21వ శతాబ్దం లో మతం -3(చివరి భాగం )

21వ శతాబ్దం లో మతం -3(చివరి భాగం )

 21వ శతాబ్ది ఆశా జ్యోతి ధర్మ౦ ఒక్కటే

21వ శతాబ్దిలో రాబోయే దశకాలలో ధర్మం ఒక్కటే సరైన మార్గనిర్దేశం చేసే దివ్య జ్యోతి .పడమటి దేశాలలో మతం పూర్తిగా మతతత్వవాదానికీ ,సెక్యులరిజ వర్గాలమధ్య ఇరుక్కు పోయింది .కానీ మనకు మాత్ర౦ ధర్మమే  ఉత్కృష్ట  ధ్యేయం.వాళ్లకు ఆ వాసనే తెలియదు .ధర్మం మనుగడ  వృత్తి సంస్థలపై ఆధారపడనిది .ఏదేశం లోని మతమైనా మానవ ఉన్నతిని పెంచి కోల్పోయిన వైభవాన్ని సాధించి మానవాభ్యుదయానికి దోహదం చేయాలి .కనుక ధర్మం ఒక్కటే ఈ రెండు పనులను సమర్ధం గా నిర్వర్తించగలదు.ఈ విలువలు శాశ్వతమైనవీ ,మార్పు చెందనివీ అని గ్రహించాలి

  ఈ ఆధ్యాత్మిక ,నైతిక విలువలు అన్నిమతాలకు ఆధారభూమి .ఆధునికయుగం లో మతాలన్నీ ఈ ధ్యేయంగా పనిచేస్తూ మానవాళి అభ్యుదయానికి దోహదం చేయాలి అప్పుడే వాటి ఉనికి సార్ధకం .కనుక ఈ నవనాగరక టెక్నలాజికల్ యుగం లో ధర్మం కేంద్ర బిందువుగా వ్యవహరించి దారి చూపాలి .

  వేదాలలో ఋతం అనేది మొట్టమొదటి కీలక భావన .దానిలోనుంచే ధర్మం నిష్పన్నమైంది .రుతం అనేది సాధారణ ఆర్డర్ లేక ఆజ్ఞ.ఇదే విశ్వాన్నీ అందులో ఉన్నవాటికీ ప్రేరణ స్పూర్తి కలిగిస్తూ సహకరిస్తూ ఉంటుంది,ఉండాలి .సంస్కృతం లో ధర్ అంటే ధరించేది అనే ధాతువునుంది ధర్మం అనే పదం ఏర్పడింది .అంతరార్ధం -ఏది శాశ్వతంగా గట్టిగా దృఢంగా స్థాపించబడినదో అదే ధర్మం .

  ధర్మం భౌతిక స౦పదతొపాటుఆధ్యాత్మిక వైభవాన్ని కలిగిస్తుంది .ధర్మం అనే పదానికి సరైన పదం  ఏభాష లోనూ లేదు .ఇంగ్లీష్ లో వర్త్యు,మొరాలిటి,డ్యూటీ అనిఅర్ధాలు చెప్పారుకానీ అవేవీ ధర్మాన్ని సరిగ్గా నిర్వచించేవి మాత్రంకాదు .జీవితం లో  అర్ధం ,కోరికల సాధనకు ధర్మం ప్రాతిపదిక కావాలి లేకపోతె అనర్ధం జరుగుతుంది .శీల నిర్మాణం ధర్మాదారంగా జరగాలి .అందుకే వ్యాసమహర్షి వీటన్నిటినీ బోధిస్తూ మహాభారత రచన చేశాడు .చివరికిచేతులెత్తి ప్రార్ధిస్తూ ‘’ఊర్ధ్వ బాహు ర్విరోభ్యేష నత కశ్చిచ్చ్రునోతుమే-ధర్మాదర్ధశ్చకామశ్చ స కిమర్ధ న సేవ్యతే ‘’ , భావం ‘’చేతులెత్తి ప్రార్ధిస్తున్నాను .నా మాట ఎవరూ వినటం లేదు .ధర్మంలో నుంచే అర్ధ ,కామాలు వస్తాయి ,కోరికలు తీరతాయి .ఎందుకు ధర్మాన్ని ఉపెక్షిస్తున్నారో,అనుసరించటం లేదో నాకు  అర్ధం కావటం లేదు’’అని వాపోయాడు వ్యాసమహర్షి కృష్ణ ద్వైపాయనుడు

  వివేకానందస్వామికూడా ధర్మం ఆధారంగా మతాలు ఉండాలి అన్నాడు .మతం అనే దానికి ఆయన ఆరు రకాల నిర్వచనాలు చెప్పాడు -1-ఇంద్రియాల అదుపుకు పోరాటం చేయాలి 2-మనిషిలోని  దివ్యత్వాన్ని మేల్కొల్పాలి .3-శాశ్వత ఆన౦ద౦ పొందే కృషిలో సహకరించాలి 4-జ్ఞాన సముపార్జనకు తోడ్పడాలి 5-మానవుని భూత భవిష్యత్ వర్తమానాలకు కారణభూతమై సంపూర్ణ మానవుని చేయాలి 6-ఇది యదార్ధమా అనే ప్రశ్న కు సమాదానమివ్వాలి .అంటే మాని ఫెస్టేషన్ ,ఎండేవర్,రియలై జేషన్ ,రిలేషన్ షిప్ ,రియాలిటి లకు బాధ్యత వహించాలి మతం .మతం ఒక విశ్వాసానికి పరిమితమైనదిమాత్రమే. ధర్మం దీనికి విరుద్ధమైన శాశ్వతమైనది .నిజానికి మతం  అంటేధర్మమే .అది మానవుని భౌతిక ఆధ్యాత్మిక ఆధిభౌతిక తత్వాన్ని ఉపదేశించేది .మత సూత్రాలన్నీ ఈ మూల ప్రాతిపదికలుగా ఉండాలి .ఇదే ప్రతిమతం మూల సిద్ధాంతంగా ఉండాలి  ,లేకపోతె మానవభ్యుదయానికి ,సమాజాభి వృద్ధికీ అవి అవరోధాలుగా నిలుస్తాయి .

             తక్షణ కర్తవ్య౦   

సెక్యులర్ వాతావరణం లో మతం మానవ ఆధ్యాత్మిక ఔన్నత్యానికి దోహదం చేసే పాత్ర నిర్వహించాలి .తరతరాలుగా పోషిస్తున్న ఆధ్యాత్మిక సంపద వృధాకాకుండా బాధ్యత వహించి చేరాల్సినవారికి చేర్చాలి .రాబోయే తరాలకు కరదీపికలుగా మతాలు ప్రవర్తించాలి.కనుక ఆధ్యాత్మికత్వాన్ని శక్తిమంతంచేసి నైతికతను పొందుపరచి బలమైన మూలాలతో మతం వర్ధిల్లాలి అదే తక్షణ కర్తవ్యం .ఈపవిత్రకార్యం మతాలు మాత్రమె చేయగలవు .దీనితో భౌతికతనే కూపం లో స్వార్ధం సంకుచితత్వం అత్యాశ లలో కూరుకుపోయిన మానవాళికి వెలుగు కలుగుతుంది .

  కనుక  21వ శతాబ్ది లో మతం అంటే వర్గాలు గా విడిపోయినవారిని  సమైక్యపరచి ఆధ్యాత్మిక నైతికతా విలువలను బోధించి ధర్మమార్గాన ప్రవర్తింప చేయటమే ..సమాజంలో నైతిక విలువలు పెంచాలి .మత౦ విభజించేదిగా కాకుండా ,.. సమైక్య పరచేదిగా ఉండాలి .సర్వమానవ సౌభ్రాత్రుత్వమే మతం ధ్యేయంగా ఉండాలి .ఆధునిక యుగం లో నిరంకుశ ,మతోన్మాద ,మతమార్పిడి లక్షణాలతో మతాలు ఉండరాదు .అవి ప్రమాదకరం వినాశహేతువు అభి వృద్ధి నిరోధకం కూడా .రాజ్యాదికారంతో పెత్తనం చేయకుండా ,,వ్యాధిగ్రస్తులను వోదార్చేదిగా ,ఆపనులకు అమృత హస్తం అంది౦ చేదిగా,ఆధ్యాత్మిక లక్ష్యాన్ని చేరుకోవటానికి మార్గ దర్శిగా మతం ఉండాలి .బలమైన రాజకీయనాయకుల చేతిలో,స్వార్ధపరుల చేతిలో  వికర్షణ(రిపల్సివ్ ) శక్తిగా మతం ఉండరాదు .

            ఆదర్శమతం

వివేకానంద స్వామి చెప్పినట్లు భవిష్య మతం ,రాబోయే తరాలకు ఆదర్శంగా ,అందర్నీ కలుపుకుపోతూ వివక్షత చూపకుండా ,ప్రపంచంలో ఉన్నమంచినీ గొప్పతనాన్ని గుర్తించి అనుసరిస్తూ ,ద్వేష ,కార్పణ్య భావాలను వదిలేసి నడవాలి .అనుకంప, కనికరం ,తోటిభావన(ఫెలో ఫీలింగ్ )తో ఒకరి నొకరు  గౌరవిస్తూ ,స్నేహ సౌహార్దాలతో కలిసి నడవాలి .

   ఈ సందర్భంగా స్వామి వివేకానంద ‘’విశ్వ మతం ‘’అనే భావన తెస్తూ ‘’నా ఉద్దేశ్య౦ లో అందరూ అంగీకరించే ,అందరి వేదాంతాలను ఒప్పుకొనే,అందరిభావోద్వేగాలకుసరిపడిన ,అందరి ఆధ్యాత్మికతకు అద్దంపట్టే  ,కర్తవ్యానికి అనుకూలమైన విశ్వ మతం కావాలి .’’అన్నాడు ఆయన ఉద్దేశ్యం లోప్రతిమతానికి కోల్పోరాని ఒక ఆదర్శం ఉంటుంది .కనుక ప్రతిమతం తెలివిగా ,వివేకంతో ముందడుగు వేయాలి .21వ శతాబ్దిలో మతానికి దీనికంటే అమృతోపమానమైన మాటలతో   చెప్పే గొప్ప బ్లూ ప్రింట్ అనేది ఉండదు .

   ఆధారం – ప్రబుద్ధ భారతి –జులై –స్వామి వీరేశ్వరానంద ఎడిటోరియల్

Posted in అవర్గీకృతం | వ్యాఖ్యానించండి

21వశతాబ్దం లో మతం -2

21వశతాబ్దం లో మతం -2

సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ ఆధునిక సైకాలజీ ప్రకారం   ‘’మతవిశ్వాసం విశ్వవ్యాపిత మనో వ్యాకులమైన ముట్టడి (యూని వర్సల్ అబ్సేషనల్ న్యూరోసిస్ ‘’).దేహెంద్రియప్రపంచం పై మతం పెత్తనం వహిస్తోందని సూచన చేశాడు .ఇది చిన్నపిల్లలమనో భ్రాంతి వంటిది అన్నాడు .మానవజాతి పరిణామానికి మతం కి౦చపరచేదిగా ఉ౦దన్నాడు.

  21వ శతాబ్దిలో మతం పాత్ర ఏమిటి ?

  పాశ్చాత్య పండితులు21వ శతాబ్దిలో మతం వహించాల్సిన సిద్దా౦తా లగురించి చాలా చెప్పారు .వీటిలో రెండు సిద్ధాంతాల గురించి తెలుసుకొందాం .ఇజ్రాయిల్ ప్రసిద్ధ రచయిత యువాల్ నోవా హరిరి వీటికి సమాధానాలు చెప్పాడు .1-మత౦ మానవ జాతిభవితకు ఆచరణీయమైన విజన్ సృస్టించ గలదా  ? ఈయన రాసిన ‘’ట్వెంటి వన్ లెసన్స్ ఫర్ ట్వెంటి ఫస్ట్ సెంచరి ‘’పుస్తకం లో ‘’సెక్యులర్ మనుషులు మతాన్ని కించపరుస్తున్నా ,కోట్లాది జనం మాత్రం మత విశ్వాసాలు వదలలేదు .మత ఉద్యమాలు ఇండియాతో సహా అనేక దేశాల రాజకీయాలను ప్రభావితం చేశాయి .ఇందులో టర్కీ అమెరికా రష్యాలున్నాయి .దురదృష్ట వశాత్తు మత విద్వేషాలు అనేక దేశాలలో శత్రుత్వానికి ఆజ్యం పోశాయి .

  ప్రపంచం ఎదుర్కొనే ఈ సమస్య కు మతం ఏ విధంగా సమర్ధంగా పరిష్కరించగలదు?ఇదే బిలియన్ డాలర్ క్వస్చిన్ .మతాన్ని ఉపెక్షించటం పరిష్కారమా .ఈ సందర్భంగా హిరారి ‘’21వ శతాబ్దం లో సాంకేతిక  ,వ్యావసాయక ,ఆర్ధిక మొదలైన సమస్యలు పరిష్కరించటానికి   మతం పాత్ర అసంబద్ధం(ఇర్రిలవెంట్ ).అయినా’’ మాస్ ఐడెంటిటీ’’లను అంటే సామూహిక గుర్తింపు ల సృజనకు మతం పాత్ర వహించాలి .మత ఉత్సవాలు కర్మకాండలు ఉత్సవాలు నమ్మకాల వలన ప్రజలంతా ఐకమత్యంగా ,విధేయంగా ,తమ తమ సంస్థల లో గుర్తింపుగా ,ఇతరులకు విరుద్ధంగా కన్పిస్తారు .అందుకని హరారి ‘’రెలిజియస్ ఐడెంటి టీలు ,కర్మకాండలు తప్పనిసరిగా కొత్త టెక్నాలజీ తోజరుపుతూ అత్యధిక రాజకీయ అధికారాన్ని సాధించి ,దేశీయ ఐక్యతను సంఘటితం చేయాలి ‘’అని అభిప్రాయ పడ్డాడు .

  అంతర్జాతీయ విలువలు ,విశ్వ ప్రామాణికత లను బహిర్గతం చేయటానికి సంప్రదాయ మతాలు అవసరమే అని హరారి ఒప్పుకొన్నా ,అవన్నీ ఇప్పుడు కుటుంబ తయారీ అయినఆధునిక  జాతీయత అంటాడు .ఆధ్యాత్మిక ,నైతిక అవగాహన ఏర్పరచటానికి  మతాలు పని చేయాలని అత్యధికులు ,ధామస్ బెర్రీ లాంటి స్కాలర్స్ కూడా అభిప్రాయ పడుతున్నారు ,.

   బెర్రీ ‘’సంప్రదాయ మతం ఆధునిక ప్రపంచానికి దూరమావుతున్నందుకు ,ఆధునిక ప్రపంచం ఒక ఆధ్యాత్మిక ప్రతిష్టంభనకు లోను కావటం అవసరమైన వారికి ,సాదికారతగలవారికీ  దూరమవటం అత్యంత బాదాకరం  ‘’అన్నాడు.అది మేధస్సును చూపటంకానీ ,మనతో కలిసి ఆధినిక వైభవం ,అవమానాలలో నడవటానికి కానీ సిద్ధం గా లేదు ..బాధా సర్పదష్టుల పాలిటి ఓదార్పుగా    స్థై  ర్యాలనిచ్చి అక్కున చేర్చుకొనే మానవత్వమున్న ట్లుగా మతం ప్రవర్తించటం లేదు .కనుక ఇలాంటి విపత్కర పరిస్థితిలో ‘’ ఆధ్యాత్మిక ,ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాల ను గౌరవిస్తూ ,ప్రతిస్పందించే ఆధునిక ప్రపంచం కావాలి,రావాలి  ‘’అన్నాడు .మానవాళికి అవి ఆశాజ్యోతిగా భాసి౦చాలి .

   విశ్వ వ్యాప్తంగా మత సంస్థలన్నీఆధ్యాత్మిక ,నైతిక పిలుపులను ఇవ్వలేక పోతున్నాయి .అవన్నీ నమ్మకాన్నీ గౌరవాన్నీ కోల్పోతున్నాయి .ఆధునిక ప్రపంచ సవాళ్ళను ఎదుర్కోతానికి పెళుసుగా ,పనికి రాని వాటిగా తయారయ్యాయి .దీని పర్యవసానం గా పూరి౦పరాని మత సంప్రదాయం ,నైతిక ధర్మ కర్తృత్వం చచ్చిపోవటం జరుగుతుంది .దీనితో సెక్యులర్ విషయాలలో ప్రాధాన్యత పెరిగి ,తమకున్న   ఆధ్యాత్మిక నైతిక స్వభావ లక్షణాలు తప్పకుండా కోల్పోతాయి .

   సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -31-7-21-ఉయ్యూరు   

Posted in అవర్గీకృతం | వ్యాఖ్యానించండి

21వ శతాబ్దం లో మతం

21వ శతాబ్దం లో మతం

మానవాళ జీవితం లో మతం ప్రముఖమైనది .వ్యక్తిగత సమస్యలకు పరిష్కారం చూపిస్తుంది .దేశాలకు వర్గాలకు అస్తిత్వాన్ని ప్రసాదిస్తుంది .దీనివలన ఐక్యత ,స్వంత భావన ఏర్పడుతుంది .సైన్స్ ఫిలాసఫీ ,సాహిత్యాలను ప్రభావితం చేస్తాయి  .  పాశ్చాత్య దేశాలలో 19,20శతాబ్దాలలో సైన్స్ టెక్నాలజీ ,హేతువాద వ్యాప్తిపై మతంపై   యుద్ధాలే జరిగాయి .రాజకీయ ఆర్ధిక ఉద్యమాలు సోషలిజం కమ్యూనిజాలు మతాన్ని చాలా తక్కువ చేసి మూక మనస్తత్వం అని అవహేళన చేశాయి .దీనితో అభి వృద్ధిలో దాని ప్రాధాన్యత తగ్గి పనికిమాలినదని పించుకొంది. . ఆధునిక విజ్ఞానం సహజ సిద్ధ ప్రపంచం ను పట్టించుకొంటే ,మతం నేచురల్ సూపర్ నేచురల్  ను రెండిటినీ పట్టించుకోన్నది .మతం దేవునిపై విశ్వాసం కల్పిస్తుంది,పారదర్శకం గా ఉంటుంది .ఇంద్రియ గోచరమైన  దాన్నే నమ్ముతాము అంటుంది సైన్స్ .అనుభావికకు(ఎమ్పెరికల్ ) తావు లేదు అంటుంది.’’ఫెయిత్ వర్సెస్ ఫాక్ట్’’ అనే తనపుస్తకం లో జెర్రీ ఎ కొనే ‘’సైన్స్ రెలిజియన్ రెండూ అననుకూలమైనవి (in compatible)దేన్ని ఎంచుకోవాలో నీదే నిర్ణయం ‘’అన్నాడు .దీనికి రెండు కారణాలు పేర్కొన్నాడు .1-సైన్స్ ద్వారా మతాన్నిబలపరచటం లేక వాటిమధ్య ఘర్షణ నివారించటం వ్యర్ద ప్రయత్నం.2ప్రపంచాన్ని అర్ధం చేసుకోవటం లో సైన్స్ ,మతం అంతర్గతం గవ్యతిరేక భావం కలిగినవి .

   సైన్స్ మానసపుత్రిక అయిన టెక్నాలజీ విశ్వ వ్యాప్తం గా మానవ జీవితాలపై అత్యధిక ప్రభావం చూపిస్తోంది .టెక్నాలజీ సాధించిన విజయాలు మత సిద్ధాంతాలకు పూర్తి వ్యతిరేకం .విశ్వం  విషయమై అరిస్టాటిల్ ఆలోచనలను క్రిష్టి యన్ చర్చి  సమర్ధించినా ,సాంకేతికాభి వృద్ధితో  గెలీలియో కనిపెట్టిన టేలిస్కోప్ ఆవిర్భావంతో  చెల్లకుండా పోయింది .అయినా కానీ, టెక్నాలజీ జీవిత విలువలను తెలియ జేయ లేకపోతున్నా ,మతం చక్కని సూచనలు చేస్తోంది.

 దాదాపు  పాశ్చాత్య ఫిలాసఫీ అంతా మానవ జీవిత సమస్యలను పరిష్కరించటం లో మత విశ్వాసాల సమర్ధతను.చర్చి ఆధిపత్యాన్నీ   తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి .కార్ల్ మార్క్స్ ‘’మానవ సారాంశాన్ని (ఎస్సెన్స్ )సాక్షాత్కరింప జేయటం లో యదార్ధ జ్ఞానం కంటే మతం ఒక గొప్ప అద్భుతమైన విజయం సాధించింది ‘’అన్నాడు. అంటే మానవుడు నైరూప్య(ఆబ్ ష్ట్రాక్ట్ ) జీవికాడు బయట చతికిలపడి కూర్చోటానికి .కాని మతం మానవుడికి స్వీయ చేతనా ,ఆత్మ గౌరవం పొందటం లేక పోగొట్టుకొన్నది సాధించటం , నిలబెట్టుకోవటానికి  బలిపీఠం అవుతోంది .ఇది అత్యంత బాధాకరం .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -30-7-21-ఉయ్యూరు   

Posted in అవర్గీకృతం | వ్యాఖ్యానించండి

లంపెన్ ప్రోలిటరేట్ల లైంలైట్- రావి శాస్త్రి

లంపెన్ ప్రోలిటరేట్ల లైంలైట్- రావి శాస్త్రి

‘ఈ జులై నెల 30వ తేదీశుక్రవారం సాయంత్రం శ్రీ రాచకొండ విశ్వనాథ శాస్త్రి (రావి శాస్త్రి )గారి 99వ జయంతిని విశాఖపట్నం లో విశాఖ రసజ్ఞ వేదిక ,రావిశాస్త్రి లిటరరీ ట్రస్ట్ సంయుక్తంగా ద్వారకానగర్ పౌరగారంథాలయం లో నిర్వహిస్తూ ,ప్రముఖ రచయిత శ్రీ చింతకింద శ్రీనివాసరావు గారికి(2020) ,శ్రీమతి డి.కామేశ్వరీ దేవిగారికి (2021)సాహిత్య పురస్కారాలను డా రాచకొండ నరసింహ శర్మగారు ఎం .డి. అందజేస్తూ ,శ్రీనివాసరావు గారి కథాసంకలనం ‘’ఉడుకు బెల్లం ‘’ఆవిష్కరిస్తున్నట్లు నాకు శర్మగారు ఆహ్వానపత్రం మెయిల్ చేశారు .ఈ సందర్భంగా ఆకార్యక్రమం జయప్రదం కావాలని కోరుతూ , రావి శాస్త్రి గారిపై ఈ కింది వ్యాసం రాస్తున్నాను –‘’

‘’రచయిత ప్రతివాడు తాను వ్రాస్తున్నది ఏమంచికి హాని కలిగిస్తుందో, ఏ చేడ్డకు ఉపకారం చేస్తుందో అని ఆలోచించవలసిన అవసరం వుందని నేను తలుస్తాను, మంచికిహాని , చెడ్డకు సహాయమూ చెయ్యకూడదని నేను భావిస్తాను” అన్నాడు రావిశాస్త్రి. 1922 జూలై 30న పుట్టి, పీడిత, తాడిత ప్రజల పక్షాన న్యాయంకోసం పోరాడి, విరసం వ్యవస్థాపకుల్లో ప్రముఖుడిగా నిలిచి, అన్యాయాల నెదిరించి నెలల తరబడి జైలుపాలై, ప్రభుత్వ బిరుదుల్ని, అవార్డుల్ని తిరస్కరించి, పతితు కోసం, భ్రష్టుల కోసం, బాధాసర్పదష్టుల కోసం దగాపడ్డ తమ్ముల కోసం, చల్లారిన సంసారల కోసం, చీకట్లు ముసిరిన బ్రతుకుల కోసం.. తుది శ్వాసవరకు అవిశ్రాంతంగా ఉద్యమించి,అణచి వేతకుగురైనవారిలో ఆలోచన ,ఆత్మ విశ్వాసం కలిగించిన దీన జన పక్షపాతి .సమాజహృదయ౦ ,ప్రతిబింబం అయిన సాహిత్యాన్ని మనముందు నిలిపినవాడు రావి శాస్త్రి .రావి చెట్టు కింద జ్ఞానం కలిగిన వారెందరో ఉన్నారు .అలాగే రావి శాస్త్రికథలవలన విజ్ఞానులైనవారుఅనే కులే ఉన్నారు .

గురజాడ పుట్టిన దుర్ముఖి లోనేశ్రావణ శుద్ధ సప్తమి నాడు సీతారామల్క్ష్మి నారాయణ మూర్తి దంపతులకు శ్రీకాకుళం లో మేనమామల ఇంట రావి శాస్త్రి పుట్టాడు.అనకాపల్లి దగ్గర తుమ్మ పాలెం లో అచ్చటా ముచ్చట .మూడు మైళ్ళదూరం లోని అనకాపల్లి నడిచి వెళ్లి శారదా లైబ్రరీలో పుస్తకాలు తిరగేసేవాడు ఆయనకుటుంబం అంతా విద్యావంతులే అటూ ,ఇటూ మూడు తరాలవారు న్యాయవాదులే అవటం మరో గొప్ప విషయం .తండ్రి లాయర్ ,తల్లి భారత రామాయణాలతో బాగా పరిచయమున్న మహిళ .

సర్ సివిరామన్ చదివిన ప్రాంతం లో చదివినందుకు గర్వపడ్డాడు .ఆస్కూల్ హెడ్ మాస్టర్ కొడుకు శ్రీ శ్రీ సహవాసం ,తర్వాత ఆరాధన గా మారింది ,ఆంధ్రాయూనివర్సిటి కంటే అందులోని లైబ్రరీకి దగ్గరయ్యాడు .అది లోకజ్ఞాన పరిశీలను తోడ్పడింది .న్యూస్ రీడర్ పన్యాల రంగనాథరావు , జర్నలిస్ట్ ఆదిగురువు అబ్బూరి వరద రాజేశ్వరరావు లు హైస్కూల్ క్లాస్ మేట్స్ ,ప్రాణమిత్రులు .’’మొదట్లో తెల్లపాంటు షర్ట్ ,నుదుట పెద్ద కుంకుమ బొట్టు చేతిలో కొబ్బరిచిప్ప,చెవిలో పువ్వు తో కనక లక్ష్మీ అమ్మవారి భక్తుడి ‘’గా కనిపించేవాడు ప్రతి గురువారం .తర్వాత ఈ విధానం మారినా దేవుడు జ్యోతిష్యం పై నమ్మకాలున్నాయి .విశాఖ నాటకమండలి నాటకాలు తిరస్కృతి, నిజం, విషాదం లకు దర్శకత్వం వహించి కొన్నిట్లోనూ కన్యాశుల్కం లోనూ నటించాడు .స్నేహితుడు ఆకెళ్ళ కృష్ణమూర్తి తో కలిసి ‘గురజాడ కళాకేంద్రం ‘’స్థాపించి సాహిత్య సాంఘిక రాజకీయ అంతర్జాతీయ విషయాలపై చర్చించేవారు .చాణక్యుని స(క)లహాలనుఅప్పటి సమాజానికి అన్వయిస్తూ శాస్త్రి మాట్లాడేవాడు .కాంగోవిముక్తి ఉద్యమనాయకుడు , ఇండిపెండెంట్ కాంగో రిపబ్లిక్ మొదటి ప్రెసిడెంట్ పాట్రిస్ లుముబా హత్యపై పెద్ద సభ నిర్వహించి ,దేశ విదేశాలలో జరిగే అన్యాయాలకు తన వ్యతిరేకతను వ్యక్తపరుస్తూ సామాజిక బాధ్యతా తీసుకొనేవాడు .భోళా శంకరుడైన శాస్త్రి ఈలపాట రఘురామయ్య, బడే గులాం పాటలంటే చెవికోసుకోనేవాడు . స్నేహితులకు అన్నివిధాలా పెద్ద దిక్కుగా ఉండేవాడు .

శాస్త్రి దేనినైనా వెయ్యి కళ్ళతో చూసే వాడు కనుకయదార్ధం యిట్టె పసిగట్టేవాడు .మద్రాస్ లో చదివి 1946లో లా పాసై ,ప్రసిద్ధ లాయర్ తాతా శ్రీరామమూర్తి దగ్గర 9ఏళ్ళు అప్ర౦టిస్ గా ఆయనను నొప్పించకుండా పని చేసి ,తర్వాత క్రిమినల్ లాయర్ గా స్థిరపడ్డాడు .1945లో లక్ష్మీ సోదేమ్మతో వివాహం జరిగినా ,1965లో తటవర్తి రామం ను ద్వితీయం చేసుకొంటే , 1993లో ఆమె చనిపోయింది .ఈవివాహానికి పుట్టిన లక్ష్మీ నారాయణ ప్రసాద్ ,ఉమా కుమారశాస్త్రి గార్లు కూడా లాయర్లయ్యారు .

మొదట్లో శాస్త్రి ఫీజుగా క్లయింట్లు ఆయనకిష్టమైన స్టార్ సిగరెట్ పెట్టె ,గుర్రం గుర్తు అగ్గిపెట్టె ‘’తో సరిపెట్టేవారు .సారా ,సారో కేసుల లో ఇరికించబడిన వారెందరికో శాస్త్రి దిక్కై వారి తరఫున వాదించి న్యాయం చేకూర్ఛి ‘’పేదోళ్ళ ప్లీడర్ ‘’అయ్యాడు .తాను ఎక్కడైనా పొరబాటు చేస్తే స్టే తెచ్చుకోవటానికి క్లయింటుకు డబ్బిచ్చి హై కోర్ట్ లో స్టే తెచ్చుకోమనే నిజాయితీ ఆయనది .’’లా ఈజ్ యాన్ యాస్ ‘’అన్న ప్రముఖ నవలాకారుడు చార్లెస్ డికెన్స్ లాగా శాస్త్రి ‘’ఇండియన్ కాన్ష్టిట్యూషన్ ఈజ్ లాయర్స్ పేరడైజ్ ‘’ అని ఎద్దేవా చేసేవాడు .

చిన్నప్పుడే పఠనాసక్తి కలిగి ఆతర్వాత డికెన్స్ ,ఉడ్ హౌస్ ‘’లను ‘’స్కాచ్ వడపోశాడు ‘’.1938లో మొదటిసారిగా శశాంక విజయం, దేముడే చేశాడు కధలురాశాడు రావి శాస్త్రి .కామేశ్వరరావు కేసు అనే డిటెక్టివ్ నవల రాశాడు .రాసిన’’కోనయ్య ‘’నవల ‘’ఇంతవరకూ కనిపించలేదని బాధ పడ్డాడు .అబ్బూరి వరద వగైరాలతో కలిసి యువ కళపత్రిక పెట్టి మూడు సంచికలు ప్రచురించాడు .జాస్మిన్ ,అన్ జానా వంటి 10మారు పేర్లతో రాసేవాడు .’’అల్పజీవి’’ నవలతో దశ తిరిగింది.చలం కొడవటిగంటి మాగోఖలే శ్రీపాద ఉన్నవ రచనలన్నీ చదివిజీర్ణం చేసుకొన్నా , తనదైన ‘’అననుకరణమైన శైలితో’’ కొత్తమార్గం పట్టి రాశాడు . . 1966లో రాజు మహిషి ,గోవులోస్తున్నాయి జాగ్రత్త నవల జ్యోతిలో అయిదు నెలలు ధారావాహికంగా వచ్చింది.1980లో ‘’సొమ్ములు పోనాయండి ‘’ అనే బ్లాక్ బస్టర్ నవల రాశాడు .చివరి నవల ‘’ఇల్లు ‘’.ఆయన 63కధలు 7సంపుటాలలో,నిజం తిరస్కృతి విషాదం నాటకాలు డాల్ఫిన్ డైరీలో ఎన్నో వ్యాసాలూ అసంపూర్తిగా ‘’ఏడవ చంద్రుడు’’ రాశాడు .

శ్రీకాకుళ గిరిజనోద్యమం నాయకుడు వెంకటాపు సత్యం తో పరిచయం తో ఎలర్ట్ అయి ‘’రచయితలారా మీరెటు ‘’కరపత్రం రాసి తెలుగు సాహిత్య చరిత్రను మలుపుతిప్పి ,విరసం ఆవిర్భావానికి నాంది పలికాడు రావి శాస్త్రి .1970ఖమ్మం సభలో శాస్త్రి కొ.కు. లు ఉపాధ్యక్షులుగా ఎన్నికయ్యారు .ఇందిర ఎమర్జెన్సీ లో నిరసన చేసి జైలుకెళ్ళి 6-2-77వరకు జైలు జీవితం గడిపి ,జైలు అధికారులకు సంజాయిషీ రాసిచ్చి విడుదలై ,విరసం బహిష్కరణకు గురయినా సభ్యత్వం లేకుండా ఆదారిలోనే నడిచి ఆతర్వాత కమ్యూనిస్ట్ సానుభూతిపరుడిగా మిగిలాడు .1972లో వరవరరావు వగైరాల నిర్బంధానికి వ్యతిరేక ప్రదర్శన చేసి సంఘీభావం తెలిపాడు .అనారోగ్యం వలన రచన మందగించి౦దికానీ ప్రజలపక్షాన నిలిచి ,ప్రగతి బాట నుకోరిన ప్రజాబంధు వయ్యాడు .గిరిజన యువకులను పేద రైతులను అట్టడుగు వర్గాల వారినీ ఆలోచింపజేసి ఎదురు తిరిగి న్యాయం సాధించేట్లు చేసిన వెలుగు రేఖ శాస్త్రి.

1967లో ఆంద్ర ప్రదేశ్ అకాడెమి రావి శాస్త్రి కథలు కు పురస్కారం ఇస్తే తీసుకొన్నాడు కానీ ఆతర్వాత 1983లో తిరస్కరిస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు .ఆంధ్రాయూనివర్సిటి ‘’కళాప్రపూర్ణ ‘’ప్రకటించి సత్కరించాలనుకొంటే తిరస్కరించాడు .రత్తాలు రాంబాబు నవలకు మన అకాడెమి ఇచ్చిన పురస్కారం వద్దన్నాడు .యజ్ఞం కథకు కారా మాస్టారు ఏకారణాలు చెప్పి తిరస్కరించారోఅవే కారణాలు రావి చెప్పాడు .మూడు కథలబంగారం కు శిరీషా సాహిత్య సంస్థఇచ్చిన అవార్డ్, గోపీచంద్ అవార్డ్ పుచ్చుకొన్నాడు ..స్త్రీ సినిమాకు కథా మాటలు ,రాసి౦దీ ఆయన నిజం నాటకం సినిమాగా వచ్చిందీ చాలామందికి తెలీదు .రావి శాస్త్రి ఇంట్లోవాళ్ళకు విశ్వం ,బార్ లో వాళ్లకు ఆర్ వి ఎస్ ,క్లయింట్ లకు ‘’చాత్రిబాబు’’ గా త్రిమూర్త్యవతారం దాల్చాడు .

రిక్షా ,ఆటోలను ఎప్పుడూ బేరమాడి ఎక్కని బడుగు జీవుల పెన్నిధి .నిజాయితీ చిత్తశుద్ధి .ఆత్మ విశ్వాసం ఆత్మ విమర్శ ఆయన ఆభరణాలు .1990డిసెంబర్ 9న పక్షవాతానికి గురై ,కొద్దోగొప్పో కోలుకొని 1993జూన్ 2న మూత్రపిండాల వ్యాధి బయటపడి ,చాలాసార్లు డయాలిసిస్ జరిగి ,తట్టుకొని 10-11-1993ఉదయం ‘ఇహం ఇల్లు ఖాళీ చేసి ‘’వెళ్ళిపోయాడు’’పెన్నూ,కన్నూ మూసి ”’ రావిశాస్త్రి .

రావి శాస్త్రి అల్ప జీవి నవల తెలుగులో మొట్టమొదటిసారిగా చైతన్య స్రవంతి ప్రక్రియ లో రాసిన మనో వైజ్ఞానిక నవల.గోవులొస్తున్నాయి నవల ఇంటర్నల్ మోనోలోగ్ .మూడుభాగాల రత్తాలు రాంబాబు నవల స్త్రీ జీవితం గాలిపటం గా చూపబడింది .గోవులు పోనాయండి ఒక వర్గనికి జరిగిన అన్యాయం .ఇది అయన స్నేహితుడు ,మెంటార్ వరద కు అంకితం .వియత్నాం విమలలు పుట్టాల్సిన అవసరం ,బంగారానికి బలైన చెల్లి ,ధర్మం కోసం ,లోక రక్షణకోసం బయల్దేరటం ‘’మూడుకథల బంగారం ‘’ లో ఆంతర్యం .మంచికి ఉపకారం, చెడుకు అపకారం ‘’ఇల్లు ‘’నవల .ఆయన చిత్రించిన పాత్రలన్నీ సామాజిక బాధ్యతతో చిత్రించిన సజీవ శిల్పాలే .ముత్యాలు పాత్ర ముత్యం లా మెరుస్తూనే ఉంటుంది ఉత్తరాంధ్ర మాండలికాలు జాతీయాలు సామెతలు లోకోక్తులు పుష్కలంగా కురిపించాడు .కథనం లో ఓరల్ ట్రడిషన్ పాటించాడు ఏదిరాసినా దాని ఎత్తుగడ ముగింపు లో ఆయన ప్రత్యేకతకనిపిస్తుంది. ఎందులో ఒక్కలైన్ చదివినా ఇది రావి శాస్త్రిది అని యిట్టె చెప్పయ్యచ్చు.టాల్ స్టాయ్ , డికెన్స్ ,పెర్ల్ ఎస్ బక్ ప్రసిద్ధ నవలలోని ఆరంభవాక్యాలుగా శాస్త్రి ముఖ్యనవలలోని మొదటి వాక్యాలు కోటబుల్ కోట్స్ గా ఉండటం ప్రత్యేకత .అల్పజీవి రాసిన రావి శాస్త్రి మహోన్నత సాహిత్య జీవి .ఆయన రచనా సర్వస్వం ‘’ధర్మేతిహాసం ‘’అన్నారు . ఆయన మరణాన్ని జీర్ణించుకోలేక అజంతా కవి

ఇక కథ లేదు వ్యధ,
దారి లేదు, ఎడారి, ఎడారి ఎడారి
అడుగడుగునా ఇక అశ్రుఘాతాలే
శిరస్సు వ్రయ్యలైన అపశబ్ద శరీరాలే
వీధి మొగలో ధూళి, ధూళి
జీవన గ్రంథం నిండా పొగ’ అని అన్నాడు.

రావి శాస్త్రి కథలను కుప్పం ద్రావిడ విశ్వవిద్యాలయం ఇంగ్లీష్ లోకి ఆయన తమ్ముడు నరసింహ శర్మ గారు మొదలైన వారితో అనువాదం చేయించి ప్రచురించి గొప్ప గౌరవం కలిగించింది .మా మిత్రుడు స్వర్గీయ టిఎల్.కాంతారావు నోటిలో ఎప్పుడూ శ్రీ శ్రీ ,రావి శాస్త్రి నానుతూ ఉండేవారు .వారిద్దరూ ఆయనకు ఆరాధ్య దైవాలు .శ్రీ శ్రీ కవిత్వం ,శాస్త్రి కధలపై పత్రికలలో వ్యాసాలు తరచుగా రాసేవాడు. మాతో ముచ్చటి౦చేవాడు. శాస్త్రిపై పరిశోధన చేసి పుస్తకం తేవాలని కలలు కన్నాడు .కానీ అది నెరవేర లేదు .ఈవిషయం శాస్త్రి నవలలపై బెజవాడ సిద్ధార్ధ కాలేజి తెలుగు లెక్చరర్ శ్రీ తాటి శ్రీకృష్ణ నాటి నాగార్జున యూని వర్సిటి ఆంద్ర శాఖాధ్యక్షులు ఆచార్య ఎస్. గంగప్పగారి పర్య వేక్షణలో పరిశోధన చేసి ప్రచురించిన ‘’రావిశాస్త్రి నవలాను శీలనం ‘’పుస్తకంలో ఆచార్యులవారు’’వామపక్ష భావాలను గూర్చి మంచి అవగాహన కలిగిన టిఎల్ కాంతారావు జీవించి ఉంటె ‘’రావి శాస్త్రి కథా ప్రపంచం ‘’ అనే అంశం పై ,నా పర్య వేక్షణలో ఇంతకు ముందెప్పుడో మంచి సిద్ధాంత వ్యాసం వచ్చి ఉండేది ‘’అని సెలవిచ్చిన విషయం ఇది .

ఈవ్యాసానికి ఆద్ధారం శ్రీ తాటి కృష్ణ పరిశోధన ‘’ ’రావిశాస్త్రి నవలాను శీలనం’’

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -29-7-21-ఉయ్యూరు

Posted in మహానుభావులు | వ్యాఖ్యానించండి

శ్రీ రేచర్లపురి శ్రీ రామ శతకం

శ్రీ రేచర్లపురి శ్రీ రామ శతకం

 వాగ్గేయ కారులుయడ్ల రామ దాసుగారి శిష్యుడు కంటా అప్పలదాసు గారు  శ్రీ రేచర్లపురి శ్రీ రామ శతకం రాసి గురువుగారితో పరిష్కరింప జేసుకొని ,కాకినాడ శ్రీ సావిత్రీ ముద్రాక్షర శాలలో 1913లో ప్రచురించారు వెల. బేడ అంటే రెండు అణాలు.

 పీఠిక లో కవిగారు ‘’విజయనగర వాసి శ్రీ కంటాఆశిరయ, యల్లమాంబ దంపతులకు రెండవ కుమారుడు .14వ ఏట కాకినాడ రేచర్లపేట లో నివసిస్తుండగా కేవలపరబ్రహ్మ ,శివనారాయణ ద్వయ జ్యోతి స్వరూపులు ,శ్రీ యడ్ల రామదాసు సద్గురువుల కటాక్షం తో సాంఖ్య,తారక ,అమనస్క,పరిపూర్ణ రాజయోగాదులు నేర్చారు .20వ ఏట ‘’సుజ్ఞాన బోధిని ‘’రచింఛి ముద్రించారు .గురువులు సంతోషించి ‘’నీఉన్న స్వగ్రామం లో శ్రీరామమందిరం ఏర్పాటు చేసి ,శ్రీరామ శతకంగా నూట ఎనిమిదిసీసపద్యాలురాసిఆ రామునికే అంకితమిచ్చి ధన్యుడవు కమ్ము ‘’అని ఆశీర్వదించగా ,వెంటనే శక్తికొలదీ రామమందిరం రేచర్లలో నిర్మించి శ్రీరామ శతకం రాసి ,గురువుగారికిచూపి పరిష్కరింప జేసి ముద్రించారు .ముందుగా గురువుగారిపై రేగుప్తిరాగం ఆటతాలం లో ఒక తత్త్వం’’నమస్తే శ్రీయడ్ల రామార్యా –శ్రీమత్పరబ్రహ్మా మిము స్మరామి గురురాయా –విమలమగు తత్పదములను హృత్కమలమధ్యమునందు జేర్చి,ఏమరక భజియించి మ్రొక్కెద —‘’  రాసి  సంర్పించారు. –

  ‘’శ్రీ రఘువర పుత్రశృంగార గుణ గాత్ర త్రైలోక్యపావనధన్యచరిత –పార్వతి పతి మిత్ర  పండిత గణ స్తోత్ర శ్రీ లక్ష్మి నాయకా శ్రిత పవిత్ర —ధరను శ్రీ కంటా అప్పలదాస పోష –శరణు శ్రీరామ రేచర్లపురనివాసా ‘’అని సీసాలు మొదలెట్టి ,’’యతిగణ ప్రాసలు ,తర్కం తెలీదు నీ నామ సంకీర్తనే తప్ప సాధన యుక్తి తెలీదు కనుక నువ్వే అన్నిటికి ఆధారంగా నా శతకాన్ని పూర్తి చేయించాలని ఆపద మొక్కులు మొక్కాడు కవి .రాజాధి రాజైనా తీర్ధయాత్రలు చేసినా సకల విద్యాసారం తెలిసినా ,సద్గురుని చేరకపోతే ఫలించదు అన్నాడు .రామ దాస సద్గురువుల అనుగ్రహం తో ‘’మమతలుడిగి నిశ్చలమతి ‘’అయ్యాడు .’’నారాయణా నీదు నామ స్మరణ మహిమ భవభయ౦బులెల్ల బారదోలు ‘’ అని నమ్మాడు .తర్వాత మాయ ను వర్ణించాడు .నిజసంపదలు భూమిమీద నిలవవు .కాయము నీటి బుగ్గ అని తెలుసుకోకపోతే యమ పాశం లో పడాల్సిందే అన్నాడు .హరినామ స్మరణ చేస్తే అరిషడ్వర్గాలు నాశానమౌతాయి అని భారోసా గా పల్కాడు .శబరి, కరిరాజులను కాపాడావు అనీ .రా అంటే పాపాలుపోతాయనీ ,మా అంటే కవాటాలు మూసుకుపోతాయని రామశబ్ద మహాత్మ్యం చెప్పాడు.’’గోవింద సర్వేశ గోపాల మాధవా నా ఎదుట నిలువవే నల్లనయ్యా ‘’అని ఆర్తిగా కోరాడు .పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం నీ మహిమలే అని సత్యం చెప్పాడు .తల్లీ తండ్రీ గురువు నువ్వే రామయ్యా అన్నాడు .’’శ్రీలక్ష్మి నా తల్లి శిరులిచ్చి బ్రోచును ,శ్రీరాముడే తండ్రి చేబట్టి రక్షించును ‘’అన్నాడు .అద్దం గుడ్డివాడికి అగపడనట్లు , చెవిటి వానిముండు శంఖం ఊదినట్లు ,కోతికి జలతారు కుళాయి ఇచ్చినట్లు చేన చెనటికి వేదం చెప్పినట్లు  పణ్యస్త్రీలకు పతిభక్తి బోధించినట్లు ,విటులకు శీలం ఉ౦దన్నట్లు,మందమతికి నీ మహా మంత్రం ఉపదేశించి నట్లు వ్యర్ధమే అన్నాడు .

 ‘’మదిలోన నీ యొక్క మహిమలు వర్ణింఛి స్మరియింప నారడుడను గాను ,తండ్రితోపోట్లాడే ప్రహ్లాదుడను కాను .కనుక నీ పాదపద్మాలే నాకు శరణు అని విన్నవించుకొన్నాడు .అమరేంద్ర సుతునికి ఆత్మ తత్త్వం తెల్పి ,పవన సుతుని అతిప్రేమగా చూపినట్లు ,రావణానుజుడిని రాజు చేసినట్లు ,పాంచాలి మానభంగం కాచినట్లు ,గోపికలకు కూర్మి కలిగించినట్లు తనకు ప్రత్యక్షమవమని ప్రాధేయపడ్డాడు .నిరతం నిన్ను వర్ణించటం నా వంతు నిజంగా రక్షించటం నీ వంతు అని రామయ్యపైనే భారం మోపాడు గడుసుకవి .షణ్మతాలకు ఒక్కడే స్వామి , శృంగారాలకు సువర్ణం ఒక్కటే ,తనువులకు జీవం ఒక్కటే ,రంగుపశువులకు పాలు తెల్లవే ,ఎక్కడచూసినా పరబ్రహ్మం ఒక్కడే .

  ఆతర్వాత దశావతార వర్ణన చేసి ,ఆవతార విశేషాలు సీసాలలో కరిగించి మెరుగుపెట్టాడు  .చివరగా ఫలశ్రుతి చెబుతూ ‘’ఈశతకమెల్ల సాంతము గాను చదివి,వినిన యట్టిసజ్జనులకు ‘’పాపాలు తొలగి పరమపదమబ్బి ,ఆయురారోగ్యాలు వర్ధిల్లు తాయని భరోసా ఇచ్చాడు కాటం కవి .శతకాన్ని 20-12-1912లో పూర్తిచేశాడు కవి .

   ఈ శతకానికి శతాబ్ద చరిత్ర ఉంది .ఎవ్వరి కనుల్లోనూ పడలేక పోవటం వింత . చక్కని దారాశుద్ది తీవ్రమైన భక్తీ ఆర్తి శ్రద్ధ విశ్వాసం ఉన్నశతకం ఇది .హాయిగా చదూకొని పారాయణ చేయ తగ్గది.దీన్ని పరిచయం చేసే అదృష్టం నాకు దక్కింది .

  మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -27-7-21-ఉయ్యూరు    

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ధన్యవాదాలు   బ్రహ్మశ్రీ డా రాచకొండ నరసింహ శర్మ గారు

ధన్యవాదాలు

 బ్రహ్మశ్రీ డా రాచకొండ నరసింహ శర్మ గారు -ఎం.డి గారికి  -నమస్కారాలు
సరసభారతి పై మీకున్న అవ్యాజ అనురాగం ,ఆత్మీయత మరువలేనిది .మా కార్యక్రమాలు మీరు మెయిల్ లో చూస్తూ ,సరసభారతి బ్లాగ్ ను నిత్యం ఈ 95ఏళ్ల వయసులో కూడా చదువుతూ మెయిల్ లో స్పందిస్తూ ,నాకు .సరసభారతికి గొప్ప స్పూర్తి కలిగిస్తున్నారు .మీకు వీలైనప్పుడల్లా సరస  భారతికి

మేము అడగకుండానే చెక్ ల రూపం లో డబ్బు పంపుతూ మాకు మరింత ఉత్సాహ ,ప్రోత్సాహాలు కలిగిస్తున్నారు . ఇటీవల మీరు నా పేర పంపిన 10వేలరూపాయల చెక్ ఇవాళే అందింది .కృతజ్ఞలతో ధన్యవాదాలు తెలియ జేస్తున్నాను .మీ శ్రీమతి గారు డా  .అన్నపూర్ణా దేవి గారికి మా నమోవాకములు .మీ దంపతులు మంచి ఆరోగ్యం తో కలకాలం జీవించాలని కోరుతూ మీఆశీస్సులు మాపై ఎల్లకాలం ఇలానే ఉండాలని కోరుతూ  -మీ -గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -27-7-21-ఉయ్యూరు

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ఉగ్రనరసింహ శతకం

ఉగ్రనరసింహ శతకం

మార్కాపురం తాలూకా ఉమ్మడి వర ఉగ్ర నరసింహ స్వామి పై ఉగ్రనరసింహ శతకం ,దండకం ,పంచ రత్నాలు,సీసమాలికా  సభక్తికంగా శ్రీ భాస్కరుని వీర రాఘవరావు గారు రచించి నెల్లూరు ప్రభాత ముద్రణాలయం లో ముద్రించి ప్రచురించారు. వెల –కేవలం పావలా .ముద్రణ జరిగిన సంవత్సరం లేదు .

  కందా శతకం ఇది  –‘’శ్రీ రమణీ ధవ వామన  -సారస దళ నేత్ర చక్రి సర్వేశహరీ –మారజనక మందరధర –క్షీరాబ్ధి విహార బ్రోవు శ్రీ నరసింహా ‘’అని చెప్పి ఆయనమీద శతకం రాస్తున్నాననీ త్వరగా అయెట్లు చూడమని కోరాడుకవి .తనకుకవితా లక్షణాలు తెలియవనీ ఎదో ఉబలాటం కొద్దీ రాస్తున్నాననీ చెప్పాడు .తర్వాత దశావతారాలు అందంగా రాశాడు –‘’బాలకుని బ్రోచు కొరకై –వాలిని స్తంభంబు వెడలి ఉగ్రత దనుజున్ –లీల దునిమి ప్రహ్లాదుని –ఏలిన దొరవీవు గావే ఈశ నృసింహా ‘’అని ప్రస్తుత అవతారం గురించి రాసి –‘’సాక్షిగను నిలిచి జనులను –పక్షం బొక ప్రక్కలేక బహువిధములతో –రక్షించు బుద్ధరూపము –పక్షి గమన నీవు గావే పరమ నృసింహా ‘’అని బుద్ధావతారం వర్ణించి కలికాలం లో జనుల ఇక్కట్లు బాపటానికి ఎత్తిన కల్కి అవతార విశేషం చెప్పాడు .ఆతర్వాత కపిల దత్తాత్రేయ అవతాలు వర్ణించాడు  .’’ఆకాశ వాయు తేజ భూమి జల బహు యోషధులు ,అన్నం ,ప్రాణం నువ్వే కదా స్వామీ అన్నాడు

   64విద్యలు ,25తత్వాలు, ‘’యాబదారు వర్ణాలు’’26చందాలు నువ్వే అంటాడు  దుష్కర ప్రాస తో –‘’ ప్రాడ్భాయిరక్కసులగమి-కఢ్భీతుల   తుల జేసి దేవ గణములు యెల్లన్-పడ్బాధలు వారించెడి-షడ్భావ వికార దూర స్వామి నరసింహా ‘’లో తన సత్తా చూపాడు. తర్వాత షట్ చక్రాలు వాటి వివరణ ,అందులో ఉండే అక్షర సముదాయం ,దేవతలవివరాలు వివరించాడు –‘’ఇరువదియొకవెయియార్నూ-ర్దిరుగును దినమునకు హంస దీవ్రము గాగన్ –పరమాత్మ నీకు హంసను –స్థిరముగ నర్పింప ముక్తి జెందునృసింహా ‘’ యోగ భోగ త్యాగ యాగాలు అన్నీ ‘’రాగారహితా నీ మాయయే ‘’అంటాడు ..ప్రణవ స్వరూపమైటివి –అణువైతివి,నాద బిందు వైతివి –‘’జననమరణాలు లేకఇన సోమాగ్నుల వయ్యావు అన్నాడు .

  విష్ణులోకం లో జయవిజయులు సనక సనందనాదులను స్వామి దర్శనానికి అనుమతించకపోవటం రాక్షస జన్మ లెత్తటం పేర్కొన్నాడు .’’హరి ఎవ్వడు యేటనుండును –హరియి౦తును వాని నిన్ను ‘’అని కొడుకు ప్రహ్లాదుని గర్జించిన తండ్రికి ‘’సరగున స్తంభము వెల్వడి –బొరిగొని రక్కసుని ,బాలు బ్రోచి నృసింహా ‘’అని ప్రహ్లాదవరదుని కీర్తించాడు.

  వేదాలుశాస్త్రాలు నృసిహుని  తమపై ఉండమనికోరితే ఒప్పుకొని ,వేద రాశి ,శాస్త్రానీకం శైల రూపం ధరిస్తే ,ఉమ్మడిగా అక్కడ వెలిశాడు నరసిహుడు  –‘’ఉమ్మడిగా వరమిచ్చుట –ఉమ్మడి వర శైలమనగ నొప్పెను నామ౦-బిమ్మహి వేదము ,శాస్త్రము –సమ్మతితో గూడె శైల సరణి ‘’అని ఉమ్మడి వర మై ఆ కొండపై ఉగ్రనరసింహుడు ఉద్భవించాడు .దేవాలయం ,ప్రాకారాలు వెనువెంటనే ఏర్పడ్డాయి .రాజేంద్ర చోలుడుపిశాచి బాధ పడి,తీర్ధ యాత్రలు చేస్తూ ఇక్కడికి వస్తే అతడిని ఆదుకొన్నాడు స్వామి  కళ్ళు పోయిన బ్రాహ్మణుడికి నేత్రాలు తెప్పించాడు .’’సిరిధవ కేశవ నిను మది –మరువక సంస్మరణం సేయు మానవ తతికిన్ ‘’వరాలిచ్చి మరణాలు మాన్పమని కవి కోరాడు.

  శాలివాహన శకం ప్రజాపతి నామ సంవత్సరం లో వైశాఖ శుద్ధ చతురుర్దశి నాడు స్వామి ఆవిర్భావం రోజే శతకం పూర్తి చేసి అ౦కిత మిచ్చానని  కవి చెప్పుకొన్నాడు . శతకం పేరు ఉగ్రనరసింహ శతకం .కానీ ఆఉగ్రత ఎక్కడా దర్శనమివ్వదు. శాంత నరసి౦హుడే కనిపిస్తాడు కవిత్వం లో .తర్వాత నరసింహ దండకం కూడా కూర్చాడు కవి .ఆతర్వాత నరసింహ పంచరత్నమాలిక వేశాడు .మచ్చుకి మొదటిపద్యం

‘’సీ-శ్రీధర భవహర చిన్మయ నలినాక్ష –కరుణాకర మహాత్మ –గరుడగమన

పురుషోత్తమావ్యయ శరణాగత త్రాణ –బిరుదాంకితాచ్యుత నిరుపమాన

చక్రదారణహరి శక్రాదిపూజిత –నీల మేఘ శరీర నిగమ వంద్య

కాంచన చేల శ్రీకర చతుర్భుజ శౌరి –కౌస్తుభ వక్ష శ్రీ కంఠ మిత్ర

ఉరు గుణ విశేష యుమ్మడి గిరి నివాస –వజ్ర నఖ తీక్ష్ణదంష్ట్ర ధీవర ముకుంద

పరమ పురుష పరాత్పర శరధి శయన –శ్రీ రమాధవ నను గావు శ్రీ నృసింహా ‘’

 చివరగా సీస మాలిక అల్లి –మార్కాపురం లో ఉమ్మిడివరం లో సాబాదు వారి వంశం లో ముగ్గురు మూర్తుల దయతో లక్ష్మీ నరసింహుడు పుట్టి ,రామావదూతను గురునిగా పొంది ,ఆసేతు హిమనగపర్యంతం పర్యటించి ,చివరికి స్వగ్రామం ఉమ్మిడివరం చేరి ఉగ్రనరసి౦హుని అనుగ్రహంతో ప్రాకారగోపురాలుకట్టించి ,నిత్యపూజా నిత్య సంతర్పణ ఏర్పాటు చేసి .చోళపురం లో శిష్యులనుచూడటానికి వెళ్లి ,లంబికాయోగం లో చైత్ర బహుళ పంచమి నాడు తన హృదయపు వెలుగును విశ్వ వెలుగులోకలిపేశాడు .పద్యాలు శరవేగంతో పరిగెత్తి కందంలో అందగించాయి .పెద్దగా వర్ణన, స్వామి కధాకమామీషు లేదు వేదాంతం గుమ్మరించాడు .ఈ శతకం గురిఛి, ఈకవి శ్రీ భాస్కరుని వీరరాఘవ రావు గురించి లోకం లో ఎక్కడా ప్రచారం కనిపించలేదు .నాకు శతకం, ఆకవి, ఆక్షేత్రం గూర్చి పరిచయం చేసే అదృష్టం కలిగింది .

మీ-గబ్బిట-దుర్గాప్రసాద్ -27-7-21-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

కుటుంబ తగాదాలు హత్యలు నారలాగా సా—-గిన ‘’నారప్ప సినిమా

కుటుంబ తగాదాలు హత్యలు నారలాగా సా—-గిన ‘’నారప్ప సినిమా

మాఅబ్బాయి రమణ ఇవాళవాక్సిన్ వేయించటానికి బుక్ చేస్తే వాలంటీర్ ఆంటీ సాయంత్రం 4-30కి ఇంటికి వస్తే మా మనవడు చరణ్ మనవరాలు రమ్య దగ్గరుండి వేయించారు .ఆతర్వాత చరణ్ ‘’తాతా!కొంచెం కళ్ళు తిరగవచ్చు కనుక ‘’నారప్ప సినిమా సెల్ లో పెడతాను చూస్తూ రిలాక్స్ అవండి ‘’అంటే చూశాం .దాదాపు రెండున్నరగంటలపాటు సా—గిన చిత్రం. రెండు కుటుంబాలమధ్య తగాదా ,హత్యలు ఊరంతా పాకిన చిత్రం .చెడును తు౦చాలె కానీ పెంచకూడదు అనీ, చదువుకొని ఫాక్షనిజాన్ని రూపు మాపాలనీ సర్వస్వం కొడుకుకోసం కోల్పోయి నారప్ప బోధించే నీతి .

  చూస్తున్నంత సేపు బాగానే ఉంది అందరూ బానే నటించారు .అర్ధవంతమైన పాటలు మణిశర్మ సంగీతం భావ ప్రాధాన్యంగా ఉంది .రాజీవ్ కనకాలకు చివరిదాకా ఉండే పాత్ర లభించింది దాన్ని యాస బాసతో ముతక ప్రవర్తనతో చెల్లెలిపై ,మేనల్లుడి పై మమకారం తో బావ పై గౌరవంతో  బాగా చేశాడు .రావు రమేష్ పేదల పక్షాన లాయర్ .నాజర్ కు పాపం దుష్టపాత్ర ఇచ్చిచంపేయటం నాకు బాధకలిగింది .ప్రియ మణి చక్కని హావభావాలతో ఎమోషన్స్ తో ప్రాణం పోసింది కసుందరమ్మ  పాత్రకు .నారప్ప గా వెంకటేష్ బాగానే మెప్పించాడు .అతని దుందుడుకు పెద్దకొడుకు మధ్యలోనే హతం .రెండోకొడుకు గా కుర్రాడు బాగా చేశాడు .అన్నను హత్య చేసిన మోతుబరిని కత్తితో నరికేస్తాడు దీనితో అందరూ ఊరి వదిలి పోవాల్సివచ్చింది .చివరికి కలుస్తారు .మళ్ళీ తగాదాలు హత్యలు .చివరికి పంచాయితీ. అప్పటికే అన్ని పోగొట్టుకొన్న నారప్ప ఇక్కడ సంతకం పెడుతుండగా రెండవ కొడుకును కామందులు ఎత్తుకు వెళ్లి కొడుతున్నారని తెలిసి పరిగెత్తుకొని వెళ్లి బల్లెం దెబ్బలు ,శరీరం లో బల్లెం చాలాసార్లు గుచ్చుకొన్నా ,కత్తి గాట్లుపడినా’’ హీరో’’ కనుక అన్నీ తట్టుకొని వాళ్ళందర్నీ నరికి పోగులు పెట్టి ,కోర్టు లో తీర్పుకోసం వెడుతూ తన వారందరికీ నవ్వు ముఖం చూపిస్తే , వారు నవ్వుముఖాలతో సెండాఫ్ ఇవ్వటం తో సమాప్తం .హమ్మయ్య అని ఊపిరి పీల్చుకొంటాం .

  సన్నివేశాల రూపకల్పన బాగున్నా మనసూ హత్తుకొని ఆహా ఎంతబాగా చెప్పాడు,చూపాడు  అనుకోలేం. అది పెద్ద లోపం అనిపించింది .హృదయాన్ని టచ్ చేసే సీన్లు ఒకటి రెండుకూడా లేకపోవటం వెలితి .ఫీల్ రాలేదు .అరవ సినిమా అసురన్ కు ఇది రీ మేక్.శ్రీకాంత్ అడ్డాల దర్శకత్వం లో కాంతులు తలుక్కు మానలేదు  .అడ్డదిడ్డంగా ఉందేమో  అనిపించింది. సినిమా అంతా చీకటిలో సాగినట్లు ఉండటం కూడా కారణం కావచ్చు .అన౦తపురం ఉరవకొండ లో ఈ సినిమా షూటింగ్ చేశారు .యాక్షన్ సన్నివేశాలు తమిళనాడు తిరునల్వేలి దగ్గర చిత్రీకరించారు .అరవం లో ధనుష్ చేసినంత గొప్పగా వెంకీ చేయలేదనే విమర్శకూడా ఉందిట. కానీ తమిళ సినిమా చూడనివారికి నారప్పలో వెంకటేష్ జీవించాడు అనిపిస్తుంది .నారప్ప చారిత్రిక పురుషుడు అనుకోని చూస్తె ఎంజాయ్ చేయలేం .సినిమా చూసినా నాకు వాక్సిన్ నెప్పి ఇతరత్రా ఇబ్బంది లేకపోవటం ఇది రాయటం చేశానుకనుక మా మనవడు చెప్పినట్లు రిలీఫ్ పొందానేమో ?వెంకటేష్ అంటే నాకున్న అభిమానమూ కావచ్చు .ఈ సినిమా 50కోట్లకు అమ్మడయి, 17కోట్లు లాభం తెచ్చిందని మా మనవడు చెప్పిందే నిజమైతే ఇక దియేటర్లలో సినిమాలు చూసే అవసరమే ఉండదు .240దేశాలవారు ఈసినిమాను హాయిగా ఇంట్లో కూర్చుని చూస్తున్నారని నిర్మాత సురేష్ బాబు చెప్పటం ఈరకమైన కొత్త ట్రెండ్ తో విడుదల చేయటానికి అతని పార్ట్ నర్ కూడా ఒప్పుకోవటం ,విక్టరీ వెంకటేష్ సందేహించకుండా పచ్చ జెండా ఆపటం శుభ దాయకం .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -26-7-21-ఉయ్యూరు

Posted in సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

జయపూర్ మహా రాజా విక్రమ దేవ వర్మ ‘’కథా మంజరి ‘’-2(చివరిభాగం )

జయపూర్ మహా రాజా విక్రమ దేవ వర్మ ‘’కథా మంజరి ‘’-2(చివరిభాగం )

    ఈ కథా మంజరిని ‘’క థా తత్వావలోకనం ‘’పేరుతొ ఆచార్య సార్వ భౌమ వేదుల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారు చక్కగా విశ్లేషించి విషయ వివరణ చేశారు –‘’ఒరియా సాహిత్యం లో ఫకీర్ మోహన్ దాస్ రచించినవిఖ్యాతమైన అనుకరణకు అసాధ్యమైన శైలి ఉన్న ‘’రేవతి ‘’కథ ను విక్రమ దేవ వర్మ తన కథా రచనలో కొంత వరకు సాధించారు .లోక వ్యవహారాన్ని నిరూపిస్తూ ,నైతిక సంస్కారం కల్గించటం ఇందులో కనిపిస్తాయి .ఈయన కథలలో పాత్రలకు  భగవన్నామాలైన –నారాయణ ,దామోదర ,పురుషోత్తమ ,గోవర్ధన విశ్వనాథ ,లలిత అనే ఉంటాయి .విభిన్న మనస్తత్వాలున్న పాత్రలవి పురుషోత్తముని చాతుర్యం లో పుత్రప్రేమ ,తాతామనుమల మధ్య సంబంధం చూపిస్తే గుణవతి లో ,తల్లికి కొడుకుపై ఉన్న వాత్సల్యం ,మైత్రిలో స్నేహితులమధ్య బంధం ఎప్పటికీ మాసిపోదు అని చూపించారు .

‘’కవృ’’-వర్ణనే అనే ధాతువు నుంచి కవి శబ్దం నిష్పన్నమైంది. కవి అంటే వర్ణనా నిపుణుడు .వర్మ కావ్య తత్వ మర్మజ్ఞులు కనుక కవితా సంపద పుష్కలం గా ఉన్నవారు కనుక అనేక సందర్భాలలో ఆ చాతుర్యాన్ని ప్రదర్శించి మెప్పు పొందారు .కథకు కావ్యత్వం కల్గించారు .పాత్రల స్వరూపాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు వర్నిచిన ప్రతిభ వారిది .ఆనాటి ప్రజలలో ఉన్నాచార వ్యవహారాలను కథలలొఅవసరమైన చోట పొందుపరచారు .ఆడపిల్లకు 12ఏళ్ల లోపే పెళ్లి చేయటం దానివలన కలిగే అనర్ధాలు ,శారదా చట్టాన్ని ఉల్లంఘి౦ చిన వారికి శిక్ష  .అయినా ప్రాచీన సంప్రదాయాన్ని వదులుకోలేక రహస్యంగా పెళ్లి చేయటం మామూలైంది .ఆనాటి  సమాజం లో భూతాలూ దెయ్యాలంటే భయం ,నరక భీతి ఎక్కువ .కూడనిపని చేస్తేసమాజం నుంచి వేలివేయటం ఉంది .గోబరియా కథలో గొల్లలు కాఫీ హోటల్ కు వెడితే వెలి వెయ బడ్డారు .జైలుకు వెళ్ళిన వారిని జాతి నుంచి వెలి వేసేవారు .సపన్నుల  వేశ్యా భోగ లాలసత్వం లలితా పత్ని కధల్లో చూపారు .

  వర్మగారు కథలలో –తలిదండ్రుల్ని మనం నిరాదరిస్తే ,వాళ్ళు మనల్ని హీనంగా చూస్తారు ,చదువుకొన్న వారికి జీవనోపాధి దొరక్కపోతే క్రూరులైసమాజాన్ని దోచుకొంటారు ,భర్త లోఎన్ని దోషాలున్నా భార్య సహనం తో సహజీవనం చేయాలి ,బాల్య వివాహ నిషేధం ,విధవా వివాహ పరిహరించటం ,ఎవరైనా స్వయం కృషితోనే పైకి రావాలి వేషాన్ని బట్టి ఎవరినీ నమ్మరాదు ప్రభువుకోసం ప్రాణాలు అర్పించే వారి కుటుంబాలను రాజు ఆదుకోవాలి ఉత్తముల మైత్రి పెన్నిధి  వంటి అనేక నీతులు ఉపదేశించారు .

 విక్రమ దేవ వర్మగారు కథలలో నీతి బోధించే సందర్భాలలో స్వయంగా శ్లోకాలు రాసి,లేక ప్రసిద్ధమైన శ్లోకాలు పేర్కొని బలం చేకూర్చటం విశేషం –‘’జంతు కళా కర్మఫల నిశ్చే భోగి ‘’-ప్రాణి చేసిన  కర్మను బట్టి  ఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు .’’యుక్తియుక్తం వచోగ్రాహ్యం ‘’  యుక్తియుక్తంగా బాలుడు చెప్పినా వినాలి ,’’జనని సర్వత్ర సంసారం పక్షపాతినీ సినా ‘’ఎక్కడైనా తల్లులు పిల్లల పై పక్షపాతం చూపిస్తారు .వర్మాజీ సుమతి శతకం లోని ‘’ఉపకారికి నుపకారం ‘’పద్యాన్ని ఒరియా భాషలో అందంగా –‘’ఉపారీర ఉపకార –కరణ గణే నాహి ధీర –అపకారీర ఉపకార –కరణమాత్ర గ ణేధీర ‘’అని అనువాదం చేశారు .

 వర్మగారి కతలను జాగ్రత్త గా పరిశీలిస్తే ఆయన సమాజాన్నిఅత్యంత నిశితంగా పరిశీలించారనీ ,సంస్కృత సాహిత్యం లో అపూర్వమైన పా౦డిత్యమున్నవారనీ ,సుదేర్ఘ లోకానుభావమున్నవారనీ మనకు అర్ధమవుతుంది ‘’అని ఆచార్య సార్వభౌమ తమ అర్ధాంగి శ్రీమతి ప్రభావతి గారి అనువాద ప్రతిభ ను శ్లాఘించారు .కనుక నాపని చాలా సులువైంది. వారి వాక్యాలే ఉదాహరించి కథలలోని లోతుల్ని మీకు చూపాను .ఒరియా నుంచి తెలుగులోకి ఈ 21కథలను అనువదించి ,తమ ఒరియా సామర్ధ్యాన్ని తెలుగు పలుకు బడులలో ఉన్న అందాన్నీ పాఠకులకు అందించారుశ్రీమతి వేదుల . .వర్మగారికి ప్రభావతిగారికి ఆచార్య సార్వ భౌములకు ధన్యవాదాలు  .

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -26-7-21-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | వ్యాఖ్యానించండి

జయపూర్ మహా రాజా విక్రమ దేవ వర్మ ‘’కదా మంజరి ‘’-1

జయపూర్ మహా రాజా విక్రమ దేవ వర్మ ‘’కదా మంజరి ‘’-1

ఆచార్య సార్వభౌమ బ్రహ్మశ్రీ వేదుల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారి సర్వవిధ అర్ధాంగి శ్రీమతి వేదుల ప్రభావతి గారు  ఒరిస్సా లోని జయపూర్ సంస్థానాదధీశ్వరుడు  విక్రమ దేవ వర్మ రాసిన 21 కధలను తెలుగులో అనువాదం చేసి ‘’కదామంజరి ‘’గా నామకరణం చేసి ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ లో ముద్రించి తమ మాతృమూర్తి శ్రీమతి మరువాడ రామలక్ష్మి గారికి అంకితమిచ్చి మాత్రూణ౦ తీర్చుకొన్నారు. ఆ తల్లిగారు ఈ పుస్తక ముద్రణకు ప్రోత్సహించి  ధన సాయం చేశారు .2015లేక 16 లో నాకు వేదుల వారి నుంచి వారి రచనలు కొన్ని పోస్ట్ లో వచ్చాయి .వారితో నాకు అసలు పరిచయమే  లేదు .వాటిలోని వారి ఫోన్ నంబర్ తో  ఫోన్ చేసి ‘’మీకు నేను ఎలా తెలుసు “”అని అడిగితె ,సాహిత్యం లో కృషి చేస్తున్నవారిని గుర్తించటం నాకు ఇష్టం .అందుకే తెలుసుకొని నా పుస్తకాలు పంపాను ‘’అన్న విశాల హృదయులు వారు .నేను వెంటనే సరసభారతి పుస్తకాలు పంపాను వారికి .అందినట్లు తెలియజేశారు అప్పటినుంచి ఫోన్ లో మాట్లాడుకోవటం నారచనలు వారికి పంపటం వారి రచనలు నాకు పంపుతూ ఉండటం జరిగింది .2017లో మేము ఐదవసారి అమెరిక వెళ్లేముందు డా రాచకొండ నరసింహ శర్మగారినీ ,వేదుల వారిని విశాఖలో దర్శించాలని సంకల్పించుకొని మా దంపతులం ,మా మనవడు చరణ్ కలిసి మార్చి 15 ఉదయం రత్నాచల్ లో బయల్దేరి ,విశాఖ చేరి మహారాణీ పేటలోని శర్మగారు వారి అర్ధాంగి డా శ్రీమతి అన్నపూర్ణా దేవి దంపతుల ఇంటికి వెళ్లి ,మధ్యాహ్నం వారింట్లోనే కమ్మని భోజనం చేసి,ఆదంపతులకు శాలువాకప్పిఆశీస్సులు పొంది ,వారి లైబ్రరీ చూసి ముచ్చటపడి ,వారి ఇంటినుంచి కనిపించే విశాఖ సముద్రపు అందాలను అనుభవించి వారి బంధువులను కూడా చూసి మాట్లాడి ,విశ్రాంతి తీసుకొని సాయంత్రం దొండపర్తి లో ఉంటున్న వేదుల వారింటికి చేరాం .అప్పటికే మాకోసం ఆదంపతులు ఎదురు చూస్తున్నారు .శాస్త్రి గారి టేబుల్ పై నేను రాసిన ‘’గీర్వాణకవుల కవితాగీర్వాణ౦’’రెండు భాగాలు ఉన్నాయి. వాటిని చూపిస్తూ ‘’వీటిని నిత్యం నేను చదివి స్పూర్తి పొందుతున్నాను .ఎంతమంది సంస్కృత కవులను గుర్తించి వారి ప్రతిభా విశేషాలను సరళమైన తెలుగులో పరిచయం చేశారండీ మీరు !మాలాంటి సంస్కృత కవి పండితులు చేయాల్సినపని మీరు చేశారు సర్వ సమర్ధంగా ‘’అని అంటే ‘’ఉబ్బు లింగడినే’’అయిపోయాను .ఆ దంపతులకు మేము ఉయ్యూరు నుంచి నూతనవస్త్రాలు శాలువాలు తీసుకువెళ్ళి ముందు వారికి సమ్మాని౦చా లనుకొంటే ఆదంపతులు ‘’మాకు మీరు అతిధులు .మేము మిమ్మల్ని సత్కరించాకే ,మీ సన్మానం అందుకొంటాం ‘’అని మమ్మల్ని నిరుత్తరుల్నిచేసిన ఆ దంపతుల సౌజన్యానికి కరిగిపోయాం .వారు అన్నట్లే ముందు మాకు వారు సన్మానం చేశాక వారిద్దరికీ మేము వస్త్రాలు అందించి శాలువాకప్పి సన్మామానించం అక్కడే విశాఖ సాహితీ ప్రముఖులు ఇద్దరు ముగ్గుర్ని చూశాం . వారిచ్చిన శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి గారి 15౦వ జయంతి పుస్తకం శ్రీమతి చర్ల సుశీలగారిపై పుస్తకాలు   అందుకోన్నాం . అంతటి సంస్కారం వేదులసంస్కారం మహోన్నతమైనది ఆమెను చూస్తుంటే అపర శారదా మూర్తిని దర్శించినట్లు ఉంది .  .వారి శ్రీమతి గురించి శాస్త్రిగారు ‘’నాకు అన్నిరకాలా సహచరి తెలుగు ఎం ఎ .’’అని చెప్పారు . వారింట్లో కాఫీ టిఫిన్లు అయ్యాక మళ్ళీ ,సాయంత్రం రైలులో బయల్దేరి ఉయ్యూరు వచ్చాం . శాస్త్రి గారు పంపిన కదామంజరి పుస్తకం నాకు మే చివర్లోనో జూన్ మొదట్లోనోచేరింది .మళ్ళీ ఇవాళే దాన్ని తీసి చదివే అవకాశం కలగగా  పై విషయాలన్నీ ఫ్లాష్ బాక్ గా దర్శనమిచ్చాయి .

  ప్రభావతిగారు ఒరిస్సా రాష్ట్రం లో పుట్టి ఒరియా భాష మాధ్యమంగా చదువుకొని ,ఆ భాషపైపట్టు సాధించి  ,శాస్త్రిగారితో వివాహాంతరం తెలుగు రాష్ట్రం లో స్థిరపడి సంస్కృతాంధ్ర ఆంగ్ల భాషాధ్యయనం చేసి తెలుగు ఎం ఎ చేశారు .విక్రమ దేవ వర్మ 150వ జయంతికి ఒరియాలో పత్ర సమర్పణ చేయామని ‘’బెహరా ‘’గారు కోరితే చేశారు .డా ప్రకాష్ కుమార్ సేనాపతి వర్మగారి సాహిత్యంపై పరిశోధన చేసి ,ఆయనకధలను’’బిక్రమ డెబ బర్మా౦క గళ్ప సమగ్ర ‘’ సంపుటిగా ప్రచురించారు .ఈకధలనే శ్రీమతి వేదుల అనువాదం చేశారు . వర్మ గారి జీవిత చరిత్రను కూడా రాసి మనకు తెలియని విషయాలెన్నో చెప్పారు .

  సాహిత్య సామ్రాట్ శ్రీ విక్రమ దేవ వర్మ –ఒరిస్సా –జయపూర్ సంస్థానాదిపతులు  

జయపూర్ రాజు కృష్ణదేవ వర్మ రేఖా దేవి దంపతులకు మొదట ఆడపిల్ల పుట్టగా మగ పిల్లాదికోసం తపన చెంది శ్రీకాకుళం జిల్లా ముఖ లింగ క్షేత్రం లో పంచ ముఖేశ్వరుడిని లక్ష బిల్వ దళాలతో ,పంచాక్షరీ మంత్రాను ష్టానం తో ఆరాధించగా 28-6-1869న విక్రమ దేవ వర్మ జన్మించారు. రాజవంశం లో పుట్టినా ఒకకుగ్రామం లో బాల్యం గడిచింది .సామాన్యుడిగా జీవించటమే ఆయనకు మొదటి నుంచీ ఇష్టం .తలిదండ్రులే మొదటి గురువులు .ఇంటి పురోహితుడు రెండవ గురువు .విద్వత్ శిరోమణి రఘునాధ రధ ముఖ్య గురువు వద్ద ఒరియా సాహిత్యపాండిత్యాన్ని సాధించారు .కేశవ కోయిలి ,మధురా మంగళా ,గోపీ భాష మొదలైన గ్రంథాలు అధ్యయనం చేసి ,తెలుగు సాహిత్యాన్ని కూడా కూలంకషంగా మదించి ప్రావీణ్యం పొందారు .

  తోమ్మిదవఏట తల్లినీ ,పదిహేనవ ఏటా తండ్రినీ ఆతర్వాత ఏకైక సోదరినీ  కోల్పోయి ఏకాకి అయ్యారు .జయపూర్ రాజవంశానికి చెందినా ,బాల్యం జయపూర్ లో గడపలేదు .మహారాజ రామ చంద్ర దేవ్ మరణం తర్వాత జయపూర్ వచ్చి ,ఆయన పెద్దమ్మ కొడుకుపేరు కూడా ఇదే అవటం తో తనకు గుర్తింపుగా పేరు చివర ‘’వర్మ ‘’తగిలించుకొన్నారు .సరైన ఆదరణ లేకపోవటం వల్ల జయపూర్ వదిలి మాడుగుల రాజ్యానికి రాగా ,అమ్మా దేవికుమార్తే రాజెంద్రమణీ దేవి ఖర్చులన్నీ భరించి ఉపనయనం చేయాలనుకొని .ఆమహోత్సవానికి అనేక పశువుల్ని పక్షుల్నీ తెప్పించగా  .వాటి నన్నిటినీ విడిచి పెడితే తప్ప ఉపనయం చేసుకోనని చెప్పగా ,అలాగే వదిలేశాక ఉపనయనం చేసుకొన్నా సర్వప్రాని హృదయం ఆయనది . భోజనాలు కూడా శాకాహారమే ఏర్పాటు చేశారు .

  జయపూర్ లో అంతర్భాగమైన నవరంగాపూర్ మహారాజు చైతన్యదేవ్ మరణించాక ఆయన చిన్నభార్య బల౦ ఘీర్ రాజకన్య రాజ్యానికి వచ్చింది ఆమె తన అన్నమనవరాలు హీరాదేవితో విక్రమ దేవ వర్మ కు 1908 లో వైభవంగా వివాహం జరిపించింది .ఈ  దంపతలకు మణిదేవి కుమార్తె జన్మించింది ఈమె వర్మతల్లి రేఖా దేవిలాగా విదుషీ మణి.వారసుడు లేకపోయినందున మరో వివాహం చేసుకోమని అందరూ బలవంతం పెట్టినా ఒప్పుకోక ఏక పత్నీ వ్రతమే పాటించారు  వర్మగారు.కూతుర్ని ఇచ్చా గడ్రాజవంశీయుడు కుమారధరకిచ్చి పెళ్లి చేసిఅల్లుడిలోనే కొడుకును చూసుకొన్నారు.

 జయపూర్ రాజు నాల్గవ రామ చంద్ర దేవ్ కు కొడుకులు లేరు .ఆయన చనిపోగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వర్మగారినే జయపూర్ రాజుగా ప్రకటించగా 5-6-1931న62వ  ఏట పట్టాభి షిక్తులై,20ఏళ్ళు పాలించారు .ఈయనే చివరి మారాజు .

 ఒరిస్సా రాష్ట్రావిర్భవానికి  వర్మగారు తీవ్ర కృషి చేశారు .40ఏళ్ళు సుదీర్ఘ పోరాటం చేసి సాధించారు .జయపూర్ ను ఒరిస్సాలో అంతర్భాగం చేశారు. ప్రజలకు ఉద్యోగాలు కల్పించారు. వీరి సేవలకు దక్షతకు రాజకీయ అనుభవానికి విశాఖలో మేజిస్ట్రేటు ను చేశారు .విశాఖలో జగన్మిత్ర హాల్ అనే నాటక శాల కట్టించారు .మొదట తెలుగు, తర్వాత ఒరియా నాటకాలు ప్రదర్శించారు .విక్రమ దేవ్ తెలుగులో రాసిన శ్రీనివాస కల్యాణం ,నాగార్జున చరితం ,మానవతి చరితం నాటకాలు అక్కడ ప్రదర్శింప బడ్డాయి .నాటక ప్రదర్శనకు పది వేల విరాళం ఇచ్చారు వర్మ గారు. విశాఖలో ‘’ఉత్కళ సమాజం ,వైజాగ్ పట్నం క్లబ్ ప్రారంభించి జీవితాంతం ఆర్ధక సాయం చేశారు .ఆంద్ర విశ్వ విద్యాలయానికి ఏటా ఒక లక్ష రూపాయలు విరాళంగా ఇచ్చేవారు .వీరి పేరు మీదుగా జెవిడి కాలేజేస్ కాలేజ్ ఆఫ్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీ ‘’విభాగం ఏర్పాటు చేసి దాని ముందు వీరి కాంశ్య విగ్రహం ఏర్పాటు చేసి ,సరోజినీ నాయుడు చేత ఆవిష్కరింప జేయగా ఆమె ‘’రాజర్షి ,సమన్వయ సాంస్కృతిక వార్తాహరుడు వర్మాజీ ‘’అని ప్రశంసించింది .రవీంద్రుని శాంతినికేతన్ కు అయిదు వేలు విరాళం ఇచ్చారు .కటక్ మెడికల్ కాలేజి ,జైపూర్ కాలేజిమొదలైన విద్యా సంస్థలకు ఉదారంగా విరాళాలు ఇచ్చారు .ఆంధ్రా ,ఉత్కల్ యూని వర్సిటీ విద్యార్ధులకు  రిసెర్చ్ చేసే వారికి  ప్రోత్సాహకాలిచ్చారు .ఈ రెండు యూని వర్సిటీలకు ప్రోచాన్సలర్ వర్మగారు .

  విశాఖ టౌన్ హాల్ ,హిందూ రీడింగ్ రూమ్ ,చెంగల్రావు పేట సీతారామస్వామి దేవాలయ శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలకు ఆర్ధిక  సాయం వీరిదే .ఆంధ్రాయూనివర్సిటి ఆనాటి వైస్ చాన్సలర్ సర్వేపల్లి రాదా కృష్ణ పండితుడు 1934లో స్వహస్తాలతో వర్మగారికి కళాప్రపూర్ణ ఇచ్చి సత్కరించారు .సాహిత్య సామ్రాట్ ,విద్యాసాగర ,డిలిట్ వంటి బిరుదులెన్నో పొందారు .వర్మగారితో ప్రత్యక్ష పరిచయమున్న శ్రీ కవి శేఖర చింతామణి ,వర్మగారిని ‘’ఉత్కళ విక్రమాదిత్య ‘’,సరస్వతీ పుత్రా ‘’అని అభినందించారు .

ఆంద్ర –ఉత్కళ  ఆంద్ర భాషా ,సాంస్కృతిక  వారధి శ్రీ విక్రమ దేవ వర్మ 13-4-1951న దేవలోకం చేరారు  . తర్వాతి భాగం లో వర్మగారి కదావైవిధ్యం ,ప్రభావతిగారి అనువాద ప్రతిభ చూద్దాం .

 సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -25-7-21-ఉయ్యూరు         

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | వ్యాఖ్యానించండి