ క్షణంలో పసిఫిక్ తీరంలో కొత్తగా వచ్చిన టెరిటోరియల్ సెక్రటరీ, అతని సోదరుడి కంటే ఎక్కువ ఆకర్షణ లేని అధికారులు బహుశా ఎవరూ ఉండి ఉండరు: ఎవరో వారిని గుర్తించారు, మరియు కమిటీ మాయమైపోయింది; విందు కోసం సగం రూపుదిద్దుకున్న ప్రణాళిక మాయమైపోయింది, దాని గురించి మళ్ళీ వినబడలేదు. సబ్బు, నీరు, కొత్త బట్టలు ఒక మార్పును తెచ్చాయి; కానీ ఆ మొదటి అభిప్రాయమే స్వాగత వేడుకలకు ప్రాణాంతకంగా మారింది.

నెవాడా రాజధాని అయిన కార్సన్ సిటీ, రెండు వేల జనాభా కలిగిన ఒక “చెక్కల పట్టణం”. దాని ప్రధాన వీధిలో కొన్ని బ్లాకుల చిన్న ఫ్రేమ్ దుకాణాలు ఉండేవి, వాటిలో కొన్ని ఇప్పటికీ నిలబడి ఉన్నాయి. ‘రఫింగ్ ఇట్’లో రచయిత ఇలా రాశారు:

పట్టణం మధ్యలో, దుకాణాలకు ఎదురుగా, ఒక “ప్లాజా” ఉండేది. రాకీ పర్వతాలకు ఆవల ఉన్న అన్ని పట్టణాలలో ఇది సర్వసాధారణం. అది ఒక పెద్ద, కంచె లేని, చదునైన ఖాళీ ప్రదేశం. దానిలో ఒక స్వేచ్ఛా స్తంభం ఉండేది. బహిరంగ వేలంపాటలకు, గుర్రాల వ్యాపారాలకు, సామూహిక సమావేశాలకు, అలాగే బండివాళ్ళు బస చేయడానికి అది చాలా ఉపయోగకరంగా ఉండేది. ఆ ప్లాజాకు మరో రెండు వైపులా దుకాణాలు, కార్యాలయాలు, గుర్రపుశాలలు ఉండేవి. కార్సన్ నగరంలోని మిగిలిన ప్రాంతం చాలా చెల్లాచెదురుగా ఉండేది.

అతను వర్ణించిన ఈ సంక్షిప్త చిత్రం నుండి ఆ ప్రదేశం చాలా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది, కానీ దానికి పూర్తి రూపాన్ని ఇవ్వడానికి, కొంత కాలం తర్వాత అతను తన తల్లికి రాసిన లేఖలోని ఒక భాగాన్ని తీసుకోవలసి ఉంటుంది. అరవైల ప్రారంభపు ఆ రోజుల్లో ఖనిజాల ఉత్సాహం పతాకస్థాయిలో ఉండేది. విలువైన లోహాల మీదున్న దురాశ మాత్రమే సమీకరించగల దేశాల సమ్మేళనాన్ని అది ఒకచోట చేర్చింది. కార్సన్ మరియు ప్లాజాలోని ఫుట్‌పాత్‌లు, వీధులు రోజంతా రకరకాల జనసమూహంతో కిక్కిరిసి ఉండేవి—అదొక జాతుల సంగ్రహాలయంలా ఉండేది, దానిని చూడటమే ఒక విద్యాభ్యాసంలా ఉండేది. జేన్ క్లెమెన్స్ అతడిని ప్రతిదీ ఉన్నది ఉన్నట్లుగా రాయమని కోరింది —“మంచిగా కాదు, చెడుగా కాదు.”

అయితే—[అతను అంటాడు]—, “గోల్డ్ హిల్” అడుగుకు $5,000 చొప్పున, నగదు చెల్లింపుతో అమ్ముడవుతుంది; “వైల్డ్ క్యాట్” పది సెంట్ల విలువ కూడా లేదు. ఈ దేశం బంగారం, వెండి, రాగి, సీసం, బొగ్గు, ఇనుము, పాదరసం, పాలరాయి, గ్రానైట్, సుద్ద, ప్లాస్టర్ ఆఫ్ ప్యారిస్ (జిప్సం), దొంగలు, హంతకులు, దుర్మార్గులు, స్త్రీలు, పిల్లలు, న్యాయవాదులు, క్రైస్తవులు, భారతీయులు, చైనీయులు, స్పానిష్ వారు, జూదగాళ్లు, మోసగాళ్లు, తోడేళ్లు, కవులు, మత ప్రచారకులు,  గాడిద కుందేళ్లతో అద్భుతంగా సంపన్నమైనది. మొన్న ఒక పెద్దమనిషి ఇది “సూర్యుని క్రింద ఉన్న అత్యంత దారుణమైన దేశం” అని అనడం నేను విన్నాను, మరియు ఆ సమగ్ర భావనను నేను పూర్తిగా అంగీకరిస్తాను. ఇక్కడ ఎప్పుడూ వర్షం కురవదు, మంచు బిందువులు పడవు. ఇక్కడ పువ్వులు పూయవు, ఏ పచ్చని వస్తువూ కంటికి ఆనందాన్ని కలిగించదు. ఈ భూమిపై ఎగిరే పక్షులు తమ ఆహారాన్ని తమతోనే తీసుకువెళతాయి. కేవలం కాకి  రాబందు మాత్రమే మాతో ఉంటాయి. మా నగరం అత్యంత స్వచ్ఛమైన, కల్తీలేని  రాజీపడని ఇసుకతో కూడిన ఎడారి నడిబొడ్డున ఉంది; ఆ నరకప్రాయమైన నేలలో, వృక్ష సృష్టిలో అంతిమ దశ అయిన “సేజ్-బ్రష్” తప్ప మరేదీ పెరగడానికి సాహసించదు. . . . మేము చదునైన, ఇసుకతో కూడిన ఎడారిలో ఉన్నామని చెప్పాను—నిజమే.  అన్ని వైపులా అటువంటి బ్రహ్మాండమైన పర్వతాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది, మీరు చూసినప్పుడు…

క్లెమెన్స్ సోదరులు, గవర్నర్ నై యొక్క న్యూయార్క్ అనుచరురాలైన, సౌమ్య స్వభావం గల ఐరిష్ మహిళ శ్రీమతి మర్ఫీ ఇంట్లో బస చేశారు. ఆమె ఆ శిబిర అనుచరులకు వసతి కల్పించింది.* ఈ పరివారం టెరిటరీలో దోపిడీలు, గనులలో సాహసాలు చేసే ఆశతో వచ్చింది—వారు అదృష్ట సైనికులు, మరియు అందరూ మంచి స్వభావం గలవారు. వారిలో ఒకడైన, గవర్నర్ మేనల్లుడు బాబ్ హౌలాండ్, తన చక్కటి ప్రవర్తనతో, ఆజ్ఞాపించే చూపుతో శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌ను ఆకర్షించాడు.

* ‘రఫింగ్ ఇట్’లోని శ్రీమతి ఓ’ఫ్లానిగన్.

“అలాంటి చూపు ఉన్న వ్యక్తి ఆయుధాలు ధరించి వెళ్లనవసరం లేదు,” అని అతను తర్వాత రాశాడు. “అతను ఆయుధాలు ధరించిన దుండగుడిపైకి వెళ్లి, ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడకుండా అతన్ని అణచివేసి, ఖైదీగా పట్టుకోగలడు.” అదే బాబ్ హౌలాండ్, కాలక్రమేణా ఆ టెరిటరీలో అత్యంత నిర్భయుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు; అరోరా నగర మార్షల్‌గా ఆ అరాచక శిబిరాన్ని అదుపులో ఉంచి, శిక్ష పడిన చాలామంది నేరస్థుల స్నేహితులు సామూహిక హత్యాకాండతో దాడి చేస్తామని బెదిరిస్తున్నప్పుడు, అతను గవర్నర్ నైకి ఆ ప్రసిద్ధ సందేశాన్ని పంపాడు: “అరోరాలో అంతా ప్రశాంతంగా ఉంది. గంటలో ఐదుగురిని ఉరితీస్తారు.” మరియు అక్కడ ప్రశాంతత నెలకొంది, అనుకున్న కార్యక్రమం అమలు చేయబడింది. కానీ ఇది విషయాంతరం మరియు కొంత తొందరపాటుతో కూడుకున్నది.

కీర్తి ప్రతిష్టల కోసం ఆరాటపడిన ఓరియన్ క్లెమెన్స్, ప్రభుత్వం ఆమోదిస్తుందని తాను భావించిన ఒక నిరాడంబరమైన పద్ధతిలో స్థిరపడ్డాడు; మరియు అతని సోదరుడు, తన ద్వితీయ శ్రేణి పదవికి విధులు గానీ, జీతం గానీ లేకపోవడంతో, ప్రధానంగా సరిహద్దు పరిస్థితులలో వ్యక్తమయ్యే మానవ స్వభావ అధ్యయనానికి తనను తాను అంకితం చేసుకున్నాడు. కొన్నిసార్లు, రాత్రులు చల్లగా ఉన్నప్పుడు, అతను కార్యాలయంలోని పొయ్యిలో నిప్పు రాజేసి, బాబ్ హౌలాండ్ మరియు “బ్రిగేడ్”లోని మరికొందరు ఎంపిక చేసిన సభ్యులు చుట్టూ చేరగా, తనదైన అనుకరణకు అందని శైలిలో నదీ తీర గాథలను చెప్పేవాడు, ఆ శైలి అతని జీవితాంతం అంకితభావంతో కూడిన శ్రోతలను సంపాదించిపెట్టింది. నదీ తీర జీవితం అతని సహజమైన బద్ధకాన్ని మరింత పెంచింది, మరియు అతని నెమ్మదైన మాటతీరు, అతను ఎప్పుడూ ప్రదర్శించడానికి ఇష్టపడే సోమరితనాన్ని మరింతగా బలపరిచింది. అతని మాటలు వినేవారు సాధారణంగా అతన్ని, హాస్యప్రియుడైన—బహుశా ప్రతిభ కూడా ఉన్న—ఒక నింపాదిగా ఉండే, సోమరి అయిన మంచి వ్యక్తిగా భావించేవారు, కానీ అతను ఎప్పటికీ ప్రపంచాన్ని ఉర్రూతలూగించలేడని అనుకునేవారు. వినడానికి, చప్పట్లు కొట్టడానికి తమను గుమిగూడేలా చేసిన అదే స్వభావం, ఒకనాడు యావత్ మానవాళి దృష్టిని అతనికి సంపాదించిపెడుతుందని వారు అస్సలు ఊహించలేదు. కొద్ది కాలంలోనే సామ్ క్లెమెన్స్ (ఆ తొలితరం వారి మధ్య ఆయన కేవలం “సామ్”గానే పిలవబడేవారు) కార్సన్ వీధుల్లో అత్యంత ఆకర్షణీయమైన వ్యక్తిగా మారారు. ఆయన దట్టమైన ఎర్రటి జుట్టు, తీక్షణమైన మరియు మెరిసే కళ్లు, వదులుగా సాగే నడక, అస్తవ్యస్తమైన దుస్తుల ధారణ అపరిచితుల దృష్టిని కూడా వెంటనే ఆకర్షించేవి; వారు ఆయన్ని రెండోసారి తిరిగి చూసేలా చేసి, ఆయన ఎవరని ఆరా తీసేలా చేసేవి.

ఆయన సరిహద్దు ప్రాంతపు జీవనశైలికి త్వరగానే అలవాటు పడ్డారు. ఒకప్పుడు ఖరీదైన వస్త్రాలు, మెరిసే బూట్లు ధరించి నదిపై రాజసం వెలగబెట్టిన వ్యక్తి, ఇప్పుడు పాతబడిన మెత్తటి టోపీ, ఫ్లానెల్ చొక్కా, మందపాటి తోలు బూట్లలో సగం లోపలికి సగం బయటకు ఉన్న గరుకైన ప్యాంటుతో, అత్యంత సాధారణమైన లేదా గరుకైన దుస్తులు ధరించిన సాహసిగా మారిపోయారు. సంప్రదాయాలకు కట్టుబడి ఉండని స్వేచ్ఛా జీవనాన్ని ఇష్టపడే ఆయన, ఇతరులకన్నా ఒక అడుగు ముందే ఉంటూ, అస్తవ్యస్తమైన రూపానికి నిదర్శనంగా నిలిచారు. కార్సన్ నగరంలోని చురుకైన పౌరులు ఆయన భవిష్యత్తు గురించి పెద్దగా ఆశాభావం వ్యక్తం చేయలేదు. కొత్త అధికారిగా వచ్చిన ఒరియన్ క్లెమెన్స్ తన చురుకైన పనితీరుతో వారి గౌరవాన్ని త్వరగానే పొందారు; కానీ ఆయన సోదరుడి విషయానికొస్తే—ఆయన తరచుగా కింగ్ మరియు కార్సన్ వీధుల కూడలిలో ఒక షెడ్ స్తంభానికి ఆనుకుని గంటల తరబడి నిలబడి ఉండేవారు. చిన్న మట్టి పైపును తాగుతూ, ప్లాజాలోని జనసందోహాన్ని మందకొడిగా చూస్తూ, కదలకుండా గమనిస్తూ, పరిశీలిస్తూ, ఆలోచనల్లో మునిగిపోయేవారు. ఇదంతా హానికరమైనదేమీ కాకపోయినా, అటువంటి పనివల్ల ఎవరికైనా ఎలాంటి ప్రయోజనం చేకూరుతుంది?

శాముఎల్ క్లెమెన్స్‌కు వెంటనే గనుల తవ్వకం పట్ల ఆసక్తి కలగలేదు; మొదట్లో చూడాల్సినవి చాలా ఉండటంతో ఏ ప్రత్యేక పనిని చేపట్టాలనే ఆలోచన ఆయనకు రాలేదు. ఆ సరిహద్దు ప్రాంతానికి రావడం మాత్రమే అప్పటికి సరిపోయింది; ఆయనకు ఎటువంటి ప్రణాళికలూ లేవు. రాకీ పర్వతాల అవతల ఉన్న ప్రపంచాన్ని చూడటం, దారిలో దొరికే వినోదాన్ని మరియు లాభాన్ని పొందడమే ఆయన ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. యుద్ధం ఎప్పటికైనా ముగుస్తుంది, అప్పుడు ఆయన ఖచ్చితంగా నది దగ్గరకు తిరిగి వెళ్తారు. అప్పటికే ఆయనకు “స్టేట్స్” (అమెరికాలోని ఇతర ప్రాంతాలు) మరియు అక్కడి తన పరిచయస్తుల జ్ఞాపకాలు గుర్తొచ్చి ఇంటి మీద బెంగ మొదలైంది. అతను ఒక ఉత్తరాన్ని ఇలా ముగించాడు:

గత రాత్రి ఒక సైనిక బృందం “వాట్ ఆర్ ది వైల్డ్ వేవ్స్ సేయింగ్” అనే పాటను వాయించడం విన్నాను, అది వినగానే ఎల్లా క్రీల్, బెల్ (స్టాట్స్) క్షణంలో ఎడారిని దాటి వచ్చారు, ఎందుకంటే నేను ఆ పాటను వినడం అదే మొదటిసారి, ఓరియన్ పెరట్లో వాళ్ళే పాడారు. ఒక పాత స్నేహితుడిని కలిసినట్లు అనిపించింది. నిజం చెప్పాలంటే, ఆ ప్రశంస వాళ్ళకు ఏమాత్రం సంతృప్తినిచ్చినా, ఆ బృందమంతటినీ, ట్రోంబోన్‌తో సహా, నేను మింగేసేవాడిని.

అతని స్నేహితులకు కూడా గనుల తవ్వకం పిచ్చి పట్టింది; బాబ్ హౌలాండ్, రైష్ ఫిలిప్స్ అరోరాకు వెళ్లి చిన్న గనులలో వాటాలు సంపాదించి, అతనికి ఉత్సాహభరితమైన ఉత్తరాలు రాశారు. గవర్నర్ సోదరుడైన కెప్టెన్ నైతో కలిసి అతను వారిని సందర్శించాడు. అక్కడ అతనికి కొంత వాటా లభించింది, దానితో అతను గని అభివృద్ధికి అప్పుడప్పుడు తన వంతుగా కొంత మొత్తాన్ని చెల్లించగలిగాడు; కానీ అతని ఉత్సాహం ఇంకా తగ్గలేదు.

భూమిపైన ఉన్న సహజ సంపదపైనే అతనికి ఎక్కువ ఆసక్తి ఉండేది, భూమిలో దాగి ఉన్న వాటిపై కాదు.

చెట్ల మధ్య తిరుగుతూ, ఒడ్డున సేదతీరుతూ, లేదా ఆ పారదర్శకమైన, అస్థిరమైన సముద్రంపై తేలియాడుతూ ఉండేవారు. వారు తమ ఇంట్లో నిద్రపోయేవారు కాదని అతను అంటాడు:

“మొదటిది, ఆ ఆలోచన మాకు ఎప్పుడూ రాలేదు; అంతేకాక, అది నేలను తట్టుకునేలా కట్టబడింది, అది చాలు. దానిపై భారం వేయాలని మేము కోరుకోలేదు.”

వారు సరస్సు సరిహద్దుల్లోని తమ మంటల చుట్టూ నివసించేవారు, ఒకరోజు—అది చీకటి పడుతున్న వేళ—అది వారి అదుపు తప్పి, అడవికి నిప్పంటించి, వారి కంచెను, నివాసాన్ని నాశనం చేసింది. ‘రఫింగ్ ఇట్’లో అతను వర్ణించిన ఆ అద్భుతమైన రాత్రి దృశ్యం, అంటే సరస్సు నీటిలో ప్రతిబింబిస్తున్న ఆ బ్రహ్మాండమైన పర్వత అగ్నిప్రమాదం, చాలా స్పష్టంగా, సజీవంగా ఉంది. ఆ సమయంలో పామెలాకు రాసిన ఒక లేఖలోని ఈ భాగంతో పాఠకులు దీనిని పోల్చి చూడవచ్చు.

సమతలంగా మండుతున్న ఆ మంటల వరుసల మధ్య, మేము పతాకధారులు అని పిలిచే, నిప్పులో చుట్టబడిన పొడవైన, ఎండిపోయిన చెట్లు, వంద అడుగుల ఎత్తులో తమ మండుతున్న పతాకాలను ఊపుతూ ఉండేవి. అప్పుడు మేము ఆ దృశ్యం నుండి సరస్సు వైపు తిరగగలిగాము, మరియు దాని ఒడ్డున ఉన్న ప్రతి కొమ్మ, ఆకు, మరియు అగ్ని జ్వాలల జలపాతం ఒక మెరుస్తున్న, అగ్నిమయ అద్దంలో ప్రతిబింబించినట్లుగా స్పష్టంగా చూడగలిగాము. ఆ భయంకరమైన అగ్నిప్రమాదం యొక్క గర్జన, మరియు మా ఏకాంతమైన మరియు కొంత అసురక్షితమైన స్థానం (ఎందుకంటే మాకు ఆరు మైళ్ళ పరిధిలో ఎవరూ లేరు) కలిసి ఆ దృశ్యాన్ని చాలా ఆకట్టుకునేలా చేశాయి. అప్పుడప్పుడు మాలో ఒకరు తన నోటి నుండి పైపును తీసి, “అద్భుతం, అమోఘం!—అందంగా ఉంది—కానీ—సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుని సాక్షిగా, ఈ రాత్రి ఈ చిన్న ప్రదేశంలో మనం నిద్రపోవడానికి ప్రయత్నిస్తే, తెల్లవారుజాము వరకు మనం బ్రతకలేము!” అని అనేవారు.

ఇది కూడా మంచి రచనే, కానీ తరువాత అభివృద్ధి చెందే అలంకారం  పదబంధాల ఎంపిక ఇందులో లోపించింది. ఆ అగ్నిప్రమాదం టాహోకు వారి మొదటి యాత్రను ముగించింది, కానీ వారు మరికొన్ని యాత్రలు చేసి, ఇతర హక్కులను గుర్తించారు—ఆ హక్కులలో “ఇంటివాళ్లు,” అంటే మిస్టర్ మోఫెట్, జేమ్స్ లాంప్టన్, మరియు ఇతరులు కూడా ఉన్నారు. అదే జేమ్స్ లాంప్టన్ ఒకనాడు కల్నల్ సెల్లర్స్‌కు ఆదర్శంగా నిలిచాడు. స్పష్టంగా, ఆ తొలి రోజుల్లో శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌కు తన వ్యాపార సామర్థ్యంపై మంచి అభిప్రాయం ఉండేది, ఎందుకంటే అతను ఇలా రాశాడు:

మా కజిన్ జిమ్ నివసించడానికి ఇది సరైన ప్రదేశం. అతని దగ్గర మొదలుపెట్టడానికి $3,000 ఉంటే, ఇక్కడ $100,000 సంపాదించడానికి అతనికి ఆరు నెలలు కూడా పట్టదని నేను అనుకుంటున్నాను. అయినా, అతను తన కుటుంబాన్ని విడిచి వెళ్ళలేడనుకుంటాను.

అదే ఉత్తరంలో ఇంకాస్త ముందుకు వెళితే, సెల్లర్స్ (అమ్మకందారుడి) యొక్క ఉప్పొంగే ఆశావాదం వ్యక్తమవుతుంది.

యుద్ధం మమ్మల్ని వదిలేస్తే, మిస్టర్ మోఫెట్‌కు ఒక్క పైసా కూడా ఖర్చు కాకుండా, ఒక్క అణువంత శ్రమ కూడా లేకుండా మేము అతన్ని ధనవంతుడిని చేయగలమని అనుకునేంత నమ్మకం నాకు, ఓరియన్‌కు ఈ దేశంపై ఉంది.

ఈ ఉత్తరం అక్టోబర్ 25వ తేదీన వ్రాయబడింది,  దీనిని బట్టి ఈ సమయానికి గనుల హక్కులపై కొంత ఆసక్తి ఏర్పడిందని మనం గ్రహించవచ్చు.

మాకు సుమారు 1,650 అడుగుల గనుల భూమి ఉంది,  అది మంచిదని తేలితే, మిస్టర్ మోఫెట్ పేరు నమోదు చేయబడుతుంది, లేకపోతే వసంతకాలంలో నేను అతని కోసం “అడుగుల” భూమిని సంపాదించగలను.

చూడు పమేలా, అసలు సమస్య గనుల తవ్వకం కోసం భూమిని సంపాదించడంలో లేదు—ఎందుకంటే అక్కడ పుష్కలంగా ఉంది—కానీ అది దొరికిన తర్వాత, దానితో పని చేయడానికి కావలసిన డబ్బు సంపాదించడమే అసలు సమస్య.

అతను పమేలా యొక్క ఇద్దరు చిన్న పిల్లలైన, తన మేనకోడలు యానీ  బేబీ సామ్* గురించి ప్రస్తావిస్తూ, వారి కోసం భూములను నమోదు చేస్తానని వాగ్దానం చేశాడు—బహుశా అవి కలపకు సంబంధించిన హక్కులు కావచ్చు—ఎందుకంటే అప్పటికి గనుల విషయంలో అతనికి ఏమాత్రం ఆశాభావం లేదు. అది జరిగి చాలా కాలం అయింది. ఇప్పుడు టాహో భూమిని వేసవిలో నివసించే వారికి ప్లాట్ల వారీగా అమ్ముతున్నారు. ఆ హక్కులు ఈ రోజు అపారమైన సంపదగా ఉండేవి, కానీ విలువైన ఖనిజాల అన్వేషణలో ఉండే ఉన్మాదంలో అవన్నీ వెంటనే వదిలివేయబడి, మరచిపోయాయి.

* శామ్యూల్ ఇ. మోఫెట్, తర్వాతి కాలంలో ఒక ప్రసిద్ధ పాత్రికేయుడు మరియు సంపాదకుడు.

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్-23-8-26-ఉయ్యూరు.

శ్రీ పింగళి నాగేంద్ర రావు గారి చారిత్రాత్మక నాటకం .జేబున్నీసా. 1 వ భాగం.22.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.11 వ భాగం.22.8.26.

స్వంత  SONAR నిర్మించి ,4G,5G WI-FI లకు మార్గదర్శి అయిన తమ్లనాదుకు చెందినా ఎలెక్ట్రికల్ ఇంజనీర్ ,ప్రొఫెసర్ –పద్మభూషణ్ ఆరోగ్యస్వామి జె. పాల్‌రాజ్

ఆరోగ్యస్వామి జె. పాల్‌రాజ్ (జననం 14 ఏప్రిల్ 1944) ఒక భారతీయ ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్ , స్టాన్‌ఫోర్డ్ యూనివర్సిటీలోని ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో ప్రొఫెసర్ ఎమెరిటస్. ఆయన MIMO (మల్టిపుల్ ఇన్‌పుట్, మల్టిపుల్ అవుట్‌పుట్) వైర్‌లెస్ సాంకేతికతలో చేసిన కృషికి అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందారు.

పాల్‌రాజ్ 1944లో బ్రిటిష్ ఇండియాలోని కోయంబత్తూరు సమీపంలో ఉన్న పొల్లాచిలో జన్మించారు. ఆయన భారతదేశంలోని యెర్కాడ్‌లో ఉన్న మాంట్‌ఫోర్ట్ బాయ్స్ హై స్కూల్‌లో చదువుకున్నారు.

ఆయన 1961లో ఖడక్‌వాస్లాలోని నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీలో క్యాడెట్‌గా చేరారు మరియు 1965లో భారత నావికాదళంలో అధికారిగా నియమితులయ్యారు. పాల్‌రాజ్‌ను రెండు సంవత్సరాల పాటు (1969-1971) ఐఐటి ఢిల్లీకి డిప్యూట్ చేశారు. అక్కడ ఆయన ఇటో స్టోకాస్టిక్ కాలిక్యులస్ నుండి సాధనాలను ఉపయోగించి, గాస్సియన్ నాయిస్ ద్వారా కలుషితమైన డిఫ్యూజన్ సిగ్నల్స్ కోసం ఒక ఏకీకృత అంచనా సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. ఆయన 1973లో తన పిహెచ్.డి. పట్టాను పొందారు. స్టోకాస్టిక్ ఇంటిగ్రల్స్ యొక్క గణనీయత కారణంగా ఆయన థీసిస్ పనికి ఆచరణలో పెద్దగా ఉపయోగం లేదు.

భారతదేశంలో వృత్తి జీవితం

1972 నుండి 1974 వరకు, పాల్‌రాజ్ ఢిల్లీలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఒక బృందానికి నాయకత్వం వహించి, భారత నావికాదళ యుద్ధనౌకలపై అమర్చిన బ్రిటిష్-మూల యాంటీ-సబ్‌మెరైన్ సోనార్ టైప్ 170Bని పునఃరూపకల్పన చేశారు. కొత్తగా రూపొందించిన సోనార్‌ను భారత నౌకాదళంలో మోహరించారు. 1977 నుండి 1983 వరకు, అతను APSOH అభివృద్ధికి నాయకత్వం వహించాడు. ఇది ఒక పెద్ద ఉపరితల నౌక పాన్-ఒరామిక్ సోనార్, దీనిని భారత నౌకాదళంలో విస్తృతంగా మోహరించారు.

పాల్‌రాజ్ 1974 నుండి 1975 వరకు UKలోని లౌబరో యూనివర్సిటీలో,[citation needed] మరియు తరువాత 1983 నుండి 1986 వరకు USAలోని స్టాన్‌ఫోర్డ్ యూనివర్సిటీలో విజిటింగ్ స్కాలర్‌గా ఉన్నారు. స్టాన్‌ఫోర్డ్‌లో ఉన్నప్పుడు, అతను అధిక-రిజల్యూషన్ పారామీటర్ అంచనా కోసం ESPRIT అల్గారిథంను కనుగొన్నాడు. అతని ఆవిష్కరణ ఆధారంగా 90,000కు పైగా పరిశోధనా పత్రాలు ఉన్నాయి.

1987 1991 మధ్య, పాల్‌రాజ్ భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన మూడు జాతీయ ప్రయోగశాలలకు వ్యవస్థాపకుడిగా లేదా సహ-వ్యవస్థాపకుడిగా పనిచేశారు: సెంటర్ ఫర్ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ అండ్ రోబోటిక్స్, సెంట్రల్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీస్ ఫర్ భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ (రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ), సెంటర్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్ కంప్యూటింగ్ (ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ).

1991లో, నావికాదళ కమోడోర్ అయిన పాల్‌రాజ్, భారత నావికాదళం నుండి ముందస్తు పదవీ విరమణ చేసి, భారతదేశాన్ని విడిచిపెట్టి అమెరికాకు వెళ్లారు.

అమెరికాలో వృత్తి జీవితం

1991లో, పాల్‌రాజ్ స్టాన్‌ఫోర్డ్‌లో రీసెర్చ్ అసోసియేట్‌గా చేరారు తరువాత 1993లో ప్రొఫెసర్ (రీసెర్చ్)గా నియమితులయ్యారు. స్టాన్‌ఫోర్డ్‌కు వచ్చిన వెంటనే, ఆయన ఇప్పుడు MIMO (మల్టిపుల్ ఇన్‌పుట్, మల్టిపుల్ అవుట్‌పుట్) అని పిలువబడే సాంకేతికతను ప్రతిపాదించారు, ఇది సమాంతర ప్రాదేశిక ప్రవాహాలను ప్రసారం చేయడం ద్వారా డేటా రేట్లను పెంచుతుంది. MIMO పరిశోధనా సంస్థల నుండి, అలాగే పరిశ్రమ నుండి కూడా గణనీయమైన సందేహాలను ఎదుర్కొంది. కానీ MIMO వైర్‌లెస్ టెక్నాలజీని ప్రాథమికంగా మార్చివేసింది. అతని 1992 పేటెంట్‌లో, అతని పర్యవేక్షకుడైన థామస్ కైలాత్‌ను సహ-ఆవిష్కర్తగా పేర్కొన్నారు. ఈ పేటెంట్ ప్రారంభంలో బ్రాడ్‌కాస్ట్ టీవీని ఒక అనువర్తనంగా హైలైట్ చేయడంతో పాటు, మొబైల్ వైర్‌లెస్ కమ్యూనికేషన్స్‌లో దాని వినియోగాన్ని కూడా చర్చించింది.

స్టాన్‌ఫోర్డ్‌లో, పాల్‌రాజ్ 2010లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు స్మార్ట్ యాంటెన్నాస్ రీసెర్చ్ గ్రూప్‌కు నాయకత్వం వహించారు. 1990లలో MIMO వైర్‌లెస్‌లో అతిపెద్దదైన అతని బృందం, 2004 వరకు ఈ అంశంపై వార్షిక వర్క్‌షాప్‌ను నిర్వహించింది. అతను మరియు అతని విద్యార్థులు MIMO వైర్‌లెస్‌పై మొదటి పాఠ్యపుస్తకాన్ని రచించారు మరియు అతని స్టార్టప్‌లలోని సహోద్యోగులతో కలిసి, 300కు పైగా పరిశోధన ప్రచురణలకు మరియు 154 పేటెంట్లకు సహ-ఆవిష్కరణలకు దోహదపడ్డారు.

MIMO టెక్నాలజీని అభివృద్ధి చేయడానికి మరియు వాణిజ్యీకరించడానికి పాల్‌రాజ్ మొదటి రెండు కంపెనీలను స్థాపించారు:

ఐయోస్పాన్ వైర్‌లెస్ (1998-2003): MIMOను OFDM మాడ్యులేషన్‌తో కలిపి ఒక సెల్యులార్ వైర్‌లెస్ సిస్టమ్‌ను అభివృద్ధి చేసింది. స్థిర/సంచార యాక్సెస్ కోసం రూపొందించబడిన ఈ MIMO-OFDMA సాంకేతికత, ఆధునిక 4G/5G మరియు Wi-Fi నెట్‌వర్క్‌లకు పునాది నిర్మాణంగా మారింది. డాట్-కామ్ బబుల్ తర్వాత, అదనపు వెంచర్ ఫైనాన్సింగ్‌ను సమీకరించడం కష్టమైంది, మరియు 2003లో ఐయోస్పాన్ ఆస్తులను ఇంటెల్ కార్పొరేషన్ కొనుగోలు చేసింది, ఇది తన గ్లోబల్ 4G WiMAX కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించడానికి ఈ సాంకేతికతను ఉపయోగించింది.

బీసీమ్ కమ్యూనికేషన్స్ (2004-2010): 4G WiMAX మోడెమ్ సెమీకండక్టర్లను అభివృద్ధి చేసింది, బ్రాడ్‌కామ్ కార్పొరేషన్ తన 4G LTE వ్యాపారాన్ని నిర్మించడానికి దీనిని కొనుగోలు చేయడానికి ముందు ప్రపంచ మార్కెట్ వాటాలో 65% కైవసం చేసుకుంది.

స్టాన్‌ఫోర్డ్ నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత మరియు MIMOలో రెండు దశాబ్దాల పని తర్వాత, పాల్‌రాజ్ తన వ్యవస్థాపక కార్యకలాపాలను కొనసాగించారు. 2014లో, పెద్ద వైఫై నెట్‌వర్క్‌లను నిర్వహించే IT బృందాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి డేటా సైన్స్‌ను చేర్చిన సాధనాలను అభివృద్ధి చేయడానికి అతను రాసా నెట్‌వర్క్స్‌ను స్థాపించాడు. రాసాను 2016లో HPE కొనుగోలు చేసింది మరియు దాని సాంకేతికతను అరుబా/HPE వైఫై ఉత్పత్తులతో అనుసంధానించారు.

సలహాదారు పాత్రలు

తన ప్రాథమిక పరిశోధన మరియు వ్యవస్థాపక ప్రయత్నాలకు అతీతంగా, పాల్‌రాజ్ అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మరియు భారతదేశంలోని కంపెనీలు మరియు వెంచర్ సంస్థలకు కన్సల్టెంట్, సలహాదారు మరియు బోర్డు సభ్యుడిగా పనిచేశారు. ఇందులో బ్రాడ్‌కామ్ కార్పొరేషన్, మరియు సెలెస్టా క్యాపిటల్ లకు సీనియర్ సలహాదారుగా పనిచేయడం కూడా ఉంది. ఆయన మార్కోనీ సొసైటీ బోర్డులో పనిచేశారు. పాల్‌రాజ్ ప్రభుత్వాలకు సాంకేతిక విధానంపై సలహా ఇచ్చారు. ఉదాహరణకు, దేశంలో సెమీకండక్టర్ మరియు సిస్టమ్స్ పరిశ్రమను నిర్మించేందుకు భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన కార్యక్రమంపై ఆయన ప్రస్తుతం ఆ ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేస్తున్నారు.

అవార్డులు మరియు గుర్తింపులు

రాయల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్: ప్రిన్స్ ఫిలిప్ మెడల్[19]

ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ: ఫారడే మెడల్[20]

యుఎస్ పేటెంట్ ఆఫీస్ – నేషనల్ ఇన్వెంటర్స్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్ (యుఎస్ఎ): సభ్యుడు[21]

మార్కోని సొసైటీ: మార్కోని ప్రైజ్ మరియు ఫెలోషిప్[22]

IEEE: అలెగ్జాండర్ గ్రాహం బెల్ మెడల్[23]

భారత ప్రభుత్వం: పద్మభూషణ్[24]

జాతీయ అకాడమీలు మరియు ఫెలోషిప్‌లు

సభ్యుడు, అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్[25]

వైర్‌లెస్ హిస్టరీ ఫౌండేషన్: హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్ సభ్యుడు[26]

విదేశీ సభ్యుడు, చైనీస్ అకాడమీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్[27]

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -22-8-26-ఉయ్యూరు .

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.9 వ భాగం.22.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.272 వ భాగం.22.8.26.

అమెరిక స్వర్ణయుగ సాహిత్య కీర్తిపతాక మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -9

XXVI

పెన్సిల్వేనియా” విషాదం

కెప్టెన్ క్లైన్‌ఫెల్టర్ తన స్టీర్స్‌మన్‌కు ‘ఎ. టి. లేసీ’ అనే ఓడలో ప్రయాణించడానికి అనుమతిని ఇప్పించాడు. ఆ ఓడ ‘పెన్సిల్వేనియా’ బయలుదేరిన రెండు రోజుల తర్వాత బయలుదేరింది. ఇది సంతోషకరమైన విషయమే, ఎందుకంటే బార్ట్ బోవెన్ ఆ చక్కని పడవకు కెప్టెన్ అయ్యాడు. ‘లేసీ’ ఓడ మిసిసిపీలోని గ్రీన్‌విల్ వద్ద ఆగింది,  రేవు నుండి ఒక స్వరం ఇలా అరిచింది:

“మెంఫిస్‌కు కొంచెం దిగువన, షిప్ ఐలాండ్ వద్ద ‘పెన్సిల్వేనియా’ పేలిపోయింది! నూట యాభై మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు!”

అక్కడ ఇంకేమీ తెలుసుకోలేకపోయారు, కానీ ఆ సాయంత్రం నెపోలియన్‌లో, మెంఫిస్‌కు చెందిన ఒక అదనపు వ్యక్తి కొన్ని వివరాలను నివేదించాడు. గాయపడకుండా తప్పించుకున్న వారిలో ఒకరిగా హెన్రీ క్లెమెన్స్ పేరు ప్రస్తావించబడింది. నదిలో ఇంకా పైకి వెళ్ళాక, వారికి తర్వాతి కాలంలో మరో అదనపు వ్యక్తి దొరికాడు. హెన్రీ పేరు మళ్ళీ ప్రస్తావించబడింది; ఈసారి కోలుకోలేనంతగా కాలిన గాయాలయ్యాయని తెలిపారు. వారు మెంఫిస్ చేరుకునేసరికి వారికి చాలా వివరాలు తెలిశాయి: జూన్ మధ్యలో ఒక వెచ్చని ఉదయం ఆరు గంటలకు, మెంఫిస్‌కు అరవై మైళ్ల దిగువన ఒక పెద్ద పడవ నుండి కలపను ఎక్కిస్తుండగా, పెన్సిల్వేనియా పడవలోని ఎనిమిది బాయిలర్లలో నాలుగు అకస్మాత్తుగా భయంకరమైన పరిణామాలతో పేలిపోయాయి. పడవ ముందు భాగమంతా ఎగిరిపోయింది. చాలా మంది అక్కడికక్కడే మరణించారు; ఇంకా చాలా మంది కాలిన గాయాలతో, అంగవైకల్యంతో మరణించారు. ఒక తరానికి పైగా మిసిసిపీ నదిని మృత్యు, కన్నీటి నదిగా మార్చిన ఆ నిస్సహాయమైన, సామూహిక స్టీమ్‌బోట్ మారణకాండలలో ఇది ఒకటి.

శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ తన సోదరుడిని ఒక తాత్కాలిక ఆసుపత్రి—ఒక పబ్లిక్ హాల్—నేలపైన ఒక పరుపు మీద పడుకుని ఉండగా కనుగొన్నాడు. అతని చుట్టూ ఎంతో కొంత తీవ్రంగా గాయపడిన ముప్పై మందికి పైగా ఉన్నారు. హెన్రీ ఆవిరిని పీల్చాడని, అతని శరీరం తీవ్రంగా కాలిపోయిందని అతనికి చెప్పారు. అతని పరిస్థితి నిస్సహాయంగా పరిగణించబడింది.

ఆ పేలుడు ధాటికి నదిలోకి కొట్టుకుపోయిన వారిలో హెన్రీ ఒకడు. అతను కేవలం కొన్ని వందల గజాల దూరంలో ఉన్న ఒడ్డు వైపు ఈదడం మొదలుపెట్టాడు, కానీ వెంటనే, తనకు నొప్పి లేకపోవడంతో మరియు తనకు ఏమీ కాలేదని నమ్మి, ఇతరులను రక్షించడంలో సహాయం చేయడానికి వెనుదిరిగాడు. ఆ తర్వాత అతను ఏమి చేశాడో స్పష్టంగా తెలియరాలేదు. ఆ నౌకకు నిప్పంటుకుంది; రక్షించబడిన వారిని, ఇంకా ఆ శిధిలాలకు జతచేయబడి ఉన్న పెద్ద చెక్క పడవలోకి తీసుకువెళుతున్నారు. ఆ మంటలు త్వరలోనే తీవ్రరూపం దాల్చడంతో, రక్షకులు మరియు కాపాడగలిగిన వారందరూ ఆ చెక్క పడవలోకి కొట్టుకుపోయారు. అప్పుడు ఆ పడవను కత్తిరించి వేరు చేసి ఒడ్డుకు చేర్చారు. అక్కడ, సహాయం వచ్చే వరకు ఆ బాధితులు చాలా గంటలపాటు మండుటెండలో పడి ఉండవలసి వచ్చింది. ఆ సమయానికి స్పృహ కోల్పోయిన వారిలో హెన్రీ కూడా ఒకడు. బహుశా మొదట అతనికి నిజంగా ఎలాంటి గాయాలు కాలేదేమో, కానీ రక్షణ చర్యలో వేడినీటి వలన చర్మం కాలిపోయిందేమో; ఆ విషయం ఎప్పటికీ తెలియదు.

ఈ విషయాలు విన్న అతని సోదరుడు తీవ్రమైన వేదన, పశ్చాత్తాపంలో మునిగిపోయాడు. జరిగిన ప్రతీదానికీ తననే నిందించుకున్నాడు; పడవలో హెన్రీ ఉన్నందుకు; ఇతరుల భద్రత గురించి సలహా ఇచ్చినందుకు; ఆ బాలుడికి సహాయం చేసి, రక్షించడానికి తాను అక్కడ ఉండగలిగినప్పుడు తాను లేనందుకు. వెంటనే తన తల్లికి, సోదరికి రమ్మని టెలిగ్రాఫ్ పంపాలనుకున్నాడు, కానీ వైద్యులు అతన్ని ఆగమని ఒప్పించారు—ఎందుకో అతనికి ఎప్పటికీ తెలియదు. అతను ఆ విపత్తు గురించి ఓరియన్‌కు కబురు పంపాడు. ఆ సమయానికి ఓరియన్ కియోకుక్‌లో తన ఆస్తులను అమ్ముకుని, తూర్పు టెన్నెస్సీలో న్యాయశాస్త్రం చదువుతున్నాడు; ఆ తర్వాత అతను హెన్రీని తిరిగి బ్రతికించే దాదాపు అసాధ్యమైన పనిని చేపట్టాడు. మెంఫిస్‌కు చెందిన చాలామంది మహిళలు నర్సులుగా పనిచేస్తున్నారు, వారిలో ఒకరైన మిస్ వుడ్, ఆ బాలుడి యవ్వనానికి, ఆకట్టుకునే రూపానికి ఆకర్షితురాలై, ఆ తీవ్రమైన ప్రయత్నంలో పాలుపంచుకుంది. కొంతమంది వైద్య విద్యార్థులు వైద్యులకు సహాయం చేయడానికి వచ్చారు, మరియు వారిలో ఒకరు హెన్రీ విషయంలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపారు. మెంఫిస్‌కు చెందిన పాత వైద్యుడు డాక్టర్ పేటన్, ఇంతటి శ్రద్ధ తీసుకుంటే ఆ బాలుడు బ్రతకవచ్చని ప్రకటించారు.

కానీ నాలుగవ రాత్రికి అతను చనిపోతున్నాడని భావించారు. దుఃఖంతో, నిరీక్షణ ఒత్తిడితో సగం స్పృహలో ఉన్న శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, టెన్నెస్సీలో ఉన్న తన తల్లికి మరియు తన వదినకు లేఖ రాశాడు. ఓరియన్ క్లెమెన్స్ భార్యకు రాసిన లేఖ భద్రపరచబడింది.

మెంఫిస్, టెన్నెస్సీ, శుక్రవారం, జూన్ 18, 1858.

ప్రియమైన సోదరి మోలీ,—ఈ ఉత్తరం నీకు చేరేలోపే నా ప్రియమైన హెన్రీ—నా ముద్దుల కొడుకు, నా గర్వం, నా కీర్తి, నా సర్వస్వం—తన నిష్కళంకమైన జీవితాన్ని ముగించి ఉంటాడు,  నా జీవితపు వెలుగు గాఢాంధకారంలో ఆరిపోయి ఉంటుంది. మూడు రోజుల భయానక సంఘటనలు నన్ను ముంచెత్తాయి—అవి నా యవ్వనాన్ని నాశనం చేసి, నా సమయానికి ముందే నన్ను ముసలివాడిని చేశాయి. మోలీ, ఈ రాత్రి నా తలలో తెల్ల వెంట్రుకలు కనిపిస్తున్నాయి. నలభై ఎనిమిది గంటల పాటు, కాలిపోయి, గాయాలతో ఉన్నా ఏమీ ఫిర్యాదు చేయని నా పేద సోదరుడి పక్కన నేను శ్రమపడ్డాను, ఆపై నా ఆశాకిరణం ఆరిపోయి నన్ను నిరాశ అనే చీకటిలో వదిలేసింది. పెన్సిల్వేనియా పేలిపోయినప్పుడు నేను అందులో లేనందుకు, మనుషులు నా చేయి పట్టుకుని అభినందిస్తూ, నన్ను “అదృష్టవంతురాలివి” అని పిలుస్తారు! దేవుడు వారిని క్షమించుగాక, ఎందుకంటే వారు ఏమి మాట్లాడుతున్నారో వారికి తెలియదు.

పెన్సిల్వేనియా నౌక నార్త్ ఓర్లియన్స్ నుండి బయలుదేరడానికి ఐదు నిమిషాల ముందు నేను దానిలో ఉన్నాను,  నేను నీకు నిజం చెప్పాలి, మోలీ—ఆ భయంకరమైన విపత్తులో మూడు వందల మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. కానీ భూమ్మీద అత్యంత శ్రేష్ఠమైన నగరమైన మెంఫిస్‌ను దేవుడు దీవించుగాక. ఈ నిరుపేద, బాధిత ప్రాణుల పట్ల అది తన కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చింది—ముఖ్యంగా హెన్రీ పట్ల, ఎందుకంటే అతనికి ఇతరులందరికంటే ఐదు—కాదు, పది, పదిహేను, ఇరవై రెట్లు ఎక్కువ శ్రద్ధ మరియు సంరక్షణ లభించింది. మెంఫిస్‌లోనే అత్యుత్తమ వైద్యుడైన డాక్టర్ పేటన్ (ఆయన వెబ్‌స్టర్ చిత్రాలలోని అచ్చం అలాగే ఉంటారు), 36 గంటల పాటు అతని పక్కనే కూర్చున్నారు. ఆ గదిలో కాలిన గాయాలతో 32 మంది ఉన్నారు, మరియు మీరు డాక్టర్ పేటన్‌ను అనుసరించి, ఆయన వెళుతున్నప్పుడు ప్రతి ఒక్కరూ “స్వర్గపు దేవుడు మిమ్మల్ని దీవించుగాక, డాక్టర్!” అని గొణుగుకోవడం వినగలిగితే, నేను వర్ణించగలిగే దానికంటే ఆయన గురించి మీకే బాగా తెలుస్తుంది. మహిళలు కూడా బాగానే ఉన్నారు. మన సెకండ్ మేట్, ఒక అందమైన, ఉదాత్త హృదయం గల యువకుడు, మరణిస్తాడు. నిన్న, పదిహేనేళ్ల ఒక అందమైన అమ్మాయి బిడియంగా అతని పక్కన వంగి, ఒక అందమైన పూలగుత్తిని అందించింది. బాధపడుతున్న ఆ పేద బాలుడి కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి, అతని పెదవులు వణుకుతూ మెల్లగా “దేవుడు మిమ్మల్ని దీవించుగాక, అమ్మా,” అని పలికి, కన్నీరు పెట్టుకున్నాడు. ఆ విషయాన్ని మర్చిపోకూడదని, తన కోసం ఒక కార్డుపై ఆమె పేరు రాయించుకున్నాడు.

మోలీ, నా కోసం ప్రార్థించు,  పాపం చేయని నా సోదరుడి కోసం కూడా ప్రార్థించు.

నీ దురదృష్టవంతుడైన సోదరుడు,

శామ్ల్. ఎల్. క్లెమెన్స్.

చివరగా—నేను హెన్రీ వచ్చిన రెండు రోజుల తర్వాత ఇక్కడికి వచ్చాను.

కానీ, అయ్యో, ఇది అంతటితో అయిపోలేదు, అత్యంత దారుణమైనది కూడా కాదు. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ పశ్చాత్తాపపు పాత్ర ఎప్పుడూ నిండి పొంగిపోతూనే ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. అతని జీవితాంతం చేదు అనుభవాన్ని మిగిల్చిన ఆ చివరి ముసాయిదా, ప్రమాదం జరిగిన ఆరవ రాత్రి—హెన్రీ చనిపోయిన రాత్రి—రచించబడింది. దాన్ని రాయడానికి అతనికి ఎప్పుడూ మనసు రాలేదు. దాని గురించి అతను రెండుసార్లు తప్ప మరెప్పుడూ మాట్లాడినట్లు ఎవరికీ తెలియదు.

పైన పేర్కొన్న లేఖను పోస్ట్ చేసిన వెంటనే హెన్రీ కోలుకున్నాడు, మరియు ఆ రోజు, మరుసటి రోజు నెమ్మదిగా మెరుగుపడ్డాడు: ఆరవ రాత్రి సుమారు పదకొండు గంటలకు డాక్టర్ పేటన్ వచ్చి జాగ్రత్తగా పరీక్షించారు. అతను ఇలా అన్నాడు:

“అతనికి ప్రమాదం తప్పిందని, త్వరగా కోలుకుంటాడని నేను నమ్ముతున్నాను. రాత్రిపూట అతను అశాంతంగా ఉండే అవకాశం ఉంది; ఇతరుల మూలుగులు, ఆందోళనలు అతనికి ఇబ్బంది కలిగిస్తాయి. అది లేకుండా అతను విశ్రాంతి తీసుకోలేకపోతే, బాధ్యతలో ఉన్న వైద్యుడికి చెప్పి, అతనికి ఎనిమిదింట ఒక వంతు గ్రెయిన్ మార్ఫిన్ ఇవ్వండి.”

ఆ అబ్బాయి రాత్రిపూట మేల్కొన్నాడు,  బాధపడుతున్న ఇతర వ్యక్తుల ఫిర్యాదులతో కలత చెందాడు. అతని సోదరుడు, మార్ఫిన్ గురించి డాక్టర్ చెప్పిన విషయాన్ని బాధ్యతలో ఉన్న యువ వైద్య విద్యార్థికి చెప్పాడు. కానీ అప్పుడు మార్ఫిన్ ఒక కొత్త మందు; ఆ విద్యార్థి సంశయిస్తూ ఇలా అన్నాడు:

“నా దగ్గర కొలవడానికి పద్ధతి లేదు. ఎనిమిదింట ఒక వంతు గ్రెయిన్ ఎంత ఉంటుందో నాకు తెలియదు.”

హెన్రీ పరిస్థితి వేగంగా క్షీణించింది—మరింత ఎక్కువగా అశాంతంగా మారాడు. ఆ బాధతో అతని సోదరుడు పిచ్చివాడిలా అయిపోయాడు. అతను వైద్య విద్యార్థి వద్దకు వెళ్ళాడు.

“మీరు మందుల గురించి చదివి ఉంటే,” అతను అన్నాడు, “మీరు ఎనిమిదింట ఒక వంతు గ్రెయిన్ మార్ఫిన్‌ను అంచనా వేయగలగాలి.”

ఆ యువకుడి ధైర్యం మితిమీరింది. అతను లొంగిపోయి, పాత పద్ధతిలో, కత్తి మొన మీద, అది సరైన మోతాదు అని తాను నమ్మినదాన్ని గరిటతో బయటకు తీశాడు. హెన్రీ వెంటనే గాఢ నిద్రలోకి జారుకున్నాడు. తెల్లవారకముందే అతను మరణించాడు. అతను బ్రతికే అవకాశం చాలా తక్కువగా ఉండేది, మరియు అతని మరణం తప్పనిసరిగా ఆ మందు వల్ల సంభవించలేదు, కానీ తనను తాను నిందించుకోవడంలో ఏమాత్రం వెనుకాడని శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, తన జీవితాంతం ఆ భారాన్ని మోశాడు.

ఆ బాలుడిని శవాల గదికి తీసుకువెళ్లడం అతను చూశాడు, ఆ తర్వాత దీర్ఘకాలిక దుఃఖం, నిద్రలేని పగళ్లు, రాత్రులు, అంతం సమీపిస్తోందన్న భయంకరమైన వాస్తవం అతన్ని ఆవరించాయి. మెంఫిస్‌కు చెందిన ఒక పౌరుడు అతన్ని ఒకరకమైన మత్తులో తనతో పాటు తీసుకువెళ్లి, తన ఇంట్లో ఒక పడక ఇచ్చాడు, అక్కడ అతను అలసట మరియు లొంగిపోవడంతో కూడిన మత్తులోకి జారుకున్నాడు. అతను మేల్కొనడానికి చాలా గంటలు పట్టింది; చివరకు మేల్కొన్నప్పుడు, అతను దుస్తులు ధరించి హెన్రీ పడుకున్న చోటికి వెళ్ళాడు. మృతుల కోసం ఏర్పాటు చేసిన శవపేటిక రంగు వేయని చెక్కతో చేయబడింది, కానీ హెన్రీ క్లెమెన్స్ యొక్క యవ్వనం  ఆకర్షణీయమైన ముఖం ఒక ప్రత్యేక ఆసక్తిని రేకెత్తించాయి. మెంఫిస్ మహిళలు అరవై డాలర్ల నిధిని పోగుచేసి అతనికి ఒక లోహపు పెట్టెను కొనిచ్చారు. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ లోపలికి వచ్చి, తన సోదరుడు కలలో చూసినట్లే పడి ఉండటం చూశాడు. కేవలం మధ్యలో ముదురు ఎరుపు రంగు ఉన్న తెల్లని పూల గుత్తి మాత్రమే లేదు. అతను అక్కడే నిలబడి ఉండగా ఆ విషయం స్పష్టమైంది, ఎందుకంటే సరిగ్గా అదే క్షణంలో ఒక వృద్ధురాలు ఒక పెద్ద తెల్లని పూల గుత్తితో లోపలికి వచ్చింది, దాని మధ్యలో ఒకే ఒక ఎర్ర గులాబీ ఉంది.

ఓరియన్ టెన్నెస్సీ నుండి వచ్చాడు,  ఆ సోదరులు తమ దుఃఖభారాన్ని సెయింట్ లూయిస్‌కు, ఆ తర్వాత అతని పాత ఇల్లు అయిన హానిబాల్‌కు తీసుకువెళ్లారు. ఈ అందమైన బాలుడి మరణం, అతనికి తెలిసిన సమాజానికి తీరని దుఃఖాన్ని కలిగించింది, ఎందుకంటే అతను అందరికీ ఇష్టమైనవాడు.

* హెన్రీ క్లెమెన్స్ పాత్ర చిత్రణ గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి, ఓరియన్ క్లెమెన్స్ మిస్ వుడ్‌కు రాసిన లేఖను చదవగలరు. గత సంపుటి చివరన ఉన్న అనుబంధం A చూడండి.

హానిబాల్ నుండి ఆ కుటుంబం సెయింట్ లూయిస్‌లోని పామెలా ఇంటికి తిరిగి వచ్చింది. అక్కడ ఒక రాత్రి ఓరియన్ తన సోదరుడు మూలుగుతూ, దుఃఖిస్తూ తన గదిలో అటూ ఇటూ తిరగడం విన్నాడు. కొద్దిసేపటికే శామ్, ఓరియన్ ఉన్న చోటికి వచ్చాడు. తాను ఇక దాన్ని భరించలేనని, “ఎవరికైనా చెప్పాలి” అని అతను అన్నాడు.

ఆ తర్వాత, ఆ చివరి విషాద రాత్రి జరిగిన కథనమంతా కుమ్మరించాడు. అతని తర్వాతి జీవితంలో దానికి చాలా ప్రాముఖ్యత ఉన్నందున, ఆ కథను ఇక్కడ పొందుపరచడం జరిగింది. అది మానవ బలహీనతలు, పొరపాట్ల పట్ల అతని సహజ కరుణను మరింతగా పెంచింది. అదే సమయంలో, స్కాట్లాండ్‌కు చెందిన మాక్‌ఫార్లేన్ అతనిలో నాటిన దురభిప్రాయాన్ని మరింత బలపరిచింది.

XXVII

పైలట్

ఆ యువ పైలట్, తాను ప్రేమించిన జార్జ్ ఈలర్ వద్ద స్టీర్స్‌మన్‌గా నదికి తిరిగి వచ్చాడు, మరియు అదే సంవత్సరం సెప్టెంబరులో మిసిసిపీ నది పైలట్‌గా పూర్తి లైసెన్సును పొందాడు.* ఈ సమయానికి బిక్స్బీ తిరిగి వచ్చాడు, మరియు వారు మళ్ళీ కలిశారు, మొదట క్రెసెంట్ సిటీలో, తరువాత న్యూ ఫాల్స్ సిటీ అనే ఒక చక్కని కొత్త పడవలో. బిక్స్బీ తిరిగి వచ్చినప్పుడు క్లెమెన్స్ ఇంకా స్టీర్స్‌మన్‌గానే ఉన్నాడు; కానీ అతని లైసెన్సు మంజూరైన వెంటనే (సెప్టెంబర్ 9, 1858) అతని పాత అధిపతి అతన్ని పూర్తి భాగస్వామిగా తీసుకున్నాడు.

* ‘లైఫ్ ఆన్ ది మిసిసిపీ’లో అతను తన శిక్షణ కాలాన్ని రెండు నుండి రెండున్నర సంవత్సరాలుగా పేర్కొన్నాడు; కానీ పత్ర ఆధారాలు మరియు మిస్టర్ బిక్స్బీ సాక్ష్యం ప్రకారం ఆ శిక్షణ కాలం పద్దెనిమిది నెలలు.

చివరకు అతను పైలట్ అయ్యాడు. పద్దెనిమిది నెలల్లో అతను తన మెదడులోని అస్థిరమైన గణాంకాలన్నింటినీ నిక్షిప్తం చేసుకుని, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని మరియు ధైర్యాన్ని సంపాదించుకున్నాడు, అవి అతన్ని ఎన్నుకోబడిన వారిలో ఒకడిగా, నదీ సార్వభౌముడిగా మార్చాయి. సెయింట్ లూయిస్ మరియు న్యూ ఓర్లీన్స్ మధ్య ఉన్న ఆ అంతులేని మైళ్ళలో ప్రతి అడ్డంకి, ఒడ్డు, ఎండిన చెట్టు, పగడపు దిబ్బ, ప్రతి చీలిక, ప్రవాహం, నీటి లోతు—పగలు, రాత్రి అనే తేడా లేకుండా మొత్తం కథ అతనికి తెలుసు. అతను చీకటిలో ప్రమాదాన్ని పసిగట్టగలడు; అతను నీటి ఉపరితలాన్ని తెరిచిన పేజీలా చదవగలడు. ఇరవై మూడు సంవత్సరాల వయస్సులో, అతను సంపూర్ణ సార్వభౌమాధికారం విషయంలో అన్నింటినీ మించిన వృత్తిని సంపాదించాడు  అప్పటి అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు సంపాదించిన దానికి సమానమైన ఆదాయాన్ని సంపాదించిపెట్టాడు. అబ్బాయిలు సాధారణంగా ఆ వయస్సులో కళాశాల విద్యను పూర్తి చేస్తారు, కానీ శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ తలలో నిక్షిప్తమై ఉన్నటువంటి అపారమైన ఆచరణాత్మక సమాచారం  శిక్షణతో, లేదా అతనికున్న మానవ స్వభావ పరిజ్ఞానంతో, ప్రపంచంతో పోరాటానికి అతనికున్న సన్నద్ధతతో ఏ అబ్బాయి కూడా కళాశాల విద్యను పూర్తి చేసి ఉండటం అసంభవం.

“అతను కేవలం పైలట్ మాత్రమే కాదు, ఒక మంచి పైలట్ కూడా.” ఇవి హోరేస్ బిక్స్‌బీ మాటలు, ఆయన ఇంకా ఇలా అన్నారు:

“ఈ రోజుల్లో సామ్ యొక్క పైలటింగ్ (నౌకా నిర్వహణ) సామర్థ్యాన్ని తక్కువ చేసి మాట్లాడటం ఒక ఫ్యాషన్‌గా మారింది. సామ్ నదిపై పనిచేసే రోజులు గడిచిన తర్వాత పుట్టి, అతన్ని ఎప్పుడూ చూడని వారు కూడా, సామ్ గొప్ప పైలట్ కాదని చెబుతుంటారు. వారిలో చాలామంది అసలు అతను పైలటే కాదని కూడా అంటారు. వాస్తవానికి, సామ్ ఒక అద్భుతమైన పైలట్. మిసిసిపీ నదిపై నౌకను నడపడానికి ఇప్పటికంటే ఎంతో ఎక్కువ తెలివితేటలు, నైపుణ్యం  శ్రద్ధ అవసరమైన రోజుల్లో అతను పనిచేశాడు. ఆ రోజుల్లో నదీ తీరంలో సిగ్నల్ లైట్లు గానీ, నౌకలపై సెర్చ్‌లైట్లు గానీ ఉండేవి కావు; అంతా అంధకారంలోనే సాగేది. నీటి అడుగున అడ్డంకులు (snags), కదులుతూ ఉండే ఇసుక తిన్నెలు మరియు మారుతూ ఉండే తీరప్రాంతాలు ఉన్న నదిలో, చీకటిగానూ పొగమంచుతోనూ నిండిన రాత్రి వేళల్లో, పైలట్ తీసుకునే నిర్ణయం సంపూర్ణమైన ఖచ్చితత్వంతో కూడి ఉండాల్సి వచ్చేది.”

అతని దగ్గర ఇప్పుడు తగినంత డబ్బు ఉంది. అతను తన తల్లికి ఉదారంగా ఆర్థిక సహాయం చేయగలిగేవాడు, అలాగే చేసేవాడు కూడా. అతను ఒరియన్‌కు కూడా డబ్బు  సలహాల ద్వారా సహాయం చేశాడు. ఆ సంవత్సరం చివరలో రాసిన ఒక లేఖ ద్వారా అప్పటి పరిస్థితులు మనకు తెలుస్తాయి. ఒరియన్ తన భవిష్యత్తు అవకాశాల గురించి ఆందోళన చెందుతూ ఉండగా, తన కొత్త హోదాలో దృఢంగానూ ఉత్సాహంగానూ ఉన్న ఆ యువ పైలట్, అతన్ని తిరిగి నిలకడైన ప్రయత్నాలు చేయమని ప్రోత్సహిస్తాడు:

“చురుకుదనం లేదా శక్తి (energy) లేని ప్రభుత్వం అంటే ఏమిటి? —అని అతను అంటాడు—. అలాగే శక్తి లేని మనిషి అంటే ఏమిటి? ఏమీ కాదు—అసలు ఏమీ కాదు. ‘పారడైజ్ లాస్ట్’ (Paradise Lost) కావ్యంలో అత్యంత గొప్ప విషయం ఏమిటి? ఆ దుష్ట నాయకుడి (Arch-Fiend) భయంకరమైన శక్తి! నెపోలియన్ వ్యక్తిత్వంలో గొప్ప లక్షణం ఏమిటి? అతనిని ఎవరూ జయించలేని శక్తి! మనిషికి లభించిన గుణాలన్నింటినీ పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, మనం అతని శక్తికే అత్యధిక ప్రశంసలు ఇస్తాము. ఒకవేళ నేను అన్యమతస్థుడిని అయితే, ఈ రోజు నేను ‘శక్తి’కి ఒక విగ్రహాన్ని నిర్మించి, దాని ముందు సాష్టాంగపడి పూజించేవాడిని!

ఒక మనిషి—అంటే నువ్వు—ఒక కార్యాచరణను చేపట్టి, ఎంతటి ఆటంకాలు ఎదురైనా సరే, దానిని చివరి వరకు కొనసాగించాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.”

అప్పటికే ఒరియన్ మరియు అతని భార్య కీయోకుక్ (Keokuk)కు తిరిగి వచ్చి, ఏదైనా వ్యాపార అవకాశం కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉన్నారు.

పైలట్‌గా పనిచేస్తున్న అతని సోదరుడు, అతనికి ధైర్యం చెబుతూ సలహాలు ఇస్తూ ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు లేఖలు రాశాడు. అక్కడక్కడా అతను హెన్రీ మరణం అనే విషాదం గురించి, అది తన జీవితంపై వేసిన నీడ గురించి ప్రస్తావించాడు; కానీ అతను యువకుడు, అతను విజయవంతమైనవాడు, అతని ఉత్సాహం సహజంగానే ఉప్పొంగేది. యవ్వనం, ఆరోగ్యం, విజయం వల్ల కలిగే ఆనందంలో, అతను అప్పుడప్పుడు మానవునికి సహజమైన మార్గమైన ఆత్మ-ప్రశంసను వెలిబుచ్చుతాడు. అతను ఈ బలహీనతను ప్రదర్శించడమే కాకుండా, తనదైన స్వేచ్ఛతో దానిని ఒప్పుకుంటాడు.

అన్ని విషయాలను కలిపి చూస్తే, నేను దురదృష్టవంతుడినని కాకుండా అదృష్టవంతుడినే అని అనిపించడం మొదలైంది—ఈ భావనను స్వీకరించడానికి నేను చాలా ఆలస్యం చేశాను. మొన్న రాత్రి నేను ఒక తుఫాను కారణంగా వెనక్కి తిరగబోయాను, కానీ ఎక్కడైనా ప్రశాంతమైన ఒడ్డు దొరుకుతుందని నిర్ణయించుకున్నాను. నేను ఐదు మైళ్ల దిగువన దిగాను. తుఫాను వచ్చి, వెళ్లిపోయింది, మాకు ఎలాంటి హాని చేయలేదు. మొన్న పైకి వచ్చి, నేను మొదట ఎంచుకున్న ప్రదేశాన్ని చూస్తే, ఒడ్డున ఉన్న సగం చెట్లు ముక్కలైపోయాయి. అలాంటి సుడిగాలిలో మేము 5 నిమిషాలు కూడా బ్రతికి ఉండలేము. మిగతా యువ పైలట్లందరూ ఖాళీగా ఉండగా, నాకు ఒక స్థానం దొరకడం కూడా నా అదృష్టమే. నా జీవితంలో ఇంతవరకు ఎదురైన అత్యంత అదృష్టకరమైన సంఘటన ఇదే. జీతాల కోసం కాదు—ఎందుకంటే అది అంత ముఖ్యమైన విషయం కాదు—కానీ ‘సిటీ ఆఫ్ మెంఫిస్’ ఈ రంగంలోనే అతిపెద్ద పడవ,  నడపడానికి అత్యంత కష్టమైనది. అందువల్ల, నేను దానిపై మంచి పేరు సంపాదించగలను, ఇది నేను ఒక సాధారణ పడవలో ఎన్నడూ సాధించలేని విషయం. నేను దానిపై నెలకు సుమారు $100 సంపాదించగలను,  ప్రస్తుతానికి అది నాకు సరిపోతుంది (ప్రధానంగా ఇతర యువకులు వారి డబ్బును బాగా పీల్చేస్తున్నారు కాబట్టి).

నా బాకీలు తీర్చడానికి వెళ్ళినప్పుడు, నేను ముఖం కనబరచని చిన్న నోట్ల మధ్య నుండి తొంగి చూస్తున్న వంద డాలర్ల నోటును ఆ దరిద్రపు దొంగలకు కనబడనివ్వడమే నాకు ఇష్టం! మీరు ఈ అహంకారాన్ని అసహ్యించుకుంటారు, కానీ నేను మీకు చెబుతున్నాను, దానిలో ఒక “నిష్ఠురమైన ఆనందం” ఉంది.

మనం మార్క్ ట్వైన్ జీవితంలోని ఈ కాలం గురించి మాట్లాడుకుంటున్నాము, ఎందుకంటే బహుశా మరే ఇతర కాలం కన్నా ఎక్కువగా ఇది అతని భవిష్యత్ సంవత్సరాలను ప్రభావితం చేసింది. అతను ఆ నదితో పూర్తిగా నిండిపోయాడు—దాని పదాలు, దాని జ్ఞాపకాలు, దాని ప్రభావం అతని జీవితాంతం అతని వ్యక్తిత్వంలో ఒక కచ్చితమైన అంశంగా మిగిలిపోయింది. అంతేకాకుండా, అది అతని గొప్ప విజయాల మొదటి కాలం. అంతకుముందు అతను ఒక అధీన ఉద్యోగిగా, కనీసం జీతం కూడా సంపాదించనివాడిగా ఉండేవాడు—ఇప్పుడు ఒక్క క్షణంలో అతను ఒక ఉన్నత నాయకుడిగా మారిపోయాడు. అతని చిన్ననాటి సంపూర్ణ ఆశయం నెరవేరింది—నెరవేరడమే కాదు, అంతకంటే ఎక్కువ, ఎందుకంటే ఆ రోజు అతను ఒక పడవ గురించి గానీ, అంతటి గొప్ప ఆదాయం గురించి గానీ కలలో కూడా ఊహించలేదు. గొప్ప వ్యక్తిగత ప్రజాదరణ కలిగి, నమ్మకమైన పైలట్‌గా పేరుగాంచిన అతనికి, అతిపెద్ద, అత్యంత కష్టతరమైన పడవల్లో ఒకదాన్ని కేటాయించారు. ఒంటరిగా, ఏకాకిగా అతను రాజుల స్థాయికి తనదైన శైలిలో చేరుకున్నాడు.

 అతని అహంకారాన్ని మనం క్షమించవచ్చు. అతను తన కీర్తిని అనుభవించకుండా, దానిలో మునిగి తేలకుండా, బహుశా అప్పుడప్పుడు అసోసియేషన్ రూములలో దానిని ఒక దివ్యతేజంలా ధరించకుండా ఉండలేకపోయాడు. అతని సొంత ప్రకటనతో సంబంధం లేకుండా, అది పూర్తిగా అతని విజయం వల్ల కాదని మనం నమ్మగలిగినప్పటికీ, ఈనాటికీ అతను అక్కడ ఒక ప్రముఖ వ్యక్తిగా గుర్తుండిపోయాడు. శామ్ క్లెమెన్స్ మాట్లాడటం ప్రారంభించినప్పుడు హానిబాల్‌లోని యువకులు వినడానికి ఎలాగైతే చుట్టూ చేరారో, అలాగే అతను ఒక పరిశీలన చేయడానికి లేదా ఒక కథ చెప్పడానికి వచ్చినప్పుడు సెయింట్ లూయిస్ మరియు న్యూ ఓర్లీన్స్‌లోని పైలట్లు ఇతర పనులను పక్కన పెట్టారని మనం నిశ్చయంగా చెప్పవచ్చు.

అతను కల్పిత కథలు అల్లడంలో చాలా నేర్పరి—[ఆ రోజుల్లోని ఒక సహచరుడు రాశాడు]—ఆ కథలు ఎంత హాస్యభరితంగా ఉండేవంటే, వినేవారు కడుపుబ్బా నవ్వేవారు, అయినప్పటికీ ఆ సమయంలో అతని ముఖం మాత్రం ఎంతో గంభీరంగా ఉండేది. ఒకవేళ అతను నవ్వినా, అది కచ్చితంగా తనలో తానే నవ్వుకుని ఉంటాడు. అలా చేయడం అతని శ్రోతలకు ప్రాణంతకం అయ్యేది. అప్పుడప్పుడు అతని కొన్ని హాస్యకథలు వార్తాపత్రికలలో ప్రచురితమయ్యేవి. బహుశా వాటిని అతనే రాసి ఉండవచ్చు. ఆ రోజుల్లోని మరో నదీయాత్రికుడు, సామ్ క్లెమెన్స్ చెప్పగా తాను విన్న ఒక కథను గుర్తుచేసుకున్నాడు:

మేము ప్రమాదాలలో సమయస్ఫూర్తి గురించి మాట్లాడుకుంటున్నాము—మేము ఎప్పుడూ అలాంటి విషయాల గురించే మాట్లాడుకుంటూ ఉండేవాళ్ళం; అప్పుడు అతను ఇలా అన్నాడు:

“అబ్బాయిలారా, నాకు ఒకసారి గొప్ప సమయస్ఫూర్తి కలిగింది. అది ఒక అగ్నిప్రమాదంలో జరిగింది. ఒక ముసలాయన నాలుగు అంతస్తుల భవనం పైనుంచి బయటకు వంగి సహాయం కోసం కేకలు వేస్తున్నాడు. కింద ఉన్న జనం అంతా పైకి చూశారు, కానీ ఎవరూ ఏమీ చేయలేదు. నిచ్చెనలు సరిపడా పొడవుగా లేవు. ఎవరికీ సమయస్ఫూర్తి లేదు—నాకు తప్ప. నేను రక్షించడానికి వెళ్ళాను. నేను తాడు కోసం గట్టిగా అరిచాను. అది వచ్చినప్పుడు, నేను దాని చివరను ఆ ముసలాయన వైపు విసిరాను. అతను దాన్ని పట్టుకున్నాడు, నేను దాన్ని తన నడుముకు కట్టుకోమని చెప్పాను. అతను అలాగే చేశాడు, నేను అతన్ని కిందకి లాగాను.”

ముద్రించబడి, చాలా దూరం ప్రయాణించిన కథలలో ఇది ఒకటి. బహుశా, ఆ పాత పైలట్ సూచించినట్లుగా, వాటిలో కొన్నింటిని అతనే రాసి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే హోరేస్ బిక్స్బీ ఇలా గుర్తుచేసుకున్నాడు, “సామ్ పడవ నడపనప్పుడు ఎప్పుడూ ఏదో ఒకటి గీస్తూ ఉండేవాడు.”

కానీ ఆ నదీ తీరపు రోజుల్లో అతను ఏదైనా రచన ప్రచురించి ఉంటే, ఒక మినహాయింపు తప్ప, దాన్ని తర్వాత అంగీకరించలేదు. ఆ మినహాయింపు కూడా ప్రచురణ కోసం ఉద్దేశించినది కాదు. అది తన అత్యంత సన్నిహిత మిత్రుల వినోదం కోసం రాసిన ఒక హాస్యరచన. అతను ఈ కథను స్వయంగా ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు చెప్పాడు, కానీ ఇది ఇక్కడ ప్రస్తావించడానికి కారణం, ఆ సాధారణ పరిస్థితుల నుండే ఎక్కడో ఒక మారుపేరు పుట్టింది, అదే ఒకనాడు ఈ అర్ధగోళాలలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధమైన ‘మార్క్ ట్వైన్’ అనే పేరుగా మారింది.

ఆ సంక్షిప్తమైన, నిశ్చయాత్మకమైన, నిర్దిష్టమైన, శక్తివంతమైన కలం పేరును మొదట ఇసయ్య సెల్లర్స్ అనే ఒక పాత పైలట్ ఉపయోగించాడు—అతను ఆ నదికి ఒకరకంగా “అత్యంత పురాతన నివాసి”, తన జ్ఞాపకశక్తితో కూడిన జ్ఞానం యొక్క పరిధి మరియు ప్రాచీనతతో ఇతర పైలట్లను అలసిపోయేలా చేసేవాడు. అతను న్యూ ఓర్లీన్స్ పికాయూన్‌కు సాధారణ సమాచారం మరియు నెస్టోరియన్ అభిప్రాయాలతో కూడిన పేరాలను అందించి, వాటిపై “మార్క్ ట్వైన్” అని సంతకం చేసేవాడు. వాటి ధోరణి విచిత్రంగా అహంకారపూరితంగా ఉండేది, సాధారణంగా “న్యూ ఓర్లీన్స్ పౌరుల ప్రయోజనం కోసం నా అభిప్రాయం” అని ప్రారంభిస్తూ, 1811 నాటి సంఘటనలను, పోలికలను ప్రస్తావించేవి.

యువ పైలట్లు సహజంగానే కెప్టెన్ సెల్లర్స్‌ను అనుకరించడానికి సరైన వ్యక్తిగా భావించారు, అతని ప్రవర్తనను, సాధారణ మాటతీరును అనుకరిస్తూ వారు ఆనందించేవారు. కానీ క్లెమెన్స్ ఇంకాస్త ముందుకు వెళ్ళాడు; అతను “సార్జెంట్ ఫాథమ్” అని సంతకం చేసి, చాలా పొడవుగా ఒక హాస్యభరితమైన అనుకరణను రాశాడు. దానికి రాసిన పరిచయంలో, ఆ ఫాథమ్‌ను “నదిపై ఉన్న అత్యంత వయోవృద్ధులైన యువ పైలట్లలో ఒకడు” అని పేర్కొన్నాడు. దాని తర్వాత వచ్చిన లేఖలో, 1763లో “ది ఓల్డ్ ఫస్ట్ జూబ్లీ” అనే స్టీమర్ ద్వారా “చైనీస్ కెప్టెన్ మరియు చోక్తా సిబ్బంది”తో జరిగినట్లుగా చెప్పబడిన, పూర్తిగా అసాధ్యమైన ఒక ప్రయాణం గురించి వివరించబడింది. ఇది అలాంటి వాటిలో ఒక ఆణిముత్యం, మరియు ఈ రోజు దీనిని పూర్తిగా పునర్ముద్రించవచ్చు.*.

ఆ వ్యంగ్యానుకరణ, ఆ సమయంలో ఎడ్వర్డ్ జె. గే నౌకలో క్లెమెన్స్ యొక్క పైలట్ భాగస్వామి అయిన బార్ట్ బోవెన్‌ను ఎంతగానో ఆనందపరిచింది. అతను దానిని ఇతరులకు చూపించాలని, చివరికి ముద్రించాలని పట్టుబట్టాడు. క్లెమెన్స్ మొదట అయిష్టంగా ఉన్నా, చివరికి అంగీకరించాడు. అది ‘ట్రూ డెల్టా’ (మే 8 లేదా 9, 1859) పత్రికలో ప్రచురితమై, విస్తృతంగా  ఉత్సాహంగా ఆదరణ పొందింది.

అది కెప్టెన్ సెల్లర్స్ యొక్క సాహిత్య హృదయాన్ని ముక్కలు చేసింది. ఆయన మరెన్నడూ మరో పేరా కూడా రాయలేదు. మార్క్ ట్వైన్ ఎల్లప్పుడూ ఈ విషయం గురించి తీవ్రంగా చింతించేవాడు,  ఆ పేరును ఆయన స్వయంగా పునరుద్ధరించడం అనేది, తాను ఆలోచనారహితంగా గాయపరిచిన ఆ వృద్ధుడికి ఒకరకమైన నివాళి. ఒకవేళ కెప్టెన్ సెల్లర్స్‌కు ఇప్పుడు భౌతిక విషయాల గురించి జ్ఞానం ఉంటే, ఆయన బహుశా సంతృప్తి చెంది ఉంటాడు; ఎందుకంటే ఈ విషయాలే ఆయనకు, మరియు ఆయన ఎంచుకున్న పేరుకు, ఆయన స్వయంగా ఎన్నడూ సాధించలేని దానిని — అమరత్వాన్ని — తెచ్చిపెట్టాయి.

XXVIII

పైలటింగ్ మరియు ప్రవచనం

ఆ రోజుల్లో శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌ను బాగా తెలిసిన వారు చెప్పేదేమిటంటే, అతను సన్నగా, అందంగా, మంచి దుస్తులు ధరించి ఉండేవాడు—కొంచెం డాంబికంగా కూడా—పేటెంట్ లెదర్, నీలిరంగు సర్జ్, తెల్లటి డక్ మరియు ఫ్యాన్సీ చారల చొక్కాలు వేసుకునేవాడు. తన వయసుకు మించిన పెద్దవాడిగా కనిపించే అతను, అప్పుడప్పుడు తన గడ్డాన్ని వికారమైన మటన్-చాప్ పద్ధతిలో పెంచుకుని తన రూపాన్ని మెరుగుపరుచుకునేవాడు. ఆ రోజుల్లో అది బాగా ప్రాచుర్యం పొందినప్పటికీ, ఎవరికీ, ముఖ్యంగా అతనికి అస్సలు నప్పేది కాదు. పైలట్లు అతన్ని గొప్ప పుస్తకపరుడిగా—చరిత్ర, ప్రయాణాలు, సాహిత్యం మొదలైనవాటిని అధ్యయనం చేసేవాడిగా భావించేవారు.

. అతన్ని తెలుసుకోవడం ఒక వినోదంతో పాటు విజ్ఞానాన్ని కూడా ఇచ్చే యువకుడిగా వారు భావించేవారు. విమానం నడపనప్పుడు, అతను అసోసియేషన్ రూములలో చదువుతూ లేదా కబుర్లు చెబుతూ ఉండేవాడు.

ఒకరోజు అతను ఒక భాషల పాఠశాల పక్కగా వెళ్తున్నప్పుడు ఫ్రెంచ్ భాషను నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు. ఆ పాఠశాలలో మూడు గదులలో ఒక్కో గదిలో ఫ్రెంచ్, జర్మన్,  ఇటాలియన్ అనే మూడు భాషలను బోధించేవారు. ఒక భాషకు ఇరవై ఐదు డాలర్లు, లేదా మూడు భాషలకు యాభై డాలర్లు ధరగా ఉండేది. విద్యార్థికి ప్రతి గదికి ఒక కార్డుల సెట్ ఇచ్చేవారు  అతను ఒక గది నుండి మరొక గదికి నడుస్తూ, ప్రతి గడప వద్ద భాషను మార్చుకోవాలి. తన అసాధారణమైన ఉత్సాహం  దుబారా గుణంతో, ఆ యువ పైలట్ మూడు భాషలను నేర్చుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, కానీ మొదటి రెండు మూడు సార్లు అటు ఇటు తిరిగిన తర్వాత, ప్రస్తుతానికి ఫ్రెంచ్ సరిపోతుందని నిర్ధారించుకున్నాడు. అతను ఆ పాఠశాలకు తిరిగి వెళ్ళలేదు, కానీ తన కార్డులను ఉంచుకుని పాఠ్యపుస్తకాలను కొనుక్కున్నాడు. అతను డ్యూటీలో లేనప్పుడు, ఓడరేవులో ఉన్నప్పుడు చాలా శ్రద్ధగా చదువుకుని ఉండాలి. ఎందుకంటే అతని నదీ నోట్-బుక్‌లో, వోల్టేర్ సంభాషణల నుండి తీసుకున్న, చక్కగా వ్రాసిన ఒక ఫ్రెంచ్ అభ్యాసం ఉంది.

ఈ పాత నోట్-బుక్ ఇతర విషయాల వల్ల కూడా ఆసక్తికరంగా ఉంది. అందులోని నోట్స్ ఇకపై భయంతో, తడబడుతూ రాసుకున్న జ్ఞాపకాలు కావు. కానీ ఆత్మవిశ్వాసం, జ్ఞానం నుండి వచ్చే నిశ్చయతతో, సర్వోన్నత అధికారి అధికారంతో రాసిన శక్తివంతమైన రికార్డులుగా ఉన్నాయి. “2వ అధిక-జల యాత్ర—జనవరి, 1861—అలోంజో చైల్డ్” అనే శీర్షిక కింద, పొంగిపొర్లుతున్న నది, దాని ఒడ్డులు, మూసుకుపోయిన మార్గాలు, అడ్డదారులు—అంటే మార్పు యొక్క అన్ని పరిస్థితులు, అనిశ్చితి గురించిన కథ ఉంది.

కోల్స్ క్రీక్ చూట్ అంతటా చాలా నీరు ఉంది, ఒడ్డు 12 లేదా 15 అడుగులు—జనరల్ టేలర్ ఇంటికి పైన ఒడ్డుకు ప్రవహించి ఉండవచ్చు—కానీ కొట్టుకుపోయే నీరు చాలా ఎక్కువ….

రాత్రి—77 లేదా 76 నంబర్ గల గడ్డివాములను దాటలేదు—ఓజార్క్ చూట్ ప్రధాన తీరంలో 8 అడుగుల గట్టు….

ఇలా పేజీల కొద్దీ గూఢలిపి పత్రాలు కొనసాగాయి. సాధారణ పాఠకుడికి దీని అర్థం పెద్దగా తెలియదు, అయినా కూడా సుడిగుండాలుగా, కల్లోలంగా ఉన్న ఆ నీటిని, గాజుతో కప్పబడిన ఆ ఎత్తైన ప్రదేశంలో ఒంటరిగా నిలబడిన ఒక వ్యక్తిని చూస్తే ఏదో తెలియని భావన కలుగుతుంది. అతను చీకటిలో కనిపించని మైలురాళ్ల కోసం, పొంచి ఉన్న ప్రమాదాల కోసం తొంగి చూస్తూ, నీరసంగా ఉన్న ఆ నదిలో తన దారిని తాను వెతుక్కుంటూ ముందుకు సాగుతున్నాడు. ఒక మనిషికి తన ఇంటి హాలు ఎంత బాగా తెలుసో, అతనికి ఆ నదిలోని ప్రతి అడుగు కూడా అంతే బాగా తెలిసి ఉండాలి. ముందుగా అన్ని అర్హతలు, ఆ తర్వాత జ్ఞాపకశక్తి, విచక్షణ, ధైర్యం, మరియు పడవను నడిపే గొప్ప కళ కూడా అవసరం. “పడవను నడపడం ఒక గొప్ప కళ,” అని అతను అంటాడు; “నదిలో వేగంగా ముందుకు వెళ్లాలంటే, చుక్కానిని పడవ వెనుక భాగంలో ఈడ్చుకుంటూ వెళ్లకూడదు.”

ఒక పొగమంచు రాత్రి అలోంజో చైల్డ్ పడవలో ఈ కళ యొక్క పరిపూర్ణతకు అతను ఒక ఉదాహరణను చూశాడు. దాదాపు యాభై సంవత్సరాల తర్వాత, చీకటిలో తన వరండాలో కూర్చుని, అతను దానిని గుర్తుచేసుకున్నాడు. అతను ఇలా అన్నాడు: “ఆ రోజుల్లో జాక్ లియోనార్డ్ అనే ఒక పైలట్ ఉండేవాడు, అతను చాలా అద్భుతమైన వ్యక్తి. మనలో చాలా మంది కంటే జాక్‌కు ఆ నది గురించి ఎక్కువ తెలుసో లేదో నాకు తెలియదు, బహుశా అతను నీటిని మనకంటే బాగా అంచనా వేయలేకపోయి ఉండవచ్చు, కానీ మన సామర్థ్యానికి మించి పడవను నడపడంలో అతనికి ఒక నేర్పు ఉండేది, మరియు చీకటిలో కూడా చాలా దూరం చూడగలిగే దృష్టి అతనికి ఉండి ఉంటుందని నేను అనుకుంటున్నాను.”

నేను లియోనార్డ్ పడవ నడపడం ఎప్పుడూ చూడలేదు, కానీ దాని గురించి చాలా విన్నాను. నీటిపై తేలియాడే ఎంత మొండి పడవ అయినా—దాన్ని నడపడానికి ప్రయత్నిస్తే ఏ మనిషైనా చనిపోతాడు—జాక్ లియోనార్డ్ చుక్కాని పట్టుకున్నప్పుడు, అది ఒక చిన్నపిల్లలా విధేయత చూపిస్తుందని విన్నాను. ఒక రాత్రి దాన్ని నా కళ్ళతో నేను సరిచూసుకునే అవకాశం వచ్చింది. మేము నదిలో పైకి వెళ్తున్నాము, నేను చూసిన అత్యంత భయంకరమైన రాత్రులలో అది ఒకటి. దానికి తోడు, పడవను అంతలా నింపారు, దానివల్ల దాన్ని నడపడం చాలా కష్టంగా ఉంది. సురక్షితమైన మార్గాన్ని కనుక్కోవడానికి నేను సగం గుడ్డివాడిలా, పిచ్చివాడిలా ప్రయత్నిస్తూ, పడవను అందులోనే ఉంచడానికి నా చేతులను బయటకు చాపుతున్నాను. అదొకటి, ఏ వైపు చూసినా అంతా ఒకేలా కనిపించే రాత్రులలో అది ఒకటి: ఆకాశం చెట్ల మీదకు దిగే చోట, చెట్లు నీటిని కలిసే చోట కేవలం రెండు పొడవైన గీతలు, అన్ని చెట్లు సరిగ్గా ఒకే ఎత్తులో ఉంటాయి—అన్నీ ఒకే రోజు నాటినట్టుగా, మా అబ్బాయిలలో ఒకడు అనేవాడు—నది యొక్క అసలు ఆకారం గురించి మీ తలలో ఉన్న జ్ఞానం తప్ప పడవను నడపడానికి మరేమీ ఆధారం ఉండదు. కొన్ని పడవలకు వారు ‘రాత్రి’ అని పిలిచేది ఉండేది. జాక్‌స్టాఫ్‌పై ఉండే ‘హాక్’ అనే ఒక వస్తువు, అది ఆకాశానికి లేదా నీటికి ఎదురుగా సరైన స్థితిలో ఉన్నప్పుడు కనిపించేది, కానీ అది అరుదుగా మాత్రమే సరైన స్థితిలో ఉండేది మరియు సాధారణంగా చాలా నిరుపయోగంగా ఉండేది.

“ఆ రాత్రి నా పరిస్థితి చాలా దారుణంగా ఉంది, దీన్ని ఎలా గట్టెక్కిస్తానా అని ఆలోచిస్తుండగా, పైలట్-హౌస్ తలుపు తెరుచుకుంది, జాక్ లియోనార్డ్ లోపలికి వచ్చాడు. అతను ఆ ప్రయాణంలో ఒక ప్రయాణికుడు, అతను పడవలో ఉన్నాడన్న విషయం నేను మర్చిపోయాను. నేను అత్యంత క్లిష్టమైన పరిస్థితిలో ఉన్నాను, ముందు పడవను ఒకవైపుకు, తర్వాత మరోవైపుకు లాగుతూ, తెడ్డును అటూ ఇటూ తిప్పుతూ, ఉడుతలా దానిపైకి ఎక్కుతున్నాను.

“‘సామ్,’ అతను అన్నాడు, ‘తెడ్డు నన్ను తీసుకోనివ్వు. బహుశా నువ్వు ఈ ప్రదేశం మీదుగా వెళ్ళిన తర్వాత నేను కూడా వెళ్ళి ఉంటాను.’

“నేను ఆ ప్రశ్నకు వాదించలేదు. జాక్ తెడ్డు తీసుకుని, కొద్దిగా ఒకవైపుకు, తర్వాత మరోవైపుకు తిప్పాడు; ఆ పాత పడవ గొర్రెపిల్లలా నిశ్శబ్దంగా స్థిరపడింది—ఎక్కడా అడ్డంకులు, ఇసుక దిబ్బలు, అడుగుభాగం, ఒడ్డులు లేదా గుద్దుకోవడానికి ఆస్కారం ఉన్న ఏమీ లేని నదిలో నడిపగలు వెళ్తున్నట్లుగా సాఫీగా సాగిపోయింది. నేను ఇంత అందమైన దాన్ని ఎప్పుడూ చూడలేదు. అతను నా కోసం కాపలా కాశాడు, అందుకు నేను తగినంత కృతజ్ఞత చూపించానని ఆశిస్తున్నాను. నేను దాన్ని ఎన్నటికీ మర్చిపోలేదు. ఆ పాత నోట్‌బుక్‌లో అలాంటి ఎన్నో రాత్రుల రికార్డులు ఉండేవి; కానీ నక్షత్రాలు ప్రకాశవంతంగా వెలుగుతున్నప్పుడు, లేదా నీటిపై చంద్రుడు నదిని ఊహాత్మక కలల విశాలమైన, రహస్యమైన మార్గంగా మార్చినప్పుడు, అలాంటి ఇతర రాత్రులు కూడా ఉండేవి. అతను ఎప్పుడూ ఊహాగానాలు చేస్తూ ఉండేవాడు; గ్రహాలు, సుదూర సూర్యులు అతనికి ఎల్లప్పుడూ ఒక అద్భుతంగా కనిపించేవి. ఖగోళశాస్త్రంపై ప్రేమ—దానిలోని రొమాన్స్, దాని అపారమైన దూరాలు, మరియు దాని అవకాశాలు—ఆ ఏకాంత నదీ తీరపు కాపలా సమయాలతో మొదలై, అతని చివరి రోజు వరకు ఎన్నడూ తగ్గలేదు. కొంతకాలం పాటు ఆకాశంలో ఒక పెద్ద తోకచుక్క ప్రకాశించింది, అది అతని ఏకాంత కాపలాను కీర్తించే ఒక “అద్భుతమైన కాంతి పుంజం”లా ఉండేది. రాత్రికి రాత్రి అది అభివృద్ధి చెంది, ఆపై మసకబారడాన్ని అతను గమనిస్తూ ఉండేవాడు, మరియు అప్పుడు గానీ ఆ తర్వాత గానీ తన చేతికి అందిన తోకచుక్క సాహిత్యాన్నంతా ఆసక్తిగా చదివేవాడు. అతను జీవితం, మరణం, ఉనికికి కారణం, సృష్టి, దైవ సంకల్పం మరియు విధి యొక్క మార్గాల వంటి అనేక విషయాల గురించి ఊహాగానాలు చేశాడు. అటువంటి ధ్యానానికి అది ఫలవంతమైన సమయం; అటువంటి జాగరణల నుండే ఆ ఉన్నత తత్వాలు ఉద్భవించాయి, అవి తరువాత, ఆయన జీవితంలో వ్యక్తీకరణను పొందాయి. సంవత్సరాలు పదాల అల్లిక అనే అద్భుతమైన వరాన్ని ప్రసాదించాయి.

అప్పుడు అతని జీవితం పూర్తిగా ముందుంది; ఆ ప్రశాంతమైన వేళల్లో, భవిష్యత్తును ఎలా ఎదుర్కోవాలి మరియు దానిపై ఎలా పట్టు సాధించాలి అనే అంశాలపై అతను అనేక ఆలోచనలు చేసి ఉంటాడు. ఆ పాత నోట్‌బుక్‌లో ఒక అపరిచిత రచయిత రాసిన మాటలతో కూడిన, బాగా వాడి పాడైన ఒక కాగితం ముక్క ఇప్పటికీ భద్రంగా ఉంది; బహుశా అతను దానిని ఒక జీవన సూత్రంలా భావించి తరచుగా చూసుకునేవాడేమో. ఇది ఒక ఆసక్తికరమైన చిన్న పత్రం—దీనిని చదివిన వారు ఇది భవిష్యత్తును సూచించేదిగా ఉందని అంగీకరించవచ్చు:

జీవితాన్ని ఎలా స్వీకరించాలి.—జీవితాన్ని ఒక గంభీరమైన, కీలకమైన మరియు ముఖ్యమైన వ్యవహారంగా భావించి స్వీకరించండి. ఇందులో ఒక ఆనందకరమైన పాత్రను పోషించడానికి మీరు పుట్టారని, ప్రపంచం మీ రాక కోసం ఎదురుచూసిందని భావించండి. ఏదైనా సాధించడానికి, గొప్ప మరియు మంచి పథకాలను ముందుకు తీసుకువెళ్లడానికి; బాధపడుతున్న, అలసిపోయిన లేదా హృదయం విరిగిన తోటి మనిషికి సహాయం చేయడానికి మరియు ఓదార్చడానికి ఇది ఒక గొప్ప అవకాశమని భావించండి. అప్పుడప్పుడు ఒక వ్యక్తి జనసమూహానికి దూరంగా నిలబడి, శ్రద్ధగా, స్థిరంగా మరియు ఆత్మవిశ్వాసంతో కృషి చేస్తాడు; తద్వారా జ్ఞానం, తెలివితేటలు, నైపుణ్యం లేదా ఏదో ఒక గొప్పతనం కారణంగా ప్రసిద్ధి చెందుతాడు. ప్రపంచం ఆశ్చర్యపోతుంది, మెచ్చుకుంటుంది మరియు వారిని ఆరాధిస్తుంది; ఒక లక్ష్యంతో జీవితాన్ని స్వీకరిస్తే ఇతరులు కూడా ఏమి సాధించగలరో ఇది నిరూపిస్తుంది. కొద్దిమందిని ఉన్నత స్థానానికి చేర్చే ఆ అద్భుతం లేదా శక్తి వారి కఠోర శ్రమ, అంకితభావం మరియు ధైర్యసాహసాలతో కూడిన దృఢ సంకల్పంలో దాగి ఉంటుంది.

ఆ పాత నోట్‌బుక్‌లో ఎటువంటి ప్రమాదాల గురించిన ప్రస్తావన లేదు. ఈ విషయం బాగా తెలిసిన హోరేస్ బిక్స్‌బీ ఇలా చెప్పారు:

“సామ్ క్లెమెన్స్ స్టీర్‌స్‌మన్‌గా లేదా పైలట్‌గా ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడూ ప్రమాదానికి గురికాలేదు. ఒక్కసారి మాత్రమే చెరకు పిప్పి (bagasse) పొగ కారణంగా కొన్ని గంటలపాటు నౌక ఇసుక తిన్నెలో ఇరుక్కుపోయింది; అప్పుడు ఎవరికీ ఎటువంటి హానీ జరగలేదు. అయితే అందులో కొంత అదృష్టం కూడా ఉంది, ఎందుకంటే అత్యుత్తమ పైలట్లు కూడా అప్పుడప్పుడు ఇబ్బందుల నుండి తప్పించుకోలేరు.”

ఆ శీతాకాలంలో బిక్స్‌బీ మరియు క్లెమెన్స్ ‘అలోంజో చైల్డ్’ నౌకలో కలిసి ఉన్నారు. ఓరియన్‌కు రాసిన ఒక లేఖలో, న్యూ ఆర్లిన్స్‌లోని ఒక “ఫ్రెంచ్ రెస్టారెంట్”లో వారు ఆస్వాదించిన గొప్ప విందు గురించి వివరించారు—”పది డాలర్ల విందుతో విలాసంగా గడిపాము—ఈ విషయం అమ్మకు చెప్పకండి!”—అక్కడ వారు షీప్స్‌హెడ్ చేపలు, ఆయిస్టర్లు, పక్షుల మాంసం, పుట్టగొడుగులు మరియు మరెన్నో రుచికరమైన పదార్థాలను తిన్నారు; “ఆ తర్వాత ఆ రోజు గడిచిపోయింది, ఇక ఏ పనీ చేయలేకపోయాము.” కాబట్టి అతను ఎప్పుడూ మెకాలే రచనలు చదవడం లేదా ఫ్రెంచ్, ఖగోళ శాస్త్రాలు అధ్యయనం చేయడం మాత్రమే కాకుండా, అప్పుడప్పుడు తన పాత అధిపతితో సరదాగా గడిపేవాడని తెలుస్తోంది. ఆ అధిపతి ఇప్పుడు అతని స్నేహితుడు, ఎప్పటికీ అతని ప్రియ మిత్రుడు.

మరో లేఖలో, సెయింట్ లూయిస్‌లోని ఒక చిత్ర ప్రదర్శనశాలలో చర్చ్ గీసిన “హార్ట్ ఆఫ్ ది ఆండీస్” చిత్రాన్ని పామెలాతో కలిసి సందర్శించినట్లు నమోదు చేయబడింది. అతను ఆ చిత్రాన్ని వివరంగా, అపారమైన ఉత్సాహంతో వర్ణిస్తాడు.

“నేను దానిని చాలాసార్లు చూశాను,” అని అతను ముగిస్తాడు, “కానీ అది ఎప్పుడూ ఒక కొత్త చిత్రంలా ఉంటుంది—పూర్తిగా కొత్తది—మొదటిసారి చూసిన దానిలో ఏదీ రెండోసారి మీకు కనిపించదు.”

ఇంకాస్త ముందుకు వెళ్ళి, అతను తన తల్లిని, అమ్మాయిలను—అతని కజిన్ ఎల్లా క్రీల్ మరియు మరొకరిని—న్యూ ఓర్లీన్స్‌కు నది మార్గంలో ఒక యాత్రకు తీసుకువెళ్ళినట్లు చెబుతాడు.

అమ్మ తన యాత్రతో చాలా సంతోషించింది, కానీ నన్ను వారిని కౌగిలించుకోవడానికి, ముద్దు పెట్టుకోవడానికి అనుమతించినందుకు ఆ అమ్మాయిల మీద అసహ్యించుకుంది—మరియు మిస్ కాజిల్, నేను ప్రదర్శించిన ‘స్కాటిష్’ నృత్యానికి ఆమె భయపడిపోయింది. రాత్రి పొద్దుపోయే వరకు నేను నాట్యం చేయడానికి ఆమె పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉండేది, ఆ ప్రమాదం వల్ల నేను మరుసటి వాకింగ్ షిఫ్ట్‌లో నిద్రపోతానని తెలిసినా సరే—కానీ ఆ తర్వాత ఆమె సాధారణంగా నాట్యం గురించి చాలా పొంతన లేని ఉపన్యాసంతో ముగించేది; చివరకు, అన్నిటికంటే పెద్ద మతవిశ్వాసమైన ‘స్కాటిష్’ను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఒక భయంకరమైన విమర్శతో దాన్ని ముగించేది.

నేను అమ్మను, అమ్మాయిలను బండిలో న్యూ ఓర్లీన్స్‌లోని అత్యంత సుందరమైన తోటలు, నివాసాలు కనిపించే ప్రాంతానికి తీసుకువెళ్లాను, మరియు అది మండుటెండగా, దుమ్ముతో నిండిన రోజు అయినప్పటికీ, వారు చాలా ఆనందంగా కనిపించారు. సభ్య సమాజంలో సాధారణంగా పట్టించుకోని ఒక పదాన్ని ఉపయోగించాలంటే, కంచె మీదకు వేలాడుతున్న కొమ్మల నుండి చూడటానికి ఎంతో రుచికరంగా ఉన్న కొన్ని నారింజ పండ్లను దొంగిలించాలని వారు “పట్టుదలతో” ఉన్నారు, కానీ నేను వారిని నిలువరించాను.

ఈ కాలంలోని మరో లేఖలో మనకు భవిష్యత్ మార్క్ ట్వైన్ గురించి ఒక సూచన లభిస్తుంది. అది జాన్ జె. రో నౌకలోని ఒక యువ గుమస్తా అయిన జాన్ టి. మూర్‌కు వ్రాయబడింది.

ముసలి ఆడం ఎంత మూర్ఖుడు. ప్రతీదీ తన ఇష్ట ప్రకారమే జరగాలని కోరుకునేవాడు; పక్కింటి వాళ్ళందరిలోకెల్లా అందమైన అమ్మాయి ప్రేమను గెలుచుకోవడంలో సఫలమయ్యాడు, అయినా తన విజయంతో సంతృప్తి చెందక, ఒక చిన్న దీనమైన ఆపిల్ పండును తినవలసి వచ్చింది. ఆహా, జాన్, ఒకవేళ నువ్వు అతని స్థానంలో ఉండి ఉంటే, ఆ ఆపిల్ పండులో ఒక్క ముక్క కూడా తిని ఉండేవాడివి కాదు—అంటే, దానికి ఏమైనా శ్రమ అవసరమై ఉంటే. నువ్వు శ్రమను తప్పించుకుంటావని నేను గమనించాను. మన మధ్య ఉన్న తేడా అక్కడే వస్తుంది. నేను శ్రమను కోరుకుంటాను. నాకు పని అంటే చాలా ఇష్టం. ఎందుకంటే, అయ్యా, నేను ఏదైనా పని చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు, నాలో నేను లీనమై, నీడలో కూర్చుని, రాబోయే ఆనందం గురించి ఆలోచిస్తాను. కొన్నిసార్లు నేను ఎంత శ్రద్ధగా పనిచేస్తానంటే, చాలాసేపు ఆలోచిస్తూనే ఉంటాను.

ఈ కాలానికి చెందిన మరో ఉత్తరం మిగిలి ఉంది—అది చాలా ఆసక్తికరమైన పత్రం. ఆ రోజుల్లో మేడమ్ కాప్రెల్ అనే పేరుతో న్యూ ఓర్లీన్స్‌లో ఒక ప్రసిద్ధ అతీంద్రియ శక్తులున్న స్త్రీ ఉండేది. ఆ యువ పైలట్ స్నేహితులలో కొందరు ఆమెను సందర్శించి, సంతృప్తికరమైన ఫలితాలను పొందినట్లు అనిపించింది. అప్పుడప్పుడు వారు అతన్ని ఆ జ్యోతిష్యురాలిని సందర్శించమని ప్రోత్సహించేవారు, మరియు ఒక తీరిక రోజున అతను ఆ ప్రయోగాన్ని చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను అక్కడి నుండి తిరిగి రాగానే ఓరియన్‌కు వివరంగా రాశాడు.

ఆమె చాలా ఆహ్లాదకరమైన వ్యక్తిత్వం కలిగిన చిన్నపాటి మహిళ—చూడటానికి అందంగా ఉంటారు—సుమారు 28 ఏళ్ల వయసు—ఎత్తు 5 అడుగుల 2 1/4 అంగుళాలు—బరువు 116 పౌండ్లు—నల్లని కళ్లు, నల్లని జుట్టు—మర్యాదస్తురాలు మరియు తెలివైనవారు—మంచి భాషను ఉపయోగించారు, పైగా నాకంటే చాలా వేగంగా మాట్లాడతారు.

ఆమె నన్ను వెనుక వైపున ఉన్న చిన్న గదిలోకి ఆహ్వానించి, తలుపు మూసేశారు; అక్కడ మేము ఇద్దరమే ఉన్నాము. మేము ఒకరికొకరు ఎదురుగా కూర్చున్నాము. అప్పుడు ఆమె నా వయసు అడిగారు. ఆ తర్వాత ఒక క్షణం తన చేతులను కళ్ల ముందు ఉంచుకుని, చెప్పడానికి చాలా విషయాలు ఉండి, వాటిని చెప్పడానికి తక్కువ సమయం ఉన్నట్లుగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టారు. ఆమె మాటలు దాదాపు ఇలా ఉన్నాయి:

‘అయ్యా (Madame అని సంబోధించినా, సందర్భోచితంగా ‘అయ్యా’ అని అనువదించబడింది)… మీది నీటితో కూడిన గ్రహం; మీరు నీటి మీదే జీవనోపాధి పొందుతున్నారు; కానీ మీరు నిజానికి ఒక న్యాయవాది అయి ఉండాల్సింది—అక్కడే మీ ప్రతిభ దాగి ఉంది; మీరు ఒక వక్తగానో లేదా సంపాదకుడిగానో గొప్ప పేరు తెచ్చుకుని ఉండేవారు—మీరు చాలా రచనలు చేశారు; బాగా రాస్తారు—కానీ ప్రస్తుతం మీకు ఆ అలవాటు (అభ్యాసం) తగ్గింది; పర్వాలేదు—ఏదో ఒక రోజు మళ్లీ ఆ అలవాటు వస్తుంది; మీకు అద్భుతమైన శారీరక నిర్మాణం ఉంది, ప్రపంచంలోని ఏ పురుషుడికైనా ఉండేంతటి అద్భుతమైన ఆరోగ్యం మీకు ఉంది; మీకు గొప్ప సహన శక్తి ఉంది; మీ వృత్తిలో, ఎంత సుదీర్ఘమైన క్లిష్ట పరిస్థితులనైనా సరే, ఏమాత్రం అలసిపోకుండా లేదా నీరసించకుండా మీ శక్తి నిలబడుతుంది; అయినప్పటికీ, మీ ఊపిరితిత్తుల పైభాగం కొంచెం ప్రభావితమైంది—మీరు మీ ఆరోగ్యం పట్ల జాగ్రత్త వహించాలి; మీరు మద్యం సేవించరు, కానీ పొగాకును మరీ ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు; దాన్ని మీరు మానేయాలి; గుర్తుంచుకోండి, కొద్దిగా తగ్గించడం కాదు, పూర్తిగా మానేయాలి; అలా చేస్తే మీరు 86 ఏళ్ల వరకు జీవిస్తారని నేను దాదాపుగా హామీ ఇవ్వగలను, అప్పుడే మీరు కచ్చితంగా మరణిస్తారు; లేకపోతే, 28, 31, 34, 47 మరియు 65 ఏళ్ల వయసుల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండండి; జాగ్రత్త వహించండి—ఎందుకంటే మీరు ఎక్కువ కాలం జీవించే వంశానికి చెందినవారు కాదు, అంటే మీ తండ్రి వైపు కుటుంబం అలా కాదు; మీ కుటుంబంలో ఆరోగ్యంగా ఉన్న ఏకైక వ్యక్తి మీరే, అలాగే ఎక్కువ కాలం జీవించే అవకాశం కచ్చితంగా ఉన్న ఏకైక వ్యక్తి కూడా మీరే—కాబట్టి, పొగాకు వాడటం మానేసి, మీ ఆరోగ్యం పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండండి… కొన్ని విషయాల్లో మీరు మీ తండ్రిని పోలి ఉంటారు, కానీ మీరు మీ తల్లిని ఎక్కువగా పోలి ఉన్నారు; ఆమె ఎక్కువ కాలం జీవించే, చురుకైన వంశానికి చెందినవారు…’ ఏ విషయాన్నైనా సాధించాలనే సంకల్పంతో మీ శక్తినంతటినీ ధారపోసినప్పుడు, మీరు ఖచ్చితంగా దానిని సాధించారు—ఉదాహరణకు, మీరు స్వయంకృషితో ఎదిగారు, స్వయంగా విద్యను అభ్యసించారు.

‘S. L. C.’ దానివల్ల ఏమీ నిరూపితం కాదు.

‘Madame.’ మధ్యలో అడ్డుపడకండి. మీరు మీ ప్రస్తుత వృత్తిని చేపట్టడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, అనేక అడ్డంకులు ఎదురయ్యాయి—అవి బయటి ప్రపంచానికి తెలియనివి, మీకూ నాకూ తప్ప మరెవరికీ ఊహకందనివి (ఎందుకంటే మీరు అటువంటి విషయాలను మీలోనే ఉంచుకుంటారు)—కానీ మీరు వాటిని అధిగమించి ముందుకు సాగారు. ఆ సుదీర్ఘ పోరాటాన్ని ఉల్లాసమైన ముసుగులో దాచడం ద్వారా మీ స్నేహితులకు మీ గురించి ఆందోళన కలగకుండా చేశారు. ఇదంతా చేయడానికి నేను ఇంతకుముందు చెప్పిన లక్షణాలు అవసరం.

‘S. L. C.’ మీరు బాగానే పొగుడుతున్నారు, Madame.

‘Madame.’ అడ్డుపడకండి. కొద్దికాలం క్రితం వరకు మీరు అతి కష్టమ్మీద జీవనం సాగించేవారు—ఇప్పుడు మీరు ఆర్థికంగా స్థిరపడ్డారు—దీనికి మీరే కారణం, వేరొకరు కాదు. మీ జీవితంలో కీలక మలుపు 1840-47-48 ప్రాంతంలో వచ్చింది.

‘S. L. C.’ అది ఏమిటి?

‘Madame.’ బహుశా ఒక మరణం కావచ్చు; అది మిమ్మల్ని బయటి ప్రపంచంలోకి నెట్టి, నేడు మీరు ఉన్న స్థితికి తీసుకువచ్చింది. మీరు స్వయంకృషితో ఎదగాలన్నదే విధి నిర్ణయం; కాబట్టి, ఆ విపత్తు అంత త్వరగా సంభవించడం మంచిదే అయింది. భవిష్యత్తులో జల ప్రయాణాల్లో మీకు దురదృష్టం ఎదురయ్యే సూచనలు ఉన్నప్పటికీ, నీటి వల్ల మీకు మరణం సంభవించదు. మీరు ఇంకా కొంతకాలం పాటు జల ప్రయాణాలు కొనసాగిస్తారు; మరో పదేళ్ల వరకు పూర్తిగా పదవీ విరమణ చేయరు… మీ సోదరుడి వయస్సు ఎంత? 23 ఏళ్లు—అతను న్యాయవాదా? ఏదైనా పదవి కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాడా? సరే, మిగిలిన ఇద్దరితో పోలిస్తే అతనికి మంచి అవకాశం ఉంది, బహుశా అతనికి ఆ పదవి దక్కవచ్చు; కానీ అతను మరీ ఎక్కువ ఊహల్లో విహరిస్తుంటాడు—ఎప్పుడూ ఏదో ఒక కొత్త వ్యాపకం వైపు మళ్లుతుంటాడు; ఇది సరికాదు—నేను ఇలా చెప్పానని అతనికి చెప్పండి. అతను మంచి న్యాయవాది—చాలా మంచి న్యాయవాది—మరియు గొప్ప వక్త; అందరిలోనూ ఆదరణ, గౌరవం కలిగి ఉండి, చాలా మంది స్నేహితులను సంపాదించుకుంటాడు; కానీ స్నేహాన్ని నిలబెట్టుకున్నప్పటికీ, తన వ్యక్తిత్వంలోని అస్థిరతను ప్రదర్శించడం ద్వారా వారి నమ్మకాన్ని కోల్పోతుంటాడు… ప్రస్తుతం అతని దగ్గర ఉన్న భూమి కొంతకాలం తర్వాత చాలా విలువైనదిగా మారుతుంది—— ‘S. L. C.’ అంటే ఒక 250 ఏళ్ల తర్వాతనో, లేదా ఆ ప్రాంతంలోనో అంటారా, Madame—— ‘Madame.’ కాదు—

తక్కువ సమయం—కానీ భూమి గురించి పట్టించుకోవద్దు, అది రెండవ ప్రాధాన్యత గల విషయం—ప్రస్తుతానికి దానిని పక్కన పెట్టి, తన వ్యాపారం మరియు రాజకీయాలపై పూర్తి శక్తితో దృష్టి సారించాలి, ఎందుకంటే అతను ప్రభుత్వంలో పదవులు చేపట్టాల్సి ఉంటుంది…

కొంతకాలం తర్వాత మీకు మంచి ఆస్తి సమకూరుతుంది—పదేళ్ల తర్వాత పదవీ విరమణ చేయండి—ఆ తర్వాత మీ కార్యకలాపాలు సాహిత్యపరంగా ఉంటాయి—న్యాయవాద వృత్తిని ప్రయత్నించండి—ఖచ్చితంగా విజయం సాధిస్తారు. నా మాటలు పూర్తయ్యాయి. మీకు ఏవైనా ప్రశ్నలు ఉంటే—నిస్సంకోచంగా అడగండి—నా శక్తి మేరకు, నేను ఏమాత్రం దాచుకోకుండా సమాధానం ఇస్తాను.

నేను కొన్ని చిన్నపాటి ప్రశ్నలు అడిగాను—ఆమెకు డబ్బు చెల్లించి బయటకు వచ్చేశాను. జ్యోతిష్యురాలి దగ్గరకు వెళ్లడం అనేది ఒపెరాకు వెళ్లడం లాంటిదేనని, ఖర్చు కూడా దాదాపు అంతేనని నాకు అనిపించింది—కాబట్టి, ఇతర వినోదాలు ఏవీ లేనప్పుడు, ఏదో ఒక రోజు వేషం మార్చుకుని మళ్లీ అక్కడికి వెళ్తాను. ఆమె నిజంగా ఒక ‘పిశాచి’ (తెలివైన చురుకైన స్త్రీ) కదా? అంటే, ఆమె చాలా తెలివైన చిన్న స్త్రీ కదా?

నీకు డబ్బు అవసరమైనప్పుడు, అమ్మకు తెలియజేయి, ఆమె పంపిస్తుంది. ఆమె మరియు పమేలా ఎప్పుడూ చిల్లర డబ్బుల గురించి ఆందోళన పడుతుంటారు, అందుకే నిన్న వారికి నూట ఇరవై పావు-డాలర్ల నాణేలను (quarters) పంపాను—నేను తిరిగి వచ్చే వరకు సరిపోయేంత చిల్లర అది.

సామ్.

అప్పటి మరియు ఆ తర్వాతి సంఘటనలను బట్టి చూస్తే, మేడమ్ కాప్రెల్ “నిజంగానే చాలా తెలివైన స్త్రీ” అని మనం అంగీకరించాలి. ఆమె చాలా తప్పులే చేసింది (ఆ లేఖ పూర్తిగా ఇక్కడ ఉదహరించబడలేదు), కానీ ఆమె అతని అప్పటి వృత్తిని చెప్పడమే కాకుండా భవిష్యత్తు వృత్తిని కూడా సూచించిందని; అతని తండ్రి మరణించిన సమయాన్నే అతను ప్రపంచంలో ఒంటరిగా నిలబడాల్సి వచ్చిన సమయంగా సరిగ్గా అంచనా వేసిందని; అతన్ని పొగాకు అలవాటుకు దూరంగా ఉండమని హెచ్చరించిందని; అతని లక్షణాలనే కాకుండా అతని సోదరుడు ఓరియన్ లక్షణాలను కూడా సూక్ష్మంగా విశ్లేషించిందని; నదిపై ఆధిపత్యం సాధించడానికి అతను చేసిన పోరాటాన్ని వివరించిందని; ఓరియన్‌కు న్యాయశాస్త్రంపై ఉన్న ఆసక్తి మరియు టెన్నెస్సీ భూమితో అతనికి ఉన్న సంబంధం గురించి ఆమెకు తెలిసినట్లు అనిపించిందని మనం గుర్తుచేసుకుంటే—ఇవన్నీ చాలా ఆశ్చర్యకరమైన విషయాలు. అయితే, ఆమెకు సమాచారం తెలుసుకోవడానికి బయటి వనరులేవీ లేవని భావించినప్పుడు మాత్రమే ఇది ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది—ఇలాంటి విషయాల గురించి ఎవరూ ఖచ్చితంగా చెప్పలేరు కదా.

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -22-8-26-

ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్న గారి సహృదయ చక్రం.19 వ చివరి భాగం.21.8.26.

ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్న గారి సహృదయ చక్రం.19 వ చివరి భాగం.21.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.20 వ భాగం.21.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయి పడగలు.8 వ భాగం.20.8.26

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.8 వ భాగం.20.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.271 వ భాగం.20.8.26.

అమెరికా స్వర్ణయుగ సాహిత్య కీర్తి కిరీటం మార్క ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -8

XXIII

అత్యున్నత శాస్త్రం

మార్క్ ట్వైన్ తన ‘మిసిసిపీ’ పుస్తకంలో నదీ మార్గ నిర్దేశక శాస్త్రం గురించి,  ఆ పనికి అవసరమైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించి, నిలుపుకోవడం అనే బృహత్తరమైన కార్యం గురించి మనకు అద్భుతంగా వివరించారు. ఈ పరిణామాల కథలోని ఈ భాగాన్ని ఆయన ఏ వివరంలోనూ అతిశయోక్తి చేయలేదు; ఆయన ఒక నిరాడంబరమైన ఒప్పుకోలును పొందుపరిచారు.

పగలు లేదా రాత్రి, ఒక వ్యక్తి తన ఆనవాళ్లను ఎంత కచ్చితంగా, ఎంత నిశ్చయంగా తెలుసుకుంటాడో, అంతే కచ్చితంగా, అంతే నిశ్చయంగా, మారుతూ, కదులుతూ ఉండే ఆ గొప్ప నదిలోని పన్నెండు వందల మైళ్ల మార్గాన్ని నేర్చుకునే పనిని ఆయన ఎంతో ప్రశాంతంగా చేపట్టారు. ఇదివరకే సూచించినట్లుగా, ఆ కార్యం యొక్క అర్థం ఏమిటో ఆయనకు కనీసం ఒక చిన్నపాటి అవగాహన అయినా ఉంది. “ఒక మార్గనిర్దేశకుడు చేయవలసిందల్లా తన పడవను నదిలో ఉంచడమేనని నేను భావించాను” అనే ఆయన ప్రకటనను అక్షరాలా అంగీకరించలేము. అయినప్పటికీ, ఆయన తన పని యొక్క పూర్తి గంభీరతను గ్రహించి ఉండకపోవచ్చు; ఆ పనిని ఎవరూ చేయలేరు —ఆ తర్వాత వరకు.

హోరేస్ బిక్స్బీ ఒక “మెరుపు” వంటి మార్గనిర్దేశకుడు, ఆయన బోధనా పద్ధతి ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉండేదో, అంతే ప్రత్యక్షంగా, శక్తివంతంగా ఉండేది. అతను పొట్టివాడు, ఉద్రేకపూరితమైనవాడు, కానీ దయగలవాడు కూడా. కోపం వచ్చినప్పుడు మాత్రం సౌమ్యంగా ఉండేవాడు. సమాచారాన్ని అందించే  స్వీకరించే పద్ధతి గురించి ఒక పెద్ద అపార్థం జరిగిన తర్వాత అతను ఇలా అన్నాడు:

“అబ్బాయి, నువ్వు ఒక చిన్న జ్ఞాపికల పుస్తకం తీసుకోవాలి, నేను నీకు ఏ విషయం చెప్పినా వెంటనే దాన్ని రాసుకోవాలి. పైలట్ అవ్వడానికి ఒకే ఒక మార్గం ఉంది, అదేంటంటే ఈ నది మొత్తాన్ని కంఠస్థం చేయడం. అది నీకు అక్షరమాల లాగా తెలిసి ఉండాలి.”

అందువల్ల సామ్ క్లెమెన్స్ ఆ చిన్న పుస్తకాన్ని తీసుకున్నాడు, మరియు కొద్ది సమయంలోనే అది పట్టణాలు, ప్రదేశాలు, ఇసుక దిబ్బలు, ద్వీపాలు, మలుపులు మరియు నదీ భాగాల పేర్లతో నిండిపోయింది. కానీ, తాను నదిలో సగం మాత్రమే రాసుకున్నానని తలచుకుంటే అతని గుండె బరువెక్కింది; ఎందుకంటే, కాపలా గంటలు నాలుగు గంటలు విరామం, నాలుగు గంటలు విధిగా ఉండేవి, ఆ సమయంలో అతను చాలాసేపు నిద్రపోయాడు.

ఆ చిన్న నోట్‌బుక్ ఇప్పటికీ ఉంది—పలచగా, రంగు వెలిసిపోయి, నల్లటి జలనిరోధక అట్టలతో—దానిలోని చక్కని, చిన్న పెన్సిల్ రాతలు ఇప్పటికీ ఆ మొదటి యాత్ర కథను చెబుతున్నాయి. వాటిలో చాలా వరకు గూఢలిపి సంక్షిప్తాలు, ఇప్పుడు వాటిని అంత సులభంగా అర్థం చేసుకోలేము. అక్కడక్కడా సులభమైన మార్గం ఉంది:

మెరివెదర్స్ బెండ్ (Meriweather’s Bend)

లోతు: 3 ఫాథమ్‌ల కంటే పావు వంతు తక్కువ* — నది పైభాగపు మలుపు (upper bar) ఆకారాన్ని అనుసరించి ప్రయాణించి, గత సంవత్సరం కంటే సుమారు 200 అడుగుల దిగువన ఉన్న విల్లో చెట్ల మధ్య ఉండే పల్లపు ప్రాంతం వైపు వెళ్లండి.

* నీటి లోతు: మూడు ఫాథమ్‌ల కంటే పావు వంతు తక్కువ.

మరింత సంక్లిష్టమైన వందలాది విషయాలలో ఇదొక చిన్న సాధారణ గమనిక. అటువంటి గణాంకాలలోని ఒక్క పేజీని గుర్తుంచుకోవడానికి కూడా సగటు మనసుకు రోజుల సమయం పడుతుంది. ఇంకా, అతను నిద్రపోయిన ఆ నాలుగు గంటల సుదీర్ఘ విరామాలు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి, మరియు యాభై ఏళ్లకు పైగా గడిచినా, ఆ పాత గుండెకోత ఎందుకో ఇప్పటికీ వాటిలో ఉంది. బహుశా, అతను తదుపరి ప్రయాణం కోసం ఒక కొత్త పుస్తకం తీసుకుని, దీనిని పక్కన పెట్టాడు.

ప్రపంచానికి మార్క్ ట్వైన్‌గా తెలిసిన ఆ వ్యక్తి—అంటే కలలు కనేవాడు, ఆచరణకు దూరమైనవాడు, మరియు వివరాల పట్ల ఉదాసీనంగా ఉండేవాడు—మిసిసిపీ పైలటింగ్‌కు అవసరమైన అపారమైన, అపరిమితమైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించడంలో ఎందుకు పట్టుదలతో ఉన్నాడో వివరించడానికి ఒకే ఒక మార్గం ఉంది. అది ఏమిటంటే, అతను ఆ నదిని దాని ప్రతి భావనలో, ప్రతి రూపంలో, ప్రతి వివరంలో ప్రేమించాడు; కేవలం నదిని మాత్రమే కాదు, ఒక స్టీమ్‌బోట్‌ను కూడా; ఇంకా బహుశా, పైలట్ జీవితంలోని స్వేచ్ఛను, దాని ప్రతిష్టను కూడా ప్రేమించాడు. అతను ఆ నది గురించి ఎక్కడ రాసినా— ఏదో ఒక రూపంలో అతను ఎల్లప్పుడూ దాని గురించే రాస్తూ ఉండేవాడు—ఆ పాత బంధనం యొక్క పట్టును మనం అనుభూతి చెందుతాము,  అది ఇప్పటికీ అతన్ని పట్టి ఉంచిందనిపిస్తుంది. హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్ పుస్తకంలో, హక్ , నిగ్గర్ జిమ్‌లతో కలిసి తెప్పపై గడిపిన ఆ రాత్రులు, పగళ్ళలో—అది తుఫాను వెలుగుల చీకటిలో అయినా, నిశ్చలమైన మధ్యాహ్నమైనా, లేదా ఉదయపు పొగమంచు తొలగిపోతున్నా—హక్ స్వయంగా చెప్పినట్లుగా, మనం ఆ నది వాసనను స్పష్టంగా పసిగట్టగలం. దానికి కారణం, ఆ రచయిత దానిని తన హృదయపూర్వకంగా ప్రేమించడం,  ఆ ప్రశాంతమైన తెప్ప నడిపే రోజులలో దాని పరిసరాలను, వాతావరణాన్ని అక్షరాలా ఆస్వాదించడమేనని మనకు తెలుసు.

కాబట్టి, అతని అద్భుతమైన పాండిత్యానికి రహస్యం ఆ ప్రేమలోనే ఉంది,  అతను ఒక సమర్థుడైన శిష్యుడని (అతను స్వయంగా కాకుండా, అతని గురువు ద్వారా) నమోదు చేయబడింది. హోరేస్ బిక్స్బీ ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ఇలా ప్రకటించారు:

“సామ్ ఎల్లప్పుడూ మంచి స్వభావం కలవాడు,  అతనికి నది పట్ల సహజమైన అభిరుచి ఉండేది. అతనికి మంచి జ్ఞాపకశక్తి ఉండేది  నేను చెప్పిన ఏ విషయాన్నీ అతను ఎప్పుడూ మరచిపోయేవాడు కాదు.”

మార్క్ ట్వైన్ స్వయంగా అతని జ్ఞాపకశక్తి గురించి, దాని భయంకరమైన పని పరిమాణంతో సహా, భిన్నమైన అభిప్రాయాన్ని నమోదు చేశారు. దానిని అతని సొంత మాటలలో మాత్రమే ప్రదర్శించగలము. ఉదహరించిన పుటలలో అతను ఆ సమస్యపై కొంత పట్టు సాధించి, విర్రవీగడం మొదలుపెట్టాడు. అలాంటి సమయాల్లో అతని పైఅధికారి ఒక నిరంతర సమస్యగా ఉండేవాడు:

ఒక రోజు అతను అకస్మాత్తుగా నన్ను ఉద్దేశించి ఈ ప్రశ్న అడిగాడు:

“వాల్‌నట్ బెండ్ (Walnut Bend) ఆకారం ఏమిటి?”

‘ప్రోటోప్లాజం’ (జీవపదార్థం) గురించి మా అమ్మమ్మ అభిప్రాయం ఏమిటని నన్ను అడిగితే ఎంత విచిత్రంగా ఉంటుందో, ఇది కూడా అంతే విచిత్రంగా అనిపించింది. నేను కాస్త ఆలోచించి, దానికి ఏదైనా ప్రత్యేకమైన ఆకారం ఉంటుందని నాకు తెలియదని చెప్పాను. సహజంగానే, ఆవేశపరుడైన నా పైఅధికారి ఒక్కసారిగా విరుచుకుపడ్డాడు; తిట్టడానికి పదాలు అయిపోయేంత వరకు నన్ను ఉతికి ఆరేశాడు… నేను మౌనంగా వేచి చూశాను. కాసేపటి తర్వాత అతను ఇలా అన్నాడు:

“అబ్బాయ్, నువ్వు ఆ నది ఆకారాన్ని క్షుణ్ణంగా తెలుసుకోవాలి. చాలా చీకటిగా ఉన్న రాత్రివేళలో నావను నడపడానికి అదే ఆధారం. అప్పుడు చుట్టూ ఉన్నవన్నీ కనిపించకుండా పోతాయి. కానీ గుర్తుంచుకో, పగటిపూట కనిపించే ఆకారం రాత్రిపూట అలాగే ఉండదు.”

“అయితే, నేను దాన్ని ఎలా నేర్చుకోగలను?”

“ఇంట్లో చీకటిగా ఉన్నప్పుడు నువ్వు హాలులో ఎలా నడుస్తావు? ఎందుకంటే నీకు దాని ఆకారం తెలుసు కాబట్టి. అప్పుడు అది నీకు కనిపించదు కదా.”

“అంటే, అంతులేని ఈ నది ఒడ్డున ఉండే లక్షలాది చిన్న చిన్న ఆకార మార్పులను కూడా, మా ఇంట్లోని ముందు గది ఆకారాన్ని తెలుసుకున్నంత బాగా నేను తెలుసుకోవాలా?”

“నా మాట నమ్ము, నీ సొంత ఇంట్లోని గదుల ఆకారాలను ఏ మనిషీ తెలుసుకోనంత బాగా నువ్వు వీటిని తెలుసుకోవాలి.”

“అయ్యో, చచ్చిపోతే బాగుండేది!”

“చూడు, నిన్ను నిరుత్సాహపరచాలని నా ఉద్దేశ్యం కాదు, కానీ…”

“సరే, ఆ భారాన్ని నా మీద వేసేయండి; ఎప్పుడో ఒకప్పుడు తెలుసుకోవాల్సిందే కదా, ఇప్పుడే తెలుసుకుంటాను.” “చూడు, దీన్ని కచ్చితంగా నేర్చుకోవాల్సిందే; దీనికి వేరే మార్గం లేదు. నక్షత్రాలు ప్రకాశించే రాత్రివేళ నీడలు ఎంత గాఢంగా ఉంటాయంటే, ఒడ్డు ఆకారం నీకు పూర్తిగా తెలియకపోతే, చెట్ల గుంపులను చూసి భయపడి వాటికి దూరంగా వెళ్ళిపోతావు; ఎందుకంటే ఆ చెట్ల నల్లని నీడను చూసి, అది నీటిలోకి చొచ్చుకువచ్చిన గట్టి భూభాగం (కేప్) అని పొరబడతావు. దాంతో ప్రతి పదిహేను నిమిషాలకు ఒకసారి ప్రాణం పోయేంత భయానికి గురవుతావు. ఒడ్డుకు యాభై అడుగుల దూరంలో ఉండాల్సిన సమయంలో, నువ్వు యాభై గజాల దూరంలో ఉండిపోతావు. ఆ నీడల్లో దాగి ఉన్న నీటిలో మునిగి ఉన్న చెట్టు మొద్దు (snag) నీకు కనిపించదు, కానీ అది ఎక్కడ ఉందో నీకు కచ్చితంగా తెలుస్తుంది; నది ఆకారాన్ని బట్టి అది ఎప్పుడు వస్తుందో నువ్వు గ్రహించగలవు. ఇక గాఢాంధకారం ఉండే రాత్రుల సంగతి చూస్తే… నక్షత్రాలు కాసే రాత్రితో పోలిస్తే, అమావాస్య లాంటి చీకటి రాత్రిలో నది ఆకారం పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపిస్తుంది. అప్పుడు ఒడ్డులన్నీ సూటిగా ఉన్న గీతల్లా కనిపిస్తాయి, పైగా అవి చాలా అస్పష్టంగా ఉంటాయి; అవి నిజంగా సూటిగా ఉన్నాయని అనుకునే ప్రమాదం ఉంది, కానీ నీకు అసలు విషయం తెలుసు కాబట్టి అలా పొరబడవు. ఒక గట్టి గోడలా కనిపించే ప్రదేశం వైపు నువ్వు ధైర్యంగా పడవను నడుపుతావు (అక్కడ నిజానికి వంపు ఉందని నీకు బాగా తెలుసు), అప్పుడు ఆ గోడ వెనక్కి జరిగి నీకు దారి ఇస్తుంది. ఇక బూడిద రంగు పొగమంచు సంగతి చూస్తే… చినుకులు పడుతూ భయంకరంగా ఉండే ఆ పొగమంచులో ఒడ్డుకు ఒక నిర్దిష్టమైన ఆకారం అంటూ ఏమీ ఉండదు. ఆ పొగమంచు ఎంతటి అనుభవజ్ఞుడికైనా సరే తల తిరిగేలా, గందరగోళానికి గురిచేసేలా ఉంటుంది. సరే, ఇక రకరకాల వెన్నెలలు కూడా నది ఆకారాన్ని వేర్వేరు విధాలుగా మారుస్తాయి. చూడు…”

“అయ్యో, దయచేసి ఇక చెప్పకండి! ఈ లక్షలాది రకాల పద్ధతుల ప్రకారం నేను నది ఆకారాన్ని నేర్చుకోవాలా? ఆ సమాచారాన్నంతా నా తలలో మోయడానికి ప్రయత్నిస్తే నా భుజాలు వంగిపోతాయి.”

“అలా కాదు! నువ్వు కేవలం నది ఆకారాన్ని నేర్చుకుంటావు; దాన్ని ఎంత కచ్చితత్వంతో నేర్చుకుంటావంటే, నీ తలలో ఉన్న ఆకారాన్ని బట్టి ఎప్పుడూ పడవను నడపగలవు, మరియు…”

ఇక ఆపు! నేను ఒక మనిషికి నది నేర్పుతాను అని చెప్పినప్పుడు, నేను ఆ మాటకు కట్టుబడి ఉంటాను. నువ్వు నమ్మవచ్చు, వాడికి బుద్ధి చెప్తాను లేదా చంపేస్తాను. మేము ఈ అధ్యాయం నుండి విస్తృతంగా ఉటంకించాము, ఎందుకంటే ఇది ఇక్కడ చాలా ముఖ్యమైనదిగా అనిపిస్తుంది. పైలటింగ్ శాస్త్రంలో నైపుణ్యం సాధించే విషయంలో, ఇది ఈ పుస్తకంలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన అధ్యాయాలలో ఒకటి, మరియు అభ్యాసకుడి నుండి ఏమి ఆశించబడుతుందో, మరే ఇతర పదాల కలయిక కన్నా ఇది చక్కగా చూపిస్తుంది. ఇది ఏ విధంగానూ మొత్తం సమస్యను కవర్ చేయదు—మార్క్ ట్వైన్ స్వయంగా కూడా దానిని ప్రదర్శించలేకపోయాడు; మరియు నదిపై, పైలట్ వృత్తిపై అతనికి పాతకాలపు ప్రేమను పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పటికీ, అతని స్వభావం గల వ్యక్తి అటువంటి అడ్డంకులకు వ్యతిరేకంగా, అతను నిలబడినట్లుగా, ఎలా పట్టుదలతో కొనసాగగలిగాడనేది ఇప్పటికీ నమ్మశక్యం కానిది.

XXIV

నదీ ఆధారిత విద్యావిధానం

అతను ఇతర రకాల జ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు. ఆ తొలి రోజుల్లో హన్నిబాల్ వీధులు,  అనేక నగరాలలోని ముద్రణాలయాలు అతనికి మానవ స్వభావాన్ని వివిధ నిష్కపటమైన కోణాల్లో బోధించినట్లే, నది కూడా ఆ శక్తివంతమైన విద్యకు ఒక అదనపు మార్గాన్ని అందించింది. నైతికంగా, దాని వాతావరణం ఇతరుల కంటే మెరుగైనదని చెప్పలేము. పశ్చిమ దేశాలలో నౌకాయానం చదునైన పడవల రకంతో ప్రారంభమైంది—వాటి నావికులు మొరటు, కఠినమైన మనుషులు, తాగుబోతులు, విచక్షణారహితంగా పోరాడేవారు, క్రీడలలో అనాగరికులు, తెలివిలో మొరటువారు, ప్రతి విషయంలోనూ అపవిత్రులు. స్టీమ్‌బోట్ సిబ్బంది ఈ మార్గదర్శకులకు సహజ వారసులు—కొంచెం తక్కువ మొరటుగా, కొంచెం తక్కువ అపవిత్రమైన ఆలోచనలతో, పైపైన తక్కువ అనాగరికంగా ఉండేవారు. కానీ ఈ విషయాలు ప్రధానంగా “పై అంతస్తుల” లోనే ఉండేవి. ఒక సహచరుడిని గానీ, డెక్-హ్యాండ్‌ను గానీ తేలికగా గీకితే చాలు, ఆ పాతకాలపు పడవ నడిపేవాడి క్రూరత్వం బయటపడుతుంది. ఈ రంగంలో కెప్టెన్లు అధిపతులుగా, పైలట్లు రాజులుగా ఉండేవారు; కానీ వారు దేవదూతలేమీ కాదు. ‘లైఫ్ ఆన్ ది మిసిసిపీ’లో క్లెమెన్స్ తన అధిపతి యొక్క ఘాటైన పదజాలం గురించి ప్రస్తావిస్తూ, మేట్ ఆజ్ఞలు ఇచ్చే పద్ధతిని చూసి తాను ఎలా అసూయపడ్డాడో మనకు చెబుతాడు. పైలటింగ్ కంటే ఆ విషయాలను నేర్చుకోవడం సులభం,  మొత్తమ్మీద వేగంగా కూడా పూర్తవుతుంది. ఊహాశక్తి, చమత్కారం  పదాలపై సహజమైన పట్టుతో వాటిని మరింత మెరుగుపరుచుకోవచ్చు కూడా. ఆ శిక్షణ రోజుల్లో శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ మద్యం మరియు పేకాట విషయంలో తన వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకోవడం గుర్తుంచుకోవలసిన విషయం;  అతను తన తిట్లను ఎల్లప్పుడూ తీవ్రమైన ఒత్తిడి క్షణాలకు మాత్రమే పరిమితం చేయకపోయినా లేదా తన చమత్కారపు నాణ్యతను వడపోసుకోకపోయినా, మానవుల ఉపయోగాలకు మరియు ఆనందాలకు శుద్ధి చేయడానికి ముడిసరుకుగా అన్నింటినీ సేకరించే ఆ నిర్మాణ దశలో ఉన్న ఒక మానవునికి అతను ఒక అత్యుత్తమ ఉదాహరణ అని కూడా మనం గుర్తుంచుకోవచ్చు.

అతను మానవ స్వభావం గురించి అపారమైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు. అతను ఇలా అంటాడు: ఆ క్లుప్తమైన, చురుకైన విద్యాభ్యాసంలో, కల్పన, జీవిత చరిత్ర లేదా చరిత్రలో కనిపించే అన్ని రకాల మానవ స్వభావాలతో నేను వ్యక్తిగతంగా, సుపరిచితంగా పరిచయం పెంచుకున్నాను. కల్పనలో గానీ, జీవిత చరిత్రలో గానీ చక్కగా చిత్రీకరించబడిన ఒక పాత్ర నాకు కనిపించినప్పుడు, నేను సాధారణంగా అతని పట్ల ఆత్మీయమైన వ్యక్తిగత ఆసక్తిని కనబరుస్తాను. ఎందుకంటే, అతను నాకు ముందే తెలుసు—నది వద్ద అతన్ని కలిశాను.

నిస్సందేహంగా, జీవితంలోని విస్తృత తత్వాలు  స్వభావాలను అధ్యయనం చేయడానికి ఆ నది ఒక గొప్ప పాఠశాలగా ఉండేది: అస్పష్టమైన పరోక్షోక్తులను నివారించి, ప్రత్యక్ష మరియు ఖచ్చితమైన ఫలితాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే తత్వాలు; ఐరోపాలో “అమెరికన్” అని, అమెరికాలో “వెస్ట్రన్” అని పిలువబడే కఠినమైన శక్తివంతమైన స్వభావాలు. మార్క్ ట్వైన్ పాఠశాల ఉన్నదానికంటే తక్కువగానూ లేనందుకు—మరియు అంతకంటే ఎక్కువగానూ లేనందుకు—మనం కృతజ్ఞతతో ఉండాలి.

కొంతకాలం తర్వాత, మిస్సోరి నది వాణిజ్య అవసరాల వల్ల హోరేస్ బిక్స్బీ మిస్సిస్సిప్పి నుండి దూరమయ్యాడు,  అతను ఆచారం ప్రకారం తన శిష్యుడిని మరొక నావికుడికి అప్పగించాడు—ఇప్పుడు, అతను సరిగ్గా ఏ నావికుడో ఖచ్చితంగా తెలియదు, కానీ బహుశా జాన్ జె. రో నౌకకు చెందిన జెబ్ లీవెన్‌వర్త్ లేదా బెక్ జాలీకి అప్పగించి ఉండవచ్చు. రో ఒక సరుకు రవాణా పడవ, “ఒక ద్వీపంలా నెమ్మదిగా  ఒక వ్యవసాయ క్షేత్రంలా సౌకర్యవంతంగా” ఉండేది. నిజానికి, ‘రో’ అనే ఓడ రైతుల యాజమాన్యంలో ఉండేది  వారిచేతనే నడపబడేది. జాన్ క్వార్లెస్ యొక్క వ్యవసాయ క్షేత్రాన్ని నీటిపై నడపగలిగితే, అది స్నేహభావం, ఆతిథ్యం వేగం విషయంలో ఆ ఓడను ఎంతగానో పోలి ఉంటుందని సామ్ క్లెమెన్స్ భావించాడు. ప్రవాహానికి ఎదురుగా అది ఒక ద్వీపాన్ని కూడా దాటగలదని, అయితే ప్రవాహానికి అనుకూలంగా అది ఎప్పటికీ ప్రవాహాన్ని అధిగమించలేదని, అయినప్పటికీ అది ఒక “ఆవిరి పడవకు ప్రేమ వంటిది” అని దాని గురించి చెప్పుకునేవారు. ‘రో’కు ప్రయాణికులను తీసుకువెళ్ళడానికి లైసెన్స్ లేదు, కానీ దానిలో ఎల్లప్పుడూ డజను మంది “కుటుంబ అతిథులు” ఉండేవారు. నాట్యాలు చేయడానికి  వెన్నెల రాత్రి వినోదాల కోసం ఒక పెద్ద బాయిలర్-డెక్, అలాగే క్యాబిన్‌లో ఒక పియానో కూడా ఉండేవి. ఆ యువ పైలట్ అప్పుడప్పుడు పియానో వాయిస్తూ, “చిలగడదుంప తీగపై మిడత”కు సంబంధించిన పాటలను, లేదా మెథుసలేం అనే పేరుగల ఒక ముసలి గుర్రం గురించిన పాటలను తన సంగీతానికి అనుగుణంగా పాడేవాడు:

అతన్ని కిందకి దించి యెరూషలేములో అమ్మేశారు,

చాలా కాలం క్రితం.

ఈ పురాతన గుర్రం గురించి నలభై ఎనిమిది చరణాలు ఉండేవి, అవన్నీ దాదాపు ఒకేలా ఉండేవి; కానీ అక్కడ సమావేశమైన బృందం విమర్శించే అవకాశం లేదు,  అతని ప్రయత్నాలు అతనికి ప్రశంసలు తెచ్చిపెట్టాయి. అతను జాన్ జె. రో నౌకలో స్వర్గతుల్యమైన సమయాన్ని గడిపాడు, ఆ తర్వాత దానికి పూర్తి భిన్నంగా నరకంలాంటి అనుభవం ఎదురైంది. బిక్స్బీ తిరిగి వచ్చి, ఒకటి రెండు పర్యటనలు చేసి, ఆ తర్వాత వెళ్ళిపోయి, అతన్ని మళ్ళీ బదిలీ చేశాడు, ఈసారి బ్రౌన్ అనే వ్యక్తి వద్దకు. నదిపై ఉన్న అత్యంత అందమైన పడవలలో ఒకటైన, చక్కటి కొత్త స్టీమర్ పెన్సిల్వేనియాలో బ్రౌన్‌కు ఒక స్థానం లభించింది,  యువ క్లెమెన్స్ ఒక మంచి స్టీర్స్‌మ్యాన్‌గా (పడవ నడిపేవాడిగా) ఎదిగాడు, కాబట్టి మొదట్లో ఆ ఏర్పాటుతో ఇద్దరూ సంతోషించి ఉండటంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

కానీ బ్రౌన్ తప్పులు వెతికే, నిరంకుశమైన, అజ్ఞాని, మొరటు  దురుద్దేశపూరితమైన నాయకుడు. మిసిసిపీ పుస్తకంలో రచయిత బ్రౌన్‌తో తన మొదటి, అలాగే చివరి భేటీ గురించి రాశాడు. సరైన కారణాల వల్ల ఈ సందర్భాలు అతని జ్ఞాపకాల్లో చెరగని ముద్ర వేశాయి,  వాటిని చాలావరకు సరైనవిగా అంగీకరించవచ్చు. బ్రౌన్ ప్రవర్తన అభ్యంతరకరంగా ఉండేది. అతని మొదటి పలకరింపు ఒక విసుగుతో కూడిన ప్రశ్న.

“నువ్వు హోరేస్ బిగ్స్‌బీ కొడుకువా?”

నదిలో సాధారణంగా “బిక్స్‌బీ”ని “బిగ్స్‌బీ” అని పలికేవారు, కానీ బ్రౌన్ దానిని మరింత అవమానకరంగా మార్చి, ఆ తర్వాత మరింత అసహ్యకరమైన ప్రశ్నలు, వ్యాఖ్యలు  ఆదేశాలు జారీ చేసేవాడు. అతని కింద పనిచేసేవాడు త్వరలోనే అతన్ని పూర్తిగా ద్వేషించడం నేర్చుకున్నాడు. అయినప్పటికీ, గౌరవప్రదమైన సంబంధాన్ని కొనసాగించడం అవసరం.

ప్రవర్తన—ఆచారం, క్రమశిక్షణ, చివరికి చట్టం కూడా అదే కోరాయి—కానీ 1858వ సంవత్సరం తొలి నెలల్లో, బ్రౌన్‌ను చంపడం వల్ల కలిగే తృప్తిని అణచుకోవడానికి ఆ యువ నావికుడు చాలా కఠినమైన శీతాకాలం, వసంతకాలం గడిపి ఉండాలి. కాలం ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుంది—ఒక విషాదకరమైన ప్రతీకారం, అది కూడా భయంకరమైన మూల్యంతో; కానీ అతను దానిని ఊహించలేకపోయాడు,  తన తీరిక సమయాన్ని తన సొంత శిక్షలను ప్లాన్ చేసుకోవడానికి కేటాయించాడు.

నేను బ్రౌన్‌ను చంపుతున్నట్లు ఊహించుకోగలిగాను; దానికి వ్యతిరేకంగా ఏ చట్టమూ లేదు,  నేను పడుకున్న వెంటనే ఎప్పుడూ చేసే పని అదే. నా విధి అయినట్లుగా మనసులో ఊహించుకోవడానికి బదులుగా, నేను పనిని పక్కనపెట్టి ఆనందం కోసం బ్రౌన్‌ను చంపాను. నేను ఒక నెల పాటు ప్రతి రాత్రి బ్రౌన్‌ను చంపాను; పాత, నిస్సారమైన, సాధారణ పద్ధతులలో కాదు, కొత్త  రమణీయమైన పద్ధతులలో—కొన్నిసార్లు వాటి రూపకల్పనలోని తాజాదనం ఆశ్చర్యపరిచేవిగా, మరియు ఆ ప్రదేశానికి, వాతావరణానికి భయంకరంగా ఉండేవి.

ఒకసారి బ్రౌన్ మామూలు కన్నా ఎక్కువగా అవమానించినప్పుడు, అతని కింద పనిచేసేవాడు పడుకుని అతన్ని “పదిహేడు విభిన్న పద్ధతులలో—అవన్నీ కొత్తవే”—చంపాడు.

అతను మొదట బ్రౌన్‌ను మెప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ అది నిష్ప్రయోజనమైంది. బ్రౌన్ సంతోషపడటానికి ఇష్టపడని రకం మనిషి; తన కింద పనిచేసేవాడు ఎంత జాగ్రత్తగా పడవ నడిపినా, అతను ఎప్పుడూ అతనిపై విసుక్కునేవాడు.

“ఇక్కడ,” అతను అరిచేవాడు, “ఇప్పుడు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? దాన్ని కిందకి లాగు! దాన్ని కిందకి లాగు! నేను చెప్పేది నీకు వినపడటం లేదా? దరిద్రపు బురద పిల్లి!”

అతని సహాయకుడు అలాంటి వ్యక్తిని మెప్పించాలనే కోరికను పూర్తిగా కోల్పోయాడు, పైగా అప్పుడప్పుడు అతన్ని రెచ్చగొట్టడానికి కూడా అవకాశాలు తీసుకునేవాడు. ఒకరోజు వారు నదిలో ప్రయాణిస్తుండగా, పడవ ఏదో అసాధారణమైన ప్రదేశం వైపు వెళ్తున్నట్లు బ్రౌన్ గమనించాడు.

“ఇక్కడ, ఇప్పుడు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?” అతను అరిచాడు. “అసలు దేనికోసం పడవ నడుపుతున్నావు? దరిద్రపు మూర్ఖుడా!”

“ఎందుకు,” అన్నాడు సామ్, చలించకుండా ఆలోచిస్తూ, “పడవ నడపడానికి నాకు వేరే ఏమీ కనిపించలేదు, ఒడ్డున ఉన్న ఆ తెల్ల ఆవు వైపు వెళ్తున్నాను.”

“ఆ చక్రం దగ్గర నుంచి తప్పుకో! ఈ పైలట్‌హౌస్ నుంచి బయటకు వెళ్ళు!” అని బ్రౌన్ అరిచాడు. “నువ్వేమీ పైలట్ అవ్వడానికి పనికిరావు!”

సామ్ కోరుకున్నది కూడా అదే. బ్రౌన్ యొక్క నిరంతర విమర్శల నుండి లభించే ఏ తాత్కాలిక ఉపశమనమైనా అతనికి స్వాగతమే. అతను దాదాపు ఒక సంవత్సరంగా ఆ నదిలో పనిచేస్తున్నాడు. అందరూ అతన్ని ఇష్టపడి, మంచి నావికుడిగా పేరు తెచ్చుకున్నప్పటికీ, అతనికి ఎలాంటి జీతం అందడం లేదు. కొంతకాలంగా డబ్బు అవసరం పెద్దగా లేదు, ఎందుకంటే భోజన ఖర్చులు కట్టాల్సిన అవసరం లేదు; కానీ బట్టలు ఎప్పటికైనా పాడైపోతాయి, ఇంకా కొన్ని ఇతర ఖర్చులు కూడా ఉంటాయి. పెన్సిల్వేనియా ఓడ, ప్రయాణానికి ముందు, తర్వాత ఒకటి రెండు రోజులు ఖాళీగా ఉండటంతో, ఒక రౌండ్ ట్రిప్ పూర్తి చేయడానికి సుమారు ముప్పై ఐదు రోజులు పట్టేది. ఆ యువ నావికుడు, న్యూ ఓర్లీన్స్ కట్ట మీద సరుకు రవాణాను పర్యవేక్షిస్తూ రాత్రిపూట పని సంపాదించవచ్చని తెలుసుకున్నాడు. అలా ప్రతి రాత్రి కాపలాకు రెండున్నర నుండి మూడు డాలర్ల వరకు సంపాదించేవాడు. కొన్నిసార్లు రెండు రాత్రులు కూడా పని ఉండేది, అలా ఐదు లేదా ఆరు డాలర్ల పెట్టుబడితో తాను ధనవంతుడినని భావించుకునేవాడు. “ఆ సరుకుల కుప్పల మధ్య చీకట్లో అలా కాపలా కాయడం ఒక నిర్జనమైన అనుభవం; ఏ శబ్దమూ లేదు, ఏ ప్రాణీ కదలడం లేదు,” అని అతను చాలా కాలం తర్వాత అన్నాడు. “కానీ అది నిష్ప్రయోజనమైనది కాదు: ఆ రాత్రులలో నేను అక్కడ ఒంటరిగా కూర్చున్నప్పుడు నాకు స్ఫూర్తి కలిగేది. నేను రకరకాల పరిస్థితులను, అవకాశాలను ఊహించుకునేవాడిని. ఆ విషయాలు క్రమంగా నా పుస్తకాలలోకి చేరి, నాకు ఎన్నో అధ్యాయాలను అందించాయి. నా చాలా పుస్తకాలలో ఏదో ఒక రూపంలో ఆ రాత్రుల ప్రభావాన్ని నేను గుర్తించగలను.”

మిసిసిపీ పుస్తకం యొక్క రెండవ భాగంలోని అనేక ఆసక్తికరమైన కథలు ఆ సుదీర్ఘ రాత్రి కాపలాల నుండే పుట్టాయి. అలాంటి విషయాల గురించి ఆలోచించడానికి అది ఒక మంచి సమయం.

ప్రేమకథలు మరియు సాహసాలు

అయితే, బ్రౌన్‌తో జీవితం అంతా దుఃఖమయం కాదు. ఆ యాత్రకు ముందు, తర్వాత కూడా విశ్రాంతి, వినోదం లభించాయి. సెయింట్ లూయిస్‌లోని పమేలా ఇంట్లో, అతనికి తోడుగా చాలామంది ఉండేవారు: ఎక్కువగా హానిబాల్ స్నేహితులు, పాఠశాల స్నేహితులు—అయితే, అమ్మాయిలు. న్యూ ఓర్లీన్స్‌లో అతను స్నేహపూర్వకమైన పడవలను సందర్శించాడు, ముఖ్యంగా జాన్ జె. రో పడవను, అక్కడ అతనికి ఘనంగా స్వాగతం లభించింది. రో పడవలో అలాంటి ఒక సందర్శనను అతను ఎప్పటికీ మరచిపోలేదు. ఆ యాత్రలో పడవ అతిథులలో ఒక యువతి ఉంది—మరొక లారా, పదిహేనేళ్ల వయసు, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా, ముచ్చటగా ఉంది. వారు కలుసుకున్నారు, ఒకరికొకరు ఆకర్షితులయ్యారు; వారిద్దరి జీవితాల్లోనూ యవ్వనంలో ఎదురయ్యే ఉజ్వల క్షణాలలో ఇది ఒకటి: అకస్మాత్తుగా, కొద్దికాలం పాటు వచ్చే శృంగారం, ప్రేమ—దాన్ని మీరెలా పిలిచినా సరే, దాన్ని వెంబడిస్తే పెళ్లికి దారితీసే విషయం.

“ఆ తర్వాతి మూడు రోజులు మేము మేల్కొని ఉన్న సమయంలో, నేను ఆ అమ్మాయి మోచేతికి నాలుగు అంగుళాల దూరంలో కూడా లేను.”

అప్పుడు హఠాత్తుగా ఒక అంతరాయం కలిగింది: జెబ్ లీవెన్‌వర్త్ వెనుక నుండి వేగంగా దూసుకొస్తూ ఇలా అరిచాడు:

“పెన్సిల్వేనియా వెనక్కి వెళ్తోంది.”

ఒక భావోద్వేగపు అలజడి, క్షణికమైన వీడ్కోలు, డెక్‌ల మీదుగా ఒక పరుగు, శృంగారం నుండి వాస్తవంలోకి ఒక గెంతు,  అదంతా ముగిసిపోయింది. అతను ఆమెకు రాశాడు, కానీ ఎటువంటి జవాబు రాలేదు. అతను ఆమెను మళ్ళీ ఎప్పుడూ చూడలేదు, నలభై ఎనిమిది సంవత్సరాల పాటు ఆమె నుండి ఎటువంటి కబురు లేదు, అప్పటికి ఇద్దరూ వివాహితులై, వితంతువులై, వృద్ధులయ్యారు. ఆమెకు అతని ఉత్తరం అందలేదు.

పెన్సిల్వేనియాలో కూడా జీవితానికి దాని స్వంత ఆసక్తులు ఉన్నాయి. మార్చి 9, 1858 నాటి ఒక ఉత్తరం, కదులుతున్న మంచులో లోతును వెతకడానికి స్టీమర్ యొక్క పడవలో చేసిన ఒక ఆహ్లాదకరమైన ప్రమాదకరమైన రాత్రి సాహసం గురించి వివరిస్తుంది.

అప్పుడు అసలు సరదా మొదలైంది. మేము పడవ ముందు భాగానికి 20 ఫాథమ్‌ల పొడవున్న ఒక తాడును కట్టి, ఒడ్డున గుర్రాలను కట్టినట్లుగా మనుషులను (రెండు సిబ్బందిని) దానికి కట్టాము. పైలట్ అయిన బ్రౌన్, పడవ ముందు భాగాన్ని బయట ఉంచడానికి తెడ్డుతో ముందు భాగంలో నిలబడగా, నేను చుక్కానిని పట్టుకున్నాను. మేము మనుషులను ముందుకు నడిపిస్తాము, పడవ ఒక బరువైన మంచు గడ్డపైకి వచ్చే వరకు అంతా సవ్యంగానే సాగుతుంది, ఆ తర్వాత మనుషులు పిన్నుల్లాగా కుప్పకూలిపోతారు, అదే సమయంలో బ్రౌన్ పడవ అడుగున అడ్డంగా పడి ఉంటాడు. గంటసేపు కష్టపడిన తర్వాత, తెడ్ల మీద అర అంగుళం మందం మంచుతో మేము తిరిగి వచ్చాము. మమ్మల్ని వెనక్కి పంపి, మరో పడవను సిద్ధం చేశాము, ఆ తర్వాత జార్జ్ (జార్జ్ ఈలర్, మరో పైలట్)  నేను కొత్త మనుషులతో రెట్టింపు సిబ్బందిని తీసుకుని మళ్ళీ ప్రయత్నించాము. ఈసారి మేము అరగంటలోపే కాలువను కనుగొని, పెన్సిల్వేనియా వచ్చి మమ్మల్ని తీసుకువెళ్ళే వరకు ఒక ద్వీపంలో దిగాము. మరుసటి రోజు ఇంకా చల్లగా ఉంది. నేను రెండుసార్లు పడవలో బయటకు వెళ్ళాను, ఆ తర్వాత మేము బయటపడ్డాము, కానీ ఆ దుష్ట స్టీమ్‌బోట్ మా మీదకు దూసుకువచ్చేంత దగ్గరకు వచ్చింది… మేము హ్యాట్ ఐలాండ్‌లో లోతు కొలిచాము, ఒక ఇసుక దిబ్బ చుట్టూ పడవను తిప్పి, మళ్ళీ లోతు కొలిచాము—కానీ మా పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాలంటే మీరు డాక్టర్ కేన్ పుస్తకం చదవాలి. పడవ వద్దకు తిరిగి వెళ్లడం అసాధ్యం అయ్యేది. కానీ మరియా డెన్నింగ్ ద్వీపం తలభాగంలో చిక్కుకుపోయింది—వారు మమ్మల్ని పిలిచారు—మేము దాని పక్కకు వెళ్ళాము, వారు మమ్మల్ని పైకి లాగి, మంచును కరిగించారు. మేము అప్పుడు తెల్లవారుజామున నాలుగు గంటల నుండి తొమ్మిదిన్నర గంటల వరకు మంట దగ్గరకు వెళ్లకుండా పడవలోనే ఉన్నాము. మనుషుల మీద, పడవ మీద, తాడుల మీద, మిగతా అన్నిటి మీద మంచు దట్టంగా కప్పబడి ఉంది, మేము రాతి మిఠాయి విగ్రహాల్లా కనిపించాము.

ఆ రోజుల్లో అతను ఇష్టపడేది ఇలాంటి పనులనే. దానిలో రచయిత యొక్క స్పష్టమైన ఆనందం, గర్వం మనకు కనిపిస్తాయి. అదే ఉత్తరంలో అతను ఇలా అంటాడు: “నేను పత్రికతో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు జరపలేను, ఎందుకంటే నది గురించి తెలుసుకుంటున్నప్పుడు మరే ఇతర పని చేయడానికి లేదా దాని గురించి ఆలోచించడానికి అనుమతి ఉండదు.” ఆ తర్వాత అతను తన సోదరుడు హెన్రీని ప్రస్తావించాడు, ఆ విషాద ఘట్టానికి నాంది ఇక్కడే మొదలవుతుంది. ఆ ఘట్టానికి, నిందారహితుడైనప్పటికీ, శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ ఎల్లప్పుడూ తనను తాను బాధ్యుడిగా భావించుకునేవాడు.

హెన్రీ ఇక్కడ (సెయింట్ లూయిస్‌లో) పెద్దగా ఏమీ చేయడం లేదు, కాబట్టి నేను అతన్ని మా క్లర్క్ వద్దకు ఒక యాత్రకు కావలసిన పనుల కోసం పంపించాను. కట్టెల కుప్పలను కొలవడం, బొగ్గు పెట్టెలను లెక్కించడం, మరియు ఇతర క్లర్క్ పనులు చేయడం వంటివి చేయమని చెప్పాను. అతను వాటిని సంతృప్తికరంగా నిర్వర్తించాడు. అతను మళ్ళీ మాతో పాటు వెళ్ళవచ్చు.

ఆ సమయానికి హెన్రీ క్లెమెన్స్‌కు సుమారు ఇరవై ఏళ్లు. అతను అందమైన, ఆకర్షణీయమైన యువకుడు. అ గర్వపడేవాడు. అతను తర్వాతి యాత్రకు వెళ్ళాడు, ఆ తర్వాత కూడా పదోన్నతి క్రమంలో మూడవ క్లర్క్‌గా క్రమం తప్పకుండా వెళ్తూనే ఉన్నాడు. బ్రౌన్‌తో గడిపిన ఆ కష్టకాలంలో హెన్రీ మాతో ఉండటం ఒక ఆశాకిరణంలా ఉండేది. ఆ అబ్బాయిలు తమ తీరిక సమయాన్ని చాలా వరకు మరో పైలట్ అయిన జార్జ్ ఈలర్‌తో గడిపారు. అతను “బ్రౌన్‌కు లేని దయకు భిన్నంగా” చాలా దయగలవాడు. అతను షేక్స్‌పియర్, గోల్డ్‌స్మిత్‌ల రచనలను ఉటంకిస్తూ, తనను మంత్రముగ్ధుడై, స్ఫూర్తిదాయకంగా వింటున్న ప్రేక్షకులకు వేణువు వాయించేవాడు. ఇవి ఎంతో విలువైన విషయాలు. రాబోయే మార్గంపై అప్పటికే ఒక దీర్ఘకాలిక దుఃఖపు ఛాయ అలుముకుంటోందని ఆ యువ నావికుడు ఊహించలేకపోయాడు.

అయినప్పటికీ, సరైన సమయంలో అతనికి ఒక హెచ్చరిక అందింది; అది ఒక అద్భుతమైన, ప్రభావవంతమైన హెచ్చరిక, కానీ అలాంటి హెచ్చరికలను ఎవరూ పెద్దగా పట్టించుకోరు. ఒక రాత్రి, పెన్సిల్వేనియా ఓడ సెయింట్ లూయిస్‌లో నిలిచి ఉన్నప్పుడు, అతను తన సోదరి ఇంట్లో నిద్రపోయి, ఈ స్పష్టమైన కల కన్నాడు:

అతను హెన్రీ అనే శవాన్ని, కూర్చునే గదిలో రెండు కుర్చీల మీద ఆనించి ఉన్న ఒక లోహపు సమాధి పెట్టెలో పడి ఉండటం చూశాడు. అతని ఛాతీ మీద ఒక తెల్లటి పూల గుత్తి ఉంది, దాని మధ్యలో ఒకే ఒక్క ఎర్రటి పువ్వు ఉంది.

అతను మేల్కొన్నప్పుడు తెల్లవారింది, కానీ ఆ కల ఎంత స్పష్టంగా ఉందంటే అది నిజమని అతను నమ్మాడు. బహుశా పాత సమ్మోహన స్థితి అతనిపై ప్రభావం చూపిందేమో, ఎందుకంటే అతను లోపలికి వెళ్లి తన చనిపోయిన సోదరుడిని చూద్దామని అనుకుని లేచి బట్టలు వేసుకున్నాడు. దానికి బదులుగా, అతను తెల్లవారుజామున వీధిలోకి వెళ్లి, వీధి మధ్యలోకి నడిచాడు, అంతలోనే అది కేవలం ఒక కల మాత్రమేనని అతనికి హఠాత్తుగా మెరుపులా తట్టింది. అతను వెనక్కి దూకి, కూర్చునే గదిలోకి పరుగెత్తాడు, అది నిజంగా ఖాళీగా ఉండటం చూసి అతనికి గొప్ప ఆనందపు వణుకు పుట్టింది. అతను పామెలాకు ఆ కలను చెప్పి, వెంటనే వీలైనంత త్వరగా దాన్ని తన మనసు నుండి తొలగించుకున్నాడు. పెన్సిల్వేనియా ఓడ యధావిధిగా సెయింట్ లూయిస్ నుండి బయలుదేరి, న్యూ ఓర్లీన్స్‌కు సురక్షితంగా ప్రయాణించింది.

సురక్షితమైన ప్రయాణమే అయినా, సంఘటనలతో నిండినది; ఆ ప్రయాణంలోనే, ఇంతకుముందు చెప్పిన బ్రౌన్‌తో చివరి సమావేశం జరిగింది. ఇది మిసిసిపీ పుస్తకంలో నమోదు చేయబడింది, కానీ ఇక్కడ దానిని విస్మరించలేము. నదిలో కొంత దూరం వెళ్ళాక (అది ఈగిల్ బెండ్‌లో జరిగింది), పడవను కొంచెం కింద దించాలనే కెప్టెన్ ఆదేశాన్ని తీసుకురావడానికి హెన్రీ హరికేన్ డెక్ మీదకు వచ్చాడు. బ్రౌన్‌కు కొంతవరకు చెవుడు ఉంది, కానీ అతను ఆ విషయాన్ని ఎప్పుడూ ఒప్పుకోలేదు. బహుశా అతనికి ఆ ఆదేశం అర్థం కాలేదేమో; ఏదేమైనా, అతను విన్నట్లు ఏమాత్రం సంకేతం ఇవ్వలేదు, మరియు నేరుగా ముందుకు వెళ్ళిపోయాడు. తనకంటే శ్రేష్ఠమైన ప్రతి ఒక్కరినీ ద్వేషించినట్లే, అతను హెన్రీని కూడా ద్వేషించాడు, మరియు ఏదేమైనా, మళ్ళీ చెప్పమని అడగడానికి అతను చాలా అహంకారిగా ఉన్నాడు. వారు ఆ రేవును దాటుతుండగా, కెప్టెన్ క్లైన్‌ఫెల్టర్ డెక్ మీదకు వచ్చి, పడవను చుట్టూ తిరగనివ్వమని అతన్ని పిలిచి, ఇలా అన్నాడు:

“ఇక్కడ దిగమని హెన్రీ నీకు చెప్పలేదా?”

“లేదు, అయ్యా.”

కెప్టెన్ క్లైన్‌ఫెల్టర్ సామ్ వైపు తిరిగి:

“అతను చెప్పింది నీకు వినపడలేదా?”

“అవును, అయ్యా.”

బ్రౌన్ అన్నాడు: “నీ నోరు మూసుకో! నువ్వు అలాంటిదేమీ ఎప్పుడూ వినలేదు.” కొంతసేపటికి, ఏ గొడవ జరగబోతోందనే విషయం తెలియకుండా హెన్రీ పైలట్-హౌస్‌లోకి వచ్చాడు. బ్రౌన్ తన అత్యంత అసహ్యకరమైన పద్ధతిలో అతనిపై విరుచుకుపడ్డాడు.

“ఇదిగో, మనం ఆ తోటలో దిగాలని నాకు ఎందుకు చెప్పలేదు?” అని నిలదీశాడు.

హెన్రీ ఎప్పుడూ మర్యాదగా, సౌమ్యంగా ఉండేవాడు. “నేను మీకు చెప్పాను, మిస్టర్ బ్రౌన్.”

“అది అబద్ధం.”

సామ్ క్లెమెన్స్, బ్రౌన్ తనను తిట్టుకోవడాన్ని భరించగలిగాడు, కానీ హెన్రీని తిట్టడాన్ని భరించలేకపోయాడు. అతను ఇలా అన్నాడు: “నువ్వే అబద్ధం చెబుతున్నావు. అతనే నీకు చెప్పాడు.”

బ్రౌన్ ఒక క్షణం పాటు దిగ్భ్రాంతికి గురయ్యాడు, ఆపై అతను ఇలా అరిచాడు:

“అర నిమిషంలో నీ సంగతి చూస్తాను!” అని హెన్రీని పైలట్-హౌస్ నుండి బయటకు వెళ్ళమని ఆదేశించాడు.

ఆ అబ్బాయి ఉలిక్కిపడగానే, బ్రౌన్ అకస్మాత్తుగా అతని కాలర్ పట్టుకుని ముఖం మీద కొట్టాడు.* వెంటనే సామ్, ఒక బరువైన స్టూల్‌తో బ్రౌన్ మీదకు దూకి, అతన్ని నేల మీద పడుకోబెట్టాడు. అప్పుడు నెలల తరబడి రగులుతున్న పగ, ఆగ్రహం అంతా ప్రజ్వరిల్లింది. అతను బ్రౌన్ మీదకు దూకి, మోకాళ్లతో అతన్ని పట్టుకుని, తన శక్తి, కోపం రెండూ క్షీణించే వరకు పిడికిళ్లతో బాదాడు. అప్పుడు బ్రౌన్ విడిపించుకుని, పైలట్ సహజ ప్రవృత్తితో చువ్వ వైపు దూకాడు, ఎందుకంటే ఆ ఓడ కొట్టుకుపోతోంది, ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉంది. ఇక ప్రమాదం లేదని గ్రహించి, అతను ఒక దూరదర్శినిని ఆయుధంగా పట్టుకున్నాడు.

* మిస్సిస్సిప్పి పుస్తకంలో రచయిత, బ్రౌన్ ఒక పెద్ద బొగ్గు ముక్కతో హెన్రీని కొట్టడం ప్రారంభించాడని పేర్కొన్నాడు; కానీ, ఆ సంఘటన జరిగిన వెంటనే శ్రీమతి ఓరియన్ క్లెమెన్స్‌కు రాసిన ఒక లేఖలో అతను ఇలా అంటాడు:

“హెన్రీ పైలట్-హౌస్ నుండి బయటకు దూకాడు—బ్రౌన్ ఒక్కసారిగా లేచి అతన్ని పట్టుకున్నాడు—అతన్ని సగం వెనక్కి తిప్పి ముఖం మీద కొట్టాడు!—దాదాపు ఆరడుగుల ఎత్తు నుండి నా తమ్ముడిని కొట్టాడు. ఆ క్షణం నుండి నాకు పిచ్చెక్కింది. నేను పడవను దానంతట అదే నడిపించుకోవడానికి వదిలేసి, ఆ అవమానానికి ప్రతీకారం తీర్చుకున్నాను—మరియు నేను చేసింది సరైనదేనని కెప్టెన్ అన్నాడు.”

“ఈ పైలట్-హౌస్ నుండి బయటకు వెళ్ళు,” అని అతను ఆవేశంగా అరిచాడు.

కానీ అతని కింద పనిచేసేవాడు ఇప్పుడు అతనికి భయపడలేదు.

“నువ్వు ‘ఇక్కడ’ అనే పదాన్ని తీసేయాలి,” అని అతను విమర్శనాత్మకంగా, సాగదీస్తూ అన్నాడు. “అది అందరికీ తెలిసిన విషయమే, మరియు అది మంచి ఆంగ్ల పద్ధతిగా పరిగణించబడదు.”

“నీ అహంకారాలు నాకు చూపించకు,” అని బ్రౌన్ అరిచాడు. “నీ నుండి నేను ఇంకేమీ సహించను.”

“నువ్వు ‘నీ అహంకారాలు నాకు చూపించకు’ అని అనాలి,” అని సామ్ మృదువుగా అన్నాడు, “ నీ వాక్యంలో చివరి సగభాగం దాదాపు సరిదిద్దడానికి వీలులేనిదిగా ఉంది.”

ముందు డెక్‌పై గుమిగూడిన ప్రయాణికులు, తెల్లటి ఏప్రాన్లు ధరించిన సేవకుల బృందం విజేతను అభినందించింది.

బ్రౌన్ కోపంతో, గర్జిస్తూ స్టీరింగ్ వీల్ వైపు తిరిగాడు. క్లెమెన్స్ కిందికి వెళ్ళాడు, అక్కడ కెప్టెన్ క్లైన్‌ఫెల్టర్ బహుశా తనకి సంకెళ్ళు వేస్తాడని అతను ఊహించాడు, ఎందుకంటే ఒక పైలట్‌ను కొట్టడం ఒక పెద్ద నేరంగా భావించేవారు. ఆ అధికారి అతన్ని తన ప్రత్యేక గదిలోకి తీసుకెళ్లి తలుపు మూసాడు. మొదట అతను ఆ నిందితుడిని задуర్గా చూశాడు, ఆ తర్వాత కొన్ని విచారణలు చేశాడు: “ముందు నువ్వు అతన్ని కొట్టావా?” అని కెప్టెన్ క్లైన్‌ఫెల్టర్ అడిగాడు.

“అవును, అయ్యా.”

“దేనితో?”

“ఒక బల్లతో, అయ్యా.”

“గట్టిగా కొట్టావా?”

“మధ్యస్థంగా, అయ్యా.”

“అది అతన్ని కింద పడేసిందా?”

“అతను—అతను పడిపోయాడు, అయ్యా.”

“వెంటనే వెళ్ళావా? ఇంకా ఏమైనా చేశావా?

“అవును, అయ్యా.”

“ఏం చేశావు?”

“అతన్ని బాదాను, అయ్యా.”

“బాదావా?”

“అవును, అయ్యా.”

“అతన్ని బాగా బాదావా—అంటే, తీవ్రంగా?”

“అలా అనొచ్చు, అయ్యా.” నాకు చాలా సంతోషంగా ఉంది! వినండి, నేను అలా అన్న విషయం ఎవరూ ప్రస్తావించవద్దు. మీరు ఒక పెద్ద నేరం చేశారు; ఈ పడవలో మళ్ళీ అలాంటి నేరం ఎప్పుడూ చేయకండి, కానీ—వాడిని ఒడ్డున పట్టుకోండి! వాడి పని బాగా పట్టండి; వింటున్నారా? ఖర్చులన్నీ నేను భరిస్తాను.”*

* “మిసిసిపీ నదిపై జీవితం.”

అప్పుడు కెప్టెన్ క్లైన్‌ఫెల్టర్ అతన్ని పడవ దిగిపొమ్మని చెప్పాడు,  అతని వెనుక తలుపు మూసుకుపోతున్నప్పుడు అతను ఆనందిస్తున్న శబ్దం ఆ నేరస్థుడికి వినిపించింది. ఆ తర్వాత బ్రౌన్, సహజంగానే, అతన్ని పైలట్‌హౌస్‌లోకి వెళ్ళనివ్వలేదు,  అతను మిగిలిన ప్రయాణమంతా “విముక్తి పొందిన బానిస”లా జార్జ్ ఈలర్ వేణువు సంగీతాన్ని, గోల్డ్‌స్మిత్ మరియు షేక్స్‌పియర్ రచనలను వింటూ గడిపాడు; అప్పుడప్పుడు అతనితో చదరంగం ఆడుతూ, ఓటమిని చూసినప్పుడు చివరి ఎత్తును వెనక్కి తీసుకుని ఆటను వేరే విధంగా ముగించే ఒక ఉపాయాన్ని నేర్చుకున్నాడు, దానిని అతను తన తర్వాతి సుదీర్ఘ సంవత్సరాలలో స్వయంగా ఉపయోగించుకున్నాడు.

శామ్ క్లెమెన్స్ పడవలోనే ఉంటే తాను న్యూ ఓర్లీన్స్‌లో పడవను విడిచిపెడతానని బ్రౌన్ శపథం చేశాడు,  కెప్టెన్ క్లైన్‌ఫెల్టర్ బ్రౌన్‌ను వెళ్ళమని చెప్పాడు. ఆ తర్వాత అతని స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి మరొక పైలట్ దొరకనప్పుడు, కెప్టెన్ పగటిపూట కాపలా కాయడానికి క్లెమెన్స్‌నే అనుమతిస్తానని ప్రతిపాదించాడు. తద్వారా, కేవలం ఏడాదికి పైగా మాత్రమే విమానం నడుపుతున్న ఆ యువ స్టీర్స్‌మ్యాన్ పరిజ్ఞానంపై తన నమ్మకాన్ని ప్రదర్శించాడు. కానీ క్లెమెన్స్ స్వయంగా…

సంవత్సరం పాటు పడవ నడిపాడు. కానీ క్లెమెన్స్‌కు స్వయంగా అంత నమ్మకం లేకపోవడంతో, బ్రౌన్‌ను సెయింట్ లూయిస్‌లోనే ఉంచమని కెప్టెన్‌కు సలహా ఇచ్చాడు. బ్రౌన్ వెళ్ళిపోయాక, తాను మరో పడవలో నదిలో ముందుకు వెళ్లి, పడవ నడిపే వ్యక్తిగా తన స్థానాన్ని తిరిగి చేపడతానని చెప్పాడు. తనకు తెలియకుండానే, ఆ నిర్ణయంతో అతను తన ప్రాణాలను కాపాడుకుని ఉండవచ్చు.

అతనికి ఇటీవల వచ్చిన కలతపెట్టే కల గుర్తుందో లేదో సందేహమే, కానీ పెన్సిల్వేనియా బయలుదేరడానికి ముందు రాత్రి అతనిపై ఏదో దుశ్శకునం ఆవరించి ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. హెన్రీ తన విధులు ముగించుకున్న తర్వాత కట్టపై రాత్రి కాపలాలో చేరడానికి ఇష్టపడేవాడు, మరియు ఆ సోదరులు తరచుగా కలిసి కబుర్లు చెప్పుకుంటూ ఆ కట్ట చుట్టూ తిరిగేవారు. ఆ ప్రత్యేకమైన రాత్రి, పెద్దవాడు నదిలో జరగబోయే విపత్తు గురించి మాట్లాడాడు. చివరగా అతను ఇలా అన్నాడు:

“ప్రమాదం జరిగితే, నువ్వు ఏది చేసినా సరే, నీ బుద్ధిని కోల్పోకు—ప్రయాణికులు ఆ పని చేస్తారు. హరికేన్ డెక్ వైపు, ఆపై లైఫ్-బోట్ వైపు పరుగెత్తు, మేట్ ఆదేశాలను పాటించు. పడవను నీటిలోకి దించినప్పుడు, స్త్రీలను, పిల్లలను అందులోకి ఎక్కించు. నువ్వు మాత్రం అందులోకి ఎక్కకు. నది కేవలం ఒక మైలు వెడల్పు మాత్రమే ఉంటుంది. నువ్వు సులభంగా ఈదుకుంటూ ఒడ్డుకు చేరుకోవచ్చు.”

అది మంచి పౌరుషమైన సలహానే, కానీ అది దీర్ఘకాలిక దుఃఖ ఫలాన్ని ఇచ్చింది.

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –20-8-26-ఉయ్యూరు 

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.8 వ భాగం.19.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.8 వ భాగం.19.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.7 వ భాగం.19.8.26.

శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు అనే గారి వ్యాఖ్య ,,,270 వ భాగం.19.8.26.

అమెరికా స్వర్ణయుగ సాహిత్య కీర్తి కిరీటం మార్క ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -7

XX

కియోకుక్ రోజులు

ఒరియన్ తన సోదరుడు మస్కటీన్ కార్యాలయంలో తనతోనే ఉండాలని కోరుకున్నాడు, కానీ ఆ యువకుడు ఆ విలాసాన్ని భరించగలిగే ముందు తాను సెయింట్ లూయిస్‌కు వెళ్లి కొంత డబ్బు సంపాదించాలని ప్రకటించాడు: అతను సెయింట్ లూయిస్ ఈవినింగ్ న్యూస్‌లో తన స్థానానికి తిరిగి వచ్చాడు, అక్కడ అతను మరుసటి సంవత్సరం శీతాకాలం చివరి వరకు లేదా వసంతకాలం ప్రారంభం వరకు ఉన్నాడు.

ఈ సమయంలో అతను ఒక పేవీ కుటుంబంతో నివసించాడు, బహుశా హానిబాల్ పేవీలలో ఒకరితో. అతను ఫ్రాంక్ ఇ. బర్రో అనే యువకుడితో ఒకే గదిలో ఉండేవాడు. బర్రో ఒక నైపుణ్యం గల కుర్చీల తయారీదారుడు, అతనికి డికెన్స్, థాకరే, స్కాట్  డిస్రేలీల రచనలంటే ఇష్టం. బర్రోకు తన వయసుకు మించిన గొప్ప సాహిత్య అభిరుచి ఉండేది,  ఆ ఇద్దరూ సహచరులు ప్రాణ స్నేహితులు. ఇరవై రెండు సంవత్సరాల తరువాత మార్క్ ట్వైన్, ఆనాటి తన గురించి కొన్ని అభిప్రాయాలను బర్రోతో పంచుకున్నాడు. క్లెమెన్స్ ఇలా రాశాడు: నా ప్రియమైన బర్రో,—మీరు నన్ను వర్ణిస్తుంటే, 22 సంవత్సరాల క్రితం నేను ఎలా ఉండేవాడినో ఊహించుకోగలను. ఆ చిత్రణ సరిగ్గా ఉంది. నేను కొంచెం పెరిగానని మీరు అనుకుంటున్నారు; నా మాట మీద ఒట్టు, దానికి చోటు ఉండేది. మీరు ఒక అనుభవం లేని మూర్ఖుడిని, స్వయం సమృద్ధి గల గాడిదను, గాలిలో గంభీరంగా ఉంటూ, తన పేడ ముక్కను కక్కుకుంటూ, తానే ప్రపంచాన్ని పునర్నిర్మిస్తున్నానని, దాన్ని సరిగ్గా చేయగలనని ఊహించుకునే ఒక పనికిమాలిన మనిషిని వర్ణించారు… 19-20 ఏళ్ల వయసులో నేను అలాంటివాడినే.

ఈలోగా ఓరియన్ క్లెమెన్స్ వివాహం చేసుకుని కియోకుక్‌కు వెళ్లిపోయాడు. ఆ నగర పర్యటనలో, తనదైన శైలిలో సాధారణంగా, ఆవేశపూరితంగా అతను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆ క్రమంలో తనకు ఒక భార్య దొరికిందన్న విషయం మొదట్లో అతని అంతరాత్మకు తెలియనట్లుంది. ఆ విషయాన్ని అతనే స్వయంగా చెబుతాడు; అతను ఇలా అంటాడు:

పెళ్లి జరిగిన మరుసటి రోజు ఉదయం సూర్యోదయానికి మేము మస్కటీన్‌కు వెళ్లే స్టేజ్ కోచ్‌లో బయలుదేరాము. బర్లింగ్‌టన్‌లో భోజనం కోసం ఆగాము. ఆ భోజనం ముగించుకుని ఫుట్‌పాత్‌పై నిలబడగా, బయలుదేరడానికి సిద్ధంగా ఉన్న స్టేజ్ కోచ్ వచ్చి ఆగింది. నేను లోపలికి ఎక్కి, నా చుట్టూ దున్నపోతు చర్మాన్ని సర్దుకుని, ఇంకేమైనా పని ఉందన్న స్పృహలో లేకుండా వెనక్కి వాలిపోయాను. ఫుట్‌పాత్‌పై నిలబడి ఉన్న ఒక పెద్దమనిషి నా భార్యతో, “అమ్మగారూ, మీరు ఈ స్టేజ్ మీదుగా వెళ్తారా?” అని అడిగారు. నేను, “ఓహ్, నేను మర్చిపోయాను!” అని చెప్పాను. వెంటనే బయటకు దూకి, ఆమెను లోపలికి తీసుకువెళ్ళాడు. భార్య అనేది ఒక కొత్త రకమైన ఆస్తి, దానికి నేను ఇంకా అలవాటు పడలేదు; నేను ఆమెను మర్చిపోయాను.

ఒరియన్ భార్య మేరీ స్టాట్స్; ఆమె తల్లి జేన్ క్లెమెన్స్ చిన్ననాటి స్నేహితురాలు. ఆమె ఒరియన్‌కు నమ్మకమైన సహచరిగా నిరూపించుకుంది; కానీ పెళ్ళి అయిన ఆ తొలి రోజుల్లో అతనితో జీవితం ఆమెకు చాలా కష్టంగా అనిపించి ఉండవచ్చు,  ఆమె ఇంటి బెంగ వారిని కియోకుక్‌కు తీసుకువచ్చింది. కొంతకాలానికి, సోదరుడు సామ్ వారిని కలవడానికి సెయింట్ లూయిస్ నుండి వచ్చాడు,  ఒరియన్ అతను అక్కడే ఉండటానికి వారానికి ఐదు డాలర్లు మరియు భోజనం ఇస్తానని చెప్పాడు. అతను అంగీకరించాడు. ఆ సమయంలో, లేదా కొద్దికాలం తర్వాత, ఆఫీసు 52 మెయిన్ స్ట్రీట్‌లోని మూడవ అంతస్తులో ఉండేది, ప్రస్తుతం ఆ భవనంలో ప్యాటర్సన్ షూ కంపెనీ ఉంది. ఇప్పుడు పదిహేడేళ్ళ వయసున్న హెన్రీ క్లెమెన్స్,  డిక్ హింగమ్ అనే ఒక కుర్రాడు కూడా ఒరియన్ దగ్గర ఉద్యోగంలో ఉండేవారు. హెన్రీ మరియు సామ్ ఆఫీసులోనే నిద్రపోయేవారు,  డిక్ సాయంత్రపు సరదా సమావేశాల కోసం వచ్చేవాడు. అలాగే, కింది అంతస్తులోని పుస్తకాల దుకాణంలో గుమాస్తాగా పనిచేసే ఎడ్వర్డ్ బ్రౌనెల్ అనే ఒక యువకుడు కూడా ఉన్నాడు.

ఆ సాయంత్రాలు చాలా సందడిగా గడిచేవి. ప్రొఫెసర్ ఇస్బెల్ అనే సంగీత వస్తువుల వ్యాపారి  ఉపాధ్యాయుడు సరిగ్గా కింది అంతస్తులో ఉండేవారు,  వారి ఈ వినోదాలను ఆయన ఇష్టపడలేదు. ఆయన అభ్యంతరం తెలిపాడు, కానీ అది సరైన పద్ధతిలో కాదు. ఆయన గనక శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ వద్దకు సౌమ్యంగా వెళ్ళి ఉంటే, అతను నిస్సందేహంగా ఏవైనా రాయితీలు ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉండేవాడని ఆయన గ్రహించాడు. దానికి బదులుగా, ఆయన అతనిపై కఠినంగా దాడి చేశాడు,  మరుసటి సాయంత్రం ఆ కుర్రాళ్ళు ఒక అల్మరాలోని పీపాలో దొరికిన చాలా ఖాళీ వైన్ సీసాలను పేర్చి, బంతులకు బదులుగా రాళ్లను ఉపయోగించి, ఆఫీసు నేలపై టెన్‌పిన్స్ ఆట ఆడారు. వీళ్ళు డిక్ , సామ్; హెన్రీ ఆ ఆటలో చేరడానికి నిరాకరించాడు. ఇస్బెల్ పై అంతస్తుకు పరుగెత్తుకెళ్లి తలుపును బాదాడు, కానీ వారు పట్టించుకోలేదు. మరుసటి ఉదయం ఆయన ఆ యువకుల కోసం వేచి ఉండి వారిని తీవ్రంగా నిందించాడు. వారు అతన్ని ఏమాత్రం పట్టించుకోలేదు,  ఆ రాత్రి వారు, తమతో పాటు ఒక కొత్త జర్మన్ అప్రెంటిస్-బాయ్‌తో ఒక సైనిక దళాన్ని ఏర్పాటు చేసి, గాన తరగతిపై అటూ ఇటూ కసరత్తు చేశారు. డిక్ హింగ్‌హామ్ ఈ సైనిక విన్యాసాలకు నాయకత్వం వహించాడు. అతను చూడటానికి అమ్మాయిలా కనిపించేవాడు, కానీ అతనికి సైనిక వృత్తిపై సహజమైన అభిరుచి ఉండేది. మిగతావాళ్ళు అతన్ని చూసి నవ్వేవారు. వారు అతన్ని అమ్మాయి వేషంలో ఉన్నవాడని ఎగతాళి చేశారు, పైగా నిజంగా తుపాకీ గురిపెడితే అతను పారిపోతాడని జోస్యం చెప్పారు. కానీ వారు పొరబడ్డారు; ఏడేళ్ల తర్వాత ఫోర్ట్ డోనెల్సన్ వద్ద నుదుటిపై తూటా దిగడంతో డిక్ మరణించాడు—ఇది సందర్భవశాత్తు చెబుతున్న విషయం.

ఇప్పుడు ఇస్బెల్ కొత్త ఎత్తుగడను అనుసరించాడు. అతను ఎంతో ఆప్యాయంగా దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు:

“మీ ‘టెన్‌పిన్’ క్రీడ కంటే మీ సైనిక విన్యాసాలే నాకు బాగా నచ్చాయి.”

వారికి అతని నిష్కపటమైన స్వభావం, అతని జోకులు, అతని హాస్యం; అతని నెమ్మదైన, విలక్షణమైన మాటతీరు నచ్చాయి. యువతులు అతన్ని బహిరంగంగా, ఆప్యాయంగా “వెర్రివాడు” అని పిలిచేవారు—అది ఒక ఆప్యాయమైన పదం, ఎందుకంటే అతను వారిని దాదాపు నిరంతరం ఆశ్చర్యంలో, ఆనందంలో ముంచెత్తుతాడని మాత్రమే దాని అర్థం; నిజానికి అతను నిజంగా తేలిక మనస్కుడా, అల్పబుద్ధి గలవాడా లేక అందరికంటే తెలివైనవాడా అని చెప్పడం వారికి కష్టంగా ఉండేది. అప్పటికి అతనికి ఇరవై ఏళ్లు, ప్రేమించే వయసులో ఉన్నాడు; అయినా, హానిబల్‌లో లాగా, అతను ప్రేమికుడి కంటే ప్రేమికుడిగానే, అందరికీ మంచి స్నేహితుడిగా, సహచరుడిగానే ఉండిపోయాడు, కానీ ఎవరినీ వలపించేవాడు కాదు. లాంప్టన్ వైపు బంధువైన, గొప్ప అందగత్తె ఎల్లా క్రీల్; అలాగే ఎల్లా పాటర్సన్ (ఒరియన్ భార్య ద్వారా బంధువైన, సాధారణంగా “ఇక్” అని పిలువబడేది), మరియు బెల్ స్టాట్స్ బహుశా అతని ఇష్టమైన సహచరులు, కానీ ఇంకా చాలా మంది ఉన్నారు. అతను ఎప్పుడూ తన అల్లరి చేష్టలతో, సరదా మాటలతో వారితో ఆగి ఆనందించడానికి సిద్ధంగా ఉండేవాడు; అయితే, అతను తరచుగా తన చంకలో ఒక పుస్తకాన్ని—ఒక చరిత్ర పుస్తకాన్ని లేదా డికెన్స్ రచనల సంపుటిని లేదా ఎడ్గార్ అలెన్ పో కథల పుస్తకాన్ని—తిరిగి తీసుకువెళ్లడాన్ని వారు గమనించారు.

అతను తీరిక సమయాల్లో చదివేవాడు; రాత్రిపూట విపరీతంగా చదివేవాడు—కొన్నిసార్లు చాలా పొద్దుపోయే వరకు. ఆ తొలినాళ్లలోనే మంచం మీద పొగతాగడం అతనికి అలవాటుగా ఉండేది, అందుకోసం అతను హబుల్-బబుల్ రకానికి చెందిన ఒక ఓరియంటల్ పైపును తయారు చేయించుకున్నాడు, ఎందుకంటే పగటిపూట వాడే సాధారణ పొట్టి పైపు కంటే అందులో ఎక్కువ పొగ పడుతుంది మరియు అది మరింత సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది.

కానీ దానిలో కొన్ని లోపాలు కూడా ఉన్నాయి. కొన్నిసార్లు అది ఆరిపోయేది, అప్పుడు లేచి కూర్చుని, అగ్గిపుల్ల కోసం చేయి చాచి, నేల మీద ఉన్న గిన్నెను వెలిగించడానికి వంగాల్సి వచ్చేది. ఒక రాత్రి, కింద నివసించే యువ బ్రౌనెల్ నాలుగో అంతస్తులోని తన గదికి మెట్లు ఎక్కుతుండగా, సామ్ క్లెమెన్స్ పిలుపు విన్నాడు. అప్పటికే వారిద్దరూ మంచి స్నేహితులు, బ్రౌనెల్ తలుపులోంచి లోపలికి తొంగి చూశాడు.

“ఏం కావాలి, సామ్?” అని అడిగాడు.

“లోపలికి రా, ఎడ్; హెన్రీ నిద్రపోతున్నాడు, నేను ఇబ్బందుల్లో ఉన్నాను. నా పైపును వెలిగించడానికి ఎవరో ఒకరు కావాలి.”

“నువ్వే లేచి దాన్ని వెలిగించకూడదా?” అని బ్రౌనెల్ అడిగాడు.

“వెలిగించేవాడిని, కానీ నువ్వు కొన్ని నిమిషాల్లో వస్తావని, నా కోసం ఆ పని చేస్తావని నాకు తెలుసు.” బ్రౌనెల్ అవసరమైన అగ్గిపుల్లను గీకి, వంగి, దానిని అంటించాడు.

“ఏం చదువుతున్నావు, శామ్?” అని అతను అడిగాడు.

“ఓహ్, పెద్దగా ఏమీ లేదు—ఒక హాస్య పుస్తకం అని పిలవబడేది—ఎప్పుడో ఒకప్పుడు నేనే దానికంటే హాస్యభరితమైన పుస్తకం రాస్తాను.”

బ్రౌనెల్ నవ్వాడు.

“లేదు, నువ్వు రాయలేవు, శామ్,” అన్నాడు. “పుస్తకం రాయడానికి నువ్వు చాలా బద్ధకస్తుడివి.”

చాలా సంవత్సరాల తరువాత, “మార్క్ ట్వైన్” అనే పేరు అమెరికన్ హాస్యానికి ప్రతీకగా నిలవడం ప్రారంభించినప్పుడు, ఆ పేరు గల వ్యక్తి కీయోకుక్‌లో తన “శాండ్‌విచ్ ఐలాండ్” ఉపన్యాసం ఇచ్చాడు. ఆ ద్వీపవాసుల నమ్మకద్రోహం గురించి మాట్లాడుతూ, అతను ఇలా అన్నాడు: “నా నమ్మకం ప్రకారం, రాజు భూమి మీద ఉన్న గొప్ప అబద్ధాలకోరులలో ఒకడు, ఒక్కరిని మినహాయిస్తే; మరియు ఆ ఒక్కరిని ఇక్కడే కీయోకుక్ నగరంలో, ఎడ్ బ్రౌనెల్ రూపంలో గుర్తించినందుకు నేను చాలా చింతిస్తున్నాను.”

మార్క్ ట్వైన్ జీవితంలోని కీయోకుక్ ఘట్టం చాలా సుదీర్ఘమైనది కాదు, అలాగే చాలా చురుకైన ప్రాముఖ్యత కలిగినది కూడా కాదు. ఇది రెండు సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ కాలం పాటు కొనసాగింది — అన్ని ఆధారాలు తెలిస్తే, నిస్సందేహంగా ఆ రెండు సంవత్సరాలు చాలా కీలకమైనవి — కానీ అవి ఆశ్చర్యపరిచే సంఘటనలు జరిగిన సంవత్సరాలేమీ కావు.

అయినప్పటికీ, అతను అక్కడ కనీసం ఒక ఆరంభం చేసాడు: ఒక ప్రింటర్స్ విందులో అతను తన మొదటి భోజనానంతర ప్రసంగాన్ని ఇచ్చాడు; అదొక హాస్యభరితమైన ప్రసంగం — దానిలోని హాస్యం ఒక ఆదిమ రకానికి చెందినది. దానిలోని లోపాలు ఏమైనప్పటికీ, అది అతని ప్రేక్షకులను ఎంతగానో ఆనందపరిచింది, మరియు ప్రజల దృష్టిలో అతని గౌరవాన్ని ఎన్నో రెట్లు పెంచింది. అతను ఒక వినోద రంగంలోకి ప్రవేశించాడు, అందులో ఒకనాడు అతనికి పోటీగా ఎవరూ ఉండరు. ఆ తర్వాత వారు అతన్ని ఒక చర్చా వేదికలోకి బలవంతంగా చేర్చుకున్నారు, మరియు సామ్ క్లెమెన్స్ మాట్లాడటానికి సిద్ధమవుతున్నప్పుడు సాధారణంగా అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించే ఒక సందడి నెలకొనేది.

తన సోదరుడు ఆ జర్మన్ అప్రెంటిస్‌కు సంగీతం నేర్పించడానికి ఎలా పూనుకున్నాడో ఒరియన్ క్లెమెన్స్ నమోదు చేసాడు.

“ఆఫీసులో ఒక పాత గిటార్ ఉండేది  సామ్ ఫ్రిట్జ్‌కు ఈ పాట నేర్పించాడు:

“చిలగడదుంప తీగ మీద కూర్చున్న మిడత,

ఒక టర్కీ వచ్చి వెనుక నుండి దాన్ని లాగింది.”

ఆ పాఠంలో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ‘లాగడం’ (“yanked”) అనే పదానికి సరైన భావవ్యక్తీకరణ  నొక్కి చెప్పడం, దానితో పాటు తీగలపై వేళ్లను వేగంగా కదపడం. ఫ్రిట్జ్ తన విరిగిన ఆంగ్లంలో గంభీరమైన ముఖంతో, గాఢమైన శ్రద్ధతో ఈ వాక్యాలను పలకడానికి ప్రయత్నించేవాడు. అతని ప్రతి హాస్యాస్పదమైన ప్రయత్నానికి అతని ఉపాధ్యాయుడు కడుపు పట్టుకుని నవ్వేవాడు. అనుకోకుండానే, ఫ్రిట్జ్ తన ప్రతీకారం తీర్చుకున్నాడు. ఒకరోజు ఆ జర్మన్ కుర్రాడు చక్రాన్ని తిప్పుతుండగా, తనను హింసించిన వాడి చెయ్యి ప్రెస్‌లో ఇరుక్కుపోయింది. సామ్ అతన్ని ఆపమని పిలిచాడు, కానీ ఆ కుర్రాడికి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకునే శక్తి చాలా తక్కువగా ఉంది. ఎముకలు విరగనప్పటికీ, ఆ చెయ్యి తీవ్రంగా గాయపడింది. కాలక్రమేణా, అది కోలుకుంది, దాని శక్తిని, నైపుణ్యాన్ని తిరిగి పొందింది, కానీ గాయపు మచ్చల ఆనవాళ్లు మాత్రం మిగిలిపోయాయి.

ఒరియన్ ముద్రణాలయం ఏమీ ధనవంతమైనది కాదు; అతనికి ఏ రూపంలోనూ ధనసంపద లేదు. తన సోదరుడి జీతం చెల్లించడం కష్టమైనప్పుడు, అతను అతన్ని భాగస్వామిగా చేర్చుకున్నాడు. దీనివల్ల సామ్‌కు అసలు జీతమే రాలేదు, కేవలం బ్రతకడానికే సరిపోయింది, ఎందుకంటే ఆ కార్యాలయం నష్టాల నుండి బయటపడలేకపోయింది.

అయితే, జూనియర్ భాగస్వామి కలత చెందలేదు. ఆ రోజుల్లో, తన వాస్తవ అవసరాలకు మించి అతను డబ్బును పెద్దగా పట్టించుకోలేదు, మరియు ఆ అవసరాలు కూడా చాలా తక్కువగానే ఉండేవి. ఇప్పుడు పామెలాతో ఉన్న అతని తల్లికి కావలసినవన్నీ సమకూర్చబడ్డాయి. తన వ్యాపారం ఎలా క్షీణించిందో ఓరియన్ స్వయంగా చెబుతాడు. అతను కియోకుక్ డైరెక్టరీని ముద్రించాడు, కానీ దాని నుండి పెద్దగా లాభం రాలేదు. అతను ఎప్పుడూ చాలా ఆత్రుతగా ఉండేవాడు.

అది యాభై సంవత్సరాలకు పైగా క్రితం జరిగింది. ఆ కాలమంతటిలో నా స్వభావం కొంచెమైనా మారలేదు. పనులు చేసి, ఆ తర్వాత వాటి గురించి ఆలోచించినందుకు నేను ఎన్నోసార్లు, చాలా తీవ్రంగా శిక్షించబడ్డాను, కానీ ఆ హింసలు నాకు ఏమాత్రం ప్రయోజనం కలిగించలేదు; నేను ఇప్పటికీ పరిస్థితులు మరియు స్వభావం ఆజ్ఞాపించిన పనే చేస్తాను, ఆ తర్వాత దాని గురించి ఆలోచిస్తాను. ఎల్లప్పుడూ తీవ్రంగానే. నేను ఈ సందర్భాలలో ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, చెవిటివారు కూడా నేను ఆలోచించడం వినగలరు.

హెన్రీకి రాసిన లేఖలో అతని సంకల్పం అప్పటికే నిశ్చయించుకుందని, అతని ప్రణాళికలు పరిపక్వం చెందాయని; అలాగే ఓరియన్‌ను ఇంకా పూర్తిగా నమ్మకంలోకి తీసుకోలేదని మనం చూడవచ్చు.

అమ్మకు నా సంకల్పం తెలుసు, కానీ ఆమె కూడా దానిని ఓరియన్ నుండి దాచమని నాకు సలహా ఇస్తుంది. నేను సెయింట్ లూయిస్‌కు బయలుదేరి న్యూయార్క్‌కు వెళ్ళినప్పుడు ఆమెతో ఎలా ప్రవర్తించానో, అలాగే అతనితో కూడా ప్రవర్తించవచ్చని ఆమె అంటుంది—నేను న్యూయార్క్‌కు బయలుదేరి దక్షిణ అమెరికాకు వెళ్ళవచ్చు.

ఓరియన్ తనకు యాభై లేదా వంద డాలర్లు ఇస్తానని వాగ్దానం చేశాడని, కానీ తాను దానిపై ఆధారపడటం లేదని, ఇతర ఏర్పాట్లు చేసుకుంటానని అతను ఇంకా జతచేస్తాడు. తన దారిలో అడ్డంకులు వస్తాయేమోనని అతను భయపడుతున్నాడు, అందుకోసం అతను రకరకాల శక్తులను ప్రయోగిస్తాడు.

అమ్మకు, ఓరియన్‌కు దక్షిణ అమెరికా పుస్తకాలు పుష్కలంగా అందేలా నేను చూసుకుంటాను: వారి దగ్గర ఇప్పుడు హెర్న్‌డన్ నివేదిక ఉంది. ఈ రాత్రి ఆఫీసులో వార్డ్, డాక్టర్, నేను కలిసి ఒక పెద్ద సంప్రదింపులు జరుపుతాము. మన బృందంలోకి ఇంకెవరినీ చేర్చుకోకూడదని మేమంతా అంగీకరించాము.

అతను తన ప్రయత్నంలో ఆ ఇద్దరు సాహసికులను చేర్చుకున్నాడు: డాక్టర్ మార్టిన్  యువకుడు వార్డ్. వారు చాలా నిబద్ధతతో ఉన్నారు, కానీ బహుశా నిధుల కొరత వల్ల, అనుకున్నట్లుగా పని ప్రారంభం కాలేదు.

అయినప్పటికీ, యువ క్లెమెన్స్ ఆ ఆలోచనను వదులుకోలేదు. తన వృత్తిని అనుసరిస్తూ, ఆ సాహసం కోసం డబ్బు కూడబెడుతూ, తన కోరిక దిశగా పనిచేయాలని అతను నిశ్చయించుకున్నాడు. కానీ విధి లేదా దైవసంకల్పం లేదా ప్రమాదం—వివరించలేని ఆ సంఘటనను మనం ఏ పేరుతో పిలిచినా—సరిగ్గా అప్పుడే రంగంలోకి దిగి, అతని వృత్తి జీవితంలో మరో పదునైన మలుపు తిరగడానికి మార్గాన్ని చూపింది. కల్పనలో కూడా సాధ్యమని మనం అంగీకరించడానికి నిరాకరించే విషయాలలో ఒకటి జరిగింది; కానీ వాస్తవానికి విశ్వసనీయతల పట్ల అంత గౌరవం ఉండదు.

జోన్ ఆఫ్ ఆర్క్ ఉదంతం విషయంలో లాగే (ఇది దాని అద్భుతాన్ని మరింత పెంచుతుంది), గాలియే ఆ రక్షా ఫలాన్ని తెచ్చింది. అది నవంబర్ నెల ఆరంభంలో ఒక రోజు—విచారంగా, చలిగా, ఈదురు గాలులతో, మంచు కురుస్తోంది; చాలా మంది ఇళ్లలోనే ఉన్నారు. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్, మెయిన్ స్ట్రీట్‌లో నడుస్తుండగా, గాలిలో ఎగురుతున్న ఒక కాగితపు ముక్క తన పక్కనుంచి వెళ్ళి ఒక భవనం పక్కన ఇరుక్కోవడం చూశాడు. దానిలోని ఏదో అతన్ని ఆకర్షించింది, దాంతో అతను దాన్ని పట్టుకున్నాడు. అది యాభై డాలర్ల నోటు. అతను అంతకుముందు అలాంటిది ఎప్పుడూ చూడలేదు, కానీ దాన్ని గుర్తుపట్టాడు. తను ఏదో మంచి కల కంటున్నానని అనుకున్నాడు.

తన అదృష్టాన్ని జేబులో పెట్టుకుని, ఏమీ చెప్పకుండా ఉండాలన్న ప్రలోభం కలిగింది. అతనికి డబ్బు అవసరం చాలా ఎక్కువగా ఉంది, కానీ అతని మనస్సాక్షి కూడా అతన్ని వేధిస్తూ, బాధిస్తూ ఉంది; చివరికి అతను తాను కనుగొన్న దాని గురించి ప్రకటించాడు.

“నేను దాని గురించి పెద్దగా వర్ణించలేదు,  అది ఎప్పుడు పోతుందోనని ప్రతిరోజూ భయంతో ఎదురుచూశాను.”

నేను దాని గురించి మరీ వివరంగా వర్ణించలేదు,  దాని యజమాని వచ్చి నా సంపదను తీసుకుపోతాడేమోనని ప్రతిరోజూ భయంతో ఎదురుచూశాను. క్రమంగా నేను దానిని ఇంక భరించలేకపోయాను. నా మనస్సాక్షికి రావలసిందల్లా వచ్చింది. ఆ డబ్బును ప్రమాదం నుండి తప్పించాల్సిందేనని నాకు అనిపించింది.

“టర్నింగ్-పాయింట్” అనే వ్యాసంలో అతను ఇలా అంటాడు: “నేను ఆ డబ్బు దొరికినట్లు ప్రకటించి, అదే రోజు అమెజాన్‌కు బయలుదేరాను,” ఈ వాక్యాన్ని మనం కొంత సాహిత్యపరమైన రాయితీతో అంగీకరించవచ్చు.

వాస్తవానికి, అతను చాలా కాలం అక్కడే ఉన్నాడు, కానీ ఆ డబ్బు కోసం ఎవరూ రాలేదు. అది బహుశా బ్యాంకులోంచి కొట్టుకుపోయి ఉండవచ్చు లేదా ఏదైనా లెక్కల గదిలోని బల్ల మీద నుండి గాలికి కొట్టుకుపోయి ఉండవచ్చు. అది కంటికి కనిపించని దాని నుండి ప్రత్యక్షమై ఉండవచ్చు—ఎవరికి తెలుసు? ఏది ఏమైనప్పటికీ, అది అతన్ని ఒక ప్రయాణంలో మొదటి దశకు తీసుకువెళ్ళింది, దాని ముగింపు గురించి అతను కలలో కూడా ఊహించలేదు.

XXI

మాక్‌ఫార్లేన్ అనే స్కాట్‌లాండ్ దేశస్థుడు

అతను సిన్సినాటికి వెళ్లాలని నిశ్చయించుకున్నాడు, అది న్యూయార్క్ లేదా న్యూ ఓర్లీన్స్‌కు వెళ్లే మార్గంలో ఉంటుంది (ఈ ప్రదేశాలలో ఒకదాని నుండి ఓడలో ప్రయాణించాలని అతను భావించాడు), కానీ మొదట సెయింట్ లూయిస్‌లో ఉన్న తన తల్లిని క్లుప్తంగా సందర్శించాడు, ఎందుకంటే అతను చాలా దూరం ప్రయాణించాలని  చాలా కాలం పాటు దూరంగా ఉండాలని అనుకున్నాడు. జేన్ క్లెమెన్స్ పేకాట  మద్యం విషయంలో అతని వాగ్దానాన్ని పునరుద్ధరించేలా చేసింది,  అతనికి తన ఆశీర్వాదాన్ని ఇచ్చింది. అతను సెయింట్ లూయిస్ నుండి సిన్సినాటికి వెళ్లాలని అనుకున్నాడు, కానీ అతనికి ఒక కొత్త ఆలోచన—ఒక సాహిత్యపరమైన ఆలోచన—వచ్చింది,  అతను కియోకుక్‌కు తిరిగి వచ్చాడు. కియోకుక్‌కు చెందిన వారపత్రిక ‘ది సాటర్డే పోస్ట్’ ఒక సంపన్నమైన పత్రిక, అది కొంత సాహిత్యపరమైన హంగులను ప్రదర్శిస్తోంది. అతను యాజమాన్యానికి ఇష్టమైనవాడు, దానికి జార్జ్ రీస్ అధిపతిగా ఉన్నాడు,  అతను తన ప్రయాణాల లేఖలను కొంత రుసుముకు ‘పోస్ట్’కు పంపవచ్చని అతనికి తట్టింది. అతనికి ఇంకా పెద్ద ఆశయం ఉండి ఉండవచ్చు; కనీసం, ఒక పుస్తకం రాసే అవకాశం అతని మదిలో ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. రీస్ అతని నుండి ఒక్కో లేఖను ఐదు డాలర్లకు తీసుకోవడానికి అంగీకరించాడు—ఆ కాలానికి  ఆ ప్రదేశానికి అది మంచి చెల్లింపు. సాహిత్యానికి డబ్బు అందుతుందనే ఆశతో ఉప్పొంగిపోయిన ఆ యువ యాత్రికుడు, పోస్ట్‌లో తాను రాసిన మొదటి లేఖ ప్రకారం, ఈసారి క్విన్సీ, చికాగో, మరియు ఇండియానాపోలిస్ మీదుగా మరో ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాడు.*

స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్ (ఇల్లినాయిస్) రిజిస్టర్‌కు చెందిన థామస్ రీస్ అందించిన సమాచారం, ఈయన పేరుగల జార్జ్ రీస్ కుమారుడు. ఈ లేఖ 1856 నవంబర్ 14న సిన్సినాటిలో రాయబడింది; ఇది గొప్ప సాహిత్య రచన ఏమీ కాదు. అప్పట్లో హాస్యాస్పదంగా భావించిన అతిశయోక్తితో కూడిన మాండలికంలో ఇది రాయబడింది. ఇందులో అక్కడక్కడా మార్క్ ట్వైన్ శైలికి సంబంధించిన మెరుపులు కనిపించినప్పటికీ, అవి చాలా అరుదు. పదేళ్ల తర్వాత ప్రపంచాన్ని అలరించిన ఆ మేధస్సు, ఇరవై ఒకేళ్ల వయసులో చాలా బలహీనంగా మాత్రమే వెలుగులు చిమ్ముతూ ఉండేది. సిన్సినాటికి చేసిన ప్రయాణం గురించి ఇది ఒక హాస్యభరితమైన (వ్యంగ్య) వివరణ. దీనిలోని ఒక చిన్న భాగం, ఆ శైలిని చక్కగా ప్రతిబింబించేలా ఉంటుంది:

ఒక రాత్రి నేను ‘లాక్లేడ్ హౌస్’కు దగ్గరగా ఉన్న రైల్‌రోడ్ కార్యాలయానికి వెళ్లి, పసుపు రంగు కాగితంతో చేసిన టిక్కెట్ల కట్టను కొన్నాను—అమెరికాలోని ప్రతి రైలు మార్గానికి ఒక్కోటి చొప్పున ఉంటాయని అనుకున్నాను, కానీ తర్వాత తెలిసింది ఏమిటంటే ‘అలెగ్జాండ్రియా , బోస్టన్ ఎయిర్-లైన్’ అందులో లేదని. ఆ తర్వాత సామాను మోసే ఒక వ్యక్తితో నా పెట్టెను (ట్రంక్) పడవ దగ్గరికి తీసుకెళ్లాను; అక్కడ అతను దాన్ని రేవు (levee) మీద పడేయడంతో అది పగిలిపోయి లోపలి వస్తువులన్నీ బయటపడ్డాయి. వాటిలో చికాగో, సిన్సినాటి  ఇతర ప్రయాణాలకు సంబంధించిన ‘గైడ్’ పుస్తకాలు ఉన్నాయి. అంతేకాదు, ‘స్వర్గానికి మార్గదర్శి’ (guide to heaven) అనే పుస్తకం కూడా ఉంది—కానీ చికాగోలో పనిచేసే ‘టెల్లర్’కు (బ్యాంక్ ఉద్యోగికి) దానివల్ల పెద్దగా ఉపయోగం ఉండదని నేను చెప్పగలను. చివరకు, ఆ వేగవంతమైన పడవ గంట మోగించడం ఆపి నదిలో ప్రయాణం మొదలుపెట్టింది—కానీ ఒక మైలు దూరం కూడా వెళ్లకముందే అది ఇసుక తిన్నె (sand-bar) పైకి ఎక్కి చిక్కుకుపోయింది. కెప్టెన్ ఎంత తిట్టినా సరే, మధ్యాహ్నం ఒంటి గంట వరకు అది అక్కడే ఉండిపోయింది; చివరికి సిబ్బంది అందరూ కలిసి తిట్టిన తర్వాతే అది బయటపడింది.

ఇది ప్రారంభ దశ అమెరికన్ హాస్య శైలి అని మనం అంగీకరించవచ్చు; ఇదే శైలి కొద్ది కాలం తర్వాత నాస్బీ (Nasby)  ఆర్టెమస్ వార్డ్ (Artemus Ward) రచనలలో పరిపూర్ణతను సాధించింది. చాలా జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తేనే ఇందులో భవిష్యత్తులో కనిపించే మార్క్ ట్వైన్ శైలి యొక్క ఛాయలు కనిపిస్తాయి. ఈ లేఖలపై “స్నోడ్‌గ్రాస్” (Snodgrass) అని సంతకం చేయబడింది,  ఇలాంటి లేఖలు రెండే ఉన్నాయి. మొదటి లేఖ రాసిన సరిగ్గా నాలుగు నెలల తర్వాత రాసిన రెండవ లేఖ కూడా అదే విచిత్రమైన మాండలికంలో ఉంది. అందులో సిన్సినాటిలో బొగ్గు కొరత గురించి, అలాగే స్నోడ్‌గ్రాస్ చేతిలో ఒక చిన్న పసిబిడ్డ వదిలివేయబడే ఒక హాస్యాస్పదమైన సంఘటన గురించి వివరించబడింది. ఆ లేఖల సంఖ్య తక్కువగా ఉండటాన్ని బట్టి, స్నోడ్‌గ్రాస్‌కు వాటిని పూర్తిచేయడం చాలా కష్టంగా అనిపించిందని మనం ఊహించవచ్చు,  అతను ధరను పెంచాడని కూడా చెబుతారు. ఏదేమైనా, రెండవ లేఖతో ఆ శ్రేణి ముగిసింది. అవి ప్రధానంగా ముఖ్యమైనవి, ఎందుకంటే అవి అతని రచనలలో భద్రపరచబడిన మొదటివి; అలాగే వాటికి అతను నగదు ప్రతిఫలం పొందిన మొదటివి కూడా అవే.

అతను సిన్సినాటిలోని రైట్‌సన్ & కో. ప్రింటింగ్ ఆఫీసులో తన వృత్తిలో పని సంపాదించుకుని, ఏప్రిల్, 1857 వరకు అక్కడే ఉన్నాడు. సిన్సినాటిలో ఆ శీతాకాలం పెద్దగా సంఘటనలు లేకుండానే గడిచింది, కానీ అది ఒక ముఖ్యమైన సహవాసంతో గుర్తించబడింది—అది నిస్సందేహంగా శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌కు పుస్తకాలపై ఉన్న సాధారణ ఆసక్తిని పెంచింది, అతని అభిరుచిని ప్రభావితం చేసింది, మరియు అతను ఎప్పటికీ మరచిపోని కొన్ని అభిప్రాయాలను, తత్వాలను అతనిలో ప్రేరేపించింది.

అతను ఒక సాధారణమైన, సామాన్యమైన వ్యక్తులతో నిండిన ఒక చవకైన బోర్డింగ్ హౌస్‌లో బస చేశాడు, ఒక్క మినహాయింపుతో. ఆ మినహాయింపు మాక్‌ఫార్లేన్ అనే పొడవాటి, సన్నని, నవ్వులేని స్కాట్‌లాండ్ దేశస్థుడు. అతను క్లెమెన్స్ కంటే రెండింతలు పెద్దవాడు మరియు అతనికి పూర్తిగా భిన్నమైనవాడు—అతనికి హాస్యం గానీ, దానిని అర్థం చేసుకునే శక్తి గానీ లేదు. అయినప్పటికీ, సాధారణ విషయాలపై కలుసుకున్నప్పుడు… అతను తెలుసుకున్నదేమిటంటే, మాక్‌ఫార్లేన్ గూఢమైన జ్ఞానానికి ఒక నిజమైన భాండాగారం; ఒక సజీవ నిఘంటువు, అంతేకాక ఒక ఆలోచనాపరుడు మరియు తత్వవేత్త కూడా. అతనికి కనీసం ఒక అహం ఉండేది: ఆంగ్ల నిఘంటువులోని ప్రతి పదం తనకు తెలుసని చెప్పుకోవడం, మరియు అతను దానిని నిరూపించుకున్నాడు. మాక్‌ఫార్లేన్ నిర్వచించలేని పదాన్ని కనుక్కోవడానికి ఆ యువకుడు పదేపదే ప్రయత్నించాడు.

బహుశా మాక్‌ఫార్లేన్ తన ఇతర మేధోపరమైన విజయాల గురించి గర్వపడి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే అతను లోతైన  గంభీరమైన విషయాలపై చర్చించడానికి ఎప్పుడూ అలసిపోలేదు,  అతని సహచరుడు వినడానికి ఎప్పుడూ విసుగు చెందలేదు. ఈ స్కాటిష్ తత్వవేత్త ఎల్లప్పుడూ ఇతరుల నిర్ధారణలను ప్రతిబింబించలేదు; అతను తన సొంతంగా లోతుగా మరియు అద్భుతంగా ఊహాగానాలు చేశాడు. డార్విన్ మరియు వాలెస్ ‘మానవ అవరోహణం’పై తమ నిర్ధారణలను వెలువరించడానికి చాలా కాలం ముందే ఇది జరిగింది; అయినప్పటికీ మాక్‌ఫార్లేన్ అప్పటికే అలాంటి తత్వాన్నే ముందుకు తీసుకువస్తున్నాడు. అతను ఇంకా ముందుకు వెళ్ళాడు: యుగాల కాలంలో, కొన్ని సూక్ష్మమైన బీజకణాల నుండి జీవం అభివృద్ధి చెందిందని, బహుశా సృష్టి ఆరంభంలో సృష్టికర్త నాటిన ఒక బీజం నుండి అది ఉద్భవించిందని,  ఈ ఆరంభం నుండి ఆరోహణ క్రమంలో జరిగిన అభివృద్ధి చివరికి మానవుడిని సృష్టించిందని అతను చెప్పాడు. అయితే, ఆ ప్రణాళిక అక్కడితో ఆగిపోయి విఫలమైందని, మానవుడు తిరోగమించాడని, జంతు రాజ్యంలో చెడ్డదైన ఏకైక హృదయం మానవుడిదేనని, ద్వేషం, పగ, తాగుబోతుతనం వంటి లక్షణాలున్న ఏకైక జంతువు మానవుడేనని, వ్యక్తిగత అపరిశుభ్రతను సహించగల ఏకైక జంతువు కూడా దాదాపు అతనేనని మాక్‌ఫార్లేన్ అన్నాడు. మానవుడి మేధస్సు అతనికి ఒక భ్రష్టు పట్టించే అదనపు లక్షణమని, అది చివరికి అతడిని ఇతర మృగాల కన్నా చాలా హీనమైన స్థితిలో ఉంచిందని, అయినప్పటికీ తన సొంత జాతిలోని అనేక సభ్యులతో పాటు వాటిని కూడా బానిసత్వంలో, చెరలో ఉంచడానికి వీలు కల్పించిందని అతను చెప్పాడు. ఆ శీతాకాలంలో మాక్‌ఫార్లేన్ గదిలో యువ శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ విన్నవి దీర్ఘమైన, ఆలోచింపజేసే ప్రసంగాలు. అసలైన మార్క్ ట్వైన్‌ను, అతని తత్వాలను తెలిసిన వారికి, ఆ సాయంత్రాలు అతనిపై జీవితాంతం చెరగని ముద్ర వేశాయని అర్థమవుతుంది.

XXII

నది యొక్క పాత పిలుపు

వసంతం, చిగురిస్తున్న జీవంతో, వేగవంతమవుతున్న ప్రేరణలతో వచ్చినప్పుడు; ఉద్యానవనాల్లోని చెట్లు పచ్చదనం ఛాయలు చూపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, అమెజానియన్ ఆలోచన కొత్తగా రూపుదిద్దుకుంది,  కాబోయే కోకా వేటగాడు తన యాత్రకు సిద్ధమయ్యాడు. అతను న్యూ ఓర్లీన్స్‌కు వెళ్ళడానికి సరిపడా కొంత డబ్బును పొదుపు చేసుకున్నాడు. తన చిన్ననాటి కలలలో ఒక ముఖ్య భాగమైన ఆ గంభీరమైన నది యొక్క నిదానమైన విలాసానికి తనను తాను అప్పగించుకోవాలనే ఉద్దేశ్యంతో, కనీసం ఒక్కసారైనా, మిసిసిపీ నదిలో ప్రశాంతమైన ప్రయాణంతో తన సుదీర్ఘ యాత్రను ప్రారంభించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

ఓహియో నది స్టీమర్లు నీటిపై తేలియాడే అత్యంత వైభవమైన నౌకలేమీ కావు, కానీ అవి నెమ్మదిగా, ఆతిథ్యపూర్వకంగా ఉండేవి. ఆ శీతాకాలం నిస్సారంగా, కఠినంగా గడిచింది. “వసంతకాలపు ఉత్సాహం”  సోమరితనంపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమ కలిసి, ఒక వ్యక్తిని సమయాన్ని తీసుకోవడానికి ఇష్టపడేలా చేసే ఆ నిద్రమత్తు స్థితిని కలిగించాయి.

మార్క్ ట్వైన్ తన ‘లైఫ్ ఆన్ ది మిసిసిపీ’ అనే గ్రంథంలో, తాను కీర్తిని సంపాదించి పైలట్‌గా ఇంటికి తిరిగి వచ్చే వరకు మళ్ళీ ఎప్పటికీ తిరిగి రానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తూ “పారిపోయానని” మనకు చెబుతాడు. ఇది ఒక సాహిత్యపరమైన ప్రకటన. పైలట్ కావాలనే ఆశయం ఎన్నడూ పూర్తిగా చనిపోలేదు; కానీ అతను న్యూ ఓర్లీన్స్‌కు వెళ్ళే ‘పాల్ జోన్స్’ నౌకలో ప్రయాణానికి అంగీకరించినప్పుడు, అతని మదిలో ప్రధానంగా మెదిలినవి కోకా  అమెజాన్ అడవులే. ఆ విధంగా అతను ఆ పురాతన చిన్న నౌకకు అమరత్వాన్ని ప్రసాదించాడు. అతను మాక్‌ఫార్లేన్‌కు వీడ్కోలు పలికి, తన పడవలను ఓడలోకి ఎక్కించాడు. గంట మోగింది, విజిల్ ఊదింది, గ్యాంగ్‌ప్లాంక్‌ను లాగారు. అతను ఒక వారం లేదా పక్షం రోజులు కాదు, నాలుగు సంవత్సరాల పాటు సాగే ఒక ప్రయాణానికి బయలుదేరాడు—ఆ నాలుగు అద్భుతమైన, సూర్యరశ్మితో నిండిన సంవత్సరాలు, వాటి వైభవం ఆ తర్వాత జరిగిన వాటన్నింటికీ ఒక ప్రత్యేక శోభను తెచ్చిపెట్టింది.

మిసిసిపీ పుస్తకంలో రచయిత, అప్పుడు తన వయసు బహుశా పదిహేడేళ్లు ఉందనే అభిప్రాయాన్ని కలిగిస్తాడు. ఆ దృక్కోణం నుండి రాస్తూ, అతను దాదాపుగా కల్పితమైన లేదా ఇతరులకు జరిగిన సంఘటనలను నమోదు చేశాడు. వాస్తవానికి, అతని వయసు ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల కంటే చాలా ఎక్కువ. ఎందుకంటే, 1857 ఏప్రిల్‌లో అతను పాల్ జోన్స్ ఓడ ఎక్కాడు;  అతనికి స్టీమ్‌బోట్లు, పైలటింగ్ యొక్క సాధారణ అవసరాల గురించి బాగానే తెలుసు. అతను పైలట్లను తయారుచేసే పట్టణంలో పెరిగాడు; వారి వృత్తి గురించిన కబుర్లు అతను విన్నాడు. సామ్ క్లెమెన్స్ హానిబల్‌లో ఇంకా బాలుడిగా ఉన్నప్పుడే, బోవెన్ సోదరులలో కనీసం ఒకరైనా అప్పటికే నదిలో ఉండేవారు. వారు తరచుగా ఇంటికి వచ్చి తన గొప్పతనాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, తాను చేసిన పనిలోని అద్భుతాల గురించి విపులంగా చెప్పేవారు. నదిలో ప్రయాణించడం నేర్చుకోవడం తేలికైన పని కాదని సామ్ క్లెమెన్స్‌కు బాగా తెలుసు. అయినప్పటికీ, వసంతకాలం పురోగమిస్తుండగా ప్రకృతి మరింత రమణీయంగా మారుతున్న ప్రాంతాల వైపు ఆ చిన్న పడవ నిదానంగా సాగుతుండగా, బాల్యనాటి ఆ పాత “స్థిరమైన ఆశయం” మళ్లీ చిగురించింది; దాంతో కోకా మొక్కలు, వైవిధ్యభరితమైన జీవరాశులకు నిలయమైన సుదూర అమెజాన్ పిలుపు క్రమంగా బలహీనపడింది.

‘పాల్ జోన్స్’ నౌక పైలట్ అయిన హోరేస్ బిక్స్‌బీ—అప్పుడు 32 ఏళ్ల వయసున్న వ్యక్తి, 1910 నాటికి కూడా జీవించి ఉండి నౌకను నడుపుతున్నవారు—నౌక ముందు భాగం (bow) వైపు, అంటే ‘ఐలాండ్ నం. 35’ ఆరంభం వైపు చూస్తుండగా, ఒక నెమ్మదైన, ఆహ్లాదకరమైన స్వరం ఇలా అనడం వినిపించింది:

“శుభోదయం.”

* ఈ జ్ఞాపకాల రచయిత స్వయంగా మిస్టర్ బిక్స్‌బీని ఇంటర్వ్యూ చేశారు  ఆయన మాటల శైలిని యథాతథంగా అనుసరించారు.

బిక్స్‌బీ చక్కని రూపం, సూటి స్వభావం  మర్యాదపూర్వక ప్రవర్తన కలిగిన వ్యక్తి.

“శుభోదయం అండి,” అని ఆయన చుట్టూ చూడకుండానే చురుకుగా అన్నారు.

సాధారణంగా మిస్టర్ బిక్స్‌బీకి పైలట్ గదిలోకి సందర్శకులు రావడం ఇష్టం ఉండేది కాదు. కానీ ఇప్పుడు వచ్చిన వ్యక్తి పైకి వచ్చి ఆయన వెనుక కొంచెం దూరంలో నిలబడ్డాడు.

“ఒక యువకుడు నది మార్గాన్ని నేర్చుకోవడం గురించి మీరేమంటారు?” అని అతను అడిగాడు.

పైలట్ తన భుజం మీదుగా వెనక్కి తిరిగి చూశాడు. అక్కడ సన్నని శరీరాకృతి, వదులైన కదలికలు, స్త్రీలలాంటి సున్నితమైన ఛాయ మరియు ఎర్రటి-గోధుమ రంగు (auburn) జుట్టు చిందరవందరగా ఉన్న ఒక యువకుడు కనిపించాడు.

“నాకు అది ఇష్టం ఉండదు. శిక్షణలో ఉన్న పైలట్ల (cub pilots) వల్ల ప్రయోజనం కంటే సమస్యలే ఎక్కువ. లాభం కంటే శ్రమ చాలా ఎక్కువ.”

అయినా ఆ యువకుడు నిరుత్సాహపడలేదు.

“నా వృత్తి ప్రింటర్ (ముద్రణ పనివాడు),” అని అతను తనదైన నిదానమైన, స్థిరమైన శైలిలో చెప్పసాగాడు. “ఆ పని నాకు సరిపడలేదు. అందుకే దక్షిణ అమెరికాకు వెళ్దామని అనుకున్నాను.”

బిక్స్‌బీ తన దృష్టిని నదిపైనే ఉంచాడు; కానీ అతని మాటల్లో ఆసక్తి కనిపించింది.

“మీరు మాటలను అలా సాగదీసి ఎందుకు పలుకుతారు?” అని ఆయన అడిగాడు (నదీ ప్రయాణ పరిభాషలో మాటలను సాగదీసి పలకడాన్ని ‘pulling’ అంటారు).

ఆ యువకుడు సందర్శకుల కోసం ఉన్న బెంచీపై కూర్చున్నాడు.

“అది మీరు మా అమ్మగారిని అడగాలి,” అని అతను అంతకుముందు కంటే ఇంకా నెమ్మదిగా చెప్పాడు. “ఆవిడ కూడా మాటలను అలాగే సాగదీసి పలుకుతారు.”

పైలట్ బిక్స్‌బీకి నవ్వు వచ్చింది; ఆయనకు హాస్య చతురత ఎక్కువ, ఆ యువకుడి సమాధానం తీరు ఆయనకు నచ్చింది. ఆ సందర్శకుడు తన ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించాడు.

“మీకు బోవెన్ సోదరులు తెలుసా?” అని అతను అడిగాడు—”సెయింట్ లూయిస్  న్యూ ఆర్లిన్స్ మార్గంలో పనిచేసే పైలట్లు?” “నాకు వాళ్ళు బాగా తెలుసు—ఆ ముగ్గురూ. విలియం బోవెన్ నా కోసం మొదటిసారి పడవ నడిపాడు; చాలా మంచి కుర్రాడు కూడా. పడవ ఎక్కినప్పుడు అతని జేబులో ఒక వీలునామా ఉండేది; వారం రోజుల్లోనే దాన్ని పేక కట్టతో మార్చుకున్నాడు. నాకు సామ్, బార్ట్ కూడా తెలుసు.”

“హానిబల్‌లో నా పాత స్కూల్ స్నేహితులు. ముఖ్యంగా సామ్, విల్ నా ప్రాణ స్నేహితులు.”

“ఇటు వచ్చి నా పక్కన నిలబడు,” అన్నాడు అతను. “నీ పేరేంటి?”

అభ్యర్థి చెప్పాడు, ఇద్దరూ సూర్యకాంతి పడుతున్న నీటిని చూస్తూ నిలబడ్డారు.

“నువ్వు తాగుతావా?”

“లేదు.”

“నువ్వు జూదం ఆడతావా?”

“లేదు, అయ్యా.”

“నువ్వు తిడతావా?”

“సరదా కోసం కాదు; ఒత్తిడిలో మాత్రమే.”

“నువ్వు నములుతావా?”

“లేదు, అయ్యా, ఎప్పుడూ లేదు; కానీ నేను పొగతాగాలి.”

“నువ్వు ఎప్పుడైనా పడవ నడిపావా?” అని బిక్స్బీ తర్వాతి ప్రశ్న అడిగాడు. “నేను నదిలో స్టీమ్‌బోట్ తప్ప మిగతావన్నీ నడిపాను అనుకుంటా.”

“సరే; చుక్కాని పట్టుకో, స్టీమ్‌బోట్‌తో నువ్వేం చేయగలవో చూడు. దాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగానే ఉంచు—ఆ కింద ఉన్న కాటన్‌వుడ్ చెట్టు వైపు, అడ్డంకి వైపు.”

బిక్స్బీకి కాలు నొప్పిగా ఉండటంతో, కొంచెం ఉపశమనం దొరికినందుకు సంతోషించాడు. అతను బెంచీ మీద కూర్చుని, మార్గాన్ని జాగ్రత్తగా గమనిస్తూ ఉన్నాడు. కొంతసేపటికి అతను ఇలా అన్నాడు:

“ఒక యువకుడికి నదిలో పడవ నడపడం నేర్పించడానికి నేను ఒకే ఒక మార్గాన్ని సూచిస్తాను: అదే, డబ్బు తీసుకుని.”

“మీరు ఎంత తీసుకుంటారు?”

“ఐదు వందల డాలర్లు, దానికి నేను ఏ ఖర్చులూ భరించను.”

ఆ రోజుల్లో పైలట్లు ఒక అభ్యాసకుడిని, లేదా ‘కబ్’ (శిష్యుడిని), భోజన వసతి లేకుండా తీసుకువెళ్ళడానికి అనుమతి ఉండేది. మిస్టర్ బిక్స్బీ ఉద్దేశం ఏమిటంటే, ఓడరేవులో గానీ, ఇతర ఖర్చులకు గానీ అతను ఏ ఖర్చులూ భరించకూడదు. అతని షరతులు కాస్త నిరుత్సాహపరిచేలా ఉన్నాయి.

“నా దగ్గర ఐదు వందల డాలర్ల డబ్బు లేదు,” అన్నాడు సామ్; “నా దగ్గర ఎకరానికి ఇరవై ఐదు సెంట్ల విలువైన చాలా టెన్నెస్సీ భూమి ఉంది; అందులో రెండు వేల ఎకరాలు మీకు ఇస్తాను.”

బిక్స్బీ విభేదించాడు.

“వద్దు; నాకు అభివృద్ధి చేయని భూమి ఏమీ వద్దు. నా దగ్గర ఇప్పటికే చాలా ఉంది.”

తన అప్పుకు భంగం కలగకుండా పామెలా భర్త నుండి ఎంత అప్పు తీసుకోగలనో అని సామ్ ఆలోచించాడు.

“సరే అయితే, నేను నీకు వంద డాలర్లు నగదుగా ఇస్తాను, మిగిలినది నేను సంపాదించినప్పుడు ఇస్తాను.”

ఆ యువకుడిలోని ఏదో విషయం హోరేస్ బిక్స్బీ మనసును గెలుచుకుంది. అతని నెమ్మదైన, ఆహ్లాదకరమైన మాటతీరు; తెడ్డు వేయడంలో అతని నిదానమైన, నిశ్శబ్దమైన పద్ధతి, అతని లక్ష్యం పట్ల స్పష్టంగా కనిపించే చిత్తశుద్ధి—ఇవి బాహ్యంగా కనిపించేవే, కానీ వాటి వెనుక, ఆ తర్వాత మార్క్ ట్వైన్‌ను ప్రపంచం ప్రేమించేలా చేసిన ఆ మానసిక లేదా హృదయ గుణం ఉందని ఆ పైలట్ గ్రహించాడు. ప్రతిపాదించిన షరతులకు అంగీకరించారు. శిష్యుడు నదిని నేర్చుకుని, పైలట్ జీతం అందుకోవడం ప్రారంభించినప్పుడు వాయిదా చెల్లింపులు మొదలవ్వాలి. మిస్టర్ బిక్స్బీ పగటి పూట గస్తీలో ఉన్నప్పుడు, ఆ ప్రయాణంలో అతని శిష్యుడే తరచుగా తెడ్డు వేసేవాడు, పైలట్ కూర్చుని అతనికి మార్గనిర్దేశం చేస్తూ, తన కాలి నొప్పికి చికిత్స చేసుకునేవాడు. శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌కు ఏవైనా సాహిత్యపరమైన ఆశయాలు ఉండి ఉంటే అవి మసకబారాయి; వారు న్యూ ఓర్లీన్స్ చేరుకునేసరికి, తాను ఒక ముద్రకుడిగా ఉండేవాడినన్న విషయాన్ని అతను దాదాపుగా మర్చిపోయాడు. ఇక, నిరవధిక కాలం పాటు అమెజాన్‌కు ఏ ఓటూ ప్రయాణించదని తెలుసుకున్నప్పుడు, ఎవరో తన వ్యవహారాలను తన చెప్పుచేతల్లోకి తీసుకున్నారన్న భావన అతనిలో బలపడింది. న్యూ ఆర్లిన్స్ నుండి అతని పైఅధికారి సిన్సినాటికి తిరిగి వెళ్లకుండా, తన కొత్త శిష్యుడిని వెంటబెట్టుకుని సెయింట్ లూయిస్‌కు బయలుదేరాడు. జనసమ్మర్దంతో కళకళలాడే రేవు ప్రాంతం, ట్రక్కులు మరియు సరుకుల కుప్పలతో నిండిన తీరప్రాంతం, అలాగే ఒక మైలు పొడవునా పక్కపక్కనే నిలిపి ఉంచిన ఆవిరి పడవల (steamboats) వరుస—వాటి ముందు భాగాలు నదీ ప్రవాహానికి ఎదురుగా ఉండి, ఆకాశం వైపు పొగను చిమ్ముతూ నిలిచిన ఆ భారీ చిమ్నీలు—ఇవన్నీ కలిసి ఒక గొప్ప వాణిజ్య దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరించాయి. అటువంటి అద్భుతమైన పడవల వరుసలో తన పడవకు చోటు దక్కించుకోవడం, ఆ భారీ నౌకాదళంలో ఒక చిన్న భాగం కావడం అతనికి ఎంతో గొప్ప అనుభూతినిచ్చింది. సెయింట్ లూయిస్‌లో, తన మొదటి చెల్లింపు కోసం అవసరమైన డబ్బును సామ్ మిస్టర్ మోఫెట్ నుండి అప్పుగా తీసుకుని, తన ఒప్పంద ప్రక్రియను పూర్తి చేశాడు. ఆ తర్వాత, ఒక పెద్ద, అద్భుతమైన పడవలో, నీటి మట్టానికి చాలా ఎత్తున ఉన్న పైలట్ గదిలో (అది అతనికి ఒక పర్వతంపై ఉన్న ‘అత్యంత వైభవమైన ఆలయం’లా అనిపించింది) తాను ఉన్నట్లు గుర్తించినప్పుడు, అతని ఆనందం పరిపూర్ణమైంది.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –19-8-26-ఉయ్యూరు .

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.5 వ భాగం.18.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.269 వ భాగం.18.8.26.

రవీంద్రనాథ్ చిత్రాలు (త్రివేణి)

రచన: జి. వెంకటాచలం-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

యూరప్ ఆయన కవిత్వానికి ఆమోదముద్ర వేసిన తర్వాతే, భారతదేశం టాగోర్ కవిత్వాన్ని గుర్తించింది; ఇప్పుడు యూరప్  అమెరికాలు, తమ కళాభిజ్ఞులు  విమర్శకుల ద్వారా, ఆయనను గొప్ప ప్రతిభ  అరుదైన నైపుణ్యం గల చిత్రకారుడిగా ప్రశంసిస్తుండటంతో, భారతదేశం కూడా ఆ దిశగా ఆయన ప్రతిభను నెమ్మదిగా అంగీకరించడం ప్రారంభిస్తోంది. పారిస్‌లోని ఒక ప్రముఖ కళా ప్రదర్శనశాలలో టాగోర్ తన చిత్రాల ప్రదర్శన నిర్వహిస్తున్నారని, కళాకారులు  కళా విమర్శకులు ఆయన కళను ప్రశంసిస్తున్నారని, ఇంకా యూరప్  అమెరికాలోని ఆర్ట్ గ్యాలరీలు ఆయన చిత్రాలను భారీ ధరలకు కొనుగోలు చేస్తున్నాయని వార్తలు మొదట భారతదేశానికి చేరినప్పుడు, చాలామంది ఆశ్చర్యపోయి, అదొక పెద్ద ప్రహసనమని భావించారు. కానీ, ఆ తర్వాత రుజువైనట్లుగా, టాగోర్ తన ప్రదర్శనలను పారిస్‌లోనే కాకుండా ఇంగ్లాండ్, జర్మనీ  న్యూయార్క్‌లోని ఇతర ప్రముఖ కళా కేంద్రాలలో కూడా నిర్వహించారు,  ఆ దేశాలలోని కొన్ని అగ్రశ్రేణి జాతీయ ఆర్ట్ గ్యాలరీలు ఆయన చిత్రాలను సొంతం చేసుకోవడానికి ఒకదానితో ఒకటి పోటీ పడ్డాయి,  ఒక చిత్రకారుడిగా ఆయన సాధించిన విజయం ఆధునిక కాలపు కళా చరిత్రలో అతిపెద్ద ఆశ్చర్యాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

కానీ ఇటీవల ఆయన బొంబాయి నగరంలో ఒక ప్రదర్శన నిర్వహించినప్పుడు, ఆయన చిత్రాలు భారత ప్రజలను అక్షరాలా ఆశ్చర్యానికి, గందరగోళానికి గురిచేశాయి. సందర్శకుల కళ్లలో ఆందోళన కనిపించింది, అన్ని రకాల వినోదకరమైన వ్యాఖ్యలు వినిపించాయి. “దీన్నేనా కళ అంటారు?” అని తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురైన ఒక ఉన్నత సమాజ మహిళ విసుక్కుంది. ఆమె స్వయంగా ప్రపంచమంతా పర్యటించిన రచయిత్రి, కానీ కంగారు స్వభావం కలది. “మాకు ఈ చిత్రాలు అర్థం కావడం లేదు, నిజం చెప్పాలంటే అస్సలు అర్థం కావడం లేదు,” అని టాగోర్, ఆయన కవిత్వం పట్ల సదుద్దేశం గల ఎందరో స్నేహితులు, అభిమానులు వ్యాఖ్యానించారు. “ఈ కళ మాకు అందనిది,” అని ఒక యువ కళాకారిణి ఒప్పుకుని, “దీన్ని మెచ్చుకోవాలంటే బహుశా బెంగాల్‌లో పుట్టాలేమో,” అని వ్యంగ్యంగా అంది. అక్కడక్కడా ఆ చిత్రాల పట్ల ఆసక్తి చూపించి, వాటిలో కొంత కళాత్మకతను కనుగొన్న వ్యక్తి ఒకరు తారసపడ్డారు. టాగోర్ చిత్రాలు ఆయన కళ పట్ల ఎలాంటి ఉత్సాహాన్ని లేదా అభిమానాన్ని రేకెత్తించకపోయినా, కనీసం సాధారణంగా అలవాటైన కళాత్మక వ్యక్తీకరణ యొక్క కొత్త పద్ధతుల గురించి ప్రజలను ఆలోచింపజేస్తాయి.

టాగోర్ గారి చిత్రాలను సాధారణంగా ఆమోదించబడిన విద్యాసంబంధ ప్రమాణాలతో అంచనా వేయకూడదు, ఎందుకంటే అవి ఏ ఆమోదించబడిన శైలి, సంప్రదాయం లేదా పద్ధతిలో చిత్రించబడలేదు. వాటికి కళా నియమాలేవీ వర్తించవు. అవి కేవలం ఉల్లాసభరితమైన భావోద్వేగాలు  అపరిమితమైన ఆనందం యొక్క సృష్టులు, అందువల్ల అవి అన్ని మౌలిక ప్రేరణల స్వభావాన్ని ప్రాముఖ్యతను పంచుకుంటాయి. చట్టాలు, నియమాలు కళకు జన్మనివ్వవు; కళ తనదైన శైలులను, వ్యక్తీకరణలను సృష్టిస్తుంది. అందువల్ల, టాగోర్ వంటి వారి మౌలిక సృజనాత్మక ప్రయత్నాలను అంచనా వేయడానికి నిజానికి ఏ ప్రమాణమూ లేదు. వాటిని వాటి అంతర్గత విలువ, వాటి లోపలి జీవశక్తి ఆధారంగానే అంచనా వేయాలి.

టాగోర్ ఏ విద్యాసంస్థలోనూ శిక్షణ పొందలేదు. ఆయన ఏ గురువు వద్ద చిత్రకళను అభ్యసించలేదు, అలాగే ఏ శైలిని గానీ, సాంకేతికతను గానీ ఉద్దేశపూర్వకంగా అనుకరించడం గానీ, అనుసరించడం గానీ చేయలేదు. ఆయనలోని సృజనాత్మక ప్రేరణ గీతలు, రంగులతో ఆడుకుంటుంది; ఆయన ప్రతిభ యొక్క మాయలో అవి ఒక నిర్దిష్టమైన ఆకారాన్ని, రూపాన్ని సంతరించుకుంటాయి. ఆయన ఎప్పుడూ రూపంలో గానీ, ఆలోచనలో గానీ పరిపూర్ణత కోసం ప్రయత్నించరు, కేవలం తన కల్పన లేదా ఊహను అప్రయత్నంగా, పక్షపాతం లేకుండా బొమ్మలు లేదా చిత్రపటాలు, దృశ్యాలు లేదా చిహ్నాలను సృష్టించనిస్తారు. అవి ఒక పిల్లవాడి ఆట సృష్టుల వలె సరళంగా, సహజంగా  అందంగా ఉంటాయి.

కొన్ని చిత్రాలు ముతకగా, అసంపూర్తిగా ఉంటాయి; మరికొన్ని, రేఖల కచ్చితత్వం, సమతుల్యత  కూర్పుపై దృష్టి సారించి, ఎంతో ఆనందదాయకంగా గీయబడ్డాయి. వాటి సౌందర్యాత్మక యోగ్యతలు ఎలా ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో ప్రతి ఒక్కటీ ఒక శిల్పంలా, చైతన్యవంతమైన జీవశక్తితో నిండి, అత్యంత సజీవంగా ఉందనడంలో సందేహం లేదు. అతను గీసే ప్రతి రేఖలో, ప్రతి వంపులో ఒక సొగసు, సౌందర్యం, చలనం  సున్నితత్వం ఉన్నాయి. అతని కళ నిజంగా ఒక స్ఫూర్తిదాయకమైన కళ;  అతని ఏకరూప చిత్రాలలోనూ, సమూహ కూర్పులలోనూ ఒక నూతనత్వం, మౌలికత కనిపిస్తాయి. అతని చిత్రాలలోని కవితాత్మక  గేయాత్మక స్వభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అతనే స్వయంగా చెప్పినట్లుగా: ‘నా చిత్రాలు రేఖలలో నా పద్యరూపాలు. ఒకవేళ యాదృచ్ఛికంగా అవి గుర్తింపుకు అర్హమైనవి అయితే, అది ప్రాథమికంగా రూపం యొక్క అంతిమమైన లయబద్ధమైన ప్రాముఖ్యత కోసమే అయి ఉండాలి, అంతేగానీ ఒక ఆలోచన యొక్క వ్యాఖ్యానం కోసమో లేదా ఒక వాస్తవం యొక్క ప్రాతినిధ్యం కోసమో కాదు.’ అతని అత్యంత అసంపూర్తి చిత్రంలో కూడా ఈ రూపం యొక్క లయబద్ధమైన ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది,  ఇదే అతని కళను ఇంత ఆసక్తికరంగా చేస్తుంది

టాగోర్ ఒక కళాకారుడికి అవసరమైన సాధారణ పరికరాలైన స్టూడియో, ఈజెల్స్, పాలెట్, బ్రష్‌లు, రంగులు, కాన్వాసులు, జిగురు మొదలైన వాటి గురించి పెద్దగా పట్టించుకోరు. ఆయన తనకు నచ్చినట్లుగా, తెలుపు లేదా రంగుల, గరుకు లేదా నునుపు, పెద్ద లేదా చిన్న అనే తేడా లేకుండా అన్ని రకాల కాగితాలపై, చివరికి వార్తాపత్రిక ముక్కలపై కూడా చిత్రాలు గీస్తారు. ఆయన గీసిన కొన్ని అద్భుతమైన చిత్రాలు ఒక సాధారణ ఫౌంటెన్ పెన్నుతోనో, గుడ్డ ముక్కతోనో, లేదా తన బొటనవేలు, వేళ్ళ సహాయంతోనో గీసినవే. ఈ శైలిలో ఆయన గీసిన రూపచిత్రాలు అత్యంత నేర్పుగా ఉంటాయి. ఆయన గీసిన ప్రకృతి దృశ్యాల స్కెచ్‌లలో ఒక ప్రత్యేకమైన వాతావరణం ఉంటుంది,  ఆయన అప్పుడప్పుడు వాటికి రంగులు కూడా వేస్తారు. ఆయనకు సాధారణ ద్రవ రంగులంటే ఒక ప్రత్యేకమైన ఇష్టం,  వాటితో ఆయన సృష్టించే గొప్ప రంగుల ప్రభావం అద్భుతంగా ఉంటుంది. ఆయన అలంకరణ డిజైన్లు నిజంగా మౌలికమైనవి, వాటిలో కొన్ని అత్యంత ఆధునికంగా, ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి.

ఆయన నిజంగానే ఒక ఫలవంతమైన చిత్రకారుడిగా మారారు. గత నాలుగు సంవత్సరాలలో ఆయన వేలాది చిత్రాలు గీశారు,  ఆయనకు మూడ్ వచ్చినప్పుడు ఒకే సిట్టింగ్‌లో డజన్ల కొద్దీ చిత్రాలను గీస్తారు. ఆయన శక్తి అద్భుతమైనది  ఆయన ఉత్సాహం ఇతరులకు కూడా వ్యాపిస్తుంది. టాగోర్ పనితీరును దగ్గరగా గమనించిన ఒక భారతీయ కళాకారుడు ఇలా రాశారు: ‘ఆయన చిత్రాల కూర్పు విషయంలో, మన కవి-చిత్రకారుడు అమోఘమైన నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఆయన ఒకసారి తన చిత్రం యొక్క విషయాన్ని నిర్ధారించుకున్న తర్వాత, దాని రూపురేఖలు, ఖాళీలు వాటంతట అవే ఏర్పడతాయి. అందులో ఏమాత్రం తడబాటు, అనిశ్చితి ఉండవు. ఆ చిత్రం వేగవంతమైన కదలికలతో ముందుకు సాగుతుంది సమతుల్యమైన కూర్పు చెక్కుచెదరకుండా ఉంటుంది.’ ‘గీతలు ఎంతో నిశ్చయమైన చేతితో గీయబడ్డాయి వాటి మధ్య దూరం ఎంత ఖచ్చితంగా ఉందంటే, ఇది సంవత్సరాల తరబడి సాధన చేసిన అత్యంత అనుభవజ్ఞులైన కళాకారులకు మాత్రమే సాధ్యం.’

మొత్తం మీద రవీంద్రనాథ్ చిత్రాలు ఆధునిక చిత్రకారులలో ఎవరికైనా దీటుగా నిలవగల మౌలికత, నిష్కపటత్వం, సత్యసంధత  జీవశక్తిని కలిగి ఉన్నాయి. టాగోర్ చిత్రాలు బాల్యపువి కావు, కానీ బాల్యపు లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయని డాక్టర్ ఆనంద కుమారస్వామి చేసిన సూటి వ్యాఖ్య, టాగోర్ ప్రతిభ యొక్క ఈ కొత్త దశపై ఇప్పటివరకు వచ్చిన విమర్శలలో అత్యంత వివేకవంతమైనది.

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-8-26-

అమెరికా స్వర్ణయుగ (గిల్డెడ్ ఏజ్)సాహిత్య కీర్తిపతాక –మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -6

XVI

మలుపు

సరిగ్గా ఈ సమయంలోనే అతని జీవితంలోకి ఒక చిన్న సంఘటన ప్రవేశించింది, కానీ వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే అది చాలా కీలకమైనదిగా అనిపిస్తుంది. ఒక మధ్యాహ్నం అతను ఆఫీసు నుండి ఇంటికి వెళ్తుండగా, ఫుట్‌పాత్‌పై ఎగురుతున్న ఒక కాగితపు ముక్కను చూశాడు. అది ఒక పుస్తకంలోని ఆకు. అంతకు ముందు కాలంలో అయితే అతను దానిని అస్సలు పట్టించుకునేవాడు కాదు, కానీ ఇప్పుడు ఏ ముద్రిత పేజీ అయినా అతనికి వృత్తిపరమైన ఆసక్తిని కలిగించింది. అతను ఎగురుతున్న ఆ కాగితపు ముక్కను పట్టుకుని పరిశీలించాడు. అది జోన్ ఆఫ్ ఆర్క్ చరిత్రకు సంబంధించిన ఒక పుస్తకంలోని ఆకు. ఆ “పనిమనిషి”ని రూయెన్‌లోని కోటలో ఉన్న పంజరంలో, ఇద్దరు దుర్మార్గులైన ఆంగ్ల సైనికులు ఆమె బట్టలను దొంగిలించినట్లు అందులో వర్ణించబడింది. అందులో క్లుప్తమైన వర్ణన  చాలా సంభాషణ ఉంది—ఆమె నిందలు  వారి అసభ్యకరమైన సమాధానాలు.

అతను అంతకు ముందు ఆ విషయం గురించి ఎప్పుడూ వినలేదు. అతను ఏ చరిత్రనూ చదవలేదు. అతనికి ఏదైనా వాస్తవం తెలుసుకోవాలనుకున్నప్పుడు, దొరికిన ప్రతీదాన్ని చదివే హెన్రీని అడిగేవాడు. అయితే ఇప్పుడు, అతనిలో ఆర్లియన్స్ కన్య పట్ల ప్రగాఢమైన కరుణ, ఆమెను బంధించిన వారిపై తీవ్రమైన ఆగ్రహం, ఆమె విషాద చరిత్రపై బలమైన మరియు నాశనం చేయలేని ఆసక్తి ఉద్భవించాయి. ఆ ఆసక్తి అతని జీవితంలో సగానికి పైగా క్రమంగా పెరుగుతూ, చివరికి ఆ అమర బాలిక గురించి చెప్పబడిన అత్యంత సుందరమైన కథ అయిన ‘జ్ఞాపకాలు’ అనే ఆ శిఖరాగ్ర రచనలో పరిణమించింది.

ఆ సంఘటన అంతకంటే మించిన అర్థాన్ని ఇచ్చింది: అది సమస్త చరిత్రపై—ప్రపంచ కథలోని అనేక దశలపై—అతని ఆసక్తిని మేల్కొల్పింది. ఆ అభిరుచి అతని మేధో జీవితంలో అతిపెద్ద లక్షణంగా మారి, భూమిపై అతని చివరి రోజు వరకు అతనితోనే ఉంది. గాలికి రెపరెపలాడుతున్న ఆకు అతని చేతుల్లోకి పడిన క్షణం నుంచే, ప్రపంచంలోని మేధావులలో ఒకరిగా అతని ప్రస్థానం ఖరారైంది. అది అతనికి ఒక సంకేతాన్ని ఇచ్చింది—మానవ నాటకంలోని ఒక పాత్రకు తొలి మాట. అది అతనిలో అకస్మాత్తుగా పీడితుల పట్ల సానుభూతిని, నిరంకుశత్వం  ద్రోహంపై తిరుగుబాటును, రాజుల దైవిక హక్కుల పట్ల ధిక్కారాన్ని స్పష్టం చేసింది. తాను మరణించడానికి కొన్ని నెలల ముందు, అతను “నా జీవితపు మలుపు” అనే అంశంపై ఒక వ్యాసం రాశాడు. ఏ కారణం చేతనో అతను ఈ సంఘటనను అందులో ప్రస్తావించలేదు. అయినప్పటికీ, అతని జీవితంలో ఒకవేళ అలాంటి మలుపు ఏదైనా ఉండి ఉంటే, హానిబల్ వీధుల్లోని ఆ నిర్జనమైన మధ్యాహ్నం, మరో జీవితానికి చెందిన ఒక రాలిన ఆకు గాలికి అతని చేతుల్లోకి పడినప్పుడు అతను ఆ మలుపును చేరుకున్నాడు. ఇప్పుడు అతను ఫ్రెంచ్ యుద్ధాలకు, ముఖ్యంగా జోన్ ఆఫ్ ఆర్క్‌కు సంబంధించిన ఏ సమాచారం దొరికినా ఆసక్తిగా చదివేవాడు. చరిత్ర పట్ల—ఏ దేశం లేదా ఏ కాలానికి సంబంధించినదైనా సరే—అతనికి అమితమైన ఆసక్తి కలిగింది; అతను ఒక విద్యార్థిగా మారేలా కనిపించాడు. త్వరలోనే అతనికి ఫ్రెంచ్, జర్మన్ భాషలు నేర్చుకోవాల్సిన అవసరం అనిపించింది. ఫ్రెంచ్ నేర్చుకోవడానికి ఎటువంటి అవకాశం కనిపించలేదు, కానీ హానిబాల్‌లో ఒక జర్మన్ చెప్పుల తయారీదారు ఉండేవాడు; అతను తన మాతృభాషను నేర్పించడానికి అంగీకరించాడు. సామ్ క్లెమెన్స్ తనతో కలిసి నేర్చుకోవడానికి ఒక స్నేహితుడిని (బహుశా జాన్ బ్రిగ్స్ అయి ఉంటాడు) ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు, అలా ఇద్దరూ కలిసి పాఠాలు నేర్చుకునే ఏర్పాట్లు చేసుకున్నారు. ఆ చెప్పుల తయారీదారుకు ఇంగ్లీష్ అస్సలు రాదు, వీరికి జర్మన్ రాదు. అయితే, ఆ ఉపాధ్యాయుడి దగ్గర ఏదో ఒక “పదాల పుస్తకం” (word-book) ఉన్నట్లుంది; వారు అతని చిన్న గదిలో సమావేశమైనప్పుడు, అతను అందులోని ఒక విచిత్రమైన వాక్యాన్ని గట్టిగా చదవడం మొదలుపెట్టాడు:

“De hain eet flee whoop in de hayer.”

“అదిగో!” అని అతను గర్వంగా అన్నాడు; “ఆ మాట మీకు తెలుసా?”

విద్యార్థులు ఒకరి ముఖం ఒకరు నిస్సహాయంగా చూసుకున్నారు.

ఉపాధ్యాయుడు ఆ వాక్యాన్ని మళ్లీ చదివాడు, కానీ అది వారికి అర్థమైందా అని అడిగినప్పుడు కూడా వారు ఏమీ చెప్పలేకపోయారు.

చివరకు నిరాశతో అతను వారికి ఆ పుస్తకాన్ని చూపించాడు. అది ఒక ఇంగ్లీష్ ప్రాథమిక పాఠ్యపుస్తకం (primer), అందులో ఉన్న వాక్యం ఇది:

“The hen, it flies up in the air.”

వారు అతనికి సున్నితంగా వివరించారు—తమకు కావాల్సింది జర్మన్ భాష అని, ఇంగ్లీష్ కాదని (అలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇంగ్లీష్ నేర్చుకోవడం అనవసరం కదా). తర్వాత, సామ్ లాటిన్ నేర్చుకోవడానికి ప్రయత్నించి, దాని కోసం ఒక పుస్తకాన్ని కూడా తెచ్చుకున్నాడు, కానీ మధ్యలోనే వదిలేశాడు. ఇలా అన్నాడు:

“వద్దు, ఆ భాష నా కోసం కాదు. ఇంగ్లీష్ నేర్చుకోవడమే నాకు సరిపోతుంది.” అతనితో పాటు ఆ ప్రయత్నం మొదలుపెట్టిన ఒక బాలుడు మాత్రం లాటిన్ పండితుడిగా మారాడు.

అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా తనకున్న అభిప్రాయాన్ని అతను ఆచరణలో పెట్టాడు. ఇతరుల చేతిలో వేధింపులకు గురయ్యే పిల్లలకు అతను అండగా నిలిచేవాడు. కొన్నిసార్లు గోళీలు లేదా బొంగరాల ఆటను చూస్తున్నప్పుడు, అతను తనదైన నెమ్మదైన, ప్రభావవంతమైన శైలిలో ఇలా అనేవాడు:

“ఆ అబ్బాయిని మోసం చేయకూడదు.” దాంతో మోసం ఆగిపోయేది. ఒకవేళ ఆగకపోతే, గొడవ జరిగేది, దాని పర్యవసానాలు ఉండేవి.

XVII

హానిబాల్ “జర్నల్”

ఓరియన్ సెయింట్ లూయిస్ నుండి తిరిగి వచ్చాడు. హానిబాల్‌లో తన అవసరం ఉందని అతను భావించాడు; అక్కడ జీతాలు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఇంట్లో ఖర్చులు చాలా తక్కువగా ఉండేవి. కుటుంబ నిధికి మరింత వాస్తవ ప్రతిఫలం లభించింది. ఆ సమయంలో అతని సోదరి పమేలా హానిబల్‌లో ఒక తరగతికి బోధిస్తోంది. అతని తల్లి, సోదరి ముద్దులతో, కన్నీళ్లతో అతన్ని పలకరించినప్పుడు ఓరియన్ ఆశ్చర్యపోయాడు. ప్రేమను బహిరంగంగా ప్రదర్శించడం అతనికి కొత్త.

ఈ సమయానికి ఆ కుటుంబం వీధికి అవతలి వైపుకు తిరిగి వచ్చేసింది. సామ్ తన పోషణ తాను చూసుకుంటుండటంతో, ఓరియన్  పమేలా సంపాదన కనీసం కొంత ఊరటను ఇచ్చింది. కానీ ఓరియన్ సంతృప్తి చెందలేదు. అప్పుడు, ఎప్పటిలాగే, అతనికి రకరకాల అస్పష్టమైన ఆశయాలు ఉండేవి. వాక్చాతుర్యం అతన్ని ఆకర్షించింది,  అతను ప్రధానంగా పమేలా అందించిన సంగీత సహకారంతో మద్యపాన నిషేధంపై ఒక ఉపన్యాసం ఇచ్చాడు. అతను న్యాయశాస్త్రం చదవాలని ఆకాంక్షించాడు, ఇది అతని వృత్తి జీవితమంతా పునరావృతమయ్యే ఒక కోరిక. అతను మతబోధకుడు కావాలని కూడా ఆలోచించాడు, ఈ ఆశయాన్ని సామ్ కూడా కొంతకాలం అతనితో పంచుకున్నాడు. ప్రతి అల్లరి అబ్బాయికి అది ఉంటుంది, త్వరలోనేసామ్ క్లెమెన్స్ కేవలం కష్టపడి పనిచేసే బానిసగా మారడానికి తన వినోదాలన్నింటినీ వదులుకున్నాడని గానీ, లేదా వినోదం పట్ల తన సహజమైన అభిరుచిని చాలా వరకు జయించాడని గానీ అనుకోకూడదు. అతను మరింత చదువుపై శ్రద్ధ పెట్టాడు; కానీ ఆఫీసులో సుదీర్ఘమైన, కఠినమైన రోజుల తర్వాత, పదిహేనేళ్ల కుర్రాడు సాయంత్రాలను—కనీసం ప్రతి సాయంత్రాన్ని—ప్రయోజనకరమైన పుస్తకాలు చదవడంలో గడుపుతాడని ఆశించలేము. వేసవిలో ఈత కొట్టడానికి, శీతాకాలంలో స్కేటింగ్ చేయడానికి నది ఎప్పుడూ దగ్గరలోనే ఉండేది—ఒకసారి ఇంత ఆలస్యమైన కాలంలో కూడా అది భారీ కానుకను కోరేంత దగ్గరకు వచ్చింది. అదొక చలికాలపు రాత్రి, అతను మరో అబ్బాయితో కలిసి దాదాపు అర్ధరాత్రి వరకు స్కేటింగ్ చేశాడు. వారు నది మధ్యలో ఉన్నప్పుడు, ఒడ్డు దగ్గర భయంకరమైన, గరగరలాడే శబ్దం విన్నారు. అది ఏమిటో వారికి తెలుసు. మంచు కరుగుతోంది, వెంటనే వారు ఇంటికి బయలుదేరారు. అప్పుడు వెన్నెల, వారు మంచును నీటి నుండి వేరు చేసి గుర్తించగలిగారు, అది మంచి విషయమే, ఎందుకంటే ఒడ్డు వైపు పెద్ద పగుళ్లు ఉన్నాయి, అవి మూసుకుపోయే వరకు వారు వేచి ఉండాలి. వారు ఆ ప్రయాణానికి ఒక గంట సమయం తీసుకున్నారు, ఒడ్డుకు చేరడానికి కొద్ది క్షణాల ముందు వారికి ఒక విశాలమైన నీటి ప్రదేశం ఎదురైంది. వారి చుట్టూ ఉన్న మంచు పైకి లేస్తూ, కిందకు పడుతూ, కరకరలాడుతోంది. వారు తమకు సాధ్యమైనంత సేపు వేచి ఉండి, ఒక మంచు గడ్డపై నుండి మరొక దానిపైకి దూకాలని నిర్ణయించుకున్నారు. సామ్ ఎటువంటి ప్రమాదం లేకుండా దాటాడు, కానీ అతని సహచరుడు ఒడ్డుకు కొన్ని అడుగుల దూరంలో ఉండగా జారి నీటిలో పడ్డాడు. అతను మంచి ఈతగాడు కాబట్టి సురక్షితంగా ఒడ్డుకు చేరాడు, కానీ ఆ నీటిలో మునగడం వల్ల బహుశా అతను తన వినికిడి శక్తిని కోల్పోయి ఉంటాడు. అతను తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా వ్యాధులు వస్తూ, చివరికి స్కార్లెట్ ఫీవర్  చెవుడుతో ముగిశాయి.

ఆఫీసులోనే వినోదం కూడా ఉండేది. జిమ్ వోల్ఫ్ అనే ఒక పల్లెటూరి కుర్రాడు ఆ పని నేర్చుకోవడానికి వచ్చాడు—పచ్చిగా, మంచి స్వభావం గల, సిగ్గరి అయిన ఒక అబ్బాయి. ప్రతి వృత్తిలోనూ కొత్తగా చేరిన అప్రెంటిస్‌పై చిలిపి పనులు చేస్తారు, ఇప్పుడు ఆ పనులు చేసే వంతు తనదేనని సామ్ భావించాడు. జాన్ బ్రిగ్స్ సహాయంతో, జిమ్ వోల్ఫ్‌ను హింసించడానికి కొన్ని పద్ధతులను కనిపెట్టి ప్రయోగించారు.

వారు అతనికి పడవ నడపడం నేర్పించి, అతడిని కలవరపరిచారు. వారు రాత్రిపూట అతన్ని స్నైపింగ్‌కు తీసుకువెళ్లి, పాతకాలపు సాంప్రదాయ పద్ధతిలో అతన్ని “పనిలో పడేసి”, తాము ఇంటికి జారుకుని పడుకున్నారు.

కానీ జిమ్ వోల్ఫ్ యొక్క అద్భుతమైన వినోదం అనేది అతను స్వయంగా చేపట్టినదే. ఒక రాత్రి పమేలా కింద అంతస్తులో క్యాండీ-పుల్ నిర్వహిస్తోంది—అది పెద్దల కోసం ఏర్పాటు చేసిన క్యాండీ-పుల్, దానికి ఆ అబ్బాయిలు వస్తారని ఎవరూ ఊహించలేదు. అయినా, జిమ్ వెళ్ళేవాడు కాదు, ఎందుకంటే అతను నమ్మలేనంత సిగ్గరి, అందమైన పమేలా క్లెమెన్స్ సమక్షంలో ఎప్పుడూ మౌనంగా, భయంతో పాలిపోయినట్లు ఉండేవాడు. పైన తమ గదిలో ఉన్న ఆ అబ్బాయిలు కింద నుండి వస్తున్న ఆ కేరింతలను వినగలిగారు మరియు తమ కిటికీకి సరిగ్గా కింద నుండి మొదలయ్యే మంచుతో కప్పబడిన వాలుగా ఉన్న పైకప్పును వెన్నెలలో చూడగలిగారు. కింద కప్పు అంచున ఒక చిన్న పందిరి ఉంది, అది వేసవిలో పచ్చగా ఉంటుంది, కానీ ఇప్పుడు ఎండిపోయిన తీగలు మరియు మంచుతో కప్పబడి ఉంది. అప్పుడప్పుడు మిఠాయి తయారీదారులు బయటకు రావడం వారు వినగలిగారు, నిస్సందేహంగా వారు మిఠాయిలను చల్లబరచడానికి ప్యాన్‌లను బయట పెడుతున్నారు. కొంతసేపటికి ఆ బృందమంతా మిఠాయి రుచి చూడటానికి ఆ చిన్న పందిరిలోకి వచ్చినట్టు అనిపించింది. బహుశా ఆ జోకులు, నవ్వులు పై అంతస్తులో ఉన్న పిల్లలకు స్పష్టంగా వినిపించి ఉంటాయి. దాదాపు అదే సమయంలో, ఎక్కడినుంచో రెండు చెడ్డపేరున్న పిల్లులు పైకప్పు మీద ప్రత్యక్షమయ్యాయి. అవి ఒకదానిపై ఒకటి ఆరోపణలు, నిందలతో చాలా కలవరపరిచే ద్వంద్వ యుద్ధం మొదలుపెట్టాయి. జిమ్‌కు ఆ గోలంతా అసహ్యం వేసింది, బహుశా అది ఆ బృందానికి అంతరాయం కలిగిస్తుందని అనుకునేంత ధైర్యవంతుడు కూడా కావచ్చు. వాటి మీద విసరడానికి అతని దగ్గర ఏమీ లేదు, కానీ అతను ఇలా అన్నాడు: “రెండు పైసల కోసం నేను బయటకు వెళ్లి వాటి తలలు పగలగొడతాను.”

“అలా చేయడానికి నీకు అంత ధైర్యం ఉండదు,” అని సామ్ గొణుగుతూ అన్నాడు.

ఇది జిమ్‌కు చికాకు తెప్పించింది. అతను నిజంగా చాలా ధైర్యవంతుడు.

“నేనూ చేస్తాను,” అన్నాడు, “మళ్ళీ అలా అంటే కచ్చితంగా చేస్తాను.”

“ఏంటి జిమ్, నువ్వు బయటకు వెళ్ళడానికి ధైర్యం చేయలేవని నాకు తెలుసు. నువ్వు… “ఏంటి జిమ్, నువ్వు బయటికి వెళ్ళే సాహసం అస్సలు చేయవు కదా. నీకు జలుబు చేయొచ్చు.”

“అదేంటో వేచి చూడు,” అన్నాడు జిమ్ వోల్ఫ్.

అతను కాళ్ళకు ఉన్ని సాక్సులు తొడుక్కుని, కిటికీ పైకి లేపి, మంచుతో నిండిన పైకప్పు మీదకు మెల్లగా అడుగుపెట్టాడు. మంచు పైన గట్టిపడిన పొరలాంటి మంచు పొర (ice crust) ఒకటి ఏర్పడి ఉంది, కానీ జిమ్ తన మడమలతో దాన్ని బద్దలు కొట్టి, వెన్నెలలో నిలబడ్డాడు; అతని కాళ్ళు బయటకే ఉన్నాయి, చలిగాలికి అతని ఏకైక వస్త్రం మెల్లగా రెపరెపలాడుతోంది. ఆ తర్వాత చేతిలో ఒక చెక్క ముక్క పట్టుకుని, అడుగు వేయడానికి వీలుగా ప్రతిసారీ మంచులో తన మడమలను గట్టిగా దింపుతూ పిల్లుల వైపు నెమ్మదిగా కదలసాగాడు. ఆ పిల్లులు తోటలోని తీగలతో అల్లిన మండపం (arbor) పైన ఉన్న పైకప్పు మూలలో ఉన్నాయి, జిమ్ జాగ్రత్తగా అటువైపు వెళ్ళాడు. పైకప్పు వాలు మరీ ఎక్కువగా లేదు. మంచు కరిగి దాదాపు గట్టి మంచులా (ice) మారిన ప్రదేశానికి వచ్చేంత వరకు అంతా బాగానే సాగింది. పిల్లుల మీద ధ్యాస ఉండటంతో అతను ఆ విషయాన్ని గమనించలేదు; ఆ గట్టి పొరను పగలగొట్టడానికి మడమను గట్టిగా కొట్టినప్పుడు, అది అస్సలు కదలలేదు. మరుక్షణమే జిమ్ కాళ్ళు జారిపోయాయి, అతను మంచుతో నిండిన పైకప్పు మీద నుండి వేగంగా జారి కింద ఉన్న తీగల మండపం మీద పడ్డాడు. అక్కడే చల్లారుతున్న ‘టాఫీ’ (ఒక రకమైన మిఠాయి) పాత్రలతో కూర్చుని ఉన్నవాళ్ళ మధ్యలో అతను బలంగా పడిపోయాడు. అక్కడ భయంతో కూడిన కేకలు, గందరగోళం నెలకొన్నాయి. జిమ్, సామ్ తిరిగి తమ గదికి ఎలా చేరుకున్నారో వాళ్ళకే తెలియదు; కానీ జిమ్ తాను చేసిన పని తీవ్రతకు కుంగిపోతుంటే, సామ్ మాత్రం నవ్వు ఆపుకోలేక విలవిలలాడిపోయాడు.

“నువ్వు అద్భుతంగా చేశావ్ జిమ్,” అని సామ్ నవ్వుతూ అన్నాడు. “ఎవరూ అంతకంటే బాగా చేయలేరు; ఆ పిల్లులు అక్కడి నుండి ఎలా పారిపోయాయో చూశావా? నువ్వు అలా చేస్తావని నేను అస్సలు ఊహించలేదు. కింద ఉన్నవాళ్ళకి అది ఎంత ఆశ్చర్యం కలిగించిందో! నీకు ఆ ఆలోచన ఎలా వచ్చింది?”

జిమ్ వోల్ఫ్ లాంటి బాలుడికి అది ఒక భయంకరమైన అనుభవం, కానీ పడిన కష్టాన్ని లెక్కచేయకుండా అతను తన పట్టుదల నిలబెట్టుకున్నాడు. ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే ఆ కుర్రాళ్ళు అతన్ని తమలో ఒకడిగా చేర్చుకున్నారు. అతని సభ్యత్వ ప్రక్రియ (initiation) పూర్తయినట్లు భావించారు.

జిమ్ వోల్ఫ్  ఆ పిల్లుల కథే మార్క్ ట్వైన్ చెప్పిన మొట్టమొదటి సొంత కథ. మరుసటి రోజు, ఆదివారం నాడు, అతను ఆ కథను బేకర్ కొడుకైన జిమ్మీ మెక్‌డానియల్‌కు చెప్పాడు. వాళ్ళు నది వైపు చూస్తూ జింజర్ బ్రెడ్ తింటూ కూర్చున్నారు. ఆ కథ విన్నవాడు పగలబడి నవ్వాడు,  ఆ కథకుడు తన విజయం పట్ల గర్వంగా, సంతోషంగా ఉన్నాడు.

XVIII

ఒక సాహిత్య జీవితపు ప్రారంభం

ఒరియన్ పత్రిక పతనం కొనసాగింది. ఎవరో చెప్పిన సలహా మేరకు, అతను దాని పేరు మార్చి, ధరను పెంచాడు—రెండు పెద్ద తప్పులు. ఆ తర్వాత అతను చందాను, అలాగే ప్రకటనల ధరలను కూడా తగ్గించవలసి వచ్చింది. తగ్గుతున్న తన సర్క్యులేషన్‌కు అనుగుణంగా ఉండటానికి, అతను తగ్గుతున్న ఛార్జీలు  ఖర్చుల పట్టికను అనుసరించవలసి వచ్చింది—ఇది ఒక వినాశకరమైన సంకేతం. ఒక ప్రచురణకర్త తన చందాదారుల జాబితాకు నాయకత్వం వహించాలి, దాని వెనుక ఉండకూడదు.

“నేను ఎక్కడ అడుగు పెట్టానో చూడకుండా, వెనక్కి నడుస్తున్నాను,” అని అతను అన్నాడు.

నిరాశతో అతను అక్కడి నుండి విడిపోయి, భూమిపై ఏదైనా సాధించగలనేమోనని చూడటానికి టెన్నెస్సీకి ఒక యాత్రకు వెళ్ళాడు, తన సోదరుడు సామ్‌ను ఆఫీసు బాధ్యతలో ఉంచి. అది ఆర్థిక ఫలితాలు లేని ప్రయాణం; అయినప్పటికీ అది ఫలించింది, ఎందుకంటే అది మార్క్ ట్వైన్ సాహిత్య జీవితానికి నాంది పలికింది.

తన సోదరుడు లేని సమయంలో, పత్రిక సర్క్యులేషన్‌ను పెంచే విధంగా దానికి సంపాదకత్వం వహించాలని సామ్ నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను అంతకుముందు ఎప్పుడూ ఏ రచన చేయలేదు—అచ్చు కోసం అయితే అస్సలు చేయలేదు—కానీ తన ఆలోచనలను ఆచరణలో పెట్టే ధైర్యం అతనికి ఉంది. అతని స్థానిక వార్తలు “స్పైసీ”గా పిలవబడే రకానికి చెందినవి; అతని వ్యక్తిగత వార్తలకు సంతృప్తి కోసం వెంటనే గిరాకీ లభించేది. ఒక పోటీ పత్రిక సంపాదకుడు ప్రేమలో పడి, ఒక రాత్రి ఆత్మహత్య చేసుకోవడానికి నదికి వెళ్ళాడని చెప్పబడింది. సామ్ ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన అన్ని పేర్లతో సహా, దానిని కళ్ళకు కట్టినట్లుగా వర్ణించాడు. ఆ తర్వాత అతను రెండు పెద్ద చెక్క అక్షరాలను తీసుకుని, వాటిని తలక్రిందులుగా చేసి, బాధితుడు కర్రతో నీటి లోతును పరీక్షించడానికి నదిలోకి దిగుతున్నట్లుగా చిత్రాలను చెక్కాడు. పత్రిక యొక్క ఈ సంచిక వెలువడినప్పుడు, దానికి భారీ గిరాకీ ఏర్పడింది. కాపీలను సరఫరా చేయడానికి ప్రెస్‌ను నిరంతరం నడుపుతూనే ఉండాల్సి వచ్చింది. వ్యంగ్యానికి గురైన సంపాదకుడు మొదట పత్రిక కార్యాలయం మొత్తాన్ని చితకబాదుతానని శపథం చేసి, ఆ తర్వాత ఊరు విడిచి వెళ్ళిపోయాడు, మళ్ళీ తిరిగి రాలేదు. అప్పుడే పుట్టుకొచ్చిన మార్క్ ట్వైన్ కూడా ఒక కవిత రాశాడు. దానిపై “హానిబల్‌లోని మేరీకి” అని రాసి ఉంది, కానీ ఆ శీర్షిక ఒకే నిలువు వరుసలో పెట్టడానికి చాలా పొడవుగా ఉండటంతో, అతను ‘హానిబల్’లోని మొదటి, చివరి అక్షరాలు తప్ప మిగతా అన్ని అక్షరాలనూ తీసివేసి, వాటి స్థానంలో ఒక డాష్‌ను చేర్చాడు. దాని ఫలితం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. రగులుతున్న ఒక మేధావి యొక్క తొలి మెరుపులు అలా ఉండేవి. ఓరియన్ తిరిగి వచ్చి, మందలించి, క్షమాపణ చెప్పాడు. అతను సామ్‌ను తన కింది స్థాయి ఉద్యోగిగా మార్చాడు. తరువాతి కాలంలో అతను తన తప్పును గ్రహించాడు.

“నేను సామ్ సామర్థ్యాన్ని గుర్తించి, యోగ్యులైన వ్యక్తులను నొప్పించకుండా అతడిని ఆపి, ముందుకు సాగనిచ్చి ఉంటే, అప్పుడే పోటీదారులందరినీ వెనక్కి నెట్టివేసి ఉండేవాడిని,” అని అతను అన్నాడు.

సామ్ అణచివేయబడ్డాడు, కానీ అతని పతనం జరగలేదు. ఇప్పుడు మాత్రం అతను ఎప్పటికీ అలా జరగడు. అతనికి ముద్రణా ప్రపంచం తొలిసారిగా పరిచయమైంది, అది అతనికి నచ్చింది. తనకు హాస్యంగా అనిపించిన రెండు చిన్న కథలను వెంటనే రాసి, వాటిని ఫిలడెల్ఫియా సాటర్డే ఈవినింగ్ పోస్ట్‌కు పంపాడు. ఆ రోజుల్లో డబ్బులు తీసుకోకుండానే అవి అంగీకరించబడ్డాయి; ఆ కథలు ప్రచురితమైన పత్రికలు వెలువడినప్పుడు, తాను ఒక్కసారిగా ఉన్నత సాహిత్య స్థాయికి ఎదిగినట్లు అతను భావించాడు. ఇది 1851వ సంవత్సరంలో జరిగింది. “వాటిని అచ్చులో చూడటం అనేది మరేదానికైనా మించిన ఆనందాన్ని ఇచ్చింది.”

అతని కార్యాలయానికి (ఆఫీసుకి) ఐదు వందల డాలర్ల ఆఫర్ వచ్చింది—అది దానిపై ఉన్న రుణానికి (మార్ట్‌గేజ్) సమానమైన మొత్తం—అందుకే చంద్రకాంతిలో ఆలోచిస్తూ, ఆ షరతులకే దానిని అమ్మేయాలని అతను నిర్ణయించుకున్నాడు. ఇది 1853 నాటి మాట.

అతని సోదరుడు శామ్యూల్ అప్పటికే అతనితో లేడు. కొన్ని నెలల క్రితం, అంటే జూన్‌లో, సామ్ బయటి ప్రపంచంలోకి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అప్పటికి అతనికి పద్దెనిమిదేళ్లు; అతను మంచి పనివాడు, నమ్మకస్తుడు  కష్టపడి పనిచేసే స్వభావం కలవాడు, కానీ తగిన ప్రతిఫలం లేని పనిలో ఉండి విసుగు చెందాడు. ఆ వృత్తిలో నైపుణ్యం సాధించడం తప్ప, ఆరేళ్ల కఠిన శ్రమకు ఫలితంగా అతని దగ్గర చెప్పుకోదగ్గదేమీ మిగలలేదు. ఒకసారి పాత తుపాకీ కొనడానికి కొన్ని డాలర్లు అడిగినప్పుడు, తీవ్రమైన ఆర్థిక ఇబ్బందులతో సతమతమవుతున్న ఓరియన్ కోపంతో ఊగిపోతూ, అంతటి విలాసం గురించి ఆలోచించినందుకు అతన్ని మందలించాడు. ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే, సామ్ తన తల్లితో తాను వెళ్లిపోతున్నట్లు చెప్పాడు; ఓరియన్ తనను ద్వేషిస్తున్నాడని, ఇంట్లో తనకు ఇక చోటు లేదని భావిస్తున్నట్లు తెలిపాడు. పమేలా ఉన్న సెయింట్ లూయిస్‌కు వెళ్తానని చెప్పాడు. అక్కడ తనకు పని దొరుకుతుందని, ఇంటికి డబ్బు పంపగలనని అన్నాడు. సెయింట్ లూయిస్ దాటి ఇంకా దూరం వెళ్లాలన్నది అతని ఉద్దేశ్యం, కానీ ఆ విషయాన్ని ఆమెకు చెప్పే ధైర్యం చేయలేకపోయాడు. తనకున్న కొడుకుల్లో కాస్త మొండివాడిగా భావించే ఆ కుర్రాడి సామాన్లను ఆమె బాధతో సర్దిపెట్టింది; ఆ తర్వాత ఒక చిన్న ‘కొత్త నిబంధనల గ్రంథాన్ని’ (Testament) చేతిలోకి తీసుకుంది:

“సామ్, దీని రెండో చివరను నువ్వు పట్టుకోవాలి,” అని ఆమె అంది, ” నాకు ఒక మాట ఇవ్వాలి.”

ఆ దృశ్యాన్ని కళ్లకు కట్టినట్లు ఊహించుకుంటే: నలభై తొమ్మిదేళ్ల వయసులోనూ నిటారుగా, దృఢంగా నిలబడిన ఆ మహిళ—బూడిద రంగు కళ్లు, సున్నితమైన మనసు, దృఢ సంకల్పం కలది—ఆమె ఎదురుగా పదిహేడేళ్ల కుర్రాడు—తెల్లని బుగ్గలు, గోధుమ రంగు జుట్టు, ఆమెలాగే తీక్షణమైన మరియు స్థిరమైన చూపులు కలవాడు. తల్లి, కొడుకు—ఇద్దరూ ఒకే రకమైన గుణగణాలు, ఒకే రకమైన వ్యక్తిత్వం కలవారు.

“సామ్, నేను చెప్పే మాటలను నువ్వు నా తర్వాత పలకాలి,” అని జేన్ క్లెమెన్స్ అంది. “నేను బయటకు వెళ్ళినప్పుడు ఎప్పుడూ పేకాట ఆడనని లేదా ఒక్క చుక్క మద్యం కూడా ముట్టనని గంభీరంగా ప్రమాణం చేస్తున్నాను.”

ఆమె చెప్పిన ప్రమాణాన్ని అతను తిరిగి పలికాడు, ఆమె అతన్ని ముద్దాడింది.

“ఆ మాట గుర్తుంచుకో సామ్, మాకు ఉత్తరాలు రాయి,” అని ఆమె చెప్పింది. “అందుకే,” ఓరియన్ నమోదు చేశాడు, “నేను విచారంగా, మౌనంగా, స్వార్థంగా ఉన్న చోట అతనికి దొరకని ఆ సౌకర్యం, ఆ పురోగతి, ఆ పరిశ్రమ ప్రతిఫలాల కోసం వెతుకుతూ అతను తిరుగుతూ వెళ్ళాడు. నేను అతని శ్రమను కోల్పోవడమే కాదు; మేమందరం అతని ఉత్సాహభరితమైన చురుకుదనాన్ని, ఉల్లాసాన్ని కోల్పోయాము.”

XIX

ఫ్రాంక్లిన్ అడుగుజాడల్లో

అతను రాత్రి పడవలో సెయింట్ లూయిస్‌కు వెళ్లి, తన సోదరి పమేలాను సందర్శించి, ఈవినింగ్ న్యూస్ యొక్క కంపోజింగ్-రూమ్‌లో ఉద్యోగం సంపాదించాడు. ప్రపంచాన్ని చూడటానికి డబ్బు సంపాదించేంత కాలం మాత్రమే అతను ఆ పత్రికలో ఉన్నాడు. ఆ “ప్రపంచం” న్యూయార్క్ నగరం, అక్కడ అప్పుడు క్రిస్టల్ ప్యాలెస్ ఫెయిర్ జరుగుతోంది. ఈ సమయానికి రైల్వే పూర్తయింది, కానీ అతను దానిపై ప్రయాణించలేదు. దానిలో ఎక్కువ సౌకర్యాలు లేవు; న్యూయార్క్ ప్రయాణానికి చాలా పగళ్ళు, రాత్రులు పట్టేవి; అయినా అది ఒక అద్భుతమైన, అందమైన అనుభవం. పెట్ మెక్‌మర్రీ కూడా దానిని మించి ఏమీ చేయలేకపోయేవారని అతను భావించాడు. అతను తన జేబులో రెండు మూడు డాలర్లు, కోటు లోపలి పొరలో దాచిన పది డాలర్ల నోటుతో న్యూయార్క్‌కు చేరుకున్నాడు.

న్యూయార్క్ ఒక గొప్ప, అద్భుతమైన నగరం. అది అతన్ని దాదాపు భయపెట్టింది. అది మాన్‌హాటన్ ద్వీపం యొక్క దిగువ భాగాన్ని పూర్తిగా ఆక్రమించింది; ఒకనాడు అది ఆ ద్వీపమంతటినీ ఆక్రమిస్తుందని దూరదృష్టి గల పౌరులు గొప్పలు చెప్పుకునేవారు. వరల్డ్స్ ఫెయిర్ భవనం, క్రిస్టల్ ప్యాలెస్, చాలా దూరంలో ఉండేది. అది ఇప్పుడు బ్రయంట్ పార్క్ ఉన్నచోట, నలభై రెండవ వీధి మరియు ఆరవ అవెన్యూలో ఉండేది. యువ క్లెమెన్స్ దానిని ప్రపంచ వింతలలో ఒకటిగా వర్గీకరించి, దాని అద్భుతాల గురించి విపులంగా రాశాడు. అతను తన సోదరి పమేలాకు రాసిన లేఖలోని ఒక భాగం భద్రపరచబడింది. దానిలోని విషయాల కోసమే కాకుండా, అతని రచనలలో ప్రస్తుతం లభ్యమవుతున్న మొట్టమొదటి నమూనాగా కూడా ఇది ఇక్కడ ఇవ్వబడింది. నిస్సందేహంగా సమగ్రమైన వర్ణన అయిన దానికి ఈ భాగం ముగింపు పలుకుతుంది.

గ్యాలరీ (రెండవ అంతస్తు) నుండి మీకు ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపిస్తుంది—వివిధ దేశాల జెండాలు, ఎత్తైన గోపురం, మెరిసే ఆభరణాలు, రంగురంగుల చిత్రవస్త్రాలు, మొదలైనవాటితో పాటు అటూ ఇటూ తిరిగే సందడిగల జనసమూహంతో అది వర్ణనాతీతంగా అందమైన ఒక పరిపూర్ణమైన దేవాలయంలా ఉంటుంది.

యంత్రాల విభాగం ప్రధాన అంతస్తులో ఉంది, కానీ సమయం మించిపోవడం వల్ల (మధ్యాహ్నం 1 గంట దాటింది) నేను దానిలోని ఏ భాగాన్నీ వివరించలేను. ప్రదర్శనలో ఉన్న ప్రతిదాన్ని పరిశీలించడానికి వారం కంటే ఎక్కువ సమయం పడుతుంది; మరియు ఈ రాత్రి నేను రెండు గంటలకు పైగా మాత్రమే లోపల ఉన్నాను. నేను అక్కడున్న వస్తువులలో మూడింట ఒక వంతు మాత్రమే చూశాను; మరియు, నా జ్ఞాపకశక్తి తక్కువ కావడం వల్ల, ముఖ్యమైన వస్తువులలో దేనినీ సరిగ్గా లెక్కించలేకపోయాను. ఆ రాజభవనానికి రోజుకు సగటున 6,000 మంది సందర్శకులు వస్తారు—ఇది హన్నిబాల్ జనాభాకు రెట్టింపు. ప్రవేశ రుసుము 50 సెంట్లు కాగా, వారు సుమారు $3,000 సంపాదిస్తారు.

లాటింగ్ వేధశాల (సుమారు 280 అడుగుల ఎత్తు) రాజభవనానికి సమీపంలో ఉంది—అక్కడి నుండి మీరు నగరం , చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల యొక్క అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని చూడవచ్చు. నగరానికి నీటిని సరఫరా చేసే క్రోటన్ ఆక్విడక్ట్ ఇప్పటివరకు ఉన్నవాటిలోకెల్లా గొప్ప అద్భుతం. హడ్సన్ నది గర్భం మీదుగా భారీ మురుగునీటి కాలువలు వేయబడి, దేశం గుండా వెస్ట్‌చెస్టర్ కౌంటీకి వెళ్తాయి, అక్కడ నది మొత్తాన్ని దాని మార్గం నుండి మళ్లించి న్యూయార్క్‌కు తీసుకువస్తారు. నగరంలోని జలాశయం నుండి వెస్ట్‌చెస్టర్ కౌంటీ జలాశయం వరకు దూరం ముప్పై ఎనిమిది మైళ్లు మరియు, అవసరమైతే, వారు న్యూయార్క్‌లోని ప్రతి కుటుంబానికి రోజుకు వంద బ్యారెళ్ల నీటిని సులభంగా సరఫరా చేయగలరు!

ఈ విషయం తెలుసుకుని నేను చాలా చింతిస్తున్నాను.

నిజంగా నీ సోదరుడు, శామ్

చివరగా—నేను ఇది ఎంత మసక వెలుతురులో రాశానంటే, ఆ వెలుతురులో నువ్వూ, అమ్మా చదవలేరు. ఉత్తరం రాసి, హెన్రీ ఎలా ఉన్నాడో నాకు తెలియజేయి.

అది ఒక మంచి ఉత్తరం; అది సూటిగా, స్పష్టంగా వర్ణించింది,  అది మనకు విషయాల స్థాయిని తెలియజేస్తుంది. హానిబాల్ జనాభాకు రెట్టింపు మంది ఒక్క రోజులోనే క్రిస్టల్ ప్యాలెస్‌ను సందర్శించారు! మరియు నగరానికి నీటిని సరఫరా చేయడానికి ముప్పై ఎనిమిది మైళ్ల దూరం నుండి నీరు వచ్చింది! నిస్సందేహంగా ఇవి అద్భుతమైన గణాంకాలు.

ఆ తర్వాత కుటుంబ వ్యవహారాలపై ఆసక్తి—ఎప్పుడూ బలంగా ఉండేది—అతను అమితంగా ప్రేమించిన హెన్రీపై అతనికున్న శ్రద్ధ; తన తల్లికి ఇచ్చిన వాగ్దానం యొక్క జ్ఞాపకం; తన పాత ఇంటిని సందర్శించాలనే ఆమె తపనను అతను అర్థం చేసుకోవడం. అతను ఆమెకు నేరుగా ఉత్తరం రాయలేదు, ఎందుకంటే అప్పుడు ఓరియన్ ప్రణాళికలు అనిశ్చితంగా ఉన్నాయి, మరియు అతను అప్పటికే ఒక కొత్త ప్రదేశాన్ని కనుగొని ఉండే అవకాశం కూడా ఉంది. ఈ ఉత్తరం నుండి, పాఠశాలను ద్వేషించిన ఆ బాలుడు నాలుగు వేల పుస్తకాల గ్రంథాలయంలో ఆనందంగా గడుపుతున్నాడని కూడా మనం తెలుసుకుంటాము—అంతకుముందు అతను ఒకేచోట చూసిన దానికంటే ఎక్కువ. అతను ఒక్కసారిగా బాల్యం నుండి యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టాడని, ఆ విభజన ఒక స్పష్టమైన గీతతో గుర్తించబడిందని మాకు ఎందుకో అనిపిస్తుంది.

అతనికి క్లిఫ్ స్ట్రీట్‌లోని జాన్ ఎ. గ్రే & గ్రీన్ వారి ముద్రణాలయంలో పని దొరికింది. వారు అతనికి వారానికి నాలుగు డాలర్లు చెల్లించడానికి అంగీకరించారు, మరియు ఆ మొత్తాన్ని అక్రమంగా చెల్లించారు, దీనివల్ల వారికి ఆ మొత్తంలో సుమారు ఇరవై ఐదు శాతం ఆదా అయ్యింది. అతను డ్యూయేన్ స్ట్రీట్‌లోని ఒక మెకానిక్‌ల బోర్డింగ్-హౌస్‌లో బస చేశాడు, మరియు తన భోజనం, బట్టలు ఉతికే ఖర్చులు చెల్లించిన తర్వాత, కొన్నిసార్లు అతని వద్ద దాచుకోవడానికి యాభై సెంట్ల వరకు మిగిలి ఉండేది.

అతనికి ఆ భోజనం నచ్చలేదు. అతను దక్షిణాది వంట పద్ధతులకు అలవాటు పడ్డాడు,  న్యూయార్క్‌వాసులు “వేడి రొట్టె” లేదా బిస్కెట్లు తినరని, బదులుగా “లైట్-బ్రెడ్” తింటారని, దానిని పాతబడనిచ్చి, అలా తినడానికే ఇష్టపడతారని ఫిర్యాదు చేస్తూ ఇంటికి ఉత్తరాలు రాశాడు. మొత్తమ్మీద, న్యూయార్క్ అద్భుతాలను చూసి తృప్తి చెందిన తర్వాత, అక్కడ ఉండటానికి అతనికి పెద్దగా ప్రోత్సాహం ఏమీ కనిపించలేదు. అయినప్పటికీ, అతను 1853వ సంవత్సరంలోని వేసవి నెలలంతటా అక్కడే ఉండిపోయాడు, కానీ వెళ్ళడం అతనికి సులభం కాలేదు. అక్టోబర్‌లో అతను పమేలాకు లేఖ రాసి, ఓరియన్ కోసం ప్రణాళికలను సూచించాడు; అలాగే హెన్రీ మరియు జిమ్ వోల్ఫ్‌ల కోసం కూడా, వారిని అతను ఎన్నడూ విస్మరించలేదని అనిపిస్తుంది. అతను చెప్పిన ఇతర విషయాలలో ఇవి ఉన్నాయి:

నేను కొంతకాలంగా కుటుంబ సభ్యులెవరికీ ఉత్తరాలు రాయలేదు; దీనికి రెండు కారణాలు ఉన్నాయి: మొదటిది, వారు ఎక్కడ ఉన్నారో నాకు తెలియకపోవడం; రెండవది, గత రెండు వారాలుగా ప్రతిరోజూ న్యూయార్క్ వదిలి వెళ్లిపోతానని నన్ను నేనే నమ్మించుకుంటూ కాలక్షేపం చేయడం. ఆ అసహ్యకరమైన ప్రదేశం నాకు నచ్చడం మొదలైంది, దాంతో బయలుదేరడానికి సిద్ధమైన ప్రతిసారీ ఏదో తెలియని కారణంతో ఆ ప్రయాణాన్ని ఒకటి రెండు రోజులు వాయిదా వేస్తూ వస్తున్నాను. ఏది ఏమైనా, మంగళవారం నాడు బయలుదేరుతానని అనుకుంటున్నాను.

ఎడ్విన్ ఫారెస్ట్ గత పదహారు రోజులుగా బ్రాడ్‌వే థియేటర్‌లో ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నాడు, కానీ నిన్న రాత్రి వరకు నేను అతని ప్రదర్శనను చూడటానికి వెళ్ళలేదు. ఆ నాటకం పేరు “గ్లాడియేటర్”. అందులోని కొన్ని భాగాలు నాకు అంతగా నచ్చలేదు, కానీ మరికొన్ని భాగాలు మాత్రం నిజంగా అద్భుతంగా ఉన్నాయి. చివరి అంకంలో, “గ్లాడియేటర్” (ఫారెస్ట్) తన సోదరుడి పాదాల చెంత మరణించే సన్నివేశం (పగ తీర్చుకున్న తృప్తితో కూడిన తీవ్రమైన ఉద్వేగంతో) చూస్తుంటే, అతను పోషిస్తున్న పాత్రలో అతని ఆత్మ పూర్తిగా లీనమైనట్లు అనిపిస్తుంది; అతన్ని అలా చూడటం నిజంగా ఆశ్చర్యకరంగా ఉంటుంది. “డామన్ అండ్ పిథియాస్” నాటకంలో అతని నటనను చూడలేకపోయినందుకు నాకు బాధగా ఉంది — ఎందుకంటే అందులో ‘డామన్’ పాత్ర అత్యుత్తమమైనది. అతను సోమవారం రాత్రి ఫిలడెల్ఫియాలో ప్రదర్శన ఇవ్వనున్నాడు.

ఇటీవల ఇంటి నుండి నాకు ఎలాంటి ఉత్తరం రాలేదు, కానీ మొన్న ఒక “జర్నల్” (పత్రిక) వచ్చింది; అందులో ఆఫీసు అమ్మబడిందని చూశాను…

నా ఉత్తరాలు తరచుగా రాకపోతే, మీరు నా గురించి ఆందోళన చెందాల్సిన పనిలేదు; ఎందుకంటే, దాదాపు పద్దెనిమిది ఏళ్ల వయసు ఉండి కూడా ఇంటికి కొద్ది మైళ్ల దూరంలో తనను తాను చూసుకోలేని సోదరుడు ఉంటే, అలాంటి సోదరుడి గురించి ఆలోచించడంలో అర్థం లేదు; ఒకవేళ నేను నన్ను (నా క్షేమాన్ని) చూసుకోలేకపోతే, ఆ విషయం మీకు ఎప్పటికీ తెలియదు. అయితే, నాకు ఎలాంటి భయం లేదు; నేను ఎవరినీ ఏమీ అడగను, అలాగే “చెక్కలు కోసే పనివాడి గుమస్తా” (wood-sawyer’s clerk) లాగా “స్వతంత్రంగా” ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తాను (మరియు అలాగే ఉంటాను)…

హడ్సన్ నదిపై నడిచే అత్యుత్తమ స్టీమర్లలో అల్బానీకి (160 మైళ్లు) ప్రయాణించడానికి ఇప్పుడు 25 సెంట్లు ఖర్చవుతుంది — ఇది చాలా తక్కువ ధర, కానీ వేసవిలో దీనికంటే ఇంకా తక్కువగా ఉంటుంది.

“న్యూయార్క్ వదిలి వెళ్లిపోతానని నన్ను నేనే నమ్మించుకుంటూ కాలక్షేపం చేయడం” (fooling myself with the idea that I was going to leave New York) అనేది స్పష్టంగా మార్క్ ట్వైన్ శైలిలో ఉన్న ఒక వాక్యం. బహుశా అతను ఆ మాట యాభై సంవత్సరాల తర్వాత చెప్పి ఉండవచ్చు.

ఆ తర్వాత అతను ఫిలడెల్ఫియాకు వెళ్లి, ‘ది ఎంక్వైరర్’ అనే దినపత్రికలో తాత్కాలిక రచయితగా పని సంపాదించుకున్నాడు. అతను చాలా వేగంగా అక్షరాలను కూర్చేవాడు. అతను రోజుకు పదివేల ఎంఆర్‌లను అమర్చగలడు, మరియు చేసిన పని పరిమాణాన్ని బట్టి అతనికి జీతం లభించేది. అతను పని చేయడానికి ఖాళీ లేని రోజులలో లేదా సాయంత్రాలలో చారిత్రక ప్రదేశాలను, కళా ప్రదర్శనశాలలను మరియు గ్రంథాలయాలను సందర్శించేవాడు. చూశారా, అతను ఇంకా విద్యను అభ్యసిస్తున్నాడు. కొన్నిసార్లు రాత్రిపూట అతను తన బసకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, అతని గదిలో ఉండే సమ్నర్ అనే ఆంగ్లేయుడు హెర్రింగ్ చేపను కాల్చి పెట్టేవాడు, మరియు దానిని ఒక విందుగా భావించేవారు. అతను ఫిలడెల్ఫియాలో రచనలో తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకున్నాడు, కానీ ఈసారి విజయం సాధించలేదు. ఏ కారణం చేతనో అతను మళ్ళీ ‘ది పోస్ట్’లో చేరడానికి ప్రయత్నించలేదు, కానీ ఫిలడెల్ఫియా ‘లెడ్జర్’కు తన రచనలను అందించాడు—ప్రధానంగా సంతాప వార్తలకు సంబంధించిన కవిత్వం. బహుశా అది వ్యంగ్యానుకరణ కావచ్చు; అతను దానిని ఎప్పుడూ ఒప్పుకోలేదు, కానీ మరే ఇతర సంతాప కవిత్వం కూడా ముద్రణలో విఫలమయ్యే అవకాశం లేదనిపిస్తుంది.

“నా ప్రయత్నాలకు ఆదరణ లభించలేదు”

“ఆ పొగ—[లేదా, సాయంత్రం అయితే ఆ వెలుగు]—నగరానికి వాయువ్య దిశలో ఉన్నట్లు అనిపించడం లేదా?” లేదా “అవిగో మళ్ళీ అగ్నిప్రమాద హెచ్చరిక గంటలు మోగుతున్నాయి!” అనుకుని, ఆ ముసలాయన పరిశీలించడానికి పైకప్పు మీదికి పరుగెత్తుకెళ్ళేవాడు. అది అంత మంచి పనేమీ కాదు, బహుశా సామ్ క్లెమెన్స్‌కు కూడా ఇందులో భాగం ఉందేమోనని భయపడాల్సిందే.

అతనికి ఫిలడెల్ఫియా నచ్చిందని తెలుసుకున్నాడు. ఒక విధంగా, అక్కడ అతను కొంచెం డబ్బు ఆదా చేసుకోగలిగాడు, అప్పుడప్పుడు తన తల్లికి ఏదో ఒకటి పంపేవాడు—చిన్న మొత్తాలే అయినా, నిస్సందేహంగా అవి ఆమెకు సంతోషాన్ని, సంతృప్తిని ఇచ్చేవి. అక్టోబర్ 26న ఓరియన్‌కు రాసిన ఒక లేఖలో—ఆమెకు దూరంగా ఉండటం ద్వారా అతను ఆమెను క్షమించినట్లు అనిపిస్తుంది—ఆమెకు ఒక చేతి రుమాలు కొనడానికి, మరియు “ఫిలడెల్ఫియాలో మాకు ఎలాంటి నాణేలు చెల్లిస్తారో చెప్పడానికి ఒక నమూనాగా” ఉపయోగపడటానికి ఒక బంగారు డాలర్‌ను జతచేశాడు. ఇంకాస్త ముందుకు వెళ్లి అతను ఇలా జోడించాడు:

న్యూయార్క్‌లా కాకుండా, ఈ ఫిలడెల్ఫియా, అందులోని ప్రజలు నాకు అద్భుతంగా నచ్చారు. నాకు చిరాకు తెప్పించే విషయం ఒక్కటే ఉంది—అదేమిటంటే, ఆ పనివాళ్ళు ఎప్పుడూ నన్ను ప్రోత్సహిస్తూ ఉంటారు: “నిరుత్సాహపడటంలో ప్రయోజనం లేదు—కఠినంగా ఆలోచించడంలో ప్రయోజనం లేదు, ఎందుకంటే ఇక్కడ నువ్వు చేయగలిగిన దానికంటే ఎక్కువ పని ఉంది!” అని చెబుతూ ఉంటారు. “కఠినంగా ఆలోచించడం,” ఛత్! నేను హానిబాల్ విడిచిపెట్టి నాలుగు నెలలకు పైగా అయినప్పటి నుండి, నాలో అలాంటి భావన అణుమాత్రం కూడా కలగలేదు. నాకు పని చేసే శక్తి ఉండి, 400,000 జనాభా ఉన్న నగరంలో ఉన్నప్పుడు, నేను నిరుత్సాహపడటం గానీ లేదా ఆకలితో చనిపోతానేమోనని భయపడటం గానీ వాళ్ళు చూడటానికి మరికొంత కాలం వేచి ఉండాల్సిందేనని నేను అనుకుంటున్నాను. నేను హానిబాల్‌లో ఉన్నప్పుడు, ఆ పట్టణపు హద్దులు దాటకముందే, ఇంటి నుండి కొంచెం దూరం వెళ్ళగానే నేను ఆకలితో చనిపోతానని ఏదీ నన్ను నమ్మించలేకపోయింది.

అతను క్రిస్ట్ చర్చ్‌యార్డ్‌లోని ఫ్రాంక్లిన్ సమాధి గురించి, దానిపై ఉన్న “బెంజమిన్ మరియు డెబోరా ఫ్రాంక్లిన్” అనే శాసనం గురించి ప్రస్తావించాడు, అది బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ మరియు శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌ల ప్రారంభ వృత్తుల మధ్య ఉన్న సారూప్యతను స్పష్టంగా గుర్తు చేస్తుంది. ఇద్దరూ ముద్రణ వృత్తిని నేర్చుకున్నారు; ప్రతి ఒక్కరూ తమ సోదరుడి ముద్రణాలయంలో పనిచేశారు  పత్రికకు రాశారు; ప్రతి ఒక్కరూ నిశ్శబ్దంగా బయలుదేరి న్యూయార్క్‌కు, అక్కడి నుండి ఫిలడెల్ఫియాకు ప్రయాణీక ముద్రకులుగా వెళ్లారు; ప్రతి ఒక్కరూ తగిన సమయంలో బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా, మానవతావాదిగా, మరియు అపారమైన ప్రజాదరణ పొందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వ్యక్తిగా ఎదిగారు. పైన పేర్కొన్న లేఖ, ఫెయిర్‌మౌంట్ స్టేజ్‌పై చేసిన ప్రయాణం యొక్క సుదీర్ఘ వర్ణనతో ముగుస్తుంది. అది ఒక మంచి, సజీవమైన వర్ణన—ఒక తాజా, సున్నితమైన మనసు యొక్క ముద్రలు, చక్కటి రచనా శైలి కోసం పెద్దగా శ్రమపడకుండా రాసినవి; సాహిత్యపరమైన ఆనందం కంటే వాస్తవమైన ఆనందాన్ని తెలియజేయడానికే రాసిన లేఖ ఇది. వైర్ బ్రిడ్జ్, ఫెయిర్‌మౌంట్ పార్క్ మరియు రిజర్వాయర్, కొత్త భవనాలు—ఇవన్నీ సమీక్షలో భాగంగా కనిపించాయి. దాదాపుగా పూర్తికావస్తున్న ఒక చక్కటి నివాస గృహం అతడిని ఆకట్టుకుంది:

అది పూర్తిగా పెద్ద పెద్ద ఎర్ర గ్రానైట్ దిమ్మెలతో నిర్మించబడింది. ముందు వైపు ఉన్న స్తంభాలలో ఒకటి తప్ప అన్నీ పూర్తయ్యాయి. ఆ స్తంభాలు అందమైన, అలంకారభరితమైన, గాడిగల స్తంభాలు. అవి అడుగు భాగంలో ఒక పెద్ద పీపా కంటే చాలా పెద్దవిగా, మరియు దాదాపు క్లాపింజర్ రెండవ అంతస్తు ముందు కిటికీలంత ఎత్తులో ఉన్నాయి… వాటిలో కొన్ని పూర్తయి నిలబడి ఉండటం, ఆ తర్వాత ఆ భారీ దిమ్మెలు చుట్టూ పడి ఉండటం చూస్తే, అది చాలా బరువుగా కనిపిస్తుంది  ఊహలో మనల్ని ప్రాచీన బాబిలోన్ శిథిలావస్థకు తీసుకువెళుతుంది. సున్నపు మిశ్రమంతో పూసిన ఆ నరకప్రాయమైన నకిలీ ఇటుక స్తంభాలంటే నాకు అసహ్యం. ఫిలడెల్ఫియాలో అత్యంత చౌకైన నిర్మాణ రాయి పాలరాయి. అక్కడ ‘ఇన్నోసెంట్స్’ సినిమా ఛాయలు కనిపిస్తున్నాయి; ఆ తర్వాత మరికొంత దూరం వెళ్ళాక:

నేను చిన్న స్టీమ్‌బోట్లను చూశాను, వాటి మీద “విస్సాహికాన్  మనాంక్‌కు 25 సెంట్లు” అని రాసి ఉంది. జియో. లిప్పార్డ్, తన ‘లెజెండ్స్ ఆఫ్ వాషింగ్టన్ అండ్ హిస్ జనరల్స్’ పుస్తకంలో, విస్సాహికాన్‌ను నా దృష్టిలో ఒక పవిత్రమైన ప్రదేశంగా మార్చారు, మరియు నేను త్వరలో ఆ యాత్రతో పాటు జర్మన్‌టౌన్‌కు కూడా వెళ్తాను . . . .

ఫిలడెల్ఫియాలో పాటించే ఒక మంచి ఆచారం ఉంది. ఒక పెద్దమనిషి ఎల్లప్పుడూ ఒక మహిళ తరపున ఆమె డబ్బును చేతితో ఇవ్వాలి. నిన్న నేను బస్సు ముందు భాగంలో, సరిగ్గా డ్రైవర్ బాక్స్ కింద కూర్చున్నాను—నాకు ఎదురుగా ఒక మహిళ కూర్చుంది. ఆమె తన డబ్బును నాకు ఇచ్చింది, అది సరైనదే. కానీ, దేవుడా! ఒక సెయింట్ లూయిస్ మహిళ ఒక అపరిచితుడితో అంత చనువుగా ఉంటే తన పరువు పోయినట్టే భావిస్తుంది. సెయింట్ లూయిస్‌లో ఒక పురుషుడు బస్సు ముందు భాగంలో కూర్చుంటాడు,  ఒక మహిళ తన ప్రయాణ రుసుము చెల్లించడానికి అవతలి వైపు నుండి తూలుతూ రావడం చూస్తాడు.

ఫిలడెల్ఫియా నుండి మరో రెండు ఉత్తరాలు ఉన్నాయి: ఒకటి నవంబర్ 28వ తేదీన ఓరియన్‌కు రాసింది, అప్పటికే అతను అయోవాలోని మస్కటీన్‌లో ఒక పత్రికను కొనుగోలు చేసి, కుటుంబాన్ని అక్కడే స్థిరపరిచాడు; మరియు మరొకటి డిసెంబర్ 5వ తేదీన పామెలాకు రాసింది. స్పష్టంగా ఓరియన్ తన సోదరుడు ఒక రచయితగా ఉపయోగపడగలడని గ్రహించాడు, ఎందుకంటే అతని సోదరుడు ఇలా అంటున్నాడు:

నేను అప్పుడప్పుడు పత్రికకు రాయడానికి ప్రయత్నిస్తాను, కానీ నా ఉత్తరాలు చాలా నిస్సారంగా ఉంటాయని నేను భయపడుతున్నాను, ఎందుకంటే ఈ నిరంతర రాత్రి పని ఆలోచనలను అద్భుతంగా మొద్దుబారుస్తుంది…. ఎంక్వైరర్ కార్యాలయంలో తాగని ఏకైక వ్యక్తిని నేనేనని నేను నమ్ముతున్నాను. ఒక యువకుడు కొన్ని వారాలకు $18 సంపాదిస్తాడు, మరియు విపరీతంగా తాగి అందులోని ప్రతీ పైసా ఖర్చు చేస్తాడు.

మీకు ఈ “స్వేచ్ఛా భూమి” ఎలా ఉంది?—ఒక మంచి పాతకాలపు నీగ్రోను చూడాలని నాకు అద్భుతంగా ఉంది. అందరికీ నా ప్రేమ.

నిజంగా మీ సోదరుడు, శామ్

పమేలాకు రాసిన ఉత్తరంలో అతను స్పష్టంగా ఇంటి బెంగతో ఉన్నాడు.

“నా కళ్ళకు హాని చేస్తున్న రాత్రి పనిని తప్పించుకోవడానికే నేను తిరిగి వెళ్లాలనుకుంటున్నాను,” అనేది సాకు, కానీ తర్వాతి వాక్యంలో అతను ఇంటి నుండి వచ్చే ఉత్తరాల కొరత గురించి మరియు “రాయాల్సిన విధంగా రాయబడని” వాటి గురించి ఫిర్యాదు చేస్తాడు. “దూరంగా ఉన్న స్నేహితునికి ఆసక్తికరమైన ఉత్తరాలు ఎలా రాయాలో నేర్చుకోవాలంటే ఇల్లు వదిలి వెళ్తే చాలు,” అని అతను అంటాడు, మరియు ముగింపులో, “మనకు రాబోయే చలికాలం గురించి నాకు అస్సలు నచ్చడం లేదు.”

న్యూయార్క్. ఈ కాలానికి సంబంధించిన ఉత్తరాలు ఏవీ లేవు. న్యూయార్క్‌లో అతని రెండవ అనుభవం నమోదు చేయబడినట్లు కనిపించడం లేదు, మరియు తరువాతి సంవత్సరాలలో అది అస్పష్టంగా మాత్రమే గుర్తుండిపోయింది. 1854 వేసవి చివరలో అతను చివరకు పశ్చిమ దేశాలకు తిరిగి తన ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాడు. అతని ‘సంచార సంవత్సరం’ దాదాపు పదిహేను నెలల పాటు కొనసాగింది.

ఆ ప్రయాణం కోసం అతను నేరుగా సెయింట్ లూయిస్‌కు వెళ్ళాడు, మూడు పగళ్ళు, మూడు రాత్రులు ఒక స్మోకింగ్-కార్‌లో మేల్కొని ఉన్నాడు. అక్కడికి చేరుకునేసరికి అతను బాగా అలసిపోయాడు, కానీ పామెలాను చూడటానికి అక్కడ కొన్ని గంటలు మాత్రమే ఆగాడు. అతను తన తల్లి గురించే ఆందోళన చెందాడు. ఆ రాత్రి అతను కియోకుక్ ప్యాకెట్ రైలు ఎక్కి, తన పడకపై పడిపోయి, గడియారం మూడుసార్లు తిరిగినంత సేపు నిద్రపోయాడు. అతను అరుదుగా మేల్కొంటూ, పక్కకు తిరుగుతూ, చివరకు మస్కటీన్‌లో మాత్రమే మేల్కొన్నాడు. చాలా కాలం పాటు ఆ తప్పిపోయిన రోజు అతని లెక్కలను గందరగోళపరిచింది.

అతను ఓరియన్ ఇంటికి చేరుకున్నప్పుడు, కుటుంబం అల్పాహారం చేస్తూ కూర్చుంది. అతను ఒక తుపాకీ పట్టుకుని లోపలికి వచ్చాడు. వారు అతని రాకను ఊహించలేదు, దాంతో అందరూ పెద్దగా కేకలు వేసి, అతని వైపు దూసుకువచ్చారు. అతను తుపాకీ పిడిని తన ముందు పట్టుకుని వారిని అడ్డుకున్నాడు.

“మీరు నన్ను తుపాకీ కొననివ్వలేదు,” అన్నాడు అతను, “అందుకే నేనే ఒకటి కొనుక్కున్నాను, ఇప్పుడు ఆత్మరక్షణ కోసం దాన్ని ఉపయోగించబోతున్నాను.”

“నువ్వా, సామ్! నువ్వా, సామ్!” అని జేన్ క్లెమెన్స్ కేక వేసింది. “మర్యాదగా ప్రవర్తించు,” ఎందుకంటే ఆమెకు తుపాకీ అంటే భయం.

అప్పుడు అతను తన తమాషా ముగించుకుని, తన తల్లి చేతుల్లోకి ఒరిగిపోయాడు.

సశేషం

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.268 వ భాగం.14.8.26.

డెన్మార్క్ లో రైతు పౌరసత్వం(త్రివేణి)

రచన: శ్రీమతి కమలాదేవి చటోపాధ్యాయ –ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

డెన్మార్క్‌కు వ్యవసాయం ఎప్పటినుంచో జీవనాధారం. అక్కడి రైతులు విచిత్రమైన ఒడిదుడుకులను, అపారమైన పోరాటాలను, బాధలను చవిచూశారు. వారు అవమానాన్ని, దోపిడీని ఎదుర్కొన్నారు, కానీ వాటన్నింటి నుంచి తమ పూర్తి స్థాయి బలాన్ని, ఆత్మగౌరవాన్ని సాధించారు. అందువల్ల, దాదాపు ఇలాంటి సమస్యలతో బాధపడేవారికి ఇది ఒక ఆశాజనకమైన అధ్యాయాన్ని అందిస్తోంది.

మధ్యయుగంలో, డెన్మార్క్‌లోని రైతులు మిగతా ఐరోపాతో పాటు సామూహిక వ్యవసాయం చేసేవారు. ఆ తర్వాత, క్రమంగా భూములు రైతుల నుంచి పాలక కులీన వర్గం చేతుల్లోకి బదిలీ అయ్యాయి. 1450 నాటికి, ‘బోర్నెడ్స్కాబ్’ అనే భూ యాజమాన్య వ్యవస్థ అమలులోకి వచ్చింది. ఇది రైతును తాను సాగు చేసే భూమికి బంధించి, తన కష్టార్జితాన్ని భూస్వామికి ఇవ్వవలసి వచ్చేలా చేసింది. 1702లో దీని స్థానంలో మరింత అణచివేతకు గురిచేసే ‘స్టావ్న్స్‌బాండ్’ అనే చట్టం వచ్చింది. రైతును రాష్ట్ర సైన్యంలో చేరమని బలవంతం చేసేవారు. ఒకసారి చేరిన తర్వాత, యజమాని కోరుకున్నప్పుడు అతడిని ఎప్పుడైనా సైనిక సేవకు ఎంపిక చేయవచ్చు. ఈ సమయంలో అంతా, అతను సహజంగానే తన ఎస్టేట్‌కు కట్టుబడి ఉండేవాడు మరియు యజమాని అనుమతి తప్ప తప్పించుకోవడానికి అతనికి వేరే అవకాశం ఉండేది కాదు. అతను భూస్వామికి డబ్బు, వస్తురూపంలో లేదా పంట రూపంలో అద్దె చెల్లించవలసి వచ్చేది, అవసరమైనప్పుడు వ్యక్తిగత శ్రమను కూడా చేయాల్సి వచ్చేది. ఈ విధులను తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించినా లేదా ప్రతిఘటించినా, అదనపు సైనిక సేవతో శిక్షించేవారు. అంతేకాకుండా, ఈ నిస్సహాయ కార్మికుడిపై కొరడా దెబ్బలు మరియు ఇతర రకాల క్రూరమైన హింసలను ప్రయోగించేవారు. ఇందులో ఉన్న ఏకైక ఊరట కలిగించే విషయం ఏమిటంటే, భూస్వాములు ఉమ్మడి భూములను కంచె వేసి స్వాధీనం చేసుకోలేకపోవడం  రైతుకు ఎల్లప్పుడూ వాటిని పొందే అవకాశం ఉండటం. ఇంగ్లాండ్‌లో లాగా కంచె చట్టాల ద్వారా దీనిని మూసివేయలేదు. ఇది కేవలం అతడిని పూర్తి నాశనం నుండి కాపాడింది. ఉన్నత వర్గాల వారికి అందని మారుమూల ప్రాంతాలలో కొద్దిమంది రైతులు మాత్రమే ఉన్నారని చెప్పబడినప్పటికీ, ఈ క్రూరమైన పరిస్థితులలో అధిక శాతం రైతాంగం వేగంగా క్షీణించిపోయింది.

వ్యవసాయంలో ప్రధాన రూపం ధాన్యం పండించడం, కొన్ని ప్రాంతాలలో పశువుల పెంపకం కూడా ఉండేది. శాస్త్రీయ పరిజ్ఞానం లేకపోవడం, అధిక నిరక్షరాస్యత రైతులను మరింత నిస్సహాయులను చేశాయి. వారిలో 80 శాతానికి చదవడం, రాయడం రాదు. శతాబ్దాల యుద్ధాలు, తెగుళ్లు ఈ దుస్థితిని మరింత పెంచాయి, వీటికి పరిష్కారం దొరుకుతుందనే ఆశ దాదాపుగా లేదు.

పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో వ్యవసాయ శాస్త్రం ప్రవేశపెట్టబడింది మరియు ఉన్నత వర్గాలలో మరింత ప్రగతిశీలురు కొత్త పద్ధతులను ప్రయత్నించడానికి ఆసక్తి చూపారు, కానీ రైతుల సాధారణ స్థాయి తక్కువగా ఉండటం వలన, వారిని కొత్త మార్గాలకు ప్రేరేపించలేకపోయారు. సంస్కరణ ఉద్యమంతో ప్రారంభమైన చర్చిలోని వివిధ సంస్కరణ ఉద్యమాలు కొంత చైతన్యాన్ని కలిగించాయి మరియు ఉచిత ప్రభుత్వ పాఠశాల వ్యవస్థకు నాంది పలికాయి, అయినప్పటికీ అది 75 సంవత్సరాల తర్వాత గానీ ఎటువంటి పురోగతిని సాధించలేదు. ఫ్రెంచ్ విప్లవానికి దారితీసిన అవే ప్రభావాలు రైతాంగం క్షీణతలో స్పష్టంగా కనిపించే ప్రమాదాల పట్ల డానిష్ ఉన్నత వర్గాలను కదిలించాయి, ఫలితంగా వారు 1700లో వరుస చట్టాలను ప్రవేశపెట్టడంలో విజయం సాధించారు. అవి ఐరోపాలోని ఏ ఇతర దేశంలోని చట్టాల కంటే మరింత తీవ్రమైనవి, ఎందుకంటే, శ్రమ రూపంలో చెల్లింపును నిషేధించడం మరియు రైతును తన సొంత భూమికి తరలించడం ద్వారా, ఉన్నత వర్గాలు కేవలం కూలీలను మాత్రమే నియమించుకోగలిగాయి. 1788లో స్టావ్న్స్‌బాండ్ రద్దు చేయబడింది మరియు రైతుకు స్వేచ్ఛ లభించినట్లు ప్రకటించబడింది. ఆ తర్వాత కౌలుదారుడు సాపేక్షంగా సులభమైన నిబంధనలతో భూమిని కొనుగోలు చేయడానికి అనుమతించే ఇతర చర్యలు అనుసరించబడ్డాయి. డెన్మార్క్ తన జీవనాధారమైన రైతాంగాన్ని బలోపేతం చేయడం ద్వారా, తన తర్వాతి ఆర్థిక, సామాజిక అభివృద్ధికి పునాదులు వేసింది. క్రమంగా రైతుల కమతాలు మరింత కేంద్రీకృతమై, ఏకీకృతంగా మారాయి. కానీ పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం చివరిలో జరిగిన ఈ సంస్కరణలు స్వేచ్ఛా భూ యాజమాన్యం దిశగా కేవలం ఆరంభం మాత్రమే. ఎందుకంటే, ‘డానిష్ ఎకనామిస్ట్’ చెప్పినట్లుగా, “భూమి యాజమాన్యం తన జీవన్మరణ సమస్య అని రైతు సహజంగానే భావిస్తాడు.” అయితే ఈ నమ్మకాన్ని ‘డానిష్ ఎకనామిస్ట్’ మాత్రమే కాకుండా, దేశం కూడా విశ్వసిస్తుంది. ఈ నమ్మకాన్ని ఒక వాస్తవికతగా మార్చడానికి చేసిన అపారమైన కృషియే దీనికి నిదర్శనం. “భూమి ప్రజలదే.”

ఈ సంస్కరణలు రైతాంగ జీవనాన్ని పునరుద్ధరించి, వ్యవసాయాన్ని ఉత్తేజపరచడంలో విజయం సాధించాయి. ధాన్యం, పశువులపై సుంకాలను తొలగించడం ద్వారా, ప్రభుత్వ పాఠశాలలను మెరుగుపరచడం ద్వారా, మరియు 1814లో 7 నుండి 14 సంవత్సరాల మధ్య హాజరును తప్పనిసరి చేయడం ద్వారా ప్రభుత్వం ఈ ఉద్యమానికి సహాయపడింది. ఈ విధంగా డెన్మార్క్ రైతులపై మళ్ళీ శ్రేయస్సు చిరునవ్వు చిందించడం ప్రారంభమైంది.

ఈలోగా డెన్మార్క్ ఇతర ఐరోపా దేశాల వలె నెపోలియన్ యుద్ధాలలో చిక్కుకుని, సాయుధ తటస్థ కూటమిలో తన పాత్ర ద్వారా ఇంగ్లాండ్ ఆగ్రహానికి గురైంది. నెల్సన్ తన నౌకాదళంతో డెన్మార్క్‌కు వెళ్లి, ఐదు గంటల భీకర పోరాటం తర్వాత దానిని ఒప్పందానికి తీసుకువచ్చాడు. చివరకు 1807లో ఆంగ్ల నౌకాదళం కోపెన్‌హాగన్‌పై విరుచుకుపడి, నగరంపై బాంబుల వర్షం కురిపించి, నౌకాదళాన్ని దోచుకెళ్లింది. దీంతో డెన్మార్క్ చిన్నాభిన్నమై, దివాలా తీసింది. 1814 నాటికి అది పూర్తిగా నాశనమైంది. అలా మరోసారి స్తబ్దత అనే చీకటి అలుముకుంది. కానీ ఈ చీకటి నుండి, గ్రుండ్‌ట్విగ్, బాగెసెన్, ఓక్లెన్‌స్లాగర్, ఇంగెమాన్ మరియు ఇతరులు వంటి డెన్మార్క్ తేజోవంతులు ఆ నిర్జీవ జీవానికి పునరుజ్జీవం పోయడానికి ఉద్భవించారు. వారు డెన్మార్క్ కీర్తిని, దాని ధైర్యవంతులైన వీరుల వైభవాన్ని, వారి పట్ల ఉన్న ప్రేమను గానం చేశారు.

కానీ, 1814లో జరిగినట్లుగా ఇది దానిని స్తంభింపజేయలేదు, ఎందుకంటే అప్పటికే దాని కార్యకలాపాలు బాగా స్థిరపడ్డాయి.

1864లో డెన్మార్క్ పురోగతికి మరో ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. ఆ సంవత్సరంలో అది ప్రష్యన్లు మరియు ఆస్ట్రియన్ల చేతిలో ఘోర పరాజయాన్ని చవిచూసింది. షెల్స్‌విగ్-హోల్‌స్టైన్‌ను కూడా కోల్పోయింది, దీనివల్ల తన భూభాగంలో మరియు జనాభాలో దాదాపు 2/5వ వంతును నష్టపోయింది. కానీ, 1814లో జరిగినట్లుగా ఇది దానిని స్తంభింపజేయలేదు, ఎందుకంటే అప్పటికే దాని కార్యకలాపాలు బాగా స్థిరపడ్డాయి. దానికి విరుద్ధంగా, ఇది డెన్మార్క్ ప్రజలను మరింత దృఢంగా నిలబడటానికి మరియు స్వతంత్ర జాతీయ జీవితం కోసం మరింత బలాన్ని కూడగట్టుకోవడానికి ప్రేరేపించింది. ఇది స్వదేశంలోని ఆధిపత్య పాలక వర్గాలకు వ్యతిరేకంగా రైతుల పోరాటానికి, ప్రత్యేక హక్కులకు వ్యతిరేకంగా వారి పోరాటానికి, మానవ హక్కుల కోసం మరియు రాజకీయ జీవితంలో కేవలం బ్యాలెట్ పెట్టె వద్దే కాకుండా నాగలి పొలంలో, పాడి పరిశ్రమలో మరియు పాఠశాలలో కూడా గుర్తింపు కోసం వారి పోరాటానికి మరింత ఊపునిచ్చింది.

వ్యవసాయ అభివృద్ధి నిరంతరాయంగా కొనసాగింది మరియు త్వరలోనే వ్యవసాయ వ్యవస్థ మొత్తంలో పూర్తి మార్పు వచ్చింది. దీనిలోని ముఖ్య లక్షణాలలో ఒకటి క్రమంగా పాడి పరిశ్రమను ప్రవేశపెట్టడం. ఇది ఈ వ్యవసాయదారులకు ఒక అదృష్టకరమైన వరంగా మారింది, ఎందుకంటే అమెరికా నుండి చౌక ధాన్యం మరియు పశువుల దిగుమతుల వల్ల వారు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నారు. మెరుగైన రవాణా సౌకర్యాలతో ఇవి యూరోపియన్ మార్కెట్లను ముంచెత్తుతున్నాయి. ఈలోగా, జీవితకాల కౌలు రైతు, రైతు యజమానిగా మారుతున్నాడు. ఈ పరివర్తనకు 1850 నాటి రుణ చట్టం ఎంతగానో దోహదపడింది. దీని తరువాత 1851లో రెండు సహకార రుణ సంఘాలు స్థాపించబడ్డాయి. ఇది డెన్మార్క్‌ను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధిగాంచేలా చేసిన విస్తారమైన సహకార రుణ సంఘాలకు నాంది పలికింది.

ఈ సంస్కరణలతో పాటు డెన్మార్క్‌లో అడవుల పునరుద్ధరణ కూడా జరిగింది. ఇప్పటివరకు డెన్మార్క్ ఉపరితలంలో దాదాపు 1/7వ వంతు, హీథర్ అనే పొదలు మరియు బలమైన సముద్రపు గాలుల వల్ల కొట్టుకువచ్చిన ఇసుకతో కప్పబడి బీడుగా పడి ఉండేది. సర్వేయర్ మరియు ఇంజనీర్ అయిన కల్నల్ ఎల్. డాగ్లాస్, రోడ్లు వేస్తున్నప్పుడు ఈ సమస్యను ఎదుర్కొన్నారు మరియు తన నిశిత పరిశీలనతో ఒక అద్భుతమైన రక్షణ పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశారు. స్థూపాకారంలో ఉన్న ఒక హీథర్ మొక్క లోపల గడ్డి, బయట ఉన్నదానికంటే మూడు రెట్లు ఎత్తుగా ఉండటాన్ని అతను గమనించాడు. 1866లో డాగ్లాస్ భూమిని సాగులోకి తీసుకురావడానికి డానిష్ హీత్ సొసైటీని స్థాపించాడు మరియు ఇప్పటివరకు దాదాపు 3,000 చదరపు మైళ్ల భూమి సాగుకు యోగ్యంగా మారింది. బీడు భూమిని సాగుకు అనుకూలంగా మార్చడానికి కొన్నిసార్లు 30 ఏళ్లపాటు శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో కృషి చేయాల్సి వచ్చేది; కానీ సుదూర భవిష్యత్తును దృష్టిలో ఉంచుకున్న ఈ ఉద్యమ నాయకులు, ఒక దేశ చరిత్రలో 30 ఏళ్లు అనేది చాలా స్వల్ప కాలమని భావించారు. క్రమంగా అంగుళం అంగుళం చొప్పున ఆ భూమిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఒకప్పుడు బీడు భూములు, చిత్తడి నేలలు లేదా సరస్సులు ఉన్న చోట, నేడు ఎత్తుగా పెరుగుతూ గాలికి ఊగే పైన్ వృక్షాల అడవులు కనిపిస్తాయి; ఆ పైన్ చెట్ల నీడలో చిన్న రైతులు నివసిస్తూ తమ పొలాలను సాగు చేసుకుంటున్నారు.

వ్యవసాయం మరియు భూమి యాజమాన్య విధానాలలో ఇన్ని మార్పులు వచ్చినప్పటికీ, రైతుకు పూర్తి ఆర్థిక స్వేచ్ఛ లభించలేదు, ఎందుకంటే అతను ఇంకా ధనికుల దయాదాక్షిణ్యాలపైనే ఆధారపడి ఉండేవాడు. 30 ఏళ్ల సుదీర్ఘ కాలం తర్వాత, తన శ్రేయస్సు కోసం ఏర్పాటు చేసిన ‘సహకార పరపతి సంఘాల’ (Co-operative Credit Societies) ద్వారా పొందే ప్రయోజనాలను అతను గ్రహించగలిగాడు. తన తోటి రైతును నమ్మడం మరియు వారితో సహకరించడంలోనే తన భవిష్యత్తు ఉందనే విషయాన్ని అతను నెమ్మదిగా, కానీ కచ్చితంగా అర్థం చేసుకున్నాడు. ఇలా, కొద్దిమంది వ్యక్తుల లాభాల కంటే సామాన్య ప్రజలందరి శ్రేయస్సుకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే ఈ ఉద్యమం స్థిరంగా ముందుకు సాగింది.

1882లో ‘హీడింగ్’ (Hiedding)లో ఒక బృందం మొట్టమొదటి సహకార పాల ఉత్పత్తుల కేంద్రాన్ని (Co-operative Creamery) ఏర్పాటు చేసింది; దీని స్ఫూర్తితో దేశవ్యాప్తంగా ఇలాంటి కేంద్రాలు వేగంగా వెలిశాయి. ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా సహకార సంఘాలు వెంటనే ఏర్పాటయ్యాయి.

ఈ క్రమంలోనే, రైతు ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించిన ఒక కొత్త గ్రామీణ విద్యా విధానం అక్కడి నేల నుండే రూపుదిద్దుకోవడం ప్రారంభమైంది. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం విజయవంతం కావాలంటే విద్యావంతులైన రైతులు అత్యవసరమని గుర్తించిన వారిలో ‘గ్రండ్‌విగ్’ (Grundtvig) ఒకరు. అయితే, ఆ విద్య రైతులను వారి వృత్తి నుండి దూరం చేసేలా కాకుండా, వారి జీవనోపాధిలో వారిని మరింత బలోపేతం చేసేలా ఉండాలని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. అందుకే అది కేవలం పుస్తక పరిజ్ఞానాన్ని అందించే విద్యగా కాకుండా, వారిలో దేశభక్తిని పెంపొందించే, వివేకాన్ని విస్తృతం చేసే మరియు ఆధ్యాత్మిక ఆకాంక్షలను లోతుగా చేసే సాంస్కృతిక విద్యగా ఉండాలని భావించారు. దేశానికి గొప్ప ఫలితాలను (పంటను) అందించేలా, ఇది ఒక స్వల్పకాలిక ‘విత్తనాలు నాటే కాలం’ (planting season) లాంటిది కావాలనుకున్నారు. నేడు డెన్మార్క్‌కు చెందిన ‘ఫోక్ హై స్కూల్స్’ (Folk High Schools) ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందాయి. మొదటి పాఠశాల 1844లో స్థాపించబడింది. 18 ఏళ్లు పైబడిన విద్యార్థులను మాత్రమే చేర్చుకునేవారు. ఎందుకంటే, యువతీ యువకులు గొప్ప ఆదర్శాలతో ఉత్తేజితులై, గ్రహణశక్తి చురుకుగా ఉండి, ప్రేరణలు ఉత్సాహంతో ముందుకు సాగే కౌమారదశలోనే విద్యను ప్రారంభించాలి. ఆ పాఠశాల వారికి ఒక శాశ్వతమైన లక్ష్యాన్ని ఇవ్వాలి. అది అందరూ సమావేశమయ్యే ప్రదేశంగా కూడా ఉండాలి; అక్కడ కమ్మరి, వడ్రంగి, పశువుల కాపరి, రైతు వంటి వారందరూ కొంతకాలం పాటు ఒకే వేదికపై కలుసుకుని, తమ ఉమ్మడి అనుభవాలను పంచుకోవచ్చు. అబ్బాయిలకు విద్యా సంవత్సరం నవంబర్ నుండి మార్చి వరకు, అమ్మాయిలకు మే నుండి సెప్టెంబర్ వరకు ఉంటుంది. ఈ ఏర్పాటు ఇద్దరి వృత్తులకు అనుగుణంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే వేసవిలో మహిళలకు ఎక్కువ స్వేచ్ఛ ఉండగా, శీతాకాలంలో పురుషులకు ఎక్కువ తీరిక ఉంటుంది. ప్రభుత్వం ఈ పాఠశాలలకు మద్దతు ఇస్తుంది కానీ వాటి పనిలో జోక్యం చేసుకోదు.

ఈ పాఠశాలలు ప్రధానంగా సాంస్కృతికమైనవి మరియు సాధారణ విద్యను బోధిస్తాయి.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -14-8-26-ఉయ్యూరు .–

ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్న గారి సహృదయ చక్రం.15 వ భాగం.13.8.26.

ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్న గారి సహృదయ చక్రం.15 వ భాగం.13.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.5 వ భాగం.13.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.5 వ భాగం.13.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.267. వ భాగం.13.8.26.

ఆమెరికా స్వర్ణయుగ (గిల్డెడ్ ఏజ్ )సాహిత్య కీర్తిపతాక మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -5

XIII

మృదువైన వైపు

అతని స్నేహితులందరూ ఆ నియమరహితమైన జాతికి చెందినవారే కాదు. అతని పాఠశాలలో (అతను అనేక విద్యాసంస్థలలో చదివి, ఇప్పుడు స్క్వేర్‌లోని మిస్టర్ క్రాస్ పాఠశాలలో ఉన్నాడు) అంతర్గతంగా అంత మంచివారు కాకపోయినా, అంత సాహసం చేయని చాలా మంది ఆట స్నేహితులు ఉండేవారు. వారిలో లాటిన్ పండితుడైన జార్జ్ రోబార్డ్స్,  అతని సోదరుడు జాన్ అనే అందమైన బాలుడు ఉండేవాడు. ఆ బాలుడు చివరకు తన తండ్రితో కలిసి, గాలికి తన బంగారు రంగు ఉంగరాల జుట్టు ఎగురుతుండగా, సూర్యాస్తమయం వైపు కాలిఫోర్నియాకు గుర్రంపై వెళ్ళిపోయాడు. ఇంకా జిమ్మీ మెక్‌డానియల్ అనే దయగల బాలుడు ఉండేవాడు. అతని తండ్రి మిఠాయిల వ్యాపారి కావడంతో, అతను పాఠశాలకు మిఠాయిలు, కేకులు తీసుకువచ్చేవాడు. అందువల్ల అతని సాంగత్యం ఎంతో విలువైనది. అలాగే, స్పెల్లింగ్‌లో పోటీదారుడైన బక్ బ్రౌన్, డాక్టర్ కొడుకైన జాన్ మెరెడిత్, మరియు జాన్ గార్త్ ఉండేవారు. జాన్ గార్త్ ఒకనాడు చిన్నారి హెలెన్ కెర్చేవాల్‌ను వివాహం చేసుకోబోతున్నాడు. చివరికి, పాత పాఠశాల స్థలానికి సమీపంలోనే అతని జ్ఞాపకార్థం ఒక అందమైన స్మారక భవనాన్ని నిర్మించి, గౌరవించారు.

అంతేకాకుండా, అక్కడ చాలా మంది అమ్మాయిలు కూడా ఉండేవారు. టామ్ సాయర్‌కు సున్నితమైన మనసు ఉండేది, సామ్ క్లెమెన్స్‌కు కూడా అంతే. బెట్టీ ఓర్మ్స్లీ, ఆర్టెమిసియా బ్రిగ్స్, జెన్నీ బ్రాడీ ఉండేవారు; అలాగే అతని వయసుకు దాదాపు రెట్టింపు వయసున్న మేరీ మిల్లర్ కూడా ఉండేది, ఆమె అతని మొదటి హృదయ విదారక అనుభవాన్ని ఇచ్చింది.

“ఒక పెద్ద మనిషి ఎంత బాధపడగలడో నేను అంతగా బాధపడ్డానని అనుకుంటున్నాను,” అని అతను ఒకసారి గుర్తుచేసుకుంటూ అన్నాడు.

టామ్ సాయర్‌కు కూడా హృదయ వేదనలు ఉండేవి, అలాంటి సమయాల్లో అతని భావోద్వేగాలు, సుమారు పదేళ్ల వయసులో ఉన్న సామ్ క్లెమెన్స్ భావోద్వేగాలలాగే ఉండేవని మనం ఊహించుకోవచ్చు.

కానీ, టామ్ సాయర్‌కు ఒక నమ్మకమైన ప్రియురాలు ఉన్నట్లే, అతనికి కూడా ఒకరు ఉండేవారు. వాళ్లిద్దరూ ఒక్కటే. పుస్తకంలోని బెక్కీ థాచర్ నిజ జీవితంలో లారా హాకిన్స్. హిల్  మెయిన్ వీధుల మూలలో ఉన్న వర్జీనియా ఇంటికి హాకిన్స్ కుటుంబం మారినప్పుడు వీరిద్దరి పరిచయం మొదలైంది. అప్పుడు క్లెమెన్స్ కుటుంబం ఎదురుగా ఉన్న కొత్త ఇంట్లో ఉండేది, మరియు పిల్లలకు త్వరలోనే పరిచయం ఏర్పడింది. ఆ అబ్బాయి సున్నితంగా, దయగా ఉండగలడు,  ఇతర స్త్రీలతో ఎప్పుడూ సౌమ్యంగా ప్రవర్తించేవాడు. వారు అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఉండేవారు, ముఖ్యంగా కొత్త ఇంటి చుట్టూ, అక్కడ ఆట ఇళ్ళు కట్టుకోవడానికి చక్కని చెక్క పలకలు, ఇటుకలు ఉండేవి. కాబట్టి వారు “కాపురం పెట్టే” ఆట ఆడుకునేవారు,  వారు ఎప్పుడూ సఖ్యంగా ఉండకపోయినా, ప్రపంచం మొదలైనప్పటి నుండి ప్రేమికులు ఎప్పుడూ ఏకీభవించరు, ఆర్కాడీలో కూడా. ఒకసారి వారు ఇల్లు కడుతున్నప్పుడు—దాని వాస్తుశిల్పం విషయంలో వారి మధ్య కొంత అభిప్రాయ భేదం ఉండి ఉండవచ్చు—ఆ అబ్బాయి పొరపాటున ఒక ఇటుకను ఆ చిన్న అమ్మాయి వేలు మీద పడేశాడు. ఒకవేళ వారి మధ్య ఏమైనా అభిప్రాయ భేదం ఉండి ఉంటే, ఆ దురదృష్టంతో అది తక్షణమే మాయమైపోయింది. అతను ఆమెను ఓదార్చడానికి మరియు నొప్పిని తగ్గించడానికి ప్రయత్నించాడు; ఆ తర్వాత అతను ఆమెతో కలిసి ఏడ్చాడు మరియు నిస్సందేహంగా ఇద్దరిలో ఎక్కువ బాధపడ్డాడు. కాబట్టి, చూశారా, అతను అప్పటికే “బ్లాక్ అవెంజర్స్ ఆఫ్ ది స్పానిష్ మెయిన్” అనే దొంగల ముఠాకు అధిపతి అయినప్పటికీ, చివరికి అతను కేవలం ఒక చిన్న అబ్బాయి మాత్రమే.

* నిజ జీవితంలోని హాకిన్స్ కుటుంబానికి, ‘ది గిల్డెడ్ ఏజ్’లోని అదే పేరు గల కుటుంబానికి ఎటువంటి పోలిక లేదు. ఇప్పటికే చెప్పినట్లుగా, ‘ది గిల్డెడ్ ఏజ్’లోని జడ్జి హాకిన్స్ జాన్ క్లెమెన్స్. మార్క్ ట్వైన్, తన చిన్ననాటి ప్రియురాలు లారా పేరు కూడా అయిన హాకిన్స్ అనే పేరును, కేవలం పాత జ్ఞాపకాల జ్ఞాపకార్థం, మరియు లారా యొక్క బాల్యాన్ని చిత్రించడంలో ఉపయోగించాడు.

ఎందుకంటే లారా హాకిన్స్ బాల్యాన్ని చిత్రిస్తున్నప్పుడు, అతని మనసులో నిజమైన లారా చిత్రం ఉండేది.

అతను ఎప్పుడూ దయగల బాలుడు. నొప్పి నివారణ మందు సంఘటనలో వలె, అల్లరి చేసే అతని స్వభావం అదుపు తప్పితే తప్ప, అతను ఏ జంతువునూ హింసించేవాడు కాదు. నిజానికి అతనికి పిల్లులంటే అమితమైన ప్రేమ ఉండేది; వేసవిలో పొలానికి వెళ్ళినప్పుడు, అతను తన పిల్లిని బుట్టలో తీసుకెళ్లడం ఎప్పుడూ మరచిపోయేవాడు కాదు. అతను భోజనం చేస్తున్నప్పుడు, అది బల్ల వద్ద అతని పక్కన కుర్చీలో కూర్చునేది. అతని సానుభూతి నిర్జీవ వస్తువులపై కూడా ఉండేది. అతను పువ్వులను ప్రేమించేవాడు—ఒక వర్ధమాన వృక్షశాస్త్రవేత్తగానో లేదా తోటమాలిగానో కాదు, ఒక వ్యక్తిగత స్నేహితునిగా. నవంబర్ నెలలోని రాలిన ఆకును, సణుగుతున్న ఎండిన కలుపు మొక్కను చూసి అతను జాలిపడేవాడు, ఎందుకంటే వాటి సంక్షిప్త జీవితాలు ముగిసిపోయాయి, అవి మళ్ళీ వేసవిని చూడలేవు, లేదా మరో వసంతంతో సంతోషంగా పెరగలేవు. అతని హృదయం వాటిపై జాలిపడేది; నదిపైనా, ఆకాశంపైనా, సూర్యరశ్మి ప్రకాశించే పచ్చికభూమిపైనా, మంచుతో కప్పబడిన కొండపైనా. ప్రకృతి పట్ల అతని పరిశీలన సూక్ష్మమైనది మరియు కచ్చితమైనది అనే విషయం అతని రచనలలో ప్రతిచోటా కనిపిస్తుంది; కానీ అది ఒక యువ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త యొక్క పరిశీలన కాదు; అది సానుభూతితో కూడిన ప్రేమ యొక్క అచేతన పరిశీలన.

మనం అతని పాఠశాల రోజుల నుండి దూరంగా వెళ్ళిపోతున్నాము. అవి చాలా క్లుప్తంగా ఉండి, వేగంగా ముగిసిపోయాయి. అవి మనల్ని ఎక్కువసేపు నిలిపి ఉంచలేవు. నిస్సందేహంగా, పాఠశాల పట్ల టామ్ సాయర్‌కు ఉన్న అయిష్టతకు మరియు ఇంట్లో ఉండటానికి అతను చెప్పే సాకులకు—సాధారణంగా ఏదో ఒక అనారోగ్యం నటించడం—సామ్ క్లెమెన్స్ బాల్యంలోనే తగినంత ఆధారం ఉంది. అతని తల్లి ఒకసారి అతన్ని శిక్షించేది, మరోసారి బ్రతిమాలేది. భూమి మీద చర్చికి వెళ్ళడాన్ని కూడా ద్వేషించనంతగా అతను పాఠశాలను ద్వేషించాడు. “చర్చి పనికిరానిది,” అన్నాడు టామ్ సాయర్, కానీ అది పాఠశాల కంటే మేలు.

ఇప్పటికే చెప్పినట్లుగా, మిస్టర్ క్రాస్ యొక్క పాఠశాల ఇప్పుడు హానిబల్‌లోని స్క్వేర్ అని పిలవబడే ప్రదేశంలో లేదా దానికి సమీపంలో ఉండేది. అప్పుడు ఆ స్క్వేర్ కేవలం ఒక తోట మాత్రమే, రేగు, హేజెల్ మరియు ద్రాక్ష తీగలతో నిండి ఉండేది—పిల్లలకు అదొక అరుదైన ప్రదేశం. విరామ సమయంలో మరియు మధ్యాహ్నం వేళలో పిల్లలు చెట్లు ఎక్కేవారు, పువ్వులు కోసేవారు మరియు ద్రాక్ష తీగల ఊయలల్లో ఊగేవారు. ప్రతి శుక్రవారం మధ్యాహ్నం స్పెల్లింగ్-బీ పోటీ జరిగేది. పాఠశాల కార్యక్రమాలలో సామ్‌కు భరించగలిగే ఏకైక కార్యక్రమం అదే. అతను బక్ బ్రౌన్ కంటే ఎక్కువ సేపు స్పెల్లింగ్‌లో నిలబడగలిగేవాడు. ఇది అద్భుతంగా, ఆర్భాటంగా ఉండేది; దేవదూతలు ప్రసాదించారేమో అనిపించే ఆ పేరు అతనికి ఎంత చక్కగా సరిపోయిందంటే, మిస్టర్ క్రాస్ నుండి కూడా ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. ఒక రోజు సామ్ క్లెమెన్స్ తన పలక మీద ఇలా రాశాడు:

పేరుకు తగ్గట్టుగానే స్వభావంలో కూడా క్రాస్—

క్రాస్ ఒక ఐరిష్ బంగాళాదుంపను దాటి దూకాడు.

అతను దీనిని జాన్ బ్రిగ్స్‌కు చూపించాడు, అతను దానిని ఒక అద్భుతమైన ఆలోచనగా భావించాడు. మధ్యాహ్నం దాన్ని బోర్డు మీద రాయమని అతను ఆ రచయితను కోరాడు, కానీ ఆ కవికి అంతటి ఆశయం కలగలేదు.

“ఛీ, ఛూ!” అన్నాడు జాన్. “అది చేయడానికి నేను భయపడను.”

“అది చేసి చూడు,” అన్నాడు సామ్.

జాన్ బ్రిగ్స్ ఎప్పుడూ సవాలును స్వీకరించడు, మరియు మధ్యాహ్నం, మిస్టర్ క్రాస్ ఇంట్లో భోజనానికి ఉన్నప్పుడు, అతను ఆ వర్ణనాత్మక పద్యాన్ని ఉత్సాహంగా రాశాడు. ఉపాధ్యాయుడు తిరిగి వచ్చి “పుస్తకాలు” అని పిలిచినప్పుడు, అతను జాన్ బ్రిగ్స్ వైపు తదేకంగా చూశాడు. అతను ఆ చేతిరాతను గుర్తించాడు.

“అది నువ్వే రాశావా?” అని అతను గంభీరంగా అడిగాడు.

అది నిజం చెప్పాల్సిన సమయం.

“అవును, అయ్యా,” అన్నాడు జాన్.

“ఇక్కడికి రా!”  జాన్ వచ్చాడు,  ఒక మేధావిని దోపిడీ చేసినందుకు భారీ మూల్యం చెల్లించుకున్నాడు. తదుపరి పిలుపు “రచయిత” కోసం వస్తుందని సామ్ క్లెమెన్స్ ఊహించాడు, కానీ ఏదో కారణం చేత విచారణ అక్కడితో ముగిసింది. అతను తప్పించుకోవడం అసాధారణం. ఒక “శిక్ష” నుండి మరొక “శిక్ష” వరకు అతని వీపు సాధారణంగా వెచ్చగానే ఉండేది.

అతని బహుమతులు అన్నీ శిక్షాత్మక స్వభావం గలవి కావు. పాఠశాలలో రెండు పతకాలు ఉండేవి, ఒకటి స్పెల్లింగ్ కోసం, మరొకటి స్నేహశీలత కోసం. వాటిని వారానికి ఒకసారి ప్రదానం చేసేవారు,  వాటిని పొందినవారు వాటిని మెడలో ప్రస్ఫుటంగా ధరించేవారు, అందువల్ల ఇతరులు వారిని చూసి అసూయపడేవారు. బంగారు రంగు ఉంగరాల జుట్టు గల జాన్ రోబార్డ్స్ స్నేహశీలత పతకాన్ని దాదాపు నిరంతరం ధరించగా, స్పెల్లింగ్ పతకంపై సామ్ క్లెమెన్స్‌కు పూర్తి హక్కు ఉండేది. కొన్నిసార్లు, అది ఎలా కనిపిస్తుందో చూడటానికి వారు వాటిని మార్చుకునేవారు, కానీ మాస్టర్ ఆ వారం మిగిలిన రోజులకు వారి నుండి పతకాలను తీసివేసి ఈ పద్ధతిని నిరుత్సాహపరిచేవారు. ఒకసారి సామ్ క్లెమెన్స్ ‘ఫిబ్రవరి’ అనే పదంలో మొదటి ‘r’ అక్షరాన్ని వదిలేయడం వల్ల పతకాన్ని పోగొట్టుకున్నాడు. అవసరమైతే అతను దానిని వెనుక నుండి కూడా రాయగలడు; కానీ అతనికి వ్యతిరేకంగా ఆ ప్రాంగణంలో ఉన్నది లారా హాకిన్స్ ఒక్కతే,  అతను ఒక ధైర్యవంతుడైన బాలుడు.

ముప్పై సంవత్సరాల తర్వాత వ్రాయబడిన పుస్తకంలో ఆ పాఠశాల గురించి వర్ణించిన తీరు వాస్తవికమైనదని మనం నమ్మవచ్చు. అందులోని ప్రధాన పాత్ర ఒక సున్నిత మనస్కుడు, భావోద్వేగపరుడు, దేనికీ భయపడని యువకుడు; అతను చదువును అసహ్యించుకుంటూ, కేవలం స్వేచ్ఛను మాత్రమే ఆకాంక్షిస్తాడు. అది అతను ఊహించిన దానికంటే ముందే అతనికి లభించబోయే ఒక వరం.

XIV

జాన్ క్లెమెన్స్ పతనం

జడ్జ్ క్లెమెన్స్, తన అసాధారణమైన ఉపాయాలతో పదేపదే తన సంపదను నాశనం చేసుకున్నవాడు, ఇప్పుడు విపత్తును సృష్టించడానికి తిరుగులేని ఒకే ఒక పద్ధతిని అనుసరించాడు. అతను మంచి పేరున్న ఒక వ్యక్తి కోసం ఒక పెద్ద రుణపత్రాన్ని ఆమోదించాడు,  దాని చెల్లింపు అతన్ని పూర్తిగా తుడిచిపెట్టింది: ఇల్లు, ఆస్తి, అన్నీ మళ్ళీ మాయమయ్యాయి. సెయింట్ లూయిస్‌లోని అతని బంధువు ఆ ఇంటిని స్వాధీనం చేసుకుని, కొద్దిపాటి వడ్డీ చెల్లిస్తే ఆ కుటుంబాన్ని అందులో నివసించడానికి అంగీకరించాడు; కానీ కొన్ని కొద్దిపాటి ఫర్నిచర్‌తో  పామెలా పియానోతో—ఆ ప్రమాదం నుండి కాపాడబడినవన్నీ అవే—గృహ నిర్వహణ ప్రయత్నం చేసిన తర్వాత, వారు వీధికి అవతలి వైపున ఉన్న వర్జీనియా ఇంటిలోని ఒక భాగానికి మారారు, అప్పుడు ఆ ఇంట్లో డాక్టర్ గ్రాంట్ అనే వ్యక్తి నివసిస్తున్నాడు. క్లెమెన్స్ కుటుంబం తమ ఇంటికి వచ్చి, తమకు వసతి కల్పించాలని గ్రాంట్స్ ప్రతిపాదించారు, ఆ సమయంలో అది స్వాగతించదగిన ఏర్పాటుగానే అనిపించింది.

జడ్జ్ క్లెమెన్స్‌కు ఇంకా ఒక ఆశ మిగిలే ఉంది. సర్రోగేట్ కోర్టు క్లర్క్ పదవి త్వరలో ఎన్నిక ద్వారా భర్తీ కానుంది. అది అధిక జీతం ఇచ్చే ఒక ముఖ్యమైన పదవి,  ఆ పదవికి అతనే అత్యంత అనుకూలమైన అభ్యర్థిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతని విపత్తు ప్రజలలో సానుభూతిని రేకెత్తించింది,  అతని నామినేషన్, ఎన్నిక ఖాయమని భావించారు. అతను ఎలాంటి సాహసం చేయలేదు; అతను గుర్రంపై ఇంటింటికీ ప్రచారం చేశాడు, తరచుగా వర్షంలో మరియు శరదృతువు చలిలో ప్రయాణిస్తూ, అధిగమించడం కష్టమైన దగ్గును సంపాదించుకున్నాడు. అతను భారీ మెజారిటీతో ఎన్నికయ్యాడు,  అతను కోరుకున్నంత కాలం ఆ పదవిలో కొనసాగగలడని నమ్మారు. ఇకపై ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదనిపించింది. అతను పదవిలో కూర్చున్న వెంటనే, వారు తమ సామాజిక హోదాకు తగినట్లుగా విలాసవంతంగా జీవిస్తారు. ఫిబ్రవరి నెలాఖరులో అతను ప్రమాణ స్వీకారం కోసం పాల్మైరాకు గుర్రంపై వెళ్ళాడు. తిరిగి వస్తున్నప్పుడు, అతను భారీ వర్షం మరియు వడగళ్ల వానలో పూర్తిగా తడిసిపోయి, చివరికి సగం గడ్డకట్టిన స్థితిలో చేరుకున్నాడు. అతని శరీరం అటువంటి షాక్‌ను తట్టుకునే స్థితిలో లేదు. ఆ తర్వాత న్యుమోనియా వచ్చింది; వైద్యులు ప్లాస్టర్లు మరియు అల్లోపతి మందులతో హింసలు కురిపించడానికి వచ్చారు, కానీ అవి ఎలాంటి ఉపశమనం కలిగించలేదు. ఓరియన్ అతని బాగోగులు చూసుకోవడంలో సహాయపడటానికి సెయింట్ లూయిస్ నుండి తిరిగి వచ్చి, అతని మంచం పక్కన కూర్చుని, అతన్ని ప్రోత్సహిస్తూ  చదివి వినిపిస్తూ ఉన్నాడు, కానీ అతను రోజురోజుకు బలహీనపడుతున్నాడని స్పష్టంగా కనిపించింది. అప్పుడప్పుడు అతను ఉత్సాహంగా మారి, టెన్నెస్సీ భూమిని ఒక గొప్ప సంపదకు బీజంగా అభివర్ణిస్తూ, అది చివరికి తప్పకుండా ఫలాలను ఇస్తుందని చెప్పేవాడు. అతను ఎలాంటి విచారం గానీ, ఫిర్యాదులు గానీ వ్యక్తం చేయలేదు. అతను ఒక్కసారి మాత్రమే ఇలా అన్నాడు:

“నేను టెన్నెస్సీలోనే ఉండి ఉంటే, ఈ రోజు నా ఆస్తి విలువ ఇరవై వేల డాలర్లు ఉండేదేమో అని నమ్ముతున్నాను.”

1847, మార్చి 24వ తేదీ ఉదయం, అతను మరికొన్ని గంటలు బ్రతకలేడని స్పష్టమైంది. అతను చాలా బలహీనంగా ఉన్నాడు. అతను అప్పుడప్పుడు మాట్లాడినప్పుడు, ఆ భూమి గురించే మాట్లాడేవాడు. అది త్వరలోనే వారందరినీ ధనవంతులుగా, సంతోషంగా చేస్తుందని చెప్పేవాడు.

“భూమిని గట్టిగా పట్టుకో,” అని గుసగుసలాడాడు. “భూమిని గట్టిగా పట్టుకో, వేచి ఉండు. ఏదీ దానిని నీ నుండి దూరం చేయనివ్వకు.”

కొద్దిసేపటి తర్వాత, అప్పటికి పంతొమ్మిదేళ్ల అందమైన అమ్మాయి అయిన పమేలాకు సైగ చేసి, ఆమె మెడ చుట్టూ చేయి వేసి, సంవత్సరాల తర్వాత మొదటిసారిగా ముద్దుపెట్టుకున్నాడు.

“నన్ను చావనివ్వు,” అన్నాడు.

ఆ తర్వాత అతను ఎప్పుడూ మాట్లాడలేదు. మరికొద్ది సేపటికే, నలభై తొమ్మిది సంవత్సరాల కన్నా తక్కువ కాలం సాగిన ఆ విచారకరమైన, అలసటతో కూడిన జీవితం ముగిసింది: ఒక స్వప్నశీలి, నీతిబోధకుడు, అందరిచే గౌరవించబడిన ఒక నిటారుగా ఉండే వ్యక్తి, అతను ఎన్నడూ ఒక ఆర్థికవేత్త కాలేదు. అతను జీవితాన్ని ప్రారంభించిన దానికంటే తక్కువతో ముగించాడు.

XV

యువ బెన్ ఫ్రాంక్లిన్

మూడవసారి మృత్యువు క్లెమెన్స్ ఇంటిలోకి ప్రవేశించింది: అది ఇప్పుడు దుఃఖాన్ని తీసుకురావడమే కాకుండా, కొత్త అదృష్టం అనే వెలుగును గుమ్మం నుండే తరిమివేసింది. విపత్తు సంపూర్ణంగా జరిగినట్లు అనిపించింది.

పిల్లలు దిగ్భ్రాంతికి గురయ్యారు. జడ్జి క్లెమెన్స్ దూరంగా, అంతర్ముఖంగా ఉండే వ్యక్తి, కానీ వారు తమ తమ పద్ధతులలో అతన్ని ప్రేమించారు, మరియు అతని నిష్కపటత్వాన్ని, ఔన్నత్యాన్ని గౌరవించారు. అతని ప్రవర్తన ఎలా ఉన్నప్పటికీ, తన భర్త ఎల్లప్పుడూ దయగలవాడని, తన కుటుంబం పట్ల గాఢమైన ప్రేమను కలిగి ఉండేవాడని శ్రీమతి క్లెమెన్స్ ఒక పొరుగువారితో చెప్పారు. అతను ప్రయాణం నుండి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ఎంత చిన్నదైనా సరే, ప్రతి ఒక్కరికీ ఏదో ఒక బహుమతి తీసుకురాకుండా ఎప్పుడూ రాలేదని వారు గుర్తుచేసుకున్నారు. మరుసటి రోజు ఉదయం ఓరియన్ తన కిటికీలోంచి చూస్తూ, వృద్ధ అబ్రామ్ కర్ట్జ్‌ను చూసి, అతను నవ్వడం విన్నాడు. ఇప్పటికీ ఎవరైనా ఎలా నవ్వగలరని అతను ఆశ్చర్యపోయాడు.

బాలుడు సామ్ పూర్తిగా కుంగిపోయాడు. ఎల్లప్పుడూ తనను నిర్దాక్షిణ్యంగా వేధించే పశ్చాత్తాపం, ఇప్పుడు అతనిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. అదుపులేనితనం, అవిధేయత, తండ్రి కోరికల పట్ల ఉదాసీనత, అన్నీ గుర్తుకువచ్చాయి; స్వతహాగా అల్పమైన వందలాది విషయాలు, వాటిని ఎప్పటికీ మార్చలేమనే జ్ఞానంతో భయంకరంగా, హృదయవిదారకంగా మారాయి. అతని బాధను చూసి, తల్లి అతని చేయి పట్టుకుని, అతని తండ్రి పడి ఉన్న గదిలోకి తీసుకువెళ్లింది.

“పర్వాలేదు సామీ,” అని ఆమె అంది. “జరిగిపోయిన దాని గురించి ఇక చింతించాల్సిన పనిలేదు, అది ఆయనకు ఇక ఏమాత్రం ముఖ్యం కాదు; కానీ ఇప్పుడు ఆయన పక్కన నిలబడి నువ్వు నాకు ఒక మాట ఇవ్వాలి…”

కళ్ళలో నీళ్లు నిండగా అతను వెనక్కి తిరిగి, ఆమె కౌగిలిలోకి దూకాడు.

“నువ్వు నన్ను బడికి పంపకపోతే… నేను ఏ మాటనైనా ఇస్తాను!” అని ఏడుస్తూ అన్నాడు. “ఏ మాటనైనా సరే!”

అతని తల్లి కాసేపు ఆలోచిస్తూనే అతన్ని దగ్గరకు తీసుకుంది, ఆపై ఇలా అంది:

“వద్దు సామీ; నువ్వు ఇక బడికి వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు. కాకపోతే, మంచివాడిగా ఉంటానని నాకు మాట ఇవ్వు. నా మనసు నొప్పించనని మాట ఇవ్వు.”

అప్పుడు అతను తన తండ్రిలాగే నిజాయితీపరుడిగా, కష్టపడి పనిచేసే వ్యక్తిగా, సన్మార్గుడిగా ఉంటానని ఆమెకు మాట ఇచ్చాడు. ఆమె దానికి సంతృప్తి చెందింది. గౌరవం, న్యాయం పట్ల స్పృహ అప్పటికే అతనిలో బలంగా ఉండేది. అతనికి ‘మాట ఇవ్వడం’ అనేది ఎప్పుడూ ఒక గంభీరమైన విషయం; ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇచ్చిన మాటను అతను అత్యంత పవిత్రమైనదిగా భావించేవాడు.

ఆ రాత్రిసంగీత విద్యార్థులకు, తన భోజన, వస్త్రధారణ ఖర్చులు పోగా మిగిలినదంతా కుటుంబ నిధికి జమ చేసేది. ఆ అమ్మాయికి అది చాలా కష్టమైన పని, ఎందుకంటే ఆమె పిరికిది, అంత బలవంతురాలు కాదు; కానీ ఆమె దృఢసంకల్పంతో, ఓర్పుతో ఉండి విజయం సాధించింది. పమేలా క్లెమెన్స్ ఒక గొప్ప వ్యక్తిత్వం గలది మరియు ఈ రచనలో అందించగలిగే దానికంటే పూర్తి చరిత్రకు అర్హురాలు.

శ్రీమతి క్లెమెన్స్  ఆమె కుమారుడు శామ్యూల్ ఇప్పుడు గంభీరంగా మాట్లాడుకున్నారు. ముద్రణా వృత్తి జీవనోపాధితో పాటు ఉన్నత విద్యను అభ్యసించడానికి కూడా అవకాశం కల్పిస్తుందని గ్రహించి, అతన్ని జోసెఫ్ పి. అమెంట్ వద్ద శిష్యుడిగా పంపాలని వారు అంగీకరించారు. అమెంట్ ఇటీవలే పాల్మైరా నుండి హన్నిబాల్‌కు వచ్చి, ‘మిస్సోరి కొరియర్’ అనే డెమోక్రాట్ వారపత్రికను కొనుగోలు చేశాడు. శిష్యరికం నిబంధనలు మరీ ఉదారంగా ఏమీ లేవు. ఆ కాలంలో అవి సాధారణమైనవే: భోజనం  బట్టలు—”బట్టల కంటే భోజనమే ఎక్కువ, రెండూ కూడా అంత ఎక్కువగా ఉండవు,” అని మార్క్ ట్వైన్ అనేవారు.

ఒక నల్లవాడిలాగా నాకు సంవత్సరానికి రెండు జతల బట్టలు రావాలి, కానీ నాకు అవి రాలేదు. నాకు ఒక జత బట్టలు వచ్చాయి, మిగిలినవి అమెంట్ పాత బట్టలు వేసుకున్నాను, అవి నాకు ఏమాత్రం సరిగ్గా సరిపోలేదు. నేను అతనిలో సగం మాత్రమే ఉండేవాడిని, అతని చొక్కాలలో ఒకటి వేసుకున్నప్పుడు, నేను ఒక సర్కస్ గుడారాన్ని వేసుకున్నట్లుగా అనిపించేది. ప్యాంటును తగినంత పొట్టిగా చేయడానికి నా చెవుల వరకు మడవవలసి వచ్చేది.

అక్కడ వేల్స్ మెక్‌కార్మిక్ అనే మరో శిష్యుడు ఉండేవాడు, సుమారు పద్దెనిమిదేళ్ల యువకుడు, ఒక అల్లరివాడు  ఒక రాక్షసుడిలా ఉండేవాడు. అమెంట్ బట్టలు వేల్స్‌కు చాలా చిన్నవిగా ఉండేవి, కానీ అతను వాటిని వేసుకోవలసి వచ్చింది, మరియు సామ్ క్లెమెన్స్, వేల్స్ మెక్‌కార్మిక్ ఇద్దరూ కలిసి అమెంట్ బట్టలు వేసుకున్నప్పుడు, చూడటానికి ఒక అందమైన జంటగా ఉండి ఉంటారు. కొంతకాలం పాటు రాల్ఫ్ అనే ఒక అబ్బాయి కూడా ఉండేవాడు; కానీ అతనిలో చెప్పుకోదగ్గ ప్రత్యేకతలేవీ ఉన్నట్లు కనిపించలేదు, మరియు అతని జ్ఞాపకం మసకబారిపోయింది.

మొదట్లో శిక్షణార్థులు వంటగదిలో భోజనం చేసేవారు, వారికి ఆ ముసలి బానిస వంటమనిషి  ఆమె అందమైన ములాటో కుమార్తె వడ్డించేవారు; కానీ ఆ ముద్రణా కార్మికుల “దెయ్యాలు” ఆ ప్రదేశాన్ని ఎంతగానో సందడిగా మార్చడంతో, కాలక్రమేణా వారు కుటుంబపు బల్ల వద్దకు పదోన్నతి పొందారు. అక్కడ వారు మిస్టర్  మిసెస్ అమెంట్  ఆ ఒక్క ప్రయాణీకుడైన పెట్ మెక్‌మర్రీతో కలిసి కూర్చునేవారు—ఆ పేరు వినడానికే ఒక స్ఫూర్తి. ఆ చిలిపి కుర్రాళ్లకు అప్పటికే తెలియని విషయాన్ని పెట్ మెక్‌మర్రీ వారికి నేర్పించగలడు. సామ్ క్లెమెన్స్ మంచి పిల్లాడిగా ఉంటానని మాట ఇచ్చాడు, మరియు ఒక బాలుడి వయసు ప్రమాణాల ప్రకారం అతను అలాగే ఉన్నాడు. అతను శ్రద్ధగలవాడు, పనిలో క్రమపద్ధతిలో ఉండేవాడు, త్వరగా నేర్చుకునేవాడు, దయగలవాడు మరియు నిజాయితీపరుడు. ఒక ముద్రణాలయంలో దేవదూతలు ఇంతకంటే ఎక్కువగా ఉండటం కష్టం; కానీ ఆహారం కొరతగా ఉన్నప్పుడు, ఒక దేవదూత కూడా—ఒక యువ ప్రింటర్ దేవదూత—రాత్రిపూట నేలమాళిగ మెట్లపై నుండి జారుకుని పచ్చి బంగాళాదుంపలు, ఉల్లిపాయలు మరియు ఆపిల్ పండ్లను తీసుకురాకుండా ఉండలేకపోయేవాడు. వాటిని వారు కార్యాలయంలోకి తీసుకువచ్చేవారు, అక్కడ ఆ కుర్రాళ్ళు నేలపై ఒక చాప మీద పడుకునేవారు, మరియు ఈ ఆహారాన్ని వారు కార్యాలయపు పొయ్యి మీద వండుకునేవారు. ముఖ్యంగా వేల్స్ బంగాళాదుంపను వండే ఒక ప్రత్యేకమైన పద్ధతిని అతని సహచరుడు ఎప్పటికీ మరచిపోలేదు.

ఈ కాలానికి చెందిన సామ్ క్లెమెన్స్ ఛాయాచిత్రం ఏదీ భద్రపరచబడకపోవడం దురదృష్టకరం. కానీ చాలా సంవత్సరాల తర్వాత పెట్ మెక్‌మర్రీ మార్క్ ట్వైన్‌కు రాసిన ఒక లేఖ నుండి మనం అతనిని ఊహించుకోవచ్చు. అతను ఇలా అన్నాడు: మీ జ్ఞాపకశక్తి అంత వెనక్కి వెళితే, దాదాపు పావు శతాబ్దం క్రితం, బ్రిట్టింగ్‌హామ్ మందుల దుకాణం పైన ఉన్న హానిబాల్‌లోని ముద్రణాలయంలో, గుర్రంపై ఉన్న ఒక చిన్న, ఇసుక రంగు జుట్టు గల బాలుడు* మీకు గుర్తుకు వస్తాడు.

దుకాణంలోని ఒక చిన్న పెట్టె మీద, ఒక పెద్ద సిగార్‌ను గానీ లేదా ఒక చిన్న పైపును గానీ పీలుస్తూ, దారి పక్కన పడిపోయాడని చెప్పబడే ఒక పేద తాగుబోతు యొక్క భావాన్ని ఎంతో ఇష్టంగా పాడేవాడు: “నేను మళ్ళీ లేస్తే, బ్రతికే ఉంటాను—నాకు శక్తి ఉంటే.” . . . ఆ చిన్న ప్రాణి వేల్స్ మెక్‌కార్మిక్‌తో, నీ ఆ వినోదాన్ని ప్రేమించే మెదడు నిన్ను ఇరికించిన తీవ్రమైన గొడవలు ఏవైనా నీకు గుర్తున్నాయా—నువ్వు వాడిని పూర్తిగా కాల్చేస్తున్నప్పుడు, నీ సిగార్‌ను గానీ లేదా పైపును గానీ పట్టుకోమని నన్ను ఎలా పిలిచేవాడివో?

* మార్క్ ట్వైన్ యొక్క చిన్ననాటి జుట్టు రంగును ఎరుపు, నలుపు  గోధుమ రంగు అని రకరకాలుగా పేర్కొన్నారు. నిజానికి, మెక్‌మర్రీ చెప్పినట్లుగా, బాల్యంలో అది “ఇసుక రంగు”లో ఉండి, తరువాత ముదురు రంగులోకి మారి, ఆబర్న్ అని పిలువబడే ఆ గొప్ప, మహోగని రంగులోకి వచ్చింది.

ఇది నిస్సందేహంగా మంచి సాక్ష్యం. అతను అమెంట్‌తో చేరిన ఒక సంవత్సరం కన్నా కొంచెం ఎక్కువ కాలంలోనే, సామ్ ఆఫీసులో అందరికీ ఇష్టమైన వ్యక్తిగా మరియు ప్రధాన సహాయకుడిగా మారాడు. తెలివితేటలు, శ్రద్ధ, ఊహాశక్తి అవసరమైన ప్రతి పనిని సామ్ క్లెమెన్స్‌కు అప్పగించేవారు. అతను పెట్ మెక్‌మర్రీ అంత కచ్చితంగా, దాదాపు అంత వేగంగా అక్షరాలను అమర్చగలడు; పెట్ కంటే ఫారాలను చాలా బాగా శుభ్రం చేయగలడు; మరియు “అన్నీ లారీ” లేదా “అలాంగ్ ది బీచ్ ఎట్ రాక్‌అవే” వంటి పాటలకు తగ్గట్టుగా, ఒక్క గీత కూడా తప్పకుండా లేదా వేలు కూడా పోగొట్టుకోకుండా జాబ్-ప్రెస్‌ను నడపగలడు. కొన్నిసార్లు, తీరిక సమయాల్లో, అతను జనాదరణ పొందిన పాటలలో ఒకదానిని లేదా “ది బ్లాక్‌బెర్రీ గర్ల్” వంటి ఇష్టమైన కవితను “తయారుచేసి”, వాటి ప్రతులను పత్తి గుడ్డపై, కొన్నిసార్లు పట్టు చిత్తు కాగితాలపై కూడా ముద్రించి తన ఇష్టమైన స్నేహితురాళ్లకు పంపేవాడు; అలాగే తన మామయ్య పొలంలో ఉండే పుస్ క్వార్లెస్‌కు కూడా పంపేవాడు. అతను ఇప్పుడు అక్కడికి అరుదుగా వెళ్లేవాడు, ఎందుకంటే అతను నిజంగా పెద్దవాడయ్యాడు, మగవాళ్లతో తిరుగుతూ, మగవాళ్లు చేయాల్సిన పనులు చేస్తున్నాడు. పత్రికల పంపిణీ బాధ్యత అతనిదే—అంటే, అతనే పత్రికలను మోసేవాడు. మెక్సికన్ యుద్ధం చివరి సంవత్సరంలో, మిసిసిపీ నదిని దాటి ఒక టెలిగ్రాఫ్ తీగ హన్నిబాల్ వరకు చేరినప్పుడు—అది పొడవుగా, వంగిపోయి ఉన్నప్పటికీ, ఏ కారణం చేతనో దాని బరువుకే తెగిపోలేదు—యుద్ధరంగం నుండి వార్తలను చేరవేసే అదనపు వ్యక్తుల బాధ్యతను అతనికి అప్పగించారు; యుద్ధరంగం నుండి వేడివేడి వార్తలను తీసుకురావడమనే తన కర్తవ్యం యొక్క అత్యంత ప్రాముఖ్యత, ప్రశంసలు  విజయాన్ని సాధించిన ప్రయత్నాలకు అతన్ని పురికొల్పింది. అతను ఒకరకమైన ఉప-సంపాదకుడిగా మారాడు. పత్రిక ముద్రణ ముగింపు దశకు చేరుకుని, మరింత సమాచారం అందించడానికి అమెంట్ అవసరమైనప్పుడు, అంత సులభంగా దొరకని ఆ వ్యక్తిని కనుగొని, కావలసిన ప్రతి తయారయ్యే వరకు అతనితో కలిసి పనిచేసే బాధ్యతను సామ్‌కు అప్పగించేవారు. ఆ విధంగానే అతను సాహిత్యం రూపుదిద్దుకోవడాన్ని చూశాడు.

సామ్‌కు సొంతంగా రచనా ఆశయాలు ఉన్నాయని నమ్మరు. అతని ప్రధాన కోరిక పెట్ మెక్‌మర్రీ లాగా అన్ని రంగాలలో నైపుణ్యం గల ముద్రణా నిపుణుడిగా మారడం; పెట్ లాగా స్వేచ్ఛాయుతమైన పద్ధతిలో ప్రపంచమంతటా తిరగడం; పెట్ చూసినవన్నీ చూడటం, అలాగే పెట్ పట్టించుకోలేదనిపించిన అనేక విషయాలను గమనించడం. అతను అప్పుడప్పుడు ఈ ఆశయం నుండి వైదొలగేవాడు. మొదటి నీగ్రో మిన్‌స్ట్రెల్ ప్రదర్శన హానిబాల్‌కు వచ్చి వెళ్ళిపోయినప్పుడు, అతను కొద్ది కాలం పాటు ఆ బృందంలో ఒక అద్భుతమైన “మధ్యవర్తి”గా లేదా “తుది వ్యక్తి”గా ఉండాలని ఆకాంక్షించాడు; సర్కస్ వచ్చి వెళ్ళిపోయినప్పుడు, కుడ్యచిత్రాలు గీసిన విదూషకుడిగా గెంతులు వేస్తూ, తన హాస్యంతో కిక్కిరిసిన ప్రేక్షకుల వరుసలను పగలబడి నవ్వించే రోజు కోసం కలలు కన్నాడు; సంచార సమ్మోహనకర్త వచ్చినప్పుడు, అతను ప్రయోగానికి స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి, తన ప్రదర్శనలోని అద్భుతంతో ప్రేక్షకులను ఆశ్చర్యపరిచాడు.

తన జీవితపు చివరి దశలో, తాను ఏమాత్రం వశీకరణకు గురికాలేదని, కేవలం నటిస్తున్నానని అతను చెప్పుకున్నాడు—ఈ వాదనను అతని తల్లి మరియు అతని సోదరుడు ఓరియన్ ఎప్పుడూ ఖండించేవారు. ఈ వివాదం ఎన్నడూ పరిష్కారం కాలేదు, ఇక ఎప్పటికీ కాలేదు. సామ్ క్లెమెన్స్‌కు నిద్రలో నడిచే అలవాటు ఉండటం చూస్తే, అతను నిజంగానే వశీకరణకు లోనై ఉండవచ్చని అనిపిస్తుంది. అయితే, ఒక నటుడిగా అప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు అతనికున్న అద్భుతమైన నైపుణ్యం, మరియు చిన్నప్పటి నుండి ప్రదర్శన, హాస్యం పట్ల అతనికున్న ఇష్టం చూస్తే, అతను కేవలం “గొప్పలు చెప్పుకుంటూ” సరదాగా గడుపుతున్నాడనడానికి ఆస్కారం లేకపోలేదు. అతను తన విశాలమైన ఊహాశక్తిని అనుసరించగలడు మరియు ఎలాంటి బాధ్యత వహించకుండా తాను కోరుకున్నంత దుస్సాహసంగా ప్రవర్తించగలడు. కానీ దానికి ఒక శిక్ష ఉండేది: అతను తన శరీరంలోకి గుండుసూదులు, సూదులు గుచ్చుకోవడానికి అనుమతించుకోవాలి  ప్రేక్షకుల ముందు అసౌకర్యం చూపకుండా ఈ హింసలను భరించాలి. ఎంత గొప్ప ప్రదర్శనాభిరుచి ఉన్న ఏ బాలుడైనా, తన ఇంద్రియ జ్ఞానం పూర్తిగా ఉన్నప్పుడు, తన శరీరంలోకి సూదిని లోతుగా గుచ్చించుకోవడానికి ఎలాంటి వశీకరణకు సంబంధం లేని హావభావాలు ప్రదర్శించకుండా అనుమతించగలడని నమ్మడం కష్టం. అతను మొదట నటించడం ద్వారా ప్రారంభించాడని, కానీ అప్పుడప్పుడు కనీసం ఒకరకమైన సమ్మోహన నియంత్రణలో ఉండేవాడని నిర్ధారణకు రావడం సమంజసంగానే అనిపిస్తుంది. ఏదేమైనా, అతను ఒక వారం పాటు అద్భుతమైన విజయాన్ని ఆస్వాదించాడు, అయినప్పటికీ చివరికి ముద్రణ వృత్తికే కట్టుబడి ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

అతను త్వరగా నేర్చుకునేవాడని, పనిని చక్కగా చేసేవాడని మనం చెప్పుకున్నాం. అమెంట్ వద్ద అతనికి సాధారణంగా ప్రతిరోజూ కంపోజిషన్ లేదా ప్రెస్-వర్క్ వంటి పని ఉండేది, ఆ తర్వాత అతనికి స్వేచ్ఛ లభించేది. తన పనిలో పట్టు సాధించినప్పుడు, అతను సాధారణంగా మధ్యాహ్నం మూడు గంటలకల్లా పని పూర్తి చేసేవాడు; ఆ తర్వాత, పాత రోజుల్లో లాగా, నదికి లేదా గుహకు వెళ్ళేవాడు; కొన్నిసార్లు తన స్నేహితులతో, కొన్నిసార్లు లారా హాకిన్స్‌తో కలిసి, నదికి అభిముఖంగా ఉన్న ‘లవర్స్ లీప్’ అనే ఎత్తైన కొండ అంచున అడవి కొలంబైన్ పువ్వులను సేకరించేవాడు.

అతను అప్పుడప్పుడు పార్టీలకు హాజరవుతూ, అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాడు. ఆ పార్టీలలో ఫోర్‌ఫిట్స్, రింగ్-అరౌండ్-ఎ-రోజీ, డస్టీ మిల్లర్ వంటి పాతకాలపు ఆటలు అరుదైన వినోదాలుగా పరిగణించబడేవి. అతను తన వయసు అమ్మాయిలకు చాలా ఇష్టమైనవాడు. అతను ఎప్పుడూ మంచి స్వభావం కలవాడే, కానీ వాళ్ళ మీద కూడా జోకులు వేసేవాడు, తరచుగా వాళ్లకు ఒక పెద్ద తలనొప్పిగా ఉండేవాడు. అతను ఇతరుల కంటే లారా హాకిన్స్‌తోనే ఎక్కువగా ఉండేవాడు, సాధారణంగా ఆమెకు తోడుగా ఉండేవాడు. చలికాలంలో శనివారం మధ్యాహ్నాలలో అతను ఆమె స్కేట్లను బేర్ క్రీక్‌కు తీసుకువెళ్లి, వాటిని వేసుకోవడానికి సహాయం చేసేవాడు. ఆ తర్వాత, వారు చేతులు గట్టిగా పట్టుకుని “భాగస్వాములుగా” స్కేటింగ్ చేసేవారు, నిస్సందేహంగా వారు చూడటానికి అందమైన పిల్లల జంటలా ఉండేవారు. ‘ది గిల్డెడ్ ఏజ్’లో పన్నెండేళ్ల లారా హాకిన్స్ ఇలా వర్ణించబడింది: “ఆమె తన సున్నితమైన చేతులను రిబ్బన్లతో అలంకరించిన ఆప్రాన్ జేబుల్లో పెట్టుకుని… అత్యంత కఠినమైన హృదయాన్ని సైతం వెచ్చబరిచే, అత్యంత విచారంలో ఉన్నవారిని ఆశీర్వదించి, ఉత్సాహపరిచే ఒక అద్భుత దృశ్యం.” ఆ కథకు ఆమె జీవితానికి ఎలాంటి పోలిక లేనప్పటికీ, రచయిత అది రాసేటప్పుడు తన చిన్ననాటి నిజమైన లారాను దృష్టిలో ఉంచుకున్నాడు.

వాళ్లిద్దరూ నిజానికి ఎప్పుడూ ప్రేమికులు కాదు. వారు మంచి స్నేహితులు  సహచరులు. కొన్నిసార్లు అతను ఆమెకు పత్రికలు తెచ్చి ఇచ్చేవాడు—ముద్రణ కార్యాలయం నుండి వచ్చినవి—గోడీస్ మరియు ఇతర పత్రికలు. అలాంటివి దొరకడం చాలా అరుదు కాబట్టి, అవి ఆమెకు ఒక గొప్ప విందులా ఉండేవి. కొన్ని ఉత్కంఠభరితమైన కథలు చదవడం మినహా, అతనికి స్వయంగా చదవడంపై పెద్దగా ఆసక్తి ఉండేది కాదు, కానీ చాలా పుస్తకాలను అచ్చులోకి మార్చడం మాత్రం అతనికి ఆనందాన్నిచ్చేది.

వివిధ రకాల విషయాలు నిస్సందేహంగా అతనిలో సాధారణ విజ్ఞానం పట్ల ఆసక్తిని కలిగించాయి; దానికి కేవలం తగిన ప్రేరణ అవసరమైంది.

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -13-8-26-ఉయ్యూరు

16

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.4 వ భాగం.12.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.4 వ భాగం.12.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘు వంశ మహా కావ్యం.4 వ భాగం.12.8.26