అల్పాయుష్కడైన’’సౌందర్యమే సత్యం సత్యమే సౌందర్యం ‘అని నిర్వచించిన ,ఆఖరి రొమాంటిక్ కవి జాన్ కీట్స్ జీవిత చరిత్ర -1
—
అల్పాయుష్కడైన’’సౌందర్యమే సత్యం సత్యమే సౌందర్యం ‘అని నిర్వచించిన ,ఆఖరి రొమాంటిక్ కవి జాన్ కీట్స్ జీవిత చరిత్ర -1
ఆంగ్ల మూలం విలియం మైఖేల్ రోచేట్టీ
అధ్యాయం I
కీట్స్ తాత జెన్నింగ్స్; అతని తల్లిదండ్రులు; లండన్‌లో కీట్స్
జననం (అక్టోబర్ 31, 1795); అతని సోదరులు మరియు సోదరి;
ఎన్‌ఫీల్డ్‌లోని జాన్ క్లార్క్ పాఠశాలలో విద్య, చార్లెస్ కౌడెన్
క్లార్క్ వద్ద శిక్షణ; తల్లిదండ్రుల మరణం; సర్జన్ హమ్మండ్
వద్ద శిష్యరికం; హమ్మండ్ వద్ద పని మానేసి, శస్త్రచికిత్స
అధ్యయనం; స్పెన్సర్ రచనల పఠనం, కవిత్వం వైపు మొగ్గు;
సాహిత్య పరిచయస్తులు–లీ హంట్, హేడన్, జె.
హామిల్టన్ రెనాల్డ్స్, డిల్క్, మొదలైనవారు; కీట్స్ మొదటి సంపుటి,
“పోయమ్స్” (Poems), 1817 11
అధ్యాయం II.
మే 1817లో “ఎండిమియన్” (Endymion) రచన ప్రారంభం;
ఆక్స్ఫర్డ్లో ఆరోగ్యం దెబ్బతినడం; నవంబర్‌లో “ఎండిమియన్” పూర్తి;
మిత్రుడు చార్లెస్ ఆర్మిటేజ్ బ్రౌన్; సోదరుడు జార్జ్ వివాహం
మరియు అమెరికాకు వలస; స్కాట్లాండ్, ఐర్లాండ్‌లలో కీట్స్,
బ్రౌన్‌ల పాదయాత్ర; గొంతు నొప్పి కారణంగా హామ్‌ప్‌స్టెడ్‌కు
తిరిగి రావడం; సోదరుడు టామ్ మరణం;
మిస్ కాక్స్ (“చార్మియన్”) మరియు తాను ప్రేమలో పడిన
మిస్ బ్రాన్ల గురించి కీట్స్ వర్ణన; హేడన్‌తో విభేదాలు;
విన్‌చెస్టర్ సందర్శన; అమెరికా నుండి జార్జ్ కీట్స్ స్వల్పకాలం
తిరిగి రావడం, కానీ ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న జాన్ కీట్స్‌కు
ఎలాంటి సహాయం చేయకుండానే తిరిగి వెళ్లిపోవడం.
III.
కీట్స్‌కు క్షయ వ్యాధి ఫిబ్రవరి 1820లో ప్రారంభమైంది; అతను కోలుకున్నాడు,
కానీ జూన్‌లో వ్యాధి తిరగబెట్టింది; అతను లీ హంట్‌తో కలిసి ఉండి,
అతన్ని హఠాత్తుగా విడిచిపెట్టాడు; అతని చివరి సంపుటి,
“లామియా” మొదలైనవి ప్రచురించబడ్డాయి; ఇటలీకి బయలుదేరే ముందు
హాంప్‌స్టెడ్‌కు తిరిగి వచ్చాడు; మిస్ బ్రాన్‌కు అతని ప్రేమలేఖలు–సారాంశాలు;
హేడన్ అతన్ని చివరిసారిగా చూడటం; అతను జోసెఫ్ సెవెర్న్‌తో కలిసి ఇటలీకి ఓడలో ప్రయాణించాడు; బ్రౌన్‌కు లేఖ; నేపుల్స్ మరియు రోమ్; సెవెర్న్ లేఖల నుండి సారాంశాలు; కీట్స్ ఫిబ్రవరి 23, 1821న రోమ్‌లో మరణించాడు. 40
అధ్యాయం IV.
కీట్స్ బాల్యంలోనే పద్యాలు రాశాడు; అతని తొలి రచనలు, “ఇమిటేషన్ ఆఫ్ స్పెన్సర్,” మరియు కొన్ని సొనెట్లు; కవిగా అసాధారణ ప్రతిభ లేదు;
చాప్‌మన్ హోమర్‌పై అతని సొనెట్; అతని మొదటి సంపుటి, “పోయమ్స్,” 1817లోని విషయాలు; హంట్ తన కవితలను మొదటిసారిగా చూడటం
చేతివ్రాతలో; “స్లీప్ అండ్ పొయెట్రీ,” పోప్ పాఠశాల కవిత్వం మొదలైన వాటికి సంబంధించిన సారాంశం; ప్రచురణకర్తలు, మెస్సర్స్ ఓలియర్,
ఆ సంపుటిని ఒక వైఫల్యంగా భావించి వదులుకున్నారు. 64
అధ్యాయం V.
“ఎండిమియన్”; కీట్స్ యొక్క సాంప్రదాయిక అభిరుచులు; డయానా మరియు ఎండిమియన్ గురించి (“ఐ స్టూడ్ టిప్టో” మొదలైన వాటి నుండి) సారాంశం; 1817 నాటి “ఎండిమియన్” రచనకు సంబంధించిన వివరాలు; కవితకు ముందుమాట
; _ది క్వార్టర్లీ రివ్యూ_ లోని విమర్శ; _బ్లాక్‌వుడ్స్ మ్యాగజైన్_ లో దాడి
; కీట్స్ ప్రతికూల విమర్శల వల్ల కుంగిపోయాడా అనే ప్రశ్న; ఈ విషయంపై అతని స్వంత లేఖలలో, మరియు షెల్లీ, లార్డ్ హౌటన్, హేడన్,
బైరన్, హంట్, జార్జ్ కీట్స్, కౌడెన్ క్లార్క్, సెవెర్న్‌ల ద్వారా లభించిన ఆధారాలు;
ముగింపు.
VI.
1820లో ప్రచురించబడిన “లామియా” సంపుటిలోని కవితలు; “ఇసాబెల్లా”;
“ది ఈవ్ ఆఫ్ సెయింట్ ఆగ్నెస్”; “హైపెరియన్”; “లామియా”;
ఐదు స్తుతి గీతాలు; ఇతర కవితలు–“ది నైల్” పై ఒక సొనెట్; “ది ఈవ్ ఆఫ్ సెయింట్ మార్క్,” “ఓథో ది గ్రేట్,” “లా బెల్లె డామ్ సాన్స్ మెర్సీ,” “ది క్యాప్ అండ్ బెల్స్,” చివరి సొనెట్, మొదలైనవి;
గద్య రచనలు. 107
అధ్యాయం VII.
రోమ్‌లో కీట్స్ సమాధి; అతని జీవిత చరిత్రను రాయడానికి బ్రౌన్ మరియు ఇతరుల ప్రణాళికలు; అతని సోదరుడు జార్జ్, మరియు అతని సోదరి, శ్రీమతి.
లానోస్; మిస్ బ్రాన్; కీట్స్‌తో హంట్ స్నేహం గురించిన చర్చ; ఇతర స్నేహితులు–బెయిలీ, హేడన్, షెల్లీ. 118
అధ్యాయం VIII.
కీట్స్ స్వరూపం; చిత్రపటాలు; అతని
స్వభావాన్ని అంచనా వేయడంలో ఇబ్బందులు; అతని కవితాభిలాష, మరియు చారిత్రక లేదా ప్రజా ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన విషయాలపై అతని భావన; అతని ఆలోచనా తీవ్రత;
నైతిక ధోరణి; అతని వ్యక్తిత్వ బలంపై ప్రశ్న–హేడన్ అభిప్రాయం; స్నేహితుల మధ్య ప్రవర్తన; అధ్యయనశీలమైన
సంకల్పాలు; అనుమాన ధోరణి; స్త్రీల పట్ల అతని భావన–ఉదహరించిన కవిత; పువ్వులు మరియు సంగీతం పట్ల ప్రేమ; రాజకీయాలు;
లీ హంట్‌పై చికాకు; అతని లేఖలు; విజ్ఞానశాస్త్రం పట్ల వ్యతిరేకత; సమకాలీన రచయితలపై వ్యాఖ్యలు; కవిత్వంపై సూత్రాలు; ఒక కవిగా తన అవగాహనల గురించి స్వీయ-విశ్లేషణ; చిత్రలేఖనం పట్ల భావాలు; హాస్య చతురత, శ్లేషలు, మొదలైనవి; మతపరమైన విషయాలలో ఉదాసీనత; ఆత్మ యొక్క అమరత్వంపై అతని భావాలు; మద్యం మరియు వేట పట్ల ఇష్టం;
సారాంశం. 124
అధ్యాయం IX.
స్పెన్సర్ ప్రభావం చర్చించబడింది; కీట్స్ మొదటి సంపుటి యొక్క బలహీనత; తొలి సొనెట్లు; “ఎండిమియన్”; ఈ కవితపై షెల్లీ విమర్శలు; పద్యం యొక్క సవివరమైన వాదన; అంచనా
“ఎండిమియన్” యొక్క కల్పన మరియు రచనా విధానం;
“ఇసాబెల్లా” యొక్క అంచనా; “ది ఈవ్ ఆఫ్ సెయింట్ ఆగ్నెస్” యొక్క;
“ది ఈవ్ ఆఫ్ సెయింట్ మార్క్” యొక్క;
“హైపెరియన్” యొక్క;
“ఓథో ది గ్రేట్” యొక్క;
“లామియా” యొక్క;
“లా బెల్లె డామ్ సాన్స్ మెర్సీ” యొక్క ఉల్లేఖనలు మరియు అంచనాలు; కీట్స్ యొక్క ఐదు గొప్ప శ్లోకాలు–సారాంశాలు;
“సౌందర్యమే సత్యం, సత్యమే సౌందర్యం”; వాచిక రూపంలో కల్పనాశక్తి
ఇది కీట్స్‌కు ప్రత్యేకమైనది; కీట్స్‌కు వర్తించే “దోషరహిత” అనే పదంపై చర్చ;
“ఓడ్ టు ఎ నైటింగేల్”లో రచనా విధానం యొక్క వివరాలు;
ఇతర శ్లోకాలు, సొనెట్లు మరియు గేయాలు;
కీట్స్ చివరి సంపుటంలో స్త్రీల పట్ల వ్యవహరించిన తీరు;
“మూర్ఛపోవడం” గురించిన అతని ప్రస్తావనలు;
అతని ఇంద్రియ సుఖం మరియు దానికి సంబంధించిన భావోద్వేగం;
కీట్స్ కంటే షెల్లీ యొక్క ఆధిక్యత; కీట్స్ కవిత్వపు నాణ్యత గురించి తుది వ్యాఖ్యలు. 163
గఅధ్యాయం 1.
ఒక సుస్పష్టమైన సత్యంతో నా మొదటి వాక్యాన్ని ప్రారంభిస్తున్నాను. జీవితాలు కొన్ని దీర్ఘకాలికంగా, సంఘటనాత్మకంగా ఉంటాయి; మరికొన్ని స్వల్పకాలికంగా, పెద్దగా విశేషాలు లేనివిగా ఉంటాయి. కీట్స్ జీవితం స్వల్పకాలికమైనది మరియు పెద్దగా సంఘటనలు లేనిది. జీవిత చరిత్రకారుడు వివిధ రకాల జీవితాలకు తగిన విధంగా వేర్వేరు విధానాలను అనుసరించవచ్చు. దీర్ఘకాలిక మరియు సంఘటనాత్మక జీవితం కలిగిన రచయిత విషయంలో, మొత్తం కథనాన్ని సమాంతరంగా ముందుకు తీసుకువెళ్లడం, బాహ్య మరియు అంతర్గత జీవిత ప్రయాణాలను, సంఘటనలు మరియు వాటి ఫలితాలను, కార్యకలాపాలు మరియు పరిసరాలను, అలాగే రచనలను—అన్నీ ఒకదానిపై ఒకటి ప్రభావం చూపుతున్న తీరును—ఒకే దృశ్యపటంలో చూపించడం సముచితమనిపించవచ్చు. కానీ కీట్స్ విషయంలో, ఇది అత్యంత సరైన పద్ధతి అని నాకు అనిపించడం లేదు. అతని జీవితాన్ని రెండు భాగాలుగా విభజించడం మరింత సముచితం కావచ్చు: మొదటిది, పుట్టుక నుండి మరణం వరకు అతని జీవిత గమనం; రెండవది, సాహిత్యంలో అతని కృషి. ఈ రెండూ కొంతమేర ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోవడం సహజం, కానీ వీలైనంత వరకు వాటిని వేరుగానే ఉంచుతాను. అతను ఏమి చేశాడు, ఏమి రాశాడో తెలుసుకున్న తర్వాత, అతని స్వభావం మరియు వ్యక్తిత్వాన్ని విశ్లేషించడానికి మనం సిద్ధమవుతాము. ఇది నా మూడవ భాగం అవుతుంది; ఇక నాలుగవ భాగంలో, అతని రచనల నాణ్యతను మరియు విలువను—ప్రత్యేకంగానూ మరియు సాధారణంగానూ—అంచనా వేయడానికి ప్రయత్నిస్తాను. కాబట్టి, మొదటగా నేను అతని జీవితానికి సంబంధించిన బాహ్య వాస్తవాల వివరణతో ప్రారంభిస్తున్నాను.
* * *
జాన్ కీట్స్ సాధారణ నేపథ్యం కలిగిన కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఏ జీవిత చరిత్రకారుడూ అతని వంశవృక్షాన్ని అతని తల్లి తరపు తాత కంటే వెనుకకు తీసుకువెళ్లలేదు, లేదా పూర్వీకుల గొప్పతనానికి సంబంధించిన ఏ చిన్న ఆనవాలు ఉన్నట్లు కూడా పేర్కొనలేదు. అతని తల్లి తరపు తాత పేరు మిస్టర్ జెన్నింగ్స్; ఆయన లండన్‌లోని మూర్-ఫీల్డ్స్ ప్రాంతంలో, ‘పేవ్‌మెంట్’ వద్ద, ఫిన్స్‌బరీ సర్కస్ ప్రవేశద్వారానికి ఎదురుగా ‘స్వాన్ అండ్ హూప్’ అనే పేరుతో ఒక పెద్ద అశ్వశాలను (livery-stable) నిర్వహించేవారు. ఆ వ్యాపారంలో ప్రధాన అశ్వశాల నిర్వాహకుడు లేదా సహాయకుడిగా థామస్ కీట్స్ అనే వ్యక్తి ఉండేవారు; ఆయన డెవాన్‌షైర్ లేదా కార్నిష్ ప్రాంతానికి చెందినవారు. అతను మంచి ప్రవర్తన, వివేకం మరియు ఆకర్షణీయమైన రూపం కలిగిన వ్యక్తి; జెన్నింగ్స్ కుమార్తె అయిన ఫ్రాన్సెస్ (లేదా ఫన్నీ) అతని పట్ల ఆకర్షితురాలైంది. వారిద్దరికీ వివాహం జరిగింది. ఆర్థికంగా ఎంతో ఉన్నత స్థితికి చేరినప్పటికీ, కీట్స్ మాత్రం మునుపటిలాగే నిరాడంబరంగా, పురుషోచితమైన హుందాతనంతో మెలిగేవారు. ఆయన సహజంగానే ఒక ఉత్తమ వ్యక్తిత్వంతో కూడిన మనిషిగా కనిపిస్తారు. జెన్నింగ్స్ ఒక సంపన్న వ్యాపారి; ఇతరులను సులభంగా నమ్మే అమాయక స్వభావం మరియు ఉదార గుణం లేకపోతే, ఆయన మరింత ధనవంతుడిగా మరణించి ఉండేవారు (ఆయన 1805లో మరణించారు). శ్రీమతి కీట్స్ స్వభావం ఆమె భర్తలా స్థిరంగా లేదా ఏకాగ్రతతో కూడినదిగా ఉండేది కాదని తెలుస్తోంది. ఆమె వినోదాన్ని అమితంగా ఇష్టపడేవారు, ధారాళంగా ఖర్చు చేసేవారు మరియు పిల్లల పట్ల, ముఖ్యంగా జాన్ పట్ల ఎంతో ప్రేమను చూపేవారు; పిల్లలు కూడా ఆమెను అంతేగా ప్రేమించేవారు. ఆమె వివేకవంతురాలైనప్పటికీ, తరచుగా గంభీరమైన లేదా విషాద ఛాయలున్న ప్రవర్తనను కలిగి ఉండేవారు. ఆమె పెద్ద అండాకారపు ముఖంతో, ఆకర్షణీయమైన ఎత్తైన ఆకృతి కలిగిన మహిళ. ఆమెకు ఉన్న వినోద ప్రియత్వం కారణంగా కొన్ని అనాలోచిత నిర్ణయాలు తీసుకుని ఉండవచ్చు; ఎందుకంటే ఆమె మొదటి బిడ్డ జాన్, ఏడు నెలలకే పుట్టిన శిశువు (అకాల జననం).
జాన్ కీట్స్ 1795 అక్టోబర్ 31న ‘మూర్ఫీల్డ్స్’లోని వారి వ్యాపార స్థలంలో జన్మించారు. బిషప్స్‌గేట్‌లోని సెయింట్ బోటోల్ఫ్ చర్చిలో ఉన్న బాప్టిజం రిజిస్టర్ ద్వారా ఈ పుట్టిన తేదీ నిర్ధారించబడింది. సాధారణంగా అక్టోబర్ 29 అని భావించినప్పటికీ, ఆ తేదీ సరైనది కాదని తెలుస్తోంది; అయితే కీట్స్ స్వయంగా మరియు వారి కుటుంబ సభ్యులు మాత్రం ఆ తేదీనే నమ్మేవారు. ఆ దంపతులకు జాన్ కాకుండా మరో ముగ్గురు పిల్లలు (చిన్నతనంలోనే చనిపోయిన కుమారుడిని కూడా కలిపితే నలుగురు) ఉండేవారు: జార్జ్, థామస్ మరియు చివరగా 1803 మార్చిలో జన్మించిన ఫన్నీ. జాన్ తన ఐదవ ఏట ఉన్నప్పుడు, తన తల్లి పట్ల అతనికి ఉన్న బాల్యపు అనురాగాన్ని తెలియజేసే ఒక సంఘటన గురించి చెబుతుంటారు. అప్పట్లో ఆమె తీవ్ర అనారోగ్యంతో ఉండేవారు; ఆమెకు ఎటువంటి అంతరాయం కలగకుండా చూసేందుకు, జాన్ ఆవరణలో దొరికిన ఒక పాత కత్తిని పట్టుకుని ఆమె గది తలుపు వద్ద కాపలాగా నిలబడేవాడు. అలా గంటల తరబడి అక్కడే ఉండిపోయేవాడు. అయితే, ఒక పక్షపాత వైఖరి కలిగిన జీవిత చరిత్రకారుడి దృష్టికోణం వల్ల ఈ సంఘటనకు ఒక ఆదర్శవంతమైన రంగు అద్దబడిందేమోనని ఎవరైనా అనుమానించవచ్చు. చిత్రకారుడు బెంజమిన్ రాబర్ట్ హేడాన్—ఈయనకు జాన్ కీట్స్‌తో మంచి పరిచయం ఉండేదని, ఈ కథను ఆయన సోదరుడు థామస్ ద్వారా విన్నారని మనం తదుపరి భాగంలో తెలుసుకుంటాం—దీనిని ఇలా నమోదు చేశారు: “చిన్నతనంలో అతను అత్యంత ఉగ్రమైన మరియు అదుపు చేయలేని స్వభావం గల పిల్లవాడిగా ఉండేవాడు. సుమారు ఐదేళ్ల వయసులో, ఒకసారి అతను ఒర లేని కత్తిని చేతిలోకి తీసుకుని, గది తలుపు మూసివేసి, ఎవరూ బయటకు వెళ్లకూడదని పట్టుబట్టాడు. అతని తల్లి బయటకు వెళ్లాలని ప్రయత్నించింది; కానీ అతను ఆమెను ఎంత తీవ్రంగా బెదిరించాడంటే ఆమె ఏడవడం మొదలుపెట్టింది. కిటికీ గుండా ఎవరైనా ఆమె పరిస్థితిని గమనించి సహాయానికి వచ్చేవరకు ఆమె అక్కడే వేచి ఉండాల్సి వచ్చింది.” ఐదేళ్ల వయసున్న జాన్ కీట్స్, ఒర లేని కత్తితో తన తల్లిని మరియు ఆమె వస్తువులను నియంత్రించిన సందర్భాలు రెండు వేర్వేరుగా జరిగాయని భావించడం కష్టం—అంటే ఒకసారి గాఢమైన, తనను తాను మరచిపోయేంతటి ప్రేమతో, మరొకసారి చిరాకుతో కూడిన మొండి ఉద్వేగంతో అలా చేశాడని అనుకోవడం సమంజసం కాదు.
అతని తల్లిదండ్రులు జాన్‌ను ‘హారో’ (Harrow) పాఠశాలకు పంపాలని అనుకున్నారు; కానీ అది చాలా ఖరీదైనదని భావించి, చివరకు అతన్ని అప్పట్లో మంచి పేరున్న ఎన్‌ఫీల్డ్‌లోని రెవరెండ్ జాన్ క్లార్క్ పాఠశాలలో చేర్పించారు; అతని సోదరులు కూడా అక్కడే అతనిని అనుసరించారు. ఎన్‌ఫీల్డ్ పాఠశాల భవనం 18వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో నిర్మించబడిన ఒక చక్కని ఎర్ర-ఇటుకల భవనం; దీనిని వెస్ట్ ఇండీస్ వ్యాపారి ఒకరు నిర్మించారని చెబుతారు; దీని నిర్మాణ సామాగ్రిని “ముందు భాగాన్ని అలంకరించే డిజైన్లుగా మలిచారు.మనిక.
కీట్స్ బహుశా జూలై 1818లో తన సోదరికి రాసిన ఒక చిన్న కవిత, అతను మరియు అతని సోదరులు వారి అమ్మమ్మతో నివసిస్తున్న సమయంలో అతను ఎలా ఉండేవాడో ఒక సంగ్రహావలోకనం ఇస్తుంది.
“ఒక అల్లరి పిల్లవాడు ఉండేవాడు,
అవును, వాడు ఒక అల్లరి పిల్లాడు:
వాడు చిన్న చేపలను పెంచేవాడు
మూడు తొట్టెల్లో,
పనిమనిషి యొక్క శక్తిని సైతం ధిక్కరిస్తూ,
తన మంచి అమ్మమ్మకు ఏమాత్రం భయపడకుండా.
వాడు తరచుగా హడావిడిగా
తెల్లవారుజామున లేచి
వెళ్ళేవాడు
మరియు ఎలాగోలా
వాగు దగ్గరకు,
మరియు ఇంటికి తెచ్చేవాడు
మిల్లు బొటనవేలు,
చిన్న గబ్బిలం,
మరీ లావుగా లేని,
చిన్న మిన్నోలు
ఒక చేతి తొడుగు సందు అంత
చిన్నవి,
ఒక మంచి
చిన్నారి పాప/పిల్లి చిటికెనవేళ్లంత
పరిమాణంలో లేనివి.”
అతనికి “గోల్డ్‌ఫించ్‌లు, టామ్‌టిట్‌లు, మిన్నోలు, ఎలుకలు,
టికిల్‌బ్యాక్‌లు, డేస్, కాక్-సాల్మన్‌లు, మరియు పొదలు
మరియు సెలయేళ్లలో నివసించే అన్ని రకాల జీవులు” అంటే చాలా ఇష్టం.
ఆ యువకుడికి జీవితంలో ఒక వృత్తి వెంటనే నిర్ణయించబడింది. పదిహేనేళ్ల వయసులోనే,
అతను ఎడ్మంటన్‌లోని కొంత పేరున్న సర్జన్ అయిన మిస్టర్ హామండ్ వద్ద £210 ప్రీమియంతో అప్రెంటిస్‌గా చేరాడు. మిస్టర్ కౌడెన్ క్లార్క్ చెప్పిన దాని ప్రకారం, ఈ ఏర్పాటు స్పష్టంగా కీట్స్‌కు సంతృప్తినిచ్చింది: అతను శస్త్రచికిత్స వృత్తి కంటే కూడా, ఎన్‌ఫీల్డ్‌కు ఎడ్మంటన్ సౌకర్యవంతంగా దగ్గరగా ఉండటాన్ని ఎక్కువగా ప్రస్తావించినట్లు కనిపిస్తుంది. ఆ ఒప్పందం ఐదు సంవత్సరాలు కొనసాగాల్సి ఉంది;
కానీ, పూర్తిగా స్పష్టంగా తెలియని ఏదో కారణం వల్ల, కీట్స్ తన అప్రెంటిస్‌షిప్ ముగియకముందే హామండ్‌ను విడిచిపెట్టాడు.[1] ఒకవేళ హేడన్‌కు (బహుశా కీట్స్ స్వయంగా చెప్పి ఉంటాడు) సరిగ్గా సమాచారం అంది ఉంటే, దానికి కారణం ఏమిటంటే, ఆ యువకుడు
తనకు సాధ్యమయ్యే కవితా వృత్తికి శస్త్రచికిత్స ఒక విరోధి అని భావించి దానిని ద్వేషించాడు, మరియు
“చివరకు అతని గురువు, ఆ అసహ్యంతో విసిగిపోయి, అతనికి సమయం ఇవ్వడం మానేశాడు.”
అప్పుడు అతను సెయింట్ థామస్ హాస్పిటల్ చుట్టూ నడవడం ప్రారంభించాడు; మరియు,
బోరోలోని 8వ నంబర్ డీన్ వీధిలో, ఆ తర్వాత సెయింట్ థామస్ వీధిలో కొద్దికాలం గడిపిన తరువాత,
అతను తన ఇద్దరు సోదరులతో కలిసి—ఆ సమయంలో మిస్టర్ అబ్బే కార్యాలయంలో గుమాస్తాలుగా పనిచేస్తున్నవారు—క్వీన్స్ ఆర్మ్స్ టావెర్న్‌కు దారితీసే మార్గానికి పైన ఉన్న చీప్‌సైడ్‌లోని పౌల్ట్రీలో నివసించాడు.
అతని శస్త్రచికిత్స సహచరులలో ఇద్దరు మిస్టర్ హెన్రీ స్టీఫెన్స్,
తరువాత వైద్య విధానంలో క్రీయోసోట్‌ను ప్రవేశపెట్టినవారు, మరియు మిస్టర్ జార్జ్ విల్సన్ మాకెరెత్.
కీట్స్ సాధారణ ఉపన్యాసాలకు హాజరయ్యేవారు, మరియు ఇప్పటికీ భద్రపరచబడిన ఒక పుస్తకంలో జాగ్రత్తగా వ్యాఖ్యానాలు రాసుకున్నారు.
కీట్స్ తన వృత్తిపరమైన నోట్స్‌లో, ముఖ్యంగా తోటి విద్యార్థి నోట్స్‌లో, ఒకరకమైన పద్యాలను గీసుకోవడానికి ఇష్టపడేవారని, మరియు అతను కొన్నిసార్లు గంభీరమైన పద్యాలను తన సహచరులకు చూపించేవారని మిస్టర్ స్టీఫెన్స్ వివరిస్తారు.
చివరగా, జూలై 1815లో,
అతను అపోథెకరీస్ హాల్‌లో జరిగిన పరీక్షలో తన సన్నిహితులు ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ మార్కులతో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. మరియు 1816 మార్చిలో అతను గైస్ ఆసుపత్రిలో మిస్టర్ లూకాస్ ఆధ్వర్యంలో డ్రెస్సర్‌గా నియమించబడ్డాడు. ఆసుపత్రిలో కీట్స్ చదువు ఎంతవరకు నచ్చిందని కౌడెన్ క్లార్క్ ఒకసారి అడిగాడు. దానికి ఆ యువకుడు, తనకు అనాటమీ అంటే ఇష్టం లేదని బదులిచ్చాడు: “ఉదాహరణకు, మొన్న ఒకరోజు ఉపన్యాసం జరుగుతుండగా, గదిలోకి ఒక సూర్యకిరణం వచ్చింది, దానితో పాటు ఆ కిరణంలో తేలుతున్న ఒక పెద్ద జీవరాశి గుంపు వచ్చింది, నేను వాటితో పాటు ఓబెరాన్ మరియు అద్భుత లోకానికి వెళ్ళిపోయాను.”
కీట్స్ కవిత్వాన్ని చదివిన వారికి, అతను వృత్తి జీవితంలోకి అడుగుపెట్టినప్పటి నుండి, శస్త్రచికిత్స మరియు సాహిత్యం పట్ల అతనికి భిన్నమైన అభిరుచి ఉండేదని నమ్మడంలో ఎలాంటి ఇబ్బంది ఉండదు. ఎడ్మంటన్‌లో మిస్టర్ హామండ్‌తో ఉన్నప్పుడు, అతను క్లార్క్ కుటుంబంతో, ముఖ్యంగా చార్లెస్ కౌడెన్ క్లార్క్‌తో తన సంబంధాన్ని కొనసాగించాడు. అతను నిరంతరం పుస్తకాలు అరువు తీసుకునేవాడు; చివరకు, సుమారు 1812 ప్రారంభంలో, అతను స్పెన్సర్ రాసిన “ఫేరీ క్వీన్” పుస్తకాన్ని అడిగాడు. ఆ ప్రత్యేకమైన పుస్తకం అతని రంగానికి చెందినదని ఏమాత్రం తెలియని ఆ కుటుంబం ఆశ్చర్యానికి గురైంది. అయితే, దాని ప్రభావం చాలా స్పష్టంగా కనిపించింది. కౌడెన్ క్లార్క్‌తో స్పెన్సర్ గురించి చర్చించడానికి కీట్స్ వారానికి కనీసం ఒక్కసారైనా ఎన్‌ఫీల్డ్‌కు నడిచి వెళ్ళేవాడు. “వసంతకాలంలో పచ్చిక బయళ్లలోకి వదిలిన లేత గుర్రంలా, అతను ఆ రొమాన్స్ సన్నివేశాల గుండా దూసుకుపోయేవాడు,” అని క్లార్క్ అన్నాడు. వర్ణనలోని సున్నితమైన స్పర్శ,
చిత్రణ, లేదా “సముద్రాన్ని భుజాలపై మోస్తున్న తిమింగలం” వంటి శక్తివంతమైన విశేషణాలు,
అతని ముఖాన్ని ఆనంద పారవశ్యంతో వెలిగించేవి. అతని తీరిక సమయం అప్పటికే చదవడానికి, అనువాదానికి కేటాయించబడింది, అందులో ఏనీడ్ అనువాదాన్ని పూర్తి చేయడం కూడా ఉంది. సాహిత్య తృష్ణ ఇప్పుడు తీవ్రస్థాయికి చేరింది, మరియు అతను పద్యాలు చదవడంతో పాటు రాయడం కూడా ప్రారంభించాడు. త్వరలోనే శస్త్రచికిత్సకు, సాహిత్యానికి మధ్య సంఘర్షణ లేకుండా పోయింది—మిస్టర్ అబ్బే ఇష్టానికి విరుద్ధంగా, సాహిత్యం సంపూర్ణమైన, శాశ్వతమైన ఆధిపత్యాన్ని సాధించింది.
కవిత్వం చేపట్టాలనే ప్రత్యేక ఉద్దేశ్యంతోనే తాను శస్త్రచికిత్సను విడిచిపెట్టానని కీట్స్ ఎప్పుడూ ఖండించేవాడు: తన శస్త్రచికిత్సలలో ఏదైనా కీడు చేస్తానేమోనన్న భయమే తన ఉద్దేశ్యమని అతను వాదించాడు. అతని చివరి శస్త్రచికిత్స ఒక కణత ధమనిని తెరవడం; అతను అందులో పూర్తిగా విజయం సాధించాడు, కానీ ఆ విజయం అతనికి ఒక అద్భుతంలా కనిపించింది, అది మళ్ళీ పునరావృతం అవుతుందని ఊహించలేదు.
కీట్స్‌తో పాటు శస్త్రచికిత్స ప్రభావం క్షీణిస్తూ, చివరికి కనుమరుగవుతున్న సమయంలో—దాని పర్యవసానానికి కచ్చితమైన తేదీ నిర్దేశించబడలేదు, బహుశా నిర్దేశించడం కూడా సాధ్యం కాకపోవచ్చు—అతను, మొదట కౌడెన్ క్లార్క్‌తో ఉన్న సాన్నిహిత్యం ద్వారా, కొంతమంది మంచి సాహిత్య పరిచయస్తులను ఏర్పరుచుకుంటున్నాడు. కీట్స్ ప్రవేశం పొందిన ఆ సాహిత్య వర్గానికి జాన్ మరియు లీ హంట్ అనే సోదరులు కేంద్రబిందువుగా ఉండేవారు. జాన్ ‘ది ఎగ్జామినర్’ (The Examiner) పత్రికకు ప్రచురణకర్తగా, లీ సంపాదకుడిగా వ్యవహరించేవారు. ప్రిన్స్ రీజెంట్ (తరువాత జార్జ్ IV) పై అపవాదు వ్యాసం రాసినందుకు వీరిద్దరికీ అప్పట్లో జరిమానా విధించడంతో పాటు రెండేళ్ల జైలు శిక్ష కూడా పడింది; చట్టపరంగా అది అపవాదు (libel) కిందకే రావచ్చు, కానీ కచ్చితంగా అది ఏమాత్రం మృదువుగా లేని తీవ్రమైన విమర్శ. లీ హంట్ (1784లో జన్మించారు, అంటే కీట్స్ కంటే సుమారు పదకొండేళ్లు పెద్దవారు) మనందరికీ ఒక ఉల్లాసభరితమైన వ్యాసకర్తగా, కవిగా, సామాజిక మరియు రాజకీయ నైతికత విషయంలో ఉదారవాద దృక్పథం కలిగిన వ్యక్తిగా (ఖచ్చితమైన అర్థంలో రాజకీయ నాయకుడు కాకపోయినప్పటికీ) సుపరిచితులు; ఆయన ఒక ఆకర్షణీయమైన సహచరుడు మరియు నిరంతరం చమత్కారాలు, శ్లేషలతో (puns) అలరించే స్వభావం కలవారు. ఆయనకు మంచి సాహిత్యంపై సహజమైన మరియు విశ్లేషణాత్మకమైన అవగాహన ఉండేది; కానీ ఆయన శైలిలోనూ, ఆలోచనా విధానంలోనూ విచిత్రమైన పోకడలు, అసాధారణ అలవాట్లు ఎక్కువగా ఉండేవి. అందుకే, సాహిత్య రంగంలో అడుగుపెడుతున్న యువకుడికి—ఆదర్శప్రాయుడిగా లేదా మార్గదర్శకుడిగా—ఆయన పూర్తిగా సురక్షితమైన సహచరుడు కాకపోవచ్చు. లీ హంట్ కీట్స్‌ను మొదటిసారిగా 1816 వసంతకాలంలో కలుసుకున్నారు; సాధారణంగా భావించినట్లుగా హాంప్‌స్టెడ్‌లోని ఆయన నివాసంలో కాకుండా, ‘న్యూ రోడ్’లోని ‘8 యార్క్ బిల్డింగ్స్’ వద్ద ఈ కలయిక జరిగింది. కీట్స్ మరియు హేడన్ (Haydon) ల మొదటి సమావేశం 1816 నవంబర్‌లో హంట్ ఇంట్లోనే జరిగింది; 1786లో జన్మించిన హేడన్, ఉన్నత కళల పట్ల అంకితభావం మరియు ఆవేశం కలిగిన సమర్థకుడు, విశాల దృక్పథం మరియు పోరాట తత్వం ఉన్న వ్యక్తి. కళ పట్ల ఆయనకున్న గాఢమైన అనురాగం ఎంతలా ఉండేదంటే, ఆ కళా ప్రచారకుడిగా తన స్వప్రయోజనాలను కూడా ఆయన విస్మరించలేకపోయేవారు. ‘జెరూసలేంలో క్రీస్తు ప్రవేశం’ (Christ’s Entry into Jerusalem) అనే తన భారీ చిత్రంలో వర్డ్స్‌వర్త్ మరియు ఇతరులతో పాటు కీట్స్ ముఖచిత్రాన్ని కూడా ఆయన చిత్రించారు. మరొక పరిచయస్తుడు ప్రచురణకర్త అయిన మిస్టర్ చార్లెస్ ఒలియర్; ఆయన స్వయంగా పద్యాలు మరియు గద్య రచనలు చేసేవారు. 1817 వసంతకాలం ప్రారంభంలో ఓలియర్ సంస్థ కీట్స్ యొక్క మొదటి కవితా సంకలనానికి ప్రచురణకర్తలుగా మారింది, దాని గురించి మరికొంత సేపట్లో. హంట్స్, హేడన్ మరియు ఓలియర్‌ల కంటే ఇంకా ముందుగానే, కీట్స్‌కు తనకంటే ఒక సంవత్సరం చిన్నవాడైన జాన్ హామిల్టన్ రెనాల్డ్స్ తెలుసు. అతను కొంత పేరున్న కవి, ఇప్పుడు దాదాపు మర్చిపోయినవాడు; “ది గార్డెన్ ఆఫ్ ఫ్లోరెన్స్,” “ది ఫ్యాన్సీ,” మరియు “మిసెర్రిమస్” అనే గద్య కథ రచయిత; అతను క్రైస్ట్ హాస్పిటల్‌లోని రైటింగ్-మాస్టర్ కుమారుడు, మరియు కీట్స్ ఆ కుటుంబం మొత్తంతో సన్నిహితంగా మెలిగాడు, అయినప్పటికీ వారందరితో ఎల్లప్పుడూ సంతోషంగా ఉండేవాడు కాదు. ఆ సోదరీమణులలో ఒకరు థామస్ హుడ్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. రెనాల్డ్స్ ద్వారా కీట్స్, సుమారు 1794లో జన్మించిన మిస్టర్ బెంజమిన్ బెయిలీతో పరిచయం ఏర్పరచుకున్నాడు, అప్పుడు ఆక్స్ఫర్డ్లో చర్చి కోసం చదువుతున్న విద్యార్థి, తరువాత సిలోన్‌లోని కొలంబోకు ఆర్చ్‌డీకన్‌గా అయ్యాడు. 1789లో జన్మించిన, విమర్శకుడు మరియు చివరికి ‘ది ఎథీనియం’ సంపాదకుడైన చార్లెస్ వెంట్‌వర్త్ డిల్కే,
మరొక సన్నిహితుడు; మరియు కాలక్రమేణా కీట్స్, తనకంటే ఏడు సంవత్సరాలు చిన్నవాడైన, “జోసెఫ్ అండ్ హిస్ బ్రదరెన్” అనే నాటక కావ్యం మరియు “స్టోరీస్ ఆఫ్టర్ నేచర్” అనే గద్య రచన రచయిత అయిన చార్లెస్ వెల్స్‌ను తెలుసుకున్నాడు.
మనం ముందుకు సాగేకొద్దీ ఇతర స్నేహితుల గురించి ప్రస్తావించబడుతుంది.
కీట్స్ తన వృత్తి జీవితం ప్రారంభంలో ఆంగ్ల సాహిత్య జీవితమనే సౌధంలో ఏ ప్రత్యేకమైన స్థానంలో స్థిరపడ్డాడో సూచించడానికి ప్రస్తుతానికి నేను ఇంతే చెప్పాను.
అధ్యాయం II.
మనం ఇప్పుడు 1817వ సంవత్సరం, మే నెలకు చేరుకున్నాము. అప్పుడు కీట్స్ తన ఇరవై రెండవ ఏట ఉన్నాడు.
అతను అప్పుడు రాశాడు
బ్రౌన్‌తో కలిసి చేసిన ఈ పాదయాత్ర, లివర్‌పూల్ వద్ద కుటుంబ సభ్యులకు వీడ్కోలు పలికిన ఘట్టానికి కొనసాగింపుగా సాగింది. వ్యాపారానికి సంబంధించిన ఆడంబరమైన లొంగుబాట్లు, కృత్రిమమైన శ్రద్ధాసక్తుల పట్ల తనకు ఏమాత్రం ఆసక్తి లేదని గ్రహించిన జార్జ్ కీట్స్ (ఈ విషయంలో జాన్ కీట్స్ కూడా అతనితో ఏకీభవించాడు), అమెరికాకు వలస వెళ్లి, అక్కడ ఒక కొత్త ప్రాంతంలో కఠిన పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటూ జీవనోపాధిని, బహుశా సంపదను కూడా పొందాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఇందులో భాగంగా, అతను దివంగత నావికాదళ అధికారి కుమార్తె అయిన పదహారేళ్ల జార్జియానా అగస్టా వైలీని వివాహం చేసుకున్నాడు. “నింఫ్ ఆఫ్ ది డౌన్‌వర్డ్ స్మైల్” (Nymph of the downward smile) అనే సోనెట్ ఆమెను ఉద్దేశించి రాసినదే. కాబట్టి, జాన్ కీట్స్ మరియు బ్రౌన్, జార్జ్ మరియు అతని భార్యతో కలిసి లివర్‌పూల్ వరకు వెళ్లి వారికి వీడ్కోలు పలికారు. ఆ తర్వాత వారు ‘లేక్ కంట్రీ’ (సరస్సుల ప్రాంతం) వైపు పాదయాత్రను ప్రారంభించారు; ఇది బర్న్స్, బెల్‌ఫాస్ట్ మరియు వెస్ట్రన్ హైలాండ్స్ ప్రాంతాలకు సంబంధించిన భూభాగం. ఈ యాత్రకు బయలుదేరే ముందు, కీట్స్ ఆరోగ్యం రాత్రిపూట గాలికి గురికావడం ప్రమాదకరమనిపించేంత బలహీనంగా ఉండేది; కానీ ఈ యాత్రలో అతను దృఢమైన, ఆరోగ్యవంతమైన శరీరాకృతి కలిగిన వ్యక్తిలా వ్యవహరించాడు. రోజుకు సుమారు ఇరవై మైళ్లు, కొన్నిసార్లు అంతకంటే ఎక్కువ దూరం నడిచాడు. యాత్రకు సంబంధించిన అతని రికార్డులలో ఎక్కడా అనారోగ్యానికి సంబంధించిన బాధాకరమైన లేదా బలహీనమైన ఛాయలు కనిపించవు. అయితే, ఈ పరిస్థితి ఎక్కువ కాలం నిలవలేదు; ‘ఐల్ ఆఫ్ మల్’ (Isle of Mull) ప్రాంతం అతని శక్తికి మించిన సవాలుగా మారింది. జూలై 23న తన సోదరుడు టామ్‌కు రాసిన లేఖలో అతను ఆ యాత్రను ఇలా వర్ణించాడు: “ఆ ద్వీపం గుండా వెళ్ళే దారి – లేదా చెప్పాలంటే ఆ కాలిబాట – ఊహించలేనంత నిస్సారంగా, విచారకరంగా ఉంది; నిర్మానుష్యమైన పర్వతాల మధ్య, చిత్తడి నేలలు, రాళ్లు మరియు నదుల మీదుగా, ప్యాంటు పైకి మడుచుకుని, చేతిలో సాక్సులు పట్టుకుని నడవాల్సి వచ్చింది… మల్ ద్వీపం మీదుగా ముప్పై ఏడు మైళ్ల దూరం అత్యంత దుర్భరమైన నడక సాగించాము, ఆ తర్వాత అయోనా (Iona)కు వెళ్ళాము.” మరొక లేఖలో అతను ఇలా అన్నాడు: “చిత్తడి నేలలో మోకాళ్ల లోతు వరకు నడిచాను; గొంతు నొప్పి వచ్చింది; ఐకోల్మ్‌కిల్ (Icolmkill) మరియు స్టాఫా (Staffa)లను చూడటానికి వెళ్తున్నాను.” అప్పటి నుండి ఆ గొంతు నొప్పి ప్రస్తావన పదేపదే కనిపిస్తుంది. కొన్నిసార్లు అది తగ్గుముఖం పట్టేది లేదా దాదాపుగా నయమైనట్లు అనిపించేది;
మరికొన్నిసార్లు అది తిరగబెట్టి, ఎంతో కొంత అసౌకర్యాన్ని కలిగించేది.
బ్రౌన్ దీనిని “తీవ్రమైన జలుబు మరియు గొంతులో పుండు”గా పేర్కొన్నాడు. దీనికి సంబంధించిన తాజా
ప్రస్తావన డిసెంబర్ 1819లో కనిపిస్తుంది; ఇది ఆ యువ కవి ఆరోగ్యం పూర్తిగా,
ఆందోళనకరంగా క్షీణించడానికి కేవలం రెండు నెలల ముందు జరిగిన విషయం. స్కాట్లాండ్‌లో,
కాలినడకన సాగిన ఆ యాత్రలో ఎదురైన వాతావరణ పరిస్థితులు మరియు శారీరక శ్రమ కారణంగా,
ఆ గొంతు నొప్పిని అదుపులో ఉంచుకోవడం సాధ్యం కాలేదు; దాంతో, ఇన్వర్‌నెస్ (Inverness) వరకు వెళ్ళిన తర్వాత,
వైద్యుల సలహా మేరకు కీట్స్ అయిష్టంగానే తన యాత్రను మధ్యలోనే ఆపేసి,
బ్రౌన్‌కు వీడ్కోలు పలికి, క్రోమార్టీ (Cromarty) నుండి ఒక చిన్న నౌకలో బయలుదేరాడు.
తొమ్మిది రోజుల ప్రయాణం తర్వాత అతను లండన్ బ్రిడ్జికి చేరుకున్నాడు, మరియు ఆగస్టు 18న
మిసెస్ డిల్క్ (Mrs. Dilke) ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు; ఆమె అతనిని చూసి దిగ్భ్రాంతికి గురైంది.
“జాన్ కీట్స్,” అని ఆమె రాసింది, “నిన్న రాత్రి ఇక్కడికి వచ్చాడు, ఊహించలేనంతగా నల్లబడిపోయి,
చాలా అస్తవ్యస్తమైన రూపంలో ఉన్నాడు: చెప్పులు అరిగిపోయి ఉన్నాయి, జాకెట్ వెనుక భాగం చిరిగిపోయింది,
ఒక ఫర్ క్యాప్ (fur cap), పెద్ద శాలువా (plaid) మరియు తన సామాను సంచి (knapsack) ఉన్నాయి.
అతను ఎలా కనిపించాడో మాటల్లో చెప్పలేను.” కీట్స్ యొక్క స్కాట్లాండ్ మరియు ఐర్లాండ్ యాత్రకు సంబంధించిన
వివరాల గురించి ఇక్కడ ఇంకా చాలా చెప్పవచ్చు; కానీ అతని జీవితంలో జరిగిన సంఘటనలుగా
వాటికి అంత ప్రాముఖ్యత లేకపోవడం వల్ల, అతని లేఖల నుండి విస్తృతమైన ఉల్లేఖనాల రూపంలో మాత్రమే
వాటిని సంతృప్తికరంగా వివరించడం సాధ్యమవుతుంది; ఆ లేఖలు ఆసక్తికరంగా, వర్ణనాత్మకంగా ఉన్నప్పటికీ,
వాటిని పొందుపరచడానికి నాకు తగినంత స్థలం లేదు.
ఐరిష్ ప్రజల గురించి తనకు తెలిసిన కొద్దిపాటి విషయాలతో పోలిస్తే, మొత్తమ్మీద అతను స్కాటిష్ ప్రజలనే
ఎక్కువగా ఇష్టపడ్డాడు. కీట్స్ తన సొంత అనారోగ్య సమస్యల కారణంగా స్కాట్లాండ్ వదిలి వస్తున్న సమయంలోనే,
క్షయ వ్యాధి (consumption) ముదిరిన దశలో ఉన్న తన సోదరుడు టామ్ యొక్క
తీవ్రమైన అనారోగ్యం కారణంగా అతన్ని తిరిగి రమ్మని పిలుపు వచ్చింది; కానీ ఆ లేఖ
అతనికి సరైన సమయానికి చేరలేదని తెలుస్తోంది.
ఆ తర్వాతి మూడు నెలలు కీట్స్, టామ్‌తో కలిసి హాంప్‌స్టెడ్ (Hampstead) లోని తమ నివాసంలో గడిపాడు. ఆందోళన మరియు అనురాగం—హృదయపూర్వకమైన అనురాగం, తీవ్రమైన ఆందోళన—ఏవీ ఫలితాన్నివ్వలేదు. కేవలం ఇరవై ఏళ్ల వయసులో డిసెంబర్ ఆరంభంలో టామ్ మరణించాడు; ఆ నెల 7వ తేదీన అతనికి అంత్యక్రియలు జరిగాయి. “కింగ్ లియర్” నాటకంలోని “Poor Tom” (పాపం టామ్) అనే పదాల కింద, బ్రతికి ఉన్న అతని సోదరుడు గీత గీసి ఉంచాడు.
ఇప్పుడు జాన్ కీట్స్ ప్రపంచంలో ఒంటరివాడయ్యాడు. టామ్ చనిపోయాడు, జార్జ్ మరియు అతని భార్య అమెరికాలో ఉన్నారు, ఇక చిన్నారి సోదరి ఫానీ వాల్థమ్‌స్టోలోని మిస్టర్ మరియు మిసెస్ అబ్బేల ఇంట్లో శాశ్వత నివాసిగా ఉండిపోయింది. డిసెంబర్‌లో అతను హాంప్‌స్టెడ్‌లోని తన అద్దె గదిని వదిలి, మిస్టర్ బ్రౌన్‌తో కలిసి ‘వెంట్‌వర్త్ ప్లేస్’ (ప్రస్తుతం ‘లాన్ బ్యాంక్’ అని పిలువబడుతోంది)లో కాపురం పెట్టాడు; అక్కడ బ్రౌన్ ప్రధాన అద్దెదారుగా ఉండగా, కీట్స్ బ్రౌన్‌తో కలిసి అద్దె చెల్లించే నివాసిగా ఉండేవాడు. వెంట్‌వర్త్ ప్లేస్‌లో కేవలం రెండు ఇళ్లు మాత్రమే ఉండేవి. వాటిలో ఒకదానిలో బ్రౌన్ మరియు కీట్స్ నివసించగా, మరొకదానిలో డిల్క్ కుటుంబం ఉండేది. ఆ మొదటి ఇంట్లో—బ్రౌన్ మరియు కీట్స్ బయటకు వెళ్ళిన సమయాల్లో—మరియు ఆ తర్వాత రెండవ ఇంట్లో కూడా, ‘బ్రౌన్’ (Brawne) అనే పేరుగల ఒక సంపన్న కుటుంబం నివసించేది; అందులో తల్లి, ఒక కుమారుడు మరియు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉండేవారు. ‘లాన్ బ్యాంక్’ అనేది జాన్ స్ట్రీట్‌లో కుడివైపున, వెంట్‌వర్త్ హౌస్‌కు పక్కనే ఉన్న చివరికి ముందు ఉండే ఇల్లు; డాక్టర్ షార్పీ తన చివరి రోజుల్లో కొంతకాలం ఇక్కడ గడిపారు. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, కీట్స్ జ్ఞాపకాలతో శాశ్వతంగా ముడిపడి ఉన్న నివాసం ఇదే.
టామ్ తన అల్పాయుష్షులోని చివరి రోజులను గడుపుతున్న సమయంలోనే, కీట్స్ ఇద్దరు యువతులను పరిచయం చేసుకున్నాడు. వారిద్దరి గురించిన వివరణను అతను మనకు అందించాడు. వారిలో మొదటివారైన మిస్ జేన్ కాక్స్ గురించి అతను రాసిన తీరు, ఒక ప్రారంభ దశను సూచించేలా అనిపిస్తుంది…
“అశ్రద్ధగా, అస్తవ్యస్తంగా దుస్తులు ధరించిన యువకుడిలా” కనిపించారు—లీ హంట్ (Leigh Hunt)తో కలిసి కలుసుకున్నారు. కీట్స్‌తో కరచాలనం చేసిన తర్వాత, ఆయన పక్కనే ఉన్న హంట్‌తో “ఆ చేతిలో మృత్యువు ఉంది” అని అన్నారు. అంతటి ప్రారంభ దశలో గానీ, లేదా ఆ తర్వాత కొంత కాలం వరకు గానీ, కీట్స్ సన్నిహిత మిత్రులలో ఎవరూ కోల్‌రిడ్జ్ (Coleridge) వ్యక్తం చేసిన ఆ అశుభ సూచకమైన ముందస్తు ఊహను పంచుకున్నట్లు చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలూ లేవు.
1818 మార్చిలో కీట్స్ డెవాన్‌షైర్‌లోని టీన్‌మౌత్‌లో ఉన్న తన సోదరులతో కలిశాడు, మరియు ఏప్రిల్‌లో “ఎండిమియన్” (Endymion) ప్రచురితమైంది. జూన్‌లో, ఇకపై తరచుగా ప్రస్తావించబడే తన స్నేహితుడు చార్లెస్ ఆర్మిటేజ్ బ్రౌన్‌తో కలిసి అతను కొంత దూరం కాలినడకన యాత్రకు బయలుదేరాడు. సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి ఎలాంటివాడో తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి మనకు ఉంటుంది; కానీ అతను ఎలాంటివాడు *కాదో* తెలిసినా దాదాపు అదే అవగాహన కలుగుతుంది. 1819 ఏప్రిల్‌లో కీట్స్ బ్రౌన్ గురించి కొన్ని సరదా పద్యాలు రాశాడు; అవి ప్రధానంగా వ్యతిరేకార్థాలను సూచిస్తాయని భావిస్తారు. కాబట్టి, బ్రౌన్ యొక్క శారీరక మరియు నైతిక స్వరూపం ఆ పద్యాలలో వర్ణించిన దానికి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండేదని మనం ఊహించవచ్చు–
“అతను ఒక విచారవదనంతో కూడిన వ్యక్తిని కలవబోతున్నాడు,
నడుము సన్నగా, దట్టమైన జుట్టుతో ఉంటాడు,
విత్తనాలు నిండిన థిజిల్ (thistle) మొక్క గాలిలో తన తేలికపాటి
విత్తన గుత్తులను వదిలే ముందు ‘జెఫైర్’ (పశ్చిమ గాలి)తో
సంభాషించినట్లుగా అతని జుట్టు ఉంటుంది.
అతని గడ్డం ఇంకా మొలకెత్తలేదు;
క్షవరం చేసే బ్రష్ గానీ, రేజర్ గానీ అతని గడ్డాన్ని తాకలేదు;
చింతలు అతని ముఖంపై ఎలాంటి ముద్ర వేయలేదు,
పర్షియన్ మగ్గంపై తయారైన వస్త్రంలా అతను కొత్తగా, కాంతివంతంగా ఉన్నాడు.
“అతనికి వైన్ లేదా బీర్ (half-and-half) పట్ల ఆసక్తి లేదు,
చేపలు, మాంసం లేదా పక్షుల మాంసం పట్ల కూడా శ్రద్ధ లేదు,
సాస్‌లను తృణప్రాయంగా భావించాడు;
విందులో పంది తల (ఆహారం)ను అసహ్యించుకున్నాడు.
అశ్లీలమైన మాటలు మాట్లాడేవారితో కలిసి కూర్చోలేదు,
దుష్టుల సాంగత్యంలో గానీ, వ్యభిచారులతో గానీ గడపలేదు;
అతని ఆత్మ స్వచ్ఛమైన నీటి ప్రవాహాల కోసం
తపించేది, అడవి గాలియే అతని ఆహారం,
అప్పుడప్పుడు అరుదైన గిల్లీఫ్లవర్ (gillyflowers) పూలను ఆరగించేవాడు.
“నగరాల యాస అతనికి అస్సలు తెలియదు;
కంటి సైగతో (tipping the wink) సంకేతాలు ఇవ్వడం అతనికి అర్థం కాని విషయం.”
తర్వాతి మూడు నెలల పాటు కీట్స్ తన సోదరుడు టామ్‌తో కలిసి హాంప్‌స్టెడ్‌లోని తమ నివాసంలో గడిపాడు. ఆందోళన, ఆప్యాయత—అంటే గాఢమైన ఆప్యాయత మరియు తీవ్రమైన ఆందోళన—ఏవీ ఫలితాన్నివ్వలేదు. డిసెంబర్ ఆరంభంలో, కేవలం ఇరవై ఏళ్ల వయసులో టామ్ మరణించాడు; ఆ నెల 7వ తేదీన అతనికి అంత్యక్రియలు జరిగాయి. “కింగ్ లియర్” నాటకంలోని “Poor Tom” (పాపం టామ్) అనే పదాల కింద, బతికి ఉన్న సోదరుడు గీత గీసి ఉంచాడు.
ఇప్పుడు ఈ ప్రపంచంలో జాన్ కీట్స్ ఒంటరి అయ్యాడు. టామ్ చనిపోయాడు, జార్జ్ మరియు అతని భార్య అమెరికాలో ఉన్నారు, ఇక చిన్నారి సోదరి ఫానీ వాల్థమ్‌స్టోలోని మిస్టర్ మరియు మిసెస్ అబ్బేల ఇంట్లో శాశ్వత నివాసిగా ఉండిపోయింది. డిసెంబర్‌లో అతను హాంప్‌స్టెడ్‌లోని తన నివాసాన్ని వదిలి, మిస్టర్ బ్రౌన్‌తో కలిసి ‘వెంట్‌వర్త్ ప్లేస్’ (అప్పట్లో ఆ పేరుతో పిలిచేవారు, ఇప్పుడు ‘లాన్ బ్యాంక్’ అని పిలుస్తారు)లో కాపురం పెట్టాడు; అక్కడ బ్రౌన్ ప్రధాన అద్దెదారుగా ఉండగా, కీట్స్ బ్రౌన్‌తో కలిసి అద్దె చెల్లించే నివాసిగా ఉండేవాడు. వెంట్‌వర్త్ ప్లేస్‌లో కేవలం రెండు ఇళ్లు మాత్రమే ఉండేవి. వాటిలో ఒకదానిలో బ్రౌన్ మరియు కీట్స్ నివసించగా, మరొకదానిలో డిల్క్ కుటుంబం ఉండేది. ఆ మొదటి ఇంట్లో—బ్రౌన్ మరియు కీట్స్ బయటకు వెళ్ళిన సమయాల్లో—మరియు ఆ తర్వాత రెండవ ఇంట్లో కూడా, ‘బ్రౌన్’ (Brawne) అనే పేరుగల ఒక సంపన్న కుటుంబం నివసించేది; అందులో తల్లి, ఒక కుమారుడు మరియు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉండేవారు. ‘లాన్ బ్యాంక్’ అనేది జాన్ స్ట్రీట్‌లో ‘వెంట్‌వర్త్ హౌస్’ పక్కన, కుడివైపున చివర నుండి రెండవ ఇల్లు; డాక్టర్ షార్పీ తన చివరి రోజుల్లో కొంతకాలం ఇక్కడ గడిపారు. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, కీట్స్ జ్ఞాపకాలతో శాశ్వతంగా ముడిపడి ఉన్న నివాసం ఇదే.
టామ్ తన అల్పాయుష్షులోని చివరి రోజులను గడుపుతున్న సమయంలోనే, కీట్స్ ఇద్దరు యువతులను పరిచయం చేసుకున్నాడు. వారిద్దరి గురించిన వివరణను అతను మనకు అందించాడు. వారిలో మొదటి వ్యక్తి అయిన మిస్ జేన్ కాక్స్ గురించి అతను రాసిన తీరు, ఏదో గొప్ప ప్రేమాయణానికి నాందిలా అనిపిస్తుంది; కానీ అది అలా జరగలేదు; ఆమె త్వరగానే అతని జీవితం నుండి, అతని జ్ఞాపకాల నుండి కూడా కనుమరుగైపోయింది. రెండవ వ్యక్తి అయిన మిస్ ఫానీ బ్రాన్ పట్ల అతనికున్న భావన కేవలం ఒక సాధారణ ఇష్టం మాత్రమేనని, అది బహుశా స్పష్టమైన అయిష్టతగా మారవచ్చని అనిపించేలా అతని వర్ణన ఉంటుంది; కానీ ఆ భావన భ్రమ మాత్రమే. ఎందుకంటే, మొదటి నుంచే అతను మిస్ బ్రాన్ పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు, త్వరలోనే ఆమెతో గాఢమైన ప్రేమలో పడ్డాడు—అంతేకాదు, ఆ ప్రేమలో ఒక రకమైన ‘తపన’ (desperation) ప్రధాన భాగంగా ఉండేదని చెప్పాలి; ఆ తపన కాలక్రమేణా తీవ్రమైన నిరాశగా మారింది. ఇక్కడ నేను ఆ రెండు సందర్భాలకు సంబంధించిన అంశాలను ఉదహరిస్తున్నాను, ఎందుకంటే మన జీవిత చరిత్ర రచనలో అవి అత్యంత కీలకమైనవి: ఒకటి, స్త్రీల పట్ల కీట్స్కున్న భావోద్వేగాల పరిధిని మనకు తెలియజేస్తుంది; రెండవది, అతని జీవితంలోని చివరి రెండేళ్లలో అతన్ని పూర్తిగా ఆవహించిన అత్యంత తీవ్రమైన అనుభూతిని పరిచయం చేస్తుంది. అక్టోబర్ 29, 1818న, అతను అమెరికాలో ఉన్న తన సోదరుడు జార్జ్ మరియు అతని భార్యకు ఈ క్రింది విధంగా వ్రాశాడు:–
“మిస్సెస్ రెనాల్డ్స్ నా పట్ల చాలా దయగా ఉన్నారు…. నేను తిరిగి వచ్చినప్పుడు,
నేను మొదటిసారి వెళ్ళిన రోజు [బహుశా ఇది సెప్టెంబర్ 20వ తేదీ ప్రాంతంలో అయి ఉంటుంది],
వారు తమ బంధువు అయిన మిస్ కాక్స్ గురించి ఒకరకమైన సందడిలో ఉన్నారు.
ఆమె తన తాతగారితో తీవ్రంగా గొడవపడటంతో, శ్రీమతి రెనాల్డ్స్ ఆమెను తన ఇంట్లో ఆశ్రయం పొందమని ఆహ్వానించారు.
ఆమె ఒక తూర్పు ఇండియన్, మరియు తన తాతగారికి వారసురాలు కావాలి….
నేను విన్నదాని ప్రకారం,
ఆమెలో నిజమైన లోపాలు లేకపోలేదు; కానీ
తక్కువ స్థాయి స్త్రీలు ఆమెను ద్వేషించేలా చేసే ఇతర లోపాలు కూడా ఆమెలో ఉన్నాయి.
ఆమె క్లియోపాత్రా కాదు,
కానీ కనీసం చార్మియన్ లాంటిది;
ఆమెకు గొప్ప ప్రాచ్యపు రూపం ఉంది;
ఆమెకు చక్కని కళ్ళు, చక్కని నడవడిక ఉన్నాయి.
ఆమె గదిలోకి వచ్చినప్పుడు,
ఒక ఆడ చిరుతపులి అందం లాంటి ముద్ర వేస్తుంది.
ఆమె చాలా సున్నితంగా, తన గురించి తాను ఎక్కువగా ఆలోచించేదిగా ఉంటుంది. తనను పలకరించే ఏ పురుషుడినైనా ఆమె స్వయంగా తిరస్కరిస్తుంది; అలవాటుగా ఆమె అందులో ప్రత్యేకంగా ఏమీ లేదని అనుకుంటుంది. అటువంటి స్త్రీతో నేను ఎప్పుడూ మరింత సౌకర్యంగా ఉంటాను; నా ముందున్న ఆమె రూపం నాకు ఎల్లప్పుడూ ఒక జీవాన్ని, చైతన్యాన్ని ఇస్తుంది, అది నేను అంతకంటే తక్కువ స్థాయి దేనితోనూ పొందలేను. అటువంటి సమయాల్లో నేను ఇబ్బంది పడటానికి లేదా వణకడానికి వీలులేనంతగా ఆమెను ఆరాధించడంలో నిమగ్నమై ఉంటాను; నేను నన్ను పూర్తిగా మరచిపోతాను, ఎందుకంటే నేను ఆమెలోనే జీవిస్తాను. ఈపాటికి నేను ఆమెతో ప్రేమలో ఉన్నానని మీరు అనుకుంటారు; కాబట్టి, నేను ముందుకు వెళ్ళే ముందు, నేను ప్రేమలో లేనని మీకు చెబుతాను. మొజార్ట్ సంగీతంలా ఆమె ఒక రాత్రి నన్ను నిద్రపోనివ్వలేదు. నేను ఈ విషయాన్ని ఒక కాలక్షేపం మరియు వినోదంగా చెబుతాను, ఒక రాణితో సంభాషణ కంటే లోతైన అనుభూతిని నేను పొందలేను, ఆమె పెదవుల నుండి వచ్చే అవును మరియు కాదు అనే మాటలే నాకు ఒక విందు. నేను నా జేబులో చంద్రుడిని ఇంటికి తీసుకెళ్లాలని ఏడవను, ఆమెను వదిలి వెళ్ళడానికి బాధపడను. నేను ఆమెను ఇష్టపడతాను, మరియు ఆమె… ఎందుకంటే మనకు ఎటువంటి ప్రత్యేకమైన ‘అనుభూతులు’ కలగవు; మన ఉనికి సహజసిద్ధమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇంతలో నేను ఆమెతో చాలా మాట్లాడి ఉంటానని మీరు అనుకోవచ్చు. కానీ అటువంటిదేమీ జరగలేదు; ఎందుకంటే రెనాల్డ్స్ సోదరీమణులు నిరంతరం గమనిస్తూనే ఉంటారు. నేను ఆమె వైపు రెప్పవాల్చకుండా చూడకపోవడంతో, నాకు ఆమె పట్ల ఆసక్తి లేదని వారు భావిస్తారు; పైగా ఆమెను ‘ఫ్లర్ట్’ (పురుషులను ఆకర్షించే స్వభావం కలది) అని నా దగ్గర అంటారు—ఎంతటి అజ్ఞానం అది! ఆమె గదిలో నడిచే తీరు పురుషులను అయస్కాంత శక్తితో ఆకర్షించేలా ఉంటుంది; దీన్నే వారు ‘ఫ్లర్టింగ్’ అంటున్నారు! వారికి వాస్తవాలు తెలియవు; అసలు స్త్రీ అంటే ఏమిటో వారికి తెలియదు. అయితే, చార్మియన్ లేదా క్లియోపాత్రాకు ఉన్నట్టే ఆమెకు కూడా కొన్ని లోపాలు ఉండవచ్చని నేను భావిస్తాను. అయినప్పటికీ, లౌకిక దృక్పథంతో చూస్తే ఆమె ఒక అద్భుతమైన వ్యక్తిత్వం కలది; ఎందుకంటే విషయాలను అంచనా వేయడంలో మనకు రెండు భిన్నమైన మానసిక ధోరణులు ఉంటాయి: ఒకటి—లౌకిక, నాటకీయ మరియు హావభావ ప్రధానమైనది; మరొకటి—అలౌకికమైనది
బహుశా, మీకు నాకు పాత్రల గురించి వివరించడం ఇష్టం కాబట్టి,
మీకు అట్లాంటిక్ అవతల నుండి కూడా ఒక చిన్న అపవాదుల విందు నచ్చవచ్చేమో.
నేను మీకు మిస్ బ్రాన్‌ను పరిచయం చేయనా?
ఆమె దాదాపు నా ఎత్తులోనే ఉంటుంది,
పొడవైన ముఖ కవళికల శైలి చాలా బాగుంటుంది.
ఆమెలోని ప్రతి లక్షణంలోనూ భావోద్వేగం లోపిస్తుంది.
ఆమె తన జుట్టును
బాగా కనిపించేలా చేసుకోగలుగుతుంది;
ఆమె ముక్కు రంధ్రాలు చాలా సన్నగా ఉంటాయి, కానీ కొంచెం నొప్పిగా ఉంటాయి;
ఆమె నోరు బాగోదు, కానీ బాగుంటుంది;
ఆమె నిండు ముఖం కన్నా ఆమె పక్క ముఖం బాగుంటుంది,
నిజానికి ఆ ముఖం ‘నిండుగా’ ఉండదు, కానీ పాలిపోయి, సన్నగా, ఎముకలు ఏమాత్రం కనపడకుండా ఉంటుంది;
ఆమె ఆకారం చాలా సుందరంగా ఉంటుంది, అలాగే ఆమె
కదలికలు కూడా;
ఆమె చేతులు బాగుంటాయి, అరచేతులు కాస్త బాగోవు,
పాదాలు
ఫర్వాలేదు.
ఆమెకు పదిహేడేళ్ళు లేవు [కీట్స్ నిజంగా ‘పదిహేడేళ్ళు
లేవు’ అని రాసి ఉంటే, ఇక్కడ పొరబడ్డాడు; ‘పంతొమ్మిదేళ్ళు
లేవు’ అని రాసి ఉంటే
సరిపోయేది, ఎందుకంటే ఆమె ఆగష్టు 9, 1800న జన్మించింది.]
కానీ ఆమె అమాయకురాలు,
ఆమె ప్రవర్తన వికారంగా ఉంటుంది, అన్ని దిక్కులకూ ఎగిరిపోతుంది;
జనాలను పిలుస్తుంది అలాంటి పేర్ల వల్ల, ఈ మధ్య నేను ‘మింక్స్’ అనే పదాన్ని వాడవలసి వచ్చింది.
ఇది ఆమెలో పుట్టుకతో వచ్చిన దుర్గుణం వల్ల కాదని, కానీ హుందాగా ప్రవర్తించాలనే ఆమెకున్న ఇష్టం వల్ల అని నేను అనుకుంటున్నాను.
అయితే, నాకు అలాంటి హుందాతనంతో విసుగు వచ్చింది, ఇకపై దాన్ని సహించను.
ఈ మధ్య ఆమెను కలవడానికి ఒక స్నేహితురాలు వచ్చింది. మీకు అలాంటి వాళ్ళు చాలామంది తెలిసే ఉంటారు.
ఆమె సంగీతం వాయిస్తుంది, కానీ తన వేళ్ళతో కీబోర్డును తాకిన అనుభూతి తప్ప మరే భావమూ లేకుండా.
ఆమె ఎలాంటి ప్రత్యేకత లేని ఒక పక్కా మిస్, ఎలాంటి అలవాటైన వ్యక్తిత్వం లేనిది.
మేము ఆమెను ద్వేషించాము [“మేము” అంటే బహుశా కీట్స్, బ్రౌన్, మరియు డిల్క్స్ అయి ఉంటారు],
ఆమెను పొగపెట్టాము, వేధించాము, మరియు ఆమెను తరిమివేశామని నేను అనుకుంటున్నాను.
మిస్ బ్రాన్ ఆమెను ఫ్యాషన్‌కు ఒక ఆదర్శంగా భావిస్తుంది, మరియు ప్రపంచంలో తాను వ్యక్తి మార్చుకోవాలనుకునే ఏకైక మహిళ ఆమె మాత్రమే అని అంటుంది. ఎంత మూర్ఖురాలు!
ఆమె ఒక గులాబీ కన్నా ఒక డాండెలైన్ పువ్వు ఎంత గొప్పదో అంత గొప్పది.”
కీట్స్ ఈ మాటలు రాసే సమయానికి, మిస్ బ్రాన్‌ను కలిసి సుమారు రెండు నెలలు అయ్యింది; ఆమెను అతను మొదట అక్టోబర్ లేదా నవంబర్ నెలల్లో ‘డిల్క్’ (Dilke) కుటుంబం వారి ఇంట్లో చూశాడు. ఆ సమయంలో అతను ప్రేమలో పడటానికి సిద్ధంగా ఉన్న మానసిక స్థితిలో ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. అతని హృదయంలోని శూన్యాన్ని పూరించడానికి ఒక స్త్రీ అవసరమైంది. ఆ స్త్రీ సెప్టెంబర్‌లో అతను కలిసిన మిస్ కాక్స్ అయి ఉండవచ్చు. కానీ చివరకు జరిగింది వేరు; ఆమె కాకుండా, అక్టోబర్ లేదా నవంబర్‌లో అతను కలిసిన మిస్ బ్రాన్ ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. ఫానీ బ్రాన్ స్వతంత్ర ఆర్థిక వనరులు కలిగిన ఒక పెద్దమనిషి పెద్ద కుమార్తె; ఆమె చిన్న వయసులో ఉన్నప్పుడే తండ్రి మరణించారు. ఆయన తన భార్యతో పాటు మరో కుమార్తెను, ఒక కుమారుడిని వదిలి వెళ్లారు. ఇంతకుముందే చెప్పినట్లుగా, ఆ కుటుంబం మొత్తం హాంప్‌స్టెడ్‌లోని ‘వెంట్‌వర్త్-ప్లేస్’లో డిల్క్ కుటుంబం నివసించిన ఇంట్లోనే కొన్నిసార్లు, లేదా బ్రౌన్ మరియు కీట్స్ నివసించనప్పుడు పక్కనే ఉన్న ఇంట్లో మరికొన్నిసార్లు నివసించేవారు. మిస్ బ్రాన్ గురించి మిస్టర్ ఫోర్మన్ ఇలా పేర్కొన్నారు: “ఆమెకు సహజమైన ఆత్మగౌరవం మరియు ఉల్లాసభరితమైన స్వభావం ఉండేవి; తనలో నిజంగా ఉన్న ఆందోళనను దాచిపెట్టి, పైకి ఉత్సాహంగా, నిర్లిప్తంగా కనిపించే సామర్థ్యం ఆమెకు ఉండేది. కానీ, కీట్స్ పట్ల ఆమెకు ఉన్న అనురాగం నిజమైనదేనన్న విషయంలో ఆమెను వ్యక్తిగతంగా తెలిసిన వారికి ఎలాంటి సందేహం లేదు.”[5] ఒకవేళ అలా అయితే—లేదా నిజంగా అలా ఉన్నా లేకపోయినా—కీట్స్ మరణం తర్వాత ఆమె అతని గురించి “నా ప్రేమలో పడిన ఆ మూర్ఖపు యువ కవి” అని మాట్లాడటం విచారకరం. కీట్స్ ఒక కవి మరియు యువ కవి అనేది అక్షరాలా నిజం; కానీ అతను ఒక మూర్ఖుడనే భావన ఎంత పెద్ద అపోహో అనేది అతని మరణానికి ముందే, ముఖ్యంగా మరణించిన వెంటనే చాలా మందికి అర్థమైంది; కాబట్టి అతని కాబోయే భార్యకు కూడా ఆ విషయం తెలిసి ఉండాల్సింది. మిస్ బ్రాన్‌కు సంబంధించిన ఒకే ఒక్క చిత్రం (పోర్ట్రెయిట్) నాకు తెలుసు; ఇది ఎడౌర్ట్ (Edouart) రూపొందించిన ఒక సిల్హౌట్ (నీడ చిత్రం); ఇది మిస్టర్ ఫోర్‌మాన్ ప్రచురించిన రెండు పుస్తకాలలో ముద్రించబడింది. ఒక వ్యక్తి అందంగా ఉన్నాడా లేదా అని అంచనా వేయడానికి, సిల్హౌట్ అనేది అత్యంత తక్కువ సమాచారాన్నిచ్చే చిత్రణ రూపాలలో ఒకటి. ఈ చిత్రంలో దట్టమైన జుట్టు, ఎత్తైన మరియు కొంచెం వెనుకకు వాలినట్లుండే నుదురు, పొడవైన మరియు స్పష్టమైన గద్ద ముక్కు (aquiline nose), చిన్నపాటి నోరు మరియు గడ్డం, బాగా రూపుదిద్దుకున్న మెడ, అలాగే తల పరిమాణంతో పోలిస్తే కొంచెం చిన్నగా అనిపించే శరీరాకృతి కనిపిస్తాయి. ఈ ముఖం కళాకారుడి దృష్టిలో గానీ, కవి దృష్టిలో గానీ ఎప్పుడూ అందమైనదిగా పరిగణించబడే రకానికి చెందినది కాదు; నిజానికి, అందం విషయంలో మిస్ బ్రాన్ గురించి కీట్స్ చేసిన వర్ణన (నేను ఇప్పుడే ప్రస్తావించినది) పరిమితులతో కూడినదిగా, ఉత్సాహం లేనిదిగా మరియు విమర్శనాత్మకంగా ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, మిస్ బ్రాన్‌కు అతను రాసిన ప్రేమలేఖలు—వాటిలో చాలా వరకు భద్రపరచబడి ప్రచురించబడ్డాయి—ఆమె అందం గురించి చాలా బలంగా చెబుతాయి. “నిన్ను తెలుసుకున్న మొదటి వారంలోనే నేను నీకు దాసుడినని రాసుకున్నాను”; “నీపై నాకు కలిగిన ప్రేమకు అందం తప్ప మరే ఇతర ఆరంభాన్ని నేను ఊహించలేను”; “నీ అందం పట్ల కలిగే పరవశంతో కూడిన ఆరాధనను మాత్రమే నేను నీకు అందించగలను.” కీట్స్ కనీసం ఏప్రిల్ 1819 నాటికి—బహుశా ఫిబ్రవరి నాటికే—మిస్ బ్రాన్ ప్రేమికుడిగా బహిరంగంగా మారినట్లు అనిపిస్తుంది; జూలై 1819లో ఆమెకు రాసిన తన మొదటి ప్రచురిత లేఖ సమయానికి, వారు ఖచ్చితంగా నిశ్చితార్థం చేసుకుని ఉండాలి లేదా వివాహానికి దాదాపు సిద్ధమై ఉండాలి. ఇది మిసెస్ బ్రాన్‌కు ఇష్టం లేదు. వారు చాలా కాలం పాటు నిశ్చితార్థం కొనసాగించాలని అనుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది—అయితే కవికి ఇందులో ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు; ఎందుకంటే అతను ఇరవై మూడు ఏళ్ల యువకుడు, ఆర్థిక వనరులు తక్కువ, స్థిరమైన వృత్తి లేదు, మరియు విమర్శకుల ఉన్నత వర్గాలచే ఎగతాళి చేయబడే కవిత్వాన్ని రాయడం తప్ప వేరే పని ఏదీ లేదు.
షెల్లీకి అందిన ఒక లేఖలో కల్నల్ ఫించ్ ప్రస్తావించిన విషయం బహుశా జార్జ్ కీట్స్‌ను ఉద్దేశించిందే అయి ఉండాలి (అయితే అది పూర్తిగా అతనికి మాత్రమే పరిమితం కాకపోవచ్చు); అందులో జాన్ పట్ల “అత్యంత నీచంగా…”
CHAPTER III.
అన్ని ముఖ్యమైన విషయాలలో, ఈ సంక్షిప్త “కీట్స్ జీవిత చరిత్ర” (Life of Keats) తన గురించి తానే చెప్పుకునేలా వదిలేస్తున్నాను. అయితే, నేను ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించాల్సిన ఒక విషయం ఉంది. 1886 వేసవిలో, ప్రస్తుత పుస్తక శ్రేణి కోసం కీట్స్ జీవిత చరిత్రను రాసే బాధ్యతను స్వీకరించమని నన్ను ఆహ్వానించారు, దానికి నేను అంగీకరించాను. కొంతకాలం తర్వాత, మిస్టర్ సిడ్నీ కోల్విన్ చాలా కాలం క్రితమే వేరొక శ్రేణి కోసం ప్రారంభించిన కీట్స్ జీవిత చరిత్ర త్వరలో ప్రచురితం కానుందని బహిరంగంగా ప్రకటించారు. నేను నా సమాచారాన్ని సమీక్షించుకుని, 1887 మార్చిలో పుస్తక రచనను ప్రారంభించి, జూన్ 3 నాటికి పూర్తి చేసి, సంపాదకుడికి అప్పగించాను. జూన్ 10న మిస్టర్ కోల్విన్ పుస్తకం విడుదలైంది. నేను వెంటనే దానిని చదివి, దానిలోని గుణగణాలను మెచ్చుకున్నాను; అంతేకాక, ఆ కవి గురించి ఆ తర్వాత రాసే ఏ జీవిత చరిత్రకారుడూ విస్మరించలేని కొన్ని కొత్త వివరాలు అందులో ఉన్నాయని గుర్తించాను. అందువల్ల, నేను నా ముసాయిదాను (MS) తిరిగి తీసుకుని, నా ఇతివృత్తాన్ని యథార్థంగా చిత్రించడానికి నిజంగా అవసరమైన కొత్త సమాచారాన్ని అక్కడక్కడా చేర్చాను. మిస్టర్ కోల్విన్‌కు మరియు నాకు న్యాయం చేకూర్చేలా, ఆయన పుస్తకంలోని వాస్తవాలలో అత్యధిక భాగాన్ని కాకుండా, అత్యల్ప భాగాన్ని మాత్రమే నేను స్వీకరించాను; అలాగే అభిప్రాయాలు మరియు విమర్శలకు సంబంధించిన విషయాలలో నా ముసాయిదాను ఉన్నది ఉన్నట్లుగానే ఉంచాను. దీనివల్ల పాఠకులకు ఒక విషయం అర్థమవుతుంది: ప్రణాళిక, నిర్మాణం, రచన మరియు విశ్లేషణ పరంగా ఈ “కీట్స్ జీవిత చరిత్ర” మిస్టర్ కోల్విన్ పుస్తకం నుండి పూర్తిగా స్వతంత్రమైనది; అయినప్పటికీ, నా సమాచార వనరులలో ఒకటిగా—అదీగాక అత్యంత తాజాది మరియు ఆ పరిధిలో అత్యంత సమగ్రమైనదిగా—మిస్టర్ కోల్విన్ పుస్తకాన్ని సంప్రదించే అవకాశం నాకు లభించింది.
సశేషం
మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -3-10-26-ఉయ్యూరు
