ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.4 వ భాగం.12.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.4 వ భాగం.12.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘు వంశ మహా కావ్యం.4 వ భాగం.12.8.26

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం.ఉత్త

ర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానంది నీ వ్యాఖ్య .266 వ భాగం.12.8.26.

900 గ్రామాల్లో పంచాయతీ భవనాల వేదికగా ఆడపిల్లల జననాన్ని ఘనంగా జరుపుకునెట్లు ఘనత సాధించిన ఉత్తరప్రదేశ్ త్రివేణి గ్రామానికి చెందిన-మహిళ డాక్టర్ ఈభా పటేల్

ఒక మహిళ చొరవతో 900 గ్రామాల్లో పంచాయతీ భవనాల వేదికగా ఆడపిల్లల జననాన్ని ఘనంగా జరుపుకుంటున్నారు. గతంలో భారతీయ గ్రామాల్లో ఆడపిల్ల పుడితే తల్లుల పట్ల జాలి చూపే పరిస్థితి ఉండేది. అయితే, ‘ఘర్ ఆయీ నన్హీ పరి’ (Ghar Ayee Nanhi Pari) కార్యక్రమం ద్వారా డాక్టర్ ఎభా పటేల్ ఆ పరిస్థితిని మార్చివేశారు; 2019 నుండి ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు గుజరాత్‌లోని 900 గ్రామాల్లో 9,000 మందికి పైగా ఆడపిల్లల జననాన్ని ఆమె ఘనంగా జరుపుతున్నారు.

“నా కూతురు పుట్టినప్పుడు, ఎవరూ నన్ను అభినందించలేదు సరే కదా, పైగా నా పట్ల జాలి చూపించారు. కొందరైతే, కొడుకు కోసం మళ్లీ ఎప్పుడు ప్రయత్నిస్తావని కూడా అడిగారు. నా బిడ్డ నాకు సర్వస్వమైనప్పటికీ, ఆమె రాక ఇతరులలో ఎందుకు సంతోషాన్ని కలిగించలేకపోయిందా అని ఆలోచిస్తూ ఆమెను దగ్గరకు తీసుకున్న ఆ క్షణాలు నాకు ఇప్పటికీ గుర్తున్నాయి,” అని ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని బందా జిల్లా, త్రివేణి గ్రామానికి చెందిన మాల్తీ దీక్షిత్ గుర్తుచేసుకున్నారు.

మా గ్రామంలో ఆడపిల్ల పుడితే ఎలాంటి సంబరాలు ఉండేవి కావు. ఆమె భవిష్యత్తు, వివాహం మరియు అయ్యే ఖర్చుల గురించి ఆందోళన ఉండేది. ఒకప్పుడు నాకూ అలాంటి భయాలే ఉండేవి. కూతురు పుట్టడం అనేది సంతోషాన్ని తీసుకురావడానికి బదులు, ఎన్నో ప్రశ్నలను మోసుకొచ్చినట్లుగా అనిపించేది,” అని గుజరాత్‌లోని మెహసానా జిల్లా కర్షన్‌పూర్ గ్రామానికి చెందిన సర్పంచ్ గోమతీబెన్ హార్దిక్ కుమార్ ఠక్కర్ పేర్కొన్నారు.

చాలా కాలం పాటు, అనేక గ్రామీణ కుటుంబాలలో ఆడపిల్ల పుట్టుక ఒక రకమైన నిశ్శబ్ద భారంగా ఉండేది. ఆ భావన వారి సంకోచంతో కూడిన చిరునవ్వులలోనూ, వివాహం మరియు తదితర ఖర్చుల గురించిన చర్చలలోనూ, అలాగే ఆనందానికి ముందే ఆందోళనలు మొదలవుతాయన్న భావనలోనూ కనిపించేది.

ఉత్తరప్రదేశ్  గుజరాత్‌లోని వందలాది గ్రామాల్లో ఇప్పుడు ఆ దృక్పథం మారుతోంది. ఈ మార్పు వెనుక ఖదేపూర్‌కు చెందిన 38 ఏళ్ల డాక్టర్ ఎభా పటేల్ కృషి ఉంది; ఆమె చేపట్టిన ‘ఘర్ ఆయీ నన్హీ పరి’ (ఇంటికి వచ్చిన చిన్న దేవత) అనే కార్యక్రమం 2019లో మొదలై, 2021 జూలైలో అధికారికంగా నమోదైంది. అప్పటి నుండి ఈ కార్యక్రమం 9,000 మందికి పైగా ఆడపిల్లల జననాన్ని ఘనంగా జరుపుతూ, తమ ఆడపిల్లలను గర్వంతో ఆహ్వానించేలా కుటుంబాలను ప్రోత్సహిస్తోంది.

ఆమె ఎప్పుడూ అనుమతి కోసం వేచి ఉండలేదు.

ఖాదేపూర్‌లో పెరుగుతున్నప్పుడు, ఎభా అబ్బాయిలకు, అమ్మాయిలకు మధ్య ఉన్న సూక్ష్మమైన అసమానతలను గమనించింది. కొన్ని స్వేచ్ఛలు ఆశించబడేవి, ఎంపికలు పరిమితంగా ఉండేవి, మరియు ఆంక్షలు అరుదుగా మాటల్లో చెప్పబడినప్పటికీ, అవి లోతుగా అనుభూతి చెందేవి.

“మాకు ఎవరూ చెప్పకపోయినా కొన్ని విషయాలు మాకు సహజంగానే అర్థమయ్యేవి. మేము ఎక్కడికి వెళ్లగలం, ఏమి చదవగలం, ఏమవ్వగలం, వీటన్నింటికీ అమ్మాయిలకు పరిమితులు ఉన్నట్లు అనిపించేది,” అని ఆమె ‘ది బెటర్ ఇండియా’తో అన్నారు.

రెండవ కుమార్తెగా, ఆమె ఈ అంచనాలను తీవ్రంగా అనుభవించారు మరియు అబ్బాయిలను ఎంత భిన్నంగా చూస్తారో గమనించారు. ఆమె అమ్మమ్మ గుర్తింపు ఆశించకుండా, ఒక లక్ష్యంతో, వినయంతో గ్రామంలో తిరుగుతూ, వింటూ, మార్గనిర్దేశం చేస్తూ, పనిచేసేవారు.

“మంచి పని చేయడానికి ఆమె ఎప్పుడూ అనుమతి కోసం వేచి ఉండేవారు కాదు. ఆమె దాన్ని చేసేసేవారు, మరియు ఆమె ఉద్దేశాలు నిజమైనవని ప్రజలకు తెలుసు కాబట్టి వారు ఆమెను విశ్వసించారు,” అని ఎభా అంటారు. “ఆ సేవాభావం మరియు నిజాయితీ నాలో నిలిచిపోయి, ఈ రోజు నేను ప్రతి విషయాన్ని చూసే విధానాన్ని తీర్చిదిద్దాయి.”

తన గ్రామానికి మొదటి మహిళా ఇంజనీర్‌గా అవతరించడం

ఆమె గ్రామంలోని చాలా మంది అమ్మాయిలు ఊహించదగిన మార్గాల్లో నడిపించబడినప్పటికీ, ఎభా కంప్యూటర్ సైన్స్ ఇంజనీరింగ్‌ను ఎంచుకున్నారు, ఇది ఆమె ప్రాంతంలోని మహిళలకు అసాధారణమైనది. 2010లో, ఆమె గ్రామానికి మొదటి మహిళా ఇంజనీర్ అయ్యారు.

“నేను ఈ రంగాన్ని ఎందుకు ఎంచుకున్నాను, ఎందుకు ఇంత ఎక్కువగా చదివాను అని ఎప్పుడూ ప్రశ్నలు ఎదురయ్యేవి. కానీ నేను ఆ అడుగు వేయకపోతే, నా తర్వాత వచ్చే అమ్మాయిల జీవితాల్లో ఎలాంటి మార్పు రాదని నాకు అనిపించింది,” అని ఆమె అంటారు.

ఆ తర్వాత ఆమె ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్‌లో పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశారు. ఆరోగ్యం, వ్యవసాయ రంగాలలోని అనువర్తనాలు, గ్రామీణ మహిళలు మరియు పిల్లల జీవితాలను మెరుగుపరిచే ఆచరణాత్మక పరిష్కారాలపై ఆమె దృష్టి సారించారు.

“మీరు ఒక గ్రామం నుండి వచ్చినప్పుడు, కేవలం మీ కోసమే చదువుకోరు. మీ అనుభవాలను మీతో పాటు తీసుకువెళతారు. నేను నేర్చుకున్న వాటిని క్షేత్రస్థాయిలో స్పష్టమైన మార్పు తీసుకురావడానికి ఎలా ఉపయోగించవచ్చో అర్థం చేసుకోవాలనుకున్నాను,” అని ఆమె వివరిస్తారు.

ఆమె వృత్తిరీత్యా ‘ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా’ మరియు ‘జీ న్యూస్’ వంటి సంస్థలలో పనిచేశారు. ఆమె ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ మరియు నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ అండ్ ఫ్యామిలీ వెల్ఫేర్‌తో కలిసి పనిచేశారు. అలాగే ఆరోగ్య సేతు, డిజిలాకర్, ఉమాంగ్ మరియు మదర్ అండ్ చైల్డ్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్ వంటి కార్యక్రమాలలో పాలుపంచుకున్నారు.

అయినప్పటికీ, ఇంటి నుండి ఒక జ్ఞాపకం ఆమెను నిరంతరం వేధిస్తూనే ఉంది. ఆమెతో పాటు పెరిగిన చాలా మంది అమ్మాయిలకు చాలా చిన్న వయసులోనే పెళ్లిళ్లు జరిగాయి. ఎభా గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసేసరికి, వారి పిల్లలలో కొందరికి అప్పటికే మాట్లాడే వయసు వచ్చేసింది.

“వారు నన్ను ‘మౌసి’ అని పిలవడం మొదలుపెట్టారు, నాకు ఒక రకమైన వింత ఇబ్బందిగా అనిపించింది. మేమంతా ఒకే వయసు వాళ్ళం, ఒకే చోట నుండి మొదలుపెట్టాం, కానీ మా జీవితాలు పూర్తిగా వేర్వేరు మార్గాల్లో సాగాయి,” అని ఆమె గుర్తుచేసుకున్నారు. “వారికి అవకాశాలు ఎందుకంత త్వరగా ముగిసిపోయాయి? దీన్ని ఎందుకు సాధారణంగా పరిగణిస్తున్నారు?” అని నన్ను నేను ప్రశ్నించుకుంటూ ఉండేదాన్ని.

‘ఆ ఆలోచన ప్రజలను అసౌకర్యానికి గురిచేసింది’

ఆ ప్రశ్నలే చివరికి ఎభాను తన సొంత సమాజంలో కార్యాచరణ వైపు నడిపించాయి. 2019లో, ‘ఘర్ ఆయీ నన్హీ పరి’ ఒక సాధారణ ఆశయంతో ప్రారంభమైంది: ఆడపిల్ల పుట్టినప్పుడు సంబరాలు చేసుకోవడం.

పెద్ద బృందం గానీ, విస్తృతమైన ప్రణాళిక గానీ లేకుండా, ఎభా గ్రామాలను సందర్శించి, తల్లులు, తండ్రులు మరియు పెద్దలతో ఆడపిల్లలను స్వాగతించడం గురించి మాట్లాడారు. ఆమె సీఈఓ, సచిన్ చౌదరి, ఆమెకు అడుగడుగునా మద్దతునిస్తూ, సంభాషణలను సామాజిక సంబంధాలుగా మార్చడంలో సహాయపడ్డారు.

మొదట్లో వచ్చిన స్పందన నిరుత్సాహపరిచింది.

“మేము సుమారు 20 ఇళ్లకు వెళ్లాము, వారిలో చాలామంది మమ్మల్ని మాట్లాడనివ్వలేదు. కొందరు తలుపులు మూసేశారు, మరికొందరు అది అనవసరం అన్నారు. ఆ పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడం చాలా కష్టంగా అనిపించింది,” అని ఆమె గుర్తుచేసుకున్నారు.

అయినప్పటికీ, ఆమె కొనసాగించింది. “దాని గురించి వినడానికే ప్రజలు ఇబ్బందిపడితే, ఆ ఆలోచనలు వారిలో ఎంతగా పాతుకుపోయాయో అది తెలియజేస్తుంది. ఆ ఇబ్బంది కారణంగా మేము కొనసాగించాల్సి వచ్చింది.”

కాలక్రమేణా, ఓపికతో చేసిన సంభాషణలు ఆసక్తి, అవగాహన మరియు అంగీకారానికి మార్గం సుగమం చేశాయి.

ఆనందం ఇంటికి చేరినప్పుడు

ఆ ఆలోచన క్రమంగా రూపుదిద్దుకుంది. కుటుంబాలను పంచాయతీ (గ్రామ సభ) హాళ్లకు ఆహ్వానించారు, అక్కడ నవజాత ఆడపిల్లలను మరియు వారి తల్లులను, ఆ బిడ్డ పేరు మరియు కుటుంబానికి అందుబాటులో ఉన్న ప్రభుత్వ పథకాల సమాచారంతో కూడిన సర్టిఫికెట్లతో సత్కరించారు. చాలా మంది తల్లులకు, తాము గుర్తించబడ్డామని, మద్దతు పొందామని మరియు గర్వపడ్డామని భావించడం అదే మొదటిసారి.

“తల్లులు గర్వపడాలని మేము కోరుకున్నాము, అంతేగాని తీర్పుకు గురికావాలని కాదు. అది మాకు చాలా ముఖ్యం,” అని ఎభా వివరిస్తుంది.

ఒక జ్ఞాపకం స్పష్టంగా నిలిచిపోయింది. “ఒక తల్లి తన బిడ్డతో పంచాయతీకి నడుచుకుంటూ వస్తోంది, ఆమె అందంగా అలంకరించుకుని, నేను మునుపెన్నడూ చూడని విధంగా నవ్వుతోంది. ఎక్కడికి వెళ్తున్నావని నేను ఆమెను అడిగినప్పుడు, తన కూతురిని సత్కరిస్తున్నారని చెప్పింది. ఆమె ముఖంలోని ఆ భావమే అన్నీ చెప్పింది.”

ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు గుజరాత్ అంతటా, వందలాది మంది సర్పంచులు మరియు ప్రధానులు (గ్రామ పెద్దలు) ఈభా కార్యక్రమాన్ని మారుమూల ప్రాంతాలకు తీసుకువెళ్లడంలో సహాయపడ్డారు.

సహారన్‌పూర్‌లోని థరోలి పంచాయతీ ప్రధాన్ రీటా చౌదరి, మొదట్లో ఎదురైన సంకోచాన్ని గుర్తుచేసుకున్నారు. “ప్రజలు మొదట సంశయించేవారు. ఇలాంటి వేడుకలు మనకెందుకు అని అడిగేవారు. కానీ క్రమంగా, ఇతర కుటుంబాలు పాల్గొనడం చూశాక, వారు అర్థం చేసుకోవడం ప్రారంభించారు. ఇప్పుడు, కుటుంబాలే స్వయంగా ముందుకు వస్తున్నాయి. ఆ మార్పు చాలా వాస్తవమైనది,” అని ఆమె అన్నారు.

షాజహాన్‌పూర్‌లోని సహోరా పంచాయతీ ప్రధాన్ సత్యవీర్ చౌదరి, ఇంతకంటే విస్తృతమైన మార్పును వివరిస్తున్నారు. “ఈ చొరవ గ్రామంలోని వాతావరణాన్ని మార్చేసింది. గతంలో, ఆడపిల్ల పుట్టిందంటే ఆందోళన, సంకోచం ఉండేవి; ఆమె పెంపకానికి అయ్యే ఖర్చు గురించి కుటుంబాలు భయపడేవి, కూతుళ్ల గురించిన సంభాషణలు తరచుగా గుసగుసగా లేదా ప్రతికూలంగా ఉండేవి. ఈ రోజు, ప్రజలు ఆమె రాకను బహిరంగంగా జరుపుకుంటున్నారు, ఆమె ఆరోగ్యం, చదువు గురించి అడుగుతున్నారు, ఆమె ఎదుగుదలకు తోడ్పడటంలో గర్వపడుతున్నారు. కూతురిని భారంలా చూడటం నుండి ఆమెను కుటుంబంలో, సమాజంలో ఒక విలువైన సభ్యురాలిగా గుర్తించేలా మనస్తత్వం మారింది,” అని ఆయన అన్నారు.

ఫిరోజాబాద్‌లోని బసాయి మహమ్మద్‌పూర్ పంచాయతీ ప్రధాన్ నిహారిక కూడా ఇదే విధమైన భావోద్వేగ మార్పును చూశారు. “గతంలో, ఆడపిల్ల పుట్టినప్పుడు ఆందోళన, సంకోచంతో స్వాగతం పలికేవారు. ఈ రోజు, కుటుంబాలు బహిరంగంగా ఆనందపడుతూ, తమ సంతోషాన్ని ఇరుగుపొరుగువారితో, గ్రామ పెద్దలతో పంచుకుంటున్నారు. ఇంతకుముందు లోపించిన ఒక ఐక్యతా భావం ఇప్పుడు ఏర్పడింది,” అని ఆమె అంటారు.

వేడుక తర్వాత ఏం జరిగింది

కాలక్రమేణా, ఆడపిల్లలకు స్వాగతం పలకడం తర్వాత వారి ఆరోగ్యం, పోషణ మరియు విద్యకు మద్దతు ఇవ్వాలని ఏభా గ్రహించారు. సకాలంలో టీకాలు వేయించడం, ప్రసవానికి ముందు సంరక్షణ మరియు ప్రధాన మంత్రి మాతృ వందన యోజన, జననీ సురక్షా యోజన మరియు జననీ శిశు సురక్షా కార్యక్రమాలకు ప్రాప్యత కల్పించడం కోసం ఈ కార్యక్రమం అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలు, గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్తలు (ASHA) మరియు సహాయక నర్సు మిడ్‌వైఫ్‌లతో (ANM) కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభించింది.

“ఒకసారి బిడ్డ పుట్టాక, ఆమె ఆరోగ్యంగా, జాగ్రత్తగా ఉండేలా మనం చూసుకోవాలి. ఆ బాధ్యత వేడుకంత ముఖ్యమైనది,” అని ఏభా అంటారు.

ఈ కార్యక్రమం మహిళల జీవనోపాధి వరకు విస్తరించింది. గుజరాత్‌లో, పనిభారాన్ని తగ్గించి, ఆదాయాన్ని పెంచడానికి మహిళలకు ఆటోమేటెడ్ డెయిరీ మెషీన్‌లను అందించారు. అదే సమయంలో, కుట్టుపని, ఎంబ్రాయిడరీ మరియు వృత్తి శిక్షణలు స్వతంత్ర ఆదాయానికి మార్గాలను తెరిచాయి.

“మహిళలు కొద్దిగా సంపాదించడం ప్రారంభించినా, అది వారు తమను తాము చూసుకునే విధానాన్ని, ఇతరులు వారిని చూసే విధానాన్ని మారుస్తుంది. ఆ ఆత్మవిశ్వాసం వారి కుటుంబాలకు, సమాజానికి కూడా వ్యాపిస్తుంది,” అని ఆమె అన్నారు.

మాల్తికి, తన కుమార్తె వేడుక వ్యక్తిగతంగా ఒక మార్పును తెచ్చింది.

“నా కుమార్తె వేడుక తర్వాత, ప్రజలు ఏమంటారోనన్న భయం పోయి, నేను గర్వపడటం మొదలుపెట్టాను. ఆ భావన నాకు బలాన్నిచ్చింది. ఇప్పుడు నేను ఇతర తల్లులకు సిగ్గుపడవద్దని చెబుతాను. ఏభా మేడమ్ మాకు నేర్పినట్లే, వారి కుమార్తెలు జీవితంలో విజయం సాధించేలా వారికి విద్యను అందించమని నేను వారికి చెబుతాను,” అని ఆమె అన్నారు.

గోమ్తిబెన్ కూడా ఇలాంటి మార్పునే వివరించారు.

“కూతుళ్ల గురించి ఆలోచించినప్పుడల్లా నాకు ఆందోళనగా ఉండేది. ఇప్పుడు, నేను మా గ్రామంలోని ఇతరులతో బహిరంగంగా మాట్లాడి, కూతుళ్లు భారం కాదని చెబుతున్నాను. ఈ కార్యక్రమం నాకు అలా చెప్పే ధైర్యాన్ని ఇచ్చింది. అంతేకాక, కుటుంబాలు తమ కూతుళ్లకు నైపుణ్యాలు నేర్పించి, వారు సొంత కాళ్లపై నిలబడి జీవితంలో విజయం సాధించేలా చదివించాలని నేను ప్రోత్సహిస్తున్నాను,” అని ఆమె అన్నారు.

20 మూసి ఉన్న తలుపుల నుండి 900 గ్రామాల వరకు

2019 నుండి, ‘ఘర్ ఆయీ నన్హీ పరి’ కార్యక్రమం ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు గుజరాత్‌లలో సుమారు 900 గ్రామాలకు చేరుకుని, 9,000 మందికి పైగా ఆడపిల్లల జననాన్ని వేడుకగా జరుపుకుంది. ఇది రెండు రాష్ట్రాలలో దాదాపు 600 ప్రభుత్వ పథకాలను అమలు చేయడంలో మరియు అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలను బలోపేతం చేయడంలో సహాయపడింది, తద్వారా ఆరోగ్య సంరక్షణ, పోషణ మరియు సకాలంలో టీకాల లభ్యతను మెరుగుపరిచింది.

ఉత్తర ప్రదేశ్ గౌరవ గవర్నర్ శ్రీమతి ఆనందిబెన్ పటేల్ గారు, రూ. 6.5 లక్షల విలువైన అంగన్‌వాడీ కిట్‌లను ప్రదానం చేసి ఈ కార్యక్రమాన్ని గుర్తించారు. పంచాయతీలకు మరియు నేరుగా సర్పంచులకు అందించిన ఈ కిట్లలో విద్యా సామగ్రి, పోషకాహార సరఫరాలు మరియు బాల్యదశ అభివృద్ధికి అవసరమైన పరికరాలు ఉన్నాయి. ఈ కేంద్రాలు అభివృద్ధి చెందడాన్ని చూడటమే ఎభాకు నిజమైన ప్రతిఫలం.

“గతంలో, ప్రజలు కూతురు పుట్టడం గురించి ఆందోళన చెందేవారు. ఇప్పుడు ఆమె చదువు, భవిష్యత్తు గురించి అడుగుతున్నారు. ఆలోచనా విధానంలో వచ్చిన ఈ మార్పే అత్యంత ముఖ్యమైనది,” అని ఆమె అంటారు.

ఇంకా చేయాల్సింది చాలా ఉంది.

“అమ్మాయిలకు ఇప్పటికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించని ప్రదేశాలు చాలా ఉన్నాయి. రాబోయే సంవత్సరాల్లో మనం ఆ గ్రామాలకు వెళ్లాలి,” అని ఆమె అంటారు.

ప్రతి అమ్మాయి గౌరవంగా స్వాగతించబడటానికి, ఆనందంతో అభినందించబడటానికి మరియు శ్రద్ధతో ఆదరించబడటానికి అర్హురాలనే సందేశాన్ని ముందుకు తీసుకువెళ్తూ, ఈ కార్యక్రమాన్ని ఇతర రాష్ట్రాలకు విస్తరించాలని ఎభా ఆశిస్తున్నారు.

“ప్రతి వేడుక ఒక సందేశాన్ని ఇస్తుంది. అది చిన్నదిగా అనిపించవచ్చు, కానీ అది ప్రజలను చేరుకుంటుంది. నెమ్మదిగా, అది వారి ఆలోచనా విధానాన్ని మారుస్తుంది, మరియు ఆ మార్పు తరతరాల వరకు విస్తరిస్తుంది,” అని ఆమె అన్నారు.

‘ఏ తల్లి కూడా తన కూతురి పుట్టుక గురించి సిగ్గుపడకూడదు’

ఈ చొరవ సంభాషణలు, నమ్మకం మరియు పట్టుదల ద్వారా వృద్ధి చెందింది, కానీ ఎభాకు మాత్రం, ఈ పని తాను ప్రారంభించడానికి గల కారణంలోనే పాతుకుపోయి ఉంది.

“కూతురు పుట్టినప్పుడు ఏ తల్లి కూడా సిగ్గుపడకూడదనే భావనతో నేను దీనిని ప్రారంభించాను. ప్రతి బిడ్డ ప్రేమతో, ఆనందంతో స్వాగతించబడటానికి అర్హురాలు. ఇది ఒక కార్యక్రమం గురించో లేదా సంఖ్యల గురించో కాదు; ఇది మనస్తత్వాలను మార్చడం, ఆడపిల్లలకు వారు ఎల్లప్పుడూ అర్హులైన విలువను ఇవ్వడం గురించినది,” అని ఆమె అంటారు.

మొదట మూసుకుపోయిన తలుపుల నుండి రెండు రాష్ట్రాలలో వేలాది వేడుకల వరకు ఆమెను నడిపించిన అదే దృఢ సంకల్పం ఆమె కళ్ళలో ప్రతిబింబిస్తుంది.

మాల్తీ, గోమతిబెన్ మరియు ఉత్తర ప్రదేశ్, గుజరాత్‌లోని వేలాది కుటుంబాలకు, ఆ మార్పు ఒక స్పష్టమైన రూపాన్ని సంతరించుకోవడం ప్రారంభించింది: ఒక ఆడపిల్ల రాకను ఇప్పుడు ఎక్కువగా స్వాగతం, వేడుక మరియు గర్వంతో స్వీకరిస్తున్నారు.

 మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-8-26-ఉయ్యూరు .

అమెరికా స్వర్ణయుగ (గిల్డెడ్ ఏజ్)సాహిత్య కీర్తిపతాక మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -4

XI

విద్యార్ధిజీవితం

హానిబాల్‌కు వచ్చినప్పటి నుండి క్లెమెన్స్ కుటుంబం ఒకటి రెండు సార్లు ఇల్లు మారింది, కానీ ఆ తాత్కాలిక నివాసాల వివరాలు, అలాగే వారు ఒక్కో చోట ఎంతకాలం నివసించారు అనే వివరాలు ఇప్పుడు నిర్ధారించలేకపోతున్నాము. మార్క్ ట్వైన్ ఒకసారి ఇలా అన్నారు:

“1843లో మా నాన్న నన్ను ఒక అబద్ధం చెబుతూ పట్టుకున్నారు. ఆ తేదీని నాకు అందించింది ఈ విషయం కాదు, మేము నివసించిన ఇల్లు. మేము అక్కడ కేవలం ఒక సంవత్సరం మాత్రమే ఉన్నాము.”

ఆ అబద్ధం యొక్క క్రియాశీల ఫలితమే ఆ ప్రదేశం గురించిన అతని జ్ఞాపకాలను స్థిరపరిచిందని మనం నమ్మవచ్చు, ఎందుకంటే అతని తండ్రి అతన్ని అరుదుగా శిక్షించేవారు. ఒకవేళ శిక్షించినా, అది సంపూర్ణంగా మరియు సంతృప్తికరంగా ఉండేది.

కొత్త ఇంట్లోకి మారిన కాలంలోనే (1844) టామ్ సాయర్ రోజులని—అంటే, శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ బాల్యం—ప్రారంభమైందని చెప్పవచ్చు. అప్పటి వరకు అతను కేవలం లిటిల్ సామ్, ఒక పిల్లవాడు—అల్లరివాడు, చిలిపివాడు, తరచుగా విసుగు పుట్టించేవాడు, కానీ అప్పటికీ ఒక పిల్లాడు—చింతించాల్సిన, తల్లిలా గారాబం చేయాల్సిన, లేదా దెబ్బలు తిని పడుకోబెట్టాల్సిన ఒక సున్నితమైన చిన్న బాలుడు. ఇప్పుడు, తొమ్మిదేళ్ల వయసులో, అతడు ఆరోగ్యం సంపాదించాడు. తనను తాను చూసుకోగల దృఢమైన సామర్థ్యాన్ని కూడా పొందాడు. అలాంటి సమాజంలో, ముఖ్యంగా ఆదాయం కంటే కుటుంబమే పెద్దదిగా ఉండి, తల్లి రక్షణ కోరే చిన్నపిల్లవాడు ఇంకా ఉన్నచోట, అబ్బాయిలు అలాగే ఉంటారు. కాబట్టి, ఇప్పుడు వాళ్ళు అతన్ని “సామ్” అని పిలుస్తున్నారు, తొమ్మిదేళ్లకే “పెద్దవాడయ్యాడు”, మరియు తన వయసుకు మించిన జ్ఞానంతో నిండి ఉన్నాడు. అతను స్ఫూర్తిలో గానీ, ప్రవర్తనలో గానీ ముసలివాడని కాదు—చనిపోయే వరకు కూడా అతను ఎప్పుడూ అలా లేడు—కానీ అతను చాలా విషయాలు నేర్చుకున్నాడు, వాటిలో చాలా వరకు పాఠశాలలో నేర్చుకోని రకానికి చెందినవి.

అవి ఎప్పుడూ ఆహ్లాదకరమైనవి కావు; అవి ఒక అబ్బాయికి ఆశ్చర్యం కలిగించేవిగా, కొన్నిసార్లు భయపెట్టేవిగా కూడా ఉండేవి. ఒకసారి చిన్న సామ్—అప్పుడు అతను ఇంకా చిన్న సామ్—మధ్యాహ్నం పూట ప్రధాన వీధిలో ఒక ముసలాయనను తుపాకీతో కాల్చి చంపడం చూశాడు. వాళ్ళు అతన్ని ఇంటికి తీసుకువెళ్లి, మంచం మీద పడుకోబెట్టి, అతని ఛాతీపై ఒక బండరాయి అంత బరువుగా కనిపించే తెరిచిన కుటుంబ బైబిల్‌ను పరచడం చూశాడు. ఆ పెద్ద బరువును తను ఒక్కసారైనా లాగగలిగితే, పాపం చనిపోతున్న ఆ ముసలాయన అంత బరువుగా శ్వాస తీసుకోడని అతను అనుకున్నాడు. తాగుబోతు అయిన తన సహచరుడు ఒక యువ వలసదారుడిని బోవీ-కత్తితో పొడవడం అతను చూశాడు, మరియు ఆ తర్వాత చిమ్మిన రక్తాన్ని గమనించాడు; ఇద్దరు యువకులు తమ మామను చంపడానికి ప్రయత్నించడం అతను చూశాడు. వారిలో ఒకడు అతన్ని పట్టుకోగా, మరొకడు పదేపదే అలెన్ రివాల్వర్‌తో కాల్పులు జరిపాడు, కానీ అది పేలలేదు. ఆ తర్వాత, ఒక చీకటి, భయానకమైన రాత్రి “వెల్ష్‌మ్యాన్” ఇంటిపై దాడి చేయాలని ప్రతిపాదించిన తాగుబోతు రౌడీని కూడా అతను చూశాడు. అక్కడ ఒక వితంతువు, ఆమె ఒక్క కుమార్తె నివసిస్తున్నారు. ఆ దుండగుడు తన అసభ్యకరమైన సవాళ్లు, బూతులతో ఊరంతటినీ నిద్రలేపాడు. సామ్ క్లెమెన్స్, అతని ప్రాణ స్నేహితుడు జాన్ బ్రిగ్స్ చూడటానికి, వినడానికి అక్కడికి వెళ్లారు. ఆ వ్యక్తి గేటు వద్ద ఉన్నాడు, చీకటి వరండా నీడలో ఆ స్త్రీలు కనపడకుండా ఉన్నారు. తన వద్ద తూటాలు నింపిన తుపాకీ ఉందని, అతను అక్కడే ఉంటే చంపేస్తానని ఆ పెద్ద వయసు స్త్రీ ఆ వ్యక్తిని హెచ్చరించడం ఆ అబ్బాయిలకు వినిపించింది. దానికి అతను బూతులతో కూడిన తిట్లతో జవాబిచ్చాడు. ఆమె పది లెక్కపెడతానని, ఒక్క క్షణం ఎక్కువసేపు అక్కడే ఉన్నా కాల్చేస్తానని హెచ్చరించింది. అతను నవ్వుతూ, ఎగతాళి చేస్తుండగా ఆమె నెమ్మదిగా మొదలుపెట్టి ఐదు వరకు లెక్కించింది. ఆరు లెక్కపెట్టగానే అతను నిశ్శబ్దమయ్యాడు, కానీ వెళ్ళలేదు. ఆమె లెక్కపెట్టింది: ఏడు—ఎనిమిది—తొమ్మిది—చీకటి దారి పక్కన నుండి చూస్తున్న ఆ అబ్బాయిల గుండెలు ఆగిపోయినట్లు అనిపించాయి. చాలాసేపు నిశ్శబ్దం, ఆ తర్వాత చివరి లెక్కింపు, మరుక్షణమే మంటల ఎగజిమ్మింది. ఆ వ్యక్తి కుప్పకూలిపోయాడు, అతని ఛాతీ ఛిద్రమైపోయింది. అదే క్షణంలో, అప్పటివరకు పోగుపడిన ఉరుములతో కూడిన తుఫాను విరుచుకుపడింది. తప్పిపోయిన ఆత్మను తీసుకుపోవడానికి స్వయంగా సైతానే వచ్చాడని నమ్మి, ఆ అబ్బాయిలు ప్రాణభయంతో పారిపోయారు.

ఆ రోజుల్లో అలాంటి పట్టణంలో ఇలాంటి సంఘటనలు చాలా జరిగాయి. బానిసత్వానికి సంబంధించిన సంఘటనలు కూడా ఉండేవి. ఒక చిన్న తప్పు చేసినందుకు ఒక బానిసను దూది ముక్కతో కొట్టి చంపడం అతను చూశాడు. బానిసత్వ వ్యతిరేకిపై ఒక గుంపు దాడి చేయడం అతను చూశాడు; అతను పిచ్చివాడై ఉంటాడని ఒక మెథడిస్ట్ మతగురువు వాదించి సమర్థించకపోతే, వారు అతన్ని చంపేసేవారే. తరువాతి సంవత్సరాలలో, తాను ఎప్పుడైనా బానిసల వేలం చూసినట్లు అతనికి గుర్తులేదు, కానీ అతను ఇలా అన్నాడు: “బహుశా అది ఒక సర్వసాధారణ దృశ్యం కావడం వల్లనేమో, అసాధారణమైన లేదా ఆకట్టుకునేది కాకపోవడం వల్లనేమో అని నాకు అనుమానంగా ఉంది. దక్షిణ ప్రాంతంలోని బానిసల మార్కెట్‌కు రవాణా కోసం ఎదురుచూస్తూ, డజను మంది నల్లజాతి స్త్రీపురుషులు ఒకరికొకరు సంకెళ్లతో బంధించబడి ఫుట్‌పాత్‌పై గుంపుగా పడుకుని ఉండటం నాకు స్పష్టంగా గుర్తుంది. నేను చూసినవాటిలోకెల్లా వారి ముఖాలే అత్యంత విచారంగా ఉన్నాయి.” ఇలాంటి సంఘటనల మధ్య ఒక బాలుడు మానవ జ్ఞానాన్ని సంపాదించుకోవడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అవి భయంకరమైన, కలవరపరిచే విషయాలు. అవి అతని కలల్లోకి చొరబడి, అర్ధరాత్రి నిద్రలేచినప్పుడు అతనికి భయాన్ని కలిగించేవి. అప్పుడు అతను వాటిని ఒక విద్యగా భావించలేదు. ఏదో అస్పష్టంగా, మెరుగైన జీవితంపై అతనికి ఒక అభిరుచిని కలిగించడానికి ఉద్దేశించిన హెచ్చరికలుగా లేదా శిక్షలుగా అతను వాటిని నమోదు చేసుకున్నాడు. ఈ విషయాలు తనను హింసించడానికి కారణం తన అంతరాత్మయే అని అతను భావించాడు. అది అతని తల్లి ఆలోచన, మరియు అతను ఆమె నైతిక అభిప్రాయాల పట్ల, అలాగే ఆమె ధైర్యం పట్ల గొప్ప గౌరవాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. ఇతర విషయాలతో పాటు, ఒకరోజు అతను ఒక దుర్మార్గుడైన కార్సికన్ వ్యక్తిని ఆమె ధిక్కరించడం చూశాడు—ఆ పట్టణంలో వాడు ఒక సర్వసాధారణమైన భయానక వ్యక్తి—వాడు చేతిలో బరువైన తాడు పట్టుకుని, దాన్ని ఆమెపై వాడి అరిగిపోయేలా చేస్తానని చెబుతూ, తన పెరిగిన కుమార్తెను తరుముతున్నాడు. జాగ్రత్తపడే పౌరులు ఆమెకు దారి ఇచ్చారు, కానీ జేన్ క్లెమెన్స్ ఆ శరణార్థి కోసం తన తలుపును పూర్తిగా తెరిచి, ఆపై, లోపలికి పరుగెత్తి దాన్ని మూసివేయడానికి బదులుగా, తన చేతులను అడ్డంగా చాపి, దారికి అడ్డుగా పెట్టింది. ఆ వ్యక్తి శపించాడు

అందుకే, తొమ్మిదేళ్ల వయసులో అతను ఇకపై “చిన్న సామ్” కాకుండా, మనుషులు  విషయాల గురించి విస్తృతమైన జ్ఞానం, అనేక నైపుణ్యాలు కలిగిన, పూర్తి పరిణితి, స్వయం సమృద్ధి గల సామ్ క్లెమెన్స్‌గా మారడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అతను పొలంలో కొద్దిగా పొగతాగడం కూడా నేర్చుకున్నాడు, పొగాకు నమలడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ అది విఫలమైంది. అతను తన కజిన్ పస్‌తో కలిసి అప్పుడప్పుడు కొద్దికాలం పాటు వెళ్లే పాఠశాలలో ఒక లావుపాటి అమ్మాయి వల్ల ఈ ప్రయత్నం చేయవలసి వచ్చింది.

“నువ్వు టెర్‌బాకర్ వాడతావా?” అని ఆ లావుపాటి అమ్మాయి అడిగింది, అంటే అతను దాన్ని నములుతాడా అని దాని అర్థం.

ఆ నిజాన్ని ఒప్పుకోవాల్సి వచ్చినందుకు సిగ్గుపడుతూ, “లేదు,” అని అతను చెప్పాడు.

“హా!” అని ఆమె తోటి విద్యార్థులతో కేక వేసింది; “ఇక్కడ టెర్‌బాకర్ నమలలేని అబ్బాయి ఉన్నాడు.”

అవమానానికి, సిగ్గుకు లోనై, అతను తన తప్పును సరిదిద్దుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ అది అతనికి మరింత అనారోగ్యం కలిగించింది; దాంతో అతను మళ్లీ ప్రయత్నించలేదు.

అతను కొన్ని బలమైన, భావవ్యక్తీకరణ గల పదాలను కూడా ఉపయోగించడం నేర్చుకున్నాడు,  అతని తల్లి సురక్షితంగా దూరంగా ఉన్నప్పుడు, అప్పుడప్పుడు వాటిని వాడేవాడు. తాను తిట్టడం ఆమె వింటే, తన చర్మాన్ని సజీవంగా ఒలిచేస్తుందేమోనని అతనికి అనిపించేది. అతని చదువులో కొన్ని లోపాలున్నా, అది అతనికి జ్ఞానాన్ని ఇచ్చింది.

అతను అంత ఆకర్షణీయమైన కుర్రాడేమీ కాదు. తన వయసుకు తగ్గట్టుగా పొడవుగా లేడు,  అతని శరీరానికి అతని తల కొంచెం పెద్దదిగా ఉండేది. అతనికి లేత, ఇసుక రంగు జుట్టు దట్టంగా ఉండేది, అది ముడుచుకుపోకుండా దాన్ని అంటించేవాడు; పదునైన నీలి-బూడిద రంగు కళ్ళు,  కాస్త పెద్ద ఆకారం ఉండేవి. అయినప్పటికీ, మురికితో గానీ, ఎండకు గానీ నల్లబడనప్పుడు, అతని చర్మం తెల్లగా, సున్నితంగా ఉండేది; సౌమ్యమైన, ఆకట్టుకునే ప్రవర్తన; అతని నెమ్మదైన, తూచి తూచి మాట్లాడే తీరుతో కలిసిన చిరునవ్వు, అతన్ని తన స్నేహితులకు ఇష్టమైన వ్యక్తిగా మార్చింది. అతను ఎక్కువగా మాట్లాడేవాడు కాదు, మరియు అతని మేధో సామర్థ్యాలను ఎవరూ అంతగా మెచ్చుకునేవారు కాదు; కానీ, ఎందుకో గానీ, అతను మాట్లాడినప్పుడల్లా, వినగలిగే దూరంలో ఉన్న ప్రతి స్నేహితుడు తాను చేస్తున్న పనిని ఆపి, శ్రద్ధగా వినేవాడు. బహుశా అది ఒక కొత్త ఆట లేదా సరదా కోసం వేసిన ప్రణాళిక కావచ్చు; బహుశా అది ఏదైనా హాస్యభరితమైన విషయం కావచ్చు; బహుశా అది అతని విలక్షణమైన ఉచ్ఛారణతో నవ్వు తెప్పించే ఒక మామూలు వ్యాఖ్య కావచ్చు. అది ఏదైనప్పటికీ, వారు దానిని విలువైనదిగా భావించారు. అతని తల్లి ఎప్పుడూ అతను నెమ్మదిగా మాట్లాడే విధానాన్ని “సామీ దీర్ఘ ప్రసంగం” అని పిలిచేది. ఆమె మాటతీరు ఇంకా నెమ్మదిగా, నిదానంగా ఉండేది, కానీ ఆమె దాన్ని గమనించినట్లు లేదు. హెన్రీ—చాలా అందమైన కుర్రాడు, ఎంతో భవిష్యత్తు ఉన్నవాడిగా పేరుపొందినవాడు—అలాంటి గుణం అతనికి లేదు. అతను ప్రేమించదగిన, విధేయుడైన చిన్న పిల్లాడు, అల్లరివాడైన సామ్ అతన్ని ఆటపట్టించడంలో ఆనందం పొందేవాడు. ఈ కారణం మరియు ఇతర కారణాల వల్ల, సామ్‌కు తరచుగా శిక్షలు పడేవి, బహుశా అవి ఎల్లప్పుడూ అర్హమైనవి కాకపోవచ్చు. కొన్నిసార్లు అతను తన తల్లి పక్షపాతం చూపిస్తోందని ఆరోపించేవాడు. అతను ఇలా అనేవాడు:

“అవును, విషయం ఏదైనా సరే, శిక్ష పడేది ఎప్పుడూ నాకే”; దానికి అతని తల్లి ఇలా జవాబిచ్చేది:

“సరే సామ్, దానికి నువ్వు అర్హుడు కాకపోయినా, ఇంకో దానికి అర్హుడివే.”

హెన్రీ క్లెమెన్స్, టామ్ సాయర్ కథలోని సిడ్‌గా మారాడు, అయితే హెన్రీ అన్ని విధాలా సిడ్ కంటే ఉత్తమమైన వ్యక్తిత్వం కలవాడు. అతని సోదరుడు సామ్ ఎప్పుడూ అతన్ని ప్రేమించేవాడు, అతనితో పోరాడటం కంటే అతని కోసమే ఎక్కువగా పోట్లాడేవాడు.

బెంజమిన్ క్లెమెన్స్ మరణంతో, హెన్రీ  సామ్ సహజంగానే ఒకరికొకరు చాలా దగ్గరయ్యారు, అయినప్పటికీ హెన్రీని వేధించాలనే కోరికను సామ్ అరుదుగా మాత్రమే అదుపు చేసుకోగలిగేవాడు. అతని పాఠశాల స్నేహితుడైన జార్జ్ బట్లర్ (అతను జనరల్ బట్లర్ మేనల్లుడు మరియు తరువాత అంతర్యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడాడు) వద్ద, దానికి సరిపోయే తోలు బెల్టుతో కూడిన ఒక చిన్న నీలిరంగు సూట్ ఉండేది, అది చూసి అందరూ అసూయపడేవారు. చివరకు శ్రీమతి క్లెమెన్స్ సామ్ మరియు హెన్రీల కోసం నీలిరంగు కాటన్ వెల్వెట్ సూట్లు కుట్టించారు. ఆ తర్వాతి ఆదివారం, వివిధ ప్రార్థనలు ముగిసిన తరువాత, ఆ ఇద్దరూ కాసేపు తమ గొప్పతనాన్ని ప్రదర్శిస్తూ అటూ ఇటూ తిరిగారు, చివరకు అడవిలో షికారుకు వెళ్లారు. మొదట వారు సరిగ్గానే నడిచారు, కానీ కొంచెం ముందు సామ్‌కు అప్పుడే నరికిన చెట్టు మొద్దు కనిపించింది. ఒక రకమైన కేరింతతో దానిపై నుండి పరుగెత్తుకుంటూ దూకాడు. చెట్టు విరిగిపోయిన చోట ఆ మొద్దుకు చిన్న చిన్న ముక్కలు గుచ్చుకున్నాయి, కానీ అతను వాటిని చాకచక్యంగా దాటేశాడు. హెన్రీ కూడా అలాగే చేయాలనుకున్నాడు, కానీ ప్రయత్నించడానికి భయపడ్డాడు, కాబట్టి సామ్ అతనికి సవాలు విసిరాడు. హెన్రీ ఆ ప్రయత్నం చేసేంత వరకు అతను సవాలు విసురుతూనే ఉన్నాడు. అతను చెట్టు మొద్దును తొలగించాడు, కానీ పైనున్న గార ముక్కలు అతని చిన్న నీలిరంగు ప్యాంటుకు తగిలి, బట్ట చిరిగిపోయింది. అతనికి ఏమీ కాలేదు, కానీ ఆ విలువైన ప్యాంటు దాదాపుగా బాగుచేయలేనంతగా పాడైపోయింది. హెన్రీని చూడగానే, సామ్ ఒక పిల్లాడి నిర్దయతో నేలమీద దొర్లుతూ నవ్వాడు.

“కాటన్-టెయిల్ కుందేలు!” అని అతను అరిచాడు. “కాటన్-టెయిల్ కుందేలు!” అంటూ ఏడుస్తున్న హెన్రీ, ఎవరూ లేని ఒక చుట్టుదారిలో ఇంటికి బయలుదేరాడు. ఈ దుర్ఘటనకు ఏదైనా శిక్ష ఉంటే, అది సరైన ప్రదేశంలోనే పడాలని ఆశిద్దాం.

ఈ ఇద్దరు సోదరుల స్వభావాలు చాలా భిన్నమైనవి. హెన్రీ, చిన్నప్పటి నుంచే దృఢంగా, కష్టపడి పనిచేసేవాడిగా, నమ్మదగినవాడిగా ఉండేవాడు. సామ్ చంచల స్వభావం కలవాడు, పట్టు చిక్కనివాడు; అతని పనితీరు క్రమరహితంగా ఉండేది. ఒకసారి అతని తండ్రి కొంత ప్లాస్టర్‌ను తొలగించడానికి గొడ్డలితో అతనికి పని అప్పగించాడు. అతను కొంతసేపు దాన్ని బాగానే నరికాడు, ఆ తర్వాత గది నేల మీద పడుకుని, సులభంగా అందని ప్లాస్టర్ భాగాలపై తన గొడ్డలిని విసిరాడు. చివరి పొర కూడా తొలగించి, గదిని శుభ్రంగా ఊడ్చేంత వరకు హెన్రీ అలాంటి పనిని నిరంతరాయంగా చేసేవాడు.

‘టామ్ సాయర్’లోని ఇంటి సంఘటనలు, వాటిలో చాలా వరకు, నిజంగా జరిగాయి. సామ్ క్లెమెన్స్, ఈత కొట్టి ఇంటికి వచ్చినప్పుడు తన చొక్కా కుట్టుకోవడానికి ఉపయోగించిన రంగు దారం విషయంలో హెన్రీ తనను ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టినందుకు అతడిని కొట్టాడు; అతను చాలా మంది అబ్బాయిలను తనకు కంచెగా ఉపయోగపడేలా సున్నం వేయడానికి ఒప్పించాడు; అతను పీటర్ అనే పిల్లికి నొప్పి నివారణ మందు ఇచ్చాడు. ఆ సంవత్సరం కలరా భయం ఉండేది,  నొప్పి నివారణ మందును ఒక నివారణగా భావించేవారు. సామ్‌కు దానిని విరివిగా తీసుకోమని ఆదేశాలు ఉండేవి, మరియు బహుశా పీటర్‌ను కూడా కాపాడాలని అతను భావించి ఉండవచ్చు. ఇక ఆ పుస్తకంలో వర్ణించిన విధంగా తన తప్పులకు శిక్ష నుండి తప్పించుకోవడం విషయానికొస్తే, ఇది అతనికి నిత్యం జరిగే విషయం, మరియు ఆయా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పద్ధతులు మారేవి. టామ్ సాయర్ పరిచయంలో మార్క్ ట్వైన్ ఆ చరిత్ర యొక్క సాధారణ సత్యాన్ని, మరియు దానిలోని పాత్రల వాస్తవికతను ఒప్పుకుంటాడు. “హక్ ఫిన్‌ను నిజ జీవితం నుండి తీసుకున్నాను,” అని అతను మనకు చెబుతాడు. “టామ్ సాయర్‌ను కూడా, కానీ ఒక వ్యక్తి నుండి కాదు—అతను నాకు తెలిసిన ముగ్గురు అబ్బాయిల లక్షణాల కలయిక.”

ఆ ముగ్గురు అబ్బాయిలు—ప్రధానంగా అతనే, ఇంకా కొంతవరకు జాన్ బ్రిగ్స్ విల్ బోవెన్. ఆ పుస్తకంలోని జో హార్పర్ పాత్రకు కూడా జాన్ బ్రిగ్సే మూలపురుషుడు. ఇక హక్ ఫిన్ విషయానికొస్తే, అతని అసలు రూపం టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్, దాని గురించి పెద్దగా వివరించలేదు లేదా వర్ణించలేదు.

బ్లాంకెన్‌షిప్ కుటుంబంలో చాలామంది ఉన్నారు: వారిలో ఒకరు తండ్రి, ముసలి బెన్; అతను “జనరల్” గెయిన్స్ తర్వాత ఊరి తాగుబోతుగా మారాడు; మరొకరు పెద్ద కొడుకు, యువ బెన్—కొన్ని మంచి లక్షణాలున్నప్పటికీ మొండివాడు; మరియు టామ్—అంటే హక్—టామ్ సాయర్‌లో వర్ణించినట్లే ఉండేవాడు: చింపిరి బట్టలతో తిరిగే ఒక పాడుబడిన మనిషి, ఒక నదీ తీరవాసి, బాధ్యతారహితమైన ఒక పనికిమాలిన మనిషి, దయగల హృదయం కలవాడు  తన ప్రవర్తనకు ఏ ప్రాణికీ జవాబుదారీ కాననే అమూల్యమైన వరం ఉన్నవాడు. అతను తన ఇష్టం వచ్చినట్టు రావచ్చు, పోవచ్చు; అతను ఎప్పుడూ పని చేయనవసరం లేదు లేదా బడికి వెళ్లనవసరం లేదు; ఇతర అబ్బాయిలు చేయాలని ఆశపడి, చేయకూడదని నిషేధించబడిన మంచి చెడు పనులన్నీ అతను చేయగలడు. అతడు వారికి స్వేచ్ఛకు ప్రతిరూపంగా కనిపించాడు. చేపలు పట్టడం, వేటాడటం, ఉచ్చులతో జంతువులను పట్టుకోవడం, ఇంకా అన్ని రకాల సంకేతాలు, మంత్రాలు, మాయలు మరియు ఉచ్చారణల వంటి ముఖ్యమైన విషయాలపై అతనికి ఉన్న సాధారణ పరిజ్ఞానం, అతడిని ఒక సహచరుడిగా అత్యంత విలువైన వ్యక్తిగా చేసింది. అతని సాంగత్యం నిషిద్ధం కావడం దానికి మరింత ఆకర్షణను జోడించింది.

బ్లాంకెన్‌షిప్ కుటుంబం చేపలు పట్టడం, వేటాడటం ద్వారా అభద్రతతో కూడిన జీవనం సాగించింది. మొదట వారు ఒక చెట్టు కింద, బెరడుతో కట్టిన దీనమైన ఇంట్లో నివసించారు. కానీ తరువాత, హిల్ స్ట్రీట్‌లోని కొత్త క్లెమెన్స్ ఇంటి వెనుక ఉన్న ఒక ఆడంబరమైన భవనంలోకి మారారు. అది నిజానికి ఒక పాత కొట్టం లాంటిది—అప్పటికే దీనంగా, శిథిలావస్థలో ఉండేది; కానీ ఇప్పుడు, అరవై సంవత్సరాలకు పైగా గడిచినా, దానిలోని కొంత భాగం ఇప్పటికీ నిలబడి ఉంది. నిలబడి ఉన్న ఆ భాగం యొక్క గోడలకు నల్ల వాల్‌నట్ చెక్కను వేశారు. ఆనాటి సుదూర గతాంలో అది చాలా సమృద్ధిగా ఉండి ఉండాలి. బాధ్యతారాహిత్యం, అప్రధానతల మీద ఆధారపడిన తన కొడుకు టామ్ సాహిత్య ఖ్యాతి కారణంగా, తన ఇంటిలోని వస్తువులు పురావస్తు అవశేషాలుగా ఎత్తుకుపోతాయని ముసలి, తాగుబోతు అయిన బెన్ బ్లాంకెన్‌షిప్ కలలో కూడా ఊహించలేదు. ఆ సమయంలో మిషనరీ పనిలో నిమగ్నమై ఉన్న ఓరియన్ క్లెమెన్స్, బ్లాంకెన్‌షిప్ కుటుంబాన్ని ఆధ్యాత్మికంగా మెరుగుపరచడానికి పూనుకున్నాడు. సామ్ వారిని పూర్తిగా దత్తత తీసుకుని, తన హృదయానికి హత్తుకున్నాడు. అతను పగలు ఏ సమయంలోనైనా అక్కడ ఉండే అవకాశం ఉంది, మరియు రాత్రిపూట అతనికి, టామ్‌కు కొన్ని కేకలు వేసే సంకేతాలు ఉండేవి. ఆ సంకేతాలు అతన్ని వెనుక ఉన్న ఒకే అంతస్తు పైకప్పు మీదకు, అక్కడి నుండి ఒక చిన్న పందిరి, మెట్ల మీదుగా కిందకు దిగి, తమ ప్రాణ స్నేహితుల బృందం వద్దకు రప్పించేవి. ఆ బృందంలో టామ్‌తో పాటు జాన్ బ్రిగ్స్, బోవెన్ సోదరులు, విల్ పిట్స్, ఇంకా ఒకరిద్దరు మంచి మనసున్న స్నేహితులు ఉండేవారు. వాళ్ళు దుష్ట స్వభావం గల పిల్లలు కాదు; వాళ్ళు నిజంగా చెడ్డవాళ్ళు కాదు; వాళ్ళు కేవలం అల్లరి చేసే, సరదాగా గడిపే పిల్లలు—ఇతరుల సౌకర్యాలను, హక్కులను పట్టించుకోని, ఆలోచనారహితమైన వాళ్ళు.

XII

టామ్ సావర్ బృందం

వారు ఉత్తరాన ఉన్న హాలిడే కొండ నుండి దక్షిణాన ఉన్న గుహ వరకు, పొలాల మీదుగా, చుట్టుపక్కల ఉన్న అడవులన్నిటి గుండా సంచరించారు. వారు టర్టిల్ ద్వీపం నుండి గ్లాస్‌కాక్ ద్వీపం (ప్రస్తుతం పెర్ల్, లేదా టామ్ సావర్ ద్వీపం) వరకు నదిలో ప్రయాణించి, చాలా దిగువకు వెళ్లారు; వారు ఇల్లినాయిస్ తీరంలోని అరణ్యంలోకి చొచ్చుకుపోయారు. వారు అడవి టర్కీ కోళ్ళలా పరుగెత్తగలరు, బాతులలా ఈదగలరు; వారు పడవలోనే పుట్టిన వారిలా దాన్ని నడపగలిగేవారు. ఏ పండ్ల తోట గానీ, పుచ్చకాయల తోట గానీ వారి నుండి పూర్తిగా సురక్షితంగా ఉండేది కాదు; ఎంత అప్రమత్తంగా ఉండే కుక్కల గస్తీ గానీ, బానిసల గస్తీ గానీ ఎప్పుడో ఒకప్పుడు వారి నుండి తప్పించుకునేవి కావు. పడవల యజమానులు లేనప్పుడు వారు వాటిని అరువు తీసుకునేవారు. ఒకసారి ఇది చాలా శ్రమతో కూడుకున్న పని అనిపించడంతో, వారు సొంతంగా ఒక పడవను సొంతం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఒక ఆదివారం, అరువు తీసుకున్న ఒక పడవకు (గతంలో అది ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండేది) ఎర్ర రంగు పూసి, బేర్ క్రీక్‌లో కొంతకాలం పాటు దాన్ని ఏకాంతంగా ఉంచారు. వారు రంగును, కుంచెను కూడా అరువు తీసుకున్నారు, కానీ రంగు వేసినవాడు సోమవారం ఉదయానికి వాటిని తిరిగి తీసుకునేలా, అదే రోజు సాయంత్రం చీకటి పడే సమయానికి వాటిని జాగ్రత్తగా తిరిగి ఇచ్చేశారు. టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్ ఆ కొత్త పడవకు ఒక తెరచాపను అమర్చాడు, మరియు సామ్ క్లెమెన్స్ దానికి సిసిలియా అని పేరు పెట్టాడు. ఆ తర్వాత వారు పడవలను అరువు తీసుకోవలసిన అవసరం రాలేదు, కానీ దాని యజమాని మాత్రం తీసుకునేవాడు; మరియు అతను అప్పుడప్పుడు అది వెళ్తుండగా చూస్తూ, ఒకవేళ అది ఎరుపు కాకుండా వేరే ఏ రంగులో ఉన్నా, అది తనదేనని ప్రమాణం చేసేవాడినని అనేవాడు.

వారి కొన్ని యాత్రలు చాలా నిరపాయమైనవి. అవి తరచుగా హానిబాల్‌కు సుమారు రెండు మైళ్ల ఎగువన ఉన్న టర్టిల్ ఐలాండ్‌కు ఈదుకుంటూ వెళ్లి, రోజంతా విందు చేసుకుంటూ గడిపేవి. అక్కడ తాబేళ్లను, వాటి గుడ్లను ఒక కారు నిండా నింపవచ్చు, ఇంకా అక్కడ పుష్కలంగా మస్సెల్స్ మరియు చేపలు కూడా ఉండేవి. సాహసాల కోసం సాధారణంగా తిరగడంతో పాటు, చేపలు పట్టడం, ఈత కొట్టడం వారి ప్రధాన కాలక్షేపాలు. మిస్సోరి వైపు ఇప్పుడు రైలు వంతెన ముగిసే చోట వారికి ఇష్టమైన ఈత కొలను ఉండేది—అది మరియు బేర్ క్రీక్ వెంబడి ఉన్న ప్రదేశం, దానికదే ప్రత్యేక ఆకర్షణలున్న ఒక ఏకాంతమైన, స్వచ్ఛమైన నీటి ప్రదేశం. కొన్నిసార్లు సాయంత్రం వేళల్లో వారు గ్లాస్‌కాక్ ద్వీపానికి ఈదుకుంటూ వెళ్ళేవారు—అది టామ్ సాయర్ యొక్క “బ్లాక్ అవెంజర్స్” సమావేశ స్థలం మరియు హక్, నిగ్గర్ జిమ్ దాక్కునే చోటు; ఆ తర్వాత, ద్వీపం తలభాగంలోని ఇసుక దిబ్బపై గంట లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సేపు ఆడుకున్నాక, సంధ్యా సమయంలో అలసట లేదా భయం లేకుండా, బలమైన, స్థిరమైన మిస్సిస్సిప్పి ప్రవాహాన్ని ఎదుర్కొంటూ, అర మైలు దూరం ఈదుకుంటూ తిరిగి వచ్చేవారు. ఆ అందవిహీనమైన చిలిపి కుర్రాళ్ళు రోజంతా ఈదగలరు, బహుశా. ఒకసారి—అయితే ఇది చాలా కాలం తర్వాత, అతనికి పదహారేళ్ల వయసులో—సామ్ క్లెమెన్స్ ఇల్లినాయిస్ వైపుకు ఈదుకుంటూ వెళ్లి, ఆ తర్వాత వెనక్కి తిరిగి, ఒడ్డుకు చేరకుండా కనీసం రెండు మైళ్ల దూరం ఈదుకుంటూ వచ్చాడు.

ఆదివారం నాడు వాళ్ళ కాలక్షేపాలలో ఒకటి, చర్చికి వాహనాల్లో వెళ్లే ప్రజలను భయపెట్టడానికి హాలిడే కొండ ఎక్కి, పెద్ద రాళ్లను దొర్లించడం. రోడ్డుకు పైన ఉన్న హాలిడే కొండ చాలా నిటారుగా ఉండేది; ఒకసారి రాయిని దొర్లించడం మొదలుపెడితే, అది పన్నెండు అంగుళాల షెల్ ప్రాణాంతక వేగంతో దూసుకువస్తూ, గెంతుతూ రోడ్డుకు అడ్డంగా దూసుకుపోతుంది. ఆ కుర్రాళ్ళు ఒక రాయిని సిద్ధం చేసి, ఒక బృందం రావడం చూసే వరకు వేచి ఉండి, దూరాన్ని అంచనా వేసి, దాన్ని దొర్లించడం మొదలుపెట్టేవారు. పొదల చాటున దాక్కుని, ఆ పెద్ద క్షిపణి తమకు కొన్ని గజాల ముందు రోడ్డుకు అడ్డంగా దూసుకుపోతుండగా, చర్చికి వెళ్లేవారిపై అది చూపే నాటకీయ ప్రభావాన్ని చూసేవారు. ఇది ఒక అద్భుతమైన ఆట, కానీ వాళ్ళు దాన్ని మరీ ఎక్కువ చేశారు. ఆదివారాల్లో ఇన్నిసార్లు దొర్లుతూ, మిగతా రోజుల్లో చాలా అరుదుగా ఉండే ఈ రాళ్ల అలవాటు అనుమానాన్ని రేకెత్తించింది, దాంతో “ప్యాటెరోలర్స్” (నదీ గస్తీ దళం—ఆ రోజుల్లో ఒకరకమైన పోలీసులు)ను పహారాకు పెట్టారు. దాంతో ప్యాటెరోలర్స్ ఇక చూడనంత వరకు ఆ కుర్రాళ్ళు ఇతర కాలక్షేపాలను కనుగొన్నారు; అప్పుడు వారు, రాళ్లు దొర్లించే పనిలో ఇంతకు ముందు ఎన్నడూ ప్రయత్నించని ఒక గొప్ప సాహసానికి పథకం వేశారు.

అక్కడ ఒక బస్సు అంత పరిమాణంలో ఉన్న బండరాయి ఒకటి పడి ఉంది. ఒక్కసారి దొర్లించడం మొదలుపెడితే, అది కొండ కిందికి దొర్లడానికి అనువుగా ఉంది. ఏమీ అనుమానించని, ప్రశాంత మనస్తత్వం గల చర్చికి వెళ్లే వ్యక్తికి సుమారు వంద గజాల ముందు ఆ పెద్ద బండరాయి పగిలిపోతూ కిందకు దొర్లడం చూడటం ఒక అద్భుతమైన దృశ్యంగా ఉంటుందని వారు నిర్ణయించుకున్నారు. క్వారీ కార్మికులు దగ్గర్లోనే రాళ్లను బయటకు తీస్తూ, ఆదివారాల్లో తమ పికాక్స్‌లు, పారలను అక్కడే వదిలి వెళ్లేవారు. ఆ కుర్రాళ్లు వాటిని అరువుగా తీసుకుని, ఆ పెద్ద రాయి కింద ఉన్న భాగాన్ని తవ్వడానికి పనిలో పడ్డారు. అది వారు ఊహించిన దానికంటే చాలా కష్టమైన పనే, కానీ వారు ప్రతి ఆదివారం నమ్మకంగా పనిచేశారు. వారి తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలు అలా పనిచేయాలని కోరుకుంటే, వారు తమను చంపేస్తున్నారని అనుకునేవారు.

చివరికి ఒక ఆదివారం, వారు తవ్వుతుండగా, అది అకస్మాత్తుగా వదులై కిందకు దొర్లడం మొదలుపెట్టింది. వారు దానికి పూర్తిగా సిద్ధంగా లేరు. బండిలో వస్తున్న ఒక ముసలి నల్లజాతి వ్యక్తి తప్ప మరెవరూ రావడం లేదు, కాబట్టి ఆ పని వృధా అవుతుందని వారు భావించారు. అయితే, అది పూర్తిగా వృధా కాలేదు. వారు ఒక ఉత్కంఠభరితమైన ఫలితం కోసం ప్రణాళిక వేసుకున్నారు;  అది కొనసాగినంత సేపు తగినంత ఉత్కంఠ కూడా ఉంది. మొదటగా, రాయి కదలడం ప్రారంభించినప్పుడు అది దాదాపు విల్ బోవెన్‌ను తాకింది. సరిగ్గా అదే క్షణంలో జాన్ బ్రిగ్స్ తవ్వడం ఆపి, ఆ పికాక్స్‌ను విల్‌కు అందించాడు. విల్ ఆ గుంతలోకి అడుగు పెట్టబోతుండగా, అప్పటికే అక్కడ ఉన్న సామ్ క్లెమెన్స్, “జాగ్రత్త అబ్బాయిలూ, అది వస్తోంది!” అని అరుస్తూ బయటకు దూకాడు.

అది వచ్చింది. ఆ భారీ రాయి మొదట నేల మీదే ఉండి, ఆ తర్వాత విపరీతమైన వేగాన్ని పుంజుకుని గాలిలోకి ఎగిరింది. కొండ సగం దూరం దిగగానే, అది కొన్ని అంగుళాల మేర ఒక చెట్టును ఢీకొట్టి, దాన్ని పూర్తిగా తెగ్గొట్టింది. దీంతో దాని మార్గం కొద్దిగా మారింది. ఆ శబ్దం విన్న బండిలోని నల్లజాతీయుడు, అది తన వైపు దూసుకురావడం చూసి, తన గుర్రాన్ని కొరడాతో కొట్టడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నించాడు. అది రోడ్డుకు అవతల ఉన్న ఒక కుమ్మరి కొట్టు వైపు కూడా వెళ్తోంది. ఆ అబ్బాయిలు దాన్ని మరింత ఆసక్తిగా చూస్తున్నారు. అది ప్రతి దూకులోనూ దూరాన్ని పెంచుకుంటూ వెళ్తోంది, మరియు అది ముక్కలను తాకినప్పుడల్లా దుమ్ము లేస్తోంది. అది ఆ నల్లజాతీయుడిని పడగొట్టి, కుమ్మరి కొట్టును నాశనం చేస్తుందని వారు నిశ్చయించుకున్నారు. ఆదివారం కావడంతో ఆ కొట్టు ఖాళీగా ఉంది, కానీ జరగబోయే మిగిలిన విపత్తును నిశితంగా పరిశీలిస్తే, ఫలితాలు తేలుతాయి. వారు పారిపోవాలనుకున్నారు, కానీ ఆ రాయి నేలను తాకడం చూసే వరకు కదలలేకపోయారు. అది ఇప్పుడు పెద్ద పెద్ద గంతులు వేస్తోంది, భయపడిన ఆ నల్లవాడు సరిగ్గా దాని దారిలోకి వెళ్ళగలిగాడు. వాళ్ళు ఊపిరి బిగబట్టుకుని, నోళ్ళు తెరిచి నిలబడ్డారు. అప్పుడు అకస్మాత్తుగా వాళ్ళు తమ కళ్ళను తామే నమ్మలేకపోయారు; ఆ బండరాయి రోడ్డుకు కొంత ఎత్తులో ఉన్న ఒక ఉబ్బెత్తు భాగాన్ని ఢీకొట్టింది, మరియు ఒక పెద్ద గంతుతో ఆ నల్లవాడి, అతని కంచర గాడిద మీదుగా ఎగిరి అవతలి మెత్తటి మట్టిలో పడింది-దానిలో ఒక చిన్న ముక్క మాత్రమే దుకాణానికి తగిలింది, దాన్ని పాడుచేసింది కానీ పూర్తిగా నాశనం చేయలేదు. సగం భూమిలో కూరుకుపోయి, ఆ బండరాయి దాదాపు నలభై సంవత్సరాల పాటు అక్కడే పడి ఉంది; ఆ తర్వాత దాన్ని మిల్లింగ్ ప్రయోజనాల కోసం పేల్చివేశారు. ఆ పిల్లలు దొర్లించిన చివరి రాయి అదే. ఆ ఆట పూర్తిగా సురక్షితం కాదని వాళ్ళు అనుమానించడం మొదలుపెట్టారు.

కొన్నిసార్లు ఆ పిల్లలకు డబ్బు అవసరమయ్యేది, ఆ రోజుల్లో డబ్బు సంపాదించడం అంత సులభం కాదు. అలాంటి ఒక సందర్భంలో, టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్ తాను పట్టుకున్న ఒక రాకూన్ చర్మాన్ని కలిగి ఉన్నాడు, అదే ఆ గుంపులో ఉన్న ఏకైక పెట్టుబడి. వైల్డ్ క్యాట్ కార్నర్‌లోని సెల్మ్స్ దుకాణంలో ఆ రాకూన్ చర్మానికి పది సెంట్లు వస్తాయి, కానీ అది సరిపోలేదు. దానికంటే చాలా ఎక్కువ వచ్చేలా వాళ్ళు ఒక పథకాన్ని రూపొందించారు. వేసవి కాలం కావడంతో సెల్మ్స్‌కు సమయం అనుకూలంగా ఉంది, పైగా అతని వద్ద ఉన్న బొచ్చు కుప్ప కూడా బాగా ఉపయోగపడింది. హక్—అంటే టామ్—ముందు ద్వారం గుండా లోపలికి వెళ్లి, ఆ చర్మాన్ని పది సెంట్లకు సెల్మ్స్‌కు అమ్మేశాడు. సెల్మ్స్ దాన్ని తిరిగి ఆ కుప్ప మీదకు విసిరేశాడు. టామ్ ఆ డబ్బుతో తిరిగి వచ్చి, కొంత సేపటి తర్వాత తెరిచి ఉన్న కిటికీ దగ్గరకు వెళ్లి, లోపలికి పాకి, ఆ రాకూన్ చర్మాన్ని తీసుకుని, మళ్లీ సెల్మ్స్‌కే అమ్మేశాడు. ఆ మధ్యాహ్నం అతను ఇలా చాలాసార్లు చేశాడు; అప్పుడు సెల్మ్స్ గుమాస్తా అయిన జాన్ పియర్స్ ఇలా అన్నాడు:

“చూడు సెల్మ్స్, ఇందులో ఏదో తేడా ఉంది. ఆ కుర్రాడు మధ్యాహ్నమంతా మనకు రాకూన్ చర్మాలను అమ్ముతూనే ఉన్నాడు.”

సెల్మ్స్ తన చర్మాల కుప్ప దగ్గరకు వెళ్ళాడు. అక్కడ చాలా గొర్రెల చర్మాలు, కొన్ని ఆవు చర్మాలు ఉన్నాయి, కానీ ఒక్క రాకూన్ చర్మం మాత్రమే ఉంది—అది అతను ఆ క్షణంలో కొన్నది. సెల్మ్స్ స్వయంగా ఈ కథను ఒక గొప్ప హాస్యంగా చెప్పేవాడు.

ఆ సమయంలో పన్నెండేళ్ల కంటే చాలా తక్కువ వయసున్న, చాలా చిన్న బాలుడైన సామ్ క్లెమెన్స్ ఈ అపవిత్ర ముఠాకు నాయకుడని చెప్పడం మార్క్ ట్వైన్ కీర్తిని పెంచకపోవచ్చు; అయినప్పటికీ, దీనికి భిన్నమైన ఏ రికార్డు అయినా చారిత్రాత్మకం కంటే తక్కువే అవుతుంది. ఆ ముఠాకు నాయకుడు ఉన్నాడంటే అది అతనే. వారు అతని మాట వినడానికి ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండేవారు—దానికోసం చేపలు పట్టడం కూడా మానేసేవారు—మరియు అతను చేపట్టిన పనులను అనుసరించడానికి కూడా సిద్ధంగా ఉండేవారు. ఆ పని నిజమైనదైనా, కల్పితమైనదైనా, ఆలోచనలు మరియు వ్యవస్థీకరణ కోసం వారు అతని వైపే చూసేవారు. వారు “బందిపోటు”, “సముద్రపు దొంగ” లేదా “ఇండియన్” ఆటలు ఆడినప్పుడు, సామ్ క్లెమెన్స్ ఎల్లప్పుడూ నాయకుడిగా ఉండేవాడు; వారు నిజమైన దాడులు చేసేవారిగా మారినప్పుడు కూడా అతని ప్రాముఖ్యత ఏమాత్రం తగ్గలేదని రికార్డులలో ఉంది. టామ్ సాయర్ లాగే, అతను నాయకత్వపు ఆడంబరాన్ని, వైభవాన్ని ఇష్టపడేవాడు. క్రిస్టియన్ సన్స్ ఆఫ్ టెంపరెన్స్ వారు రాజ లాంఛనాలతో, హోదాను మరియు రహస్య పదాలను సృష్టించే అధికారాన్ని ఇచ్చే ఎర్రటి నడుము పట్టీతో వచ్చినప్పుడు, వాటి ఆడంబరం అతని కళ్ళకు ఇంకింది. దాంతో అతను ధూమపానం (అది కూడా చాలా జాగ్రత్తగా చేసేవాడు), తిట్టడం (అది కూడా తీవ్రమైన ఉద్రేకం కలిగినప్పుడు మాత్రమే చేసేవాడు), అలాగే మద్యం (అది అతను అప్పటివరకు రుచి చూడకపోయినా) మానేశాడు. కొత్తగా శుద్ధి చేయబడి, స్వచ్ఛమైన హృదయం గల వారితో కలిసి ఒక పూర్తి నెలపాటు నడిచాడు—అది అద్భుతమైన నాయకత్వం మరియు సేవతో నిండిన నెల. అప్పుడు ఆ ఎర్రటి నడుము పట్టీ కూడా అతన్ని బానిసత్వంలో ఉంచలేకపోయింది. అతను టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్ వైపు చూసి ఇలా అన్నాడు: “ఏయ్, టామ్, నాకు దీనితో విపరీతంగా విసుగు వచ్చింది! పద ఎక్కడికైనా వెళ్లి సిగరెట్ తాగుదాం!” అది ఖచ్చితంగా ఒక పెద్ద త్యాగమే అయి ఉండాలి, ఎందుకంటే ఆ యూనిఫాం అతనికి చాలా విలువైనది.

ప్రచార వెలుగులు మరియు రంగస్థలం మధ్యలో ఉండటం శామ్ క్లెమెన్స్ బాల్యంలోని ఒక అభిరుచి, అద్భుతాల పట్ల అతనికున్న ప్రేమ ఎప్పటికీ పూర్తిగా చనిపోలేదు. ఆ సుదూర పాత రోజుల్లో, చెప్పులు లేకుండా తిరిగే రోజుల్లో, ప్రపంచం తన పాదాల చెంత ఉన్నప్పుడు, గౌరవనీయమైన ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం అతనికి ఎర్రటి గౌను తొడిగే సమయం కోసం అతను ముందుచూపుతో ఆలోచించలేకపోయాడనేది దాదాపు విచారకరంగా అనిపిస్తుంది.

ఆ గొప్ప గౌరవం గురించి అతను ఏమాత్రం కలలో కూడా ఊహించి ఉండడు. అతని ఆశయాలు మేధోపరమైన విజయాల దిశగా లేవు. ఇది నిజమే, అప్పుడప్పుడు, పాఠశాలలో శుక్రవారాల్లో, అతను ఒక వ్యాసాన్ని చదివేవాడు; వాటిలో ఒకటి—కొంతమంది సీనియర్ అబ్బాయిలపై రాసిన వ్యక్తిగత వ్యంగ్యం—దాదాపుగా శారీరక హాని కలిగించేంత వరకు వచ్చింది. కానీ ఆ రోజుల్లో అతనికి ఏవైనా సాహిత్యపరమైన ఆశయాలు ఉండి ఉంటే, అవి క్షణికమైనవి. అతని శాశ్వతమైన కల ఒక సముద్రపు దొంగగానో, నావికుడిగానో, బందిపోటుగానో, లేదా వేటగాడు-వేటగాడిగానో అవ్వాలన్నది; ఏదైనా అద్భుతమైన, చురుకైన పనిలో, అతని మాటే—చివరికి అతని తల ఊపు కూడా—శాసనంగా నిలిచేది. ఆ నది అతని నావికుడి కావాలనే ఆశను ఎప్పుడూ తాజాగా ఉంచింది, మరియు ఆ గుహ మిగతా విషయాలకు ఒక నేపథ్యాన్ని అందించింది.

ఆ గుహ ఒక శాశ్వతమైన మరియు వాస్తవమైన ఆనందాన్ని ఇచ్చింది. అది నిజమైన గుహ, కేవలం ఒక రంధ్రం కాదు; లోతైన మార్గాలు, వంపు తిరిగిన గదులతో కూడిన ఒక భూగర్భ అద్భుతం. అది కొండచరియల మీదుగా, భూమి యొక్క గాఢమైన నిశ్శబ్దంలోకి, నది అడుగుకు కూడా దారితీస్తుందని కొందరు అనేవారు. సామ్ క్లెమెన్స్‌కు ఆ గుహపై ఉన్న ఆకర్షణ ఎప్పటికీ తగ్గలేదు. ఇతర ప్రదేశాలు, కాలక్షేపాలు విసుగు పుట్టించినా, గుహ ప్రస్తావన రాగానే, దాని రహస్య ద్వారం వద్దకు చేర్చే మూడు మైళ్ల నడకకు లేదా లాగడానికి అతను ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా, సిద్ధంగా ఉండేవాడు. దాని పొడవైన కారిడార్లు, స్టాలక్టైట్‌లతో వేలాడుతున్న దాని రాజ గదులు, దాని ఏకాంత రహస్య స్థలాలు, ఒక పరాక్రమవంతులైన బందిపోటు ముఠాకు నిలయంగా మారే అవకాశాలు… ఒక రొమాంటిక్ యువకుడు ప్రేమించగల లేదా ఆశించగల ప్రతిదీ అందులో ఉంది. టామ్ సాయర్ నవలలో ఇండియన్ జో ఆ గుహలో చనిపోతాడు. నిజ జీవితంలో అతను అక్కడ చనిపోలేదు, కానీ ఒకసారి అక్కడ తప్పిపోయి, వాళ్ళు కనుగొన్నప్పుడు గబ్బిలాలను తింటూ బ్రతుకుతున్నాడు. అతను ఒక దుర్మార్గుడు, దుర్మార్గుడు. ఒక రాత్రి అతను చనిపోయినప్పుడు, భయంకరమైన ఉరుములతో కూడిన తుఫాను వచ్చింది. దాంతో ఇంట్లో మంచం మీద ఉన్న సామ్ క్లెమెన్స్, ఆ సగం జాతి వాడి దుష్ట ఆత్మ కోసం సైతానే స్వయంగా వచ్చాడని నిశ్చయించుకున్నాడు. ఆ దుష్టశక్తి తనను కూడా తనతో పాటు తీసుకువెళ్లి, మరో ప్రయాణాన్ని ఆదా చేసుకోవాలని అనుకుంటుందేమోనన్న భయంతో, అతను తన తలని కప్పుకుని శ్రద్ధగా ప్రార్థనలు చేసుకున్నాడు.

పుస్తకంలోని నిధి తవ్వకం సాహసానికి వాస్తవంలో ఒక ఆధారం ఉంది. చాలా కాలం క్రితం, హానిబాల్‌కు రెండు మైళ్ల పైన, “బే” అని పిలవబడే ప్రదేశంలో కొంతమంది ఫ్రెంచ్ వేటగాళ్లు ఒక వ్యాపార కేంద్రాన్ని స్థాపించారనే ఒక సంప్రదాయం ఉంది. ఈ వేటగాళ్లలో ఒకడు వేటకు వెళ్లినప్పుడు, ఇండియన్లు ఆ స్థావరంపై దాడి చేసి మిగతావారిని ఊచకోత కోశారని చెబుతారు. తిరిగి వచ్చేసరికి ఆ వేటగాడు తన సహచరులు చంపబడి, వారి తల చర్మాలు ఒలిచివేయబడటం చూశాడు, కానీ ఒక పెట్టెలో పాతిపెట్టిన నిధిని కనుగొనడంలో ఇండియన్లు విఫలమయ్యారు. అతను దానిని అక్కడే వదిలి, ఇల్లినాయిస్‌కు ఈది వెళ్లి, సెయింట్ లూయిస్‌కు చేరుకున్నాడు. అక్కడ అతను ఆ మారణకాండ గురించి మరియు బంగారు పెట్టెను పాతిపెట్టడం గురించి చెప్పాడు. ఆ తర్వాత దానిని తిరిగి తీసుకురావడానికి ఒక బృందాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించాడు, కానీ అనారోగ్యానికి గురై మరణించాడు. కొంతకాలం తర్వాత, సెయింట్ లూయిస్ నుండి కొంతమంది వ్యక్తులు ఆ పెట్టె కోసం వెతుకుతూ వచ్చారు. వారికి అది దొరకలేదు, కానీ వారు జరిగిన పరిస్థితులను వివరించారు. ఆ తర్వాత చాలా మంది ఆ బంగారాన్ని కనుగొనడానికి ప్రయత్నించారు.

ఒక ఉదయం టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్, సామ్ క్లెమెన్స్ మరియు జాన్ బ్రిగ్స్ వద్దకు వచ్చి, తాను ఆ నిధిని తవ్వబోతున్నానని చెప్పాడు. అది ఎక్కడ ఉందో తనకు కలలో కనిపించిందని, వారు తనతో పాటు వచ్చి తవ్వితే, ఆ డబ్బును పంచుకుంటానని చెప్పాడు. ఆ అబ్బాయిలకు కలల మీద, ముఖ్యంగా టామ్ కలల మీద గొప్ప నమ్మకం ఉండేది. టామ్‌కు ఉన్న అపరిమితమైన స్వేచ్ఛ వారి దృష్టిలో అతనికి గొప్ప ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చింది. అలాంటి అబ్బాయి కలలకు కచ్చితంగా ఏదో ఒక అర్థం ఉంటుందని వారు నమ్మారు. వారు కొన్ని పారలు, ఒక పికాక్స్‌తో టామ్‌ను అనుసరించి ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లారు, మరియు అతను వారికి ఆ నిధిని చూపించాడు.

ఆ సమయంలో పన్నెళ్ల కంటే చాలా తక్కువ వయసున్న, చాలా చిన్న బాలుడైన సామ్ క్లెమెన్స్ ఈ అపవిత్ర ముఠాకు నాయకుడని చెప్పడం మార్క్ ట్వైన్ కీర్తిని పెంచకపోవచ్చు; అయినప్పటికీ, దీనికి భిన్నమైన ఏ రికార్డు అయినా చరిత్రాత్మకం కంటే తక్కువ అవుతుంది. ఆ ముఠాకు నాయకుడు ఉన్నాడంటే అది అతనే. వారు అతని మాట వినడానికి ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండేవారు—దానికోసం చేపలు పట్టడం కూడా మానేసేవారు—మరియు అతను చేసే పనులను అనుసరించడానికి కూడా సిద్ధంగా ఉండేవారు. ఆ పని నిజమైనదైనా, కల్పితమైనదైనా, ఆలోచనలు మరియు వ్యవస్థీకరణ కోసం వారు అతని వైపే చూసేవారు. వారు “బందిపోటు”, “సముద్రపు దొంగ” లేదా “ఇండియన్” ఆటలు ఆడినప్పుడు, సామ్ క్లెమెన్స్ ఎల్లప్పుడూ నాయకుడిగా ఉండేవాడు; వారు నిజమైన దాడులు చేసేవారిగా మారినప్పుడు కూడా అతని ప్రాముఖ్యత ఏమాత్రం తగ్గలేదని రికార్డులలో ఉంది. టామ్ సాయర్ లాగే, అతను నాయకత్వపు ఆడంబరాన్ని, వైభవాన్ని ఇష్టపడేవాడు. క్రిస్టియన్ సన్స్ ఆఫ్ టెంపరెన్స్ రాజ లాంఛనాలతో, హోదాను మరియు రహస్య పదాలను వారు సృష్టించే అధికారాన్ని ఇచ్చే ఎర్రటి నడుము పట్టీతో వచ్చినప్పుడు, వాటి ఆడంబరం అతని కళ్ళకు వచ్చింది. దాంతో అతను ధూమపానం (అది కూడా చాలా జాగ్రత్తగా చేసేవాడు), తిట్టడం (అది కూడా తీవ్రమైన ఉద్రేకం కలిగినప్పుడు మాత్రమే చేసేవాడు), అలాగే మద్యం (అది అప్పటివరకు రుచి చూడకపోయినా) మానేశాడు. కొత్తగా శుద్ధి చేయబడి, స్వచ్ఛమైన హృదయం గల వారితో కలిసి ఒక పూర్తి నెలపాటు నడిచాడు—అది అద్భుతమైన నాయకత్వం మరియు సేవతో నిండిన నెల. అప్పుడు ఆ ఎర్రటి నడుము పట్టీ కూడా అతన్ని బానిసత్వంలో ఉంచలేకపోయింది. అతను టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్ వైపు చూసి ఇలా అన్నాడు: “ఏయ్, టామ్, నాకు దీనితో విపరీతంగా విసుగు వచ్చింది! పద ఎక్కడికైనా వెళ్లి సిగరెట్ తాగుదాం!” అది ఖచ్చితంగా ఒక పెద్ద త్యాగమే అయి ఉండాలి, ఎందుకంటే ఆ యూనిఫాం అతనికి చాలా విలువైనది.

ప్రచార వెలుగులు మరియు రంగస్థలం మధ్యలో ఉండటం వల్ల శామ్ క్లెమెన్స్ బాల్యంలోని ఒక అభిరుచి, అద్భుతాల పట్ల అతనికున్న ప్రేమ ఎప్పటికీ పూర్తిగా చనిపోలేదు. ఆ సుదూర పాత రోజుల్లో, చెప్పులు లేకుండా తిరిగే రోజుల్లో, ప్రపంచం తన పాదాల చెంత ఉన్నప్పుడు, గౌరవనీయమైన ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం అతనికి ఎర్రటి గౌను తొడిగే సమయం కోసం అతను ముందుచూపుతో ఆలోచించలేకపోయాడనేది చాలా విచారకరంగా అనిపిస్తుంది.

ఆ గొప్ప గౌరవం గురించి అతను ఏ కలలో కూడా ఊహించి ఉండడు. అతని ఆశయాలు మేధోపరమైన విజయాల దిశగా లేవు. ఇది నిజమే, అప్పుడప్పుడు, పాఠశాలలో శుక్రవారాల్లో, అతను ఒక వ్యాసాన్ని చదివేవాడు; వాటిలో ఒకటి—కొంతమంది సీనియర్ అబ్బాయిలపై రాసిన వ్యక్తిగత వ్యంగ్యం—దాదాపుగా శారీరక హాని కలిగించేంత వరకు వచ్చింది. కానీ ఆ రోజుల్లో అతనికి సాహిత్యపరమైన ఆశయాలు ఉండి ఉంటే, అవి క్షణికమైనవి. అతని శాశ్వతమైన కల ఒక సముద్రపు దొంగగానో, నావికుడిగానో, బందిపోటుగానో, లేదా వేటగాడు-వేటగాడిగానో అవ్వాలన్నది; ఏదైనా అద్భుతమైన, చురుకైన పనిలో, అతని మాటే—చివరికి అతని తల ఊపు కూడా—శాసనంగా నిలిచేది. ఆ నది అతని నావికుడి కావాలనే ఆశను ఎప్పుడూ తాజాగా ఉంచింది, మరియు ఆ గుహ మిగిలిన విషయాలకు ఒక నేపథ్యాన్ని అందించింది.

ఆ గుహ ఒక శాశ్వతమైన మరియు వాస్తవమైన ఆనందాన్ని ఇచ్చింది. అది నిజమైన గుహ, కేవలం ఒక రంధ్రం కాదు; లోతైన మార్గాలు, వంపు తిరిగిన గదులతో కూడిన ఒక భూగర్భ అద్భుతం. అది కొండచరియల మీదుగా, భూమి యొక్క గాఢమైన నిశ్శబ్దంలోకి, నది అడుగుకు కూడా దారితీస్తుందని కొందరు అనేవారు. సామ్ క్లెమెన్స్‌కు ఆ గుహపై ఉన్న ఆకర్షణ ఎప్పటికీ తగ్గలేదు. ఇతర ప్రదేశాలు, కాలక్షేపాలు విసుగు పుట్టించినా, గుహ ప్రస్తావన రాగానే, దాని రహస్య ద్వారం వద్దకు చేర్చే మూడు మైళ్ల నడకకు లేదా లాగడానికి అతను ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా, సిద్ధంగా ఉండేవాడు. దాని పొడవైన కారిడార్లు, స్టాలక్టైట్‌లతో వేలాడుతున్న దాని రాజ గదులు, దాని ఏకాంత రహస్య స్థలాలు, ఒక పరాక్రమవంతులైన బండిపోటు ముఠాకు నిలయంగా మారే అవకాశాలు… ఒక రొమాంటిక్ యువకుడు ప్రేమించగల లేదా ఆశించగల ప్రతి వస్తువులో ఉంది. టామ్ సాయర్ నవలలో ఇండియన్ జో ఆ గుహలో చనిపోతాడు. నిజ జీవితంలో అతను అక్కడ చనిపోలేదు, కానీ ఒకసారి అక్కడ తప్పిపోయి, వాళ్ళు కనుగొన్నప్పుడు గబ్బిలాలను తింటూ బ్రతుకుతున్నాడు. అతను ఒక దుర్మార్గుడు, దుర్మార్గుడు. ఒక రాత్రి అతను చనిపోయినప్పుడు, భయంకరమైన ఉరుములతో కూడిన తుఫాను వచ్చింది. దాంతో ఇంట్లో మంచం మీద ఉన్న సామ్ క్లెమెన్స్, ఆ సగం జాతి వాడి దుష్ట ఆత్మ కోసం సైతానే స్వయంగా వచ్చాడని నిశ్చయించుకున్నాడు. ఆ దుష్టశక్తి తనను కూడా తనతో పాటు తీసుకువెళ్లి, మరో ప్రయాణాన్ని ఆదా చేసుకోవాలని అనుకుంటుందేమోనన్న భయంతో, అతను తన తలని కప్పుకుని శ్రద్ధగా ప్రార్థనలు చేసుకున్నాడు.

పుస్తకంలోని నిధి తవ్వకం సాహసానికి వాస్తవంలో ఒక ఆధారం ఉంది. చాలా కాలం క్రితం, హానిబాల్‌కు రెండు మైళ్ల పైన, “బే” అని పిలవబడే ప్రదేశంలో కొంతమంది ఫ్రెంచ్ వేటగాళ్లు ఒక వ్యాపార కేంద్రాన్ని స్థాపించారు. ఈ వేటగాళ్లలో ఒకడు వేటకు వెళ్లినప్పుడు, ఇండియన్లు ఆ స్థావరంపై దాడి చేసి మిగిలినవారిని ఊచకోత కోశారని చెబుతారు. తిరిగి వచ్చేసరికి ఆ వేటగాడు తన సహచరులు చంపబడి, వారి తల చర్మాలు ఒలిచివేయబడటం చూశాడు, కానీ ఒక పెట్టెలో పాతిపెట్టిన నిధిని కనుగొనడంలో ఇండియన్లు విఫలమయ్యారు. అతను దానిని అక్కడే వదిలి, ఇల్లినాయిస్‌కు ఈది వెళ్లి, సెయింట్ లూయిస్‌కు చేరుకున్నాడు. అక్కడ అతను ఆ మరణకాండ గురించి మరియు బంగారు పెట్టెను పాతిపెట్టడం గురించి చెప్పాడు. ఆ తర్వాత దానిని తిరిగి తీసుకురావడానికి ఒక బృందాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించాడు, కానీ అనారోగ్యానికి గురై మరణించాడు. తర్వాత, సెయింట్ లూయిస్ నుండి కొంతమంది వ్యక్తులు ఆ పెట్టె కోసం వెతుకుతూ వచ్చారు. వారికి అది దొరికింది, కానీ వారు జరిగిన పరిస్థితులను వివరించారు. ఆ తర్వాత చాలా మంది ఆ బంగారాన్ని కనుగొనడానికి ప్రయత్నించారు.

ఒక ఉదయం టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్, సామ్ క్లేమెన్స్ మరియు జాన్ బ్రిగ్స్ వద్దకు వచ్చి, తాను నిధిని తవ్వబోతున్నానని చెప్పాడు. అది ఎక్కడ ఉందో తనకు

నీటి నుండి కొంత దూరం బయటకు వచ్చాడు. అతను కాళ్ళు ముందుకి పెట్టి కిందికి దిగాడు, మరియు వదులైన తెప్ప అతన్ని వదిలేసింది. ఆ అబ్బాయిలు పరిశీలించడానికి ఆగలేదు. అతను తమను వెంబడిస్తున్నాడని వారు భావించి, మానవ నివాసాలు చేరే వరకు ఆగకుండా తీవ్ర భయంతో పారిపోయారు.

ఆ తొలి రోజుల్లో ఎన్ని భయంకరమైన అనుభవాలు జరిగి ఉంటాయో కదా! ‘ది ఇన్నోసెంట్స్ అబ్రాడ్’లో మార్క్ ట్వైన్, ఒక రాత్రి తన తండ్రి కార్యాలయంలో తాను చూసిన హత్యకు గురైన వ్యక్తి గురించి చెబుతాడు. ఆ వ్యక్తి పేరు మెక్‌ఫార్లేన్. పాత హడ్సన్-మెక్‌ఫార్లేన్ వైరం కారణంగా ఆ రోజే అతను కత్తితో పొడవబడి, చనిపోవడానికి అక్కడికి తీసుకురాబడ్డాడు. సామ్ క్లెమెన్స్ మరియు జాన్ బ్రిగ్స్ పాఠశాల నుండి పారిపోయి, ఆ రోజంతా ఆకాశంలో విహరిస్తూ గడిపారు, మరియు ఈ విషయం గురించి వారికి ఏమీ తెలియదు. బహుశా మేల్కొని ఎదురుచూస్తూ కూర్చున్న తన తల్లిని ఎదుర్కోవడం కంటే, తన తండ్రి కార్యాలయం తనకు సురక్షితమని సామ్ నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను సోఫాలో ఎలా పడుకున్నాడో, మరియు నేలపై ఉన్న ఒక ఆకారం క్రమంగా ఒక మనిషి రూపురేఖలుగా ఎలా రూపుదిద్దుకుందో అతను మనకు చెబుతాడు; కిటికీలోంచి వచ్చిన వెన్నెల కిరణం దానిని సమీపించి, క్రమంగా ఆ నిర్జీవమైన ముఖాన్ని, భయంకరంగా పొడిచిన ఛాతీని ఎలా బయటపెట్టిందో.

“నేను అక్కడి నుంచి బయటకు వచ్చేశాను,” అంటాడు అతను. “నేను ఏ విధమైన తొందరపాటుతో వెళ్ళిపోయానని చెప్పను, కానీ నేను కేవలం వెళ్ళిపోయాను; అది చాలు. నేను కిటికీలోంచి బయటకు వచ్చేశాను, నాతో పాటు ఆ కిటికీ చట్రాన్ని కూడా తీసుకువెళ్ళాను. నాకు ఆ చట్రం అవసరం లేదు, కానీ దానిని వదిలేయడం కంటే తీసుకెళ్లడమే సౌకర్యంగా అనిపించింది, అందుకే తీసుకున్నాను. నాకు భయం వేయలేదు, కానీ నేను చాలా ఆందోళనకు గురయ్యాను.”

అతనికి ఇంకా పన్నెండేళ్ళు నిండలేదు, ఎందుకంటే ఆ అబ్బాయికి ఆ వయసు వచ్చేసరికి అతని తండ్రి బ్రతికి లేడు. నిస్సందేహంగా ఇవి కలవరపరిచే, వెంటాడే విషయాలే. ఆ తర్వాత, ఆ అబ్బాయిలు దయతో ఆహారం, పొగాకు తీసుకువెళ్ళి ఇచ్చే ఒక తాగుబోతు బిచ్చగాడి కథ ఉంది. సామ్ క్లెమెన్స్ తన విలువైన డబ్బులో కొంత ఖర్చుపెట్టి ఆ బిచ్చగాడికి ఒక అగ్గిపెట్టె కొనిచ్చాడు—అవి అప్పట్లో సరికొత్త ఆవిష్కరణ, చాలా అరుదైనవి, ఖరీదైనవి. ఆ పనికిమాలినవాడు అగ్గిపెట్టెతో నిప్పు రాజేసి, తను అందులోనే ఉండగా సొరకాయల బండిని తగలబెట్టాడు. తాను ఆ వ్యక్తికి అగ్గిపెట్టెలు ఇవ్వకపోయి ఉంటే ఈ విషాదం జరిగి ఉండేది కాదనే ఆలోచనతో ఆ బాలుడు వారాల తరబడి మెలకువలోనూ, కలల్లోనూ వేదనకు గురయ్యాడు. పశ్చాత్తాపమే శామ్యూల్ క్లెమెన్స్‌కు ఎల్లప్పుడూ ఖచ్చితమైన శిక్ష. భూమిపై తన చివరి రోజుల వరకు అతను దాని బాధల నుండి బయటపడలేకపోయాడు.

కొద్ది సంవత్సరాల స్వల్ప కాలంలో ఎన్ని విషయాలు ఇమిడిపోయాయో! సామ్ క్లెమెన్స్ మరియు అతని అల్లరి స్నేహితుల ఈ బాల్య సాహసాలను సంక్షిప్తంగా చెప్పడం అంత సులభం కాదు, కానీ వారి వెర్రి చేష్టల గురించి అనంతంగా చెప్పుకుంటూ పోవచ్చు. వారు భవిష్యత్తుపై ఆశలు లేని గుంపు. మంత్రులు మరియు ఇతర వివేకవంతులైన పౌరులు వారికి ఆకస్మికంగా, హింసాత్మకంగా ముగింపు వస్తుందని స్వేచ్ఛగా ప్రవచించారు, మరియు వారి కోసం ప్రార్థించడం కూడా అనవసరమని భావించారు. వారు ఆ ప్రవక్తలకు నిరాశాజనకంగానే మిగిలిపోయి ఉండాలి. బోవెన్ సోదరులు గొప్ప నదీ నావికులుగా మారారు; విల్ పిట్స్ తగిన సమయంలో ప్రముఖ వ్యాపారిగా మరియు బ్యాంకు డైరెక్టర్‌గా ఎదిగాడు; జాన్ బ్రిగ్స్ బాగా సంపన్నుడైన మరియు అత్యంత గౌరవనీయమైన రైతుగా ఎదిగాడు; చివరికి హక్ ఫిన్—అంటే, టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్—ఒక పశ్చిమ పట్టణంలో గౌరవనీయ పౌరుడిగా మరియు శాంతి న్యాయాధికారిగా స్థానం పొందాడని ప్రతీతి. కానీ ఆ రోజుల్లో వారు క్రమశిక్షణ పట్ల, శాసనాల పట్ల అంతకన్నా తక్కువ గౌరవం ఉన్న అల్లరి, వినోదప్రియుల గుంపు.

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –12-8-26-ఉయ్యూరు

సరసభారతి 201వ కార్యక్రమంగా శ్రీ కృష్ణాష్టమి వేడుకలు 

4-9-26 శుక్రవారం శ్రీ కృష్ణ జన్మాష్టమి సందర్భంగా శ్రీ సువర్చలాన్జనేయస్వామి దేవాలయం లో  బాలకృష్ణుని పాదముద్రలముగ్గులు ,ఉదయం సాయంత్రం శ్రీ కృష్ణ  అష్టోత్తరపూజ ,కృష్ణస్వామికి ”కట్టే కారం ”నైవేద్యం ,సాయంత్రం 6గం లకుసరసభారతి 201 వ కార్యక్రమం గా   బాలబాలికలకు  శ్రీ కృష్ణ గోపికా వేష ధారణ పొటీలు ,బహుమతి ప్రదానం ఉంటాయి .అందరూ పాల్గొని జయప్రదం చేయప్రార్ధన .

 గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -ఆలయ ధర్మకర్త 

 మరియు  భక్తబృందం . 12-8-26-ఉయ్యూరు 

ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్న గారి సహృదయ చక్రం.13 వ భాగం.11.8.26.

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.3 వ భాగం.11.8.26.

శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి వ్యాఖ్య.265 వ భాగం.11.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘు వంశ మహా కావ్యం .3 వ భాగం.11.8.27.

అమెరికా స్వర్ణయుగ (గిల్డెడ్  ఏజ్ )సాహిత్య కీర్తిపతాక  మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -3

VIII

వ్యవసాయ క్షేత్రం

అంకుల్ జాన్ క్వార్లెస్ వ్యవసాయ క్షేత్రంలో క్లెమెన్స్ పిల్లలు పొందిన ఆనందం గురించి మనం ఇదివరకే ప్రస్తావించాము. చిన్న సామ్‌కు అది బహుశా ప్రాణరక్షకంలాంటిది. తనతో సమాన వయసున్న తన చిన్న కజిన్, టాబితాతో* (వారు ఆమెను ‘పుస్’ అని పిలిచేవారు), అతను ఆ మాయా ప్రపంచంలో తిరుగుతూ, అడుగడుగునా కొత్త అద్భుతాలను, ప్రతిచోటా కొత్త ఆనందాలను ఆస్వాదించేవాడు. మేరీ అనే ఒక బానిస అమ్మాయి సాధారణంగా వారితో ఉండేది, కానీ ఆమె వయసు కేవలం ఆరేళ్ళు మాత్రమే, నిజానికి అంత పెద్దదేమీ కాదు. అందువల్ల ఆమె కేవలం ఒక ఆట తోడు మాత్రమే, అంతేగానీ భయపడాల్సిన లేదా తప్పించుకోవాల్సిన సంరక్షకురాలు కాదు. కొన్నిసార్లు, తన వ్యక్తిగత భద్రత దృష్ట్యా మంచిది కాదని ఆమె భావించిన దానికంటే ఎక్కువ దూరం వెళ్లాలని గానీ లేదా ఎక్కువ సేపు ఉండాలని గానీ తన సంరక్షణలోని పిల్లలు పట్టుబట్టినప్పుడు, ఆమె “మిస్ పాట్సీ”కి లేదా “మిస్ జేన్”కి చెబుతానని బెదిరించాల్సిన అవసరం వచ్చేది; కానీ ఇది చాలా అరుదుగా జరిగేది, మరియు మొత్తమ్మీద ఆ వ్యవసాయ క్షేత్రంలో గడిపిన సమయం అంతా వేసవికాలం  స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన ఒక సుదీర్ఘమైన, ప్రశాంతమైన కలలా ఉండేది.

మిస్సోరీలోని పాల్మైరాకు చెందిన, ఇప్పుడు శ్రీమతి గ్రీనింగ్ అయిన టాబితా క్వార్లెస్, ఈ అధ్యాయానికి చాలా వరకు సమాచారాన్ని అందించారు.

వివిధ ఎత్తులలో కోసిన దుంగలతో చేసిన మెట్ల దారి ద్వారా ప్రవేశించే ఒక పెద్ద పెరటి మధ్యలో ఆ వ్యవసాయ గృహం ఉండేది. పెరటి మూలలో హిక్కరీ చెట్లు, నల్ల వాల్‌నట్ చెట్లు ఉండేవి. కంచెకు ఆవల, కొట్టాలు, మొక్కజొన్న గింజల నిల్వ గదులు, పొగాకు గదిని దాటి కొండ ఒక వాగు వైపుగా పల్లంగా ఉండేది—లోతైన, చీకటి, నిషిద్ధమైన మడుగులతో, అందులో నడవడానికి అదొక దివ్యమైన ప్రదేశం. పచ్చిక బయళ్లలో పెద్ద చెట్ల కింద ఉయ్యాలలు ఉండేవి. మేరీ పిల్లలను ఉయ్యాల ఊపుతూ, వారి పాదాలు కొమ్మలను తాకే వరకు వాటి కింద పరిగెత్తేది. ఆ తర్వాత తన వంతు వచ్చి, తాను ఎంత ఎత్తుకు “సమతుల్యం” చేసుకునేదంటే, మేరీ అంత వయసు వచ్చి ఆ అద్భుతమైన రీతిలో ఉయ్యాల ఊగాలని వారి ఏకైక కోరికగా ఉండేది. ఆ అడవి అంతా ఉడుతలతో—బూడిద రంగు ఉడుతలు, ఎర్ర నక్క జాతులతో—మరియు అనేక పక్షులు, పువ్వులతో నిండి ఉండేది; పచ్చిక బయళ్లన్నీ క్లోవర్ పువ్వులతో, సీతాకోకచిలుకలతో కళకళలాడుతూ, పాడే మిడతలతో, కూసే పిచ్చుకలతో సంగీతభరితంగా ఉన్నాయి; కంచె వరుసలలో బ్లాక్‌బెర్రీలు, పండ్ల తోటలో ఆపిల్, పీచ్ పండ్లు, మొక్కజొన్న పొలంలో పుచ్చకాయలు ఉన్నాయి. ఆ పుచ్చకాయలు ఎప్పుడూ పండి ఉండేవి కావు. ఒకసారి, చిన్న సామ్ పచ్చి పుచ్చకాయలోని కొన్ని ముక్కలు తిన్నప్పుడు, అతనికి కడుపునొప్పి ఎంత తీవ్రంగా వచ్చిందంటే, ఇంట్లోని చాలామంది అతను వెంటనే చనిపోతాడని అనుకున్నారు.

జేన్ క్లెమెన్స్ అంతగా ఆందోళన చెందలేదు.

“సామీ బ్రతుకుతాడు,” అంది ఆమె; “అతను అలా చనిపోవడానికి పుట్టలేదు.”

ఆ ఒత్తిడిని భరించేది సన్నని శరీరమే. “సామీ” బ్రతికాడు,  కొద్ది కాలంలోనే కొత్త సాహసానికి సిద్ధమయ్యాడు.

అలాంటివి చాలా ఉండేవి: పొలాలకు వెళ్లి రావడానికి గుర్రాలు; బరువైన బండ్లను దించిన తర్వాత ఎక్కే ఎద్దుల బండ్లు; గోధుమలు నూర్చేటప్పుడు స్వారీ చేసే గుర్రపు బళ్ళు. ఈ చివరిది ప్రమాదకరమైన  నిషిద్ధమైన ఆనందం, కానీ పిల్లలు బండ్ల మధ్య దూరి వాటిపైకి ఎక్కేవారు, మరియు బండి నడుపుతున్న బానిస చూడనట్లు నటించేవాడు. ఆ తర్వాత సాయంత్రం, ఆ నల్లజాతి స్త్రీ ఆవుల వెంట వస్తూ వచ్చినప్పుడు, పిల్లలు ముందుకు పరుగెత్తి, ఆవులను పరుగెత్తించి, వాటి మెడలోని గంటలను గలగలలాడించేవారు—ముఖ్యంగా లిటిల్ సామ్, ఎందుకంటే అతను అల్లరి, ఉద్రేకపూరితమైన పిల్లవాడు. అతనికి అకస్మాత్తుగా కలిగే ఆనంద పారవశ్యాలు అతన్ని గంతులు వేసేలా, చేతులు ఊపేలా చేసేవి. గడ్డిలో దొర్లుతూ, గెంతులు, కేకలు, గిరగిరా తిరగడం, పగలబడి నవ్వడం వంటి వరుస చర్యలతో తన భావోద్వేగాలను బయటపెట్టేవాడు.

ఈ విశాలమైన స్వేచ్ఛ, మెరుగైన ఆరోగ్యం,  జాన్ క్వార్లెస్ యొక్క మంచి స్వభావం గల, సరదాగా ఉండే బానిసల ప్రోత్సాహంతో అతని అల్లరి చేసే స్వభావం మరింత పెరిగింది.

పండ్ల తోటకు ఆవల ఉన్న నీగ్రోల నివాస ప్రాంతాలు వారికి ప్రత్యేకంగా ఆకర్షణీయంగా ఉండేవి. ఒక గుడిసెలో మంచాన పడిన, తెల్ల జుట్టు గల ఒక ముసలమ్మ నివసించేది. పిల్లలు రోజూ ఆమెను చూడటానికి వెళ్లి, భయభక్తులతో చూసేవారు; ఎందుకంటే ఆమెకు వెయ్యేళ్ళని, మోషేతో మాట్లాడిందని చెప్పుకునేవారు. నీగ్రోలు ఆ మాటను నమ్మేవారు; పిల్లలు కూడా, సహజంగానే, ఆమె ఈజిప్టు నుండి వస్తున్నప్పుడు ఎడారిలో ఆరోగ్యం కోల్పోయిందని కూడా నమ్మేవారు. ఫారో మునిగిపోవడాన్ని చూసి కలిగిన భయం వల్ల ఆమె తలపై బట్టతల వచ్చింది. ఆమెకు మంత్రాలను తప్పించడం, మంత్రగత్తెలను దూరంగా ఉంచడం కూడా తెలుసు, ఇది ఆమె ప్రతిష్టను బాగా పెంచింది. డాన్’ల్ మామ అందరికీ ఇష్టమైనవాడు, చాలా దయగలవాడు మరియు నమ్మదగినవాడు, అయితే అతనికి అప్పుడప్పుడు దవడ బిగుసుకుపోవడం అతనికి ఒక అసాధారణమైన ప్రత్యేకతను ఇచ్చింది. చాలా కాలం తర్వాత అతను టామ్ సాయర్ మరియు హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్ కథలలో నిగ్గర్ జిమ్‌గా మారాడు, అలా తన సౌమ్యమైన నిష్కపటత్వంతో అమరత్వాన్ని మరియు ఎందరో పురుషుల ప్రేమను గెలుచుకున్నాడు.

నిశ్చయంగా, జాన్ క్వార్లెస్ మామయ్య పొలం ఒక చిన్న పిల్లాడికి స్వర్గధామం లాంటిది,  ఆ ఇల్లు దాని పరిసరాలంత అద్భుతంగా ఉండేది. అది రెండు అంతస్తుల, రెండు దుంగల భవనం, దాని రెండు విభాగాలను కలుపుతూ విశాలమైన నేల అంతస్తు (కప్పుతో) ఉండేది. వేసవిలో, ఆ నీడగా, చల్లగా ఉండే మండపం మధ్యలో బల్ల సిద్ధం చేయబడేది,  విలాసవంతమైన దక్షిణాది శైలిలో రుచికరమైన భోజనాలు వడ్డించబడేవి. ఆ భోజనాలను బల్ల మీదకు పెద్ద పెద్ద పాత్రలలో తీసుకువచ్చేవారు, వాటి అంచు చుట్టూ వరుసగా పళ్ళాలు పెట్టడానికి మాత్రమే చోటు ఉండేది. వేయించిన కోడి, కాల్చిన పంది, టర్కీలు, బాతులు, హంసలు, అప్పుడే వేటాడిన జింక మాంసం, ఉడుతలు, కుందేళ్ళు, కౌజులు, నెమళ్ళు, ప్రైరీ-కోళ్ళు—ఆ జాబితా ఇక్కడ వడ్డించడానికి చాలా పెద్దది. ఒక చిన్న పిల్లాడు ఆ భోజన విందును, ఆ వాతావరణాన్ని మించి రాణించలేకపోతే, అతని పరిస్థితి నిజంగా నిరాశాజనకమే. శరదృతువు చివరి వరకు అతని తల్లి అతన్ని అక్కడే ఉంచింది, ఆ తర్వాత చల్లని సాయంత్రాలు వారిని విశాలమైన, మండుతున్న పొయ్యి చుట్టూ గుమిగూడేలా చేశాయి.

చెట్టు రసం బుడబుడలాడుతూ బయటకు వచ్చింది, కానీ అది వృధా కాలేదు, ఎందుకంటే మేము దాన్ని గీకి తీసి తిన్నాము; … ఆ బద్ధకపు పిల్లి గరుకైన పొయ్యి రాళ్లపై పడుకుని ఉంది, నిద్రమత్తులో ఉన్న కుక్కలు కిటికీ గడపలకు ఆనుకుని కళ్ళు మిటకరిస్తున్నాయి; ఒక పొయ్యి మూలలో మా అత్త, మరో మూలలో మా మామయ్య మొక్కజొన్న కంకితో చేసిన గొట్టాన్ని కాలుస్తున్నారు; నునుపైన, తివాచీ లేని ఓక్ చెక్క నేల మంటల జ్వాలలను మసకగా ప్రతిబింబిస్తోంది, నిప్పుకణికలు బయటకు చిట్లి నెమ్మదిగా ఆరిపోయిన చోట నల్లటి గుంటలతో నిండి ఉంది; నేపథ్యంలోని సంధ్యా సమయంలో అరడజను మంది పిల్లలు కేరింతలు కొడుతున్నారు; అక్కడక్కడా చీలికలున్న అడుగుభాగం గల కుర్చీలు—కొన్నింటికి ఊయలలాంటివి ఉన్నాయి; ఒక ఉయ్యాల—వాడకంలో లేకపోయినా, నమ్మకంతో ఎదురుచూస్తోంది.

ఈ కాలంపైనే దృష్టి సారించాలని, ఈ స్పష్టమైన జ్ఞాపకాల నుండి విరివిగా ఉటంకించాలని అనిపిస్తుంది—ఆ సుదూర గతాంలో ఆ బాలుడి సున్నితమైన మనసు గ్రహించిన వేలాది సూక్ష్మమైన ముద్రలు, రాబోయే సంవత్సరాలలో అతని పనిలో ప్రతిచోటా వెల్లడిస్తాయి. పుస్తకాల నుండి అతను పొందగలిగే ఏ విద్య కన్నా, అతనికి అది మరింత విలువైన మరియు శాశ్వతమైన విద్యగా నిలిచింది.

IX

పాఠశాల రోజులు

అయినప్పటికీ, హానిబాల్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, చిన్న సామ్ ఇప్పుడు పాఠశాలకు వెళ్ళడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడని నిర్ణయించారు. అతనికి సుమారు ఐదు సంవత్సరాల వయస్సు, మరియు పొలంలో గడిపిన నెలలు అతన్ని చాలా దృఢంగా కాకపోయినా, సన్నగా మరియు చురుకుగా మార్చాయి. మిగతా పిల్లలందరి కంటే అతనే తనకు ఎక్కువ ఇబ్బంది పెట్టాడని అతని తల్లి చెప్పేది.

“వాడు ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు తన గొడవలతో నాకు పిచ్చెక్కిస్తాడు,” అని ఆమె అనేది; “మరియు వాడు బయట ఉన్నప్పుడు, ఎవరో ఒకరు వాడిని చచ్చేంత స్థితిలో ఇంటికి తీసుకువస్తారేమోనని ప్రతి నిమిషం నేను ఎదురుచూస్తూ ఉంటాను.”

నిజానికి, ఈ సమయంలోనే అతను “మునిగిపోకుండా తృటిలో తప్పించుకున్న తొమ్మిది సందర్భాలలో” మొదటిదాన్ని సాధించాడు,  ఒక మధ్యాహ్నం నది నుండి బయటకు తీయగా, నీరసంగా మరియు నిరాశాజనకమైన స్థితిలో ఇంటికి తీసుకురాబడ్డాడు. ముల్లెయిన్ టీ, ఆముదంతో అతడిని తిరిగి మామూలు స్థితికి తెచ్చాక, ఆమె ఇలా అంది: “బహుశా పెద్ద ప్రమాదమేమీ లేదనుకుంటాను. ఉరితీయడానికే పుట్టినవాళ్లు నీళ్లలో సురక్షితంగా ఉంటారు.”

ప్రతిరోజూ కొంత సమయం పాటు అతడిని తన దగ్గర ఉంచుకుని, మర్యాదలు నేర్పించడానికి ప్రయత్నించే వారికి డబ్బు చెల్లించడానికి కూడా తాను సిద్ధంగా ఉన్నానని ఆమె ప్రకటించింది. బహుశా ఇక్కడ ఒక విషయం చెప్పడం సముచితం, అదేంటంటే, టామ్ సాయర్ కథలోని “ఆంట్ పాలీ” పాత్రకు జేన్ క్లెమెన్స్ అసలైన సృష్టికర్త, మరియు ఆ పుస్తకంలో ఆమె చిత్రణ పరిపూర్ణమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. దయగల హృదయం, నిర్భయత, ఆ కాలంలోని స్త్రీల వలె తన వయస్సు కంటే పదేళ్లు పెద్దగా కనిపించడం మరియు ప్రవర్తించడం, ఎల్లప్పుడూ ముక్కుసూటిగా మాట్లాడటం, కొన్నిసార్లు కఠినంగా ఉండటం వంటి లక్షణాలతో, ఆమె తన స్నేహితులచే ఒక విలక్షణమైన వ్యక్తిగా పరిగణించబడింది. వారు ఆమెను దాతృత్వం, సానుభూతి గల, పరిచయం చేసుకోవడానికి మంచిదైన మహిళగా ప్రేమించారు. ఆమెకు జాలి చూపడంలో అసాధారణమైన గుణం ఉండేది. ఆమె ఈగలను కూడా చంపడానికి నిరాకరించేది, మరియు ఎలుకలను పట్టుకున్నందుకు పిల్లిని శిక్షించేది. అవసరమైనప్పుడు, ఆమె పిల్లి పిల్లలను నీటిలో ముంచి చంపేది, కానీ ఆ పని కోసం నీటిని వేడి చేసేది. హానిబాల్‌కు వచ్చిన తర్వాత, ఆమె ప్రెస్బిటేరియన్ చర్చిలో చేరింది. ఆమె మతం చాలా కఠినమైనది, నరకం మరియు సాతానులను అవసరమైన సంస్థలుగా పరిగణించే తీవ్రమైనది. అయినప్పటికీ, అటువంటి నిమ్న సమాజంతో చుట్టుముట్టబడవలసి వచ్చినందుకు ఆమె సాతానుపై జాలి చూపినట్లు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె తన పిల్లలను చాలా కఠినంగా పెంచింది, మరియు లిటిల్ సామ్ తప్ప అందరూ మాట వినేవారు  మంచి నడవడికతో పెరిగారు. రెండు సంవత్సరాల పసివాడైన హెన్రీ కూడా, జాగ్రత్తగా కాపాడకపోతే సామ్ అప్రయత్నంగా వదిలేసే ప్రార్థనలను నత్తిగా పలికేవాడు. అతని కంటే ఎనిమిది సంవత్సరాలు పెద్దదైన, అతన్ని ఎల్లప్పుడూ అమితంగా ప్రేమించే అతని అక్క పమేలా, సాధారణంగా ఈ ఆధ్యాత్మిక అభ్యాసాలను పర్యవేక్షించేది. ఆమె సున్నితమైన సంరక్షణలో, అతను టామ్ సాయర్ కథలోని కజిన్ మేరీగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. అక్క పమేలా ప్రోత్సహించినప్పుడు అతను ఇష్టపూర్వకంగానే ప్రార్థనలు చేసేవాడు, కానీ మంచం మీద కూర్చుని ఆ రోజు జరిగిన సాహసాల గురించి అద్భుతమైన కథలు చెప్పడానికే ఎక్కువ ఇష్టపడేవాడు—ఆ కథల ముందు ప్రార్థన ఒక నిష్ఫలమైన దిద్దుబాటులా అనిపించేది, మరియు అతని శ్రోతలు మెరుపు ఎందుకంత సేపు ఆగిపోయిందని ఆశ్చర్యపోయేవారు. ఒకనాడు దేశాలను ఆశ్చర్యపరిచి, అలరించబోయే ఒక మేధావి యొక్క తొలి మెరుపులను తాము చూస్తున్నామని వారికి తెలియదు. ఈ విషయాలు విన్న ఇరుగుపొరుగు వారు (అతను చెప్పే కథలు నిజమని కూడా నమ్మి) శ్రీమతి క్లెమెన్స్‌తో వాదించారు.

“ఆ పిల్లాడు చెప్పేదేదీ మీరు నమ్మరని ఆశిస్తున్నాను.”

“ఓ అవును, అతని సగటు నాకు తెలుసు. నేను అతన్ని తొంభై శాతం తక్కువ అంచనా వేస్తాను. మిగిలినదంతా స్వచ్ఛమైన బంగారం.” మరొక సందర్భంలో ఆమె ఇలా అంది: “సామీ సత్యానికి ఒక బావి లాంటివాడు, కానీ ఆ సత్యాన్నంతా ఒకే బకెట్‌లో పైకి తీసుకురాలేరు.”

అయితే, ఇది సందర్భానికి తగని విషయం; ఆ సంఘటనలు బహుశా కొంత కాలం తర్వాత జరిగి ఉండవచ్చు. ప్రతిరోజూ కొన్ని గంటల పాటు లిటిల్ సామ్‌ను తన సంరక్షణలో ఉంచుకుని, ఆ సమయంలో అతనికి మానసికంగా మరియు నైతికంగా మార్గనిర్దేశం చేసినందుకుగాను, జీతం అందుకోవడానికి మిస్ ఇ. హార్ అనే ఆమెను ఎంపిక చేశారు. ఆమె పాఠశాల అప్పుడు మెయిన్ స్ట్రీట్‌లోని ఒక కలప ఇంట్లో ఉండేది (తరువాత దానిని థర్డ్ స్ట్రీట్‌కు మార్చారు), మరియు అది అన్ని వయసుల విద్యార్థులతో కూడిన ఒక ప్రాచీనమైన, పాతకాలపు పద్ధతిలో ఉండేది. ప్రాథమిక స్థాయి నుండి మూడవ రీడర్ వరకు, ఎక్కాల నుండి దీర్ఘ భాగహారం వరకు తరగతులు ఉండేవి, వాటితో పాటు కొద్దిగా భూగోళశాస్త్రం, వ్యాకరణం మరియు చాలా వరకు స్పెల్లింగ్ కూడా బోధించేవారు. ఆ పాఠశాలలో దీర్ఘ భాగహారం మరియు మూడవ రీడర్ పాఠ్యాంశాలు పూర్తయ్యేవి. పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సు చేయాలని నిర్ణయించుకున్న విద్యార్థులు మిస్టర్ క్రాస్ వద్దకు వెళ్ళేవారు. ఆయన ఇప్పుడు పబ్లిక్ స్క్వేర్‌గా ఉన్న ప్రదేశానికి ఎదురుగా ఉన్న కొండపై ఒక చెక్క ఇంట్లో బోధించేవారు.

మిస్ హార్ ప్రతి విద్యార్థికి వారానికి ఇరవై ఐదు సెంట్లు అందుకునేవారు, మరియు ఆమె తన పాఠశాలను ప్రార్థనతో ప్రారంభించేవారు; ఆ తర్వాత వివరణలతో బైబిల్‌లోని ఒక అధ్యాయం మరియు నియమాలు బోధించేవారు.

సమర్థుడు. ఆ చిన్న బెత్తం కూడా పీచుగా, నిరుత్సాహపరిచేలా కనిపించింది. ఎదురుగా ఒక కుమ్మరి కొట్టు ఉంది, దాని బయట చాలా చెక్క పొట్టు పడి ఉంది.

ఒకటి గాలికి ఎగిరి వచ్చి సరిగ్గా అతని ముందు పడి ఉంది. అది అతనికి ఒక స్ఫూర్తినిచ్చింది. అతను దాన్ని తీసుకుని, గంభీరంగా పాఠశాల గదిలోకి ప్రవేశించి, వినయంగా దాన్ని మిస్ హర్‌కు అందించాడు.

బహుశా మిస్ హర్ హాస్య చతురత క్షమించేలా చేసి ఉండవచ్చు, కానీ క్రమశిక్షణ తప్పక పాటించాలి.

“శామ్యూల్ లాంగ్‌హోర్న్ క్లెమెన్స్,” ఆమె అంది (ఆ పదాన్ని అంత అశుభకరమైన రీతిలో కలిపి పలకడం అతను ఎప్పుడూ వినలేదు), “నిన్ను చూస్తే నాకు సిగ్గుగా ఉంది! జిమ్మీ డన్‌లాప్, వెళ్లి శామీ కోసం ఒక బెత్తం తీసుకురా.” జిమ్మీ డన్‌లాప్ వెళ్ళాడు, ఆ బెత్తం దెబ్బ ఆ చిన్న పిల్లాడికి బడి మీద వెంటనే, శాశ్వతంగా విరక్తి కలిగించేలా ఉంది. మధ్యాహ్నం ఇంటికి వెళ్ళినప్పుడు అతను తన తల్లితో, తనకు బడి అంటే ఇష్టం లేదని; గొప్పవాడు కావాలనే కోరిక లేదని; తాను ఒక సముద్రపు దొంగగానో లేదా ఒక ఇండియన్‌గానో మారి, మిస్ హర్ వంటి వారి తలలు నరకడమో లేదా నీటిలో ముంచడమో చేయాలనుకుంటున్నానని చెప్పాడు. అతని తల్లి మనసులో అతని గురించి బాధపడింది, కానీ చివరికి అతన్ని చేరదీయడానికి ఒకరు దొరికినందుకు సంతోషంగా ఉందని పైకి చెప్పింది.

అతను బడికి తిరిగి వెళ్ళాడు, కానీ దాన్ని ఇష్టపడటం ఎప్పుడూ నేర్చుకోలేదు. ప్రతి ఉదయం అయిష్టంగా వెళ్ళి, అసహ్యంతో అక్కడే ఉండిపోయేవాడు—బానిసత్వం, నిరంకుశత్వం లేదా స్వేచ్ఛకు జరిగే చిన్నపాటి కోత వంటి వాటి పట్ల అతనికి ఎప్పుడూ ఉండే అసహ్యం అది. ఆ రోజుల్లో పాఠశాలను బెత్తంతోనే పరిపాలించేవారు, బైబిల్లో చెప్పినట్లుగా అది చాలా చురుకైన, సమర్థవంతమైన బెత్తం. చిన్న పిల్లలందరిలాగే లిటిల్ సామ్ వీపు కూడా తరచుగా నొప్పితో ఉండేది, మరియు అతను ప్రధానంగా ఒక రోజు గురించి కలలు కనేవాడు, ఎప్పుడో ఒకప్పుడు తను పెద్దవాడై, క్రూరంగా మారి, తన ముఠాతో కలిసి దిగివచ్చి మిస్ హార్‌ను పట్టుకుని, బహుశా ఆమె జుట్టు పట్టుకుని ఈడ్చుకెళ్తానని, సినిమాల్లో ఇండియన్లు, సముద్రపు దొంగలు అలా చేయడం చూశానని. మళ్ళీ వేసవి తొలి రోజులు వచ్చినప్పుడు; అతను తన బల్ల పైనుండి హాలిడే కొండ యొక్క లేత ఆకుపచ్చదనాన్ని, దానికి ఆవల దూరంగా కనబడుతున్న ఊదా రంగును, మరియు నది యొక్క మెరుపును చూడగలిగినప్పుడు, ఒక వెబ్‌స్టర్ స్పెల్లింగ్ పుస్తకంతో మరియు ఒక ముసలి అవివాహితతో బందీగా ఉండటం మానవ స్వభావం భరించలేనిదని అతనికి అనిపించింది. ఆ సుదూర గతం నుండి భద్రపరచబడిన రికార్డులలో ఒక పసుపు రంగు చీటీ మిగిలి ఉంది, దానిపై చక్కని పాతకాలపు చేతిరాతతో ఇలా వ్రాయబడి ఉంది:

మిస్ పామెలా క్లెమెన్స్

తన స్నేహపూర్వక ప్రవర్తన మరియు తన వివిధ చదువుల పట్ల చూపిన నిబద్ధతతో తన ఉపాధ్యాయురాలి మరియు తోటి విద్యార్థుల ప్రేమను గెలుచుకుంది.

ఇ. హార్, ఉపాధ్యాయురాలు.

లిటిల్ సామ్‌కు ఎప్పుడైనా అలాంటి ప్రశంసాపత్రం ఇవ్వబడి ఉంటే, ఎంత శ్రద్ధగా వెతికినా అది లభించలేదు. ఒకవేళ అతను తన ఉపాధ్యాయురాలి మరియు తోటి విద్యార్థుల ప్రేమను గెలుచుకుంటే, అది బహుశా ఇతర కారణాల వల్ల అయి ఉంటుంది.

అయినప్పటికీ, అతను ఏదో ఒక విధంగా నేర్చుకుని ఉండాలి, ఎందుకంటే అతను వెంటనే చదవడం నేర్చుకున్నాడు మరియు త్వరలోనే తన వయసుకు తగినట్లుగా మంచి స్పెల్లింగ్ చేసేవాడిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతని స్పెల్లింగ్ ఒక సహజసిద్ధమైన బహుమతి, అప్పుడు మరియు తరువాత అతని చాలా విజయాల వలెనే.

మిస్ హార్ తన పాఠశాలను ప్రార్థన మరియు గ్రంథ పఠనాలతో ప్రారంభించేవారని ఇదివరకే ప్రస్తావించబడింది. లిటిల్ సామ్‌కు ఈ విషయాలు అంతగా నచ్చకపోయినా, అతను వాటిని గౌరవించేవాడు. అలా చేయకపోవడం ప్రమాదకరం. పవిత్రమైన విషయాలను పట్టించుకోని చిన్న పిల్లల కోసం అగ్నిజ్వాలలు చురుకుగా ఉంచబడుతున్నాయి; అతని ఇంటి బోధన అతనికి ఆ విషయాన్ని నమ్మించింది. అతను మిస్ హార్‌ను సనాతన విశ్వాసానికి ఒక ఉదాహరణగా గౌరవించాడు. ఆమె “అడగండి, మీకు లభిస్తుంది” అనే వాక్యాన్ని చదివి, ఎవరైతే ఒక దాని కోసం మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థిస్తారో, వారి ప్రార్థనకు సమాధానం లభిస్తుందని వారికి హామీ ఇచ్చినప్పుడు, అతను దానిని నమ్మాడు. ఒక చిన్న తోటి విద్యార్థిని, బేకరు కూతురు, ప్రతి ఉదయం పాఠశాలకు జింజర్ బ్రెడ్ తీసుకువచ్చేది. చిన్న సామ్ దానిలో కొంత తినాలని ఆశగా ఎదురుచూస్తున్నాడు. ప్రపంచంలో మరేదానికన్నా ఎక్కువగా ఆ బేకరు తయారుచేసిన జింజర్ బ్రెడ్ ముక్క అతనికి కావాలి, మరియు దాని కోసం ప్రార్థించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

ఆ చిన్నారి అతని ముందు కూర్చుంది, కానీ ఆ ఉదయం వరకు ఎప్పుడూ జింజర్ బ్రెడ్‌ను కనిపించకుండా ఉంచింది. అయితే ఇప్పుడు, అతను తన ప్రార్థన ముగించి పైకి చూసినప్పుడు, ఆ అమూల్యమైన ఆహార పదార్థం యొక్క ఒక చిన్న ముక్క అతని ముందు ఉంది. బహుశా అతని కళ్ళలోని ఆ ఆకలి చూపును ఆ చిన్నారి ఇక భరించలేకపోయి ఉండవచ్చు. బహుశా ఆమె అతని విన్నపాన్ని విని ఉండవచ్చు; ఏది ఏమైనప్పటికీ అతని ప్రార్థన ఫలించింది మరియు ఆ క్షణంలో అతని విశ్వాసం హాలిడే కొండను సైతం కదిలించి ఉండేది. తాను కోరుకున్నవన్నీ నెరవేరాలని అతను ప్రార్థించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, కానీ మరుసటి రోజు ఉదయం జింజర్ బ్రెడ్ కోసం ప్రార్థించినప్పుడు ఫలితం లేదు. దుఃఖించినా, చలించకుండా, అతను మరుసటి రోజు ఉదయం మళ్ళీ ప్రయత్నించాడు; అయినా జింజర్ బ్రెడ్ రాలేదు; మూడవ మరియు నాలుగవ ప్రయత్నాలు కూడా అతనికి నిరాశనే మిగిల్చినప్పుడు, అతను నిస్పృహతో మౌనంగా ఉండిపోయాడు; అతని ముఖంలో సందేహం మరియు అలసట స్పష్టంగా కనిపించాయి. అప్పుడు అతని తల్లి ఇలా అడిగింది:

“ఏమైంది సామీ? నీకు ఒంట్లో బాగోలేదా?”

“లేదు,” అని అతను చెప్పాడు, “కానీ నాకు ఇక ప్రార్థనలు చేయడంపై నమ్మకం లేదు, ఇకపై నేను ఎప్పుడూ అలా చేయను.”

“ఎందుకు సామీ? అసలు ఏం జరిగింది?” అని ఆమె ఆందోళనగా అడిగింది. అప్పుడు అతను భావోద్వేగానికి లోనై, ఆమె ఒడిలో తలపెట్టి ఏడుస్తూ అసలు విషయం చెప్పాడు; ఎందుకంటే ఆ రోజుల్లో బహిరంగంగా దైవవిశ్వాసాన్ని తిరస్కరించడం అనేది చాలా తీవ్రమైన విషయంగా పరిగణించబడేది. జేన్ క్లెమెన్స్ అతన్ని దగ్గరకు తీసుకుని ఓదార్చింది.

“వాటికంటే రుచికరమైన జింజర్ బ్రెడ్‌ను నీకోసం ఒక పెద్ద పాత్ర నిండా తయారు చేస్తాను,” అని ఆమె చెప్పింది, “అంతేకాదు, త్వరలోనే బడికి సెలవులు కూడా రాబోతున్నాయి, అప్పుడు నువ్వు మళ్ళీ అంకుల్ జాన్ పొలానికి వెళ్ళవచ్చు.”

అలా చిన్నారి సామ్ బడి రోజులు గడిచిపోయాయి.

X

ప్రారంభ దశలో ఒడిదుడుకులు  దుఃఖం

క్లెమెన్స్ కుటుంబానికి ఆర్థిక సౌభాగ్యం చాలా ఆలస్యంగా లభించింది. 1840వ సంవత్సరం కష్టకాలం తెచ్చిపెట్టింది: వారి వ్యాపార ప్రయత్నం పెద్దగా లాభాలను ఇవ్వలేదు.

శామ్ తన తల్లిదండ్రుల దుఃఖపు చిత్రాన్ని చాలా కాలం గుర్తుంచుకున్నాడు; మరియు వారు ఒకరినొకరు ముద్దు పెట్టుకున్నారని ఓరియన్ గుర్తుచేసుకున్నాడు, అది అంతకుముందెన్నడూ జరగని విషయం.

జడ్జ్ క్లెమెన్స్ తన న్యాయవాద మరియు న్యాయ వృత్తిని తిరిగి ప్రారంభించారు. శ్రీమతి క్లెమెన్స్ కొంతమందిని తన ఇంట్లో అద్దెకు ఉంచుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. అప్పటికి పదిహేడేళ్ళ వయసున్న, మంచి నైపుణ్యం గల ప్రింటర్ అయిన ఓరియన్, కుటుంబ పోషణకు సహాయపడటానికి సెయింట్ లూయిస్‌లో ఒక ఉద్యోగాన్ని సంపాదించాడు.

అదృష్టం తగ్గుముఖం పట్టడంతో, అభివృద్ధి యొక్క సాధారణ నెమ్మది దశ ప్రారంభమైంది. ఆ మొదటి రెండు మూడు సంవత్సరాల తర్వాత హానిబల్‌లో పరిస్థితులు మెరుగుపడ్డాయి; న్యాయవాదుల ఫీజులు పెరిగాయి మరియు తరచుగా చెల్లించాల్సి వచ్చింది. మరో రెండు సంవత్సరాలలోపు జడ్జ్ క్లెమెన్స్ మళ్ళీ ఆశాజనకమైన పరిస్థితులలోకి వచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది—కనీసం పట్టుపురుగుల పెంపకంలో కొంత డబ్బు పెట్టుబడి పెట్టి నష్టపోగలిగాడు, అలాగే పామెలా కోసం ఒక పియానో కొనగలిగాడు, మరియు సెయింట్ లూయిస్‌కు చెందిన తన ధనిక బంధువు జేమ్స్ క్లెమెన్స్ తన కోసం భద్రపరిచిన హిల్ స్ట్రీట్ ఆస్తిలో ఒక చిన్న ఇల్లు కట్టుకోగలిగాడు. ఈనాడు “మార్క్ ట్వైన్ హోమ్”* అని పిలువబడే ఇల్లు అదే. దానికి సమీపంలో, మెయిన్ స్ట్రీట్ మూల వైపున, ఆయన కార్యాలయం ఉండేది. అక్కడ ఆయన చట్టాన్ని, న్యాయాన్ని అమలుచేసే విధానం ఆయనకు సంపదను తెచ్చిపెట్టకపోయినా, కనీసం యావత్ సమాజం యొక్క గౌరవాన్ని సంపాదించిపెట్టింది. ఒక ఉదాహరణ ఇందుకు సరిపోతుంది:

* ఈ ఇంటిని, 1911లో, మిస్టర్ మరియు మిసెస్ జార్జ్ ఎ. మహాన్ కొనుగోలు చేసి, ఒక స్మారక మ్యూజియం కోసం హన్నిబాల్‌కు బహుకరించారు.

ఆయన కార్యాలయం పక్కనే ఒక రాతి పనివాడి కొట్టు ఉండేది. ఒకరోజు ఆ కొట్టు యజమాని, డేవ్ అట్కిన్సన్, “ఫైటింగ్” మెక్‌డొనాల్డ్ అనే ఒక వ్యక్తితో గొడవపడ్డాడు, దాంతో అక్కడ భయంకరమైన గందరగోళం చెలరేగింది. జడ్జి క్లెమెన్స్ బయటకు పరుగెత్తుకొచ్చి చూడగా, ఆ ఇద్దరు వ్యక్తులు ఫుట్‌పాత్‌పై ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటూ కనిపించారు.

వారి వద్దకు వస్తూ, “శాంతిని నేను ఆజ్ఞాపిస్తున్నాను!” అని ఆయన గట్టిగా అరిచారు.

ఎవరూ కనీసం పట్టించుకోలేదు.

“శాంతిని నేను ఆజ్ఞాపిస్తున్నాను!” అని ఆయన మళ్ళీ, మరింత గట్టిగా అరిచారు, కానీ ఫలితం లేదు.

అక్కడ ఒక రాతిపని సుత్తి అందుబాటులో పడి ఉంది. జడ్జి క్లెమెన్స్ దాన్ని తీసుకుని, పోరాడుతున్న వారి మీదకు వంగి, పైనున్న మెక్‌డొనాల్డ్ తలపై గట్టిగా ఒక దెబ్బ కొట్టాడు.

“శాంతి నెలకొనాలి!” అని అతను మూడోసారి చెబుతూ, అంతకంటే గట్టిగా మరో దెబ్బ కొట్టాడు.

దాంతో ఆ విషయం తేలిపోయింది. రెండవ దెబ్బకు మెక్‌డొనాల్డ్ దొర్లిపడ్డాడు, దాంతో శాంతి నెలకొంది. న్యాయమూర్తి క్లెమెన్స్ ఇద్దరినీ తన కోర్టులోకి పిలిచి, వారికి జరిమానా విధించి, తన రుసుమును వసూలు చేసుకున్నాడు. న్యాయం కోసం చేసిన ఇటువంటి కృషికి తక్షణ ప్రతిఫలం లభించాల్సిందే.

సశేషం

మీ- గబ్బిట  దుర్గా ప్రసాద్ -11-8-26-ఉయ్యూరు 

బయోగాస్ ప్లాంట్ లతో గుజరాత్ జకారియాపుర గ్రామ చరిత్రే మారిపోయింది

సంవత్సరాలుగా, జకరియాపురా మహిళలు తప్పించుకోలేని సమస్యలతో జీవించారు. సాంప్రదాయ కట్టెల పొయ్యిల నుండి వచ్చే పొగ వారి వంటగదులను నింపేసి, వారి కళ్ళు మండిపోయేలా, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు కలిగించేది. ఇంటి ఖర్చులు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి, కుటుంబ కలహాలు సర్వసాధారణమయ్యాయి, మరియు చాలా కుటుంబాలు పూట గడవడానికి నానా కష్టాలు పడ్డాయి.

నేడు, అదే గ్రామం పూర్తిగా భిన్నమైన కథను చెబుతోంది. చాలామంది వ్యర్థాలుగా భావించిన ఒక దానితోనే ఈ మార్పు మొదలైంది.

పశువుల పేడ జీవితాలను మెరుగుపరుస్తుందని మధుబెన్ ఎప్పుడూ ఊహించలేదు. పొరుగు గ్రామంలోని బయోగ్యాస్ ప్లాంటును సందర్శించిన తర్వాత ఆమె జీవితం మారిపోయింది. ఆ వ్యవస్థ పనిచేయడాన్ని చూశాక, తన గ్రామం కూడా దాని నుండి ప్రయోజనం పొందగలదని ఆమెకు నమ్మకం కలిగింది. ఈ ఆలోచనను తన గ్రామానికి తీసుకురావాలనే పట్టుదలతో, ఆమె ఈ పునరుత్పాదక పరిష్కారాన్ని స్వీకరించమని ఇతరులను ప్రోత్సహించింది.

వ్యర్థం సంపదగా మారినప్పుడు

జాతీయ పాడి అభివృద్ధి మండలి (నేషనల్ డెయిరీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్) మద్దతుతో, జకరియాపురాలోని పశువులు ఉన్న 368 కుటుంబాలన్నింటిలో బయోగ్యాస్ ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ప్రతి ప్లాంట్, పశువుల పేడ మరియు నీటిని ఒక సాధారణ మిశ్రమంగా ఉపయోగించి, వంట కోసం బయోగ్యాస్‌తో పాటు పోషకాలు అధికంగా ఉండే ద్రవాన్ని (స్లర్రీని) ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

ఆ మార్పును గమనించడానికి గ్రామానికి ఎక్కువ సమయం పట్టలేదు. కుటుంబాలు ఇకపై పొగతో నిండిన కట్టెల పొయ్యిలపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం గానీ, ఎల్‌పిజి సిలిండర్లపై డబ్బు ఖర్చు చేయాల్సిన అవసరం గానీ లేకుండా పోయింది. పొగతో నిండిన వంటగదులలో గంటల తరబడి వంట చేసే మహిళలు, చివరకు శ్వాసకోశ సమస్యలు మరియు నిరంతర కంటి మంటల నుండి ఉపశమనం పొందారు. ఆరోగ్యం మెరుగుపడింది, మరియు ఇంటి ఖర్చులు తగ్గాయి, తద్వారా గృహ కలహాలకు కారణమయ్యే ఆర్థిక భారం తగ్గింది.

మొక్కల నుండి వెలువడిన మురుగునీరు ఒక సరికొత్త అవకాశాన్ని తెచ్చిపెట్టింది. మహిళలు ఏకమై, ఆ సేంద్రియ ఎరువును శుద్ధి చేసి మార్కెట్లో అమ్మడం కోసం దేశంలోనే మొట్టమొదటి పూర్తి మహిళా చేతివృత్తి సహకార సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఒకప్పుడు వ్యర్థంగా పారవేసినది ఇప్పుడు అదనపు జీవనోపాధిగా మారింది. దీని ద్వారా కుటుంబాలు ప్రతి నెలా రూ. 3,000 నుండి రూ. 5,000 వరకు సంపాదిస్తున్నాయి.

దీని ప్రయోజనాలు కేవలం ఆదాయానికే పరిమితం కాలేదు. మహిళలు కట్టెలు సేకరించడానికి, ఇంటి పనులు చేయడానికి తక్కువ సమయం వెచ్చిస్తున్నందున, యువతులు ఇంట్లో సహాయం చేయడానికి బదులుగా తమ చదువుపై దృష్టి పెట్టడానికి ఎక్కువ సమయం దొరుకుతోంది.

సామూహిక భాగస్వామ్యంతో ఒక సాధారణ ఆలోచన ఒక గ్రామాన్ని ఎలా పునర్నిర్మించగలదో జకరియాపుర ప్రస్థానం చూపిస్తుంది. ఒకప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయబడిన దానిలో ఆ గ్రామం అసాధారణమైన విలువను కనుగొంది. అది ఇప్పుడు వంటశాలలకు, జీవనోపాధులకు మద్దతునిస్తూ, ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తూ, కుటుంబాలకు మంచి భవిష్యత్తును నిర్మించుకోవడానికి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ఇస్తోంది. గ్రామీణ జీవితాన్ని మెరుగుపరచడానికి మరిన్ని గ్రామాలు సుస్థిరమైన మార్గాల కోసం చూస్తున్న తరుణంలో, అత్యంత సాధారణ వనరులతోనే అర్థవంతమైన మార్పు ప్రారంభం కాగలదని నిరూపించే ఒక నమూనాని ఈ గ్రామం అందిస్తోంది.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-8-26-ఉయ్యూరు ..

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.2 వ భాగం.10.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు రఘువంశ మహా కావ్యం.2 వ భాగం.10.8.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.264 వ భాగం.10.8.26.

పూర్తిగా నీటిలోనే ఉన్న కేరళలోని 3 వేల ఏళ్ళనాటి శ్రీ నీర్పత్తూర్ శివాలయం, పుత్తూర్

శ్రీ నీర్పత్తూర్ శివాలయం, పుత్తూర్

ఈ ఆలయం కేరళలోని మలప్పురం జిల్లా, పుత్తూర్ గ్రామంలో ఉంది. ప్రధాన దైవమైన శివుడు కొలువై ఉన్న గర్భాలయంలోని శివలింగం పూర్తిగా నీటితో నిండి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఈ ఆలయం మలబార్ దేవస్వం బోర్డు ఆధ్వర్యంలో ఉంది..ఈఆలయం  .గర్భగుడిలోకి వెళ్ళగానే అతీతానుభవం కలుగుతు౦ది ఈ మిస్టరి సైంటిస్ట్ లు కూడా చేదించ లేకపోతున్నారు.ఇదిస్వయంభులింగం అని అందరిభావన .ఆలయం లోని నీరు ఎంతవేసవియినా వర్షాకాలమైనా అదే లెవెల్ లో ఉండటం పరమాశ్చర్యం  ఈ నీరుఎక్కదినున్చి వస్తోందో జియాలజిస్ట్ లు చెప్పలేకపోతున్నారు .అ నీరు తగితెసర్వరోగాలు వెంటనే నయమౌతాయని భక్తుల విశ్వాసం .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -10-8-26-ఉయ్యూరు .

 అత్యాదునిక కాలం లో పచ్చని ప్రకృతి ఒడిలో వైదికపద్ధతిలో వర్ణాశ్రమ ధర్మ విధానం లో 12కుటుంబాలతో ,16మంది విద్యార్ధులతో స్వయం సమృద్ధిగా విలసిల్లుతున్న శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని -కూర్మ గ్రామం

శ్రీకాకుళం జిల్లా హీర మండలం లో కూర్మ గ్రామం  గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. ఇది శ్రీ కూర్మ క్షేత్రానికి 61 కిలోమీటర్ల దూరం లో ఉంది .ఆధునిక సమాజానికి దూరంగా.. పూర్వపు ఆచారాలతో జీవనం కొనసాగిస్తున్న శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని కూర్మ గ్రామంకు ఎన్నో ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి. ఆధునిక కాలంలో ఓ ప్రాచీన గ్రామం ఉందంటే ఆశ్చర్యమే.. ‘కూర్మ’ ప్రజల జీవన శైలి అందర్నీ అబ్బురపరుస్తోంది. కాలానికే ఎదురునిలుస్తూ పూర్తిగా పాత పద్ధతులను అనుసరిస్తూ విభిన్న పంథాను అనుసరిస్తున్నారు. గ్రామీణ ప్రజల పద్ధతులు, గురుకుల జీవన విధానానికి ఈ గ్రామం నిలువుటద్దం అని చెప్పాలి.

అదో కుగ్రామం.. అక్కడ విద్యుత్తు లేదు. టీవీలు, సెల్‌ఫోన్లు లేవు. ప్రస్తుత సమాజాన్ని కుంగదీస్తున్న ఎలాంటి అవలక్షణాలేవీ అక్కడ కనిపించవు. ప్రజలందరూ బాహ్య ప్రపంచాన్ని ఆధ్యాత్మిక చింతనతో దర్శిస్తూ ప్రకృతి ఒడిలోనే సుఖంగా బతుకున్నారు. ఉన్నత చదువులు, పెద్ద ఉద్యోగాలతో సంపన్న శ్రేణి జీవనాన్ని అనుభవించినప్పటికీ.. జీవిత పరమార్థం ఇది కాదని భావించిన వారంతా.. అన్వేషణలో భాగంగా ‘పరమాత్మకు చేరువయ్యే వికాసమార్గం.. సనాతన ధార్మిక జీవనం’గా భావించి సరికొత్త జీవన విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. కాలం మారుతున్న కొద్దీ అలవాట్లూ, పద్ధతులూ మారుతూ ఉంటాయి. కాలం మనుషులను అలా ముందుకు తీసుకువెళ్తూ ఉంటుంది. అయితే కాలానికే ఎదురునిలుస్తూ పూర్తిగా పాత పద్ధతులను అనుసరిస్తూ విభిన్న పంథాను అనుసరిస్తున్నారు శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఉన్న కూర్మ గ్రామానికి చెందిన ప్రజలు.
ఇప్పటికీ ప్రాచీన వైదిక వర్ణాశ్రమ పద్ధతులు పాటిస్తున్న గ్రామంగా కూర్మ గుర్తింపు పొందింది. ప్రాచీన భారతీయ గ్రామీణ ప్రజల పద్ధతులు, గురుకుల జీవన విధానానికి ఈ గ్రామం నిలువుటద్దంలా ఉంది. 200 ఏళ్ల నాటి భారతీయ గ్రామీణ జీవన విధానం, సాంప్రదాయాలు, పద్ధతులు, ఆహారపు అలవాట్లు, కట్టు బొట్టు, వృత్తులు, వీటన్నిటిని ఒకే చోట కలపోసినట్లుగా కనిపిస్తుంది కూర్మ గ్రామం . ఈ గ్రామాన్ని 2018 జులైలో అంతర్జాతీయ కృష్ణ చైతన్య సంఘం సంస్థాపకచార్యులైన భక్తి వేదాంత స్వామి ప్రభుపాదులు, వారి శిష్యులు ఏర్పాటు చేశారు. మొదట్లో కొద్ది మందితో ప్రారంభమైన కూర్మ గ్రామంలో… ప్రస్తుతం 12 కుటుంబాలు, 16 మంది గురుకుల విద్యార్థులు, ఆరుగురు బ్రహ్మచారులతో కలిపి మొత్తం 56 మంది నివసిస్తున్నారు, బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో భారతీయ వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థ గాడి తప్పడంతో తిరిగి ప్రపంచాన్ని సనాతన ధర్మం వైపు మరల్చడమే ధ్యేయంగా కుర్మా గ్రామం ప్రజలు సంకల్పించుకొని ఆ దిశగా ప్రచార కార్యక్రమాలు సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.
పూర్వం మన తాత ముత్తాతలు ప్రకృతితో మిళితమై జీవిస్తూ ఎంతో ఆనందంగా గడిపారు. ప్రకృతితో కలిసి మనిషి జీవితం ఎలా అని భారతీయ సంస్కృతే చాటి చెప్పింది. అలాంటి జీవితానికి కూర్మ గ్రామం నిదర్శనమై నిలుస్తోంది. ప్రకృతిసిద్ధ జీవితంతో అందరికీ ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. కూర్మ గ్రామంలో ఉన్న వారంతా గొప్ప కుటుంబాల్లో పుట్టి పెరిగిన వారే. ఉన్నత చదువులు చదివి లక్షల్లో జీతాలు వచ్చే సంస్థల్లో పని చేసినవారే. కానీ యాంత్రిక జీవితానికి విసుగుచెంది ప్రకృతిలో మమేకమై పరమానందం పొందేందుకు కుటుంబ సమేతంగా అన్ని వదిలి కూర్మ గ్రామంలో నివసిస్తున్నారు. కార్లు, బంగ్లాలు ఉన్నా వాటి నుంచి వచ్చే ఆనందం కంటే మట్టి ఇంటిలో, పూరి గుడిసెలో నివసిస్తున్నప్పుడే చాలా ఆనందంగా ఉందని వీరు చెబుతున్నారు. తమ కుటుంబాలను వదిలి దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల నుంచే కాకుండా, ఇతర దేశాల నుంచి కూడా పలువురు కూర్మ గ్రామానికి భగవంతుని సేవ కోసం వస్తున్నారు.
సరళ జీవనం, ఉన్నత చింతనం కూర్మ గ్రామస్థుల ప్రత్యేకత. నిత్యావసరాలైన కూడు, గుడ్డ ప్రకృతి నుంచే పొందవచ్చని నిరూపిస్తూ, ప్రకృతి సేద్యంతోనే వీటిని పొందుతున్నారు. ఈ ఏడాది గ్రామస్థులంతా కలిసి ఉమ్మడిగా 198 బస్తాల ధాన్యాన్ని పండించారు. సరిపడా కూరగాయలను కూడా పండించుకుంటున్నారు. విత్తనం నాటింది మొదలు, కోతల వరకు ఇతరులపై అసలు ఆధారపడరు. రసాయనాలు లేని వ్యవసాయంతో సొంతంగా నచ్చిన కూరగాయలు పండించుంటారు. పశుపోషణ కూడా చేస్తారు. దంపుడు బియ్యాన్ని వండుకు తింటారు. తమ దుస్తులకు వారే నేత కార్మికులు, ఇళ్ల నిర్మాణానికి వారే మేస్త్రీలు, కూలీలు. ఇసుక, సున్నం, బెల్లం, మినుములు, కరక్కాయలు, మెంతులు మిశ్రమంగా చేసి, గానుగలో ఆడించి గుగ్గిలం మరగబెట్టిన మిశ్రమంతో ఇళ్లు నిర్మించుకుంటారు. నిర్మాణంలో సిమెంటు, ఇనుమును ఏ మాత్రం వాడరు. గ్రామస్థులు కుంకుడుకాయ రసంతో దుస్తులు ఉతుక్కుంటారు. విద్యుత్‌ను అసలు వాడరు. ఇళ్లలో లైట్లు, ఫ్యాన్లు ఉండవు.
కూర్మ గ్రామంలో విద్య.. వర్ణాశ్రమ విధానంలో ఉంటుంది. విద్యార్థులు తెలుగు, సంస్కృతం, ఆంగ్లం, హిందీలో అనర్గళంగా మాట్లాడతారు. ఈ ఆశ్రమంలో తెల్లవారుఝామున 4 గంటల 30 నిమిషాలకు దైవానికి హారతితో దినచర్య ప్రారంభం అవుతుంది. ఉదయం భజన, ప్రసాద స్వీకరణ తర్వాత రోజువారీ పనులకు వెళతారు. వ్యవసాయం, ఇళ్ల నిర్మాణం, ధర్మ ప్రచారంలో గ్రామస్థులు మమేకం అవుతారు. సాయంత్రం ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. ఇక్కడి గురుకులంలో విద్యార్థులకు ఉచిత చదువుతో పాటు, సకల శాస్త్రాలను, వైదిక శాస్త్ర ఆధారిత విద్యా విధానం, ఆత్మ నిగ్రహం క్రమశిక్షణ, సత్ప్రవర్తన, శాస్త్ర అధ్యయనం తో పాటు వ్యవసాయం, చేతివృత్తులు, తల్లిదండ్రులకు గురువుకు సేవ చేయడం లాంటివి కూడా నేర్పుతారు.

కూర్మ గ్రామం గురించి తెలుసుకున్న ఎంతోమంది ఇతర ప్రాంత వాసులు.. ఇక్కడకు వచ్చి ప్రజలు పాటిస్తున్న పద్ధతులను చూసి మురిసిపోతున్నారు. తమ పిల్లలకు కూడా వాటిని నేర్పిస్తున్నారు. ప్రాచీన గ్రామీణ వాతావరణానికి, ఆధ్యాత్మిక చింతన కలగలిసిన కూర్మ గ్రామాన్ని ఇలా ప్రతి నిత్యం వందల మంది సందర్శిస్తున్నారు. విద్యుత్‌ ఉంటే దానితో పాటు సౌకర్యాలు పెరుగుతాయని, అందుకు డబ్బు అవసరం అని, దాని వల్ల జీవితం యాంత్రికంగా మారి మనుషులూ యాంత్రికంగా మారతారని కూర్మ గ్రామస్థులు అంటున్నారు. ప్రపంచం అంతా ఆధునిక జీవన విధానంతో ఉన్నతంగా జీవిస్తూ ఉంటే ప్రకృతి సిద్ధ జీవితంతో కూర్మ గ్రామస్థులు అందరికీ ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారనడంతో అతిశయోక్తి లేదు.

అదో కుగ్రామం.. అక్కడ విద్యుత్తు లేదు. టీవీలు, సెల్‌ఫోన్లు లేవు. ప్రస్తుత సమాజాన్ని కుంగదీస్తున్న ఎలాంటి అవలక్షణాలేవీ అక్కడ కనిపించవు. ప్రజలందరూ బాహ్య ప్రపంచాన్ని ఆధ్యాత్మిక చింతనతో దర్శిస్తూ ప్రకృతి ఒడిలోనే సుఖంగా బతుకున్నారు. ఉన్నత చదువులు, పెద్ద ఉద్యోగాలతో సంపన్న శ్రేణి జీవనాన్ని అనుభవించినప్పటికీ.. జీవిత పరమార్థం ఇది కాదని భావించిన వారంతా.. అన్వేషణలో భాగంగా ‘పరమాత్మకు చేరువయ్యే వికాసమార్గం.. సనాతన ధార్మిక జీవనం’గా భావించి సరికొత్త జీవన విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. కాలం మారుతున్న కొద్దీ అలవాట్లూ, పద్ధతులూ మారుతూ ఉంటాయి. కాలం మనుషులను అలా ముందుకు తీసుకువెళ్తూ ఉంటుంది. అయితే కాలానికే ఎదురునిలుస్తూ పూర్తిగా పాత పద్ధతులను అనుసరిస్తూ విభిన్న పంథాను అనుసరిస్తున్నారు శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఉన్న కూర్మ గ్రామానికి చెందిన ప్రజలు.

ఇప్పటికీ ప్రాచీన వైదిక వర్ణాశ్రమ పద్ధతులు పాటిస్తున్న గ్రామంగా కూర్మ గుర్తింపు పొందింది. ప్రాచీన భారతీయ గ్రామీణ ప్రజల పద్ధతులు, గురుకుల జీవన విధానానికి ఈ గ్రామం నిలువుటద్దంలా ఉంది. 200 ఏళ్ల నాటి భారతీయ గ్రామీణ జీవన విధానం, సాంప్రదాయాలు, పద్ధతులు, ఆహారపు అలవాట్లు, కట్టు బొట్టు, వృత్తులు, వీటన్నిటిని ఒకే చోట కలపోసినట్లుగా కనిపిస్తుంది కూర్మ గ్రామం . ఈ గ్రామాన్ని 2018 జులైలో అంతర్జాతీయ కృష్ణ చైతన్య సంఘం సంస్థాపకచార్యులైన భక్తి వేదాంత స్వామి ప్రభుపాదులు, వారి శిష్యులు ఏర్పాటు చేశారు. మొదట్లో కొద్ది మందితో ప్రారంభమైన కూర్మ గ్రామంలో… ప్రస్తుతం 12 కుటుంబాలు, 16 మంది గురుకుల విద్యార్థులు, ఆరుగురు బ్రహ్మచారులతో కలిపి మొత్తం 56 మంది నివసిస్తున్నారు, బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో భారతీయ వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థ గాడి తప్పడంతో తిరిగి ప్రపంచాన్ని సనాతన ధర్మం వైపు మరల్చడమే ధ్యేయంగా కుర్మా గ్రామం ప్రజలు సంకల్పించుకొని ఆ దిశగా ప్రచార కార్యక్రమాలు సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.

పూర్వం మన తాత ముత్తాతలు ప్రకృతితో మిళితమై జీవిస్తూ ఎంతో ఆనందంగా గడిపారు. ప్రకృతితో కలిసి మనిషి జీవితం ఎలా అని భారతీయ సంస్కృతే చాటి చెప్పింది. అలాంటి జీవితానికి కూర్మ గ్రామం నిదర్శనమై నిలుస్తోంది. ప్రకృతిసిద్ధ జీవితంతో అందరికీ ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది. కూర్మ గ్రామంలో ఉన్న వారంతా గొప్ప కుటుంబాల్లో పుట్టి పెరిగిన వారే. ఉన్నత చదువులు చదివి లక్షల్లో జీతాలు వచ్చే సంస్థల్లో పని చేసినవారే. కానీ యాంత్రిక జీవితానికి విసుగుచెంది ప్రకృతిలో మమేకమై పరమానందం పొందేందుకు కుటుంబ సమేతంగా అన్ని వదిలి కూర్మ గ్రామంలో నివసిస్తున్నారు. కార్లు, బంగ్లాలు ఉన్నా వాటి నుంచి వచ్చే ఆనందం కంటే మట్టి ఇంటిలో, పూరి గుడిసెలో నివసిస్తున్నప్పుడే చాలా ఆనందంగా ఉందని వీరు చెబుతున్నారు. తమ కుటుంబాలను వదిలి దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల నుంచే కాకుండా, ఇతర దేశాల నుంచి కూడా పలువురు కూర్మ గ్రామానికి భగవంతుని సేవ కోసం వస్తున్నారు.

సరళ జీవనం, ఉన్నత చింతనం కూర్మ గ్రామస్థుల ప్రత్యేకత. నిత్యావసరాలైన కూడు, గుడ్డ ప్రకృతి నుంచే పొందవచ్చని నిరూపిస్తూ, ప్రకృతి సేద్యంతోనే వీటిని పొందుతున్నారు. ఈ ఏడాది గ్రామస్థులంతా కలిసి ఉమ్మడిగా 198 బస్తాల ధాన్యాన్ని పండించారు. సరిపడా కూరగాయలను కూడా పండించుకుంటున్నారు. విత్తనం నాటింది మొదలు, కోతల వరకు ఇతరులపై అసలు ఆధారపడరు. రసాయనాలు లేని వ్యవసాయంతో సొంతంగా నచ్చిన కూరగాయలు పండించుంటారు. పశుపోషణ కూడా చేస్తారు. దంపుడు బియ్యాన్ని వండుకు తింటారు. తమ దుస్తులకు వారే నేత కార్మికులు, ఇళ్ల నిర్మాణానికి వారే మేస్త్రీలు, కూలీలు. ఇసుక, సున్నం, బెల్లం, మినుములు, కరక్కాయలు, మెంతులు మిశ్రమంగా చేసి, గానుగలో ఆడించి గుగ్గిలం మరగబెట్టిన మిశ్రమంతో ఇళ్లు నిర్మించుకుంటారు. నిర్మాణంలో సిమెంటు, ఇనుమును ఏ మాత్రం వాడరు. గ్రామస్థులు కుంకుడుకాయ రసంతో దుస్తులు ఉతుక్కుంటారు. విద్యుత్‌ను అసలు వాడరు. ఇళ్లలో లైట్లు, ఫ్యాన్లు ఉండవు.

కూర్మ గ్రామంలో విద్య.. వర్ణాశ్రమ విధానంలో ఉంటుంది. విద్యార్థులు తెలుగు, సంస్కృతం, ఆంగ్లం, హిందీలో అనర్గళంగా మాట్లాడతారు. ఈ ఆశ్రమంలో తెల్లవారుఝామున 4 గంటల 30 నిమిషాలకు దైవానికి హారతితో దినచర్య ప్రారంభం అవుతుంది. ఉదయం భజన, ప్రసాద స్వీకరణ తర్వాత రోజువారీ పనులకు వెళతారు. వ్యవసాయం, ఇళ్ల నిర్మాణం, ధర్మ ప్రచారంలో గ్రామస్థులు మమేకం అవుతారు. సాయంత్రం ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. ఇక్కడి గురుకులంలో విద్యార్థులకు ఉచిత చదువుతో పాటు, సకల శాస్త్రాలను, వైదిక శాస్త్ర ఆధారిత విద్యా విధానం, ఆత్మ నిగ్రహం క్రమశిక్షణ, సత్ప్రవర్తన, శాస్త్ర అధ్యయనం తో పాటు వ్యవసాయం, చేతివృత్తులు, తల్లిదండ్రులకు గురువుకు సేవ చేయడం లాంటివి కూడా నేర్పుతారు.
కూర్మ గ్రామం గురించి తెలుసుకున్న ఎంతోమంది ఇతర ప్రాంత వాసులు.. ఇక్కడకు వచ్చి ప్రజలు పాటిస్తున్న పద్ధతులను చూసి మురిసిపోతున్నారు. తమ పిల్లలకు కూడా వాటిని నేర్పిస్తున్నారు. ప్రాచీన గ్రామీణ వాతావరణానికి, ఆధ్యాత్మిక చింతన కలగలిసిన కూర్మ గ్రామాన్ని ఇలా ప్రతి నిత్యం వందల మంది సందర్శిస్తున్నారు. విద్యుత్‌ ఉంటే దానితో పాటు సౌకర్యాలు పెరుగుతాయని, అందుకు డబ్బు అవసరం అని, దాని వల్ల జీవితం యాంత్రికంగా మారి మనుషులూ యాంత్రికంగా మారతారని కూర్మ గ్రామస్థులు అంటున్నారు. ప్రపంచం అంతా ఆధునిక జీవన విధానంతో ఉన్నతంగా జీవిస్తూ ఉంటే ప్రకృతి సిద్ధ జీవితంతో కూర్మ గ్రామస్థులు అందరికీ ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారనడంతో అతిశయోక్తి లేదు.

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -10-8-26-ఉయ్యూరు .–

అమెరికా స్వర్ణయుగ(గిల్డెడ్ఏజ్ ) సాహిత్య కీర్తిపతాక -మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -2

V

అదృష్ట మార్గం

బహుశా జాన్ క్వార్లెస్ యొక్క హాస్యభరితమైన, నిశ్చింత స్వభావం  సాధారణ ప్రవర్తన, జాన్ క్లెమెన్స్ యొక్క మరింత మౌనమైన వ్యాపార పద్ధతులతో పూర్తిగా పొసగలేదు. అతను కలలను నిర్మించేవాడు అయినప్పటికీ, క్లెమెన్స్ శుభ్రంగా, పద్ధతిగా ఉండేవాడు, అతని పత్రాలు ఎల్లప్పుడూ క్రమబద్ధంగా ఉండేవి. అతనికి అల్పత్వం  గందరగోళం వంటి వాటిపై తీవ్రమైన అయిష్టత ఉండేది, బహుశా అవే జాన్ క్వార్లెస్ దుకాణ నిర్వహణలో ప్రధాన లక్షణాలుగా ఉండేవి. ఏదేమైనా, రెండు మూడు సంవత్సరాల తర్వాత వారు భాగస్వామ్యాన్ని రద్దు చేసుకున్నారు,  క్లెమెన్స్ వీధికి అవతలి వైపున తన సొంత వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించాడు. కేసులు ఉన్నప్పుడల్లా అతను న్యాయవాద వృత్తిని కూడా చేపట్టాడు,  శాంతి న్యాయాధికారిగా ఎన్నికై, “న్యాయమూర్తి” అనే శాశ్వత బిరుదును పొందాడు. దుకాణంలో సహాయం చేయడానికి అతనికి ఒకరు అవసరమయ్యారు, అందుకోసం అప్పటికి పన్నెండు లేదా పదమూడు సంవత్సరాల వయస్సున్న ఓరియన్‌ను పనిలో పెట్టుకున్నాడు; కానీ, తన చిన్న వయస్సు తప్ప, జీవితాంతం ఒక దార్శనికుడిగా ఉన్న ఓరియన్, వ్యాపారంపై ఆసక్తి లేని, చదువులో నిమగ్నమయ్యే, ఆలోచనాపరుడైన బాలుడు. అప్పుడు ఒక భాగస్వామ్యం ఏర్పడింది.

పెట్టుబడి గానీ, వ్యాపార సామర్థ్యం గానీ పెంపొందించుకోని ఒక వ్యక్తితో ఇది ఏర్పడింది, చివరికి అది ఒక వైఫల్యంగా నిరూపించబడింది. ఫ్లోరిడాలో జాన్ క్లెమెన్స్ స్థాపనతో వచ్చిన స్వల్ప విజయ పరంపర క్షీణించడం ప్రారంభమైంది. 1838 జూలైలో జన్మించిన హెన్రీ అనే మరో బాలుడు, అతని భారాలకు మరో బాధ్యతను జోడించాడు.

మంచి రోజులు వస్తాయనే ఆశ ఇంకా మిగిలే ఉంది. సాల్ట్ నదిని నౌకాయానానికి అనువుగా మార్చే పథకం కార్యరూపం దాల్చే అవకాశం కనీసం ఒక మంచి ఆశ అయినా కనిపించింది. చిన్న పడవలు (బాట్యూలు) సైతం సౌత్ ఫోర్క్ యొక్క దిగువ శాఖ వరకు ప్రయాణించడంతో, ఫ్లోరిడా ఒక వాణిజ్య కేంద్రంగా మారుతుంది,  ఆ గ్రామంలోని వ్యాపారులు, ఆస్తిపరులు గొప్ప లాభాలను పొందుతారు. జడ్జ్ క్లెమెన్స్‌ను అధ్యక్షుడిగా నియమించి, నావిగేషన్ కంపెనీని ఏర్పాటు చేస్తూ శాసనసభ ఒక చట్టాన్ని ఆమోదించింది. ఈ అంతర్గత అభివృద్ధి పనికి సహాయం చేయమని కాంగ్రెస్‌కు విజ్ఞప్తి చేయబడింది. విజయం తమదేనన్న నమ్మకంతో ఆ కంపెనీ, ఒక బోట్‌యార్డ్‌ను స్థాపించి, వాస్తవంగా ఒక బాట్యూను నిర్మించడంతో ఆ చిన్న గ్రామం ఉత్సాహంతో ఉప్పొంగిపోయింది; కానీ డెమోక్రటిక్ కాంగ్రెస్ ప్రతిపాదిత అభివృద్ధికి వెన్ను చూపింది. సాల్ట్ నదిలోకి చిన్న పడవ కంటే పెద్దదైన ఏ పడవ కూడా ఎప్పుడూ ఎక్కలేదు. అయినప్పటికీ, విహారయాత్రకు వచ్చిన ఒక బృందం ఒక రాత్రి, సరుకులతో నిండి, సిబ్బందితో పొగలు కక్కుకుంటూ ఒక దెయ్యపు స్టీమర్ నదిలో పైకి వెళ్లడం చూసిందట. అది స్పష్టంగా ఒక బూటకం. హ్యూ రాబిన్సన్ అనే ఒక వృద్ధ స్కాట్‌లాండ్ వాసి, ఆ విషయం విన్నప్పుడు ఇలా అన్నాడు:

“వారు చెప్పే ఒక్క మాటను కూడా నేను సందేహించను. స్కాట్లాండ్‌లో, ప్రజలు చంపబడినప్పుడు లేదా కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు, వారు తమ ఆత్మలను బయటకు పంపుతారు. అప్పుడు ఆ ఆత్మలు అద్దంలో తమ ప్రతిబింబంలా తమలాగే కనిపిస్తాయి. అది ఏదో ధ్వంసమైన స్టీమ్‌బోట్ యొక్క దెయ్యం.”

కానీ అక్కడున్న జాన్ క్వార్లెస్ నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు:

“ఎప్పుడైనా ఎవరైనా కష్టాల్లో ఉంటే, అది ఆ స్టీమ్‌బోట్‌లోని మనుషులే,” అన్నాడు. “గత ఎన్నికల్లో వాళ్లే డెమోక్రటిక్ అభ్యర్థులు. వాళ్లు సాల్ట్ నది అభివృద్ధిని నాశనం చేశారు, ఇప్పుడు సాల్ట్ నది వాళ్లను నాశనం చేసింది. వాళ్ల దెయ్యాలు ఒక దెయ్యపు స్టీమ్‌బోట్‌లో నదిలో పైకి వెళ్లాయి.” విస్తృతంగా ప్రచారం పొంది, దూర ప్రాంతాలకు వ్యాపించిన ఈ వ్యాఖ్య నుండే, ఓడిపోయిన రాజకీయ అభ్యర్థులకు వర్తించే “గోయింగ్ అప్ సాల్ట్ రివర్” అనే పదం ఉద్భవించి ఉండవచ్చు.* * నిఘంటువుల ప్రకారం, ఈ పదబంధం బహుశా కెంటకీలోని ఒక చిన్న, కష్టమైన వాగు నుండి ఉద్భవించి ఉండవచ్చు; కానీ ఇది క్వార్లెస్ యొక్క చమత్కారమైన వ్యాఖ్య నుండి ఉద్భవించిందని నమ్మడం మరింత సహేతుకంగా అనిపిస్తుంది.

సాల్ట్ నదిపై నౌకాయానాన్ని స్థాపించడానికి మరెన్నడూ ప్రయత్నం జరగలేదు. తూర్పున అప్పటికే రైలు మార్గాలు నడుస్తున్నాయనే వదంతులు అటువంటి ఆలోచనలకు ముగింపు పలికాయి. రైలు మార్గాలు ఎక్కడికైనా వెళ్ళగలవు  లాక్‌లు, డ్యామ్‌లు అవసరమయ్యే కష్టతరమైన నౌకాయానం కంటే వాటి నిర్వహణ బహుశా చౌకగా  సులభంగా ఉండేది. సాల్ట్ నది ఒక సంభావ్య జలమార్గంగా తన ప్రతిష్టను కోల్పోయి కేవలం ఒక ప్రకృతి దృశ్యంగా మిగిలిపోయింది. రైలు మార్గాలు లిటిల్ సాల్ట్ కంటే గొప్ప నదులను, ఫ్లోరిడా కంటే గొప్ప గ్రామాలను నాశనం చేశాయి, అయినప్పటికీ ఈ రోజు వరకు ఫ్లోరిడాను గానీ, సాల్ట్ నదిని గానీ ఏ రైలు మార్గం తాకలేదు. బహుశా ఇటువంటి రచనలో తొలి చరిత్రకు సంబంధించిన ఇంతటి నిశితమైన వివరాలు అనవసరమని భావించవచ్చు, కానీ ఈ విషయాలన్నీ… ప్రపంచానికి ఒకనాడు మార్క్ ట్వైన్‌గా తెలిసిన ఆ చిన్న బాలుడి వృత్తి జీవితంలో అవి నిశ్చయమైన ప్రభావాలుగా నిలిచాయి.

VI

ఒక కొత్త ఇల్లు

ఫ్లోరిడాలోని క్లెమెన్స్ కుటుంబానికి సంభవించిన చివరి దురదృష్టం చిన్నారి మార్గరెట్ మరణం. నిస్సందేహంగా అది వారి నిష్క్రమణను వేగవంతం చేసింది. ఆ రోజుల్లో ఒక మూఢనమ్మకం ఉండేది, అదేమిటంటే, ఆరోగ్యాన్ని దైవ దయకు ఆపాదించకుండా, దానిని అదృష్టంగా భావించడం ఒక రకమైన తీర్పుకు దారితీస్తుందట. ఒకరోజు జేన్ క్లెమెన్స్ తన కుటుంబంలో ఇప్పటివరకు ఏ ఒక్కరినీ కోల్పోకపోవడం తమ అదృష్టమని ఒక పొరుగువారితో చెప్పింది. అదే రోజు, అక్కాచెల్లెళ్లు పమేలా, మార్గరెట్ పాఠశాల నుండి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, మార్గరెట్ తన పుస్తకాలను బల్లపై పెట్టి, అద్దంలో తన ఎర్రబడిన చెంపలను చూసుకుని, వెనుక మంచాన్ని బయటకు లాగి పడుకుంది.

ఆమెకు మళ్ళీ ఎప్పుడూ సరైన స్పృహ రాలేదు. వైద్యుడిని పిలిపించగా, అతను ఆ కేసును “పైత్య జ్వరం”గా నిర్ధారించాడు. ఒక సాయంత్రం, సుమారు తొమ్మిది గంటలకు, ఓరియన్ రోగి పక్కన ఉన్న ట్రండిల్-బెడ్ అంచున కూర్చుని ఉండగా, తలుపు తెరుచుకుంది. అప్పుడు సుమారు నాలుగేళ్ల వయసున్న లిటిల్ సామ్, గాఢ నిద్రలో తన పడకగది నుండి లోపలికి వచ్చాడు. అతను ట్రండిల్-బెడ్ పక్కకు వచ్చి, మేల్కొనే ముందు కొంతసేపు మార్గరెట్ భుజం దగ్గర ఉన్న పరుపును లాగాడు. మరుసటి రోజు ఆ చిన్నారి దుప్పటిని గిల్లుతూ ఉంది, దాంతో ఆమె బ్రతకలేదని తెలిసింది. సుమారు వారం రోజుల తర్వాత ఆమె చనిపోయింది. ఆమెకు తొమ్మిదేళ్లు, అందమైన పిల్ల, బొద్దుగా, గులాబీ బుగ్గలు, నల్లని జుట్టు, ప్రకాశవంతమైన కళ్లతో ఉండేది. ఇది 1839, ఆగస్టు నెలలో జరిగింది. లిటిల్ సామ్ మృత్యువును చూడటం అదే మొదటిసారి—క్లెమెన్స్ కుటుంబంలో మొదటి విచ్ఛేదం: అది ఆ ఇంటిని విషాదంలో ముంచింది. పక్కింట్లో నివసించే చెప్పులు కుట్టేవాడు, కొన్ని వారాల క్రితం ఒక దర్శనంలో, శవపేటిక  అంత్యక్రియల ఊరేగింపు, వంకర రోడ్డు పక్కన ఉన్న గేటు గుండా స్మశానవాటికకు వెళ్లడం, సరిగ్గా జరిగినట్లే చూశానని చెప్పాడు.

ఇప్పటికే జాన్ క్లెమెన్స్‌తో పరిస్థితులు చాలా దారుణంగా ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, అతనికి ఒక గొప్ప ఊరటనిచ్చే ఆలోచన ఎప్పుడూ ఉండేది—అదే టెన్నెస్సీ భూమి భవిష్యత్తు. ప్రతి ప్రణాళికకు అదే ఆధారం; ప్రతి బాధకు అదే ఉపశమనం.

అత్యంత కష్ట సమయాల్లో సాంత్వన చేకూర్చిన మాట, “మనం టెన్నెస్సీ భూమిని అమ్మినప్పుడు అంతా సర్దుకుంటుంది.” అలా ఉండటం అతనికి ఒక వరంలాంటిది, ఎందుకంటే అతని రోజులను సంతోషంగా మార్చేందుకు వేరే ఏమీ ఉండేది కాదు. ఆ భూమి అమ్మకానికి సంబంధించిన చర్చలు సాధారణంగా జరుగుతూ ఉండేవి. ఒత్తిడి బాగా పెరిగి, ఆర్థిక పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా ఉన్నప్పుడు, దాన్ని ఏ ధరకు అయినా అమ్మకానికి పెట్టేవారు—కొన్నిసార్లు ఎకరాకు ఐదు సెంట్ల చొప్పున కూడా. అయితే, పరిస్థితులు కొద్దిగా మెరుగుపడినప్పుడు, ధర అకస్మాత్తుగా పెరిగి, ఎకరాకు వెయ్యి డాలర్ల గరిష్ట స్థాయికి కూడా చేరుకునేది. అప్పుడప్పుడు ఒక నిజమైన ప్రతిపాదన వచ్చేది, కానీ ఆ క్షణంలో దాన్ని ఎంతో ఆప్యాయంగా స్వాగతించినప్పటికీ, కొద్దిగా ఆలోచించిన తర్వాత దాన్ని ఎప్పుడూ తిరస్కరించేవారు.

“మనం ఎలాగోలా నెట్టుకొస్తాం, జేన్,” అని అతను అనేవాడు. “పిల్లల ఆస్తిని మనం వృధా చేయకూడదు.” టెన్నెస్సీ భూమిని నమ్మిన మరొకరు ఉండేవారు—జేన్ క్లెమెన్స్ యొక్క అభిమాన బంధువు, జేమ్స్ లాంప్టన్. ఆ నిష్కపటమైన జాతి వారందరిలోకెల్లా అత్యంత మర్యాదపూర్వకమైన, సౌమ్యుడైన, అపారమైన ఆశావాది ఆయనే. జేమ్స్ లాంప్టన్ దృష్టిలో ఆ భూమిలో ఎప్పుడూ “కోట్ల సంపద” ఉండేది—ప్రతిదానిలోనూ ఉండేది. ఆయన ప్రతిరోజూ కొత్త మార్గాలలో అద్భుతమైన సంపదను కూడబెట్టేవారు. టెన్నెస్సీ భూమి ప్రస్తావన రాగానే, ఆయన లెక్కలు మారిపోయి, డర్హామ్ లాంప్టన్‌ల ఆస్తులకు ఆనుకొని ఉన్న ఇంగ్లాండ్‌లోని ఎస్టేట్‌లను కొనుగోలు చేసేవారు. ఆయన వారిని ఎల్లప్పుడూ “మన బంధువులు” అని సంబోధిస్తూ, “ప్రస్తుత ఎర్ల్” ఎక్కడున్నారో, ఆయన ఆరోగ్యం ఎలా ఉందో అప్రయత్నంగా ప్రస్తావించేవారు. మార్క్ ట్వైన్, కల్నల్ సెల్లర్స్‌ను సృష్టించినప్పుడు జేమ్స్ లాంప్టన్‌ను కేవలం కాగితంపై పెట్టాడు, మరియు ‘ది గిల్డెడ్ ఏజ్’లో చెప్పబడిన హాకిన్స్ కుటుంబ కథ ఆనాటి పోరాటాన్ని స్పష్టంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. “టెన్నెస్సీ భూమి” అనే పదాలు, వాటి బంగారు వాగ్దానంతో, ఆయనకు గుర్తుండిపోయిన తొలి అక్షరాలుగా మారాయి. కాలక్రమేణా, అవి అపహాస్యానికి పర్యాయపదాలుగా మారడంతో, ఆయన వాటిని ద్వేషించడం మొదలుపెట్టారు.

అందిన ప్రతిపాదనలలో ఒకటి కేవలం రెండు వందల యాభై డాలర్ల చిల్లర మొత్తం, కానీ ఆ క్షణపు అవసరం ఎంతగా ఉందంటే, దానిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. ఆ తర్వాత, సహజంగానే, దానిని అవమానకరంగా తిరస్కరించారు. ఒరియన్ క్లెమెన్స్ తన ఆత్మకథలో రాసిన కొన్ని అధ్యాయాలలో ఇలా అన్నారు:

“ఒకవేళ మాకు ఆ రెండు వందల యాభై డాలర్లు అంది ఉంటే, మూడు తరాల పాటు నలభై సంవత్సరాల పాటు కష్టపడి సంపాదించిన టెన్నెస్సీ భూమి మొత్తం మీద, ఖర్చులు పోగా మేము సంపాదించిన దానికంటే అదే ఎక్కువ అయ్యేది.”

ప్రారంభంలో, తక్కువ ఊహాజనితంగా  మరింత తార్కికంగా ఆలోచించే వ్యక్తి ఏమి చేసి ఉండేవారో, జాన్ క్లెమెన్స్ ఇప్పుడు అదే చేశారు; అతను ఒక చిన్న గ్రామం కంటే కొంచెం పెద్దదైనప్పటికీ, అప్పటికే నౌకాయానానికి అనుకూలంగా ఉన్న నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక ప్రదేశాన్ని ఎంచుకున్నారు—అది ఒక స్టీమ్‌బోట్ పట్టణం, అక్కడ కనీసం తయారీ మరియు వాణిజ్యానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక ఏర్పాట్లు అప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి—అదే, మిస్సోరీలోని హన్నిబాల్—నేటి దాని శ్రేయస్సును బట్టి చూస్తే, అది ఎంత చక్కగా ఎంచుకున్న ప్రదేశమో తెలుస్తుంది.

అతను విషయాలను ఆలస్యం చేయలేదు. ఒక నిర్ణయానికి వచ్చినప్పుడు, అతను వేగంగా చర్య తీసుకున్నాడు. అతను తన సరుకులలో కొంత భాగాన్ని విక్రయించి, మిగిలిన వాటిని భూమార్గంలో రవాణా చేశాడు; అప్పుడు, తన కుటుంబాన్ని, సామాన్లను ఒక బండిలో ఎక్కించుకుని, అతను కొత్త ఇంటికి బయలుదేరడానికి సిద్ధమయ్యాడు. ఓరియన్ నమోదు చేసిన దాని ప్రకారం, ఏదో కారణం చేత, అతని తండ్రి అతన్ని బండిలోకి రమ్మని ఆహ్వానించలేదు,  ఎప్పుడూ చిన్న అవమానాలను కూడా సహించలేని అతను, దీనిని ఉద్దేశపూర్వక విడిచిపెట్టి వెళ్ళడంగా భావించాడు.

“విడిచిపెట్టబడ్డాననే భావన నా హృదయాన్ని బాధపెట్టింది. బండి కొన్ని అడుగులు వెళ్ళగానే నన్ను కనుగొని, లోపలికి రమ్మని ఆహ్వానించారు. వారు హానిబాల్‌కు చేరుకునే వరకు నన్ను గమనించకుండా ఉండగలిగితే ఎంత బాగుండేదో. అప్పుడు నాతో ఎలా ప్రవర్తించారో ప్రపంచం చూసి ‘సిగ్గుచేటు!’ అని ఏడ్చేది.”

నమోదు చేయబడి, గుర్తుంచుకోబడిన ఈ సంఘటన, చాలా కాలం తర్వాత మార్క్ ట్వైన్ మనసులో విచిత్రంగా మరొక సంఘటనతో గందరగోళానికి గురైంది. ‘ది నార్త్ అమెరికన్ రివ్యూ’లో ప్రచురించబడిన ఒక ఆత్మకథాత్మక అధ్యాయంలో అతను హానిబాల్‌కు వెళ్లడం గురించి చెబుతూ, తన మతిమరుపు కుటుంబం తనను విడిచిపెట్టి వెళ్ళిపోయిందని వివరిస్తాడు. అతన్ని విడిచిపెట్టి వెళ్ళిన సంఘటన అప్పుడు జరగలేదు, కానీ తరువాత, కొంత భిన్నంగా జరిగింది. తల్లిదండ్రులు,  సోదరి…

పద్నాలుగేళ్ల వయసు వరకు ఉన్న సోదరులు, నాలుగేళ్ల చిన్న శామ్‌ను వెనుక వదిలి, బండిలో బయలుదేరాలి.*

* ముందుమాటలో పేర్కొన్నట్లుగా, మార్క్ ట్వైన్ జ్ఞాపకశక్తి అతని తరువాతి జీవితంలో అనేక మాయలు చేసింది. అతని చురుకైన ఊహ ద్వారా సంఘటనలు వడపోతకు గురయ్యాయి, చివరికి వాటిలో చాలా వాటికి అసలు సంఘటనతో సంబంధం లేకుండా పోయింది. ఈ పొరపాట్లలో కొన్ని కేవలం వినోదాన్ని కలిగించాయి, కానీ అప్పుడప్పుడు అవి అనుకోకుండా అన్యాయం చేశాయి. సాధ్యమైనంత వరకు, ప్రతి సందర్భంలోనూ వాస్తవాన్ని యథాతథంగా ఉంచడమే రచయిత ఉద్దేశ్యం.

VII

హానిబాల్ అనే చిన్న పట్టణం

1839 నాటికి హానిబాల్ అప్పటికే ఒక కార్పొరేట్ సమాజంగా ఉండి, దానికి దానికంటూ ఒక ప్రత్యేక వాతావరణం ఉండేది. అది ఒక విలక్షణమైన దక్షిణాది శైలి గల పట్టణం, అయినప్పటికీ ఆ కాలంలోని నిజమైన దక్షిణాది సమాజం కంటే కాస్త ఎక్కువ చురుకుగా ఉండేది; అది పాశ్చాత్య శైలిని ఎక్కువగా కలిగి ఉండేది, ఎందుకంటే అది ఉత్సాహం లేకుండానే కొన్ని కొత్త వ్యాపారాలను ప్రణాళిక చేసింది మరియు కనీసం తయారీ రంగాన్ని ప్రదర్శించింది. అది నిద్రమత్తులో ఉండేది (ఒక బానిసల పట్టణం అంతకంటే తక్కువగా ఉండజాలదు), కానీ అది పూర్తిగా నిద్రలో లేదు—అంటే, నిర్జీవంగా లేదు— అది ప్రశాంతమైన సంతృప్తితో ఉండేది. మార్క్ ట్వైన్ దానిని ఇలా గుర్తుచేసుకున్నాడు: “ఒక వేసవి ఉదయపు సూర్యరశ్మిలో కునుకు తీస్తున్న తెల్లవారి పట్టణం, . . . గొప్ప మిసిసిపీ, అద్భుతమైన మిసిసిపీ, మైలు వెడల్పున తన అలలను చిందిస్తూ ప్రవహిస్తోంది; . . . అవతలి వైపు దట్టమైన అడవి.”

ఆ చిన్న పట్టణం తన పరిసరాలను చూసి గర్వపడింది,  అది సబబే: చుట్టూ కొండచరియలు, ఉత్తరాన హాలిడేస్ హిల్, దక్షిణాన లవర్స్ లీప్, ముందు భాగంలో మెరుస్తున్న నదితో, ఆ ప్రదేశం యొక్క అందంలో కోరుకోవడానికి ఏమీ లేదు.

ఆ నదియే ప్రధాన రహదారి. తెప్పలు తేలుతూ వెళ్ళేవి; స్టీమ్‌బోట్లు అటూ ఇటూ ప్రయాణిస్తూ బయటి ప్రపంచంతో సంబంధాలను కల్పించేవి; మహానగరమైన సెయింట్ లూయిస్ కేవలం వంద మైళ్ళ దూరంలో ఉండేది. హానిబాల్ తనను తాను రెండవ ప్రాధాన్యత గలదిగా భావించి, దానికి తగినట్లుగా విర్రవీగింది. అక్కడ అన్ని రకాల ప్రజలు ఉండేవారు—నల్లజాతీయులు, పట్టణ తాగుబోతుల (జనరల్ గెయిన్స్ మరియు జిమ్మీ ఫిన్; తరువాత, ఓల్డ్ బెన్ బ్లాంకెన్‌షిప్) నుండి మొదలుకొని, అనేక సాధారణ స్థాయి యంత్రకారులు, వృత్తి నిపుణుల మీదుగా, పొడవాటి టోపీలు, అంచులతో కూడిన చొక్కాలు,  సాధారణంగా నీలం, గోధుమ, ఆకుపచ్చ వంటి కొన్ని ప్రత్యేకమైన రంగులలో ఉండే పొడవాటి కోటు ధరించే ఆ సమాజంలోని వృత్తి నిపుణుల వరకు. వీరే  వారి కుటుంబాలే ఆ దక్షిణ పట్టణపు నిజమైన ఉన్నత వర్గాన్ని ఏర్పరిచారు. వారిలో చాలా మందికి ఆహ్లాదకరమైన ఇళ్ళు ఉండేవి—ఆ కాలపు దక్షిణ వాస్తుశిల్పం వలె, స్తంభాలతో కూడిన ప్రవేశ ద్వారాలతో ఇటుకలతో లేదా పెద్ద ఫ్రేములతో కట్టిన భవనాలు. ఆ రోజుల్లో నిర్మాణదారులకు అందుబాటులో ఉండే కొన్ని డ్రాయింగ్ పుస్తకాల కారణంగా, దీనికి నిస్సందేహంగా గ్రీకు మూలాలు ఉన్నాయని చెబుతారు. వారిలో చాలా మందికి సంపద కూడా ఉండేది—వారి వృత్తిపరమైన సంపాదనకు అదనంగా ఆదాయాన్నిచ్చే బానిసలు మరియు భూమి. వారు తమ హోదాకు తగినట్లుగా భావించే శైలిలో జీవించారు  అప్పట్లో అందుబాటులో ఉన్న సౌకర్యాలను అనుభవించారు.

న్యాయమూర్తి క్లెమెన్స్  అతని కుటుంబం ఈ ఉన్నత సమాజపు వర్గానికి చెందినవారే, కానీ అతని ఆర్థిక స్థోమత ఇకపై ఆ వర్గానికి చెందిన సౌకర్యాలను గానీ, ఆడంబరాలను గానీ అందించడానికి సరిపోలేదు. అతను తన కుటుంబాన్ని, సామాన్లను హిల్ స్ట్రీట్‌లోని పేవీ హోటల్ అనే ఒక ఇంటి భాగంలో స్థిరపరిచాడు; ఓరియన్‌ను కొత్త బట్టల సూట్‌లో గుమస్తాగా నియమించి, తన వ్యాపార వ్యాపారాన్ని మెయిన్ స్ట్రీట్‌లో నిరాడంబరంగా ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు. బహుశా ఆ బట్టలు ఓరియన్‌కు వ్యాపార జీవితంపై కొత్త ఆశను కలిగించి ఉండవచ్చు, కానీ అది క్రమంగా తగ్గిపోయింది. వ్యాపారం చురుకుగా ప్రారంభం కాలేదు,  అతను అప్పటికే కలలు కంటూ, చదువుతూ కాలాన్ని గడిపేశాడు. కొద్దికాలం తర్వాత, తన తండ్రి సలహా మేరకు, అతను హన్నిబాల్ జర్నల్ కార్యాలయంలో ప్రింటర్ అప్రెంటిస్‌గా చేరాడు.

ఇక్కడ ఓరియన్ క్లెమెన్స్ గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాలి. అతను చాలా సంవత్సరాల పాటు తన కంటే ఎక్కువ పేరున్న సోదరుడితో సన్నిహితంగా ఉండవలసి వచ్చింది,  బాలుడిగా, యువకుడిగా అతని వ్యక్తిత్వం కనీసం ఒకసారి స్థూలంగానైనా పరిగణించదగినది. అప్పటికి అతనికి పదిహేనేళ్లు,  ఎంతో కొంత స్థాయిలో జీవితాంతం అతనితో పాటు ఉండే లక్షణాలను అతను అలవర్చుకున్నాడు. క్లెమెన్స్ పిల్లలందరిలాగే, అతను దయగల, ప్రేమగల స్వభావం కలవాడు. తొందరపాటు స్వభావం ఉన్నప్పటికీ, ఎల్లప్పుడూ పశ్చాత్తాపపడేవాడు లేదా క్షమించేవాడు. అతన్ని బాగా తెలిసిన వారి అభిమానాన్ని అతను ఎప్పుడూ కోల్పోలేదు. అతని బలహీనతలు అనేకం, కానీ స్థూలంగా చూస్తే అవి ప్రతికూలమైనవే. గౌరవనీయుడు, సత్యసంధుడు అయిన అతనికి చెడు అలవాట్లు గానీ, అనర్హమైన పనులు చేయడం గానీ చేసే అలవాటు లేదు; నిజానికి, అతనిలో ఎలాంటి సానుకూల లక్షణాలు లేవు. అదే అతని ప్రధాన దురదృష్టం. వింత ఆలోచనలు, ఊహలతో నిండి, అస్థిరంగా, అనిశ్చితంగా ఉంటూ, ప్రతి క్షణికమైన భావోద్వేగానికి, ప్రభావానికి లోనయ్యేవాడు. ప్రతిరోజూ ఒక కొత్త అధ్యయన, విజయ ప్రణాళికను రూపొందించుకునేవాడు, కానీ తన ఉద్దేశానికి విరుద్ధంగా ఉన్న ఏదో ఒక యాదృచ్ఛిక వ్యాఖ్య, ముద్రిత పేరా లేదా సలహా కారణంగా దానిని పక్కన పడేసేవాడు. అటువంటి జీవితం తీవ్రతల పరంపరగా ఉండక తప్పదు—అత్యున్నత ఆనందం, నిరాశల మధ్య ప్రత్యామ్నాయ కాలాలు ఉంటాయి. ఇప్పటికే ప్రస్తావించిన తన ఆత్మకథాత్మక అధ్యాయాలలో, ఓరియన్ ప్రతి ప్రేరణను, భావోద్వేగాన్ని, వైఫల్యాన్ని ఎంతో విశ్వసనీయమైన వినయంతో నమోదు చేశాడు. ఆ వినయమే అతనికి ప్రజల ఆమోదాన్ని కాకపోయినా, ఎల్లప్పుడూ గౌరవాన్ని సంపాదించిపెట్టింది. ముద్రణ అనేది ఒక దిగజారుడు వృత్తి, మరియు ఓరియన్ ఆ విషయాన్ని తీవ్రంగా అనుభవించాడు. ఒక పెద్దమనిషి కుమారుడు  టెన్నెస్సీ భూమికి కాబోయే వారసుడిగా, అతనికి ఒక వృత్తిని చేపట్టే హక్కు ఉంది. అతనికి అది ఒక శిక్షలా అనిపించింది,  ఆ అవమానం అతడిని కుంగదీసింది. అప్పుడు బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ ఒక ముద్రకుడని, రాత్రి భోజనంలో కేవలం ఒక ఆపిల్, ఒక ద్రాక్ష గుత్తి మాత్రమే తినేవాడని అతనికి గుర్తొచ్చింది. ఓరియన్ ఫ్రాంక్లిన్‌ను అనుకరించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. తన వాక్చాతుర్యంతో ప్రపంచాన్ని మైమరపించే రోజును ఊహించుకుంటూ, కొంతకాలం పాటు భోజనంలో కేవలం ఒక బిస్కట్, ఒక గ్లాసు నీళ్ళు మాత్రమే తీసుకున్నాడు. ఇంత తక్కువ ఆహారంతో కూడా తన మనసు ఎంత స్పష్టంగా ఉందో, తన వృత్తిని ఎంత వేగంగా నేర్చుకున్నాడో చూసి అతను ఆశ్చర్యపోయాడు.

మిగతా పిల్లలలో, ఇప్పుడు పన్నెండేళ్ళ పామెలాను, ఏడేళ్ళ బెంజమిన్‌ను బడిలో చేర్పించారు. వాళ్ళు అందమైన, ఆకర్షణీయమైన పిల్లలు. పసివాడైన హెన్రీ, దృఢమైన పసివాడు, ఆ ఇంటికే గర్వకారణం. ఆ గుంపులో చిన్న శామ్ అందరికన్నా తక్కువ ప్రతిభావంతుడు. అతను సున్నితంగానే ఉండిపోయాడు, అల్లరి పనులు చేసే అలవాటు తప్ప అతనిలో పెద్దగా అభివృద్ధి ఏమీ లేదు. అతను విచిత్రమైన, ఊహాలోకంలో విహరించే, ఎవరితోనూ మాట్లాడని పిల్లవాడు. అతనికి ఇంట్లో ఉండటం అంటే అసహ్యం, ఎవరూ చూడకపోతే పారిపోయేవాడు—ఎప్పుడూ నది వైపే. అతను నిద్రలో కూడా నడిచేవాడు, తరచుగా ఇంట్లోని మిగతావాళ్ళు అర్ధరాత్రి లేచి చూసేసరికి, అతను ఏదో ఒక చీకటి మూలలో జలుబుతో బాధపడుతూ కనిపించేవాడు. అతని కోసం డాక్టరును తరచుగా పిలిపించేవారు.

అది కుటుంబ ఖజానాకు మంచిది—లేదా, ఆ కఠినమైన అల్లోపతి వైద్య రోజుల్లో అధిక మోతాదులో మందులు వాడేవన్న కథను మనం నమ్మగలిగితే, బహుశా అతనికి కూడా మంచిదే.

అయినప్పటికీ, అతను తనకున్న అనారోగ్యాల వారసత్వంతో సంతృప్తి చెందనట్లు, ఇంకా మరిన్నింటి కోసం ఆశపడినట్లు కనిపిస్తుంది. హన్నిబాల్‌ను నల్లటి, ప్రాణాంతకమైన తట్టు వ్యాధి మహమ్మారి పీడిస్తోంది, మరియు అతను ఆ వ్యాధి సోకాలని తహతహలాడాడు. అతను ఎంతగా తహతహలాడాడంటే, తన ఆట స్నేహితుడైన బోవెన్ అబ్బాయిలలో ఒకడికి ఆ వ్యాధి సోకిందని వినగానే, అతను పారిపోయి, ఇంట్లోకి జారుకుని, ఆ వ్యాధితోనే మంచంలోకి పాకాడు. ఈ సాహసం సంపూర్ణ విజయం సాధించింది. కొన్ని రోజుల తరువాత, క్లెమెన్స్ కుటుంబం కన్నీళ్లతో లిటిల్ సామ్ మంచం చుట్టూ చేరి అతను చనిపోవడాన్ని చూశారు. అతను తన మరణానంతరం స్వయంగా ఒప్పుకున్న దాని ప్రకారం, ఇది అతనికి సంతృప్తినిచ్చింది,  ఆ హృద్యమైన దృశ్యం యొక్క కీర్తి కోసం చనిపోవడానికి కూడా అతను సిద్ధపడ్డాడు. అయితే, అతను వారిని నిరాశపరిచాడు, మరియు వెంటనే కొత్త కీర్తి ప్రతిష్టల కోసం అన్వేషణలో నిమగ్నమయ్యాడు.* అతను బహుశా చిన్నప్పుడు బాగా అలసిపోయి ఉంటాడు, జేన్ క్లెమెన్స్ తన రకరకాల బాధ్యతలు, పనులతో అతనికి ఎల్లప్పుడూ ఓదార్పునిచ్చి ఉండదని మనం నమ్మవచ్చు.

* తన తరువాతి జీవితంలో మిస్టర్ క్లెమెన్స్ ఈ అనారోగ్యం యొక్క కచ్చితమైన కాలాన్ని గుర్తుచేసుకోలేదు. తన మానసిక స్థితిని బట్టి లేదా తన కథాంశ అవసరాలను బట్టి, అతను తన అలవాటైన ఉదాసీనతతో దానిని వివిధ సంవత్సరాలకు ఆపాదించేవాడు. నిస్సందేహంగా, ఆ “తట్టు” సంఘటన అతను చాలా చిన్న వయస్సులో ఉన్నప్పుడు జరిగింది.

“నాకు కలిగిన ఏ బిడ్డ కన్నా నువ్వే నాకు ఎక్కువ ఆందోళన కలిగించావు,” అని ఆమె ఒకసారి తన వృద్ధాప్యంలో అతనితో అంది.

“నేను బ్రతకనేమోనని నువ్వు భయపడ్డావనుకుంటాను,” అని అతను తన ప్రశాంతమైన రీతిలో సూచించాడు.

ఎనభై ఏళ్లుగా మసకబారని ఆ చురుకైన హాస్యంతో ఆమె అతని వైపు చూసింది. “లేదు; నువ్వు బ్రతకనేమోనని భయపడ్డాను,” అంది ఆమె. కానీ అది ఆమె చేసిన పరిహాసం మాత్రమే, ఎందుకంటే ఆమె ప్రపంచంలోనే అత్యంత దయగల వ్యక్తి,  సాధారణంగా తల్లులందరిలాగే, తన తల్లి సంరక్షణ ఎక్కువగా కోరుకునే బిడ్డ పట్ల ఆమెకు ఒక బలహీనత ఉండేది.

ప్రధానంగా అతని కారణంగానే ఆమె ఫ్లోరిడా సమీపంలోని జాన్ క్వార్లెస్ పొలంలో తన వేసవిని గడిపేది,  ఆ మొదటి వేసవిలోనే ఇంతకుముందు చెప్పిన ఒక సంఘటన జరిగింది. కుటుంబమంతా ఒక చిన్న పర్యటనకు వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు, మరియు జూన్ నెలలో ఒక శనివారం ఉదయం శ్రీమతి క్లెమెన్స్, ముగ్గురు పెద్ద పిల్లలు మరియు పసికందుతో పాటు, బానిస అమ్మాయి జెన్నీతో కలిసి, ఆ రోజు ప్రయాణం కోసం ఒక తేలికపాటి బండిలో బయలుదేరారు. ఆదివారం ఉదయం లిటిల్ సామ్‌ను గుర్రం మీద తీసుకురమ్మని జడ్జ్ క్లెమెన్స్‌కు చెప్పారు. జడ్జ్ క్లెమెన్స్ తన గుర్రానికి జీను కట్టడానికి లేచేసరికి చాలా పొద్దున్నే ఉంది,  లిటిల్ సామ్ ఇంకా నిద్రపోతున్నాడు. గుర్రం సిద్ధంగా ఉండటంతో, క్లెమెన్స్ తన మనసు ఎక్కడో దూరంగా ఉండటంతో, ఆ చిన్న పిల్లాడిని ఒక్కసారి కూడా గుర్తుకు తెచ్చుకోకుండా గుర్రం ఎక్కి బయలుదేరాడు,  ఆ మధ్యాహ్నానికి తన బావగారి పొలానికి చేరుకున్నాడు. అప్పుడు జేన్ క్లెమెన్స్ అతన్ని ఎదుర్కొని, లిటిల్ సామ్‌ను తనకు ఇవ్వమని డిమాండ్ చేసింది.

“అయ్యో,” అని న్యాయమూర్తి దిగ్భ్రాంతితో అన్నాడు, “అతన్ని నిద్రపుచ్చిన తర్వాత నేను అతని గురించి ఒక్కసారి కూడా ఆలోచించలేదు.”

జేన్ క్లెమెన్స్  పాట్సీ క్వార్లెస్‌ల సోదరుడైన వార్టన్ లాంప్టన్, హడావిడిగా ఒక గుర్రానికి జీను కట్టి, హన్నిబాల్ వైపు గందరగోళంగా బయలుదేరాడు. అతను తెల్లవారుజామున చీకటి పడేసరికి అక్కడికి చేరుకున్నాడు. ఆ బాలుడు సురక్షితంగానే ఉన్నాడు, కానీ ఒంటరితనంతో, ఆకలితో ఏడుస్తున్నాడు. అతను ఆ రోజంతా తాళం వేసి ఉన్న, నిర్మానుష్యమైన ఇంట్లో గడిపాడు.

పిండి సంచికి ఉన్న రంధ్రం గుండా సన్నని ధారలా పిండి బయటకు కారుతుండగా, దానితో ఆడుకుంటూ ఉన్న ఆ చిన్నారికి తగినంత ప్రోత్సాహం లభించింది. అతనికి ఆహారం  ఓదార్పు లభించాయి; మరుసటి రోజు అతను క్షేమంగా ఆ పొలంలో చేరాడు. ఆ పొలం ఆ వేసవిలోనూ, ఆ తర్వాతి కాలంలోనూ అతని బాల్యంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా మారి, అతని తదుపరి జీవితంపై కూడా తనదైన ముద్ర వేసింది.

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -10-8-26-ఉయ్యూరు

ఆధునిక ఆంధ్ర ఇతిహాసం విశ్వనాథ వేయిపడగలు.1 వ భాగం.9.8.26.

      అక్షరం లోక రక్షకం

సరస భారతి 202 వ కార్యక్రమంగా శ్రీ కోట గురు వరేణ్యుల గురు పూజోత్సవం

5-9-2026 శనివారం  ఉపాధ్యాయ దినోత్సవ సందర్భంగా సరసభారతి 202వ కార్యక్రమం గా సుమారు 80 సంవత్సరాల క్రితం మా గురు వరేణ్యులు కీ .శే.బ్రహ్మశ్రీ కోట సూర్య నారాయణ శాస్త్రి గారి గురు పూజోత్సవం 5-9-26-శనివారం  సాయంత్రం 6-గం లకు రావి చెట్టు బజారు లో ఉన్న శ్రీ సువర్చలా౦జనేయస్వామి దేవాలయం లో జరుగుతుది . 2026పదవ తరగతి పబ్లిక్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైన  ప్రతిభ గల విద్యార్ధినీ విద్యార్ధులకు నగదు బహుమాన బహూకరణం   మా గురువు గారికి ,ఉపాధ్యాయులకు సన్మానం నిర్వ హిస్తున్నాము .పాల్గొని జయప్రదం చేయ ప్రార్ధన .

  కార్యక్రమం

సభాధ్యక్షులు -శ్రీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -సరసభారతి అధ్యక్షులు

సభ ప్రారంభం -శ్రీమతి జోశ్యుల శ్యామలా దేవి -సరసభారతి గౌరవాధ్యక్షులు

ముఖ్యఅతిధి,గౌరవ గురు పురస్కార గ్రహీత – –మాన్యులు శ్రీ జి.ప్రజాపతి రావుగారు – జ్ఞాన వయో వృద్ధులు, ,విజయవాడ శాతవాహన కాలేజి సంస్థాపకులు ,,చైర్ పర్సన్ ,మాకు 1958-1960 లో ఎస్.ఆర్. ఆర్.కాలేజి విజయవాడ లో బి.ఎస్ .సి .(ఫిజిక్స్ )లెక్చరర్-విజయవాడ.   

 ఆత్మీయ అతిధి –శ్రీ వత్తుమిల్లి ప్రసాద్ -‘’సుబ్బారావు మాస్టారి బడి Vuyyuru’’ వాట్సాప్ గ్రూప్ నిర్వాహకుడు (మాష్టారి మనుమడు )ముదినేపల్లి .

 సభ నిర్వహణ -శ్రీమతి మాదిరాజు శివ లక్ష్మి – సరసభారతి కార్య దర్శి

శ్రీ కోట గురు వరేణ్యుల ,శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణ చిత్రపటాలకు పుష్పాలంకరణ

సంగీత విభావరి (15నిమిషాలు)- కుమారి కె.దుర్గా సరస్వతీ దీప్తి-విజయవాడ  

కోట గురువరేణ్యుల పుత్రులు శ్రీ కోట చంద్ర శేఖర శాస్త్రి ,శ్రీ కోట సీతారామాంజనేయులు శ్రీ కోట గాయత్రీ ప్రసాద్ గార్లు బ్రాహ్మణ విద్యార్ధినీ విద్యార్ధులకు ఏర్పాటు చేసిన నగదు బహుమతి ప్రదానం

1-కీ.శే.బ్రహ్మశ్రీ కోట సూర్య నారాయణ శాస్త్రి గారి స్మారక నగదు బహుమతి

 చిరంజీవి మున్నంగి సాయిశ్రీ  ఫణి సాత్విక్ కు  

(ఫ్లోరా హైస్కూల్ లో చదివి 2026పబ్లిక్ పరీక్షలో 489 /600మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్ధి )

2-కీ.శే .శ్రీమతి కోట సీతమ్మ గారి స్మారక నగదు బహుమతి

కుమారి జంధ్యాల నాగ వెంకట లక్ష్మీ మైధిలి  కు –

(జిల్లాపరిషత్  హైస్కూల్ లో చదివి 2026పబ్లిక్ పరీక్షలో 329/600మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్ధిని)

కీ.శే.బ్రహ్మశ్రీ కోట సూర్య నారాయణ శాస్త్రి గారి శిష్యులు కీ.శే .శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ, శ్రీమతి సత్యవతి దంపతులు (అమెరికా )ఏర్పాటు చేసిన నగదు బహుమతులు

1-       కీ.శే.బ్రహ్మశ్రీ కోట సూర్య నారాయణ శాస్త్రి గారి స్మారక నగదు బహుమతి

చిరంజీవి గొడవర్తి అనీష్ కుమార్ కు   -S.C.విద్యార్ధి –

(ఫ్లోరా ఇంహ్లీష్ మీడియం స్కూల్ లోచదివి 2026పబ్లిక్ పరీక్షలో 587/600మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్ధి )

2-కీ.శే .కోటసీతమ్మ గారి స్మారక నగదు బహుమతి

కుమారి ఉయ్యూరు రత్నకుమారి కు -SC విద్యార్ధిని –

(శ్రీనివాస అక్షరాలయం లోచదివి 2026పబ్లిక్ పరీక్షలో 568/600మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్ధిని  )

సరసభారతి అందజేయు నగదు పురస్కారాలు

1-కుమారి చందన లిఖిత OC విద్యార్ధినికి –

 (వి.ఆర్.కె..ఎం .హైస్కూల్ లో చదివి 2026పబ్లిక్ పరీక్షలో 548/600 మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్ధిని )

2-చిరంజీవి మద్దెల భవదీప్ సాయి –B.C .విద్యార్ధి కి –

 (ఫ్లోరా ఇంగ్లీష్ మీడియం హైస్కూల్ లో చదివి 2026 పబ్లిక్ పరీక్షలో 586/600 మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్ధి )

3-కుమారి షేక్ సుహానా మీర్జా –B.C.(E)విద్యార్ధిని కి –

 (శ్రీనివాస అక్షరాలయం లోచదివి 2026పబ్లిక్ పరీక్షలో 592/600మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించిన విద్యార్ధిని  )

ప్రత్యేక బహుమతి పురస్కారం

చిరంజీవి .జితేంద్ర కు – బాల భజన తాళ,,డోలక్ వాద్యనిపుణుడు-ఉయ్యూరు

గమనిక -నగదు బహుమతికి ఎంపికైన  వారు తప్పక తమ పేరెంట్స్ తొ హాజరై  స్వీకరించాలి .

గౌరవ గురు సత్కారం –మాన్యులు శ్రీ జి.ప్రజాపతిరావు గారు శ్రీమతి హైమవతి దంపతులకు

ఉపాధ్యాయ దినోత్సవ సన్మానం

1-శ్రీమతి  కోనేరు శకుంతలాదేవి –ప్రదానోపాధ్యాయురాలు –జిల్లాపరిషత్ హైస్కూల్ –ముదునూరు

2-కుమారి కఠారి సంధ్య –‘’జీవిత చరిత్రల గ్రంధాలయం’’టీచర్  –ముదునూరు

3-శ్రీమతి భాగవతుల నాగవల్లి – ఫిజికల్ సైన్స్ ఉపాధ్యాయిని -జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల –ఉయ్యూరు

4-శ్రీ పినమాల కోటేశ్వరరావు –రిటైర్డ్ మాధ్స్ అసిస్టెంట్ –జిల్లాపరిషత్ హైస్కూల్ –ముదునూరు .

తెలుగులో మాట్లాడటం మనజన్మ హక్కు

శ్రీమతి జోశ్యుల శ్యామలాదేవి   మాదిరాజు శివ లక్ష్మి   గబ్బిట వెంకట రమణ  

గౌరవాధ్యక్షురాలు                     కార్యదర్శి                కోశాధికారి

  గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -సరసభారతి అధ్యక్షులు -9-8-26-ఉయ్యూరు .

మనవి –విద్యార్ధుల నగదు బహుమతి వివరాలు ,మిగిలిన విషయాలతో ఫైనల్  వాట్సాప్ ఆహ్వాన పత్రిక ఆగస్ట్ చివరివారం లో అందజేస్తాము

అమెరికా స్వర్ణయుగ(గిల్ట్ ఏజ్ ) సాహిత్య కీర్తిపతాక -మార్క్ ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -1

క్లారా క్లెమెన్స్ గాబ్రిలోవిచ్‌కు అంకితం – తన తండ్రి జీవిత చరిత్రను కేవలం పొగడ్తలతో నిండిన రచనగా కాకుండా, వాస్తవిక చరిత్రగా రాయాలన్న రచయిత సంకల్పానికి ఆమె నిరంతరం అండగా నిలిచారు.

కృతజ్ఞతాపూర్వక నివేదన

ప్రియమైన విలియం డీన్ హోవెల్స్, జోసెఫ్ హాప్కిన్స్ ట్విచెల్, జోసెఫ్ టి. గుడ్‌మాన్ మరియు మార్క్ ట్వైన్ ఇతర పాత మిత్రులారా:

ఈ పుస్తకాల రూపకల్పనకు పట్టిన ఆరేళ్లకు పైగా కాలంలో నాకు సహాయపడిన మీకు కృతజ్ఞతలు తెలియజేయకుండా వీటిని ముద్రణకు పంపలేను.

మొదటగా, చాలా కాలం క్రితం మీరు, మార్క్ ట్వైన్ కలిసి సాగించిన ఆ స్వేచ్ఛా విహారయాత్రల (gipsying) అనుభవాలు మీకున్నందుకు నేను ఎంతగానో అసూయపడ్డానో చెప్పాలి. ఆ తర్వాత, తమకు మరియు తమ తర్వాతి తరాల వారికి అట్టి అపురూపమైన జ్ఞాపకాలను, లేఖలను దాచుకోవడం సహజ మానవ నైజం అయినప్పటికీ, వాటిని నాకు నిస్సంకోచంగా అందించిన మీ ఉదారతకు నేను ఆశ్చర్యపోతున్నాను. చివరగా, ఇప్పుడు నాకు మీపై అంతగా అసూయ లేదని చెప్పాలనుకుంటున్నాను; ఎందుకంటే మీ దయ వల్ల, ఈ పుస్తకంలోని అధ్యాయాల ద్వారా నేను కూడా మీతో కలిసి ఆ స్వేచ్ఛా ప్రయాణంలో భాగమయ్యాను. ఇప్పుడు నాకు ఆశ్చర్యం కూడా కలగడం లేదు; ఎందుకంటే అతనిపై మీకున్న ప్రేమ నుండే ఆ గొప్ప నిస్వార్థ గుణం (లేదా అతను స్వయంగా పిలిచినట్లుగా ‘దైవిక స్వార్థం’) ఉద్భవించిందని, అతని జ్ఞాపకార్థం మీరు చేయగలిగినదంతా పరిపూర్ణంగా చేస్తే తప్ప మీ హృదయాలకు తృప్తి కలిగేది కాదని నేను తెలుసుకున్నాను.

నా కృతజ్ఞత అపారమైనది  ప్రపంచవ్యాప్తమైనది; ఎందుకంటే ఈ కథకు ఉత్సాహంగా తమవంతు సహకారం అందించిన వ్యక్తులు లేని దేశం అంటూ ఏదీ లేదు. కాకపోతే, నా కృతజ్ఞతను మాటల్లో చెప్పడంలో నేను తగినంతగా సమర్థుడిని కానట్లు అనిపిస్తోంది.

ఆల్బర్ట్ బిగెలో పైన్.

ముందుమాట

ఈ రచనలో నమోదు చేయబడిన కొన్ని సంఘటనలు, స్వయంగా మిస్టర్ క్లెమెన్స్ రచనలలో పేర్కొన్న అదే సంఘటనలు మరియు ఘట్టాల కంటే గణనీయంగా భిన్నంగా ఉండటం గమనించవచ్చు. నైతిక ఉద్దేశ్యం వరకు చూస్తే, మార్క్ ట్వైన్ స్ఫూర్తి సత్యం అనే పునాదిపై నిర్మించబడింది. కానీ తన తొలి ఆత్మకథా రచనలలో—వాటిలో చాలా వరకు ఆత్మకథాత్మకమైనవే—కాలం, ప్రదేశం, లేదా పరిస్థితుల ఖచ్చితత్వానికి అతను పెద్దగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వలేదు. అతను చెప్పినట్లుగా, “కేవలం ఒక మంచి కథ చెప్పడానికే” ప్రయత్నించాడు. అయితే తరువాతి కాలంలో, ఎల్లప్పుడూ చురుకుగా ఉండే అతని ఊహాశక్తి, చంచలమైన జ్ఞాపకశక్తి చరిత్రను కష్టతరం చేశాయి. తన “ఆత్మకథ” అని పిలవబడే రచనలో వలె, అతని ప్రయత్నం వాస్తవాల వైపు ఉన్నప్పటికీ ఈ పరిస్థితి కొనసాగింది.

“నేను చిన్నవాడిగా ఉన్నప్పుడు, ఏదైనా జరిగిందా లేదా అనేది గుర్తుంచుకోగలిగేవాడిని,” అని అతను ఒకసారి విచిత్రంగా అన్నాడు, “కానీ నాకు వయసు పైబడుతోంది, త్వరలో నేను జరిగినదాన్ని మాత్రమే గుర్తుంచుకుంటాను.”

ఎక్కడైతే వ్యత్యాసాలు కనిపిస్తాయో, అక్కడ ఈ గ్రంథ రచయిత తన సమాచారాన్ని ఉత్తరాలు, డైరీలు, ఖాతా పుస్తకాలు లేదా ఇతర ప్రత్యక్ష మరియు ఖచ్చితమైన ఆధారాల నుండి సేకరించాడని పాఠకులు నిశ్చింతగా ఉండవచ్చు; అంతేకాకుండా, ప్రత్యక్ష సాక్షుల ఏకగ్రీవ సాక్ష్యం నుండి, పరిస్థితులు మరియు వాస్తవాల ఏకత్వం ద్వారా బలపరచబడినది, అంతేగానీ పుకార్లు లేదా అసంబద్ధమైన ముద్రిత అంశాల నుండి కాదు.

మార్క్ ట్వైన్

 జీవిత చరిత్ర

I

పూర్వీకులు

మార్క్ ట్వైన్ తన చివరి శ్వాస వరకు చదివిన సుటోనియస్ పాత సంపుటిలోని 492వ పేజీలో, “శక్తిహీనతకు” విస్తృత ఖ్యాతి పొందిన ఫ్లేవియస్ క్లెమెన్స్ అనే వ్యక్తి గురించిన ప్రస్తావన ఉంది,  ఒక ఉపాంత గమనికలో అతను ఇలా వ్రాశాడు:

“మన వంశం ఇక్కడి నుండే మొదలవుతుందని నేను అనుకుంటున్నాను.”

అలా వ్రాయడం అతని నైజం. అది అతని విచిత్రమైన శైలిలో వినయభావాన్ని, లోపాలను వెంటనే అంగీకరించే తత్వాన్ని తెలియజేసింది; ఇవే అతని ప్రధాన లక్షణాలు, ఇవి అతని వ్యక్తిత్వంలోనూ, పనిలోనూ అతన్ని ప్రేమించదగిన వ్యక్తిగా చేశాయి.

చారిత్రాత్మకంగా, క్లెమెన్స్ వంశం యొక్క ఈ గుర్తింపును మనం అంగీకరించాల్సిన అవసరం లేదు. ఆ పేరుకే ఒక దయగల అర్థం ఉంది,  అది రోమ్‌లో అసాధారణమైనదేమీ కాదు. ఆ పేరుతో ఒక తొలి పోప్ ఉండేవారు, మరియు ఆ పేరు మధ్యయుగాల చరిత్రలో అప్పుడప్పుడు కనిపిస్తుంది. ఇటీవలి కాలంలో, గ్రెగొరీ క్లెమెన్స్ అనే ఒక ఆంగ్ల భూస్వామి ఉండేవారు. ఆయన క్రామ్‌వెల్ హయాంలో పార్లమెంటు సభ్యుడయ్యాడు  మొదటి చార్లెస్ మరణ శాసనంపై సంతకం చేశాడు. ఆ తర్వాత, అతనిపై రాజహంతకుడిగా విచారణ జరిపి, అతని ఆస్తులను జప్తు చేసి, వెస్ట్‌మిన్‌స్టర్ హాల్ పైభాగంలో ఒక స్తంభానికి అతని తలను వేలాడదీశారు. గ్రెగొరీ క్లెమెన్స్ కుటుంబం ఇంగ్లాండ్‌లోనే ఉండిపోకుండా వర్జీనియా (లేదా న్యూజెర్సీ)కి వలస వెళ్లిందని, వారి నుండే మార్క్ ట్వైన్ తండ్రి అయిన జాన్ మార్షల్ క్లెమెన్స్‌తో సహా ‘వర్జీనియా క్లెమెన్స్’ వంశం ఉద్భవించిందని ఒక సంప్రదాయ కథనం చెబుతోంది. ఆ వంశవృక్షాన్ని పరిశీలించి, అందులోని వివిధ దశలను గుర్తించడం సాధ్యమే కావచ్చు; కానీ, ఒక వంశ వారసుడి గురించి కథ రాస్తున్నప్పుడు, పూర్వీకుల వివరాలు ఒకటి అటుఇటుగా ఉన్నంత మాత్రాన పెద్దగా తేడా ఏమీ ఉండదు.

అయితే, మార్క్ ట్వైన్ యొక్క తక్షణ పూర్వీకుల గురించి చెప్పుకోవాల్సిన విషయాలు కొన్ని ఉన్నాయి. ఆయన తండ్రి తరపు తాతగారి పేరు కూడా శామ్యూల్; ఆయన సంస్కారవంతుడు  సాహిత్య అభిరుచి కలిగిన వ్యక్తి. 1797లో ఆయన వర్జీనియాకు చెందిన పమేలా గోగిన్ అనే యువతిని వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి కలిగిన ఐదుగురు సంతానంలో, 1798 ఆగస్టు 11న జన్మించిన జాన్ మార్షల్ క్లెమెన్స్ అందరికంటే పెద్దవాడు. ఒక ఇంటి నిర్మాణ సమయంలో (house-raising) ప్రమాదవశాత్తు తండ్రి మరణించడంతో, ఏడేళ్ల వయసులోనే జాన్ మార్షల్ కుటుంబానికి పెద్ద దిక్కుగా మారాల్సి వచ్చింది. ఆ కుటుంబం పేదదేమీ కాదు, కానీ ఆ బాలుడు కష్టపడి పనిచేసే గుణంతో పెరిగాడు. యవ్వనంలో అతను లించ్‌బర్గ్‌లోని ఒక ఇనుము తయారీ కర్మాగారంలో గుమాస్తాగా పనిచేశాడు, అలాగే రాత్రి వేళల్లో చదువుకునేవాడు. ఏది ఏమైనప్పటికీ, అతను విద్యను అభ్యసించాడు, కానీ ఆ క్రమంలో తన ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత కొంతకాలానికి, తన తల్లి  తోబుట్టువులతో కలిసి కెంటకీలోని అడైర్ కౌంటీకి తరలివెళ్లాడు; అక్కడ అతని తల్లి (వితంతువు) తన పాత ప్రేమికుడిని వివాహం చేసుకుంది.

ఇది 1821వ సంవత్సరం. జాన్ క్లెమెన్స్ అప్పటికి ఇరవై మూడు సంవత్సరాల యువకుడు. అతను ఎప్పుడూ అంత దృఢంగా ఉండేవాడు కాదు, కానీ మంచి వృత్తి, గొప్ప సంకల్పం, మరియు ఆశలు, కలలతో నిండిన హృదయం కలిగి ఉండేవాడు. నిబ్బరంగా, కష్టపడి పనిచేసేవాడిగా,  నిస్సందేహంగా నిజాయితీపరుడిగా ఉండటంతో, అతను తప్పకుండా తనదైన ముద్ర వేస్తాడని ఖచ్చితంగా అనిపించింది. అతను బహుశా కొంత అతి ఆశావాదిగా, ఒకరకంగా ఊహాలోకంలో విహరించేవాడిగా ఉండవచ్చనే విషయాన్ని అప్పట్లో ఒక దురదృష్టంగా పరిగణించలేదు.

రెండు సంవత్సరాల తరువాత అతను జేన్ లాంప్టన్‌ను కలిశాడు; ఆమె తల్లి ఒక కేసీ —మాంట్‌గోమరీ-కేసీ, ఆమె తండ్రి ఇంగ్లాండ్‌లోని డర్హామ్‌కు చెందిన లాంప్టన్‌ల (లాంబ్టన్‌ల) వంశస్థుడు. ఆమె తన గురించి తానే చెప్పుకునే దాని ప్రకారం, కెంటకీ మొత్తంలో అత్యంత అందమైన అమ్మాయిగా, అత్యంత తెలివైనదిగా, అలాగే ఉత్తమ నర్తకిగా పేరు పొందింది. కెంటకీకి చెందిన మాంట్‌గోమరీలు మరియు కేసీలు డేనియల్ బూన్ కాలంలో ఇండియన్ ఫైటర్లుగా ఉండేవారు, మరియు జేన్ మాంట్‌గోమరీగా జన్మించిన వారి అమ్మమ్మ కేసీ, తన బాల్యంలో మోకాసిన్‌లు ధరించి, ఒకసారి కంచె దూకి, తనను వెంబడిస్తున్న రెడ్‌స్కిన్‌ను అధిగమించి తన ప్రాణాలను కాపాడుకుంది. మాంట్‌గోమరీ  కేసీల చరిత్రలు ఒళ్లు గగుర్పొడిచే సాహసాలతో నిండి ఉన్నాయి,  ఈనాడు అడైర్ పక్కన ఒక కేసీ కౌంటీ, దానికి కొంచెం తూర్పున మాంట్‌గోమరీ కౌంటీ ఉన్నాయి. ఇక లాంప్టన్‌ల విషయానికొస్తే, ఆ ఆంగ్ల కుటుంబంలో ఒక ఎర్ల్‌డమ్ ఉంది,  అప్పట్లో అమెరికన్ శాఖలో కూడా వారసత్వ హక్కుదారులు ఉండేవారు. ఈ విషయాలన్నీ కెంటకీలో విలువైనవే, కానీ అరుదైన జేన్ లాంప్టన్ స్వయంగా—ఉల్లాసంగా, చురుకుగా, తన అందానికి  హుందాతనానికి ప్రసిద్ధి చెందింది; అంతేకాదు, రాత్రంతా, పగలూ కూడా నాట్యం చేయగల సామర్థ్యం ఉన్నది—జాన్ మార్షల్ క్లెమెన్స్ హృదయాన్ని గెలుచుకుంది, వారిద్దరూ కలిసిన క్షణంలోనే అతడిని తనవైపు తిప్పుకుంది. మార్క్ ట్వైన్‌ను ప్రసిద్ధిలోకి తెచ్చిన అనేక లక్షణాలు అతని తల్లి నుండి వారసత్వంగా వచ్చాయి. ఆయన హాస్య చతురత, ఆయన తక్షణమే, విలక్షణంగా పలికే తత్వశాస్త్రం – ఇవన్నీ ఆయన కీర్తికి ఆమె అందించిన స్పష్టమైన తోడ్పాటు. ఆ తర్వాత ఒకరోజు ఆమె గురించి మాట్లాడుతూ, ఆయన ఒకసారి ఇలా అన్నారు: “పురుషులలో అరుదుగా, స్త్రీలలో దాదాపుగా లేని ఒక రకమైన సామర్థ్యం ఆమెకు ఉండేది—అది హాస్యమని తనకు తెలియదన్నట్టుగా, ఒక హాస్య విషయాన్ని చెప్పగల పరిపూర్ణమైన హావభావాలు.”

నిస్సందేహంగా, ఆమె ఈ సామర్థ్యాన్ని ఆయనకు వారసత్వంగా ఇచ్చింది; అలాగే ఆమె సున్నితమైన ఛాయ; ఆమె అద్భుతమైన దట్టమైన జుట్టు; ఆమె చిన్న, అందమైన చేతులు, పాదాలు మరియు ఆమె మధురమైన, దీర్ఘమైన మాటతీరు, ఆమె మరియు అతని చమత్కారానికి ఒక ప్రశాంతమైన, పరిపూర్ణమైన నేపథ్యాన్ని ఇచ్చాయి.

జేన్ లాంప్టన్ మరియు జాన్ మార్షల్ క్లెమెన్స్ ల సంక్షిప్త ప్రేమ వ్యవహారం ఒక ఏకపక్ష ప్రేమ వ్యవహారం. జేన్ క్లెమెన్స్ తన జీవితాంతం తన భర్తను గౌరవించింది,  అతను బ్రతికి ఉన్నంత కాలం అతనికి నమ్మకంగా సేవ చేసింది; కానీ ఆమె మనసు కోరుకున్నది లెక్సింగ్టన్‌కు చెందిన ఒక యువ వైద్యుడిని, అతనితో ఆమెకు గొడవ జరిగింది, మరియు జాన్ క్లెమెన్స్‌తో ఆమె తొందరపాటు నిశ్చితార్థం ప్రేమ కన్నా కోపతాపాలకు సంబంధించిన విషయం. పెళ్లి వెంటనే జరగాలని ఆమె షరతు విధించింది, మరియు మే 6, 1823న వారి వివాహం జరిగింది. అప్పుడు ఆమె వయసు ఇరవై; ఆమె భర్త వయసు ఇరవై ఐదు. అరవై సంవత్సరాలకు పైగా గడిచిన తరువాత, జాన్ క్లెమెన్స్ చనిపోయి చాలా కాలం అయ్యాక, ఆమె ఒక పాత స్థిరనివాసుల సమావేశం జరుగుతున్న నగరానికి రైలు ప్రయాణం చేసింది, ఎందుకంటే హాజరైన వారి పేర్లలో ఆమె తన యవ్వన ప్రేమికుడి పేరును గమనించింది. ఇన్నేళ్ల తర్వాత అతని ముందు వినయంగా ఉండి క్షమాపణ అడగాలని ఆమె అనుకుంది. ఆమె చాలా ఆలస్యంగా చేరుకుంది; సమావేశం ముగిసింది, అతను వెళ్ళిపోయాడు. మార్క్ ట్వైన్ ఒకసారి దీని గురించి మాట్లాడుతూ ఇలా అన్నారు: “నా సుదీర్ఘ జీవితకాలంలో నా వ్యక్తిగత అనుభవ క్షేత్రంలోకి వచ్చిన కథలలోకెల్లా ఇది అత్యంత హృదయవిదారకమైన గాథ.”

II

జాన్ మరియు జేన్ క్లెమెన్స్‌ల జీవిత గమనాలు

తనకున్న అపారమైన సామర్థ్యం, కృషి మరియు ఉత్తమ ఉద్దేశ్యాలు ఉన్నప్పటికీ, జాన్ క్లెమెన్స్‌కు వ్యాపారంలో తప్పులు చేసే అలవాటు ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. నిస్సందేహంగా, అతని ఆశావాద దృక్పథమే—అంటే, త్వరలో రాబోయే శ్రేయస్సుపై అతనికున్న సంపూర్ణ విశ్వాసమే—అతను జీవించినంత కాలం ఒక దురదృష్టకరమైన ప్రదేశం లేదా వ్యాపారం నుండి మరొకదానికి అతన్ని నడిపించింది. పెళ్ళయిన సుమారు ఒక సంవత్సరం తర్వాత, అతను తన యువ భార్యతో కలిసి టెన్నెస్సీలోని కంబర్‌ల్యాండ్ నదిపై ఉన్న ఒక పర్వత పట్టణమైన గెయిన్స్‌బరోలో స్థిరపడ్డాడు, మరియు ఇక్కడే, 1825లో, వారి మొదటి బిడ్డ, ఒక అబ్బాయి జన్మించాడు. వారు అతనికి ఓరియన్ అని పేరు పెట్టారు—బహుశా నక్షత్రరాశి పేరు మీద—అయితే వారు మొదటి అక్షరంపై ఉచ్ఛారణను మార్చి, దానిని ఓరియన్ అని పిలిచారు. గెయిన్స్‌బరో చాలా తక్కువ న్యాయపరమైన కేసులు ఉన్న ఒక చిన్న ప్రదేశం; కానీ, తూర్పు పర్వతాల వైపు ఇంకా దూరంగా ఉన్న, ఫెంట్రెస్ కౌంటీలోని జేమ్స్‌టౌన్ అనే తరువాత ఎంపిక చేయబడిన ప్రదేశం అంత చిన్నదిగా గానీ, లేదా అంత తక్కువ సదుపాయాలు కలిగి ఉన్నదిగా గానీ ఇది ఉండి ఉండదు. అయినప్పటికీ, జేమ్స్‌టౌన్ సరికొత్తది కావడం ఒక ప్రయోజనంగా ఉండేది. జాన్ క్లెమెన్స్ తన ఊహల్లో దానిని తూర్పు టెన్నెస్సీకి భవిష్యత్ మహానగరంగా, తనను తాను దాని అగ్రశ్రేణి న్యాయవాదిగా మరియు పౌరుడిగా నిస్సందేహంగా చూసుకున్నాడు. అతను ఆ ప్రదేశ అభివృద్ధిలో తక్షణమే, చురుకుగా ఆసక్తి కనబరిచాడు, అక్కడ కౌంటీ కేంద్రాన్ని స్థాపించాడు, మొదటి కోర్టు భవనాన్ని నిర్మించాడు, మరియు వెంటనే కోర్టు సర్క్యూట్ క్లర్క్‌గా ఎన్నికయ్యాడు.

అప్పుడే అతను ఫెంట్రెస్ కౌంటీలో భూమిని సంపాదించడం ద్వారా తనకూ, తన పిల్లలకూ ఒక సంపదకు పునాది వేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఆ రోజుల్లో ఎకరాకు ఒక సెంట్ కన్నా తక్కువ ఖర్చుతో భూమిని మంజూరు చేయించుకోవచ్చు, మరియు ఆ భూమి విలువ పదివేలు, ఇరవైవేలు, బహుశా లక్ష రెట్లు కూడా పెరిగే సంవత్సరాలు ఎంతో దూరంలో లేవని జాన్ క్లెమెన్స్ నమ్మాడు. ఆ అంచనాలో ఏమాత్రం తప్పు లేదు. అత్యుత్తమ ఆదిమ కలపతో నిండిన భూమి, మరియు నిండిన.. దుకాణం, ఇల్లు ఒకే భవనంలో ఉండేవి. దుకాణం ఒక గదిలో ఉండగా, ఇంటికి రెండు గదులు అవసరమయ్యేవి—స్పష్టంగా ఆ కుటుంబ సంపద క్షీణిస్తోందని అర్థమైంది.

చిన్నారి మార్గరెట్ పుట్టిన సుమారు ఒక సంవత్సరం తర్వాత, జాన్ క్లెమెన్స్ జేమ్స్‌టౌన్‌ను విడిచిపెట్టి, తన కుటుంబాన్ని, సరుకులను తొమ్మిది మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న ‘త్రీ ఫోర్క్స్ ఆఫ్ వోల్ఫ్’ అని పిలువబడే ప్రదేశానికి తరలించాడు. టెన్నెస్సీ భూమి సురక్షితమైనదే, మరియు ఏదో ఒక రోజు దాని విలువ కోట్లలో ఉంటుంది, కానీ ఈలోగా రోజువారీ జీవనం కోసం పోరాటం కష్టంగా మారుతోంది.

అతను త్రీ ఫోర్క్స్‌లో ఎక్కువ కాలం ఉండి ఉండలేడు, ఎందుకంటే 1832లో అతను వోల్ఫ్ నది కుడి ఒడ్డున ఉన్న మరో ప్రదేశంలో ఉన్నట్లు మనకు తెలుస్తుంది. అక్కడ పాల్ మాల్ అనే తపాలా కార్యాలయం స్థాపించబడింది, దానికి జాన్ క్లెమెన్స్ పోస్ట్‌మాస్టర్‌గా ఉండేవాడు, సాధారణంగా అతన్ని “స్క్వైర్” లేదా “జడ్జ్” అని సంబోధించేవారు. తపాలా కార్యాలయానికి అనుబంధంగా ఒక దుకాణం కూడా నడిచేది. 1832, జూన్‌లో పాల్ మాల్‌లో బెంజమిన్ అనే మరో బాలుడు జన్మించాడు.

ఆ సమయంలో ఆ కుటుంబం జాన్ క్లెమెన్స్ స్వయంగా నిర్మించిన ఒక కలప ఇంట్లో నివసిస్తుండగా, నదికి అవతలి ఒడ్డున ఉన్న మరో కలప ఇంట్లో దుకాణం నడిచేది. అతను ఇకపై న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టలేదు. ‘ది గిల్డెడ్ ఏజ్’లో, మార్క్ ట్వైన్ తన తల్లి , సోదరుడు ఓరియన్ తరువాతి సంవత్సరాలలో అందించిన వర్ణనల ఆధారంగా స్క్వైర్ హాకిన్స్ , ఒబెడ్‌స్టౌన్‌ల గురించి చిత్రించిన తీరు మనకు కనిపిస్తుంది;  వివరాలలో ఇది కచ్చితమైనది కానప్పటికీ, ఆ కాలంలోని తూర్పు టెన్నెస్సీ పరిస్థితుల యొక్క అతిశయోక్తి చిత్రణగా దీనిని పరిగణించరు. ఆ అధ్యాయం చాలా పొడవుగా మరియు నిరుత్సాహపరిచేదిగా ఉన్నందున ఇక్కడ పొందుపరచడం కుదరదు. పాఠకుడు కోరుకుంటే, దానిని స్వయంగా వెతుక్కోవచ్చు. అలా చేస్తే, సంవత్సరాలు  వివాహ భారాలతో జేన్ క్లెమెన్స్ యొక్క అందమైన ముఖ కవళికలు కొంత పదునుగా మారడం, ఆమె ప్రవర్తన కాస్త గంభీరంగా మారడం, లేదా ముప్పై ఆరేళ్ల వయసులో జాన్ క్లెమెన్స్—ఆరోగ్యం లేక, తన పరిసరాలతో పొంతన లేక—వేగంగా నిరుత్సాహపడటం వంటి విషయాలలో వారు ఆశ్చర్యపోరు. ప్రారంభంలోని ఉజ్వల భవిష్యత్తు తర్వాత, పరిస్థితులు ఎలాగో తారుమారయ్యాయి,  ఆశ సన్నగిల్లుతున్నట్లు అనిపించింది.

పొడవాటి మనిషి అయిన అతను, సన్నగా  అసాధారణంగా పాలిపోయినట్లు అయ్యాడు; అతను తన వయసు కంటే పెద్దవాడిగా కనిపించాడు. ప్రతి వసంతకాలంలో అతను ‘సన్‌పెయిన్’ అని పిలవబడే తీవ్రమైన తలనొప్పితో కుంగిపోయేవాడు; అది నిరంతర ప్రయత్నాలన్నింటినీ నాశనం చేస్తూ, నరాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీసేది. అయినప్పటికీ అతను తన నైతిక  మేధో ప్రమాణాల నుండి వెనుకాడలేదు, లేదా ఆ బాధ్యతారహిత సమాజం యొక్క గౌరవాన్ని కోల్పోలేదు. అతను మొరటు వ్యక్తులకు ఎన్నడూ భయపడలేదు,  అతని కళ్ళు పది మందిలో తొమ్మిది మందిని కలవరపరిచే విధంగా ఉండేవి. దట్టమైన కనుబొమ్మల కింద బూడిద రంగులో, లోతుగా ఉన్న ఆ కళ్ళు, అక్షరాలా మిమ్మల్ని చీల్చి చెండాడేవి. సంపూర్ణ నిర్భయంతో, అతను తన హక్కులను ఎవరూ కాలరాయడానికి అనుమతించలేదు. జేమ్స్‌టౌన్‌లోని జాన్ క్లెమెన్స్ గురించి ఒక కథ ప్రచారంలో ఉంది: ఒకసారి అతను ఒక ఆవును కోల్పోయినప్పుడు, ఆ సమాజ ఆచారం ప్రకారం, ఆదివారం ఉదయం ప్రసంగ వేదిక నుండి చదవమని ఆ నష్టపు ప్రకటనను మతగురువుకు అందజేశాడు. ఏ కారణం చేతనో, మతగురువు ఆ పత్రాన్ని పక్కన పెట్టి నిర్లక్ష్యం చేశాడు. ప్రార్థన ముగిసిన తర్వాత క్లెమెన్స్ లేచి, ప్రసంగ వేదిక వద్దకు వెళ్లి, తన ప్రకటనను స్వయంగా సభికులకు చదివి వినిపించాడు. మార్క్ ట్వైన్‌ను బాగా తెలిసిన వారు అతనిలో అతని తండ్రి యొక్క కొన్ని వారసత్వాలను గుర్తుచేసుకోకుండా ఉండలేరు.

హాకిన్స్ కుటుంబాన్ని మిస్సోరీకి రమ్మని ఆహ్వానిస్తూ “కల్నల్ సెల్లర్స్” నుండి వచ్చిన లేఖ గురించి ‘ది గిల్డెడ్ ఏజ్’లో చెప్పబడింది. వాస్తవానికి ఆ లేఖను జాన్ క్వార్లెస్ రాశాడు. అతను జేన్ క్లెమెన్స్ సోదరి అయిన పాట్సీ లాంప్టన్‌ను వివాహం చేసుకుని, మిస్సోరీలోని ఫ్లోరిడా, మన్రో కౌంటీలో స్థిరపడ్డాడు. ‘ది గిల్డెడ్ ఏజ్’ కాలంలో అది ఒక చారిత్రాత్మక లేఖ, మరియు వాస్తవానికి కూడా అంతే ముఖ్యమైనది. ఎందుకంటే అది క్లెమెన్స్ కుటుంబ అదృష్టపు మొత్తం రూపురేఖలను మార్చివేసింది. అంతేకాక, అది అమెరికా చరిత్ర ఉన్నంత కాలం నిలిచిపోయే జ్ఞాపకాలున్న ఒక వ్యక్తి యొక్క జన్మస్థలానికి మరియు వృత్తి జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దడానికి సంబంధించినది.

III

ఒక నిరాడంబరమైన జన్మస్థలం

ముప్పైల ప్రారంభంలో మిస్సోరీలోని ఫ్లోరిడా ఒక చిన్న గ్రామం—బహుశా ఇప్పుడున్న దానికంటే చిన్నది, కానీ ఆ రోజుల్లో దానికి కీర్తి తక్కువైనా, భవిష్యత్తు మాత్రం ఎక్కువగా ఉండేది. అప్పుడు పశ్చిమ ప్రాంతం ఇంకా ఏకీకృతం కాలేదు, జీర్ణం కాలేదు, చాలావరకు అపరిచితంగా ఉండేది. అర మిలియన్ కంటే తక్కువ శ్వేతజాతీయులు ఉన్న లూసియానా మరియు మిస్సోరీ అనే రెండు రాష్ట్రాలు మాత్రమే ఆ గొప్ప నదికి ఆవలి వైపున ఉండేవి. పదివేల మంది జనాభా మరియు దక్షిణ ప్రాంతంతో నదీ వాణిజ్యంతో గొప్పగా చెప్పుకునే సెయింట్ లూయిస్, ఆ విశాలమైన, అన్వేషించబడని ప్రాంతమంతటిలో ఏకైక మహానగరంగా ఉండేది. అప్పుడు టెలిగ్రాఫ్ లేదు; అప్పట్లో రైలు మార్గాలు లేవు, చెప్పుకోదగ్గ గుర్రపు బగ్గీల మార్గాలు లేవు—పటాలు కూడా దాదాపుగా లేవు. కంటికి కనిపించినా, ఊహించినా, ఒక ప్రదేశం ఎంత ఆశాజనకంగా ఉందో, మరో ప్రదేశం కూడా అంతే ఆశాజనకంగా ఉంది. ముఖ్యంగా, సాల్ట్ రివర్ అనే అందమైన సెలయేటి సంగమస్థానంలో ఉన్న ఫ్లోరిడా వంటి నివాస ప్రాంతం. ఆ సెలయేరు ఏదో ఒక రోజు నౌకాయానానికి అనుకూలంగా మారి, ఆ ప్రాంతపు సరుకులను మహానది అయిన మిసిసిపీ నదికి, అక్కడి నుండి బయటి ప్రపంచానికి తీసుకువెళుతుందని ఆ తొలి వలసదారులు విశ్వసించారు.

ఆ రోజుల్లో కెంటకీకి చెందిన జాన్ ఎ. క్వార్లెస్, తన భార్య పాట్సీ ఆన్ లాంప్టన్‌తో కలిసి వచ్చారు; ఆ తర్వాత, ఆమె తండ్రి బెంజమిన్ లాంప్టన్, ఇంకా లాంప్టన్ వంశానికి చెందిన ఇతరులు కూడా వచ్చారు. జేన్ క్లెమెన్స్, ఆమె భర్త తూర్పు టెన్నెస్సీలోని ఆ నిరుత్సాహకరమైన ప్రయాణాన్ని వదిలిపెట్టి, ఈ కొత్త, ఆశాజనకమైన భూమిలో తమతో చేరాలని వారు కోరుకోవడం సహజమే. అలాగే, సంతోష హృదయం గల, ఉదారమైన, ఆశావాది అయిన జాన్ క్వార్లెస్ ఆ లేఖ రాయడం కూడా సహజమే. ఫ్లోరిడాలో కేవలం ఇరవై ఒక్క ఇళ్ళు మాత్రమే ఉన్నాయి, కానీ క్వార్లెస్ గుర్రపుశాలలు, ఇతర భవనాలు—పైకప్పు ఉన్న ప్రతిదాన్నీ—లెక్కించాడు.

. బహుశా అతను అలా ఉండి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే ఆ సంవత్సరం ఆకాశంలో ఒక గొప్ప తోకచుక్క ఉంది, మరియు అతను నిశ్శబ్దం కనుగొనబడని సూర్యుల సుదూర ప్రదేశాలలోకి తిరిగి తీసుకువెళ్ళబడే రోజు వరకు అది మళ్ళీ తిరిగి రాదు. కానీ అప్పుడు ఎవరూ దీని గురించి ఆలోచించలేదు

అతను ఏడు నెలలకే పుట్టిన శిశువు; అతని రాకకు ఎలాంటి ఘనమైన స్వాగతం లభించలేదు. బహుశా, ఇప్పటికే జనంతో నిండిన ఆ చిన్న ఇంట్లో అతనికి అసలు అవసరమే లేదని కూడా కొందరు భావించి ఉండవచ్చు. అతనికి మొట్టమొదటిసారిగా దుస్తులు తొడిగినట్లు చెప్పబడే ‘పాలీ ఆన్ బుకానన్’ అనే మహిళ ఆ విషయాన్ని తర్వాత కాలంలో గొప్పగా చెప్పుకునేవారు, కానీ అప్పట్లో ఆమెకు దాని గురించి ప్రత్యేకమైన గర్వం ఏమీ లేదు. అప్పుడు అతను ప్రాణం నిలుస్తుందో లేదో అన్నట్లుగా ఉన్న ఒక బలహీనమైన శిశువు మాత్రమే. అయినప్పటికీ, కొత్త ప్రాంతంలో అదృష్టం ప్రసాదించిన ఈ తొలి కానుకను జాన్ క్లెమెన్స్ సానుకూలంగానే భావించి ఉంటారు; అందుకే ఆ చిన్నారికి తన తండ్రి పేరు మీద ‘శాముయెల్’ అని, అలాగే వర్జీనియాకు చెందిన తన పాత  ఆప్తమిత్రుడు ‘లాంగ్‌హార్న్’ పేరును కలిపి నామకరణం చేశారు. ఆ సమయంలో ఆ కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడుతూ ఉండవచ్చు, అందుకే మరొక కుమారుడి రాకను ఆయన శుభసూచకంగా భావించి ఉండవచ్చు.

* ఈ గౌరవం మిసెస్ మిల్లీ అప్టన్ మరియు మిసెస్ డామ్రెల్ అనే మహిళలకు కూడా ఆపాదించబడింది. బహుశా వారందరూ అక్కడ ఉండి సహాయపడి ఉండవచ్చు.

ఇప్పుడు జెన్నీ అనే బానిస బాలికతో సహా మొత్తం ఎనిమిది మంది సభ్యులు ఉన్న కుటుంబానికి మరింత స్థలం అత్యవసరమైంది, దాంతో ఆయన ఆలస్యం చేయకుండా నిర్మాణం చేపట్టారు. ఫలితంగా ఏర్పడిన ఇల్లు ఏమీ రాజభవనంలా లేదు—అది కూడా ఒక అంతస్తు పద్ధతిలోనే ఉండేది—కానీ రెండు గదులు మాత్రమే ఉన్న ఆ చిన్న ఇంటి కంటే ఇది చాలా విశాలంగా ఉండేది. గదులు పెద్దవిగా ఉండేవి, మరియు వంటగది, భోజన గది అవసరాల కోసం కనీసం ఒక అదనపు గది (వింగ్ లేదా ఎక్స్‌టెన్షన్) ఉండేది. 1836లో పూర్తయిన ఈ ఇంట్లో ఫ్లోరిడాలో గడిపిన మిగిలిన కాలమంతా క్లెమెన్స్ కుటుంబం నివసించింది; తర్వాతి కాలంలో దీనిని తరచుగా మార్క్ ట్వైన్ జన్మస్థలంగా చూపించేవారు. అయితే, ఆయన పుట్టిన సమయానికి ఈ ఇల్లు ఇంకా సిద్ధం కాలేదు (కొన్ని నెలల తేడా వచ్చింది), కానీ ఆయన బాల్యానికి ఆశ్రయం కల్పించిన ఇల్లుగా దీనికి తగిన గౌరవం దక్కింది.*

* ఈ ఇల్లు ఇప్పుడు లేదు. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం దీనిని కూల్చివేసినప్పుడు, దాని భాగాలను తీసుకెళ్లి స్మారక వస్తువులుగా (సోవనీర్లుగా) తయారు చేశారు. మార్క్ ట్వైన్ స్వయంగా దీనిని తన జన్మస్థలంగా అంగీకరించలేదు; ఒకసారి దీని ఛాయాచిత్రంపై ఇలా రాశారు: “కాదు, ఇది మరీ ఆధునికంగా (స్టైలిష్‌గా) ఉంది, ఇది నా జన్మస్థలం కాదు.”

IV

ఒక సుదీర్ఘ ప్రయాణం ఆరంభం

అతని బాల్యం దృఢమైన ఆరోగ్యంతో సాగలేదు. ఆ కొత్త శిశువు చలికాలం గండం గట్టెక్కగలిగాడు—ఇది కుటుంబ సభ్యులు మరియు పొరుగువారి మధ్య చర్చనీయాంశమైంది. ఆ తర్వాత అతనికి బలం చేకూరింది, కానీ చాలా నెమ్మదిగా; వారు పిలిచే “లిటిల్ సామ్” ఆ తొలి సంవత్సరాలలో ఎప్పుడూ చాలా సున్నితంగా ఉండేవాడు.

అది ఒక విచిత్రమైన బాల్యం. వింతైన, అద్భుతమైన అనుభవాలు, పరస్పర విరుద్ధమైన ప్రభావాలతో నిండిన ఆ బాల్యం, ఊహాశక్తిని, అలాగే శైశవంతోనే దాదాపుగా మొదలయ్యే జీవిత తత్వానికి బీజరూపాన్ని కూడా ఉత్తేజపరిచింది. జాన్ క్లెమెన్స్ తన పిల్లలతో గడపడానికి చాలా అరుదుగా సమయం కేటాయించేవాడు. తన శక్తికొలది వారి సౌకర్యాన్ని, మానసిక వికాసాన్ని చూసుకుంటూ, అప్పుడప్పుడు సలహాలు ఇచ్చేవాడు. అప్పుడప్పుడు ఒక పుస్తకం కొనేవాడు—కొన్నిసార్లు బొమ్మల పుస్తకం—మరియు పెద్ద పిల్లలకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చే పీటర్ పార్లీ పత్రికకు చందా కట్టేవాడు, కానీ వారి వినోదాలలో పాలుపంచుకునేవాడు కాదు, మరియు అతను అరుదుగా, లేదా ఎప్పుడూ నవ్వేవాడు కాదు. మార్క్ ట్వైన్ తన తండ్రి నవ్వడం ఎప్పుడూ చూడలేదని లేదా వినలేదని గుర్తుచేసుకున్నాడు. ఆహారాన్ని అందించే సమస్య జాన్ క్లెమెన్స్‌కు ఒక విషాదకరమైనదిగా ఉండేది; అంతేకాకుండా, ఆ కాలంలో అతను ఒక నిరంతర చలన యంత్రంపై పనిచేస్తున్నాడు, అది అతని తీరిక సమయాన్ని పూర్తిగా ఆక్రమించింది, మరియు కనీసం ఆ ఆవిష్కర్తకు అది సంతోషకరమైన పని కాదు. జేన్ క్లెమెన్స్ కూడా తీరిక లేకుండా ఉండేది. ఆమె హాస్య చతురత చనిపోలేదు, కానీ పెరిగిన చింతలు, వయసుతో పాటు ఆమె కోపం, అలాగే ఆమె ముఖ కవళికలు కూడా పదునుగా మారాయి. ఆమె తన పనుల్లో నిమగ్నమై ఉన్నప్పుడు, ఆమెకు కొంచెం దూరంగా ఉండటమే మేలు.

చిన్న సామ్‌కు తోడుగా అతని అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు ఉండేవారు. వారందరూ అతని కంటే పెద్దవారే: అతని కంటే పదేళ్లు పెద్దవాడైన ఓరియన్, ఆ తర్వాత రెండు, మూడు సంవత్సరాల వ్యవధిలో పామెలా, మార్గరెట్, ఆపై బెంజమిన్ అనే దయగల చిన్న బాలుడు. తనకంటే మూడేళ్లు చిన్నవాడైన తమ్ముడిని చూసుకోవడానికే తన సున్నితమైన జీవితాన్ని అంకితం చేసినవాడు. కానీ ఈ సాంగత్యాలకు తోడు, ఆ రోజుల్లో, ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న మరింత శక్తివంతమైన ప్రభావాలు కూడా ఉండేవి. అవే బానిసత్వం అనే సన్నిహితమైన, ఆవరించి ఉండే వ్యవస్థ, బానిసలతో నిత్యం ఉండే సాంగత్యం. ఆ కాలంలోని పిల్లలందరూ నీగ్రోలను ఇష్టపడేవారు, వారితో తమ మనసులోని విషయాలు పంచుకునేవారు. నిజానికి, అలాంటి రక్షణ, సాంగత్యం లేకుండా వారు దిక్కుతోచని స్థితిలో ఉండేవారు.

పిల్లల అసలైన బాధ్యత తీసుకుని, వారికి వినోదాన్ని అందించింది మాత్రం ఇంటి పనిమనిషి జెన్నీ, మరియు మెరుగైన అవకాశాలతో అన్ని పనులు చేసేవాడైన నెడ్ మామయ్య. అదొక అద్భుతమైన వినోదం. అది ఊహలు, కలలు, చిన్న చిన్న కబుర్లు, మూఢనమ్మకాలతో నిండిన కాలం. ఆనాటి సంఘటనలను బట్టి కొత్త అలంకరణలు, మెరుగులు దిద్ది పాత కథలను పదే పదే చెప్పేవారు. సాయంత్రం పూట, జెన్నీ  అంకుల్ నెడ్ కథలు, ఒళ్ళు గగుర్పొడిచే గాథలు చెబుతుండగా, క్లెమెన్స్ పిల్లలందరూ, పెద్ద, చిన్న అనే తేడా లేకుండా, ఆ పెద్ద బహిరంగ అగ్నిగుండం చుట్టూ గుమిగూడేవారు. రెండు, మూడు సంవత్సరాల పసికందు కూడా ఆ ఆదిమ కథనంలోని భావాన్ని గ్రహించగలిగేది, దానిలోని గగుర్పొడిచే ఉత్కంఠకు కలిగే భయం  ఆనందంతో వణికిపోతూ దగ్గరగా అతుక్కుపోయేది. ఆ కథలు ఎప్పుడూ “అనగనగా ఒకానొకప్పుడు” అని ప్రారంభమయ్యేవి, వాటిలో ఒకటి “బంగారు చేయి” కథ. ఆ కథను ఆ చిన్నారి శ్రోత ఒకనాడు అనేక దేశాలలో విస్తృత శ్రోతలకు మరింత వివరంగా చెప్పి వినిపించాడు. క్లుప్తంగా ఆ కథ ఈ విధంగా ఉంటుంది: “అనగనగా ఒకానొకప్పుడు ఒక మనిషి ఉండేవాడు, అతనికి ఒక భార్య ఉండేది, ఆమెకు స్వచ్ఛమైన బంగారు చేయి ఉండేది; ఆమె చనిపోయింది, వారు ఆమెను స్మశానంలో పాతిపెట్టారు; ఒక రాత్రి…

నిస్సందేహంగా, ఇలాంటి వాతావరణం ఒక సున్నితమైన బిడ్డ ఊహాశక్తిని ఉత్తేజపరిచేది. ఆటలన్నీ, రోజువారీ సంభాషణలన్నీ ఊహాత్మకమైన అర్ధ-ఆఫ్రికన్ పరిస్థితులు , వింతైన ఆదిమ అవకాశాల గురించే ఉండేవి. ఆనాటి పిల్లలు మంత్రాలు, తాయెత్తులు, దురదృష్ట సంకేతాలను నమ్మేవారు; ఇవన్నీ తమ నీగ్రో సంరక్షకుల ద్వారానే నేర్చుకున్నారు.

కానీ ఆ నీగ్రోలే పిల్లలకు ప్రధాన సహచరులు, రక్షకులు అయినప్పటికీ, వారు వారికి ఒక ఇబ్బందిగా కూడా ఉండేవారు. పిల్లలకు తెలిసిన అతిపెద్ద నిజమైన భయం, పారిపోయిన బానిసలను ఎదుర్కోవడమే. పారిపోయిన బానిసను క్రూర మృగం కంటే హీనంగా భావించేవారు, పట్టుబడినప్పుడు మరింత దారుణంగా చూసేవారు. ఒకసారి పిల్లలు ఆరుగురు వ్యక్తులు ఒక బానిసను ఫ్లోరిడాకు తీసుకురావడం చూశారు. వారు అతడిని ఒక ఖాళీ గుడిసెలోకి తీసుకెళ్లి, నేలపై పడేసి తాళ్లతో బంధించారు. అతని మూలుగులు బిగ్గరగా, తరచుగా వినిపించాయి. ఇలాంటి విషయాలు జీవితాంతం నిలిచిపోయే ముద్ర వేశాయి.

బానిసలను శిక్షించడం కూడా తెలియని విషయమేమీ కాదు, ఇంట్లో కూడా. ముఖ్యంగా జెన్నీ తరచుగా అమర్యాదగా, మొండిగా ఉండేది. శరీర బలం కన్నా మనోబలం ఎక్కువగా ఉన్న జేన్ క్లెమెన్స్, ఒకసారి జెన్నీ అమర్యాదగా ప్రవర్తించినందుకు ఆమెను శిక్షించడానికి పూనుకుంది, వెంటనే ఆమె చేతిలోంచి కొరడాను లాక్కుంది. హడావిడిగా జాన్ క్లెమెన్స్‌ను పిలిపించారు. అతను వెంటనే వచ్చి, జెన్నీ మణికట్టులను గుర్రపు పగ్గంతో కలిపి కట్టి, ఆవు చర్మంతో ఆమె భుజాలపై దండన విధించాడు. ఇవన్నీ ఒక సున్నితమైన చిన్నారిని ఆకట్టుకోవడానికి ఉద్దేశించిన పనులు.

వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా ఉన్నప్పుడు, పిల్లలు దేశమంతటా తిరుగుతూ, పండ్లు, గింజల కోసం వేటాడుతూ, పంచదార నీళ్ళు తాగుతూ, ప్రేమ తీగలకు ముడులు వేస్తూ, “నన్ను ప్రేమించు-నన్ను ప్రేమించకు” అనే మంత్రాన్ని పాడుకుంటూ డైసీ పువ్వుల రేకులను కోసేవారు. ఎల్లప్పుడూ వారి వెంట ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ, కొన్నిసార్లు అరడజను మంది వారి చిన్న నల్లని అనుచరులు ఉండేవారు. ఏప్రిల్ మొదటి తేదీన బూట్లు విప్పేవారు. కొంతకాలం పాటు ఒక జత పాత ఉన్ని మేజోళ్ళు ధరించేవారు, కానీ అవి త్వరలోనే మాయమైపోయి, వేసవికాలం మొత్తం పాదాలను చెప్పులు లేకుండా వదిలేసేవారు. పాదంలో తుప్పుపట్టిన మేకు గుచ్చుకునే అవకాశం వారి భయాలలో ఒకటి, ఎందుకంటే దానివల్ల దవడ బిగుసుకుపోయే (లాక్‌జా) వ్యాధి వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఆ వ్యాధిని భయభక్తులతో, భీతితో చూసేవారు. లాక్‌జా అంటే ఏమిటో వారికి తెలుసు—జాన్ క్వార్లెస్ మామయ్య యొక్క నల్లజాతి బానిస, డాన్‌కు ఆ వ్యాధి ఉండేది. కొన్నిసార్లు అతను నోరు పూర్తిగా తెరిచినప్పుడు, కీళ్ళు జారిపోతున్నట్లు అనిపించి, తాను తింటున్న మొక్కజొన్న రొట్టెనో, జోల్  ఆకుకూరల కూరనో, లేదా పోసమ్ ముక్కనో కింద పెట్టవలసి వచ్చేది. డాక్టరు వచ్చి, దాదాపు ఒక ఎద్దును ఎత్తగల కండర శక్తిని ప్రయోగించి అతని నోటిని తిరిగి సాధారణ స్థితికి తెచ్చే వరకు, అతని నోరు ఒక బిగుసుకుపోయిన అగాధంలా ఉండేది.

జాన్ క్వార్లెస్ మామయ్య, అతని ఇల్లు, అతని పొలం, అతని బానిసలు, అన్నీ వారికి అంతులేని ఆనందాన్నిచ్చేవి. బహుశా ఆ పొలం ఒక సాధారణ మిస్సోరి పొలం కావచ్చు, ఆ బానిసలు సగటు నీగ్రోలు కావచ్చు, కానీ ఆ పిల్లలకు ఈ విషయాలు ఎప్పుడూ స్పష్టంగా కనిపించలేదు. జాన్ క్వార్లెస్ మామయ్యకు చెందిన ప్రతి వస్తువుకు ఒక దివ్యమైన తేజస్సు ఉండేది. ఆ తేజస్సు ఏమిటంటే, సౌమ్య హృదయం గల, మానవతావాది అయిన ఆ వ్యక్తి యొక్క ఉల్లాసభరితమైన, నవ్వు పుట్టించే దయ. ఆయన ఇంటికి వెళ్లడం అంటే, పిల్లలకు నిరంతరం ఆనందం, అల్లరితో నిండిన స్వర్గంలో ఉన్నట్లే. పిల్లలు గుడ్ల కోసం వచ్చినప్పుడు ఆయన ఇలా అనేవారు:

“మీ కోళ్లు గుడ్లు పెట్టడం లేదు కదూ? అయితే మీ అమ్మకు చెప్పు, వాటికి వేయించిన మొక్కజొన్న గింజలు వేసి కొండ పైకి తోలమని,”  ఇది ఆయన చిన్న శ్రోతలకు ఎల్లప్పుడూ ఒక అద్భుతమైన హాస్యస్ఫురణగా ఉండేది.

అంతేకాకుండా, మొక్కజొన్న రొట్టెల బుట్టను పొయ్యిలో పెట్టే ముందు, దానిని తన ఖాళీ చేతులతో విచిత్రంగా తట్టడం, గాలిలోకి ఎగరవేయడం వంటివి ఎలా చేయాలో ఆయనకు బాగా తెలుసు. ఆయన తన సొంత పిల్లలు మాట వినకపోతే, వారికి అత్యంత భయంకరమైన బెదిరింపులు చేసేవారు, కానీ వారిలో ఎవరినీ ఎప్పుడూ శిక్షించలేదు. వారు చేపలు పట్టడానికి వెళ్లి ఆలస్యంగా తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆయన ఇలా అనేవారు:

“నువ్వు—చీకటి పడ్డాక మళ్లీ నిన్ను వేటాడాల్సి వస్తే, నీకు కాలిపోయిన కొమ్ము వాసన వచ్చేలా చేస్తాను!”

ఈ బెదిరింపు యొక్క తీవ్రతను మించింది ఏదీ లేదు, మరియు పిల్లలందరూ, ఆనందకరమైన భయం మరియు ఉత్సుకతతో, ఒక బిడ్డకు ఆ విచిత్రమైన అనుభూతిని కలిగించేది అసలు ఏమి జరుగుతుందోనని—ఒకవేళ అది ఎప్పుడైనా జరిగితే—అని ఆలోచించారు. మొత్తమ్మీద, లిటిల్ సామ్‌కు ఒక విచిత్రమైన బాల్యం గడిచింది—కనీసం ఇప్పుడు మాకు అలా అనిపిస్తుంది. నిస్సందేహంగా, ఆ కాలానికి మరియు ఆ ప్రాంతానికి అది చాలా సాధారణమైన విషయమే.

 సశేషం

మె –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -9-8-26-ఉయ్యూరు .

నాకు అత్యంత ఇష్టమైన అతిథి(త్రివేణి)

రచన: కె. చంద్రశేఖరన్, M.A., B.L.-ఆంగ్ల రచనకు  నా అనువాదం

నాకు అత్యంత ఇష్టమైన ఆ అతిథి, మా నాన్నగారి సమకాలీకులలో దాదాపు చివరి వ్యక్తి. మా పూర్వీకుల ఇంటికి ఉండే గుణగణాలన్నీ (మంచి చెడులు రెండూ) ఆయనలోనూ కనిపిస్తాయి. చిన్న కారణానికే ఆయన ఉద్వేగానికి లోనవుతారు, లేదా మా నాన్నగారి గొప్ప జీవితానికి సంబంధించిన ఏదైనా సంఘటనను చెబుతూ కన్నీటి పర్యంతం అవుతారు. ఆయన సరళమైన స్వభావం కలవారు, అమాయకులు మరియు భావోద్వేగపరులు; నాకు ఆయన ఇంట్లో తయారుచేసే వెన్నలాంటివారు – తక్కువ ఖర్చుతో దొరికేదే అయినా, ఎంతో విలువైనది మరియు ఆత్మీయమైనది. పొదుపు పాటించడం వల్లే ఈ స్థాయికి చేరుకున్నానన్న ఆయన గర్వంలో ఎలాంటి అహంకారం ఉండదు; ఆ గర్వం, సహజమైన సరళత లేని వారికి ఎంతో పాఠాన్ని నేర్పుతుంది. ఉద్యోగ జీవితం ఆరంభంలో ఆయనకు లభించిన స్వల్ప వేతనం, ఆ రోజుల్లో మజ్జిగతో అన్నం తినడమే ఆయనకు లభించే ఒక ‘విందు’ లాంటి భోజనం – ఇలాంటి ఆయన తొలి జీవిత విశేషాలు నాకు బాగా సుపరిచితం. వయసు పైబడినప్పటికీ, సాహసయాత్రలకైనా లేదా వాదనలకైనా ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండే ఉత్సాహభరితమైన, కుతూహలం కలిగిన స్నేహితుడిగా ఆయన చిన్నపిల్లలకు కూడా కనిపిస్తారు. పిల్లల వయసు ఎంత తక్కువగా ఉంటే, వారితో ఆడుకునేటప్పుడు ఆయన ఉత్సాహం అంత ఎక్కువగా ఉంటుంది.

విద్య ఆయనలోని ఉత్తమ వ్యక్తిత్వానికి మరింత మెరుగులద్దింది. ఒక ధనవంతుడి ఆతిథ్యం వల్ల నెలల తరబడి లభించే సౌకర్యాలు కూడా, ఇంట్లో ఆయన పాటించే పొదుపుతో కూడిన సాధారణ జీవనశైలిని ఏమాత్రం మార్చలేవు. ఇన్నేళ్లలో ఆయన అలవాటు చేసుకున్న ఏకైక విలాసం ఏమిటంటే – వివిధ అంశాలకు సంబంధించిన విలువైన పుస్తకాలను చదివే అవకాశం పొందడం. అతని అంతులేని జిజ్ఞాసను తీర్చగల ఏకైక పుస్తకం “ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా”. ప్రపంచ భౌగోళిక శాస్త్రం, దానిలోని వృక్ష, జంతుజాల వివరాలు అతనికి ఎల్లప్పుడూ ఒక బలమైన ఆకర్షణగా ఉంటాయి. కళాశాల రోజుల్లో తరగతి గదిలోని విసుగు పుట్టించే ఉపన్యాసాల కన్నా, ప్రకృతి చరిత్ర సంపుటాలున్న గ్రంథాలయానికే అతను ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, బహుశా అతని స్వయంకృషి శక్తులకు ఉత్తమ నిదర్శనం. అతను చేసే చదువులో జీవిత చరిత్రలు తర్వాతి స్థానంలో ఉంటాయి. అతనికి ప్రియమైన లేదా దగ్గరివారిలో, ఒక మఠాధిపతి రాసిన “నెపోలియన్ జీవితం”లో చరిత్ర, శృంగారం, నవల, జీవిత చరిత్రల వైవిధ్యభరితమైన ఆకర్షణలు ఎలా ఒకేచోట ఇమిడి ఉన్నాయో అతను ప్రతి ఒక్కరి చెవుల్లో గట్టిగా నూరిపోస్తాడు. సాధారణంగా నవలలు, అవి సాంప్రదాయికమైనవైనా లేదా ఆధునికమైనవైనా, అతనికి ఎప్పుడూ ఉత్సాహాన్ని కలిగించవు. పాత్రల అధ్యయనం పట్ల అతనికున్న ఈ మితిమీరిన ఇష్టానికి రహస్యం బహుశా ఇతరులలోని గొప్పతనాన్ని గుర్తించగల అతని సామర్థ్యమే కావచ్చు. మా నాన్నగారిలోని ప్రతి గుణాన్ని ఒక ఉన్నత వ్యక్తి యొక్క గొప్ప లక్షణంగా అతను మలిచినప్పుడల్లా ఈ సామర్థ్యం చాలాసార్లు రుజువైంది. మనస్ఫూర్తిగా సంభాషణలో పాల్గొనడానికి అతనికున్న ఆత్రుత, తన ప్రతి ఉత్సుకతను తీర్చుకోవడానికి చేసే ప్రయత్నంలో అతనికున్న చిన్నపిల్లల వంటి ఆనందం, ఆ ప్రయత్నాన్ని చూసిన మమ్మందరినీ నవ్విస్తాయి. అతని గొప్ప ఉత్సాహం వల్ల, ఒక కథనం మధ్యలో కొన్నిసార్లు అతను తన మాటలను స్పష్టంగా పలకలేకపోతాడు. అతని నిష్కపటత్వంలో మేఘాలు లేని ఉదయం వలె నాకు ఎప్పుడూ ఒక తాజాదనం అనిపిస్తుంది.

చిన్న వయసులో కూడా, అతను పట్టభద్రుడు కావాలని ఆశించలేదు, ఎందుకంటే తన అంతిమ లక్ష్యమైన కలం పట్టాల మీద కుమ్మరి పని చేయడమనే దాని దృష్ట్యా విశ్వవిద్యాలయ డిగ్రీ చాలా ఖరీదైనదని అతను భావించాడు. గుమస్తా పోస్టుకు దరఖాస్తు చేసుకున్న అనేకమందిలో, అతని సహజసిద్ధమైన యోగ్యతను బట్టి అతన్ని ఎంపిక చేశారు. అతన్ని ఎంపిక చేసిన దొరై అధికారిని, అతను తన చురుకైన మరియు చాకచక్యమైన సమాధానాలతో ఆకట్టుకున్నాడు. “యూక్లిడ్ రెండవ పుస్తకం దేని గురించి చెబుతుంది?” అని అధికారి అడిగాడు, దానికి నా అతిథి వెంటనే, “సికింద్రాబాద్ ఒక బ్రిటిష్ కంటోన్మెంట్” అని సమాధానం ఇచ్చాడు. ఎందుకంటే, అతను వాక్యంలో మొదటి భాగాన్ని మాత్రమే గ్రహించాడు కానీ మిగిలిన భాగాన్ని ఆలోచించడానికి ఆగలేదు. దాని ఫలితంగా, అతను ‘ఉద్వేగభరితుడు , చురుకైనవాడు’ అని ఆ ఆంగ్లేయుడి నుండి ప్రశంసలను పొందాడు. ఆ మంచి పాత రోజుల్లో అతనికి సులభంగా ఒక పదవిని ఇప్పించేవారు. బాధ్యతారహితమైన యవ్వనం నుండి అధికార బానిసత్వానికి మారినప్పటికీ, అది అతని ఉత్సాహాన్ని ఏమాత్రం తగ్గించలేదు. మరే ఇతర సబ్-రిజిస్ట్రార్ కూడా …అతను పుస్తకాలను ఎంత విస్తృతంగా చదువుతాడో, పదవీ విరమణ తర్వాత తన సమయాన్ని అంత సార్థకంగా గడుపుతున్నాడు.

పుస్తకాలను బాగా చదివే అలవాటు ఉన్నప్పటికీ, తన సొంత ఆలోచనలను రాతపూర్వకంగా వ్యక్తం చేయాలనే కోరిక అతనికి ఎప్పుడూ కలగలేదు. అతను రచయితగా మారడానికి ప్రయత్నించలేదు, అలా చేయలేకపోయామన్న నిరాశ కూడా అతనికి లేదు. కానీ, పుస్తకాల ద్వారా తాను సేకరించిన సమాచారాన్ని ఎంతో ఉత్సాహంతో మనకు పంచుకుంటాడు; ఆ పుస్తక రచయిత పట్ల మనకు కూడా సానుభూతి లేదా ఆదరణ కలిగేంత వరకు అతను తృప్తి చెందడు. సంస్కృత సాహిత్యం పట్ల అతనికి ఎప్పుడూ ఆసక్తి కలగలేదు, కానీ స్వయం అనుభవం మరియు సహజ జ్ఞానంతో కూడిన అతని సంస్కారం, కవిత్వంలోని సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించేలా అతనికి సహకరిస్తుంది. భాష మరియు లయలోని సూక్ష్మమైన శైలి విశేషాలు అతన్ని ఎప్పుడూ ఆకట్టుకోకపోవచ్చు కానీ, కవిత్వంలోని భావోద్వేగాలు మాత్రం అతని హృదయాన్ని కచ్చితంగా తాకుతాయి. అందుకే, సంగీతం పట్ల అతనికి ఆసక్తి ఉన్నప్పటికీ, అది ఒక తీవ్రమైన వ్యామోహం స్థాయికి చేరలేదు.

చిన్నతనంలో అతనిపై విధించిన కఠినమైన క్రమశిక్షణ అతనిపై పూర్తి ప్రభావాన్ని చూపలేకపోయింది. కోపిష్ఠులైన వారిని అప్పుడప్పుడు చిన్న చిన్న మాటలతో రెచ్చగొట్టి ఆనందించే విచిత్రమైన అలవాటును అతను ఇప్పటికీ వదులుకోలేడు. ఎందుకంటే, అలా రెచ్చగొట్టినప్పుడు ఎదుటివారి నుండి వచ్చే ఆగ్రహావేశాల మధ్య ఉండటంలోనే అతను అత్యధిక ఆనందాన్ని పొందుతాడు. తనపై జరిగిన తీవ్రమైన విమర్శలను కూడా మర్చిపోవడానికి సిద్ధంగా ఉండే అతని గుణం నాకు చాలా ఇష్టం. ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం అనేది అతనికి తెలియని విషయం. జీవితంలో తనకు సహాయం చేసిన వారి పట్ల అతనికి అపారమైన కృతజ్ఞతాభావం ఉంది; అది అతని జ్ఞాపకశక్తిలాగే ఎప్పుడూ తాజాగా ఉంటుంది. మెరిసే కళ్లతో…

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -8-8-26-ఉయ్యూరు .–

ప్రాచీన భారతదేశంలో ‘తటస్థత'(త్రివేణి)

రచన: కె. ఆర్. ఆర్. శాస్త్రి, M.A., B.L.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

(న్యాయవాది, మద్రాసు)

ప్రాచీన కాలం నాటి దేశాలకు “నేడు మనం ‘తటస్థత’ (neutrality) అని పిలిచే భావనను సూచించే పదాలు లేవు” అని ప్రొఫెసర్ లారెన్స్ అభిప్రాయపడ్డారు (Lawrence, International Law, VII Ed., P. 583). అదేవిధంగా, “ప్రాచీన కాలంలో అంతర్జాతీయ చట్టం అనే భావన లేనందున, అప్పటి దేశాల మధ్య ఒక చట్టపరమైన వ్యవస్థగా ‘తటస్థత’ ఉనికిలో ఉంటుందని ఆశించలేము” అని ప్రొఫెసర్ ఒపెన్‌హీమ్ పేర్కొన్నారు (Oppenheim, IV Ed. Vol. II P. 452). 18వ శతాబ్దం తర్వాత జరిగినంత విస్తృతమైన లేదా సూక్ష్మమైన వివరణలతో కూడిన తటస్థతా సిద్ధాంతం అప్పట్లో అభివృద్ధి చెందకపోయినప్పటికీ, కనీసం వేద మరియు మౌర్య కాలాల్లో ప్రాచీన భారతదేశంలో ఈ భావన బాగా ప్రచారంలో ఉందనడానికి తగినన్ని ఆధారాలు ఉన్నాయి.

ఋగ్వేదం (X, 97, 12) మరియు అధర్వణ వేదం (IV, 9, 4) లలో ‘ఉదాసీన’ (అంటే తటస్థంగా ఉండటం) అనే పదం ప్రస్తావించబడింది. అలాగే, కౌటిల్యుడు అంతర్జాతీయ సంబంధాలను మూడు రకాలుగా విభజించాడు: (1) ‘విగ్రహ’ (యుద్ధం), (2) ‘సంధి’ (శాంతి) , ‘ఆసవ’ (తటస్థత) (అర్థశాస్త్రం, 7వ అధికరణం, 1వ అధ్యాయం). డాక్టర్ శామా శాస్త్రి ‘ఆసవ’ అనే పదాన్ని ‘తటస్థత’గా అనువదించారు (అర్థశాస్త్రం, అనువాదం III Ed. P. 293).

అంతేకాకుండా, కౌటిల్యుడు విదేశీ పాలకులను నాలుగు వర్గాలుగా విభజించాడు: (1) ‘అరి’ (శత్రువు), (2) ‘మిత్ర’ (మిత్రుడు), (3) ‘మధ్యమ’ (మధ్యవర్తి – డాక్టర్ శామా శాస్త్రి అనువాదం ప్రకారం), , (4) ‘ఉదాసీన’ (తటస్థుడు). ‘హిందూ పరిపాలనా సంస్థలు’ (The Hindu Administrative Institutions) అనే తన పాండిత్యపూరిత గ్రంథంలో, డాక్టర్ శామా శాస్త్రి ‘మధ్యమ’ , ‘ఉదాసీన’ అనే పదాలను సరిగ్గా అనువదించలేదని నా మిత్రుడు శ్రీ వి. ఆర్. ఆర్. దీక్షిత్ ఎందుకు భావించారో స్పష్టంగా లేదు (P. 271). మరోవైపు, ‘ఉదాసీన’ అనే పదానికి ఆయన స్వయంగా ఇచ్చిన ‘negligible’ (అల్పమైన/పట్టించుకోనవసరం లేని) అనే అనువాదం శాస్త్రీయమైన దానికంటే వాడుక భాషా పరమైనదిగానే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అంతేకాకుండా, కౌటిల్యుని ప్రకారం రాజ్యాల వలయం (‘మండలం’) పన్నెండు మంది రాజులతో కూడి ఉంటుంది: – ‘విజిగీషువు’ (ఆక్రమణదారుడు), ‘అరి’ (తక్షణ శత్రువు), ‘మిత్ర’ (ఆక్రమణదారుని మిత్రుడు), ‘అరిమిత్ర’ (శత్రువు యొక్క మిత్రుడు), ‘మిత్రారి-మిత్ర’ (ఆక్రమణదారుని మిత్రుని మిత్రుడు), ‘అమిత్ర-మిత్ర’ (శత్రువు యొక్క మిత్రుని మిత్రుడు), ‘పార్ష్విగ్రహ’ (సమీప శత్రువు), ‘ఆక్రంద’ (వెనుక వైపు మిత్రుడు), ‘పార్ష్విగ్రహసార’ (సమీప శత్రువు యొక్క మిత్రుడు), ‘ఆక్రందసార’ (సమీప మిత్రుని మిత్రుడు), ‘మధ్యమ’ (మధ్యవర్తి),  ‘ఉదాసీన’ (తటస్థుడు).

ప్రొఫెసర్ బంధ్యోపాధ్యాయ పేర్కొన్నట్లుగా, ప్రాచీన హిందువులు “రాజ్యాల మధ్య సంబంధాలకు సంబంధించిన నియమాలను, ఉమ్మడి మానవత్వానికి మూలాధారమైన ధర్మం లేదా మతం ఆధారంగా రూపొందించడానికి” ప్రాధాన్యతనిచ్చారు (బంధ్యోపాధ్యాయ, *ఇంటర్నేషనల్ లా ఇన్ ఏన్షియంట్ ఇండియా*, పేజీ 8).

అదే విధంగా, ప్రొఫెసర్ ఎస్.వి. విశ్వనాథ (తమ *ఇంటర్నేషనల్ లా ఇన్ ఏన్షియంట్ ఇండియా*, పేజీ 9లో) ఇలా అభిప్రాయపడ్డారు: “భారతదేశంలో అంతర్జాతీయ చట్టాన్ని అన్ని భారతీయ రాజ్యాలు అంగీకరించాయి, ఎందుకంటే ఇది సమాజంలో వ్యక్తి ప్రవర్తనను కూడా నియంత్రించే ధర్మంపై ఆధారపడి ఉంది.” ‘మండలం’కు తనను తాను ‘నాభి’గా (కేంద్ర బిందువుగా) మలుచుకుని, చుట్టూ ఉన్న రాజ్యాలను ‘నేమి’గా (చక్రపు ఆకులు లేదా అంచులుగా) ఉండేలా చూసుకోవాలని కౌటిల్యుడు వివేకవంతుడైన రాజుకు సూచిస్తాడు.

మళ్ళీ, ‘మండలం’ (రాజ్యాల వలయం) భావనలో కనీసం ఆరు రకాల మధ్యంతర సంబంధాలు కనిపిస్తాయి. ‘మధ్యమ’ (మధ్యవర్తి) , ‘ఉదాసీన’ (తటస్థుడు) మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాలు, తటస్థ వైఖరి పట్ల ప్రాచీన హిందువులకు ఉన్న స్పష్టమైన అవగాహనకు బలమైన నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి. ‘ఉదాసీన’ , ‘మధ్యస్థ’ అనే పదాలపై శంకరుల వ్యాఖ్యానం ఈ క్రింది స్పష్టమైన వ్యత్యాసాన్ని తెలియజేస్తుంది: – (భగవద్గిత VI, 9). ‘ఉదాసీన’ అంటే ఏ పక్షం వైపూ మొగ్గు చూపని వ్యక్తి; ‘మధ్యస్థ’ అంటే పోరాడుతున్న ఇరు పక్షాలలో ఎవరికైనా మేలు జరగాలని కోరుకునే వ్యక్తి. హిందువుల ప్రాచೀನ సాహిత్యంలో ‘ఉదాసీన’ అనే పద ప్రస్తావన, అలాగే కౌటిల్యుడు రాజ్యాల కూటమిలో ‘ఉదాసీన’ రాజ్యానికి కేటాయించిన స్థానం—ఈ రెండూ కలిసి ప్రాచీన హిందువులకు ‘తటస్థత’ (neutrality) అనే భావన పట్ల ఉన్న వైఖరిని స్పష్టంగా మరియు నిస్సందేహంగా తెలియజేస్తాయి. యుద్ధం, శాంతి మరియు తటస్థత అనే మూడు విభజనలు ప్రాచీన భారతీయ చరిత్రలోని అన్ని కాలాల్లోనూ స్పష్టంగా కనిపించకపోవచ్చు; కానీ ప్రాచీనులకు ఈ భావనను సూచించే పేరు ఏదీ లేదని భావించడం మాత్రం సరైనది కాదు. ఆంగ్ల , అమెరికన్ రచయితలు రోమన్ల ‘మెడి’ (medii), ‘అమిసి’ (amici) , ‘పాకాటి’ (pacati) అనే పదాలపై; అలాగే గ్రోటియస్ యొక్క ‘మెడి’ (medii)  బైంకర్షాక్ (Bynkershock) వాడిన ‘నాన్-హోస్టెస్’ (non-hostes) అనే “విచిత్రమైన పదబంధం”పై ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తారు. కానీ, “ఏ పక్షం వైపూ మొగ్గు చూపని వ్యక్తి”గా ‘ఉదాసీన’ను నిర్వచిస్తూ శంకరులు అందించిన సూక్ష్మమైన  అంతర్దృష్టిని కలిగించే వివరణ మాత్రం అంతర్జాతీయ చట్టానికి సంబంధించిన ప్రామాణిక పాఠ్యపుస్తకాలలో ఎక్కడా కనిపించదు.

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -8-8-26-ఉయ్యూరు.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం.ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.261 వ భాగం.7.8.26.

అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడుమార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర -20(చివరిభాగం )

24వఅద్యాయం

జనవరి 11, 1906. ఈ ఉదయం అందిన లేఖకు జవాబు:

ప్రియమైన శ్రీమతి హెచ్.,—నా జీవితంలోని ఆ విచిత్రమైన ఘట్టాన్ని నాకు గుర్తు చేసినందుకు నేను మీకు ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటాను. అది జరిగిన తర్వాత మొదటి ఒకటి రెండు సంవత్సరాలు, నేను దాని గురించి ఆలోచించడానికే భరించలేకపోయాను. నా బాధ, అవమానం ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నాయంటే, నేను ఒక మూర్ఖుడిని అనే భావన ఎంతగా స్థిరపడిపోయిందంటే, నేను ఆ సంఘటనను నా మనసు నుండి పూర్తిగా తొలగించుకున్నాను—అందుకే గడిచిన ఇరవై ఎనిమిది లేదా ఇరవై తొమ్మిది సంవత్సరాలుగా, ఆ సమయంలో నా ప్రవర్తన మొరటుగా, నీచంగా, హాస్యం లేకుండా ఉందనే నమ్మకంతో బ్రతికాను. కానీ ఇరవై ఎనిమిది సంవత్సరాల క్రితం మీరు, మీ కుటుంబం అందులో హాస్యాన్ని కనుగొన్నారన్న మీ సూచన నన్ను ఆ విషయాన్ని పరిశీలించేలా పురికొల్పింది. అందుకే ఆ గడిచిపోయిన కాలంలోని బోస్టన్ పత్రికలను శోధించి, దాని ప్రతిని నాకు పంపమని ఒక బోస్టన్ టైప్‌రైటర్‌ను నియమించాను.

అది ఈ ఉదయం వచ్చింది, అందులో ఏమైనా నీచత్వం ఉంటే నేను దాన్ని కనుక్కోలేకపోతున్నాను. ఇది అమాయకంగా, హాస్యాస్పదంగా నవ్వు తెప్పించకపోతే, నేను తీర్పు చెప్పలేను. మీకు ఒక కాపీ అందేలా నేను చూసుకుంటాను.

శామ్యూల్ ఎల్. క్లెమెన్స్ (“మార్క్ ట్వైన్”) ప్రసంగం

జాన్ గ్రీన్‌లీఫ్ విటియర్ జన్మించి డెబ్బై సంవత్సరాలు అయిన సందర్భంగా, అట్లాంటిక్ మంత్లీ ప్రచురణకర్తలు బోస్టన్‌లోని హోటల్ బ్రన్స్‌విక్‌లో డిసెంబర్ 17, 1877న ఇచ్చిన విందు గురించిన నివేదిక నుండి,

బోస్టన్ ఈవినింగ్ ట్రాన్స్‌క్రిప్ట్‌లో డిసెంబర్ 18, 1877న ప్రచురితమైనది.

అధ్యక్షా—సాహిత్యవేత్తలకు సంబంధించిన ఆహ్లాదకరమైన జ్ఞాపకాలను తవ్వుకోవడానికి ఇది చాలా అనువైన సందర్భం; అందువల్ల నేను కూడా తేలికగా చరిత్రలోకి ప్రవేశిస్తాను. ఇక్కడ అట్లాంటిక్ తీరంలో నిలబడి,

దానిలోని కొన్ని అతిపెద్ద సాహిత్యపు అలలను ఆలోచిస్తుండగా,

పదమూడు సంవత్సరాల క్రితం నాకు జరిగిన ఒక సంఘటన గుర్తుకొచ్చింది. అప్పుడు నేను కూడా నెవాడాలో ఒక చిన్న సాహిత్యపు అలజడిని సృష్టించడంలో విజయం సాధించాను. దాని నురుగు రేకులు

పలుచగా కాలిఫోర్నియా వైపు వీచడం మొదలుపెట్టాయి. నేను కాలిఫోర్నియాలోని దక్షిణ గనులలో ఒక పరిశీలన యాత్రను ప్రారంభించాను. నేను అనుభవం లేనివాడిని, అహంకారిని,

మరియు నా మారుపేరు యొక్క యోగ్యతను పరీక్షించాలని నిశ్చయించుకున్నాను. నాకు చాలా త్వరగా ఒక అవకాశం లభించింది. చీకటి పడుతున్న వేళలో నేను సియెర్రాస్ పర్వత పాదాల వద్ద ఉన్న ఒక గని కార్మికుడి ఒంటరి చెక్క గుడిసె తలుపు తట్టాను. ఆ సమయంలో మంచు కురుస్తోంది. అలసిపోయిన, విచారంగా ఉన్న యాభై ఏళ్ల వ్యక్తి, చెప్పులు లేకుండా, నాకు తలుపు తెరిచాడు. అతను నా మారుపేరు విన్నప్పుడు, మునుపటి కంటే మరింత నిరాశగా కనిపించాడు. అతను నన్ను లోపలికి రానిచ్చాడు—చాలా

ఇష్టంగానే అన్నమాట—ఆనవాయితీగా ఇచ్చే బేకన్, బీన్స్, బ్లాక్ కాఫీ, వేడి విస్కీ అయ్యాక, నేను ఒక పైపు తీసుకున్నాను. ఈ విచార వదనంలో ఉన్న వ్యక్తి అప్పటిదాకా మూడు మాటలు కూడా మాట్లాడలేదు. ఇప్పుడు అతను నోరు విప్పి, లోలోపల బాధపడుతున్న వాని స్వరంతో, “నువ్వే నాలుగోవాడివి—నేను వెళ్ళిపోతున్నాను,” అన్నాడు. “నాలుగోవాడా… ఏమిటి!” అన్నాను నేను. “గత ఇరవై నాలుగు గంటల్లో ఇక్కడికి వచ్చిన నాల్గవ పనికిమాలిన వాడివి—నేను వెళ్ళిపోతున్నాను.” “చెప్పకు!” అన్నాను నేను; “మిగతా వాళ్ళు ఎవరు!” “మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెలో, మిస్టర్ ఎమర్సన్, మిస్టర్ ఆలివర్ వెండెల్ హోమ్స్—ఛీ, వాళ్ళందరినీ!”

నాకు ఆసక్తి కలిగిందని మీరు సులభంగా నమ్మవచ్చు. నేను బ్రతిమాలాను—మూడు వేడి విస్కీలు మిగతా పని చేశాయి—చివరకు ఆ విచార వదనంలో ఉన్న గని కార్మికుడు మాట్లాడటం మొదలుపెట్టాడు. అతను అన్నాడు—

“నిన్న సాయంత్రం చీకటి పడగానే వాళ్ళు ఇక్కడికి వచ్చారు, నేను వాళ్ళని లోపలికి రానిచ్చాను.

యోసెమిటీకి వెళ్తున్నామని చెప్పారు. వాళ్ళు మొరటుగా ఉన్నారు, కానీ అది పెద్ద విషయమేమీ కాదు; నడిచి వెళ్ళే ప్రతి ఒక్కరూ మొరటుగానే కనిపిస్తారు. మిస్టర్ ఎమర్సన్ ఒక చిన్న, చింపిరి జుట్టున్న చింపిరి కుర్రాడు. మిస్టర్ హోమ్స్ బెలూన్‌లా లావుగా ఉన్నాడు; అతను దాదాపు మూడు వందల బరువున్నాడు, మరియు అతని పొట్ట వరకు డబుల్ చిన్స్ ఉన్నాయి. మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెలో ఒక బాక్సర్‌లా దృఢంగా ఉన్నాడు. అతని తల గుండు చేయబడి, గరుకుగా ఉంది, దువ్వెనలతో చేసిన విగ్గు పెట్టుకున్నట్లుగా. అతని ముక్కు ముఖం మీద నిటారుగా ఉంది, చివరి కీలు పైకి వంగిన వేలులా. వాళ్ళు తాగారని నేను చూడగలిగాను. ఇంకా వాళ్ళు ఎంత విచిత్రమైన మాటలు మాట్లాడారు! మిస్టర్

ఈ క్యాబిన్‌ను తనిఖీ చేశాడు, తర్వాత అతను నా బటన్‌హోల్ పట్టుకుని, అన్నాడు

అతను—

“‘ద్వారా

నిన్న సాయంత్రం చీకటి పడగానే వాళ్ళు ఇక్కడికి వచ్చారు, నేను వాళ్ళని లోపలికి రానిచ్చాను.

యోసెమిటీకి వెళ్తున్నామని చెప్పారు. వాళ్ళు కాస్త మొరటుగా ఉన్నారు, కానీ అదేమీ పెద్ద విషయం కాదు; నడిచి వెళ్ళే ప్రతి ఒక్కరూ మొరటుగానే కనిపిస్తారు. మిస్టర్ ఎమర్సన్ ఒక చిన్న, చింపిరి జుట్టున్న కుర్రాడు. మిస్టర్ హోమ్స్ బెలూన్‌లా లావుగా ఉన్నాడు; అతను దాదాపు మూడు వందల పౌండ్ల బరువున్నాడు, అతని గడ్డం కింద పొట్ట వరకు డబుల్ చిన్స్ ఉన్నాయి. మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెలో ఒక బాక్సర్‌లా దృఢంగా ఉన్నాడు. అతని తల గుండు చేయబడి, గరుకుగా ఉంది, దువ్వెనలతో చేసిన విగ్గు పెట్టుకున్నట్టుగా. అతని ముక్కు, చివరి కీలు పైకి వంగిన వేలులా, ముఖం మీద నిటారుగా ఉంది. వాళ్ళు తాగారని నేను చూడగలిగాను. వాళ్ళు ఎంత విచిత్రమైన మాటలు మాట్లాడారు! మిస్టర్

ఈ క్యాబిన్‌ను తనిఖీ చేసి, తర్వాత నా బటన్‌హోల్ పట్టుకుని, అతను— అన్నాడు

“‘లోతైన ఆలోచనల చింతల మధ్య నుండి… ఒక స్వరం పాడుతోంది,

‘నిన్ను మరింత వైభవోపేతంగా నిర్మించుకో'” భవనములు,

ఓ నా ప్రాణమా!

నేను అన్నాను, ‘మిస్టర్ హోమ్స్, నాకంత స్తోమత లేదు, పైగా నాకు ఆ పని చేయడం ఇష్టం కూడా లేదు.’

ఒక అపరిచితుడు అలా మాట్లాడటం నాకు ఏమాత్రం నచ్చలేదు.

అయినా సరే, నేను నా బేకన్, బీన్స్ వండటానికి సిద్ధమయ్యాను. అప్పుడు మిస్టర్ ఎమర్సన్ వచ్చి కాసేపు చూశారు, ఆ తర్వాత నా కోటు గుండీ పట్టుకుని పక్కకు లాగి ఇలా అన్నారు—

“‘నా మాంసానికి బదులు అగేట్ రాళ్లు ఇవ్వండి;

తినడానికి కాంథారిడ్స్ (ఒక రకమైన పురుగులు) ఇవ్వండి;

గాలి, సముద్రం నుండి ఆహారాన్ని తీసుకురండి,

అన్ని ప్రాంతాలు, ఎత్తుల నుండి వాటిని తెప్పించండి.’

“నేను అన్నాను, ‘మిస్టర్ ఎమర్సన్, క్షమించండి కానీ ఇది హోటల్ కాదు.’ నిజానికి ఆ మాటలు నాకు కాస్త చిరాకు తెప్పించాయి—సాహిత్య రంగంలోని ఇలాంటి పెద్ద మనుషుల తీరుతెన్నులు నాకు అలవాటు లేదు కదా. అయినా సరే, నేను నా పనిలో నిమగ్నమై చెమటలు చిందిస్తూ ఉండగా, ఇంతలో మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెల్లో వచ్చి నా గుండీ పట్టుకుని పనికి ఆటంకం కలిగించారు. ఆయన ఇలా అన్నారు,

“‘ముడ్జెకీవిస్‌కు గౌరవం దక్కాలి!

పా-పుక్-కీవిస్ కథను మీరు వింటారు—’

“కానీ నేను మధ్యలోనే అడ్డుకుని ఇలా అన్నాను, ‘క్షమించండి మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెల్లో, మీరు కాస్త దయచేసి ఒక ఐదు నిమిషాలు మీ గొంతు ఆపి, ఈ తిండిని సిద్ధం చేసుకునే అవకాశం నాకు ఇస్తే చాలా గొప్పగా ఉంటుంది.’ సరే, వాళ్లు కడుపు నిండా తిన్నాక నేను ఆ జగ్గును బయటపెట్టాను.

మిస్టర్ హోమ్స్ దాన్ని చూసి ఒక్కసారిగా ఉద్వేగంతో ఊగిపోతూ ఇలా అరిచారు—

“‘రక్త వర్ణపు వైన్ ధారను చిమ్మండి!

గతించిన రోజుల జ్ఞాపకార్థం నేను దాన్ని తాగుతాను కాబట్టి.’

“అమ్మో, నాకు నిజంగానే కోపం ముంచుకొచ్చింది. కాదనను, నాకు బాగానే కోపం వచ్చింది. నేను మిస్టర్ హోమ్స్ వైపు తిరిగి ఇలా అన్నాను, ‘చూడండి నా లావుపాటి మిత్రమా, ఈ స్థలాన్ని నడిపేది నేనే. నా మాట వినకపోతే, మీరు విస్కీని నేరుగా (కలపకుండా) తాగాలి, లేదంటే అసలు ఏమీ దొరకదు.'” అవే మాటలు నేను అతనితో అన్నాను. ఇప్పుడు

అంతటి ప్రసిద్ధ సాహిత్య ప్రముఖులను నేను ఎగతాళి చేయాలనుకోవడం లేదు, కానీ చూడండి, వాళ్ళు నన్ను ఒకరకంగా

బలవంతం చేశారు. నాలో అసమంజసత్వం ఏమీ లేదు; కొంతమంది అతిథులు నా వెనుక మూడు నాలుగు సార్లు నడిచినా నాకు అభ్యంతరం లేదు, కానీ దాని మీద నిలబడాల్సి వచ్చినప్పుడు అది వేరు, ‘కోర్టుకే తెలుసు కదా,’ నేను అన్నాను, ‘నువ్వు విస్కీని నేరుగా తీసుకోవాలి లేదా పొడిగా ఉండిపోవాలి.’ సరే, పానీయాల మధ్యలో వాళ్ళు క్యాబిన్ చుట్టూ తిరుగుతూ… హావభావాలు ప్రదర్శిస్తూ, వాగుతూ ఉండేవారు; త్వరలోనే వాళ్ళు ఒక పాత జిడ్డుగల పేకకట్టను బయటకు తీసి… పది సెంట్ల చొప్పున మూలకు యూకర్ ఆడటం మొదలుపెట్టారు—నమ్మకం మీద. నేను కొన్ని అనుమానాస్పద విషయాలను గమనించడం మొదలుపెట్టాను. మిస్టర్ ఎమర్సన్ పాచికలు వేసి,

తన చేతిని చూసి, తల ఊపి, ఇలా అన్నాడు—

“‘నేను

అతను తన చేతి వైపు చూసి, తల అడ్డంగా ఊపి, ఇలా అన్నాడు—

“‘నేను సందేహపడేవాడిని, సందేహాన్ని కూడా—’ అని ప్రశాంతంగా చేతులను కలిపి, కొత్త అమరిక కోసం కలపడం మొదలుపెట్టాడు. అతను అన్నాడు—

“‘నన్ను పక్కన పెట్టేవాళ్ళు తప్పు చేస్తున్నారు;

నేను దాచే సూక్ష్మమైన ఎత్తుగడలు వాళ్ళకి సరిగా తెలియవు.

నేను పాస్ చేసి మళ్ళీ డీల్ చేస్తాను!’

అతను అనుకున్నట్లే చేసాడు! ఓ, అతను ఎంత తెలివైనవాడు! సరే,

సుమారు ఒక నిమిషంలో, పోటీ చాలా ఉత్కంఠభరితంగా మారింది, కానీ అకస్మాత్తుగా మిస్టర్ ఎమర్సన్ తన చూపులతో వాళ్ళను పట్టుకున్నాడని నేను గమనించాను. అతను అప్పటికే రెండు ఎత్తుగడలను,

మిగతా వాళ్ళలో ఒక్కొక్కరి ఎత్తుగడను తన వశం చేసుకున్నాడు. కాబట్టి ఇప్పుడు అతను తన కుర్చీలో కొద్దిగా పైకి లేచి

అలా అన్నాడు—

“నాకు ఈ గ్లోబులు, ఏస్‌లతో విసుగు వచ్చింది!—

ఈ ఆట చాలా సేపు ఆడారు!”

—మరియు అతను గట్టిగా కుప్పకూలిపోయాడు. మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెలో చాలా మధురంగా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు—

“‘నా యోగ్యుడైన మిత్రమా, నీకు చాలా చాలా ధన్యవాదాలు,

నువ్వు నేర్పిన పాఠానికి,’

మరియు అతను మరోసారి గట్టిగా కుప్పకూలిపోలేదని నేను ఒప్పుకోవాలి! ఎమర్సన్ తన బోవీ కత్తి మీద చప్పట్లు కొట్టాడు, లాంగ్‌ఫెలో తన రివాల్వర్ మీద చప్పట్లు కొట్టాడు, మరియు నేను ఒక మంచం కిందకు దూరాను. ఏదో గొడవ జరగబోతోంది; కానీ ఆ వికారమైన హోమ్స్ తన డబుల్ గడ్డాలను ఊపుతూ లేచి, ‘అయ్యా, క్రమశిక్షణ పాటించండి; ఎవడైతే ముందుగా తుపాకీ తీస్తాడో, వాడి మీద పడుకుని ఊపిరాడకుండా చేస్తాను!’ అన్నాడు. పొటోమాక్ నది ఒడ్డున అంతా నిశ్శబ్దం, మీరు పందెం కాయవచ్చు!

“అప్పటికే వాళ్ళు ‘ఇదేం ఖర్మ?’ అన్నట్టుగా ఉన్నారు, మరియు వాళ్ళు గొడవ మొదలుపెట్టారు.

ఎమర్సన్ అంటాడు, ‘నేను రాసిన వాటిలోకెల్లా అత్యంత పనికిమాలిన రచన బార్బరా ఫ్రీచీ.’ లాంగ్‌ఫెలో అన్నాడు, ‘ఇది నా బిగ్లో పేపర్స్‌తో మొదలవ్వదు.’ హోమ్స్ అన్నాడు, ‘నా థానాటాప్సిస్ ఆ రెండింటి మీదా విస్తరించి ఉంది.’ వాళ్ళిద్దరూ దాదాపు కొట్టుకునేంత వరకే వచ్చారు. అప్పుడు, తమతో పాటు ఇంకొకరు ఉంటే బాగుండునని వాళ్ళు అనుకున్నారు—మరియు మిస్టర్ ఎమర్సన్ నా వైపు చూపిస్తూ అన్నాడు— “‘ఇది

‘ఆ దరిద్రపు పల్లెటూరివాడు మాత్రమేనా ఈ గర్వించదగిన నర్సరీ పెంచగలిగింది?’

అతను తన బూటు మీద తన కత్తికి పదును పెడుతున్నాడు—అందుకే నేను దాన్ని పట్టించుకోలేదు. సరే అయ్యా, ఆ తర్వాత

వాళ్లకు సంగీతం కావాలనిపించింది; అందుకే వాళ్లు నన్ను నిలబెట్టి, నేను కుప్పకూలిపోయేంత వరకు ‘వెన్ జానీ కమ్స్ మార్చింగ్ హోమ్’ పాడించారు

—ఈ ఉదయం నాలుగు గంటల పదమూడు నిమిషాలకు. నేను అనుభవించింది ఇదే, నా మిత్రమా. నేను ఏడు గంటలకు మేల్కొన్నప్పుడు, దేవుడి దయవల్ల వాళ్లు వెళ్ళిపోతున్నారు, మరియు

మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెలో నా ఒక్క బూట్లను వేసుకుని, తన బూట్లను చంకలో పెట్టుకున్నాడు. నేను అన్నాను,

‘ఆగు, ఎవాంజెలిన్, వీటితో ఏం చేయబోతున్నావు!’ అతను అన్నాడు,

‘వీటితో పారిపోబోతున్నాను; ఎందుకంటే—’గొప్ప మనుషుల జీవితాలు మనందరికీ గుర్తుచేస్తాయి

‘మనం మన జీవితాలను ఉన్నతంగా మలచుకోవచ్చు;

‘ మరియు, వెళుతూ, మా వెనుక వదిలివెళ్దాం

కాలపు ఇసుకపై పాదముద్రలు.’

నేను చెప్పినట్లుగా, మిస్టర్ ట్వైన్, ఇరవై నాలుగు గంటల్లో మీరొకరు—మరియు నేను

వెళ్ళిపోబోతున్నాను; నాకు ఈ సాహిత్య వాతావరణం సరిపడదు.”

నేను ఆ గని కార్మికుడితో అన్నాను, “అయ్యో, అయ్యా, మనం మరియు ప్రపంచం ప్రేమపూర్వకమైన గౌరవ వందనాలు అర్పించే ఆ సుందరమైన గాయకులు వీరు కాదు;

వీరు మోసగాళ్ళు.”

ఆ గని కార్మికుడు నన్ను కాసేపు ప్రశాంతమైన చూపులతో పరిశీలించాడు; తర్వాత అన్నాడు, “ఆ!

మోసగాళ్ళా? మీరూనా?”

నేను ఆ విషయాన్ని కొనసాగించలేదు, మరియు అప్పటి నుండి నా మారుపేరుతో ఎవరికీ హాని కలిగించేంతగా నేను ప్రయాణించలేదు. అధ్యక్షా, నేను పంచుకోవడానికి ప్రేరేపించబడిన జ్ఞాపకం ఇది. నా ఉత్సాహంలో నేను వివరాలను కొంచెం అతిశయోక్తి చేసి ఉండవచ్చు, కానీ మీరు ఆ తప్పును సులభంగా క్షమిస్తారు, ఎందుకంటే ఇలాంటి సందర్భంలో నేను నిరాధారమైన వాస్తవం నుండి పక్కకు తప్పుకోవడం ఇదే మొదటిసారి అని నేను నమ్ముతున్నాను.

నేను శ్రీమతి హెచ్‌తో చెప్పింది నిజం. ఆ సంఘటన వల్ల కలిగిన తీవ్రమైన అవమానాలతో నేను ఒకటి రెండు సంవత్సరాలు బాధపడ్డాను. కానీ చివరకు, 1888లో, వెనిస్‌లో, నేను మరియు నా భార్య మసాచుసెట్స్‌లోని కాంకర్డ్‌కు చెందిన శ్రీ మరియు శ్రీమతి ఎ. పి. సి. గారిని కలిశాము, మరియు మరణం తప్ప మరేదీ అంతం చేయలేని ఒక స్నేహం అప్పుడు మొదలైంది. సి. దంపతులు చాలా తెలివైనవారు మరియు అన్ని విధాలా ఆకర్షణీయంగా, స్నేహశీలంగా ఉండేవారు. మేము వెనిస్‌లో ఒకటి రెండు నెలలు, ఆ తర్వాత రోమ్‌లో చాలా నెలలు కలిసి ఉన్నాము, మరియు ఒక రోజు…

నా జీవితంలో ఆ విచారకరమైన సంఘటన (ఆ ప్రసంగం వల్ల కలిగిన వివాదం) గురించి ప్రస్తావన వచ్చింది. ఆ జ్ఞాపకాన్ని ఎప్పుడో మర్చిపోయాను అనుకుంటున్న తరుణంలో, వాళ్ళు దాన్ని మళ్ళీ గుర్తుచేయడంతో నాకు కోపం వచ్చేలా అనిపించింది; కానీ, బోస్టన్‌లో నా ప్రదర్శన పట్ల అక్కడి ప్రజలు ప్రదర్శించిన చల్లని స్పందనను చూసి ‘సి’ (C.) దంపతులు అసహనం వ్యక్తం చేయడం నాకు సంతోషాన్నిచ్చింది. ఆ ప్రదర్శనకు హాజరైన వారి ఉదాసీన వైఖరి గురించి, అలాగే ఆ విషయంపై బోస్టన్ వార్తాపత్రికలు తీసుకున్న వైఖరి గురించి వారు చాలా స్వేచ్ఛగా, నిర్మొహమాటంగా తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు. ఆ పత్రికల వైఖరి ఏమిటంటే—నేను నమ్మశక్యం కాని, ఊహకందని రీతిలో అగౌరవంగా ప్రవర్తించానని. సరే, ఒకటి రెండు సంవత్సరాల పాటు నేను దాన్ని వాస్తవంగానే అంగీకరించాను; దాని గురించి ఆలోచించినప్పుడల్లా తీవ్రమైన బాధకు గురయ్యేదాన్ని—అయితే, వీలైనంత వరకు దాని గురించి ఆలోచించకుండా ఉండేదాన్ని. ఆ విషయం తలచుకున్నప్పుడల్లా, అంతటి అపవిత్రమైన పని చేయడానికి నాకు అసలు ఆ ఆలోచన ఎలా వచ్చిందా అని ఆశ్చర్యపోయేదాన్ని. ఏది ఏమైనా, ‘సి’ దంపతులు నన్ను ఓదార్చారు, కానీ ఆ బాధాకరమైన సంఘటన గురించి ఆలోచిస్తూనే ఉండమని నన్ను ఒప్పించలేదు. నేను దాన్ని అడ్డుకున్నాను. నా మనస్సు నుండి దాన్ని తొలగించి, ఆ జ్ఞాపకాన్ని మరుగున పడేయడానికి ప్రయత్నించాను, అందులో విజయం కూడా సాధించాను. శ్రీమతి ‘హెచ్’ (Mrs. H.) నుండి లేఖ వచ్చేంత వరకు, దాదాపు ఇరవై ఐదు ఏళ్లుగా నేను ఆ విషయం గురించి అస్సలు ఆలోచించలేదు; ఆ సంఘటనలో హాస్యం ఉందని ఆమె అన్నప్పుడు, బహుశా ఆమె చెప్పింది నిజమేమో అని నాకు అనిపించింది. ఏదేమైనా, నాలో కుతూహలం పెరిగింది, దాంతో నేను బోస్టన్‌కు రాసి, పైన పేర్కొన్న విధంగా ఆ వివరాలన్నింటినీ తెప్పించుకున్నాను.

ఆ సమావేశానికి సంబంధించిన కొన్ని వివరాలు నాకు అస్పష్టంగా గుర్తున్నాయి—మసకగా వంద మంది మనుషులు—కాదు, బహుశా యాభై మంది ఉంటారు—టేబుళ్ల దగ్గర కూర్చుని భోజనం చేస్తున్న నీడల్లాంటి ఆకారాలు కనిపిస్తున్నాయి; వారంతా ఇప్పుడు నాకు దయ్యాల్లాంటివారు, ఎప్పటికీ పేర్లు తెలియని వారు. వారు ఎవరో నాకు తెలియదు, కానీ ప్రధానమైన టేబుల్ దగ్గర కూర్చుని మా అందరి వైపు చూస్తున్న వారిని మాత్రం నేను చాలా స్పష్టంగా చూడగలను: మిస్టర్ ఎమర్సన్—అసాధారణమైన గంభీరతతో, చిరునవ్వు లేని ముఖంతో; మిస్టర్ విట్టియర్—గంభీరంగా, ఆకర్షణీయంగా, ఆయన అందమైన వ్యక్తిత్వం ముఖంలో ప్రతిబింబిస్తుండగా; మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెల్లో—పట్టులాంటి తెల్లని జుట్టుతో, దయార్ద్రమైన ముఖంతో… డాక్టర్ ఆలివర్ వెండెల్ హోమ్స్—చిరునవ్వులు, ఆప్యాయత మరియు స్నేహభావం వెల్లివిరిసే వ్యక్తిత్వం ఆయనది. కాంతిలో వివిధ కోణాల్లో తిరుగుతున్నప్పుడు మెరిసే వజ్రంలా ఆయన ప్రవర్తన ఉండేది. ఆయన మాట్లాడుతున్నా లేదా నిశ్చలంగా కూర్చున్నా (ఆయన దృష్టిలో అది నిశ్చలమే అయినా, ఇతరులకు మాత్రం అందులోనూ కొంత కదలిక కనిపించేది) ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉండేవారు. కాలం గడిచిపోయినా, ఆనాటి దృశ్యాలు నా కళ్ల ముందు ఇప్పటికీ స్పష్టంగా కదలాడుతున్నాయి.

మరొక విషయం కూడా స్పష్టంగా గుర్తుంది—విల్లీ వింటర్ (గత ఎన్నో ఏళ్లుగా ‘న్యూయార్క్ ట్రిబ్యూన్’ పత్రికకు నాటక విమర్శల విభాగం సంపాదకుడిగా ఉంటూ, వృద్ధాప్యంలోనూ ఆ ఉన్నత పదవిని అలంకరించిన వ్యక్తి) అక్కడ ఉన్నారు. అప్పుడు ఆయన ఇప్పుడున్న దానికంటే చాలా యవ్వనంగా ఉండేవారు, ఆ ఉత్సాహం ఆయనలో కనిపించేది. విందు కార్యక్రమాల్లో విల్లీ వింటర్‌ను చూడటం నాకు ఎప్పుడూ సంతోషాన్నిచ్చేది. దాదాపు ఇరవై ఏళ్ల కాలంలో, విల్లీ వింటర్ హాజరు కాని విందులు చాలా అరుదు; అలాగే, ఆ సందర్భానికి తగినట్లుగా ఆయన ఒక చక్కని కవితను చదివి వినిపించని విందులు కూడా దాదాపు లేవనే చెప్పాలి. ఈసారి కూడా ఆయన అలాగే చేశారు, ఆ కవిత కూడా అత్యున్నత ప్రమాణాలతో కూడి ఉంది—సున్నితంగా, ఉల్లాసంగా, ఎంపిక చేసిన పదాలతో అద్భుతంగా సాగింది

సంగీతంలా వినడానికి ఇంపుగా, ఏమాత్రం ముందస్తు సన్నాహం లేకుండా హృదయం మరియు మెదడు నుండి నేరుగా ఉప్పొంగి వస్తున్నట్లుగా అనిపించేది అది.

మిస్టర్ విట్టియర్ డెబ్బైవ పుట్టినరోజు వేడుకలో ఆనందదాయకమైన ఘట్టం అక్కడితో ముగిసింది—ఎందుకంటే, ఆ తర్వాత నేను లేచి నిలబడి, ఆ సాయంత్రం కార్యక్రమాల్లోనే అత్యుత్తమమైనదిగా భావించిన అంశాన్ని—అంటే బోస్టన్ పత్రికలో ప్రచురితమైన ఆ ఉల్లాసభరితమైన ప్రసంగాన్ని—వినిపించడం మొదలుపెట్టాను. నేను దానిని ముందు రోజే పూర్తిగా రాసుకుని, కంఠస్థం చేసుకున్నాను; ఎంతో ఉల్లాసంగా, సంతోషంగా, ఆత్మవిశ్వాసంతో నిండిన ప్రశాంతమైన భావనతో నిలబడి ప్రసంగించడం ప్రారంభించాను. ఆ గొప్ప అతిథులు—గౌరవనీయులైనప్పటికీ ఇంకా చురుకైన అగ్నిపర్వతాల్లాంటి ఆ మహానుభావులు—అక్కడి వారందరితో పాటు శ్రద్ధగా, ఆసక్తిగా విన్నారు. సరే, నా ప్రసంగంలోని మొదటి రెండు వందల పదాలను నేను వినిపించాను. ప్రసంగంలోని ఆ భాగం నుండి ఎటువంటి స్పందననూ నేను ఆశించలేదు, కానీ మిగిలిన భాగం విషయంలో పరిస్థితి అలా లేదు. ఇప్పుడు నేను ఆ సంభాషణ ఘట్టానికి చేరుకున్నాను: ‘ఆ వృద్ధ గని కార్మికుడు ఇలా అన్నాడు, “మీరు నాలుగవ వారు, నేను ఇక్కడి నుండి వెళ్ళిపోతున్నాను.” “నాలుగవ వారా? దేనికి?” అని నేను అడిగాను. దానికి అతను, “ఇరవై నాలుగు గంటల్లో ఇక్కడికి వచ్చిన నాలుగవ సాహిత్యవేత్త (literary man) మీరే. అందుకే నేను వెళ్ళిపోతున్నాను,” అని బదులిచ్చాడు. “అవునా, నిజంగానా?” అని నేను అడిగాను. “మరి మిగిలిన వారు ఎవరు?” “మిస్టర్ లాంగ్‌ఫెల్లో, మిస్టర్ ఎమర్సన్, మిస్టర్ ఆలివర్ వెండెల్ హోమ్స్… వాళ్ళందరూ తగలడ!”‘

అప్పుడు సభలో శ్రద్ధ అలాగే కొనసాగింది, కానీ వారి ముఖాల్లోని ఆసక్తి స్థానంలో ఒక రకమైన గడ్డకట్టేసేంతటి నిస్తేజం, అసహనం ఆవరించాయి. సమస్య ఏమిటో నాకు అర్థం కాలేదు. నేను ప్రసంగాన్ని కొనసాగించాను, కానీ చాలా కష్టంగా అనిపించింది—ఎలాగోలా నెట్టుకొస్తూ, నకిలీ ఎమర్సన్, నకిలీ హోమ్స్, నకిలీ లాంగ్‌ఫెల్లోల గురించి ఆ గని కార్మికుడు చెప్పిన భయంకరమైన వర్ణనను వివరించడం మొదలుపెట్టాను. ఎవరైనా నవ్వుతారనో, కనీసం చిరునవ్వు నవ్వుతారనో ఆశించాను—కానీ ఆ ఆశ క్రమంగా సన్నగిల్లింది, ఎవరూ స్పందించలేదు. అప్పుడు దాన్ని ఆపేసి కూర్చునేంత పరిజ్ఞానం నాకు లేదు; బహిరంగ ప్రసంగాలు చేయడంలో నేను మరీ కొత్తవాడిని. అందుకే ఆ భయంకరమైన ప్రసంగాన్ని కొనసాగించి, చివరి వరకు పూర్తి చేశాను; నా మాటలు వింటున్న ఆ జనం భయంతో స్తంభించిపోయి, రాతి విగ్రహాల్లా ఉండిపోయారు. దేవుడి గురించి లేదా పవిత్ర త్రిత్వంలోని (Trinity) ఇతర వ్యక్తుల గురించి నేను ఏదైనా అపవిత్రమైన మాటలు అని ఉంటే వారి ముఖాల్లో ఎలాంటి భావన కనిపించేదో, సరిగ్గా అలాంటి భావనే అప్పుడు వారి ముఖాల్లో కనిపించింది; ఆ ప్రజల స్తంభించిపోయిన స్థితిని, వారి ముఖాల్లోని ఆ భయానక భావనను వర్ణించడానికి అంతకంటే తక్కువ తీవ్రమైన మాటలు లేవు.

నేను తిరిగి కూర్చున్నప్పుడు, నా గుండె అప్పటికే కొట్టుకోవడం ఆపేసినట్లు అనిపించింది. అప్పుడు నేను అనుభవించినంతటి నిర్జీవమైన స్థితిని మరెప్పుడూ అనుభవించను. అప్పుడు పడినంతటి వేదనను మరెప్పుడూ అనుభవించను. పరలోకంలో పరిస్థితులు ఎలా ఉంటాయో నాకు తెలియదు కానీ, ఈ లోకంలో మాత్రం అప్పుడు అనుభవించినంతటి దుస్థితిని మరెప్పుడూ చూడను.

నా పక్కనే ఉన్న హోవెల్స్ నన్ను ఓదార్చడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ ఆశ్చర్యం లేదా దిగ్భ్రాంతితో నోటి నుంచి గాలి పీల్చుకునే శబ్దం తప్ప మాటలు రాలేదు. దానివల్ల ప్రయోజనం కూడా లేదు—ఆ వైఫల్యం ఎంత తీవ్రమైనదో అతనికి అర్థమైంది. అతని ఉద్దేశం మంచిదే, కానీ మాటలు బయటకు రాకముందే గడ్డకట్టుకుపోయాయి. అదొక…

అక్కడ ఉన్న వాతావరణం దేనినైనా గడ్డకట్టించేలా ఉండేది. ఒకవేళ బెన్వెనుటో సెల్లిని యొక్క ‘సాలమండర్’ (అగ్నిలో బతికేదని చెప్పబడే జీవి) గనుక అక్కడ ఉండి ఉంటే, అది సెల్లిని ఆత్మకథలో చోటు సంపాదించుకునేంత కాలం బతికి ఉండేది కాదు. అక్కడ ఒక భయంకరమైన విరామం, ఒక ఘోరమైన, నిరాశాజనకమైన నిశ్శబ్దం నెలకొన్నాయి. ఆ తర్వాత జాబితాలో ఉన్న తదుపరి వ్యక్తి లేచి నిలబడక తప్పలేదు—అతనికి వేరే మార్గం లేదు. ఆ వ్యక్తి బిషప్—అతను అప్పుడే ఒక అద్భుతమైన నవల ద్వారా ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించాడు; ఆ నవల “అట్లాంటిక్ మంత్లీ”లో ప్రచురితమైంది—ఆ పత్రిక ఏ నవలకైనా గౌరవాన్ని, ఏ రచయితకైనా గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టే వేదిక. అయితే, ఈ సందర్భంలో ఆ నవల ఎలాంటి అదనపు సహాయం లేకుండానే స్వతహాగా గొప్ప గుర్తింపును పొందింది. ప్రజల ఆదరణలో బిషప్ ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నాడు, అందరి ఆసక్తికి కేంద్రబిందువుగా నిలిచాడు; దాంతో దేశవ్యాప్తంగా ఒక రకమైన ఉత్కంఠభరితమైన నిరీక్షణ నెలకొంది. మైన్ నుండి టెక్సాస్ వరకు, అలాస్కా నుండి ఫ్లోరిడా వరకు ఉన్న లక్షలాది మంది అమెరికన్లు ఊపిరి బిగబట్టి, ఆసక్తితో ఎదురుచూస్తున్నారని చెప్పవచ్చు; బిషప్ లేచి నిలబడి, తన జీవితంలోనే మొదటిసారిగా బహిరంగంగా ప్రసంగించబోతున్నప్పుడు చప్పట్లు కొట్టడానికి వారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. అటువంటి క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లోనే అతను తన సత్తా చాటడానికి లేచి నిలబడ్డాడు. నేను అంతకుముందే చాలాసార్లు ప్రసంగించాను, అందుకే అక్కడికక్కడే భయంతో కుప్పకూలిపోకుండా కొనసాగగలిగాను—కానీ బిషప్‌కు అటువంటి అనుభవం లేదు. అతను ఆ భయంకరమైన ‘దేవతల’ (అక్కడ ఉన్న ప్రముఖుల) ముందు, ఆ అపరిచితుల ముందు, అంటే తోటి మనుషుల ముందు మొదటిసారిగా ప్రసంగించడానికి నిలబడ్డాడు. నిస్సందేహంగా అతని ప్రసంగం అతని జ్ఞాపకశక్తిలో భద్రంగా, తాజాగా, ఉపయోగించడానికి సిద్ధంగానే ఉండేది—కానీ నేను మాట్లాడిన తర్వాత పరిస్థితి మారింది. ఆ నిరాశాజనకమైన నిశ్శబ్దం సృష్టించిన ఒత్తిడిలో, పొగమంచు అంచుల నుండి చిరిగిపోయే ముక్కల్లా అతని ప్రసంగం అతని మెదడు నుండి చెరిగిపోవడం మొదలైందని, చివరికి ఆ పొగమంచు పూర్తిగా కరిగిపోయినట్లుగా అది మాయమైపోయిందని నాకనిపిస్తుంది. అతను తన ప్రసంగాన్ని కొనసాగించలేకపోయాడు—ఎక్కువ సేపు నిలబడలేకపోయాడు. మొదటి కొన్ని వాక్యాల తర్వాతే అతను తడబడటం, మాటలు ఆగిపోవడం, పట్టు కోల్పోవడం, తూలడం మొదలుపెట్టాడు; చివరికి శక్తిహీనుడై కుప్పకూలిపోయాడు. ఆ కార్యక్రమం బహుశా మూడవ వంతు కూడా పూర్తయి ఉండదు, కానీ అక్కడితోనే అది ఆగిపోయింది. ఎవరూ లేచి నిలబడలేదు. తదుపరి మాట్లాడాల్సిన వ్యక్తికి లేచి నిలబడే శక్తి కూడా లేదు; అక్కడున్నవారంతా ఎంతగానో దిగ్భ్రాంతికి, స్తంభనకూ గురైపోయారు—ఏమీ చేయలేక, కనీసం ప్రయత్నించలేక నిస్సహాయ స్థితిలో ఉండిపోయారు. ఆ విచిత్రమైన వాతావరణంలో ఇక ఏ పనీ ముందుకు సాగలేదు. హౌవెల్స్ ఎంతో బాధతో, మాటలేమీ లేకుండా, బిషప్ మరియు నన్ను తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని ఆ గదిలోంచి బయటకు నడిపించారు. అది ఆయన చూపిన గొప్ప దయ—ఆయన ఎంతో ఉదారంగా వ్యవహరించారు. తూలుతూ నడుస్తున్న మమ్మల్ని ఆ భవనంలోని ఒక గదిలోకి తీసుకెళ్లి కూర్చోబెట్టారు. అప్పుడు నేను సరిగ్గా ఏమన్నానో నాకు గుర్తులేదు కానీ, నా మాటల ఉద్దేశ్యం ఏమిటో నాకు తెలుసు. ప్రపంచంలో ఏదీ ఇక మన పరిస్థితిని చక్కదిద్దలేదని తెలిసినప్పుడు మనిషి చేసే వ్యాఖ్య అది. కానీ హౌవెల్స్ నిజాయితీపరుడు—ఆయన ఆ హృదయ విదారకమైన మాటలను చెప్పక తప్పలేదు: ఈ విపత్తుకు, ఈ సర్వనాశనానికి, ఈ పెను విషాదానికి ఇక ఏ పరిష్కారమూ లేదని; ఎవరి జీవితంలోనైనా సంభవించే అత్యంత వినాశకరమైన సంఘటన ఇదేనని

ఎవరి చరిత్ర అయినా సరే—ఆ తర్వాత ఆయన ఇలా అన్నారు, “అంటే, నీ విషయంలో… బిషప్ కోసం నువ్వు ఏం చేశావో ఒక్కసారి ఆలోచించుకో. నీ విషయంలో అయితే పరిస్థితి దారుణం, నువ్వు శిక్ష అనుభవించాల్సిందే. నువ్వు ఈ నేరం చేశావు, కాబట్టి నీకు రాబోయే శిక్షకు నువ్వు అర్హుడివే. కానీ ఇక్కడ ఉన్నది ఒక అమాయకుడు. బిషప్ నీకు ఎప్పుడూ ఎలాంటి హానీ చేయలేదు, అయినా నువ్వు అతనికి ఏం చేశావో చూడు. అతను ఇక ఎప్పటికీ తలెత్తుకుని తిరగలేడు. ప్రపంచం ఇక బిషప్‌ను ఒక సజీవ వ్యక్తిగా చూడలేదు. అతను ఒక శవం.”

ఇదీ ఇరవై ఎనిమిది ఏళ్ల క్రితం జరిగిన ఆ సంఘటనకు సంబంధించిన చరిత్ర; ఆ మొదటి ఏడాది రెండేళ్లలో ఆ జ్ఞాపకం నా మనసులోకి వచ్చినప్పుడల్లా అది నన్ను అవమానభారంతో దాదాపు చంపేసేది.

ఇప్పుడు, నేను ఆ ప్రసంగాన్ని తీసుకుని పరిశీలిస్తున్నాను. నేను చెప్పినట్లుగానే, అది ఈ ఉదయమే బోస్టన్ నుండి వచ్చింది. నేను దాన్ని రెండుసార్లు చదివాను, నాకేమైనా మతిస్థిమితం లేకపోతే తప్ప, మొదటి పదం నుండి చివరి పదం వరకు అందులో ఒక్క లోపం కూడా లేదు. అది అత్యుత్తమంగా ఉంది. అది తెలివైనది; హాస్యంతో నిండినది. అందులో ఎక్కడా అసభ్యత లేదా అశ్లీలత ఛాయలు కూడా లేవు. ఆ సభలో ఏమై ఉంటుంది? వాళ్లు నవ్వులతో హోరెత్తించకపోవడం ఆశ్చర్యకరం, నమ్మశక్యం కాని విషయం—ముఖ్యంగా ఆ ‘దేవతలు’ (అక్కడ ఉన్న ప్రముఖులు) అందరికంటే గట్టిగా నవ్వి ఉండాల్సింది. తప్పు నాదేనా? అంత విచిత్రమైన రీతిలో వర్ణించబోతున్న ఆ గొప్ప వ్యక్తులను అక్కడ చూసి నేను ధైర్యం కోల్పోయానా? ఒకవేళ అదే జరిగి ఉంటే, నాలో సందేహం కనిపిస్తే, దానికి కారణం అదే కావచ్చు; ఎందుకంటే హాస్యాన్ని పండించేటప్పుడు భయం కనిపిస్తే అది విజయవంతం కాదు. ఏమో, దానికి కచ్చితమైన కారణం నాకు తెలియదు, కానీ ఒకవేళ ఆ ప్రియమైన, గౌరవనీయులైన అజరామర సాహిత్య దిగ్గజాలు ఇప్పుడు కార్నెగీ హాల్ వేదికపై ఉంటే, నేను అదే పాత ప్రసంగాన్ని తీసుకుని, అక్షరం పొల్లుపోకుండా వినిపించి, వారిని కరిగించి వేదిక అంతటా ప్రవహించేలా చేసేవాడిని. ఓహ్, తప్పు కచ్చితంగా నాదే అయి ఉంటుంది, ప్రసంగంలో అసలు లోపం లేదు.

[అక్టోబర్ 3, 1907న చెప్పబడింది.] కొన్ని విషయాల్లో, నేను ఎప్పుడూ నిజాయితీగానే ఉండేవాడిని; నా చిన్నతనం నుండే, అనుమానాస్పద మార్గాల్లో సంపాదించిన డబ్బును వాడటానికి నా మనసు ఎప్పుడూ అంగీకరించేది కాదు; అలా చేయడానికి నేను చాలాసార్లు ప్రయత్నించినప్పటికీ, కోరిక కంటే నా నైతిక సూత్రాలే ఎప్పుడూ బలమైనవిగా నిలిచేవి. ఆరు లేదా ఎనిమిది నెలల క్రితం, న్యూయార్క్‌లో లెఫ్టినెంట్-జనరల్ నెల్సన్ ఎ. మైల్స్ గౌరవార్థం ఒక గొప్ప విందు ఏర్పాటు చేశారు. విందుకు వెళ్లే ముందు డ్రాయింగ్ రూమ్‌లో మేము మాట్లాడుకుంటున్నప్పుడు ఆయన ఇలా అన్నారు:

“మనం ఒకరికొకరు పరిచయమై దాదాపు ముప్పై ఏళ్లు అయ్యింది కదా?”

దానికి నేను, “అవును, దాదాపు అంతేనని నాకూ అనిపిస్తోంది” అని అన్నాను.

ఆయన కాసేపు ఆలోచించి ఇలా అన్నారు:

“1867లో వాషింగ్టన్‌లో మనం ఎందుకు కలుసుకోలేకపోయామో ఆశ్చర్యంగా ఉంది; అప్పుడు మీరు అక్కడే ఉన్నారు కదా?”

నేను… నేను ఇలా అన్నాను, “అవును, కానీ అప్పుడు ఒక తేడా ఉండేది; అప్పట్లో నాకు ఎటువంటి గుర్తింపు లేదు; నా ప్రస్థానం అప్పుడే మొదలవుతోంది—నేను అజ్ఞాతంలో ఉన్నాను; కానీ మీరు అప్పటికే అంతర్యుద్ధం (Civil War)లో గొప్ప రికార్డును కలిగి ఉన్నారు; సుదూర పశ్చిమ ప్రాంతంలో అద్భుతమైన ‘ఇండియన్ క్యాంపెయిన్’ (స్థానిక అమెరికన్లతో పోరాటం) ముగించుకుని తిరిగి వచ్చారు, తద్వారా రెగ్యులర్ ఆర్మీలో ‘బ్రిగేడియర్-జనరల్’ హోదాను పొందారు, అందరూ మీ గురించే మాట్లాడుకుంటూ మిమ్మల్ని ప్రశంసిస్తున్నారు. ఒకవేళ మీరు నన్ను కలిసి ఉన్నా, ఆ సమావేశానికి సంబంధించిన ఏదైనా అసాధారణ సంఘటన మీ జ్ఞాపకాల్లో బలంగా ముద్రపడి ఉంటే తప్ప, ఇప్పుడు అది మీకు గుర్తుండే అవకాశం లేదు. అది నలభై ఏళ్ల క్రితం జరిగిన విషయం; అంత సుదీర్ఘ కాలం తర్వాత ప్రజలు సాధారణ వ్యక్తులను గుర్తుంచుకోరు కదా.”

ఆ దిశగా సంభాషణను కొనసాగించడం నాకు ఇష్టం లేక, నేను విషయాన్ని మార్చేశాను. 1867లో వాషింగ్టన్‌లో మేము కలుసుకున్నామని నేను అతనికి ఎటువంటి ఇబ్బందీ లేకుండా నిరూపించగలిగేవాడిని, కానీ అలా చేయడం వల్ల మాలో ఎవరికైనా ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చని భావించి, నేను ఆ పని చేయలేదు. ఆ సంఘటన నాకు బాగా గుర్తుంది. అది ఇలా జరిగింది:

నేను అప్పుడే ‘క్వేకర్ సిటీ ఎక్స్‌కర్షన్’ (యాత్ర) నుండి తిరిగి వచ్చాను, మరియు ‘ది ఇన్నోసెంట్స్ అబ్రాడ్’ (The Innocents Abroad) పుస్తకాన్ని రాయడానికి హార్ట్‌ఫోర్డ్‌కు చెందిన ‘బ్లిస్’తో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాను. నా దగ్గర డబ్బు లేదు, కాబట్టి ఆ పుస్తకం రాసే సమయంలో నా జీవనోపాధికి సరిపడా డబ్బు సంపాదించగలనేమోనని వాషింగ్టన్‌కు వెళ్లాను. అక్కడ నాకు ఖగోళ శాస్త్రవేత్త సోదరుడైన విలియం క్లింటన్ పరిచయమయ్యాడు; మేమిద్దరం కలిసి మా ఉమ్మడి జీవనోపాధి కోసం ఒక ప్రణాళికను రూపొందించుకున్నాము; నేడు వార్తాపత్రికల ప్రపంచంలో సర్వసాధారణమైన ‘సిండికేట్’ (వార్తా పంపిణీ వ్యవస్థ) విధానానికి మేమే ఆద్యులమయ్యాము. ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి వార్తాపత్రిక సిండికేట్‌గా మేము అవతరించాము; అది చిన్న స్థాయిలో మొదలైంది, కానీ కొత్తగా, ఇంతకు ముందెన్నడూ ప్రయత్నించని వ్యాపారాలకు అది సహజమే కదా. మా జాబితాలో పన్నెండు పత్రికలు ఉండేవి; అవన్నీ వారపత్రికలు, పెద్దగా గుర్తింపు లేనివి, ఆర్థికంగా బలహీనమైనవి మరియు మారుమూల ప్రాంతాలకు దూరంగా విస్తరించి ఉన్నవి. వాషింగ్టన్ నుండి వార్తా కథనాలు (కరస్పాండెన్స్) రావడం ఆ చిన్న పత్రికలకు గర్వకారణంగా ఉండేది, వారు అలా భావించడం మాకు అదృష్టంగా మారింది. ఆ పన్నెండు పత్రికలలో ప్రతి ఒక్కటి మా నుండి వారానికి రెండు లేఖలను (వార్తా కథనాలను) తీసుకునేవి, ఒక్కో లేఖకు ఒక డాలర్ చొప్పున చెల్లించేవి; మేము ప్రతి వారం ఒక లేఖ రాసి, దాని ఆరు నకళ్లను ఆ దాతలకు పంపేవాళ్ళం; తద్వారా జీవనోపాధికి వారానికి ఇరవై నాలుగు డాలర్లు సమకూరేవి—అంతే మాకు సరిపోయేది, ఎందుకంటే మేము చాలా తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన సాధారణ నివాసంలో ఉండేవాళ్ళం.

క్లింటన్ నాకు తెలిసిన అత్యంత ఆత్మీయులైన, అద్భుతమైన వ్యక్తులలో ఒకరు; మేము కలిసి ఎంతో సంతోషంగా, అంతులేని తృప్తితో జీవించాము. క్లింటన్ స్వభావరీత్యా, పెంపకం రీత్యా ఎంతో సంస్కారవంతుడు మరియు ఉత్తమ వ్యక్తి; ఆయన మంచి విద్యావంతుడు, గొప్ప మనస్తత్వం కలవాడు, అలాగే స్వచ్ఛమైన హృదయం మరియు మాట తీరు కలిగినవాడు. ఆయన స్కాట్లాండ్ దేశస్థుడు మరియు ప్రెస్బిటేరియన్; మతం పట్ల నిజాయితీ, చిత్తశుద్ధి కలిగి, దానిని ప్రేమిస్తూ, అందులో ప్రశాంతతను పొందే పాత తరం నాటి నిజమైన ప్రెస్బిటేరియన్ ఆయన. ఆయనలో ఎలాంటి దురలవాట్లూ లేవు—స్కాచ్ విస్కీ పట్ల ఆయనకు ఉన్న అమితమైన ఇష్టాన్ని, కృతజ్ఞతాభావంతో కూడిన అనురాగాన్ని ఒక దురలవాటుగా పరిగణిస్తే తప్ప. నేను దానిని దురలవాటుగా భావించలేదు, ఎందుకంటే ఆయన స్కాట్లాండ్ దేశస్థుడు, మరియు స్కాచ్ విస్కీ…

ఒక స్కాట్లాండ్ వ్యక్తికి విస్కీ అనేది, మిగిలిన మానవాళికి పాలు ఎంత సాధారణమైనవో అంత నిర్దోషమైనది. క్లింటన్ విషయంలో అది ఒక గుణం—అయితే అది పొదుపుకు సంబంధించిన గుణం మాత్రం కాదు. ఆ ‘మద్యం సీసా’ (jug) ఖర్చు భరించాల్సిన అవసరం లేకపోయి ఉంటే, వారానికి ఇరవై నాలుగు డాలర్లు మాకు నిజంగా గొప్ప సంపదలా ఉండేది; కానీ ఆ ఖర్చు వల్ల మేము ఎప్పుడూ ఆర్థికంగా చాలా ఇబ్బందికరమైన అంచున ఉండేవాళ్ళం, మా ఆదాయం రావడంలో ఏమాత్రం ఆలస్యం జరిగినా మాకు కచ్చితంగా ఇబ్బంది కలిగేది.

ఒకసారి మాకు డబ్బు కొరత ఏర్పడిన సందర్భం నాకు గుర్తుంది; మాకు మూడు డాలర్లు అవసరమయ్యాయి, అదీ ఆ రోజు ముగిసేలోపే కావాల్సి వచ్చింది. అంత డబ్బు ఒకేసారి ఎందుకు అవసరమైందో నాకు ఇప్పుడు గుర్తులేదు; కానీ అది కచ్చితంగా కావాల్సి వచ్చిందన్న విషయం మాత్రం నాకు తెలుసు. ఆ డబ్బును సమకూర్చుకునే మార్గం చూడమని క్లింటన్ నన్ను బయటకు వెళ్ళమన్నాడు—అతను కూడా బయటకు వెళ్లి ఏమైనా చేయగలడేమో చూస్తానని చెప్పాడు. మేము విజయం సాధిస్తామనే విషయంలో అతనికి ఏమాత్రం సందేహం ఉన్నట్లు అనిపించలేదు, కానీ అది అతనిలోని ‘నమ్మకం’ (మతం) వల్ల కలిగిన దృఢ విశ్వాసం అని నాకు తెలుసు; నాకు మాత్రం అంత నమ్మకం లేదు; అంత డబ్బు ఎక్కడ దొరుకుతుందో నాకు అస్సలు తెలియదు, ఆ విషయాన్ని నేను అతనికి చెప్పాను కూడా. నాకున్న ఆ బలహీనమైన నమ్మకం చూసి అతను నా పట్ల లోలోపల సిగ్గుపడ్డాడని నాకనిపించింది. ఏమాత్రం ఆందోళన చెందవద్దని, చింతించవద్దని అతను నాకు చెప్పాడు; అంతేకాక, చాలా సరళంగా, దృఢంగా, ఎలాంటి సందేహం లేకుండా “దేవుడే సమకూరుస్తాడు” అని అన్నాడు. దేవుడు కచ్చితంగా సమకూరుస్తాడని అతను పూర్తిగా నమ్ముతున్నాడని నాకు అర్థమైంది, కానీ ఒకవేళ అతనికి నాకున్న అనుభవం ఉండి ఉంటే…

అదంతా పక్కన పెడితే; అతను నాతో మాట్లాడటం ముగించేసరికి అతని బలమైన విశ్వాసం నాపై ప్రభావం చూపింది, దేవుడు నిజంగానే సమకూరుస్తాడనే నమ్మకంతోనే నేను అక్కడి నుండి బయలుదేరాను.

ఆ డబ్బును ఎలా సంపాదించాలో ఆలోచిస్తూ నేను ఒక గంట సేపు వీధుల్లో తిరిగాను, కానీ ఏ మార్గమూ తట్టలేదు. చివరికి, అప్పట్లో కొత్తగా ప్రారంభమైన ‘ఎబ్బిట్ హౌస్’ (Ebbitt House) హోటల్ యొక్క విశాలమైన లాబీలోకి వెళ్లి కూర్చున్నాను. కాసేపటికే ఒక కుక్క అటుగా తిరుగుతూ వచ్చింది. అది ఆగి, నా వైపు చూసి, తన కళ్ళతోనే “నువ్వు స్నేహపూర్వకంగా ఉన్నావా?” అని అడిగినట్లు అనిపించింది. నేను కూడా నా కళ్ళతోనే “అవును” అని సమాధానం ఇచ్చాను. అది కృతజ్ఞతతో తన తోకను చిన్నగా ఊపి, ముందుకు వచ్చి, తన దవడను నా మోకాలిపై ఆనించి, ఎంతో ఆప్యాయంగా తన గోధుమ రంగు కళ్ళను నా ముఖం వైపు ఎత్తింది. అది ఒక మనోహరమైన జీవి—ఒక అమ్మాయిలా అందంగా ఉంది, మరియు అది పట్టు, వెల్వెట్‌తో చేసినట్లుగా ఉంది. నేను దాని నునుపైన గోధుమ రంగు తలను నిమిరాను, వేలాడుతున్న చెవులను లాలించాను, మరియు మేమిద్దరం వెంటనే ప్రేమికులమయ్యాము. కొద్దిసేపటికే, ఆ దేశపు వీరుడైన బ్రిగేడియర్-జనరల్ మైల్స్, తన నీలం మరియు బంగారు రంగుల వైభవంలో విహరిస్తూ వచ్చారు, అందరి ఆరాధనా దృష్టి ఆయనపైనే ఉంది. ఆయన ఆ కుక్కను చూసి ఆగారు, మరియు ఆయన కళ్ళలో ఒక మెరుపు కనిపించింది, అది ఈ సుందరమైన జీవి వంటి కుక్కల పట్ల ఆయనకు హృదయంలో ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉందని తెలియజేసింది; అప్పుడు ఆయన ముందుకు వచ్చి ఆ కుక్కను నిమిరి, ఇలా అన్నారు,

“ఇది చాలా బాగుంది—ఇది ఒక అద్భుతం; మీరు దీనిని అమ్ముతారా?”

నేను

నాకు చాలా భావోద్వేగం కలిగింది; క్లింటన్ చేసిన జోస్యం నిజమైన తీరు నాకు అద్భుతంగా అనిపించింది. నేను అన్నాను,

“అవును.”

ఆ జనరల్ అడిగారు,

“దీని కోసం మీరు ఎంత అడుగుతున్నారు?”

“మూడు డాలర్లు.”

ఆ జనరల్ స్పష్టంగా ఆశ్చర్యపోయారు. ఆయన అన్నారు,

“మూడు డాలర్లా? కేవలం మూడు డాలర్లేనా? అసలు ఆ కుక్క చాలా అసాధారణమైనది; దాని విలువ కచ్చితంగా యాభై డాలర్ల కంటే తక్కువ ఉండదు. ఒకవేళ అది నాదైతే, వంద డాలర్లు ఇచ్చినా దాన్ని అమ్మేవాడిని కాదు. బహుశా మీకు దాని విలువ తెలియదేమో అనిపిస్తోంది. కావాలంటే మీ ధర గురించి మరోసారి ఆలోచించండి, మీకు అన్యాయం చేయడం నాకు ఇష్టం లేదు.”

కానీ ఒకవేళ ఆయనకు నా గురించి తెలిసి ఉంటే, ఆయన నాకు అన్యాయం చేయడం ఎంత అసాధ్యమో, నేను ఆయనకు అన్యాయం చేయడం కూడా అంతే అసాధ్యమని ఆయనకు తెలిసేది. నేను అంతకుముందులాగే నిశ్చయమైన స్వరంతో ఇలా అన్నాను,

“వద్దు—మూడు డాలర్లు. అదే దాని ధర.”

“సరే, మీరు అంత పట్టుదలగా ఉన్నప్పుడు ఇక చేసేదేముంది,” అని ఆ జనరల్ అన్నారు; ఆయన నాకు మూడు డాలర్లు ఇచ్చి, ఆ కుక్కను తీసుకుని పై అంతస్తులోకి వెళ్లిపోయారు.

సుమారు పది నిమిషాల తర్వాత, ప్రశాంతమైన ముఖకవళికలు కలిగిన ఒక మధ్య వయస్కుడు అక్కడికి వచ్చారు. ఆయన అటూ ఇటూ, బల్లల కింద, అన్ని చోట్లా వెతకడం మొదలుపెట్టారు. అప్పుడు నేను ఆయనతో అన్నాను,

“మీరు కుక్క కోసం వెతుకుతున్నారా?”

అంతకుముందు ఆయన ముఖం విచారంగా, ఆందోళనతో ఉండేది; కానీ ఇప్పుడు అది ఆనందంతో వెలిగిపోయింది. ఆయన ఇలా సమాధానమిచ్చారు,

“అవును—మీరు దాన్ని చూశారా?”

“అవును,” అని నేను అన్నాను, “అది కాసేపటి క్రితమే ఇక్కడ ఉంది, ఒక పెద్దమనిషి వెంట వెళ్లడం నేను చూశాను. నేను ప్రయత్నిస్తే దాన్ని మీకు కనుగొని పెట్టగలనని అనుకుంటున్నాను.”

ఎవరైనా అంత కృతజ్ఞతాభావంతో ఉండటం నేను చాలా అరుదుగా చూశాను—నేను ప్రయత్నించాలని ఆయన అంగీకరించినప్పుడు ఆయన గొంతులో కూడా కృతజ్ఞత ధ్వనించింది. నేను చాలా సంతోషంగా ఆ పని చేస్తానని చెప్పాను, కానీ దానికి కొంత సమయం పట్టవచ్చు కాబట్టి, నా శ్రమకు తగినంత పారితోషికం ఇవ్వడానికి ఆయన అభ్యంతరం చెప్పరని ఆశిస్తున్నానని అన్నాను. ఆయన ఎంతో సంతోషంగా అలా చేస్తానని చెప్పారు—

చాలా సంతోషంగా” అనే మాటను మళ్లీ అంటూ—ఆయన నన్ను ఎంత అని అడిగారు. నేను ఇలా అన్నాను—

“మూడు డాలర్లు.”

ఆయన ఆశ్చర్యపోయి ఇలా అన్నారు,

“అయ్యో, అది చాలా తక్కువ కదా! నేను మీకు పది డాలర్లు సంతోషంగా ఇస్తాను.”

కానీ నేను ఇలా అన్నాను,

“వద్దు, ధర మూడు డాలర్లే”—అని చెప్పి, ఇక ఏ వాదనకూ ఆగకుండా మెట్ల వైపు నడిచాను. ఎందుకంటే, దేవుడు సమకూర్చే మొత్తం అదేనని క్లింటన్ చెప్పాడు; కాబట్టి, నిర్ణయించిన దానికంటే ఒక్క పైసా ఎక్కువ తీసుకోవడం కూడా పాపం అని నాకు అనిపించింది.

ఆఫీసు గుండా వెళ్తున్నప్పుడు అక్కడి గుమాస్తా దగ్గర జనరల్ గది నంబర్ తెలుసుకున్నాను. గదికి చేరుకోగానే, జనరల్ తన కుక్కను నిమురుతూ చాలా సంతోషంగా ఉండటం చూశాను. నేను ఇలా అన్నాను,

“క్షమించండి, కానీ నేను ఆ కుక్కను మళ్లీ తీసుకువెళ్లాల్సి ఉంది.”

ఆయన చాలా ఆశ్చర్యపోయి ఇలా అన్నారు,

“మళ్లీ తీసుకువెళ్లడమా? ఎందుకు? అది నా కుక్క కదా; మీరే కదా నాకు అమ్మారు, అదీ మీరే నిర్ణయించిన ధరకు.”

“అవును,” అని అన్నాను నేను, “అది నిజమే—కానీ నేను దానిని తీసుకువెళ్లక తప్పదు, ఎందుకంటే ఆ యజమానికి అది మళ్లీ కావాలట.”

“ఏ యజమాని?”

“దాని అసలు యజమాని; అది నా కుక్క కాదు.”

జనరల్ అంతకుముందు కంటే ఎక్కువగా ఆశ్చర్యపోయారు, కాసేపు ఆయనకు మాట రాలేదు; ఆ తర్వాత ఇలా అన్నారు,

“అంటే, వేరొకరి కుక్కను అమ్మారని… పైగా అది మీకు తెలుసని చెబుతున్నారా?”

“అవును, అది నా కుక్క కాదని నాకు తెలుసు.”

“మరి ఎందుకు అమ్మారు?”

నేను ఇలా అన్నాను,

“అదొక విచిత్రమైన ప్రశ్న. మీరు కోరుకున్నారు కాబట్టే నేను దానిని అమ్మేశాను. మీరు ఆఫర్ చేశారు…”

“ఆ కుక్కను కొంటానని మీరే అడిగారు; నేను దాన్ని అమ్మడానికి ఏమాత్రం ఆత్రుతగా లేనన్న విషయాన్ని మీరు కాదనలేరు—అసలు నేను దాన్ని అమ్మాలనే ఆలోచన కూడా చేయలేదు, కానీ మీకు ఏదైనా సహాయం అవుతుందంటే…”

అతను నా మాట మధ్యలోనే అడ్డుకుని ఇలా అన్నాడు,

“నాకు సహాయమా? నేను విన్న వాటిలో ఇదే అత్యంత విచిత్రమైన ‘సహాయం’—మీకు చెందని కుక్కను అమ్మడం అనే ఆలోచనే…”

నేను అక్కడ అతని మాటను అడ్డుకుని ఇలా అన్నాను,

“ఇలాంటి వాదనలో అర్థం లేదు; ఆ కుక్క విలువ బహుశా వంద డాలర్లు ఉంటుందని మీరే చెప్పారు, నేను అడిగింది కేవలం మూడు డాలర్లు మాత్రమే; అందులో అన్యాయం ఏముంది? మీరే ఎక్కువ డబ్బు ఇస్తామన్నారు, అది మీకు తెలుసు. నేను అడిగింది మూడు మాత్రమే; మీరు దాన్ని కాదనలేరు.”

“ఓహో, అసలు విషయానికి దీనికి సంబంధం ఏంటి! అసలు సమస్య ఏమిటంటే ఆ కుక్క మీకు చెందదు—ఆ విషయం మీకు అర్థం కావడం లేదా? మీది కాని ఆస్తిని తక్కువ ధరకు అమ్మితే అందులో తప్పేమీ లేదని మీరు అనుకుంటున్నట్లున్నారు. సరే, ఇప్పుడు…”

నేను ఇలా అన్నాను,

“దయచేసి దీని గురించి ఇక వాదించకండి. ఆ కుక్క నాకు చెందదు అనే విషయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఆ ధర పూర్తిగా న్యాయమైనది మరియు సమంజసమైనది—ఈ వాస్తవాన్ని మీరు కాదనలేరు; కాబట్టి దీని గురించి వాదించడం కేవలం మాటల వృథా మాత్రమే. ఆ కుక్కను తిరిగి అప్పగించాల్సి ఉంది ఎందుకంటే అసలు యజమాని దాన్ని అడుగుతున్నాడు; ఈ విషయంలో నాకు వేరే మార్గం లేదని మీకు అర్థం కావడం లేదా? మిమ్మల్ని నా స్థానంలో ఉంచుకుని ఆలోచించండి. ఒకవేళ మీది కాని కుక్కను మీరు అమ్మారనుకోండి; ఒకవేళ మీరు…”

“ఓహో,” అతను అన్నాడు, “నీ తెలివితక్కువ వాదనలతో నా మెదడును ఇక గందరగోళపరచకు!” “అతన్ని తీసుకువెళ్ళండి, నాకు కాస్త విశ్రాంతినివ్వండి.”

అందుకే నేను ఆ మూడు డాలర్లను తిరిగి ఇచ్చేసి, కుక్కను మెట్ల కిందకు తీసుకువెళ్లి దాని యజమానికి అప్పగించాను; ఆ పని చేసినందుకు గాను మరో మూడు డాలర్లు తీసుకున్నాను.

నేను నిజాయితీగా ప్రవర్తించినందున, మంచి మనసుతో అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయాను; కుక్కను అమ్మడం ద్వారా వచ్చిన ఆ మూడు డాలర్లను నేను ఎప్పటికీ వాడుకోలేకపోయేవాడిని, ఎందుకంటే అవి నాకు పూర్తిగా చెందేవి కావు. కానీ, దానిని సరైన యజమానికి తిరిగి అప్పగించడం ద్వారా పొందిన మూడు డాలర్లు మాత్రం న్యాయబద్ధంగా నాకే చెందేవి, ఎందుకంటే అవి నా శ్రమకు తగిన ప్రతిఫలం. నేను లేకపోతే ఆ వ్యక్తికి ఆ కుక్క మళ్ళీ దక్కేదే కాదేమో. నా అప్పటి నైతిక విలువలు ఇప్పటికీ అలాగే ఉన్నాయి. నేను ఎప్పుడూ నిజాయితీగానే ఉన్నాను; నేను ఎప్పటికీ వేరేలా ఉండలేనని నాకు తెలుసు.

నేను మొదట్లో చెప్పినట్లుగానే—నేను ఎప్పుడూ ఒప్పించలేకపోయాను…

నేను మొదట్లో చెప్పినట్లుగానే—అనుమానాస్పద మార్గాల్లో సంపాదించిన డబ్బును వాడేలా నన్ను నేను ఎప్పుడూ ఒప్పించుకోలేకపోయాను.

ఇదీ ఆ కథ. ఇందులో కొంత నిజం ఉంది.

సమాప్తం

భరత నాట్య ,కూచిపూడి నృత్యాలలో ప్రావీణ్యం పొంది కాళిదాస్ సమ్మాన్ ,కేంద్ర సంగీత నాటక అవార్డ్ పొందిన –పద్మశ్రీ కుమారి శాంతా రావు(మహిళా మణులు)గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్

Posted on August 5, 2026 by vihangapatrika 

భారతదేశపు నాట్యకత్తెలలో అందరికన్నా చిన్నదైన కుమారి శాంత, వారందరిలోకెల్లా అత్యంత బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన కళాకారిణి. ఆమెకు కేవలం పదహారేళ్లే, కానీ అప్పుడే ప్రతిభావంతురాలైన చిత్రకారిణి, గాయని మరియు నర్తకి. పద్నాలుగేళ్ల వయసులోనే, ఆమె ఎవరి సహాయం లేకుండానే మనోహరమైన, సున్నితమైన ఆకృతులను గీయడం, వాటికి మృదువైన, సున్నితమైన రంగులు వేయడం ప్రారంభించింది;  పదిహేనేళ్ల వయసులో, ఎవరి శిక్షణ లేకుండానే మంచి శాస్త్రీయ శైలిలో తుమ్రీలు మరియు ఖ్యాల్‌లు పాడటం నేర్చుకుంది. ఒక పక్షి రెక్కలు విప్పుకుని ఎగిరినట్లుగా, ఆమె ఈ కళలను అలవరచుకుంది. ఆమె ఒక కళాకారిణిగా పుట్టింది.

శాంత తన పాఠశాలలో కూడా అంతే ప్రతిభావంతురాలు, మరియు ఒక విద్యార్థినిగా అందరికీ ఇష్టమైనది. ఫెలోషిప్ స్కూల్ యూనియన్‌కు అతి చిన్న కార్యదర్శి అయిన ఆమె, బొంబాయి స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్‌లో కార్యనిర్వాహక పదవిని పొందిన మొదటి హైస్కూల్ బాలిక కూడా. ఆమె తన తోటి విద్యార్థులలో ఉత్తమ మానిటర్‌గా మరియు సంగీత కచేరీలు, బహిరంగ విహారయాత్రలను అత్యంత చురుకుగా నిర్వహించే నిర్వాహకురాలిగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది.

అందరు బాల మేధావుల లాగే, ఆమె ఎక్కువగా పగటి కలలు కంటుంది, తనదైన ప్రపంచంలో జీవిస్తుంది. అధిక కల్పనాశక్తి, శృంగార భావాలు గల ఆమె, కవిత్వం  ఔత్సాహిక నటనలో కూడా ప్రవేశించింది. విషాద నాటకాలంటే ఆమెకు అమితమైన ఆకర్షణ, గ్రెటా గార్బో ఆమెకు ఆదర్శం స్ఫూర్తి. ఒక చిన్నారిగా, ఆమెకు పరిణతి చెందిన మనసు మరియు అసాధారణమైన ఊహాశక్తి ఉన్నాయి. తెలివైనది  వివేకవంతురాలైన ఆమె, బాలికా దశలోని ఆనందాలను తెలుసుకోకముందే యవ్వనంలోకి అడుగుపెట్టింది.

ఆమె లేత మనసు తన వయసు అమ్మాయిలకు అరుదుగా ఆసక్తి కలిగించే విషయాల గురించి ఆలోచిస్తుంది,  ఆమె బాల హృదయం పెద్దల బాధలన్నింటినీ భరిస్తుంది. అయినప్పటికీ, పెరుగుతున్న అమ్మాయికి ఉండే చురుకుదనం, ఉల్లాసం  తాజాదనం అన్నీ ఆమెలో ఉన్నాయి. భావోద్వేగాలు మారుతూ ఉంటాయి, కొన్నిసార్లు విచారంగా, నిరుత్సాహంగా ఉంటే, మరికొన్నిసార్లు ప్రకాశవంతంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. ఆమెది ఒక విచిత్రమైన మానసిక స్వభావం, అచ్చం ఒక “జకిల్ అండ్ హైడ్” పాత్ర లాంటిది. శాంత ఎంతమాత్రం ఒక సాధారణమైన అమ్మాయి కాదు; ఆమె తన ప్రతిభ వికసించడం కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఒక యువ మేధావి.

ఆమె తన ప్రతిభను మామూలుగా తీసుకునేదికాదు . ఆమె వాటిని మెరుగుపరచుకుని, ఉత్తమంగా ఉపయోగించుకోవాలని కోరుకుంటుంది. శాంత కష్టపడి పనిచేసే గొప్ప అమ్మాయి. ఆమె నృత్య గురువులలో ఒకరు ఇలా గమనించారు:

“పని విషయంలో ఆమె ఒక రాక్షసి, తనను గానీ ఇతరులను గానీ అస్సలు వదిలిపెట్టదు!” ఆమె పని చేసే సామర్థ్యం ఎంత గొప్పదో, నిద్రపోయే సామర్థ్యం అంతకంటే గొప్పది. అంతులేని నిద్ర విషయంలో, ఈ అమ్మాయితో పోలిస్తే మహానుభావుడైన నెపోలియన్ కూడా సరిపోడు.

ఆమె శారీరక స్వభావంలో కూడా ఒక వైరుధ్యం కనిపిస్తుంది. ఆమెలో ఒకేసారి వేడి, చల్లదనం ఉంటాయి, కానీ ఉష్ణోగ్రతలోని తీవ్రమైన మార్పులను ఆమె పట్టించుకోదు. సాలమండర్ లాగా ఆమె వేడిలో వృద్ధి చెందుతుంది,  నీడలో నూట ఐదు డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత ఆమెకు ఒక ఆహ్లాదకరమైన రోజే! ఇంకా విచిత్రంగా, ఉండిన్ లాగా ఆమెకు నీరంటే చాలా ఇష్టం, రోజంతా అందులో ఆడుకోవడానికి ఇష్టపడుతుంది. నురుగు కక్కే నది పక్కన లేదా విశాలమైన సరస్సు ఒడ్డున ఉన్న ఒక చక్కని చిన్న గుడిసె ఆమెకు ఆదర్శవంతమైన “ఇల్లు”. ఒక విచిత్రమైన, వైరుధ్యభరితమైన మనస్తత్వం గల వింత పిల్ల!

శాంత కొంకణ్ తీరానికి చెందిన సరస్వత్, స్వచ్ఛమైన భూమి మరియు అంతకంటే అందమైన స్త్రీలు గల ప్రదేశం అది. ఈ తీరంలో స్త్రీలు, రవి వర్మ కథానాయికల వలె హుందాగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటారు; ఈ చిత్రకారుడి చిత్రాల వలె అందంగా, ఫర్వాలేదనిపించేలా ఉంటారు. వారిలో నల్లని బెంగాలీ స్త్రీలలో గానీ, కావేరీ లోయలోని రాగి వర్ణపు వారి బంధువులలో గానీ ఉండే ఆకర్షణ లేదు.

స్త్రీలలో ఆకర్షణ అనేది కేవలం అందమైన రూపం, చక్కటి ముఖ కవళికలు లేదా తెల్లని ఛాయ కలిగి ఉండటం కంటే సూక్ష్మమైనది. ఆకర్షణ అనేది కళ్ళు, ముక్కు, పెదవుల కంటే ఎక్కువగా మనసు మరియు ఆత్మకు సంబంధించిన విషయం.

శాంతకు ఒక ప్రత్యేక వ్యక్తిత్వం ఉంది; ఆమె ఒక విలక్షణమైన ఆకర్షణ ఉన్న అమ్మాయి. తెల్లని ఛాయ, కలలు కనే నల్లని కళ్ళు, బుగ్గసొట్టల చిరునవ్వులతో, ఆమెలో అబ్బురపరిచేంత అందంగా లేకపోయినా, ఒక గర్బోకు ఉండే గ్లామర్ అంతా ఉంది. ఆమె ఆకర్షణలో సగం ఆమె అబ్బాయిలాంటి ప్రవర్తనలో, స్వేచ్ఛాయుతమైన మరియు నిష్కపటమైన తీరులో ఉంది.

తన ప్రవర్తనలో ఏమాత్రం పిసినారితనం లేకుండా, సహజంగా, నిరాడంబరంగా, తన ప్రేమను నిష్కపటంగా వ్యక్తపరిచే శాంత, ఒక పసికందు అమాయకపు చిరునవ్వులా మీ హృదయాన్ని గెలుచుకుంటుంది. భయంకరమైన మొండితనం, స్వీయ-స్వభావం మరియు ఆధిపత్య ధోరణి గల ఆమె, పుట్టిన దూడలా సిగ్గుగా, బిడియంగా ఉండగలదు లేదా కొత్తగా పెళ్ళైన పెళ్లికూతురులా సౌమ్యంగా, విధేయంగా ఉండగలదు.

పొడవుగా, హుందాగా, నాజూకుగా, పొడవైన అవయవాలతో, చురుకుగా, క్రీడాకారిణిలా కనిపించే శాంత ఒక విలక్షణమైన సౌందర్యవతి, భారతీయురాలి కన్నా గ్రీకు సౌందర్యానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఆమె మానసిక మరియు నైతిక దృక్పథంలో కూడా గ్రీకు లక్షణాలే ఉన్నాయి. ఆమె జీవితంలోని సాధారణ విషయాలనే ఇష్టపడుతుంది మరియు తన వయసు అమ్మాయిల ఆడంబరాలను, ఫ్యాషన్లను తృణీకరిస్తుంది. ఆమె పొలాలు, తోటల వంటి బహిరంగ జీవితాన్ని ప్రేమిస్తుంది. బంగారు పూత పూసిన ఇళ్లలో, రద్దీగా ఉండే నగరాల్లో ఉండే నాగరిక జనం అని చెప్పుకునే వారి సాంగత్యం కంటే, పల్లెటూళ్లలోని గ్రామీణుల మధ్య ఆమె ఎక్కువ సంతోషంగా ఉంటుంది.

ఖరీదైన పట్టు, జార్జెట్ వస్త్రాలన్నింటికంటే ఆమె ఇష్టపడే, గ్రీకు సంప్రదాయాన్ని తలపించే సాధారణ తెల్లటి పత్తి వస్త్రం ఆమెకు అద్భుతంగా నప్పుతుంది, మరియు ఆమె సహజ సౌందర్యాన్ని వంద రెట్లు పెంచుతుంది. ఆమె సౌందర్య స్పృహ, క్రమబద్ధమైన మనస్సు, అమూర్త విషయాల పట్ల ప్రేమ, అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ఆమె సర్వదేవతావాద ప్రవృత్తులు ఆమె ఆత్మలో హిందువుల కన్నా గ్రీకు తత్వాన్నే ఎక్కువగా వెల్లడిస్తాయి.

మధ్యతరగతి బ్రాహ్మణ తల్లిదండ్రులకు ఏకైక సంతానమైన ఆమె, ఎలాంటి విశేషమైన పరిస్థితులలో పెరగలేదు. ఆమెకు సంపద లేదా హోదాకు సంబంధించిన సాధారణ ప్రయోజనాలు కూడా లేవు,  ఆమె బాల్య వాతావరణం సగటు సంస్కారవంతమైన భారతీయ ఇంటి వాతావరణంలా కూడా లేదు. ఆమె బాల్యంలో కళ, సౌందర్యం ఆమెను చుట్టుముట్టలేదు, అలాగే ఆమెకు అవకాశాలు కూడా లభించలేదు.

జననం

శాంతారావు, 1930లో మంగళూరులోడిసెంబరు 28, 2007 జన్మించింది. ముంబై, బెంగుళూరులో నివసించింది.

నృత్యరంగం

రావున్ని మీనన్ దగ్గర కథాకళి, పానిక్కర్ దగ్గర మోహినియట్టం నేర్చుకుంది. 1940లలో శ్రీలంక వెళ్లి గుణయా వద్ద కండియన్ నృత్యాలు కూడా నేర్చుకుంది. శాంతా అనేక నృత్య రూపాలను నేర్చుకున్నప్పటికీ, చివరికి ఆమె భరతనాట్యాన్ని ఎంచుకుంది, భరతనాట్యం నేర్చుకోవడానికి పాండనల్లూరుకు వెళ్లి, గురు మీనాక్షి సుందరం పిళ్ళై ఇంటి వద్ద భరతనాట్యంలో శిక్షణ పొందింది. 1943లో ఎగ్మోర్ లోని మద్రాస్ మ్యూజియం థియేటర్ లో తొలి ప్రదర్శన ఇచ్చి, ప్రశంసలు అందుకుంది.

పురస్కారాలు

1971లో భారతదేశం ప్రభుత్వం నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకున్నది. సంగీతం, నృత్యం, నాటకం అభివృద్ధికోసం భారత ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసిన కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ నుండి 1970లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు అందుకున్నది. 1993-94లలో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి శాస్త్రీయ నృత్యం విభాగంలో కాళిదాస్ సమ్మాన్ పురస్కారం అందుకుంది.

మరణం

శాంతారావు 2007, డిసెంబరు 28న బెంగళూరు సమీపంలోని మల్లేశ్వరంలో తన స్వగృహంలో మరణించింది.

–గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్—

లలిత లలితంగా సాగిన డా.లలితకుమారి పచ్చీస్ ‘’బాలకథలు ‘’

నక్షత్రమాల 27 గా సంఖ్య ఉన్నా, ఉన్న కథలు పచ్చీస్ అంటే పాతిక .గురుదీవన తో మొదలై ఆత్మానంద౦ తో ముగిసిణ కతలివి .ఇందులో 10 పురాణం ఇతిహసాలలోనివి .మిగిలిన వాటిలో ఒకటి పండుగ గురించి తతిమ్మావి సమాజ౦ లో జరిగే విషయాలాను సూక్ష్మ దృష్టితో పరిశీలించి పిల్లల మనస్తత్వాలను  తెలుసుకొని వారి బుద్ధులు పెడమార్గం లో పడకుండా జీవితాలను తీర్చి దిద్దుకోనటానికి బామ్మలు ,స్నేహితులు ,పెద్దలు బోధించినట్లు కల్పించిరాసిన నిజాయితీ కథలు .  

మనవడిని బామ్మ అర్ధం చేసుకొన్నట్లు తలిదండ్రులు కూడా అర్ధం చేసుకోలేక పోవటంతో ఆపాసివాడు పొందిన మానసిక క్షోభ ‘మామ్మ పరిష్కారం ‘’బామ్మమాట ‘’బంగారు బాట అనిపించింది.మిగిలినవీ విషయానికి తగిన శీర్హికలతో లలిత లలితపదజాలంతో లలితకుమారి చక్కగా వండి వడ్డించారు .’’రాయి అనుకొన్నది ఒకనాటికి రత్నమౌనురా ‘’అన్న సినీ గేయం గుర్తుకు తెచ్చింది ‘’విలువ ‘’కథ.ఎదుటివారికి సాయం చేయటంలోనే ఆనందం ఉంది అని మాస్టారు చెప్పినమాటలో పరమార్ధంకూడా ఉన్నది .జీవులన్నిటికీ స్వేచ్చ ప్రాధమిక అవకాశం హక్కు , అది లేకపోతె ఎన్ని ఉన్నా లాభం లేదు .సమయస్పూర్తి లేని తెలివితేటలూ వ్యర్ధం అని చేప్పేకథ.కరుణశ్రీ గారి అహింసా జ్యోతి బుద్ధభగవానునికి దేవదత్తునికి హంస విషయ౦ లో జరిగిన సంభాషణ లో ‘’అరాళమరాళ శరాగ్నులోర్చునే ‘’అని గాయపడిన హంసనువొడిలోకితీసుకొని అనుకంప చూపిన ‘’ఆసియా జ్యోతి ‘’  దర్శనమిచ్చాడు ‘’హంస తీర్పు’’లో.

 విదుషీమణి లలితకుమారి తన సాహితీ ప్రతిభను ప్రతికథలోనూ వ్యక్తపరచి కథా గౌరవం కల్పించి బాలలనేస్తం అనిపించారు  .

గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్-6-8-26-ఉయ్యూరు .

ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్న గారి సహృదయ చక్రం.8 వ భాగం.6.8.26.

ఆచార్య కోవెల సుప్రసన్న గారి సహృదయ చక్రం.8 వ భాగం.6.8.26.

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.38 వ భాగం.6.8.26.

అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర -19

23అధ్యాయం

(1845.)

[మార్చి 9, 1906న చెప్పబడింది.] … నేను అరవై ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం నాటి విషయాల గురించి మాట్లాడుతున్నాను.

నాకు ఆనాటి కొందరు సహాధ్యాయుల పేర్లు గుర్తున్నాయి; అప్పుడప్పుడు వారి ముఖాలు కూడా నా కళ్ల ముందు మసకగా మెదులుతుంటాయి—అవి కేవలం గుర్తుపట్టగలిగేంత సేపు మాత్రమే కనిపిస్తాయి, ఆ తర్వాత మాయమైపోతాయి. లాటిన్ విద్యార్థి అయిన జార్జ్ రోబార్డ్స్ నాకు గుర్తుకొస్తున్నాడు—అతను సన్నగా, లేత రంగు చర్మంతో, చదువుల పట్ల శ్రద్ధ కలిగినవాడు; పుస్తకంలో పూర్తిగా లీనమై వంగి కూర్చునేవాడు. అతని పొడవైన, నిటారైన నల్లని జుట్టు ముఖానికి ఇరువైపులా తెరలలాగా దవడల కింది వరకు వేలాడుతూ ఉండేది. అతను తన తలను ఒక్కసారి విదిలించి, ఆ జుట్టు తెరలలో ఒకదానిని వెనక్కి విసిరేయడం నాకు గుర్తుంది—పైకి చూస్తే అది అడ్డుగా ఉందని అలా చేస్తున్నట్లు అనిపించినా, నిజానికి అది తన జుట్టు గొప్పతనాన్ని ప్రదర్శించుకోవడానికే చేసేవాడు. ఆ రోజుల్లో, తలను విదిలించినప్పుడు వెనక్కి విసిరేయడానికి వీలుగా ఉండేంత మృదువైన జుట్టు కలిగి ఉండటం బాలురలో ఒక గొప్ప విషయంగా పరిగణించబడేది. జార్జ్ రోబార్డ్స్ జుట్టు చూసి మేమంతా అసూయపడేవాళ్ళం. ఎందుకంటే, ఆ విధంగా ప్రదర్శించడానికి అనువైన జుట్టు మాలో ఎవరికీ లేదు—బహుశా విల్ బోవెన్ మరియు జాన్ రోబార్డ్స్ యొక్క బంగారు రంగు జుట్టు తప్ప. నా జుట్టు చిన్న చిన్న ఉంగరాల గుంపులా ఉండేది, మా తమ్ముడు హెన్రీ జుట్టు కూడా అలాగే ఉండేది. ఆ ఉంగరాలను నిటారుగా చేసి, తల విదిలించినప్పుడు వెనక్కి పడేలా చేయడానికి మేము రకరకాల ప్రయత్నాలు చేశాము, కానీ ఎప్పుడూ విజయం సాధించలేదు. కొన్నిసార్లు తల తడిపి, దువ్వెనతో గట్టిగా దువ్వి తలకు అతుక్కునేలా చేయడం ద్వారా తాత్కాలికంగా జుట్టును నిటారుగా ఉంచగలిగేవాళ్ళం; అది మాకు కాస్త సంతోషాన్నిచ్చేది. కానీ తల విదిలించిన వెంటనే, జుట్టు మళ్లీ ఉంగరాలుగా మారిపోయేది, దాంతో మా సంతోషం ఆవిరైపోయేది.

జాన్ రోబార్డ్స్ జార్జ్ తమ్ముడు; అతను చిన్న పిల్లవాడు, అతని ముఖం పక్కన పట్టులాంటి బంగారు రంగు జుట్టు తెరలలాగా భుజాల వరకు, అంతకంటే కింద వరకు వేలాడుతూ ఉండేది. అతను ఆ జుట్టును ఎంతో ఆకర్షణీయంగా వెనక్కి విసిరేసేవాడు. అతనికి పన్నెండేళ్ల వయసు ఉన్నప్పుడు, 1849 నాటి ‘గోల్డ్ రష్’ (బంగారం కోసం సాగిన వలసల) సమయంలో తన తండ్రితో కలిసి మైదాన ప్రాంతాల గుండా ప్రయాణించాడు; ఆ బృందం పడమర వైపు బయలుదేరడం నాకు గుర్తుంది. మేమంతా అక్కడే ఉండి ఆ దృశ్యాన్ని చూస్తూ, వారిని చూసి అసూయపడ్డాము. మరియు ఆ గర్విష్ఠుడైన చిన్నోడు, తన పొడవాటి జుట్టు వెనుకకు ఎగురుతుండగా ఒక పెద్ద గుర్రంపై దూసుకుపోతున్న దృశ్యం నాకు ఇప్పటికీ గుర్తుంది.

రెండు సంవత్సరాల తర్వాత, అతను ఊహకందని రీతిలో తిరిగి వచ్చినప్పుడు,

మేమందరం అతడిని చూసి అసూయపడటానికి అక్కడే ఉన్నాము.

అతడు ఊహకందని రీతిలో తిరిగి వచ్చాడు.

(1845.)

అతని పొడవైన జుట్టు వెనుకకు గాలిలో ఎగురుతూ ఉండగా… రెండేళ్ల తర్వాత అతను ఊహించలేనంత గొప్ప వైభవంతో తిరిగి వచ్చినప్పుడు—ఎందుకంటే అతను ఎంతో దూరం ప్రయాణించి వచ్చాడు కదా!—మేమంతా అతన్ని చూస్తూ అసూయపడేవాళ్ళం. మాలో ఎవరూ ఇంటి నుండి నలభై మైళ్ల దూరం కూడా వెళ్ళలేదు. కానీ అతను ఆ ఖండాన్నే దాటి వెళ్ళాడు. మా ఊహల్లో ఒక అద్భుత లోకంలా ఉండే బంగారు గనులను అతను చూశాడు. అంతకంటే అద్భుతమైన పని మరొకటి చేశాడు. అతను ఓడల్లో ప్రయాణించాడు—నిజమైన సముద్రం మీద, ఏకంగా మూడు సముద్రాల మీద ప్రయాణించాడు. అతను పసిఫిక్ మహాసముద్రం మీదుగా, ‘కేప్ హార్న్’ చుట్టూ మంచు పర్వతాల (ఐస్‌బర్గ్స్) మధ్య, మంచు తుఫానులు మరియు భయంకరమైన శీతాకాలపు గాలుల మధ్య ప్రయాణించాడు; ఆ మలుపు తిరిగి, వ్యాపార పవనాల (trade winds) సహాయంతో ఉత్తర దిశగా సాగి, అత్యంత వేడిగా ఉండే భూమధ్యరేఖ ప్రాంత జలాల గుండా వెళ్ళాడు—అతని ఎండకు కమిలిన ముఖంపై ఆ అనుభవాల గుర్తులు స్పష్టంగా కనిపించేవి. అతని స్థానంలో ఉండే అవకాశం కోసం మేము సాతానుకు మా ఆత్మలను అమ్ముకోవడానికి కూడా సిద్ధపడేవాళ్ళం.

నాలుగేళ్ల క్రితం నేను మిస్సోరీకి వెళ్ళినప్పుడు అతన్ని చూశాను. అప్పటికి అతను వృద్ధుడయ్యాడు—నాకంటే తక్కువ వయసున్నవాడే అయినప్పటికీ—జీవిత భారం అతనిపై పడింది. అతని పన్నెండేళ్ల మనవరాలు నా పుస్తకాలు చదివిందని, నన్ను కలవాలనుకుంటోందని అతను చెప్పాడు. అది చాలా విషాదకరమైన సమయం, ఎందుకంటే ఆమె తన గదికే పరిమితమై, మరణం అంచున ఉంది. ఆమె త్వరలోనే కన్నుమూయబోతోందని జాన్‌కు తెలుసు. పన్నెండేళ్లు—అతని బంగారు రంగు జుట్టు వెనుకకు ఎగురుతుండగా ఆ గొప్ప ప్రయాణానికి బయలుదేరినప్పుడు అతని వయసు కూడా అంతే. ఆమెలో నాకు మళ్ళీ ఆ బాలుడు కనిపించాడు. ఆ సుదూర గతం నుండి అతను తిరిగి వచ్చి, తన బంగారు ప్రాయపు యవ్వనంతో నా ముందు నిలబడినట్లు అనిపించింది. ఆమె గుండె జబ్బుతో బాధపడుతూ, కొద్ది రోజుల తర్వాత తన చిన్న జీవితాన్ని ముగించింది.

ఆ బడి పిల్లల్లో మరొకరు జాన్ గార్త్. అతను సంపన్న బ్యాంకర్‌గా, ప్రముఖ మరియు గౌరవనీయమైన పౌరుడిగా ఎదిగాడు; కొన్నేళ్ల క్రితం సంపద, గౌరవంతో కన్నుమూశాడు. అతను చనిపోయాడు. ఆ బాలురు, బాలికల గురించి నేను చెప్పగలిగేది ఇదే. అతని భార్య ఇంకా జీవించే ఉంది, వారికి మనవళ్లు, మనవరాళ్లు ఉన్నారు. ఆమె చిన్నపిల్లగా ఉన్న రోజుల్లో, నేను చెప్పులు లేకుండా తిరిగే రోజుల్లో, ఆమె నా సహాధ్యాయిని. నేను మిస్సోరీని సందర్శించినప్పుడు జాన్ సమాధిని చూశాను. నాకు తొమ్మిదేళ్ల వయసున్న ఆ రోజుల్లో, ఆమె తండ్రి మిస్టర్ కెర్చెవల్ దగ్గర ఒక అప్రెంటిస్ (శిష్యరికం చేసే యువకుడు) మరియు అనేక మంచి గుణాలు కలిగిన ఒక బానిస స్త్రీ ఉండేవారు. కానీ ఆ మంచి అప్రెంటిస్ పట్ల గానీ, ఆ మంచి బానిస స్త్రీ పట్ల గానీ నాలో పెద్దగా సానుభూతి గానీ, కృతజ్ఞతా భావం గానీ కలగదు—ఎందుకంటే వారు నా ప్రాణాలను కాపాడారు. ఒక రోజు, ఒక తెప్పకు కట్టి ఉందనుకుని నేను ఒక వదులుగా ఉన్న దుంగ మీద ఆడుకుంటుండగా (అది నిజానికి కట్టి లేదు), అది ఒక్కసారిగా పక్కకు ఒరిగి నన్ను ‘బేర్ క్రీక్’ నీటిలో పడేలా చేసింది. నీటిలో రెండుసార్లు మునిగి, మూడవసారి ప్రాణాంతకమైన మునక కోసం పైకి వస్తున్నప్పుడు నా వేళ్లు నీటి ఉపరితలంపై కనిపించాయి; అప్పుడు ఆ బానిస స్త్రీ వాటిని పట్టుకుని నన్ను బయటకు లాగింది. వారం తిరగకముందే నేను మళ్లీ నీటిలో పడిపోయాను; సరిగ్గా ఆ సమయంలోనే అక్కడికి వచ్చిన ఆ అప్రెంటిస్ నీటిలోకి దూకి, అడుగుభాగాన వెతికి నన్ను కనుగొని, బయటకు లాగి… నాలోని నీటిని బయటకు తీశారు, దాంతో నేను మళ్లీ ప్రాణాలతో బయటపడ్డాను. ఈత నేర్చుకునే లోపు నేను ఏడుసార్లు నీటిలో మునిగిపోయాను—ఒకసారి ‘బేర్ క్రీక్’లో, ఆరుసార్లు ‘మిసిసిపీ’ నదిలో. తమకంటే ఎంతో తెలివైన దైవ సంకల్పానికి అడ్డుపడిన ఆ వ్యక్తులు ఎవరో నాకు ఇప్పుడు తెలియదు, కానీ వారిపై నాకు ఇప్పటికీ కోపం ఉంది. హార్ట్‌ఫోర్డ్‌కు చెందిన రెవరెండ్ డాక్టర్ బర్టన్‌కు ఈ విచిత్రమైన సంఘటనల గురించి చెప్పినప్పుడు, ఆయన దాన్ని నమ్మలేదు. సరిగ్గా మరుసటి ఏడాదే ఆయన మంచు మీద జారిపడి కాలి మడమ బెణికింది.

విల్ బోవెన్ నా మరో సహాధ్యాయి, అలాగే అతని తమ్ముడు సామ్ కూడా; సామ్ అతనికంటే రెండేళ్లు చిన్నవాడు. అంతర్యుద్ధం మొదలవ్వకముందే, వీరిద్దరూ సెయింట్ లూయిస్ మరియు న్యూ ఆర్లిన్స్ నగరాల్లో నదీ ప్రయాణ పైలట్లుగా (ఓడ నడిపే నిపుణులుగా) మారారు. వీరిద్దరూ ఎప్పుడో చనిపోయారు.

(1845.)

[మార్చి 16, 1906న చెప్పబడింది.] మనం అరవై ఏళ్ల నాటి ఆ పాఠశాల పిల్లల విషయానికి తిరిగి వద్దాం. నాకు మేరీ మిల్లర్ గుర్తుకొస్తోంది. ఆమె నా మొదటి ప్రేయసి కాదు, కానీ నా హృదయాన్ని విరిచిన మొదటి అమ్మాయి బహుశా ఆమెనే అని నాకనిపిస్తుంది. ఆమెకు పద్దెనిమిదేళ్లు, నాకు తొమ్మిదేళ్లు ఉన్నప్పుడు నేను ఆమెను ప్రేమించాను, కానీ ఆమె నన్ను తిరస్కరించింది; దాంతో ఇది ఎంత కఠినమైన లోకమో నాకు అర్థమైంది. అంతకుముందు ఆ ‘చల్లదనాన్ని’ (లోకపు కఠినత్వాన్ని) నేను గమనించలేదు. ఒక పెద్ద మనిషి ఎంతటి బాధను అనుభవించగలడో, అంతటి బాధను నేను అనుభవించానని నాకనిపిస్తుంది. కానీ ఆ బాధ నాలో ఎక్కువ కాలం నిలవలేదని నా అభిప్రాయం. నాకు గుర్తున్నంత వరకు, త్వరలోనే నా ఆరాధనను ఆర్టిమిసియా బ్రిగ్స్‌కు మళ్లించాను; ఆమె మేరీ మిల్లర్ కంటే ఒక సంవత్సరం పెద్దది. నా ప్రేమను ఆమెకు చెప్పినప్పుడు ఆమె దాన్ని ఎగతాళి చేయలేదు. ఆమె నవ్వలేదు. ఆమె చాలా దయగా, సున్నితంగా స్పందించింది. కానీ ఆమె తన నిర్ణయంలో దృఢంగా ఉంటూ, పిల్లల వల్ల విసిగిపోవడం తనకు ఇష్టం లేదని చెప్పింది.

ఇక మేరీ లేసీ కూడా ఉండేది. ఆమె నా సహాధ్యాయి. కానీ వయసులో పెద్దది కావడం వల్ల ఆమె నా తరగతిలో లేదు. ఆమె చాలా చురుకైనది, దృఢ నిశ్చయం కలది మరియు స్వతంత్ర భావాలు కలిగినది. కానీ పెళ్లయ్యాక ఆమె వెంటనే స్థిరపడిపోయింది; అన్ని విధాలా ఒక ఆదర్శవంతమైన గృహిణిగా మారి, ఆ పట్టణంలోని ఇతర గృహిణులందరిలాగే ఎంతో గౌరవాన్ని పొందింది. నాలుగేళ్ల క్రితం ఆమె ఇంకా జీవించే ఉంది, అప్పటికి ఆమెకు పెళ్లయి యాభై ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. జిమ్మీ మెక్‌డానియల్ నా మరో పాఠశాల సహచరుడు. అతని వయసు, నా వయసు దాదాపు ఒకేలా ఉండేవి. అతని తండ్రి ఒక మిఠాయి దుకాణం నడిపేవాడు; దాంతో ఆ పట్టణంలో అందరూ అసూయపడేంత అదృష్టవంతుడైన బాలుడు అతనే—అయితే టామ్ బ్లాంకెన్‌షిప్ (“హక్ ఫిన్”) తర్వాతే అతని స్థానం. ఎందుకంటే, అతను మిఠాయిలు తినడం మేము ఎప్పుడూ చూడకపోయినా, అవి తినడమే అతని నిత్య ఆహారమని మేము భావించేవాళ్ళం. అతను వాటిని ఎప్పుడూ తిననని, వాటి పట్ల తనకు ఏమాత్రం ఆసక్తి లేదని నటించేవాడు; ఎందుకంటే వాటిని తినడంపై ఎలాంటి నిషేధం ఉండేది కాదు—అవి అక్కడ పుష్కలంగా ఉండేవి, అతను కోరుకున్నంత తినగలిగేవాడు. నాకు గుర్తున్నంత వరకు, నేను హాస్యభరితమైన కథను చెప్పిన మొదటి వ్యక్తి అతనే. అది జిమ్ వోల్ఫ్ మరియు పిల్లులకు సంబంధించిన కథ; ఆ కథను నేను అతనికి చెప్పింది ఒక ఉదయ0ఆ మరపురాని సంఘటన జరిగిన మరుసటి ఉదయం. అతను పగలబడి నవ్వుతాడేమోనని అనుకున్నాను. నేను అంతకు ముందు ఎన్నడూ అంత గర్వంగా, సంతోషంగా లేను, ఆ తర్వాత కూడా చాలా అరుదుగా అంత గర్వంగా,

సంతోషంగా ఉన్నాను. నేను నాలుగు సంవత్సరాల క్రితం అక్కడికి వెళ్ళినప్పుడు అతన్ని చూశాను. అతనికి నెరిసిన, గౌరవప్రదమైన గడ్డం ఉండేది, అది అతని మోకాళ్ల సగం వరకు వచ్చేది, అయినా అతన్ని గుర్తుపట్టడం నాకు కష్టమేమీ కాలేదు. అతనికి పెళ్ళై యాభై నాలుగు సంవత్సరాలు అయ్యింది. అతనికి చాలా మంది పిల్లలు, మనవళ్లు, మునిమనవళ్లు, మునిమనవళ్లు, ఇంకా సంతానం కూడా ఉన్నారని, వేల మంది అని అందరూ అనేవారు—అయినా, మేము పసి వయసులో ఉన్నప్పుడు నేను పిల్లి కథ చెప్పిన ఆ బాలుడు, ఆ ఉల్లాసభరితమైన చిన్న ముసలాయనలో ఇంకా ఉన్నాడు.

ఆర్టిమిసియా బ్రిగ్స్ నన్ను తిరస్కరించిన కొద్దికాలానికే పెళ్లి చేసుకుంది. ఆమె రిచ్‌మండ్‌ను పెళ్లి చేసుకుంది,

అతను ఒక రాతి పనివాడు, నా తొలి రోజుల్లో మా మెథడిస్ట్ ఆదివారం పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు. అతనికి ఒక ప్రత్యేకత ఉండేది, అది చూసి నేను అసూయపడేవాడిని: ఎప్పుడో ఒకప్పుడు అతను తన సుత్తితో బొటనవేలును కొట్టుకున్నాడు, దాని ఫలితంగా అతని బొటనవేలు గోరు శాశ్వతంగా మెలితిరిగి, వంకరగా, వంగి, చిలుక ముక్కులా మొనదేలి ఉండిపోయింది. ఇప్పుడు నేను దానిని ఒక అలంకారంగా భావించను అనుకుంటాను, కానీ అప్పట్లో అది నన్ను ఎంతగానో ఆకర్షించింది, దానికి అపారమైన విలువ ఉండేది, ఎందుకంటే ఆ ఊరిలో అదొక్కటే ఉండేది. అతను చాలా దయగల, శ్రద్ధగల ఆదివారం పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు, ఓపిక, కరుణ గలవాడు, అందుకే మా లాంటి చిన్న పిల్లలకు అతనే ఇష్టమైన ఉపాధ్యాయుడు. ఆ పాఠశాలలో సన్నని, పొడవాటి, నీలి రంగు పేపర్‌బోర్డ్ టిక్కెట్లు ఉండేవి, వాటిపై పాత నిబంధన నుండి ఒక వచనం ముద్రించబడి ఉండేది, రెండు వచనాలు పఠించడం ద్వారా మీరు ఒక నీలి టిక్కెట్‌ను పొందవచ్చు. ఐదు వచనాలు పఠించడం ద్వారా మీరు మూడు నీలి టిక్కెట్లను పొందవచ్చు, మరియు మీరు వాటిని పుస్తకాల అర వద్ద మార్చుకుని ఒక వారానికి పుస్తకాన్ని అరువు తీసుకోవచ్చు. నేను రెండు మూడు సంవత్సరాల పాటు అప్పుడప్పుడు మిస్టర్ రిచ్‌మండ్ గారి ఆధ్యాత్మిక సంరక్షణలో ఉండేదాన్ని, ఆయన నా పట్ల ఎప్పుడూ కఠినంగా ఉండేవారు కాదు. నేను ప్రతి ఆదివారం అవే ఐదు శ్లోకాలను పఠించేదాన్ని. నా ప్రదర్శనతో ఆయన ఎప్పుడూ సంతృప్తి చెందేవారు. నెలల తరబడి ప్రతి ఆదివారం ఆయన వింటున్న అవే ఐదుగురు అవివేక కన్యల గురించే వీరు అని ఆయన ఎప్పుడూ గమనించినట్లు అనిపించేది కాదు. నేను ఎప్పుడూ నా టిక్కెట్లను తీసుకుని, వాటిని ఒక పుస్తకంతో మార్చుకునేదాన్ని. అవి చాలా

విసుగు పుట్టించే పుస్తకాలు, ఎందుకంటే ఆ పుస్తకాల అరలో ఒక్క చెడ్డ అబ్బాయి కూడా లేడు. వాళ్లంతా

మంచి అబ్బాయిలు, మంచి అమ్మాయిలు మరియు విసుగు పుట్టించేంత ఆసక్తి లేనివారు, కానీ

ఎవరూ లేకపోవడం కంటే వాళ్ల సాంగత్యమే మేలు, మరియు వాళ్ల సాంగత్యం నాకు సంతోషాన్నిచ్చింది, కానీ దానిని నేను

వ్యతిరేకించాను.

(1849.) ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం మిస్టర్ రిచ్‌మండ్, పట్టణానికి మూడు మైళ్ల దూరంలో ఉన్న కొండలలోని టామ్ సాయర్ గుహను

స్వాధీనం చేసుకుని, దానిని ఒక పర్యాటక కేంద్రంగా మార్చారు. 1849లో

బంగారం కోసం వెతికేవారు మా చిన్న హానిబాల్ పట్టణం గుండా ప్రవహిస్తున్నప్పుడు, మా పెద్ద మగవాళ్లలో చాలామందికి

బంగారం మీద మోజు పట్టుకుంది, మరియు అబ్బాయిలందరికీ అది సోకిందని నేను అనుకుంటున్నాను. వేసవి కాలంలో శనివారం సెలవుల్లో మేము యజమానుల పడవలను

అరువుగా తీసుకునేవాళ్లం.

(1849.)

ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం మిస్టర్ రిచ్‌మండ్, పట్టణానికి మూడు మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న కొండలలోని టామ్ సాయర్ గుహను స్వాధీనం చేసుకుని, దానిని ఒక పర్యాటక కేంద్రంగా మార్చారు. 1849లో బంగారం కోసం వెతికేవారు మా చిన్న హానిబాల్ పట్టణం గుండా ప్రవహిస్తున్నప్పుడు, మా పెద్ద మగవాళ్ళలో చాలామందికి బంగారు పిచ్చి పట్టింది, మరియు అబ్బాయిలందరికీ కూడా అది పట్టిందని నేను అనుకుంటున్నాను. వేసవికాలంలో శనివారం సెలవుల్లో, యజమానులు లేని చిన్న పడవలను అరువు తీసుకుని, నదిలో మూడు మైళ్ళు ప్రయాణించి ఆ గుహ లోయకు (మిస్సోరియన్ భాషలో “లోయ”) వెళ్ళేవాళ్ళం. అక్కడ మేము మా హక్కులను గుర్తించి, బంగారం తవ్వుతున్నట్లు నటించేవాళ్ళం. మొదట్లో రోజుకు అర డాలర్ సంపాదించేవాళ్ళం; ఆ తర్వాత రెండు మూడు రెట్లు ఎక్కువ, క్రమంగా మా ఊహలకు ఆ పని అలవాటయ్యాక మొత్తం సంపదను సంపాదించేవాళ్ళం. తెలివితక్కువ, భవిష్యత్తును ఊహించలేని కుర్రాళ్ళం! మేము ఇదంతా ఆటగా చేస్తున్నాం కానీ ఎప్పుడూ అనుమానించలేదు. ఎందుకంటే, ఆ గుహ లోయ మరియు దాని చుట్టుపక్కల ఉన్న కొండలన్నీ బంగారంతోనే నిండి ఉన్నాయి! కానీ మాకు ఆ విషయం తెలియదు. మేము దానిని మట్టిగా భావించాము. దాని గొప్ప రహస్యాన్ని దాని ప్రశాంతమైన స్థితిలోనే వదిలేసి, మేము పేదరికంలో పెరిగాము. తిండి కోసం పోరాడుతూ ప్రపంచమంతా తిరిగాము—ఇదంతా మాకు ప్రవచించే వరం లేకపోవడం వల్లే జరిగింది. ఆ ప్రాంతం మాకు అంతా మట్టి, రాళ్లే. కానీ, దానిని నూరి, శాస్త్రీయంగా శుద్ధి చేస్తే చాలు, అది బంగారంగా మారేది.

అంటే, ఆ ప్రాంతమంతా ఒక సిమెంట్ గని—మరియు ఇప్పుడు అక్కడ $20 లక్షల ఖరీదు గల ప్లాంట్‌తో, రోజుకు ఐదు వేల బ్యారెళ్ల అత్యుత్తమ పోర్ట్‌ల్యాండ్ సిమెంట్‌ను తయారు చేస్తున్నారు.

కొంతకాలం పాటు రూయెల్ గ్రిడ్లీ మా ఆ పాఠశాలలో చదివాడు. అతను పెద్ద వయసున్న విద్యార్థి; బహుశా అతని వయసు ఇరవై రెండు లేదా ఇరవై మూడు సంవత్సరాలు ఉంటుంది. అప్పుడు మెక్సికన్ యుద్ధం వచ్చింది, అతను స్వచ్ఛందంగా సైన్యంలో చేరాడు. మా పట్టణంలో ఒక పదాతిదళ దళం ఏర్పడింది

మరియు ఇరవై ఐదేళ్ల, పొడుగ్గా, నిటారుగా, అందంగా ఉండే క్రీడాకారుడైన మిస్టర్ హిక్‌మన్‌ను దానికి కెప్టెన్‌గా నియమించారు

అతని నడుముకు ఒక కత్తి,

అతని బూడిద రంగు ప్యాంటు కాలి మీద వెడల్పాటి పసుపు చార ఉండేవి. ఆ సైనిక బృందం తమ చక్కని యూనిఫామ్‌లలో వీధుల్లో అటు ఇటు కవాతు చేస్తున్నప్పుడు—శిక్షణ కోసం వారు రోజుకు చాలాసార్లు అలా చేసేవారు—పాఠశాల వేళలు కుదిరినప్పుడల్లా బాలురందరూ వారి కదలికలను ఆసక్తిగా గమనించేవారు. ఆ కవాతు చేస్తున్న బృందం ఇప్పటికీ నా కళ్ల ముందు కదలాడుతోంది, అందులో చేరాలని అప్పట్లో నాకు కలిగిన తీవ్రమైన కోరికను నేను దాదాపు మళ్లీ అనుభవించగలను. కానీ పన్నెండు, పదమూడు ఏళ్ల వయసున్న బాలురు వారికి అవసరం లేకపోయింది; మరో యుద్ధంలో పాల్గొనే అవకాశం నాకు దక్కేలోపే, నాకు ఏమాత్రం పరిచయం లేని వ్యక్తులను చంపాలనే ఆ కోరిక అప్పటికే సమసిపోయింది.

అద్భుతమైన వ్యక్తిత్వమున్న హిక్‌మాన్‌ను నేను ఆయన వృద్ధాప్యంలో చూశాను. నేను చూసిన అత్యంత వృద్ధుడిలా ఆయన కనిపించారు—ఎన్నో ఏళ్ల క్రితం తన యోధులను రక్తపాతానికి సిద్ధం చేస్తున్న ఆ ఆకర్షణీయమైన యువ కెప్టెన్‌కు, ఈ వృద్ధుడికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం ఆశ్చర్యకరంగానూ, విషాదకరంగానూ అనిపించింది. హిక్‌మాన్ చనిపోయారు—ఇది ఎప్పటిలాగే జరిగే పాత కథే. సూసీ అన్నట్లుగా, “ఇదంతా దేనికోసం?”

రూయెల్ గ్రిడ్లీ యుద్ధానికి వెళ్లారు, ఆ తర్వాత పదిహేను లేదా పదహారు ఏళ్లపాటు ఆయన గురించి మాకు ఏ సమాచారమూ తెలియలేదు. ఆ తర్వాత ఒక రోజు కార్సన్ సిటీలో, ఫుట్‌పాత్ మీద ఒక ఎడిటర్‌తో నాకు వాదన జరుగుతుండగా—నాకంటే యుద్ధానికి బాగా సరిపోయే శారీరక దృఢత్వం ఉన్న ఎడిటర్ ఆయన—”నీ దగ్గర ఉన్నదంతా ప్రయోగించు సామ్, నేను నీకు అండగా ఉంటాను” అని ఒక స్వరం వినిపించింది. అది రూయెల్ గ్రిడ్లీ గొంతు. నా ముఖాన్ని చూసి కాకుండా, నా మాట తీరులోని సాగదీసే శైలిని బట్టి నన్ను గుర్తుపట్టానని ఆయన చెప్పారు.

ఆ సమయంలోనే ఆయన రీస్ రివర్ గనుల ప్రాంతానికి వెళ్లారు, ఆ తర్వాత కొద్ది కాలానికే ఒక ఎన్నికల్లో ఓడిపోయారు.

అతను ఆ సమయంలో రీస్ రివర్ గనుల వద్దకు వెళ్ళాడు, అక్కడ తన మైనింగ్ క్యాంపులో ఒక ఎన్నికల పందెంలో ఓడిపోయాడు. ఆ పందెం నిబంధనల ప్రకారం, అతను యాభై పౌండ్ల సెల్ఫ్-రైజింగ్ పిండి సంచిని కొని, సంగీతం ముందు నడుస్తుండగా దానిని పట్టణం గుండా మోసుకువెళ్లి, పందెంలో గెలిచిన వ్యక్తికి అందజేయవలసి వచ్చింది. సహజంగానే, క్యాంపులోని వారందరూ అక్కడ హాజరై, ఉత్సాహంతో నిండిపోయారు. పందెంలో గెలిచిన వ్యక్తి ఆ సంచిని యునైటెడ్ స్టేట్స్ శానిటరీ ఫండ్ ప్రయోజనం కోసం వేలం వేసి అమ్మాడు. ఉత్సాహం అంతకంతకూ పెరిగిపోయింది. ఆ ఫండ్ ప్రయోజనం కోసం ఆ సంచి పదే పదే అమ్ముడైంది. ఈ వార్త టెలిగ్రాఫ్ ద్వారా వర్జీనియా సిటీకి చేరింది. ఇది గొప్ప ఉత్సాహాన్ని రేకెత్తించింది, మరియు ఆ సంచిని తీసుకువచ్చి వర్జీనియా సిటీలో వేలం వేయమని రూయెల్ గ్రిడ్లీని టెలిగ్రాఫ్ ద్వారా వేడుకున్నారు. అతను దానిని తీసుకువచ్చాడు. ఒక ఓపెన్ బారూష్‌తో పాటు, ఒక బ్రాస్ బ్యాండ్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఆ బస్తాను గోల్డ్ హిల్‌లో పదే పదే అమ్మారు, ఆ తర్వాత

రాత్రిపూట వర్జీనియా సిటీకి తీసుకువచ్చి అమ్మారు—మళ్ళీ మళ్ళీ అమ్మారు,

ఇంకా మళ్ళీ అమ్మారు, దానివల్ల శానిటరీ ఫండ్‌కు ఇరవై లేదా ముప్పై వేల డాలర్లు నికర లాభం వచ్చింది.

గ్రిడ్లీ దానిని కాలిఫోర్నియా అంతటా తీసుకువెళ్లి వివిధ పట్టణాలలో అమ్మాడు. అతను దానిని శాక్రమెంటో మరియు శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలలో

భారీ మొత్తాలకు అమ్మాడు. అతను దానిని తూర్పుకు తీసుకువచ్చి,

న్యూయార్క్‌లో మరియు వివిధ ఇతర నగరాలలో అమ్మాడు, ఆ తర్వాత దానిని సెయింట్ లూయిస్‌లోని ఒక పెద్ద సంతకు తీసుకువెళ్లి, అమ్మడం కొనసాగించాడు; చివరకు దానిని చిన్న చిన్న ఉండలుగా చేసి

ఒక్కొక్కటి డాలరుకు అమ్మాడు. మొట్టమొదటగా, మొదట బహుశా పది డాలర్లు ఖరీదు చేసిన ఆ పిండి బస్తా, శానిటరీ ఫండ్‌కు రెండు లక్షల డాలర్లకు పైగా నికర లాభం తెచ్చిపెట్టింది. రూయెల్ గ్రిడ్లీ చనిపోయి ఎన్నో, ఎన్నో సంవత్సరాలు అయ్యింది—ఇది

పాత కథ.

ఆ పాఠశాలలోనే నేను మొట్టమొదటిసారిగా యూదులను చూశాను. ఆ ఆశ్చర్యం నుండి తేరుకోవడానికి నాకు చాలా సమయం పట్టింది. నా ఊహలో వారు ప్రాచీన కాలపు తడి, సాలెగూడు పట్టిన బూజును కంటికి కనిపించకుండా కప్పుకొని ఉన్నారు. వారు నన్ను ఈజిప్టుకు తిరిగి తీసుకువెళ్లారు, మరియు నా ఊహలో నేను ఫారోల మధ్య, ఆ సుదూర యుగంలోని నీడలాంటి ప్రముఖులందరి మధ్య తిరిగాను. ఆ అబ్బాయిల పేరు లెవిన్. మేము వాళ్ళని ఒక సామూహిక పేరుతో పిలిచేవాళ్ళం

ఆ కాంగ్రెషనల్ జిల్లాలో పుట్టిన ఏకైక, నిజంగా పెద్దదైన, అందమైన చమత్కారం అదే. మేము వాళ్ళని “ట్వంటీ-టూ” అని పిలిచేవాళ్ళం—ఆ జోక్ పాతబడి, అరిగిపోయినా కూడా, అది అందరికీ అర్థమయ్యేలా చెప్పడానికి, మేము ఎప్పుడూ దాని తర్వాత “ట్వైస్ లెవిన్—ట్వంటీటూ” అని వివరించేవాళ్ళం.

నాకు ఇప్పటికీ పేర్లు గుర్తున్న ఇతర అబ్బాయిలు కూడా ఉన్నారు. ఇర్వింగ్ అయర్స్—కానీ ఫరవాలేదు, అతను చనిపోయాడు. తర్వాత జార్జ్ బట్లర్ ఉన్నాడు, ఏడేళ్ళ పిల్లాడిగా ఇత్తడి బకిల్ ఉన్న నీలి రంగు తోలు బెల్టు పెట్టుకుని నాకు గుర్తుంది, దానివల్ల అబ్బాయిలందరూ అతన్ని ద్వేషించేవారు, అసూయపడేవారు. అతను జనరల్ బెన్ బట్లర్ మేనల్లుడు మరియు బాల్స్ బ్లఫ్‌లోనూ, అంతర్యుద్ధంలోని అనేక ఇతర పోరాటాలలోనూ ధైర్యంగా పోరాడాడు. అతను చాలా కాలం క్రితమే చనిపోయాడు.

విల్ బోవెన్ (చాలా కాలం క్రితం చనిపోయాడు), ఎడ్ స్టీవెన్స్ (చాలా కాలం క్రితం చనిపోయాడు) మరియు జాన్ బ్రిగ్స్నాకు చాలా సన్నిహిత మిత్రులు. జాన్ ఇంకా జీవించే ఉన్నాడు.

(1845.)

1845లో, నాకు పది సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్నప్పుడు, మా పట్టణంలో తట్టు వ్యాధి మహమ్మారిలా వ్యాపించింది.

దానివల్ల చిన్నపిల్లలు భయంకరమైన రీతిలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

దాదాపు ప్రతిరోజూ ఒక అంత్యక్రియ జరిగేది,

పట్టణంలోని తల్లులు భయంతో దాదాపు పిచ్చివాళ్ళయ్యేవారు.

మా అమ్మ చాలా కలత చెందింది. ఆమె పామెలా, హెన్రీ,

నా గురించి ఆందోళన చెందింది.

ఆ వ్యాధి మాకు సోకకుండా ఉండేందుకు నిరంతరం, అసాధారణమైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంది.

కానీ ఆలోచించాక, ఆమె నిర్ణయం తప్పని నాకు అనిపించింది.

నన్ను నా ఇష్టానికి వదిలేస్తే, నేను నా నిర్ణయాన్ని మెరుగుపరుచుకోగలనని నాకు అనిపించింది.

నేను తట్టు వ్యాధి గురించి భయపడ్డానో లేదో ఇప్పుడు నాకు గుర్తులేదు, కానీ

నిరంతరం మరణ భయంతో ఉండటం వల్ల కలిగిన ఉత్కంఠతో నేను చాలా అలసిపోయానని స్పష్టంగా గుర్తుంది.

నేను దానితో ఎంతగా అలసిపోయానంటే,

ఈ విషయం ఎలాగైనా, వెంటనే పరిష్కారం కావాలనే ఆత్రుతతో నా పగలు, రాత్రులు నాశనమయ్యాయని నాకు గుర్తుంది. వాటిలో నాకు ఏమాత్రం సంతోషం కలగలేదు. ఈ ఉత్కంఠకు ముగింపు పలికి, ఈ వ్యవహారాన్ని ముగించాలని నేను నిశ్చయించుకున్నాను. విల్ బోవెన్ తట్టు వ్యాధితో ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్నాడు, నేను అక్కడికి వెళ్లి వాళ్లను పట్టుకోవాలని అనుకున్నాను. నేను ముందు దారి గుండా ఇంట్లోకి ప్రవేశించి, ఎవరికీ దొరకకుండా గదులు, హాళ్ల గుండా మెల్లగా జారుకుంటూ వెళ్లాను. చివరికి, ఇంటి వెనుక భాగంలో రెండవ అంతస్తులో ఉన్న విల్ పడకగదికి చేరుకుని, ఎవరికీ దొరకకుండా అందులోకి దూరాను. కానీ నా విజయం అంతవరకే పరిమితమైంది. మరుక్షణమే అతని తల్లి నన్ను అక్కడ పట్టుకుని, ఇంట్లోంచి బయటకు లాక్కెళ్లి, గట్టిగా చీవాట్లు పెట్టి, తరిమివేసింది. ఆమె ఎంత భయపడిందంటే, మాటలు కూడా సరిగ్గా రాలేదు, ఆమె ముఖం తెల్లబారిపోయింది. వచ్చేసారి నేను ఇంకా బాగా చేయాలని నాకు అర్థమైంది, అలాగే చేశాను. పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నాయని నాకు నమ్మకం కలిగే వరకు, నేను ఇంటి వెనుక సందులో తిరుగుతూ, కంచెలోని పగుళ్లలోంచి గమనిస్తూ ఉన్నాను. అప్పుడు నేను పెరట్లోంచి జారుకుని, వెనుక దారిలోంచి పైకి వచ్చి, గదిలోకి దూరి, విల్ బోవెన్‌తో పాటు మంచం మీద పడుకున్నాను. నేను ఎంతసేపు మంచం మీద ఉన్నానో నాకు తెలియదు. నాకు గుర్తున్నదల్లా ఒక్కటే, సమాజం దృష్టిలో విల్ బోవెన్‌కు నా మీద ఏమాత్రం విలువ లేదు, ఎందుకంటే నేను అక్కడ ఉన్నానని కూడా గమనించలేనంత అనారోగ్యంతో అతను ఉన్నాడు. వాళ్ళ అమ్మ రావడం వినగానే నేను నా తలని కప్పుకున్నాను, కానీ ఆ ఉపాయం విఫలమైంది. అది తీవ్రమైన వేసవికాలం—ఆ కప్పు ఒక మెత్తటి దుప్పటి లేదా షీట్ కంటే ఎక్కువ ఏమీ కాదు, దాని కింద మేమిద్దరం ఉన్నామని ఎవరైనా చూడగలరు. మేము ఎక్కువ సేపు అలా ఉండలేదు. శ్రీమతి బోవెన్ నన్ను మంచంలోంచి లాక్కుని, నా కాలర్‌ను గట్టిగా పట్టుకుని ఇంటికి తీసుకువెళ్ళింది. అలాంటి అబ్బాయి గురించి తన అభిప్రాయంతో పాటు నన్ను మా అమ్మ చేతుల్లో పెట్టే వరకు ఆమె ఆ పట్టును వదల్లేదు.

దాని ఫలితంగా నాకు బాగా తట్టు వ్యాధి వచ్చింది. అది నన్ను చావు అంచుకు తీసుకువచ్చింది. అది నన్ను దేనిపైనా ఆసక్తి లేని స్థితికి తీసుకువచ్చింది, కానీ, కానీ, దానికి విరుద్ధంగా, నాకు ఏ విషయంపైనా ఆసక్తి లేని భావన కలిగింది—అది అత్యంత ప్రశాంతంగా మరియు మనోహరంగా ఉంది. ఆ సమయంలో చనిపోవడాన్ని నేను ఆస్వాదించినంతగా నా జీవితంలో మరేదీ ఆస్వాదించలేదు. వాస్తవానికి, నేను చనిపోతున్నాను. ఆ వార్త అందరికీ చేరింది మరియు నన్ను సాగనంపడానికి మంచం చుట్టూ చేరమని కుటుంబానికి తెలియజేయబడింది. వారందరూ నాకు తెలుసు. నా దృష్టిలో ఎటువంటి సందేహం లేదు. వారందరూ ఏడుస్తున్నారు, కానీ అది నన్ను ఏమాత్రం ప్రభావితం చేయలేదు. నేను దానిపై చాలా అస్పష్టమైన ఆసక్తిని మాత్రమే కనబరిచాను, అది కూడా కేవలం ఈ భావోద్వేగపూరితమైన శ్రద్ధ అంతటికీ నేనే కేంద్రంగా ఉండటం వల్ల, దానితో నేను సంతృప్తి చెందాను మరియు దానిని ఒక వ్యర్థమైన విషయంగా భావించాను.

నా కోసం ఇక ఏమీ చేయలేమని డాక్టర్ కన్నింగ్‌హామ్ నిశ్చయించుకున్నప్పుడు, అతను నా శరీరం అంతటా వేడి బూడిద సంచులను ఉంచాడు. వాటిని నా రొమ్ముపై, నా మణికట్టులపై, నా చీలమండలపై ఉంచాడు; అలా, తనకే చాలా ఆశ్చర్యం కలిగినా—నిస్సందేహంగా నా విచారానికి కారణమైనా—నన్ను ఈ ప్రపంచంలోకి తిరిగి లాగి, మళ్ళీ నా జీవితాన్ని ప్రారంభించేలా చేశాడు.

[జూలై 26, 1907న చెప్పబడింది.] “మార్క్ ట్వైన్‌కు ఇంగ్లాండ్ ఘన స్వాగతం” అనే శీర్షిక గల ఒక వ్యాసంలో, సిడ్నీ బ్రూక్స్—కానీ దాని గురించి ఇప్పుడు వదిలేద్దాం.

ఆ రోజు సాయంత్రం (జూన్ 25, 1907) ఏడు గంటలకల్లా నేను ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో ఉన్నాను, మరియు దర్జీ కుడుతున్న ఆ

ఎర్రటి గౌనును వేసుకుని చూస్తున్నాను, అది నాకు సరిగ్గా సరిపోయింది—సరిగ్గా

మరియు చాలా అద్భుతంగా నప్పింది. మరుసటి రోజు ఉదయం పదిన్నర గంటలకు మేము

ఆల్ సోల్స్ కాలేజీలో సమావేశమయ్యాము,

అక్కడి నుండి గౌనులు, టోపీలు ధరించి, రెండంతస్తుల వరుసలో, ఒక పొడవైన వీధి గుండా షెల్డోనియన్ థియేటర్‌కు కవాతు చేశాము. జనసమూహం గోడల వలె నిలబడి ఉండగా, వారంతా ఎంతో ఉత్సాహంగా కేరింతలు కొడుతూ, ఫోటోలు తీసుకుంటూ ఉన్నారు. మేము చాలా పొడవైన, విశిష్టమైన మరియు రమణీయమైన ఊరేగింపును నిర్వహించాము.

భారతదేశ మాజీ వైస్రాయ్ అయిన ఛాన్సలర్ లార్డ్ కర్జాన్, తన నలుపు మరియు బంగారు రంగుల వైభవోపేతమైన వస్త్రధారణలో ముందు నడుస్తుండగా,

ఆ వెనుక చక్కగా ఉన్న ఇద్దరు చిన్న బాలురు వస్త్రధారులుగా అనుసరించారు

ఆ వస్త్రధారుల వెనుక, డి.సి.ఎల్. పట్టా పొందబోతున్న యువరాజు ఆర్థర్ ఆఫ్ కానాట్ అనుసరించారు. D.C.L. పట్టభద్రుల బృందం తర్వాత ‘డాక్టర్స్ ఆఫ్ సైన్స్’ (Doctors of Science), వారి తర్వాత ‘డాక్టర్స్ ఆఫ్ లిటరేచర్’ (Doctors of Literature), ఆపై ‘డాక్టర్స్ ఆఫ్ మ్యూజిక్’ (Doctors of Music) వరుసగా నడిచారు. సిడ్నీ కోల్విన్ నాకు ముందు నడుస్తుండగా, నేను సిడ్నీ లీతో జతగా నడిచాను; మా వెనుక కిప్లింగ్ వచ్చారు; సాల్వేషన్ ఆర్మీకి చెందిన జనరల్ బూత్ D.C.L. బృందంలో ఉన్నారు.

మా ఊరేగింపు ముగిశాక, ఒక చక్కని పాత హాలులో మేము ఆగాము; అక్కడి నుండి ఒక పొడవైన కారిడార్ గుండా థియేటర్‌లో గుమిగూడిన ప్రేక్షకులను చూడగలిగేవాళ్ళం. అక్కడ కాసేపు అటూ ఇటూ తిరుగుతూ, ముచ్చటించుకుంటూ, కొత్త పరిచయాలు పెంచుకున్నాము; ఆ తర్వాత D.C.L. పట్టభద్రులను పిలిచారు, వారు ఆ కారిడార్ గుండా నడిచి వెళ్ళగానే థియేటర్‌లో కేరింతలు, చప్పట్ల హోరు మొదలైంది. ‘డాక్టర్స్ ఆఫ్ లిటరేచర్’ మరియు ‘డాక్టర్స్ ఆఫ్ సైన్స్’ పట్టభద్రులను పిలవడానికి కొంత సమయం పడుతుంది, ఎందుకంటే ఆ D.C.L. పట్టభద్రుల గౌరవ ప్రదానం పూర్తి కావడానికి వారి గురించి రెండు లాటిన్ ప్రసంగాలు జరగాల్సి ఉండేది—ఒకటి సివిల్ లా (Civil Law) విభాగపు ‘రీజియస్ ప్రొఫెసర్’ (Regius Professor) ద్వారా, మరొకటి ‘ఛాన్సలర్’ ద్వారా. ఛాన్సలర్ గారు. కొంతసేపటి తర్వాత నేను సర్ విలియం రామ్సేని, ఇక్కడ ఎవరైనా పొగత్రాగితే కాల్చివేయబడరా అని అడిగాను. ఆయన, “అవును,” అన్నారు, కానీ అలా చేసి పట్టుబడిన వారికి ఒక గినియా జరిమానా విధిస్తారని, బహుశా తర్వాత ఉరి కూడా తీయవచ్చని చెప్పారు. సమాచారం ఇచ్చేవారు ఎవరైనా మనల్ని అనుకోకుండా చూసేలోపు, మనం కనీసం సగం పొగత్రాగగలిగే ఒక ప్రదేశం తనకు తెలుసని, ఆ గినియా జరిమానా మరియు ఉరిశిక్షను ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారికి దారి చూపించడానికి తాను సిద్ధంగా ఉన్నానని ఆయన అన్నారు. నా అభ్యర్థన మేరకు ఆయన దారి చూపించారు, మరియు కిప్లింగ్, సర్ నార్మన్ లాక్యర్ మరియు నేను ఆయనను అనుసరించాము. మేము జనావాసం లేని ఒక చతురస్రాకార ప్రాంగణాన్ని దాటి, దాని నిష్క్రమణ ద్వారాలలో ఒకటైన భారీ రాతి కట్టడపు తోరణం కింద నిలబడ్డాము—అక్కడ మేము పొగత్రాగి సేదతీరడం మొదలుపెట్టాము. కొద్దిసేపటికే ఫోటోగ్రాఫర్లు వచ్చారు, కానీ వారు మర్యాదగా, స్నేహపూర్వకంగా ఉండి మాకు ఎలాంటి ఇబ్బంది కలిగించలేదు, మేము కూడా వారికి ఎలాంటి ఇబ్బంది కలిగించలేదు. మేము పొగత్రాగుతూ, మాట్లాడుకుంటుండగా, వారు మమ్మల్ని రకరకాలుగా సమూహాలుగా విభజించి, తమకు తీరికగా ఉన్న సమయంలో ఫోటోలు తీశారు. మేము

అక్కడ గంటకు పైగా ఉన్నాము; ఆ తర్వాత సంతోషంగా, సంతృప్తిగా, మరియు

చాలా సేదతీరి ప్రధాన కార్యాలయానికి తిరిగి వచ్చాము. వెంటనే మేము చాలా సంతృప్తికరమైన

జయఘోషల మధ్య థియేటర్‌లోకి ప్రవేశించి, రద్దీగా ఉన్న పిట్‌ను మధ్యలో చీల్చుతూ, ఎర్రటి వరుసలో వేచి ఉన్నాము. మాలో ప్రతి ఒక్కరినీ వారి వంతు వచ్చినప్పుడు ఛాన్సలర్ ముందు నిలబడి, గంభీరమైన లాటిన్ భాషలో మా యోగ్యతలను వినమని పిలిచే వరకు మేము అక్కడే ఉన్నాము. ఇంతలో, ఎవరో మంచి దయగల వ్యక్తి మా తరపున జోక్యం చేసుకుని, మాకు విశ్రాంతిని ఏర్పాటు చేసే వరకు కిప్లింగ్ మరియు నేను ఆటోగ్రాఫ్‌లు రాసుకున్నాము.

ఇప్పుడు నేను సిడ్నీ బ్రూక్స్ యొక్క “ఓవేషన్” నుండి ఒక పేరాను ఉటంకించడం ద్వారా నాలో మిగిలి ఉన్న వినయాన్ని కాపాడుకుంటాను.

* * * * * *

ప్రస్తుతానికి ఆ నక్షత్రాలు దాని స్థానాన్ని తీసుకోనివ్వండి. సిడ్నీ బ్రూక్స్ దానిని

చక్కగా చేసారు. దానిని చదవడం నాకు గర్వంగా ఉంది; అరవై రెండు సంవత్సరాల క్రితం, ఆ పాత రోజుల్లో నేను ఎంత గర్వపడ్డానో, ఇప్పుడు కూడా అంతే గర్వపడ్డాను.

నేను మరణశయ్యపై ఉన్నప్పుడు, అందరి దృష్టికి కేంద్రంగా నిలిచాను. ఒక కన్ను ఈ జీవితంలోని క్షణికమైన వ్యర్థాలపై భక్తితో మూసుకుని ఉంది—అది ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం—మరో కన్ను కన్నీళ్లను, దుఃఖాన్ని, ఆరాధనను గమనించడానికి కొద్దిగా తెరిచి ఉంది—అన్నీ నా కోసమే—అన్నీ నా కోసమే!

ఆహా, ఆక్స్‌ఫర్డ్ వచ్చే వరకు నా సుదీర్ఘ జీవితంలో అదే అత్యంత గర్వించదగిన క్షణం!

* * * * * *

చాలా మంది అమెరికన్లు ఆక్స్‌ఫర్డ్‌కు వెళ్లి ఉంటారు. దాని వంకర వీధులు, బూడిద రంగులో గంభీరంగా ఉండే పురాతన వాస్తుశిల్ప భవనాలు,  ఈ ఆధునిక కాలపు శబ్దం, ఆందోళన, తొందరపాటు, సందడితో ఏమాత్రం సంబంధం లేని, ధ్యానాన్ని ప్రేరేపించే ప్రశాంతమైన, గౌరవప్రదమైన వాతావరణంతో అది మధ్యయుగాల నాటి కలలా ఎలా ఉంటుందో వారికి గుర్తుంటుంది.

మధ్యయుగాల నాటి కలగా ఆక్స్‌ఫర్డ్, పేజెంట్ డే వచ్చి, తరతరాలుగా లోపించిన కొన్ని వివరాలను అందించే వరకు పరిపూర్ణంగా లేదు.

ఈ వివరాలు మొదలయ్యాయి

27వ తేదీ మధ్యాహ్న సమయానికి, ఆ వైభవ ప్రదర్శనలో (Pageant) పాల్గొనబోయే మూడున్నర వేల మంది వేషధారులు—ఒక్కొక్కరుగా, జంటలుగా, సమూహాలుగా మరియు దళాలుగా—పాత పట్టణంలోని ఇళ్ల తలుపుల గుండా బయటకు వచ్చి, నగర ప్రాకారాల వెలుపల ఉన్న మైదానాల వైపు కదలడం మొదలుపెట్టారు. ఆ సందులన్నీ గత శతాబ్దాలలో ఆక్స్‌ఫర్డ్ చూసిన మరియు పరిచయం ఉన్న వేషధారణలతో నిండిపోయాయి; ఆ దుస్తుల శైలులు కాలాన్ని శతాబ్దాలుగా విభజించి, చరిత్ర పురాణగాథలుగా, సంప్రదాయాలుగా మారేంత వెనుకకు—అంటే ఆర్థర్ రాజు మరియు అతని ‘రౌండ్ టేబుల్’ నిజంగా ఉనికిలో ఉన్న కాలం వరకు—తీసుకెళ్తున్నట్లు అనిపించాయి. విచిత్రమైన, అద్భుతమైన మరియు రంగురంగుల దుస్తుల ఈ అద్భుత సమ్మేళనంలో, పన్నెండు శతాబ్దాల ఆక్స్‌ఫర్డ్ వేషధారణల పరిణామం కళ్ళకు కట్టినట్లు కనిపించింది; మధ్యయుగపు కలలాంటి ఆక్స్‌ఫర్డ్ నగరం, మన కాలంలో ఎన్నడూ లేనంత సంపూర్ణంగా ఆ క్షణం సాక్షాత్కరించింది; అక్కడ ఎక్కడా ఎటువంటి అసమతుల్యత లేదు; శిథిలమవుతున్న పాత భవనాలు మరియు వాటి పక్కగా కదులుతున్న ఆకర్షణీయమైన జనసమూహాల మధ్య ఒక చక్కని సామరస్యం కనిపించింది. త్వరలోనే—ఆశ్చర్యకరంగా చాలా త్వరగా!—అక్కడ అసంబద్ధంగా, వికారంగా, అసహ్యకరంగా మరియు నేరపూరితమైన రీతిలో కనిపించిన ఏకైక వ్యక్తులు ఎవరంటే, ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు వికారమైన, అసహ్యకరమైన దుస్తులు ధరించి అక్కడికి చొరబడినవారే; వారి ఉనికి మనసుకు చేదు అనుభూతిని, కళ్ళకు అవమానాన్ని కలిగించేలా ఉంది.

ప్రముఖ చారిత్రక వ్యక్తుల వేషధారణలు—వారి రూపం మరియు దుస్తుల విషయంలో—అత్యంత ఖచ్చితంగా అనిపించాయి; వారిని గుర్తించడంలో ఎటువంటి ఇబ్బందీ కలగలేదు. అలాగే, నన్ను కూడా చాలా సులభంగానే గుర్తించగలిగారు. నేను మలుపు తిరిగిన మొదటి కూడలిలోనే అకస్మాత్తుగా ఎనిమిదవ హెన్రీ రాజు (Henry VIII) నాకు ఎదురయ్యాడు; అరవై ఏళ్లుగా నేను తీవ్రంగా అసహ్యించుకున్న వ్యక్తి అతను. కానీ, అతను రాజసం ఉట్టిపడే మర్యాదతో మరియు హుందాతనంతో తన చేతిని చాచి, “నా శతాబ్దానికి మరియు నా రాజ్యపు ఆతిథ్యానికి స్వాగతం, ప్రియమైన అపరిచితుడా!” అని పలికినప్పుడు, నా పాత అభిప్రాయాలన్నీ పటాపంచలైపోయాయి మరియు నేను అతన్ని క్షమించాను. హెన్రీ ఎనిమిదవ రాజును చాలా ఎక్కువగా అవమానించారని ఇప్పుడు నేను అనుకుంటున్నాను, మరియు అతనిలాంటి గృహ పరిస్థితులలో మనం ఉండి ఉంటే, అతను బలవంతంగా సర్దుకుపోయిన అంత పరిమితమైన శ్మశానవాటికతో మనలో చాలా మంది సర్దుకుపోలేకపోయేవాళ్ళం. అతను చరిత్రలోనే అత్యంత మంచి వ్యక్తులలో ఒకడని ఇప్పుడు నాకు అనిపిస్తుంది. కథలు మరియు చరిత్రల నుండి గ్రహించిన ఎంత వాదన కన్నా, ఒక రాజుతో వ్యక్తిగత పరిచయం హానికరమైన దురభిప్రాయాలను తొలగించడంలో మరింత ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. నాకు ఒక బిడ్డ పుడితే, లింగంతో సంబంధం లేకుండా, దానికి హెన్రీ ఎనిమిదవ రాజు అని పేరు పెడతాను.

మీకు మొదటి చార్లెస్ గుర్తు ఉన్నాడా?—మరియు అతని మెడలో ఈకల గుత్తితో ఉన్న ఆ వెడల్పాటి వంగిన నడక?

మరియు అతని సన్నని, పొడవైన ఆకారం? మరియు లేస్ చేతులున్న వెల్వెట్ కోటు ధరించిన అతని శరీరం, మరియు తోలు దుస్తులు ధరించిన అతని కాళ్ళు, ప్రక్కన పొడవాటి కత్తి మరియు మడమలకు ముళ్ళతో? తరువాతి మలుపులో అతను నాకు ఎదురయ్యాడు, మరియు ఒక్క క్షణంలోనే అతను నాకు గుర్తొచ్చాడు—మిసిసిపీలోని గ్రాండ్ చైన్ నాకు ఎంత పరిపూర్ణంగా, స్పష్టంగా తెలుసో, అతను కూడా అంతే పరిపూర్ణంగా, అంత స్పష్టంగా తెలిసాడు.

ఇన్నేళ్ల తర్వాత పైలట్-హౌస్ (నౌకాచాలక గది) నుండి మిసిసిపీ నదిని చూస్తున్నప్పుడు… అతను వంగి, తన టోపీని నేల అంచుకు దాదాపు తాకేలా విసిరినట్లుగా ఊపుతూ, నా హృదయానికి హత్తుకునేలా నాకు స్వాగతం పలికాడు. ఈ రాజు గురించి చాలా అపవాదులు వచ్చాయి; ఇకపై నేను అతన్ని మరింత బాగా అర్థం చేసుకుంటాను, అలాగే గత యాభై లేదా అరవై ఏళ్లుగా నేను భావించిన దానికంటే ఎక్కువగా ఇప్పుడు అతని గురించి విచారిస్తాను. అతను తన కాలంలో కొన్ని పనులు చేశాడు—వాటిని చేయకుండా ఉంటే బాగుండేది, అవి అతని కీర్తికి మచ్చ తెచ్చాయి—ఆ విషయం మనందరికీ తెలుసు, మనమందరం అంగీకరిస్తాం. కానీ వాటిని నేరాలుగా పరిగణించి, ఆ పేరుతో పిలవడమే మనం చేసిన పొరపాటు; అవి కేవలం అవివేకపు చర్యలు లేదా అనాలోచిత పనులు మాత్రమేనని నాకు ఇప్పుడు అర్థమవుతోంది. ప్రతి అడుగులోనూ, చిత్రపటాలు, విగ్రహాలు మరియు చరిత్ర పుస్తకాలలో తప్ప ఇంతకు ముందెన్నడూ ప్రత్యక్షంగా చూడని గొప్ప వ్యక్తులు నాకు ఎదురయ్యారు; ఆ కలయికలు ఎంతో ఉత్కంఠభరితంగా, ఆనందదాయకంగా ఉన్నాయి. దాదాపు ఎనిమిది వందల ఏళ్లుగా ఆక్స్‌ఫర్డ్ వీధుల్లో కనిపించని రెండవ హెన్రీతో; గతంలో వేరేలా భావించినప్పటికీ, ఇప్పుడు పవిత్రమైన మరియు నిర్దోషి అని నేను నమ్ముతున్న ‘ఫెయిర్ రోసామండ్’తో; నాకు పరిచయమైన అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన విదేశీయులలో ఒకరైన షేక్‌స్పియర్‌తో; రోజర్ బేకన్‌తో; ఐదు నిమిషాలు మాట్లాడినా ఒక్కసారి కూడా బూతు మాటలు వాడని క్వీన్ ఎలిజబెత్‌తో—ఆమెపై నాకు మంచి అభిప్రాయం కలిగించిన విషయం అది, అలాగే స్కాట్లాండ్ మేరీని ఆమె నిజంగానే శిరచ్ఛేదం చేసి ఉంటే (అది నిజమో కాదో ఇప్పుడు నాకు సందేహం) ఆమెను క్షమించేలా చేసింది—నేను కరచాలనం చేశాను. అలాగే, దాదాపు పన్నెండు వందల ఏళ్ల తర్వాత మొదటిసారిగా ఆక్స్‌ఫర్డ్ నగర ప్రాకారాల లోపలికి రావడం వల్ల దారి తప్పిన ఒక బిషప్‌ను కూడా కలిశాను. అప్పటికే, కాలగర్భంలో కలిసిపోయిన ఆ యుగాలు మరియు వాటికి చెందిన ప్రముఖ వ్యక్తులతో నేను ఎంతగా మమేకమయ్యానంటే, ఒకవేళ నాకు ‘ఆదామ్’ (మొదటి మానవుడు) ఎదురై ఉన్నా సరే, నేను ఆశ్చర్యపడేవాడిని కాదు లేదా ఇబ్బంది పడేవాడిని కాదు. ఒకవేళ అతను రేసింగ్ కారులో, దుమ్ము రేపుతూ, కేవలం నడుముకు ఆకు చుట్టుకుని మాత్రమే వచ్చి ఉంటే కూడా, అది నాకు ఎంతో సముచితంగానూ, సందర్భోచితంగానూ అనిపించేది.

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -6-8-26ఉయ్యూరు .–

పేర్ల ఎంపిక గురించి(త్రివేణి)

రచన: కె. ఎస్.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

మొన్న నాకు ఒక చిన్న ఆశ్చర్యం కలిగింది—అది ఆహ్లాదకరమైన ఆశ్చర్యమే, ఏమాత్రం అసహ్యకరమైనది కాదు. నిజానికి, దానికి నేను ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేను; కానీ, ఏ క్షణంలోనైనా మనసును ఆవరించే ఆ విచిత్రమైన ఊహల గురించి ఆలోచిస్తూ కాసేపు సరదాగా గడిపాను. ఏ కారణం లేకుండానే ఆ ఊహలు పుట్టుకురావడం వాటిని తప్పుబట్టడానికి బదులు సమర్థించేలా చేస్తుంది; ఎందుకంటే, విచిత్రమైనవి మరియు పూర్తిగా హానిచేయనివి అయినప్పటికీ, ఊహలు లేని మానవ మనసు అసలు మానవ మనసే కాదన్నట్లు ఉంటుంది. నాలో ఆ ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించిన యువకుడికి, తాను అలా చేశానన్న విషయం అస్సలు తెలియదు. నిజానికి, నాకు విచిత్రమైన ఊహలు చేసే అలవాటు ఉందని గానీ, లేదా అతని పేరుకు ఆ ఊహలతో ఏదైనా సంబంధం ఉంటుందని గానీ అతనికి ఎలా తెలుస్తుంది? అయినా, ఆ పేరే ఆ అనుభూతికి కారణం—అది లేకపోతే నాకు అలాంటి భావన కలిగేదే కాదు.

ఒక వ్యక్తి గురించి మనసులో ఏర్పరచుకున్న ఊహకూ, వాస్తవానికి మధ్య ఇంతటి స్పష్టమైన వైరుధ్యం ఉండటం అరుదు. ఆ పేరు వినగానే—యవ్వన ఛాయలు లేకపోవడం, ఆధునిక శైలికి భిన్నమైన దుస్తులు, ఆకర్షణ లేని పాతకాలపు ప్రవర్తన వంటి చిత్రాలు మనసులో మెదిలేవి. కానీ వాస్తవం ఆ తప్పుడు ఊహలను ఎంతలా పటాపంచలు చేసిందో! కాలం చెల్లిన పద్ధతులు లేదా వింతైన విషయాలు కళ్లముందు కనిపిస్తే ఎంత ఆశ్చర్యం కలుగుతుందో, అంతకంటే ఎక్కువ ఆశ్చర్యం నాకు కలిగింది. అక్కడ నిలబడిన ఆ యువకుడు సరికొత్త ఫ్యాషన్ దుస్తులలో స్మార్ట్‌గా, కళ్లద్దాలు ధరించి (అవి నిజమైన సంస్కారానికి చిహ్నం కదా), అత్యుత్తమమైన ప్రవర్తనతో కనిపించాడు; ఇవన్నీ అతని ఆ పేరుకు ఎంతమాత్రం సరిపోవని గట్టిగా చాటిచెబుతున్నట్లు ఉన్నాయి.

పలకడానికి సులభంగా, వినడానికి ఆకర్షణీయంగా ఉండే పేరు అతనికి ఉండి ఉంటే ఎంత బాగుండేదో! అలాంటి పేరు అతనికి ఎంతో సహాయపడేదని, ఏమాత్రం పట్టించుకోని నిర్లక్ష్య వైఖరి ఎదురైనప్పుడు ఒక నమ్మకమైన స్నేహితుడిలా అతన్ని కాపాడేదని అనిపించింది.

కానీ దురదృష్టవశాత్తు, ఆ యువకుడికి ఒక సాధారణమైన, ఆకర్షణ లేని పేరు పెట్టారు—అలాంటి పేరు విన్నప్పుడు ఎవరికీ ఎలాంటి ప్రత్యేక భావన కలగదు, కేవలం ఉదాసీనత మాత్రమే మిగులుతుంది. ఒక నల్లజాతీయుడికి, తెల్లజాతీయుడికి మధ్య ఎలాంటి సంబంధం ఉండదో, అతనికి ఆ పేరుకు మధ్య కూడా అంతకంటే ఎక్కువ సంబంధం ఏమీ లేదు. వినడానికి ఎంతో చప్పగా, నిస్సారంగా అనిపించే ఆ పేరు, సాధారణంగా పేర్లలో మనం ఆశించే గౌరవాన్ని లేదా ఆకర్షణను పూర్తిగా కోల్పోయింది. బహుశా అతను తన తల్లిదండ్రులకు పుట్టిన పిల్లలలో చిన్నవాడై ఉంటాడు; అంతకుముందే ఒకటి లేదా రెండు పిల్లలను మరణం వల్ల కోల్పోయిన ఆ తల్లిదండ్రులు, ఇతనినైనా కాపాడుకోవాలనే ఆందోళనతో, నామకరణ సమయంలో ఒక పాత సంప్రదాయాన్ని పాటించి ఉంటారు. ఈ ఆధునిక కాలంలో కూడా అటువంటి సంప్రదాయాలు ఎక్కడో ఒకచోట నేపథ్యంగా నిలిచి ఉంటాయని గుర్తించినప్పుడు, వాటి ప్రాముఖ్యత మనకు ఎప్పటికీ పూర్తిగా పోదని స్పష్టమవుతుంది.

మరొక సందర్భంలో నా అనుభూతి చాలా భిన్నంగా ఉండేది. ఆ సందర్భంలో, ఆ వ్యక్తి తనకున్న పేరుకు ఏమాత్రం సరిపోలేదనిపించింది; ఆ పేరుకూ ఆమెకూ మధ్య ఏదో పెద్ద అంతరం ఉన్నట్లు అనిపించింది. ఆ పేరు కలిగిన ఆ చిన్నారి, అత్యంత విలువైన రత్నాన్ని కలిగి ఉన్న అనుమానాస్పద వ్యక్తిలా కనిపించింది—ఆ రత్నం ఆమె చేతికి ఎలా వచ్చిందన్నదే ఒక ప్రశ్నార్థకంగా అనిపించేలా ఉండేది. ఆ అందమైన పేరు ఆమెకు ఒక రకమైన నిందలా లేదా అసమంజసమైన విషయంగా అనిపించేది. నిజానికి, ఆమెకు అంతటి ఆకర్షణీయమైన పేరు కాకుండా ఏదైనా సాధారణ పేరు ఉండి ఉంటే, ఆమె ముఖం పట్ల నాకు అంత అసహనం కలిగేది కాదు. ఒక సాధారణమైన, సాదాసీదా పేరు ఆమెకు చక్కగా సరిపోయేది. కానీ, ఆ పేరు ఆమెకు సరిపోకపోవడంలో ఆమెకు ఏమాత్రం ప్రమేయం లేనప్పుడు, ఆ పాపను నిందించడం అన్యాయం అవుతుంది. తమ చిన్నారికి అంతటి అందమైన పేరుకు తగిన అర్హత లేదన్న విషయాన్ని అహంకారం వల్ల గుర్తించలేకపోయిన తల్లిదండ్రుల తప్పిదానికి, ఆ పాపను ఏ విధంగానూ బాధ్యురాలిని చేయలేము కదా? ఒకవేళ వీలైతే, ఆ పేరును వదిలించుకోవడానికి ఆమె ఏమాత్రం బాధపడకపోవచ్చని నాకనిపిస్తుంది.

“పేరులో ఏముంది?” అని జూలియట్ అడుగుతుంది. “మనం గులాబీ అని పిలిచే పువ్వుకు ఏ పేరు పెట్టినా దాని సువాసన అలాగే ఉంటుంది కదా.” నిజమే, అంతటి పరిపూర్ణమైన పేరు లేనంత మాత్రాన గులాబీ పరిపూర్ణత ఏమీ తగ్గదు. కానీ, ఆ అందమైన పువ్వుకు దానికి పూర్తిగా తగిన పేరు ఉండాలని కోరుకోవడాన్ని అది అడ్డుకోదు కదా. అలాగే, రోమియోకు వేరే పేరు పెట్టినా అతను ఏమాత్రం తక్కువ అందంగా కనిపించేవాడు కాదు. అయినప్పటికీ, రోమియో మరియు అతని అందమైన పేరును కలిపిన ఆ సంతోషకరమైన యాదృచ్ఛిక సంఘటన గురించి జూలియట్ సంతోషంగా ఆలోచించి ఉండవచ్చని భావించడం కూడా చాలా సహేతుకమే కదా?

మన భవిష్యత్తు లేదా విధిపై మనకు ఎంత తక్కువ నియంత్రణ ఉంటుందో, పేర్ల విషయంలో కూడా అంతే; అవి కూడా దైవ సంకల్పం ద్వారా ముందే నిర్ణయించబడినట్లుగా అనిపిస్తాయి. తమ పిల్లలకు పేర్లు పెట్టేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు ఎంతో శ్రద్ధాసక్తులు చూపిస్తుంటారు; తమకు ఇష్టమైన బిడ్డకు ఏదైనా గొప్ప వ్యక్తి పేరును పెట్టి, ఆ బిడ్డ కూడా జీవితంలో అటువంటి ఉన్నత స్థాయికి చేరుకుంటాడని ఎంతో ఆశపడటం మనం చూస్తుంటాం. కానీ, విధి వైపరీత్యం వల్ల ఫలితం మాత్రం అందుకు భిన్నంగా ఉంటుంది; ఎంతో ఆశతో పెట్టిన ఆ గొప్ప పేరు, కాలక్రమేణా ఒక సాధారణమైన, వికృతమైన లేదా నిస్సారమైన రూపంలోకి మారిపోవడం కనిపిస్తుంది.

పేరు వెనుక మనం ఊహించే దానికంటే ఎక్కువే ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో కేవలం పేరు మాత్రమే అద్భుతాలు సృష్టిస్తుందని మనకు తెలుసు; అదే సమయంలో, కొన్ని పేర్లతో అనుకోకుండా ముడిపడి ఉండటం వల్ల మాత్రమే ప్రజలు ఇబ్బందుల్లో పడటం కూడా జరుగుతుంటుంది.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -4-8-26-ఉయ్యూరు .–

అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ  చరిత్ర -18

22వ అధ్యాయం

1890.)

[చెప్పినది, అక్టోబర్ 10, 1906.] మేము సందర్శించిన సమయంలో ఒంటెయోరాలో సమావేశమైన స్నేహితులలో చాలామంది పేర్లను సూసీ పేర్కొంది, కానీ అక్కడ ఇతరులు కూడా ఉన్నారు—వారిలో లారెన్స్ హట్టన్, చార్లెస్ డడ్లీ వార్నర్,  కారోల్ బెక్‌విత్, మరియు వారి భార్యలు ఉన్నారు. అది ఒక ప్రకాశవంతమైన  సంతోషకరమైన సమూహం. ఆ ఉత్తమ వ్యక్తులలో కొందరు ఇప్పటికీ మనతో ఉన్నారు; మిగిలిన వారు ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్ళిపోయారు: శ్రీమతి క్లెమెన్స్, సూసీ, శ్రీ వార్నర్, మేరీ మాప్స్ డాడ్జ్, లారెన్స్ హట్టన్, డీన్ సేజ్—వారి ఆత్మకు శాంతి కలుగుగాక! ఆ సమయంలో శ్రీమతి డాడ్జ్ అక్కడ లేరని సూసీ అనుకోవడం పొరపాటు; మేము ఆమె అతిథులం.

మేము చీకటి పడేసరికి, అలసట కలిగించే ప్రయాణం వల్ల నీరసంగా అక్కడికి చేరుకున్నాము; కానీ ఆ నీరసం ఎక్కువసేపు నిలవలేదు. శ్రీమతి డాడ్జ్ ఇంట్లో తయారుచేసిన విందును సిద్ధం చేసింది, మరియు ఆ సంతోషకరమైన సమూహం, ఇరవై మందికి పైగా, దానిని ఆరగించారు. అప్పుడు పెద్ద విందులలో ఎప్పుడూ జరిగే, ఎప్పుడూ విసుగు పుట్టించే ఆ సంఘటన జరిగింది: ప్రతి ఒక్కరూ తమ పక్కన కూర్చున్నవారితో మాట్లాడటం మొదలుపెట్టారు, అందరూ ఒకేసారి మాట్లాడారు, తమ మాటలు వినపడాలనే తీవ్ర ప్రయత్నంలో క్రమంగా తమ గొంతులను ఇంకా ఇంకా పెంచారు. అది ఒక అల్లరిలా, ఒక తిరుగుబాటులా ఉంది; అది భరించలేని శబ్దం. వెంటనే నేను నా పక్కన ఉన్న మహిళతో ఇలా అన్నాను—

“నేను ఈ అల్లరిని అణచివేస్తాను, ఈ గోలని నిశ్శబ్దం చేస్తాను. దానికి ఒకే ఒక మార్గం ఉంది,

కానీ ఆ విద్య నాకు తెలుసు. మీరు మీ తలను నా వైపు వంచి, నేను చెప్పేదానిపై మీకు చాలా ఆసక్తి ఉన్నట్లు నటించాలి; నేను మెల్లగా మాట్లాడతాను; అప్పుడు, మన పక్కింటివారికి నా మాటలు వినపడదు కాబట్టి, వారు కూడా నా మాటలు వినాలని కోరుకుంటారు. నేను చాలా సేపు—ఉదాహరణకు రెండు నిమిషాలు—గొణుగుతూ మాట్లాడితే, సంభాషణలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి ఆగిపోవడం మీరు చూస్తారు, అక్కడ నిశ్శబ్దం ఆవహిస్తుంది, నా గొణుగుడు తప్ప మరెక్కడా ఏ శబ్దమూ ఉండదు.”

అప్పుడు నేను చాలా మెల్లగా ఇలా మొదలుపెట్టాను:

“పదకొండేళ్ల క్రితం ‘గ్రాంట్’ (Grant) ఉత్సవాలను తిలకించడానికి నేను చికాగో వెళ్ళినప్పుడు, మొదటి రాత్రి ఆరు వందల మంది మాజీ సైనికుల సమక్షంలో ఒక భారీ విందు జరిగింది. నా పక్కన కూర్చున్న వ్యక్తి పేరు మిస్టర్ X. X. ఆయనకు వినికిడి శక్తి చాలా తక్కువ; వినికిడి లోపం ఉన్నవారిలో సాధారణంగా కనిపించే అలవాటు ప్రకారం, ఆయన తన మాటలను మామూలు స్వరంతో చెప్పడానికి బదులుగా గట్టిగా అరుస్తూ చెప్పేవారు. ఆయన ఐదారు నిమిషాల పాటు ఆలోచనాత్మకమైన నిశ్శబ్దంతో తన కత్తి, ఫోర్క్‌లను కదుపుతూ ఉండి, ఒక్కసారిగా అంత గట్టిగా అరిచేవారు—ఆ అరుపు వింటే మనిషి ఉలిక్కిపడి అమెరికా సరిహద్దులు దాటి ఎగిరి గంతేసేంతగా ఉండేది.”

అప్పటికి మిసెస్ డాడ్జ్ టేబుల్ వద్ద—కనీసం నా పక్కనే ఉన్న ఆ ప్రాంతంలో—అల్లడి సద్దుమణిగింది; ఆ పొడవైన టేబుల్ వెంబడి జంటల వారీగా నిశ్శబ్దం వ్యాపించసాగింది. నేను మరింత తక్కువ స్వరంతో, గొణుగుతూ నా మాటలు కొనసాగించాను, మరియు

అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే—

“మిస్టర్ X. X. కాసేపు మౌనంగా ఉన్న సమయంలో, మాకు ఎదురుగా కూర్చున్న ఒక వ్యక్తి తన పక్కన ఉన్న వ్యక్తికి చెబుతున్న కథ ముగింపు దశకు చేరుకున్నాడు. అతను చాలా తక్కువ స్వరంతో మాట్లాడుతున్నాడు—అక్కడ చాలా శబ్దం ఉంది—నాకు ఆ కథపై ఎంతో ఆసక్తి కలిగింది. ఆ ఆకర్షణీయమైన కథ తప్ప మరేమీ పట్టించుకోకుండా, అతని మాటలు వినడానికి నా చెవులను రిక్కించి, మెడను చాచి, ఊపిరి బిగబట్టి మరీ వింటున్నాను. అతను ఇలా అనడం నేను విన్నాను: ‘ఆ సమయంలో అతను ఆమె పొడవైన జుట్టును పట్టుకున్నాడు—ఆమె కేకలు వేస్తూ, బతిమాలాడుతోంది—అతను ఆమె మెడను తన మోకాలిపై వంచి, ఒకే ఒక్క భయంకరమైన రేజర్ వేటుతో…’

“చికాగో మీకు ఎలా అనిపిస్తోంది?!!!”

అది X. X. చేసిన అంతరాయం; ఆ అరుపు ముప్పై మైళ్ల దూరం వరకు వినిపించేంత గట్టిగా ఉంది. నా గొణుగుడు మాటల్లో నేను ఆ ఘట్టానికి చేరుకునే సమయానికి, మిసెస్ డాడ్జ్ భోజన గదిలో ఎంత నిశ్శబ్దం, ఎంతటి నిశ్చలత అలుముకున్నాయంటే, అక్కడ ఎవరైనా ఒక ఆలోచనను జారవిడిచినా అది నేల మీద పడే శబ్దం వినిపించేంతగా ఉండేది.[18] నేను ఆ అరుపు అరిచినప్పుడు, భోజనానికి కూర్చున్న వారందరూ ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడి పైకి ఎగిరారు; వారి తలలు పైకప్పును బలంగా ఢీకొట్టి దాన్ని పాడుచేశాయి. అది కేవలం చెక్క పట్టీలు మరియు ప్లాస్టర్‌తో చేసిన పైకప్పు కావడంతో, అదంతా మా మీద పడింది. అందులో చాలా భాగం ఆహారంలో పడి దాన్ని ఇసుకలా మార్చేసింది, కానీ ఎవరికీ గాయాలు కాలేదు.

ఆ తర్వాత, నేను ఆ ‘ఆట’ను ఎందుకు ఆడానో వివరించాను. దానిలోని నీతిని మనసులో ఉంచుకుని, ఇకపై హేతుబద్ధంగా, దయతో వ్యవహరించాలని, అందరూ కలిసి ఒకేసారి అరిచే పద్ధతిని మానుకోవాలని, ఒకరు మాట్లాడుతుంటే మిగిలినవారు కృతజ్ఞతతో, ప్రశాంతంగా వినాలని వారిని కోరాను. వారు నా అభ్యర్థనను అంగీకరించారు, ఆ సాయంత్రం మిగిలిన సమయం అంతా మేము చాలా సంతోషంగా గడిపాము; నా జీవితంలో అంతకంటే మంచి సమయం మరొకటి గడిపినట్లు నాకు అనిపించదు. దీనికి ప్రధాన కారణం ఏమిటంటే, ఆ కొత్త నియమాల వల్ల చర్చలో మాట్లాడే అవకాశం నా చేతిలోనే ఉండిపోయింది—అది నాకు దక్కింది కాబట్టి—మొత్తం మాటలన్నీ నేనే మాట్లాడగలిగాను. నాకు నా మాటలు వినడం అంటే చాలా ఇష్టం. సూసీ నా జీవిత చరిత్రలో ఈ విషయాన్ని బయటపెట్టింది.

డీన్ సేజ్ చాలా ఆహ్లాదకరమైన వ్యక్తి, అయినప్పటికీ ఒక విషయంలో తన స్నేహితులకు భయం కలిగించేవాడు, ఎందుకంటే అతను…

వారిని ఆయన ఎంతగానో ఇష్టపడేవారు, అందుకే వారిపై సరదాగా చిలిపి పనులు (ప్రాక్టికల్ జోక్స్) చేయకుండా ఉండలేకపోయేవారు. ఒక వ్యక్తితో చొరవగా జోకులు వేసేంత సాన్నిహిత్యం కలగాలంటే, ముందుగా వారిపై మనకు గాఢమైన అభిమానం ఉండాలి. అమెరికాలో నాకు తెలిసిన వారిలో ‘డీన్ సేజ్’ అత్యుత్తమ పౌరుడు. మంచి పౌరుడిగా ఉండటానికి ధైర్యం కావాలి, ఆయనకు ఆ ధైర్యం పుష్కలంగా ఉండేది. తన చిన్న హక్కును కూడా ఎవరైనా సరే—వ్యక్తి కావచ్చు లేదా సంస్థ కావచ్చు—ఉల్లంఘిస్తే, వారిని శిక్ష పడేలా చేయకుండా ఆయన వదిలిపెట్టేవారు కాదు. ఆయన చాలా ధనవంతుడు, ఉదారస్వభావి మరియు దయాగుణం కలవారు; తన డబ్బును ధారాళంగా ఖర్చు చేసేవారు. కానీ ఎవరైనా సరే, కేవలం పది సెంట్ల విలువైన తన హక్కును ఉల్లంఘించినా సరే, ఆ విషయం కోసం వేల డాలర్ల విలువైన సమయం, శ్రమ, డబ్బు మరియు పట్టుదలను వెచ్చించేవారు; ఆ పోరాటంలో గెలిచేంత వరకు లేదా ఓడిపోయేంత వరకు వెనక్కి తగ్గేవారు కాదు.

ఆయన , రెవరెండ్ మిస్టర్ హారిస్ కళాశాలలో సహాధ్యాయులు; సేజ్ మరణించే వరకు వారిద్దరి మధ్య అనుబంధం నిశ్చితార్థం చేసుకున్న జంట మధ్య ఉండేంత గాఢంగా ఉండేది. కాబట్టి, హారిస్‌పై ఏదైనా చిలిపి పని చేయడానికి సేజ్‌కు అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా, హారిస్ ఇబ్బంది పడటం ఖాయం.

1873 ప్రాంతంలో సేజ్ ఒక అనారోగ్యం బారిన పడ్డారు; అది ఆయనను అస్థిపంజరంలా మార్చివేసింది మరియు వైద్యుల ప్రయత్నాలన్నింటినీ వమ్ము చేసింది. ఆయన ‘అడిరోండాక్స్’ (Adirondacks) ప్రాంతానికి వెళ్తూ హారిస్‌ను కూడా తనతో తీసుకెళ్లారు. సేజ్ ఎప్పుడూ చురుకైన మనిషి, కాబట్టి ఏ రోజూ ఖాళీగా, నిష్క్రియంగా గడపలేకపోయేవారు; తన శక్తి మేరకు ప్రతిరోజూ నడిచేవారు. ఒక రోజు సాయంత్రం వేళ, వారికి ఒక సాధారణ చెక్క ఇల్లు (లాగ్ క్యాబిన్) కనిపించింది; దానిపై ఉన్న బోర్డులో “మనిషికి మరియు పశువుకు ఆతిథ్యం” అని రాసి ఉంది. సేజ్ శక్తి పూర్తిగా క్షీణించి ఉండటంతో, వారు ఆ రాత్రికి అక్కడ ఆగాల్సి వచ్చింది. వారు ఆ ఇంట్లోకి ప్రవేశించగా, అక్కడ దాని యజమాని మరియు ఏకైక నివాసి అయిన మధ్య వయస్కుడు కనిపించాడు; అతను దృఢమైన శరీరాకృతి మరియు సరళమైన మనస్తత్వం కలిగిన వ్యక్తి. అతను రాత్రి భోజనం వండి ప్రయాణికుల ముందు ఉంచాడు—అందులో ఉప్పులో నిల్వ ఉంచిన మాంసం (salt junk), ఉడికించిన బీన్స్, మొక్కజొన్న రొట్టె  నల్ల కాఫీ ఉన్నాయి. సేజ్ కడుపు అత్యంత సున్నితమైన ఆహారాన్ని మాత్రమే స్వీకరించేది, కాబట్టి ఆ భోజనం ఆయనకు విరక్తి కలిగించింది; ఆయన ఏమీ తినకుండా అలాగే కూర్చుండిపోయారు, కానీ హారిస్ మాత్రం ఎంతో ఆకలితో, అపరిమితంగా కృతజ్ఞతాభావంతో ఆ ఆహారాన్ని ఆరగించారు. ఎందుకంటే అతను యుద్ధమంతా ఒక పోరాట దళంలో మతగురువుగా ఉన్నాడు, మరియు ఆ నాలుగు సంవత్సరాల కఠినమైన ఆహారం మరియు శ్రమ అతనికి అందించిన గొప్ప, విమర్శారహితమైన ఆకలిని, అద్భుతమైన శారీరక శక్తిని పరిపూర్ణంగా కాపాడుకున్నాడు. సేజ్ రాత్రి భోజనం చేయకుండానే పడుకున్నాడు,  శ్రద్ధగా, ఆసక్తిగా చూస్తున్న మొక్కజొన్న కంకులతో నిండిన పొట్టుతో చేసిన పరుపు మీద రాత్రంతా అటూ ఇటూ దొర్లుతూ, మెలికలు తిరిగాడు.

ఉదయం హారిస్‌కు మళ్ళీ విపరీతమైన ఆకలి వేసింది,  ముందు రాత్రి దాని జంటను ఎంత సంతృప్తిగా, ఆనందంగా తిన్నాడో, అంతే సంతృప్తిగా, ఆనందంగా ఆ అసహ్యకరమైన అల్పాహారాన్ని కూడా తినేశాడు. సేజ్ వరండాలో ఖాళీగా కూర్చుని, జరిగిన దాని గురించి ఆలోచిస్తూ, ప్రతీకారం గురించి ధ్యానించాడు. వెంటనే అతను ఇంటి యజమానికి సైగ చేసి, అతన్ని పక్కకు తీసుకువెళ్లి, అతనితో రహస్యంగా మాట్లాడాడు. అతను అన్నాడు,

“నేను జీతాలు ఇచ్చే అధికారిని. బిల్లు ఏమిటి?”

“రెండు రాత్రి భోజనాలు, యాభై సెంట్లు; రెండు పడకలు, ముప్పై సెంట్లు; రెండు అల్పాహారాలు, యాభై సెంట్లు—

మొత్తం ఒక డాలరు ముప్పై సెంట్లు.”

సేజ్ ఇలా అన్నాడు, “వెళ్లి బిల్లు రాసి, దాన్ని ఇక్కడి వరండాలో ఉన్న నాకు తీసుకురా.

దాన్ని పదమూడు డాలర్లుగా రాయి.”

“పదమూడు డాలర్లా! అదెలా సాధ్యం? నేనేమీ దోపిడీదారుడిని కాను కదా. అందరికీ ఎంత వసూలు చేస్తానో మీకూ అంతే అడుగుతున్నాను. అది ఒక డాలరు ముప్పై సెంట్లు మాత్రమే.”

“మిత్రమా, దీని గురించి నీకు ఉన్నట్టే నాకు కూడా చెప్పేది ఉంది. అది పదమూడు డాలర్లు. నువ్వు ఆ మొత్తానికే బిల్లు రాయాలి, దాన్ని తీసుకోవాలి కూడా; లేకపోతే నీకు ఒక్క సెంట్ కూడా దక్కదు.”

ఆ వ్యక్తి అయోమయంలో పడి, “నాకు ఇది అర్థం కావడం లేదు. నేను అలా రాయలేను,” అన్నాడు.

“సరే, నాకు మాత్రం అర్థమవుతోంది. నేను ఏం చేస్తున్నానో నాకు తెలుసు. అది పదమూడు డాలర్లు, ఆ మొత్తానికే బిల్లు కావాలి నాకు. వేరే షరతులు ఏమీ లేవు. దాన్ని సిద్ధం చేసి ఇక్కడికి తీసుకురా. నేను దాన్ని చూసి కోపంతో ఊగిపోతాను. అర్థమైందా? నేను ఆ బిల్లును వ్యతిరేకిస్తాను. నువ్వు నీ పట్టు వీడకూడదు. తక్కువ డబ్బు తీసుకోవడానికి నిరాకరించాలి. నేను కోపం ప్రదర్శించడం మొదలుపెడతాను; నువ్వు కూడా అంతే చేయాలి. నేను నిన్ను కఠినమైన మాటలతో దూషిస్తాను; నువ్వు అంతకంటే కఠినమైన మాటలతో సమాధానం చెప్పాలి. నేను గొంతు పెంచుతాను; నువ్వు కూడా పెంచాలి. నువ్వు తీవ్ర ఆగ్రహానికి లోనవ్వాలి—వీలైతే నోటి వెంట నురుగు కక్కేలా చేసుకోవాలి; కావాలంటే కొంచెం సబ్బును కూడా వాడుకో. ఇక వెళ్లు, చెప్పినట్లు చెయ్యి.”

ఆ వ్యక్తి తనకు అప్పగించిన పాత్రను అద్భుతంగా పోషించాడు. అతను బిల్లు తీసుకువచ్చి ఫలితం కోసం వేచి ఉన్నాడు. సేజ్ ముఖం కోపంతో ముడుచుకుపోయింది, కళ్లు నిప్పులు చెరిగాయి, గుర్రంలా అతని ముక్కు రంధ్రాలు పెద్దగా విచ్చుకున్నాయి; అప్పుడు అతను ఆవేశంతో ఇలా అన్నాడు—

“పదమూడు డాలర్లా! అంటే, మీ ఈ దారుణమైన, అమానుషమైన ఆతిథ్యానికి మీరు పదమూడు డాలర్లు వసూలు చేస్తారా? మీరేమైనా వృత్తిపరమైన సముద్రపు దొంగలా? ఇలా చేయడం మీ అలవాటా…”

ఆ వ్యక్తి ఉగ్రంగా మధ్యలో ఇలా అన్నాడు: “చాలు, ఇక మీ మాటలు నాకు అవసరం లేదు—అవి మరీ ఎక్కువయ్యాయి. బిల్లు పదమూడు డాలర్లు, మీరు అది చెల్లించాల్సిందే—అంతే సంగతి; వ్యక్తిత్వం లేని ఇద్దరు సాహసయాత్రికులు దేశమంతా మోసాలు చేస్తూ తిరుగుతూ, ఒక పెద్దమనిషికి షరతులు విధించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారా! మిమ్మల్ని కూడా పెద్దమనుషులు అనుకుని ఆదరించిన పెద్దమనిషికి ఇలాంటివా? నిజానికి నా ఉద్దేశంలో నరకం ఇలాంటి వాళ్లతోనే నిండిపోయి ఉంటుంది…”

సేజ్ మధ్యలో అడ్డుతగిలాడు—

“ఆ మాట ఇక ఒక్కటి కూడా మాట్లాడకండి!—నేను దాన్ని సహించను. మిమ్మల్ని నేను అత్యంత నీచమైన దొంగగా భావిస్తున్నాను.

“ఆ మాట మళ్ళీ అనకండి! ప్రమాణం చేసి చెబుతున్నా, మీ మెడ పట్టుకుని…”

హారిస్ హడావిడిగా బయటకు వచ్చాడు. వాళ్లిద్దరూ ఒకరిపై ఒకరు విరుచుకుపడేలా ఉన్న సమయంలో, అతను వారి మధ్యలోకి వచ్చి ఇలా బతిమాలడం మొదలుపెట్టాడు—

“ఓ డీన్, వద్దు, వద్దు—మిస్టర్ స్మిత్, కాస్త సంయమనం పాటించండి! ఓ డీన్, మీ కుటుంబం గురించి ఆలోచించండి! ఎంతటి అపఖ్యాతి వస్తుందో…”

కానీ వారు తిట్లు, శాపనార్థాలు మరియు తమ విద్యావంతులైన జ్ఞాపకాల భాండాగారం నుండి వెలికితీసిన కఠినమైన పదజాలంతో విరుచుకుపడ్డారు. ఆ గందరగోళం మధ్యలో ఆ వ్యక్తి ఇలా అరిచాడు—

“ఈ ఇంటికి పెద్దమనుషులు వచ్చినప్పుడు, నేను వారిని పెద్దమనుషులుగానే చూస్తాను. సాధారణ ఆకలితో వచ్చిన వారికి, నేను మీకు సమకూర్చిన భోజనానికి డాలర్ ముప్పై సెంట్లు వసూలు చేస్తాను; కానీ ఒక రాక్షసుడిలాంటి ఆకలితో వచ్చి, రెండు విడతల్లోనే ఒక బారెల్ పంది మాంసం, నాలుగు బారెళ్ల బీన్స్ తినేసేవాడు వచ్చినప్పుడు మాత్రం…”

సేజ్ పశ్చాత్తాపం మరియు ఆత్మనిందతో కూడిన స్వరంతో మధ్యలో ఇలా అన్నాడు, “నేను ఆ విషయం అస్సలు ఆలోచించలేదు, నన్ను క్షమించండి; నాకూ, నా స్నేహితుడికీ చాలా సిగ్గుగా ఉంది. ఇదిగోండి మీ పదమూడు డాలర్లు, దాంతో పాటు నా క్షమాపణలు కూడా.”

[మార్చి 12, 1906న చెప్పబడింది.] ఇతరుల ద్వంద్వ యుద్ధాల పట్ల నాకు ఎప్పుడూ గొప్ప ఆసక్తి ఉండేది. ఒక వ్యక్తి తన సొంత అనుభవంలో భాగమైన ఏ వీరోచిత సంఘటన పట్లనైనా ఎల్లప్పుడూ ఆసక్తిని కలిగి ఉంటాడు.

(1878.)

1878లో—అంటే నేను అనుకున్న ద్వంద్వ యుద్ధం జరగకుండా ఆగిపోయిన పద్నాలుగు సంవత్సరాల తర్వాత—మెస్సియర్స్ ఫోర్టు మరియు గాంబెట్టాల మధ్య ఒక ద్వంద్వ యుద్ధం జరిగింది. అది ఫ్రాన్స్‌లో వారిద్దరినీ వీరులుగా నిలబెట్టినా, మిగిలిన ప్రపంచం దృష్టిలో మాత్రం వారిని కాస్త హాస్యాస్పదమైన వ్యక్తులుగా మార్చింది. ఆ శరదృతువు  శీతాకాలంలో నేను మ్యూనిచ్‌లో నివసిస్తున్నాను. ఆ విచిత్రమైన విషాద సంఘటన పట్ల నాకు ఎంత ఆసక్తి కలిగిందంటే, దాని గురించి ఒక సుదీర్ఘమైన కథనాన్ని రాశాను. అది నా పుస్తకాలలో ఎక్కడో ఒకచోట ఉంది—ఆ కథనంలో కొన్ని తప్పులు ఉన్నప్పటికీ, ఆ ద్వంద్వ యుద్ధం వెనుక ఉన్న స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబించడంలో మాత్రం అది సరైనది మరియు విశ్వసనీయమైనది అని నా అభిప్రాయం. నేను వియన్నాలో నివసిస్తున్నప్పుడు—అంటే నా ఆ నిష్ఫలమైన ద్వంద్వ యుద్ధం జరిగిన ముప్పై నాలుగేళ్ల తర్వాత కూడా—అటువంటి సంఘటనల పట్ల నా ఆసక్తి బలంగానే ఉండేది; ఆ రోజుల్లో రాసిన నా ఆత్మకథాత్మక పత్రాల మధ్య, ఆ విషయం గురించి నేను మొదలుపెట్టి పూర్తి చేయని ఒక అధ్యాయం నాకు ఇప్పుడు కనిపించింది. నేను దానిని పూర్తి చేయాలనుకున్నాను, కానీ…

ఇటాలియన్ రాయబారి ఎం. నిగ్రా (M. Nigra) ఆ విషయానికి సంబంధించిన సెన్యోర్ కవలోట్టి (Señor Cavalotti) సాహసగాథల పూర్తి వివరాలను నాకు చెప్పడానికి సమయం కేటాయిస్తారనే ఆశతో నేను దానిని అసంపూర్ణంగా ఉంచాను. కానీ ఆయన చాలా బిజీగా ఉండేవారు; ఆయన ఏదైనా చెప్పడం మొదలుపెట్టే లోపే ఏదో ఒక అంతరాయం కలిగేది; దాంతో నా ఆశ ఎప్పటికీ నెరవేరలేదు. ఆ అసంపూర్ణ అధ్యాయం ఇక్కడ ఉంది:

(1898.)

ద్వంద్వ యుద్ధాల (duelling) విషయానికొస్తే, ఈ అలవాటు నేడు ఫ్రాన్స్‌లో ఉన్నట్లే ఆస్ట్రియాలో కూడా సర్వసాధారణం. కానీ ఒక తేడా ఉంది: ఆస్ట్రియాలో ద్వంద్వ యుద్ధం ప్రమాదకరమైనది, కానీ ఫ్రాన్స్‌లో అలా కాదు. ఇక్కడ అది ఒక విషాదం అయితే, ఫ్రాన్స్‌లో అది ఒక హాస్యం; ఇక్కడ అది ఒక గంభీరమైన వ్యవహారం అయితే, అక్కడ అది ఒక వింత చేష్ట; ఇక్కడ ద్వంద్వ యుద్ధంలో పాల్గొనే వ్యక్తి తన ప్రాణాలను పణంగా పెడితే, అక్కడ కనీసం తన చొక్కాకు కూడా ఎలాంటి ముప్పు ఉండదు. ఇక్కడ వారు పిస్టల్ లేదా సాబర్ (పదునైన కత్తి)తో పోరాడితే, ఫ్రాన్స్‌లో హెయిర్ పిన్ (అదీ మొద్దుబారినది)తో పోరాడుతారు. ఇక్కడ తీవ్రంగా గాయపడిన వ్యక్తి ఆసుపత్రికి నడిచి వెళ్ళడానికి ప్రయత్నిస్తే, అక్కడ చిన్న గీత పడితే చాలు—దాన్ని మళ్ళీ గుర్తించడానికి రంగు పూసి, బాధితుడిని స్ట్రెచర్‌పై పడుకోబెట్టి, సంగీత వాయిద్యాల బృందంతో అక్కడి నుండి తీసుకెళ్తారు.

ఫ్రెంచ్ ద్వంద్వ యుద్ధం ముగిశాక, ఆ ఇద్దరూ కౌగిలించుకుని, ముద్దుపెట్టుకుని, ఏడుస్తూ, ఒకరి ధైర్యాన్ని మరొకరు మెచ్చుకుంటారు; ఆ తర్వాత వైద్యులు పరీక్షించి గాయపడిన వ్యక్తిని గుర్తిస్తారు, అవతలి వ్యక్తి అతన్ని స్ట్రెచర్‌పై ఎక్కించి ఖర్చులు భరిస్తాడు; దానికి ప్రతిఫలంగా సాయంత్రం పూట గాయపడిన వ్యక్తి షాంపైన్ , ఆయిస్టర్లతో విందు ఇస్తాడు, ఆపై ఫ్రెంచ్ వారి మాటల్లో చెప్పాలంటే “ఆ వ్యవహారం ముగుస్తుంది.” ఇదంతా చాలా మర్యాదగా, హుందాగా, అందంగా మరియు ఆకట్టుకునేలా ఉంటుంది. ఆస్ట్రియన్ ద్వంద్వ యుద్ధం ముగిశాక, బతికి ఉన్న ప్రత్యర్థి అవతలి వ్యక్తికి గంభీరంగా చేయి అందించి, మర్యాదపూర్వకమైన విచారం వ్యక్తం చేసి, వీడ్కోలు పలికి తన దారిన తాను వెళ్లిపోతాడు, దాంతో ఆ వ్యవహారం కూడా ముగుస్తుంది. ఫ్రెంచ్ ద్వంద్వ యుద్ధంలో పాల్గొనే వ్యక్తికి ఆట నియమాల ద్వారా ప్రమాదం నుండి పూర్తి రక్షణ కల్పిస్తారు. ప్రత్యర్థి ఆయుధం అతని శరీరాన్ని తాకలేదు; ఒకవేళ గీత పడినా అది మోచేతికి పైన ఉండదు. కానీ ఆస్ట్రియాలో ఆట నియమాలు ప్రమాదాన్ని నివారించడానికి కాకుండా, సాధారణంగా ప్రమాదాన్ని కల్పించేలా జాగ్రత్తగా రూపొందించబడతాయి. సాధారణంగా, ఇద్దరిలో ఒకరు అశక్తుడయ్యేంత వరకు పోరాటం కొనసాగించాలి; అశక్తుడిని చేయని కోత లేదా పొడిచివేత అతడిని విరమించుకోనివ్వదు.

మూడు నెలల పాటు నేను వియన్నా పత్రికలను గమనించాను, మరియు వాటి టెలిగ్రాఫిక్ శీర్షికలలో ద్వంద్వయుద్ధం గురించి వార్త వచ్చినప్పుడల్లా నేను దానిని స్క్రాప్-బుక్‌లో రాసుకున్నాను. ఈ రికార్డు ద్వారా నేను తెలుసుకున్నదేమిటంటే, ఆస్ట్రియాలో ద్వంద్వయుద్ధం ఫ్రాన్స్‌లో లాగా పాత్రికేయులకు మరియు అవివాహిత మహిళలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు, కానీ సైనికులు, పాత్రికేయులు, విద్యార్థులు, వైద్యులు, న్యాయవాదులు, శాసనసభ్యులు, మరియు చివరికి క్యాబినెట్, న్యాయమూర్తులు మరియు పోలీసులు కూడా ఇందులో పాల్గొంటారు. ద్వంద్వయుద్ధం చట్టరీత్యా నిషేధించబడింది; మరియు అలానే అనిపిస్తుంది.

చట్టాలను రూపొందించేవాళ్లు, వాటిని అమలు చేసేవాళ్లే తాము చేసిన చట్టాలను ఉల్లంఘిస్తూ ఇలా ప్రవర్తించడం విచిత్రంగా అనిపిస్తుంది. కొన్ని నెలల క్రితం, అప్పటి ప్రభుత్వ అధిపతి అయిన కౌంట్ బోడెనీ, రాజధాని నగరంలో ప్రతినిధి వోల్ఫ్‌తో పిస్టల్ ద్వంద్వ యుద్ధం చేశారు. చర్చి మరియు రాజ్యం రెండూ ద్వంద్వ యుద్ధాలను నిషేధించినందున, ఆ ప్రముఖ క్రైస్తవులిద్దరూ చర్చి నుండి బహిష్కరణకు గురయ్యే పరిస్థితికి వచ్చారు.

ఇటీవల హంగేరీలో జరిగిన ఒక సంఘటనలో, ఒక ద్వంద్వ యుద్ధం మొదటి దశ (రౌండ్) తర్వాత పోలీసులు జోక్యం చేసుకుని దానిని ఆపేశారు. ఇది పోలీసు అధికారికి  నగర న్యాయవాదికి మధ్య జరిగిన ‘సేబర్’ (ఒక రకమైన కత్తి) ద్వంద్వ యుద్ధం. దీని గురించి వార్తాపత్రికలు కఠినమైన వ్యాఖ్యలు చేశాయి. తమ సొంత అధికారులే ద్వంద్వ యుద్ధాల్లో పాల్గొన్నప్పుడు పోలీసులకు తమ విధి బాగా గుర్తుకొస్తుందని అవి ఎద్దేవా చేశాయి. కానీ, ఆ కింది స్థాయి పోలీసులు తమ ఉద్యోగాలను కాపాడుకునే తెలివైన నిర్ణయం తీసుకున్నారని నాకనిపిస్తుంది. ఒకవేళ వారి పై అధికారులు ఒకరినొకరు తీవ్రంగా గాయపరచుకుని ఉంటే, ప్రజలు “పోలీసులు ఎక్కడ ఉన్నారు?” అని ప్రశ్నించేవారు, దాంతో వారి ఉద్యోగాలు ప్రమాదంలో పడేవి; కానీ సాధారణ పౌరులు కత్తులతో తమ సమస్యలను పరిష్కరించుకుంటున్నప్పుడు పోలీసులు అక్కడ ఉండాల్సిన అవసరం ఆచారంలో లేదు.

అదే సమయంలో సమీపంలో మరొక ద్వంద్వ యుద్ధం—అదీ ఒకేసారి ఇద్దరిద్దరి మధ్య జరిగే ‘డబుల్ డ్యుయల్’—జరుగుతోంది; అక్కడ పోలీసులు ఆచారాన్ని పాటించి దానికి ఎలాంటి ఆటంకం కలిగించలేదు. అక్కడ వారి ఉద్యోగాలకు ఎలాంటి ముప్పు లేదు. ఈ యుద్ధంలో ఒక వైద్యుడు ఇద్దరు సర్జన్లతో పోరాడి, వారిద్దరినీ గాయపరిచాడు—ఒకరికి స్వల్ప గాయం కాగా, మరొకరికి తీవ్ర గాయమైంది. ఒక శవపేటికల వ్యాపారి (అండర్‌టేకర్) ప్రజలు జోక్యం చేసుకోకుండా అడ్డుకోవాలని అనుకున్నాడు, కానీ అది కూడా సహజమే కదా.

నా రికార్డుల నుండి యాదృచ్ఛికంగా ఎంచుకున్న మరొక ఉదాహరణలో, టార్నోపోల్‌లో సైనికాధికారుల మధ్య జరిగిన ద్వంద్వ యుద్ధం కనిపిస్తుంది. పదవ డ్రాగూన్స్ (సైనిక దళం)కు చెందిన ఒక అధికారి, తొమ్మిదవ డ్రాగూన్స్ అధికారిపై ‘కార్డ్-టేబుల్’ (పేకాట) నియమాలను ఉల్లంఘించాడనే ఆరోపణ చేశాడు. ఆ విషయంలో ఏదో లోపం లేదా సందేహం ఉంది, కాబట్టి దానిని ఒక ‘కోర్ట్ ఆఫ్ హానర్’ (గౌరవ న్యాయస్థానం) పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. అందుకే ఆ కేసును లెమ్‌బెర్గ్‌కు పంపారు. అసలు ఆ లోపం ఏమిటో తెలుసుకోవాలని అనిపిస్తుంది, కానీ వార్తాపత్రిక దాని గురించి ఏమీ చెప్పలేదు. ఇక్కడ చాలా ద్వంద్వ యుద్ధాలు చేసి, ఒక స్మశానం కూడా ఉన్న ఒక వ్యక్తి చెప్పిన దాని ప్రకారం, బహుశా ఆ ఆరోపణ నిజమా కాదా అనేదే ఇక్కడ చర్చనీయాంశం అయి ఉండవచ్చు; ఒకవేళ ఆ ఆరోపణ చాలా తీవ్రమైనదైతే—ఉదాహరణకు, మోసం చేయడం—దాని సత్యమని రుజువైతే, దోషి అయిన అధికారి గౌరవ స్థానం నుండి బహిష్కరించబడతాడు; అటువంటి వ్యక్తితో పోరాడటానికి న్యాయస్థానం ఒక పెద్దమనిషిని అనుమతించదు. ఇది ఎంత గంభీరమైన విషయమో మీరు చూస్తున్నారు; వారు ఎంత నిశితంగా ఉంటారో మీరు చూస్తున్నారు;

ఇక్కడ, ఏ చిన్న అజాగ్రత్త చర్య అయినా మిమ్మల్ని కాల్చి చంపించుకునే మీ హక్కును కోల్పోయేలా చేస్తుంది. న్యాయస్థానం ఈ విషయాన్ని చాలా క్షుణ్ణంగా మరియు జాగ్రత్తగా పరిశీలించినట్లు కనిపిస్తోంది, ఎందుకంటే ఒక నిర్ణయానికి రావడానికి చాలా నెలలు పట్టింది. ఆ తర్వాత అది ఒక ద్వంద్వ యుద్ధానికి అనుమతి ఇచ్చింది మరియు నిందితుడు తనపై ఆరోపణ చేసిన వ్యక్తిని చంపాడు.

తరువాత, ఒక యువరాజు మరియు ఒక మేజర్ మధ్య ద్వంద్వ యుద్ధం జరిగింది; మొదట పిస్టళ్లతో—ఎవరికీ సంతృప్తికరమైన ఫలితం రాలేదు; ఆ తర్వాత కత్తులతో (సేబర్‌లతో) జరిగిన పోరులో మేజర్ తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు.

ఆ తర్వాత, ఇద్దరు జర్నలిస్టుల మధ్య కత్తులతో ద్వంద్వ యుద్ధం జరిగింది—ఒకరు దృఢమైన వ్యక్తి, మరొకరు బలహీనమైనవారు మరియు అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు. ఆ పోరు తక్కువ సేపే సాగింది; బలమైన వ్యక్తి తన కత్తిని బలహీనమైన వ్యక్తి శరీరంలోకి దించడంతో అతను తక్షణమే మరణించాడు.

తరువాత, ఒక లెఫ్టినెంట్ మరియు వైద్య విద్యార్థి మధ్య ద్వంద్వ యుద్ధం జరిగింది. వార్తాపత్రిక నివేదిక ప్రకారం వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: ఒక సాయంత్రం ఆ విద్యార్థి ఒక రెస్టారెంట్‌లో ఉన్నాడు; అక్కడి నుండి వెళ్తూ, స్నేహితులతో మాట్లాడటానికి ఒక టేబుల్ వద్ద ఆగాడు; సమీపంలో పన్నెండు మంది సైనికాధికారులు కూర్చుని ఉన్నారు; వారిలో ఒకరు తన వైపు “తీక్షణంగా చూస్తున్నారని” ఆ విద్యార్థి భావించాడు; బయటకు వచ్చి వివరణ ఇవ్వమని ఆ అధికారిని అడిగాడు. ఆ అధికారి మరియు మరొకరు తమ టోపీలు, కత్తులు తీసుకుని విద్యార్థితో పాటు బయటకు వెళ్లారు. బయట—ఇది ఆ విద్యార్థి చెప్పిన మాట—అతను ఆ అధికారికి తన పరిచయం చేసుకుని, “మీరు నా వైపు తీక్షణంగా చూస్తున్నట్లు అనిపించింది” అని అన్నాడు; దానికి సమాధానంగా, ఆ అధికారి తన పిడికిలితో విద్యార్థిని కొట్టాడు; విద్యార్థి ఆ దెబ్బను అడ్డుకున్నాడు; అప్పుడు ఆ ఇద్దరు అధికారులు తమ కత్తులు బయటకు తీసి ఆ యువకుడిపై దాడి చేశారు, వారిలో ఒకరు అతని ఎడమ చేతిపై గాయం చేశారు; ఆ తర్వాత వారు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు. ఇది శనివారం రాత్రి జరిగింది. సోమవారం నాడు మిలిటరీ రైడింగ్ స్కూల్‌లో ద్వంద్వ యుద్ధం జరిగింది—ఆస్ట్రియా అంతటా ఇదే సాధారణ ద్వంద్వ యుద్ధ స్థలం అనిపిస్తుంది. ఆయుధాలుగా పిస్టళ్లను ఉపయోగించారు. ఆ పోరు “అత్యంత కఠినమైన షరతులతో” (unter sehr schweren Bedingungen) జరిగిందన్న విషయాన్ని బట్టి చూస్తే, ద్వంద్వ యుద్ధ నిబంధనలు సాధారణం కంటే చాలా కఠినంగా ఉన్నాయని అర్థమవుతుంది—అవేమిటంటే, “15 అడుగుల దూరం—3 అడుగులు ముందుకు కదలడం.” కేవలం ఒక్కసారి మాత్రమే కాల్పులు జరిగాయి. విద్యార్థికి గుండు తగిలింది. “అతను తన చేతిని గుండెపై ఉంచుకున్నాడు, అతని శరీరం నెమ్మదిగా ముందుకు వంగింది, ఆపై కుప్పకూలి మరణించి నేలకొరిగాడు.”

ఇది చాలా బాధాకరం. నా జాబితాలో మరికొన్ని ద్వంద్వ యుద్ధాల వివరాలు ఉన్నాయి, కానీ వాటన్నింటిలోనూ ఒకే రకమైన లోపం కనిపిస్తుంది—అదేమిటంటే, ప్రధాన వ్యక్తులు ఎప్పుడూ అక్కడ ఉండరు, కేవలం వారి నకిలీ ప్రతినిధులు మాత్రమే ఉంటారు. ఏ ద్వంద్వ యుద్ధంలోనైనా అసలైన బాధితులు ఆ పోరాటంలో పాల్గొనే వ్యక్తులు కాదు, వారి కుటుంబాలే. దుఃఖం, వేదన, నష్టం మరియు దురవస్థ అన్నీ వారికే చెందుతాయి. వారు తమ సర్వస్వాన్ని పణంగా పెడతారు; కానీ ద్వంద్వ యుద్ధం చేసే వ్యక్తి తన ప్రాణాన్ని మాత్రమే పణంగా పెడతాడు. తన మరణం వల్ల తన వెనుక మిగిలిపోయే వారికి కలిగే బాధతో పోలిస్తే, ఆ ప్రాణం చాలా చిన్న విషయం. సవాలు విసిరేటప్పుడు ఆ పోరాట యోధుడిని ఉద్దేశించకూడదు; ఎందుకంటే పణంగా పెట్టడానికి అతని దగ్గర పెద్దగా ఏమీ ఉండదు, పైగా అసలైన ప్రతీకారం అతన్ని తాకలేదు. ఆ సవాలులో తప్పు చేసిన వ్యక్తి యొక్క వృద్ధురాలైన తల్లిని, అతని యువ భార్యను, చిన్న పిల్లలను—అంటే అతన్ని ఎంతో ప్రేమించే లేదా ఆరాధించే వారిని—ఉద్దేశించి ఇలా అనాలి: “మీరు నాకు ఎలాంటి హానీ చేయలేదు, కానీ నన్ను ఒక నిర్దిష్టమైన ఆచారానికి విధేయుడైన బానిసగా మార్చిన నియమం కారణంగా…”

“మరొక వ్యక్తి నాపై పెట్టిన మచ్చను మీ కన్నీళ్లతో శుభ్రం చేసుకోవడం కోసం, నేను మీ హృదయాలలోని ఆనందాన్ని నలిపివేసి, మిమ్మల్ని సంవత్సరాల తరబడి బాధ మరియు దుఃఖానికి గురిచేస్తాను.”

దీనిలోని తర్కం ప్రశంసనీయం: ఒక వ్యక్తి నా నుండి ఒక పైసా దోచుకున్నాడు; నా నష్టాన్ని పూడ్చుకోవడానికి నేను పది మంది అమాయకులను భిక్షగాళ్ళను చేయాలి. నిశ్చయంగా ఎవరి “గౌరవం” కూడా అంత విలువైనది కాదు.

ద్వంద్వ యుద్ధంలో అసలైన ప్రధాన పాత్రధారులు ద్వంద్వయోధుడి కుటుంబమే కాబట్టి, ప్రభుత్వం వారిని అక్కడ తప్పనిసరిగా ఉండేలా చూడాలి. అలాగే, ఆచారాలను కూడా దీనిని తప్పనిసరి చేసే విధంగా సవరించాలి; మరియు అది లేకుండా ఏ ద్వంద్వ యుద్ధాన్ని జరగనివ్వకూడదు. ఒకవేళ ఆ విద్యార్థి యొక్క నిరపరాధి అయిన తల్లి అక్కడ ఉండి, అధికారి తన తుపాకీని ఎత్తినప్పుడు కన్నీళ్లతో చూస్తూ ఉంటే, అతను—అవును, అతను గాలిలోకి కాల్చి ఉండేవాడు. అది మనకు తెలుసు. ఎందుకంటే మనమందరం ఎలా తయారయ్యామో మనకు తెలుసు. చట్టాలు మన స్వభావం యొక్క నిర్ధారిత వాస్తవాలపై ఆధారపడి ఉండాలి. అది ఒక సులభమైన విషయం. ద్వంద్వ యుద్ధాలను ఆపే ఒక ద్వంద్వ యుద్ధ చట్టాన్ని తీసుకురావాలి.

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో, తల్లిని ఎప్పుడూ ఆహ్వానించరు. ఆమె దీనికి తలొగ్గుతుంది; మరియు

బయటకు ఎలాంటి ఫిర్యాదు చేయకుండా, ఎందుకంటే ఆమె కూడా ఆచారానికి బానిసే, మరియు తన కొడుకు ద్వంద్వ యుద్ధ క్షేత్రానికి వెళ్ళవలసి వస్తుందనే వినాశకరమైన వార్త విన్నప్పుడు,

ఆమె తన బాధను దాచుకోవాలని ఆచారం కోరుతుంది,

మరియు అలవాటు, ఆచారంలో పాతుకుపోయిన బలమైన శక్తి వల్ల ఆమె ఈ కష్టమైన ఆవశ్యకతను పాటించగలుగుతుంది—ఆ ఆవశ్యకత ఆమె నుండి ఒక అద్భుతాన్ని ఆశిస్తుంది, మరియు దానిని సాధిస్తుంది. గత జనవరిలో, సైన్యంలో ఒక చిన్న కొడుకు ఉన్న మా పొరుగువారిని ఈ యువకుడు ఒకరోజు తెల్లవారుజామున మూడు గంటలకు నిద్రలేపాడు, మరియు ఆమె మంచం మీద కూర్చుని అతని సందేశాన్ని విన్నది:

“అమ్మా, నేను నీకు ఒక విషయం చెప్పడానికి వచ్చాను, అది నిన్ను బాధపెడుతుంది, కానీ

నువ్వు మంచిగా, ధైర్యంగా ఉండి దానిని భరించాలి. నన్ను ఒక తోటి అధికారి అవమానించాడు, మరియు ఈ మధ్యాహ్నం మూడు గంటలకు మేమిద్దరం పోరాడబోతున్నాము.” ఇప్పుడు పడుకుని పడుకో,

మరియు దాని గురించి ఇక ఆలోచించకు.”

ఆమె అతనికి శుభరాత్రి ముద్దు పెట్టి, దుఃఖంతో, భయంతో స్తంభించిపోయి పడుకుంది, కానీ

ఏమీ మాట్లాడలేదు. కానీ ఆమె నిద్రపోలేదు; తెల్లవారుజాము మొదటి కిరణం వచ్చేవరకు ఆమె ప్రార్థిస్తూ, దుఃఖిస్తూ ఉంది,

తరువాత దగ్గరలోని చర్చికి పారిపోయి, సహాయం కోసం కన్యను వేడుకుంది; ఆ చర్చి నుండి మరొకదానికి, మరొకదానికి, ఇంకొకదానికి వెళ్ళింది;

ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా చర్చిల మీదకు, ఇంకా ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా చర్చిల మీదకు వెళ్తూ, అలా రోజంతా

మూడు గంటల వరకు మోకాళ్లపై కూర్చుని తీవ్ర వేదనతో, కన్నీళ్లతో గడిపింది; తరువాత తనను తాను ఈడ్చుకుంటూ

ఇంటికి వెళ్లి, నిస్సహాయంగా, దిక్కుతోచని స్థితిలో కూర్చుని, నిమిషాలు లెక్కపెడుతూ, తన కోసం నిర్ణయించబడిన దాని కోసం—సంతోషం, లేదా అంతులేని దుఃఖం—బయటకు ప్రశాంతంగా ఉన్నట్లు నటిస్తూ వేచి ఉంది. కొద్దిసేపటికే ఆమె విన్నది

“సంతోషం, లేదా అంతులేని దుఃఖం. కొద్దిసేపటికే ఆమెకు ఒక కత్తి ఘీంకారం వినిపించింది—ఆ శబ్దంలో ఎంత సంగీతం ఉందో ఆమెకు అంతకుముందు తెలియదు!—మరియు ఆమె కొడుకు తన తల లోపలికి పెట్టి ఇలా అన్నాడు:

“X తప్పు చేశాడు, మరియు అతను క్షమాపణ చెప్పాడు.”

అలా ఆ సంఘటన ముగిసింది; మరియు తన జీవితాంతం ఆ తల్లికి కత్తి ఘీంకారంలో ఎల్లప్పుడూ ఏదో ఒక ఆహ్లాదకరమైన విషయం కనిపిస్తుంది, ఇందులో సందేహం లేదు.

నేను పేర్కొన్న ద్వంద్వ యుద్ధాలలో ఒకటి—అయితే, దానిని వదిలేయండి, సహాయకులు జోక్యం చేసుకోవడం తప్ప దానిలో ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోదగ్గది ఏమీ లేదు. అదీ కూడా, ఎందుకంటే ఇద్దరిలో ఎవరూ చనిపోలేదు కాబట్టి, అది చాలా తొందరపాటు చర్య. ఇది ఖచ్చితంగా అక్రమం. ఆ ఇద్దరిలో ఎవరికీ అది నచ్చలేదు. అది ఒక సంపాదకుడికి, ఒక లెఫ్టినెంట్‌కు మధ్య అశ్విక దళ కత్తులతో జరిగిన ద్వంద్వ యుద్ధం. సంపాదకుడు నడుచుకుంటూ ఆసుపత్రికి వెళ్ళాడు, లెఫ్టినెంట్‌ను మోసుకెళ్లారు. ఈ దేశంలో బాగా రాయగల సంపాదకుడు విలువైనవాడే, కానీ అతను కత్తిని ఆకర్షణీయంగా ప్రయోగించగలిగితే తప్ప ఆ స్థాయిలో కొనసాగే అవకాశం లేదు.

ఈ క్రింది ఇటీవలి టెలిగ్రామ్, ఫ్రాన్స్‌లో కూడా ద్వంద్వ యుద్ధాలు (ఫ్రెంచ్) ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకోగానే మానవతా దృక్పథంతో ఆపివేయబడతాయని చూపిస్తుంది:

“రాయిటర్స్ టెలిగ్రామ్.—పారిస్, మార్చి 5.—కల్నల్స్ హెన్రీ మరియు పికార్ట్‌ల మధ్య ద్వంద్వ యుద్ధం ఈ ఉదయం ఎకోల్ మిలిటేర్ యొక్క రైడింగ్ స్కూల్‌లో జరిగింది, చొరబాటును నివారించడానికి దాని తలుపులకు కట్టుదిట్టమైన భద్రత కల్పించబడింది. కత్తులతో పోరాడిన యోధులు పది గంటలకు తమ స్థానాల్లో ఉన్నారు.

“మొదటి పోరాటంలో లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ హెన్రీ ముంజేతిపై స్వల్పంగా గీరుకుపోయారు, మరియు అదే క్షణంలో అతని కత్తి తన ప్రత్యర్థి మెడను తాకినట్లు అనిపించింది. కల్నల్ పికార్ట్‌కు సహాయకుడిగా ఉన్న సెనేటర్ రాంక్ పోరాటాన్ని ఆపారు, కానీ తన అధిపతికి ఎటువంటి గాయం కాలేదని తేలడంతో, పోరాటం కొనసాగింది. అక్కడ ఒక తీవ్రమైన ద్వంద్వ యుద్ధం జరిగింది; అందులో కల్నల్ హెన్రీ మోచేతికి గాయమవడంతో ఆ పోరు ముగిసింది.

ఆ తర్వాత స్ట్రెచర్, బ్యాండ్ (వాద్య బృందం) రంగంలోకి వచ్చాయి. ఆ సున్నితమైన సరసాలాటతో పూర్తి వైరుధ్యంగా, మొన్న ఇటలీలో జరిగిన ఆ ప్రాణాంతక ద్వంద్వ యుద్ధం కనిపిస్తుంది; అక్కడ తీవ్రమైన ఆస్ట్రియన్ తరహా ద్వంద్వ యుద్ధాల ఆచారం అమలులో ఉంది. నాకు కావలోట్టితో పరిచయం ఉండేది, అందుకే అతని ద్వంద్వ యుద్ధం పట్ల నాకు వ్యక్తిగత ఆసక్తి కలిగింది. నేను అతన్ని మొదటిసారి చాలా ఏళ్ల క్రితం రోమ్‌లో చూశాను. అతను ‘ఫోరమ్’ (పురాతన రోమన్ బహిరంగ ప్రదేశం)లో ఒక రాతి దిమ్మెపై కూర్చుని తన నోట్‌బుక్‌లో ఏదో రాసుకుంటున్నాడు—అదొక కవితో, సవాలు విసిరే లేఖో, లేదా అలాంటిదేదో అయ్యుంటుంది. అతన్ని నాకు చూపించిన స్నేహితుడు ఇలా అన్నాడు: “అతనే కావలోట్టి—అతను ముప్పై ద్వంద్వ యుద్ధాలు చేశాడు; అతన్ని ఇబ్బంది పెట్టకు.” నేను అతన్ని ఇబ్బంది పెట్టలేదు.

[మే 13, 1907.] అది చాలా కాలం క్రితం జరిగిన విషయం. కావలోట్టి—కవి, వక్త, వ్యంగ్య రచయిత, రాజనీతిజ్ఞుడు.

[మే 13, 1907.] అది జరిగి చాలా కాలం అయ్యింది. కవి, వక్త, వ్యంగ్యకవి, రాజనీతిజ్ఞుడు, దేశభక్తుడు అయిన కావలొట్టి ఒక గొప్ప వ్యక్తి, మరియు అతని మరణానికి అతని దేశ ప్రజలు తీవ్రంగా దుఃఖించారు:

అతని జ్ఞాపకార్థం నిర్మించిన అనేక స్మారక చిహ్నాలు దీనికి సాక్ష్యంగా నిలుస్తాయి.

తన ద్వంద్వ యుద్ధాలలో అతను తన ప్రత్యర్థులలో చాలా మందిని చంపి, మిగిలిన వారిని అంగవైకల్యానికి గురిచేశాడు.

స్వభావరీత్యా అతను కొంచెం కోపిష్టి.

ఒకసారి బోలోగ్నా గ్రంథాలయ అధికారులు అతని పుస్తకాలను బయట పారవేసినప్పుడు, ఆ సౌమ్యుడైన కవి అక్కడికి వెళ్లి ఆ పదిహేను మందినీ సవాలు చేశాడు!

అతని పార్లమెంటరీ విధులు చాలా కఠినంగా ఉండేవి, కానీ

ఆ అధికారులందరూ తమ జీవిత కార్యకలాపాల నుండి విరమించుకునే వరకు, రైళ్ల మధ్య ద్వంద్వ యుద్ధాలు చేస్తూ, పైకి వస్తూనే ఉంటానని అతను ప్రతిపాదించాడు.

అతను పోరాడటానికి ఎల్లప్పుడూ కత్తిని ఎంచుకున్నప్పటికీ, ఆ ఆయుధంతో అతను ఎప్పుడూ శిక్షణ తీసుకోలేదు. ఆట మొదలైనప్పుడు అతను దేనికోసం ఆగకుండా, ఎల్లప్పుడూ తన ప్రత్యర్థిపైకి దూకి, అతనిపై విపరీతమైన, వినూత్నమైన పొడుపులు, దెబ్బల వర్షం కురిపించేవాడు. దాంతో ఆ వ్యక్తి తన నైపుణ్యాన్ని ప్రయోగించేలోపే చనిపోవడం లేదా అంగవైకల్యానికి గురవడం జరిగేది.

కానీ అతని తాజా ప్రత్యర్థి నైపుణ్యాన్ని పక్కనపెట్టి, గెలిచాడు. కావలోట్టి దూకినప్పుడు అతను తన కత్తిని ఈటెలా సూటిగా ముందుకు పట్టుకున్నాడు—దాని ఫలితంగా అతనే దానిపై పొడుచుకున్నాడు. అది అతని నోటిలోకి ప్రవేశించి, మెడ వెనుక భాగం నుండి బయటకు వచ్చింది. మరణం తక్షణమే సంభవించింది.

[డిసెంబర్ 20, 1906న చెప్పబడింది.] ఆరు నెలల క్రితం, నేను శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలోని తొలి రోజులను గుర్తుచేసుకుంటున్నప్పుడు, “వాట్ చీర్”లో కెప్టెన్ ఓస్బోర్న్ యొక్క విచిత్రమైన సాహసం గురించి చెప్పబోతున్న చోట ఆగిపోయాను, లేదా బహుశా అది మరొక చవకైన భోజనశాల—”మైనర్స్ రెస్టారెంట్”లో జరిగి ఉండవచ్చు. అది సాధ్యమైనంత చవకగా మంచి ఆహారం దొరికే ప్రదేశం, మరియు డబ్బు తక్కువగా ఉన్న ప్రజలలో దానికి గొప్ప ప్రజాదరణ ఉండేది.

వివిధ జాతుల ప్రజలను గమనించడానికి అది ఒక మంచి ప్రదేశం. ఒక రోజు కెప్టెన్ ఓస్బోర్న్ మరియు బ్రెట్ హార్ట్ అక్కడికి వెళ్లి భోజనం చేశారు. ఆ క్రమంలో ఓస్బోర్న్ పన్నెండేళ్ల క్రితం నాటి ఒక ఆసక్తికరమైన జ్ఞాపకాన్ని గుర్తుచేసుకుని చెప్పాడు. దాని సారాంశం ఇది:

కాలిఫోర్నియా బంగారు ఉన్మాదం ప్రపంచాన్ని కుదిపేసి, ఉత్సాహంతో ఉర్రూతలూగించినప్పుడు అతను నావికాదళంలో మిడ్‌షిప్‌మన్‌గా ఉన్నాడు. అతని ఓడ హార్న్ చుట్టూ సుదీర్ఘ ప్రయాణం చేసి, తన గమ్యస్థానమైన గోల్డెన్ గేట్‌ను సమీపిస్తుండగా ఒక ప్రమాదం జరిగింది.

“అది నాకే జరిగింది,” అన్నాడు ఓస్బోర్న్. నేను ఓడలోంచి నీటిలో పడిపోయాను. సముద్రం అల్లకల్లోలంగా ఉంది, కానీ నా గురించి ఎవరూ పెద్దగా ఆందోళన చెందలేదు, ఎందుకంటే మా ఓడలో కొత్తగా పేటెంట్ పొందిన ఒక ప్రాణరక్షక పరికరం ఉంది. అది ఓడలోంచి నీటిలో పడిపోయే దేనినైనా, ఒక మిడ్‌షిప్‌మ్యాన్ నుండి లంగరు వరకు, రక్షించగలదని నమ్మేవారు. ఈ పరికరం ఉన్న ఏకైక ఓడ మాదే; మేము దాని గురించి చాలా గర్వపడ్డాము, మరియు దాని సామర్థ్యాలను ఆచరణలో పరీక్షించడానికి ఎంతో ఆత్రుతగా ఉన్నాము. ఈ పరికరాన్ని ఓడ ముందు భాగానికి కట్టి ఉంచారు.

ఓడ మధ్యభాగంలో ఉండే ‘మెయిన్-టాప్‌గాలెంట్ మిజెన్-యార్డ్’ (ఓడ పైభాగపు స్తంభం) వద్ద దాన్ని అమర్చారు; దాన్ని కట్టి ఉంచిన తాళ్లను కత్తిరించి నీటిలోకి వదలడం తప్ప వేరే మార్గం లేదు; ఆ తర్వాత అది తన పని తాను చేసుకుపోతుంది. ఒక రోజు ‘మనిషి నీటిలో పడిపోయాడు!’ అనే కేక వినిపించగానే సిబ్బంది అంతా డెక్‌పైకి వచ్చారు. వెంటనే తాళ్లు కత్తిరించబడ్డాయి, ఆ పరికరాన్ని ఉత్సాహంగా నీటిలోకి విసిరారు. దురదృష్టవశాత్తు, అది ఒక బరువైన అన్విల్ (కమ్మరి వాడే ఇనుప దిమ్మె) లాగా నేరుగా సముద్రపు అడుగుభాగానికి మునిగిపోయింది! ఓడను ఆపి, రక్షక పడవను సిద్ధం చేసే సమయానికి, నేను ఓడకు అర మైలు వెనుక అలల మధ్య ఒక చిన్న చుక్కలా తేలుతూ, వేగంగా శక్తిని కోల్పోతున్నాను; కానీ అదృష్టవశాత్తు, ఆచరణాత్మక ఆలోచనలు కలిగిన ఒక సాధారణ నావికుడు ఓడలో ఉన్నాడు. ఆ ‘పేటెంట్’ పరికరం ఏం చేస్తుందో అని వేచి చూడకుండా, ప్రమాద హెచ్చరిక వినబడగానే అతను ఓడ వెనుక భాగానికి పరుగెత్తి, నా కోసం నీటిలోకి దూకాడు. నేను అతని కంటే చాలా ముందున్నాను, పైగా సముద్రపు అలల వల్ల అతని ప్రయాణం నెమ్మదిగా, కష్టంగా సాగింది; అయినా అతను పట్టుదలతో పోరాడుతూ నా దగ్గరకు చేరుకున్నాడు. నేను నీటిలో మునిగిపోయే చివరి క్షణంలో అతను తన చేతులతో నన్ను గట్టిగా పట్టుకుని రక్షించాడు. రక్షక పడవ మా దగ్గరకు వచ్చి మమ్మల్ని కాపాడే వరకు అతను నన్ను నీటి పైన పట్టుకుని ఉంచాడు. అప్పటికే నేను స్పృహ కోల్పోయాను, ఓడకు చేరే సమయానికి కూడా స్పృహ రాలేదు. ఆ తర్వాత నాకు ప్రమాదకరమైన జ్వరం వచ్చింది, మూడు రోజుల పాటు నేను అపస్మారక స్థితిలో (పిచ్చిగా మాట్లాడుతూ) గడిపాను; ఆ తర్వాత స్పృహలోకి రాగానే, సహజంగానే నన్ను కాపాడిన వ్యక్తి గురించి అడిగాను. కానీ అతను అప్పటికే వెళ్లిపోయాడు. మేము ఆ అఖాతం (Bay)లో లంగరు వేసి ఉన్నాము; కమిషన్డ్ అధికారులు తప్ప మిగిలిన సిబ్బంది అంతా బంగారం గనుల పని కోసం ఓడను వదిలి వెళ్లిపోయారు. నన్ను కాపాడిన వ్యక్తి గురించి నాకు తెలిసిన ఏకైక విషయం అతని పేరు—బర్టన్ సాండర్స్—ఆ పేరును నేను అప్పటి నుండి కృతజ్ఞతా భావంతో గుర్తుంచుకున్నాను. గత పన్నెండు లేదా పదమూడు ఏళ్లుగా నేను ఆ తీర ప్రాంతానికి వెళ్ళినప్పుడల్లా అతని ఆచూకీ తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించాను, కానీ ఎప్పుడూ విజయం సాధించలేదు. అతన్ని కనుగొని, అతని ఆ సాహసోపేతమైన పనిని నేను ఎప్పటికీ మర్చిపోలేదని అతనికి తెలియజేయాలని నాకు బలంగా ఉంది. “హార్ట్, ఈ భూమ్మీద మరెవరినైనా చూసేకంటే, అతన్ని చూసి అతని చేయి పట్టుకోవడానికే నేను ఎక్కువ ఇష్టపడతాను.”

ఆ సమయంలో లేదా కాస్త తర్వాత ఒక అంతరాయం కలిగింది. దగ్గర్లో ఉన్న ఒక వెయిటర్ మరొక వెయిటర్‌తో ఇలా అన్నాడు, ఒకరి వైపు వేలు చూపిస్తూ:

“అదిగో లోపలికి వస్తున్న ఆ బిచ్చగాడిని చూడు. పోయిన వారం పది సెంట్లు చెల్లించకుండా హోటల్‌ను మోసం చేసినవాడు వాడే కదా?”

“అవుననే అనిపిస్తోంది. వాడిని వదిలేయ్—వాడిని పట్టించుకోవద్దు; వాడిని సరిగ్గా చూసే అవకాశం వచ్చే వరకు ఆగు.”

ఆ బిచ్చగాడు సంకోచిస్తూ, భయపడుతూ, ఏదో తెలియని ఆందోళనతో అడుగులు వేస్తూ దగ్గరకు వచ్చాడు. వెయిటర్లు వాడిని రహస్యంగా గమనించసాగారు. వాడు హార్ట్ కుర్చీ వెనుకగా వెళ్తుండగా, వారిలో ఒకడు ఇలా అన్నాడు:

“వాడే వాడు!”—అంతే, వాళ్లు వాడి మీద పడి, డబ్బు ఎగ్గొట్టిన నేరానికి వాడిని పోలీసులకు అప్పగించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. వాడు దీనంగా బతిమాలాడు. తన తప్పును ఒప్పుకున్నాడు, కానీ…

” అతను ఆ నేరం చేయడానికి కారణం కేవలం ఆకలి బాధే—ఒక ప్లేట్ బీన్స్ తిన్న తర్వాత డబ్బు చెల్లించకుండా వెళ్లిపోవడానికి కారణం, అతను తీవ్రమైన ఆకలితో ఉండటం మరియు దానికి చెల్లించడానికి పది సెంట్లు కూడా లేకపోవడమే. కానీ వెయిటర్లు ఎలాంటి వివరణలూ లేదా సాకులు వినడానికి సిద్ధంగా లేరు; అతన్ని అదుపులోకి తీసుకోవాల్సిందేనని పట్టుబట్టారు. అతను తన కళ్ళపై చేయి ఆనించి, తనకు ఎవరూ తోడు లేనందున వారి నిర్ణయానికి తలొగ్గుతానని దీనంగా చెప్పాడు. ఒక్కో వెయిటర్ అతని ఒక్కో చేతిని పట్టుకుని, అతన్ని అక్కడి నుండి తీసుకెళ్లడానికి వెనక్కి తిప్పారు. అప్పుడు అతని విషాదభరితమైన కళ్ళు కెప్టెన్ ఆస్బోర్న్‌పై పడ్డాయి, వెంటనే ఆ కళ్ళలో సంతోషం మరియు ఉత్సాహంతో కూడిన గుర్తింపు మెరుపు కనిపించింది. అతను ఇలా అన్నాడు,

“అయ్యా, మీరు ఒకప్పుడు పాత ‘లాంకాస్టర్’ నౌకలో మిడ్‌షిప్‌మన్‌గా (నౌకాదళ అధికారి శిక్షణార్థిగా) పనిచేశారు కదా?”

“అవును,” అని ఆస్బోర్న్ అన్నాడు. “ఎందుకు అడుగుతున్నావు?”

“మీరు నౌకలోంచి నీటిలో పడిపోయారు కదా?”

“అవును, పడ్డాను. ఆ విషయం నీకు ఎలా తెలుసు?”

“అప్పుడు నౌకలో ఒక కొత్త రకం యంత్రం ఉండేది కదా, మిమ్మల్ని కాపాడటానికి వాళ్ళు దాన్ని నీటిలోకి విసిరారు కదా?”

“అవును, నిజమే,” అని ఆస్బోర్న్ మెల్లగా నవ్వుతూ అన్నాడు, “కానీ దాని వల్ల ప్రయోజనం లేకపోయింది.”

“కాదు అయ్యా, ఒక నావికుడు మిమ్మల్ని కాపాడాడు.”

“నిజమే, అలాగే జరిగింది. విను మిత్రమా, నువ్వు చాలా ఆసక్తికరమైన వ్యక్తిలా కనిపిస్తున్నావు. నువ్వు మా సిబ్బందిలో ఒకడివా?”

“అవును అయ్యా, నేను అందులోనే ఉండేవాడిని.”

“నువ్వు చెప్పింది నిజమేననిపిస్తోంది. ఆ సంఘటన గురించి నీకు చాలా విషయాలు తెలుసు. నీ పేరేంటి?”

“బర్టన్ సాండర్స్.”

కెప్టెన్ ఉత్సాహంతో ఒక్కసారిగా లేచి నిలబడి ఇలా అన్నాడు,

“నీ చేయి ఇవ్వు! నీ రెండు చేతులూ ఇవ్వు! ఏదైనా పెద్ద ఆస్తిని పొందడం కంటే నీతో కరచాలనం చేయడమే నాకు ఎక్కువ సంతోషాన్నిస్తుంది!”—అని అంటూనే వెయిటర్లతో, “అతన్ని వదిలేయండి!—మీ చేతులు తీసేయండి! అతను నా అతిథి, ఈ హోటల్ అందించగలిగే ప్రతిదీ అతనికి లభిస్తుంది. దానికి నేనే బాధ్యత వహిస్తాను,” అని చెప్పాడు.

అక్కడ ఒక ఆనందకరమైన విందు జరిగింది. ఖర్చుతో సంబంధం లేకుండా కెప్టెన్ ఆస్బోర్న్ దాన్ని ఏర్పాటు చేశారు; ఆ వ్యక్తి తన జీవితంలోని ఉత్కంఠభరితమైన సాహసగాథలను చెబుతుండగా, కడుపు నిండా తింటూ ఉండగా, ఆస్బోర్న్ మరియు హార్ట్ అక్కడే కూర్చుని విన్నారు. ఆ తర్వాత ఆస్బోర్న్ అతనికి సహాయం చేసేవాడిగా (ఉపకారిగా) మారాలనుకున్నాడు.

తనకు సహాయం చేసిన వ్యక్తికి తిరిగి సహాయం చేసి, తన రుణంలో కొంతైనా తీర్చుకోవాలనుకున్నాడు. ఆ వ్యక్తి పది డాలర్లు ఉంటే చాలునని చెప్పాడు—అంత డబ్బు తన దగ్గర ఉండి చాలా కాలం అయ్యిందని, అది తనకు ఒక పెద్ద సంపదలా అనిపిస్తుందని, కెప్టెన్ గనుక ఆ మొత్తాన్ని ఇస్తే తాను ఎంతో కృతజ్ఞతతో ఉంటానని అన్నాడు. కెప్టెన్ అతనికి పది బంగారు నాణేలను (ఒక్కొక్కటి ఇరవై డాలర్ల విలువైనవి) ఇచ్చాడు; అతను వద్దని ఎంత మొహమాటపడినా సరే వాటిని తీసుకునేలా చేశాడు. అలాగే తన చిరునామాను ఇచ్చి, ఎప్పుడైనా తన సేవ అవసరమైతే తప్పక తెలియజేయాలని చెప్పాడు.

కొన్ని నెలల తర్వాత హార్ట్‌కు ఆ వ్యక్తి వీధిలో అనుకోకుండా కనిపించాడు. అతను బాగా మత్తులో ఉన్నప్పటికీ, చాలా ఆహ్లాదకరంగా, కబుర్లు చెప్పే మూడ్‌లో ఉన్నాడు. రెస్టారెంట్‌లో జరిగిన ఆ అద్భుతమైన, హృదయానికి హత్తుకునే సంఘటన గురించి హార్ట్ ప్రస్తావిస్తూ ఇలా అన్నాడు:

“ఎంతో కాలం విడిపోయిన తర్వాత మీరిద్దరూ సరిగ్గా సరైన సమయంలో కలుసుకోవడం, తద్వారా మీరు ఒక విపత్తు నుండి బయటపడటం, అలాగే వెయిటర్ల చేతిలో ఓటమిని విజయంగా మార్చుకోవడం ఎంత ఆశ్చర్యకరమైన, అదృష్టకరమైన, ఆనందదాయకమైన విషయం! ఒక మతబోధకుడు దీనిని ఆధారంగా చేసుకుని గొప్ప ప్రసంగం చేయవచ్చు, ఎందుకంటే ఇందులో దైవ సంకల్పం ఉన్నట్లుగా అనిపిస్తుంది.”

ఆ వ్యక్తి ముఖంలో ఒక మధురమైన, స్నేహపూర్వకమైన భావన కనిపించింది, అతను ఇలా అన్నాడు:

“అసలు విషయం ఏమిటంటే, ఈసారి ఇందులో దైవ సంకల్పం ఏమీ లేదు. ఆ ఏర్పాట్లన్నీ నేనే స్వయంగా చేసుకున్నాను.”

“అంటే ఎలా?”

“అరే, ఆ పెద్దమనిషిని నేను అంతకు ముందెప్పుడూ చూడలేదు. ఆయన ఆ విషయం గురించి చెబుతున్నప్పుడు నేను పక్క టేబుల్ దగ్గర కూర్చుని, మీకు వీపు వైపు తిరిగి ఉన్నాను. నాకు అవకాశం దొరికింది, వెంటనే బయటకు వెళ్లి ఆ ఇద్దరు వెయిటర్లను తీసుకువచ్చాను. నాతో గొడవ పడేలా నటించి నాకు ఒక అవకాశం (ఓపెనింగ్) కల్పిస్తే, కెప్టెన్ నుండి నాకు వచ్చే డబ్బులో వారికి కొంత వాటా (కమిషన్) ఇస్తానని చెప్పాను. ఆ తర్వాత, ఒకటి రెండు నిమిషాల్లో నేను తిరిగి అక్కడికి వచ్చాను; ఇక మిగిలిన విషయం మీకు కూడా తెలిసిందే కదా.”

సశేషం

మహాకవి కాళిదాసు అభిజ్ఞాన శాకుంతలం.36 వ భాగం.3.8.26.

ర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఉత్తర కాండ. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడు గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.258 వ భాగం.3.8.26.

అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు మార్క్ ట్వైన్ స్వేయ చరిత్ర -17

21సుసీ రాసిన నా జీవిత చరిత్ర నుండి.

ఫిబ్రవరి 12, ’86.

ఇటీవల నేను, అమ్మ ఇద్దరం చాలా కలత చెందాము, ఎందుకంటే నాన్న

జనరల్ గ్రాంట్ పుస్తకాన్ని ప్రచురిస్తున్నప్పటి నుండి తన సొంత పుస్తకాలను, పనిని పూర్తిగా మరచిపోయినట్లు అనిపిస్తున్నాడు, మరియు మొన్న సాయంత్రం నేను, నాన్న గ్రంథాలయంలో అటూ ఇటూ తిరుగుతుండగా, ఆయన నాతో అన్నారు, తాను ఇంకొక్క పుస్తకం మాత్రమే రాస్తానని అనుకుంటున్నానని, ఆ తర్వాత ఆయన పూర్తిగా పని మానేయడానికి, చనిపోవడానికి, లేదా ఏదైనా చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నానని, ఆయన తాను ఎప్పుడూ ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువగా రాశానని, మరియు ఆయన ప్రత్యేకంగా రాయడానికి ఆత్రుతగా ఉన్న ఏకైక పుస్తకం, ఇంకా ప్రచురించబడకుండా, కింద అంతస్తులోని సేఫ్‌లో తాళం వేసి ఉన్నదని చెప్పారు.

కానీ, మనం అనుకున్న ఈ భవిష్యత్తు అస్సలు కుదరదు. నాన్న సాధారణంగా బయటివాళ్ళతో తన అభిప్రాయాలకే కట్టుబడి ఉంటారు, కానీ అమ్మ ఏదైనా నిజంగా కోరుకుని, అది జరగాల్సిందే అని చెప్పినప్పుడు, నాన్న ఎప్పుడూ తన ప్రణాళికలను వదులుకుంటారు (కనీసం ఇప్పటివరకైనా), మరియు ఆమె చెప్పిందే సరైనదని అంటారు (ఒకవేళ ఆమె ఆయనతో ఏమాత్రం విభేదించినా, సాధారణంగా ఆమె చెప్పిందే సరైనది). ఆమె మాటలకు సులభంగా ప్రభావితమయ్యే తన గొప్ప స్వభావం గురించి ఆయనకు తెలుసు కాబట్టే, పిల్లల పరిపాలనకు సంబంధించిన ఆ వ్యాసాన్ని ఆమెకు తెలియకుండా “క్రిస్టియన్ యూనియన్” పత్రికలో ప్రచురించారు. కాబట్టి, గడిచిన సంవత్సరాల అనుభవాలను బట్టి చూస్తే, నాన్నను మునుపటిలాగే తిరిగి పనిలోకి వెళ్ళేలా మనం ఒప్పించగలమని నేను అనుకుంటున్నాను, అంతేగాని తన తదుపరి కథ ముగింపుతో రచనను వదిలిపెట్టవద్దని కూడా చెప్పగలం. నాన్న తన రచనను వదులుకోవాలని ఆలోచించడం కన్నా, దానిపైనే ఆధారపడి జీవించడమే మేలని అమ్మకు కొన్నిసార్లు అనిపిస్తుందని అంటుంది, నాకూ అలాగే అనిపిస్తుంది.

[చెప్పినది, నవంబర్ 8, 1906.] నాలో ఒక రకమైన లోపం ఉంది, అది సాధారణమైనది కాదని నేను అనుకుంటున్నాను; నిశ్చయంగా అది సాధారణం కాదని నేను ఆశిస్తున్నాను: స్నేహితుని లేదా శత్రువు యొక్క రూపాన్ని, ముఖాన్ని నా కళ్ళ ముందు గుర్తుచేసుకోగలగడం చాలా అరుదు. ఇప్పుడు నేను అమెరికాలో మరియు విదేశాలలో నాకు తెలిసిన వ్యక్తుల జాబితాను తయారు చేస్తే—ఒక పూర్తి సంఖ్యను తీసుకోండి.

మొత్తం వెయ్యి మందిలో—వారిలో ఐదుగురిని కూడా నా మనసులో పునఃసృష్టించడం దాదాపు అసాధ్యం. నా అత్యంత ప్రియమైన, ఆత్మీయ స్నేహితులలో, నాలుగు రోజుల క్రితం నేను చూసి, మాట్లాడిన ఎనిమిది మంది పేర్లు చెప్పగలను, కానీ వారిని నా కళ్ళ ముందు నిలబెట్టడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, వారు ఆకారం లేని నీడల్లా కనిపిస్తారు. జీన్ గత ఎనిమిది, పది రోజులుగా పల్లెటూరిలో లేదు, ఆమెను నా మనసు అనే అద్దంలో పునఃసృష్టించగలిగితే ఎంత బాగుండునో, కానీ నేను అలా చేయలేను.

బహుశా ఈ లోపం జన్యుపరమైనది కాకపోవచ్చు, కానీ జీవితాంతం మనసును పట్టించుకోకపోవడం, సోమరితనం మరియు సరిపోని పరిశీలన ఫలితంగా ఏర్పడి ఉండవచ్చు. నా జీవితంలో ఒకటి రెండు సార్లు ఇది నాకు ఇబ్బంది కలిగించింది. ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం, సూసీ రాసిన ‘బయోగ్రఫీ ఆఫ్ మీ’ రోజుల్లో, ఒక ఉదయం అల్పాహారం బల్ల వద్ద ఒక పొరుగువారి కళ్ళ రంగు గురించి వాదన జరిగింది. నన్ను తీర్పు చెప్పమని అడిగారు, కానీ ఆ విలువైన పొరుగువారికి, పాత స్నేహితురాలికి కళ్ళు ఉన్నాయో లేదో కూడా నాకు ఖచ్చితంగా తెలియదని ఒప్పుకోవలసి వచ్చింది. అప్పుడు, బహుశా నా సొంత కుటుంబ సభ్యుల కళ్ళ రంగు కూడా నాకు తెలియదేమో అని ఎగతాళిగా అన్నారు,

మరియు నన్ను వెంటనే నా కళ్ళు మూసుకుని సాక్ష్యం చెప్పమని ఆదేశించారు. నేను శ్రీమతి క్లెమెన్స్ కళ్ళ రంగు చెప్పగలిగాను, కానీ జీన్, లేదా క్లారా, లేదా సూసీల కళ్ళ రంగును కనీసం సూచించలేకపోయాను.

ఈ మాటలన్నిటికీ సూసీ చెప్పిన మాటే మూలం: “ఆ రోజు సాయంత్రం నేను, నాన్న గ్రంథాలయంలో అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నప్పుడు.” ఆ చిత్రాన్ని చూడగలుగుతున్నందుకు నా హృదయాంతరాళాల వరకు నేను కృతజ్ఞురాలిని! అది మసకగా లేదు, ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల క్రితం నాటి చెక్కుచెదరని వెలుగులో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఆ రోజుల్లో నేను, సూసీ రోజూ ఒకరి నడుముపై ఒకరు చేతులు వేసుకుని గ్రంథాలయంలో అటూ ఇటూ “తిరుగుతూ”, రాజ్య వ్యవహారాల గురించి, లేదా మానవ జీవితంలోని లోతైన ప్రశ్నల గురించి, లేదా మా చిన్న చిన్న వ్యక్తిగత విషయాల గురించి సన్నిహితంగా మాట్లాడుకునేవాళ్ళం.

కేవలం యాభై ఏళ్ల వయసులోనే నేను రాయడం మానేశానని అనుకోవడం చాలా సహజమే, ఎందుకంటే ఇప్పటివరకు రాసిన ప్రతి ఒక్కరూ దాదాపు ఆ వయసులో ఆ మూఢనమ్మకానికి లోనవుతారు. నేను ఇంకా నిజంగా రాయడం మానేయలేదు. నేను రాయడం కేవలం ఆపేశాను, ఎందుకంటే చెప్పి రాయించడం మరింత ఆహ్లాదకరమైన పని, మరియు ఎందుకంటే చెప్పి రాయించడం నాకు కలంపై తీవ్రమైన విరక్తిని కలిగించింది, మరియు ఎందుకంటే రోజుకు రెండు గంటల మాట్లాడటం చాలు, మరియు ఎందుకంటే—కానీ ఏ సాకు అవసరం లేని చోట సాకుల కోసం నా మెదడులో వెతుకుతూ నేను నా మనసును పాడుచేసుకుంటున్నాను, మరియు ఈ ఒక్కసారికి, ఈ చిన్న అత్యవసర పరిస్థితిలో, ఏ కల్పన కన్నా నిరాడంబరమైన సత్యమే మేలు. నేను నా ఐదు లేదా ఆరు అసంపూర్తి పుస్తకాలను ఎప్పటికీ పూర్తి చేయలేను, ఎందుకంటే నలభై ఏళ్ల కలం బానిసత్వం ద్వారా నేను నా స్వేచ్ఛను సంపాదించుకున్నాను. నేను కలంను అసహ్యించుకుంటాను మరియు నా ప్రియమైన శత్రువు మరణ శాసనంపై సంతకం చేయడానికి కూడా నేను దానిని మళ్లీ ఉపయోగించను.

[చెప్పినది, మార్చి 8, 1906.] ముప్పై సంవత్సరాలుగా, నన్ను గుర్తుంచుకున్న అపరిచితుల నుండి లేదా వారి తండ్రుల నుండి సంవత్సరానికి సగటున

ఒక డజను ఉత్తరాలు అందుకుంటున్నాను.

బాలుడిగా, యువకుడిగా ఉన్నప్పటి నన్ను వాళ్ళు గుర్తుంచుకుంటారు. కానీ ఈ ఉత్తరాలు దాదాపు ఎప్పుడూ నిరాశనే మిగులుస్తాయి. ఈ అపరిచితులు గానీ, వారి తండ్రులు గానీ నాకు తెలియదు. వారు ప్రస్తావించే పేర్లను నేను వినలేదు; వారు గుర్తుచేసే జ్ఞాపకాలకు నా అనుభవంతో ఏమాత్రం సంబంధం లేదు; వీటన్నింటి అర్థం ఏమిటంటే, ఈ అపరిచితులు నన్ను వేరొకరిగా పొరబడుతున్నారు. కానీ చివరకు, ఈ ఉదయం, నా బాల్యంలో నాకు పరిచయమైన పేర్లతో వ్యవహరించే ఒక వ్యక్తి నుండి వచ్చిన ఉత్తరం రూపంలో నాకు ఊరట లభించింది. ఆ ఉత్తరం రాసిన వ్యక్తి, నాలుగు ఐదు వారాలుగా పత్రికలలో తిరుగుతున్న ఒక వార్తాపత్రిక క్లిప్పింగ్‌ను జతచేశాడు, మరియు ఇటీవల మరణించిన కెప్టెన్ టోన్‌క్రే (ఆ క్లిప్పింగ్‌లో పేర్కొన్నట్లుగా) “హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్” యొక్క అసలు రూపమా కాదా అని అతను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాడు.

“హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్” ఫ్రాంక్ ఎఫ్ అని నేను బదులిచ్చాను. ఈ విచారకుడికి నలభైల నాటి హన్నిబాల్ గురించి స్పష్టంగా తెలుసు కాబట్టి, అతను ఫ్రాంక్‌ను సులభంగా గుర్తుచేసుకోగలడు. ఫ్రాంక్ తండ్రి ఒకప్పుడు పట్టణ తాగుబోతుగా ఉండేవాడు. ఆ రోజుల్లో అదొక అత్యంత స్పష్టమైన, అనధికారిక పదవి. అతను “జనరల్” గెయిన్స్ తర్వాత ఆ పదవిని చేపట్టాడు, మరియు కొంతకాలం పాటు ఆ పదవికి ఏకైక అధికారిగా ఉన్నాడు; కానీ ఆ తర్వాత జిమ్మీ ఫిన్ తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకుని, అతనితో ఆ స్థానం కోసం పోటీ పడ్డాడు. దాంతో మాకు ఒకేసారి ఇద్దరు పట్టణ తాగుబోతులు ఉండేవారు—పద్నాలుగో శతాబ్దంలో ఒకేసారి ఇద్దరు పోప్‌లు ఉన్నప్పుడు క్రైస్తవ ప్రపంచం ఎంత గందరగోళాన్ని సృష్టించిందో, ఇది కూడా ఆ గ్రామంలో అంతే గందరగోళాన్ని సృష్టించింది.

“హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్”లో నేను ఫ్రాంక్‌ను అతను ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చిత్రించాను. అతను అజ్ఞాని, స్నానం చేయనివాడు, సరిగ్గా తిననివాడు; కానీ ఏ బాలుడికైనా ఉండేంత మంచి హృదయం అతనికి ఉండేది. అతని స్వేచ్ఛకు ఎటువంటి పరిమితులు లేవు. ఆ సమాజంలో—బాలుడైనా, పురుషుడైనా—నిజంగా స్వతంత్రుడైన ఏకైక వ్యక్తి అతనే, దాని ఫలితంగా అతను ప్రశాంతంగా, నిరంతరం సంతోషంగా ఉండేవాడు, మరియు మేమందరం అతన్ని చూసి అసూయపడేవాళ్ళం. మేము అతన్ని ఇష్టపడ్డాము; అతని సాంగత్యాన్ని ఆస్వాదించాము. మరియు అతని సాంగత్యాన్ని మా తల్లిదండ్రులు మాకు నిషేధించినందున, ఆ నిషేధం యొక్క విలువ మూడింతలు, నాలుగింతలు పెరిగింది, అందువల్ల మేము ఏ ఇతర అబ్బాయి సాంగత్యం కన్నా అతని సాంగత్యాన్నే ఎక్కువగా కోరి, పొందాము. నాలుగేళ్ల క్రితం, అతను —— రాష్ట్రంలోని ఒక మారుమూల గ్రామంలో శాంతి న్యాయాధికారిగా ఉండేవాడని, మంచి పౌరుడని, అందరిచేత ఎంతో గౌరవించబడేవాడని నేను విన్నాను.

జిమ్మీ ఫిన్ పదవీకాలంలో అతను (జిమ్మీ) ఎవరినీ ప్రత్యేకంగా పట్టించుకోలేదు; అతను పిసినారి కాదు; అతను అతివిమర్శకుడు కాదు; అతను చాలావరకు, చక్కగా ప్రజాస్వామ్యవాదిగా ఉండేవాడు—మరియు పందులతో పాటు పాడుబడిన తోలు శుద్ధి కర్మాగారంలో పడుకునేవాడు. మా నాన్న ఒకసారి అతన్ని సంస్కరించడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ సఫలం కాలేదు. మా నాన్న వృత్తిపరమైన సంస్కర్త కాదు. ఆయనలో సంస్కరణా స్ఫూర్తి అడపాదడపా ఉండేది. అది చాలా విరామాల తర్వాత, అప్పుడప్పుడు మాత్రమే బయటపడేది. ఒకసారి ఆయన ఇంజన్ జోను సంస్కరించడానికి ప్రయత్నించారు. అది కూడా విఫలమైంది. అది విఫలమైంది, అందుకు మేం అబ్బాయిలం సంతోషించాం. ఎందుకంటే, తాగి ఉన్నప్పుడు ఇంజన్ జో మాకు ఆసక్తికరంగా, ఒక ఉపకారంగా ఉండేవాడు, కానీ మామూలుగా ఉన్నప్పుడు ఇంజన్ జో ఒక విచారకరమైన దృశ్యంగా ఉండేవాడు. మా నాన్న అతనిపై చేసిన ప్రయోగాలను మేం ఎంతో ఆందోళనతో చూశాం, కానీ చివరికి అంతా సవ్యంగానే ముగిసింది.

సరే, మేము సంతృప్తి చెందాము. ఇంజన్ జో మునుపటి కంటే తరచుగా తాగి,

భరించలేనంత ఆసక్తికరంగా మారాడు.

‘టామ్ సాయర్’లో నేను ఇంజన్ జోని గుహలో ఆకలితో చంపేశానని అనుకుంటున్నాను. కానీ అది

రొమాంటిక్ సాహిత్యం యొక్క అవసరాలను తీర్చడం కోసం అయి ఉండవచ్చు. నిజమైన ఇంజన్ జో గుహలో చనిపోయాడో లేక బయట చనిపోయాడో

ఇప్పుడు నాకు గుర్తులేదు, కానీ అతని మరణ వార్త నాకు అత్యంత దుఃఖకరమైన సమయంలో చేరిందని నాకు బాగా గుర్తుంది—అంటే, ఒక వేసవి రాత్రి పడుకునే ముందు, ఉరుములు మెరుపులతో కూడిన భయంకరమైన తుఫాను

వీధులను, సందులను నదులుగా మార్చిన కుండపోత వర్షంతో కలిసి,

నన్ను పశ్చాత్తాపపడేలా చేసి, మంచి జీవితం గడపాలని నిశ్చయించుకునేలా చేసింది. ఆ భయంకరమైన ఉరుములు, మెరుపుల తెల్లని కాంతి, కిటికీ అద్దాలపై వాన ఉధృతంగా కొట్టడం నాకు ఇప్పటికీ గుర్తుంది. నా బోధనల ప్రకారం ఆ భయంకరమైన గందరగోళం అంతా దేనికోసమో నాకు ఖచ్చితంగా తెలుసు—సైతాను ఇంజన్ జోని పట్టుకెళ్లడానికి వచ్చాడు. దాని గురించి నాకు ఏమాత్రం సందేహం లేదు. ఇంజన్ జో లాంటి వ్యక్తి పాతాళలోకంలో అవసరమైనప్పుడు అది సరైనదే, ఒకవేళ సైతాను అతని కోసం ఇంతకంటే తక్కువ ప్రభావవంతమైన రీతిలో వచ్చి ఉంటే, అది నాకు వింతగా మరియు వివరించలేనిదిగా అనిపించి ఉండేది. ప్రతి మెరుపు వెలుగుకు నేను మరణ భయంతో ముడుచుకుపోయి, కుంచించుకుపోయాను, ఆ తర్వాత వచ్చిన చిమ్మచీకటిలో నా స్వభావానికి పూర్తిగా భిన్నమైన శక్తి, భావన మరియు నిజాయితీతో, నా కోల్పోయిన స్థితిపై నా విలాపాలను, మరియు కేవలం మరో అవకాశం కోసం నా ప్రార్థనలను వెళ్లగక్కాను.

కానీ ఉదయాన్నే అది ఒక తప్పుడు హెచ్చరిక అని గ్రహించి, పాత స్టాండ్ వద్ద వ్యాపారాన్ని తిరిగి ప్రారంభించి, మరో హెచ్చరిక కోసం వేచి ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాను.

“చరిత్ర పునరావృతమవుతుంది” అని ఒక సూక్తి చెబుతుంది. వారం రెండు వారాల క్రితం మిస్టర్ బ్లాంక్-బ్లాంక్ మాతో కలిసి భోజనం చేశారు. భోజనం చేస్తున్నప్పుడు అతను ఒక విషయాన్ని ప్రస్తావించాడు, అది నాకు సుమారు అరవై సంవత్సరాల వెనక్కి తీసుకువెళ్లి, ఆ తుఫాను రాత్రి నన్ను ఆ చిన్న పడకగదిలోకి చేర్చింది.

ఆ రాత్రంతా నా ప్రవర్తన నాకు ఎంత గౌరవప్రదంగా ఉందో, ఆ కాలమంతటిలో నాలో ఎలాంటి నైతిక మచ్చ గానీ, కళంకం గానీ ఎంత స్వచ్ఛంగా ఉందో అది నాకు గుర్తుచేసింది.

అతను చెప్పినదేమంటే, మిస్టర్ X వాళ్ళ ఊరిలోని ఎపిస్కోపల్ చర్చిలో సెక్స్టన్ (చర్చి అధికారి) లాంటివాడని, చాలా సంవత్సరాలుగా చర్చి యొక్క లౌకిక వ్యవహారాలన్నింటికీ సమర్థుడైన సూపరింటెండెంట్‌గా ఉన్నాడని, సంఘం మొత్తం అతన్ని ఒక ఆసరాగా, ఒక వరంగా, ఒక అమూల్యమైన నిధిగా భావించేదని చెప్పాడు. కానీ అతనికి రెండు లోపాలు ఉండేవి—అవి పెద్ద లోపాలు కావు, కానీ అతని ప్రగాఢమైన మతభక్తి నేపథ్యంలో చూస్తే అవి పెద్దవిగా అనిపించేవి: అతను బాగా తాగేవాడు, ఒక బ్రేక్‌మ్యాన్‌ను కూడా మించి బూతులు తిట్టగలడు. ఈ దుర్గుణాలను విడిచిపెట్టమని అతడిని ఒప్పించడానికి ఒక ఉద్యమం మొదలైంది.

మరొక ఎపిస్కోపల్ చర్చిలో తనలాగే అదే పదవిలో ఉన్న తన స్నేహితుడితో సంప్రదించిన తరువాత,

వారి లోపాలు కూడా ఇతని లోపాలనే పోలి ఉండటంతో, అతను సేవ చేస్తున్న సంఘంలో విచారం కలిగించాయి, వారు సంస్కరణ కోసం ప్రయత్నించాలని నిర్ణయించుకున్నారు—పూర్తిగా కాకుండా, సగం సగం చొప్పున. వారు మద్యపానం మానేస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేసి, ఫలితాల కోసం వేచి చూశారు.

ఈ సమయంలో తొమ్మిది రోజుల పాటు ఫలితాలు పూర్తిగా సంతృప్తికరంగా ఉన్నాయి, వారికి ఎంతో ప్రశంసలు మరియు అభినందనలు లభించాయి. ఆ తర్వాత, నూతన సంవత్సర వేడుకల ముందు రోజు రాత్రి, వారు పట్టణానికి ఒకటిన్నర మైలు దూరంలో—అంటే సరిహద్దు దాటి అవతలి వైపున—ఒక పని మీద వెళ్లాల్సి వచ్చింది. ఆ సాయంత్రం ఒక సత్రంలోని బార్‌రూమ్‌లో వారికి అంతా సవ్యంగానే సాగింది—కానీ చివరకు, అక్కడి గ్రామస్తులు జరుపుతున్న వేడుకలు వారికి భారంగా మారాయి. అది తీవ్రమైన చలి రాత్రి; అప్పుడు అక్కడ విస్తారంగా పంపిణీ అవుతున్న వేడి పానీయాలు (హాట్ టాడీలు), మద్యం మానేసిన ఆ కొత్త సంస్కర్తలపై క్రమంగా బలమైన ప్రభావాన్ని చూపడం మొదలుపెట్టాయి. చివరకు X స్నేహితుడు ఇలా అన్నాడు,

“X, మనం మన మతపరమైన అధికార పరిధి (diocese) బయట ఉన్నామన్న విషయం నీకు తట్టిందా?”

అంతటితో మొదటి సంస్కరణ ప్రయత్నం ముగిసింది. ఆ తర్వాత వారు రెండవ సంస్కరణను ప్రయత్నించారు. కొంతకాలం పాటు అది విజయవంతంగా సాగింది, వారికి మంచి గుర్తింపు కూడా లభించింది. ఇప్పుడు నేను ఆ సంఘటన గురించి చెప్పబోతున్నాను, ఇది నన్ను సుమారు అరవై ఏళ్ల వెనక్కి తీసుకువెళుతుంది—దీని గురించి నేను కాసేపటి క్రితమే ప్రస్తావించాను.

ఒక రోజు ఉదయం, వీధిలో ‘మిస్టర్ బ్లాంక్-బ్లాంక్’ Xను కలిసి ఇలా అన్నారు,

“నీలోని ఆ లోపాలకు వ్యతిరేకంగా నువ్వు చాలా గొప్ప పోరాటం చేశావు. మొదటి ప్రయత్నంలో నువ్వు విఫలమయ్యావని నాకు తెలుసు, కానీ రెండవ ప్రయత్నంలో మాత్రం నీకు మంచి ఫలితాలు లభిస్తున్నాయని కూడా నాకు తెలుసు.”

“అవును,” అని X అన్నాడు; “రెండవ ప్రయత్నం ఇప్పటివరకు సవ్యంగానే సాగుతోంది, మాకు చాలా ఆశలు ఉన్నాయి.”

అప్పుడు బ్లాంక్-బ్లాంక్ ఇలా అన్నారు, “X, సాధారణ మనుషుల లాగే నీకూ సమస్యలు ఉండే ఉంటాయి, కానీ అవి ఎప్పుడూ బయటపడవు. నువ్వు ఉల్లాసంగా లేని సమయాన్ని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. నువ్వు ఎప్పుడూ అంత ఉల్లాసంగా ఉంటావా? నిజంగా ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగానే ఉంటావా?” “అలా అని కాదు,” అని అతను అన్నాడు, “నేను ఎప్పుడూ ఉల్లాసంగా ఉంటానని చెప్పలేను, కానీ… మీకు తెలుసా, కొన్ని రాత్రులు వస్తుంటాయి—అంటే, అర్ధరాత్రి వేళ మీరు నిద్రలేచినప్పుడు, ప్రపంచమంతా విషాదంలో మునిగిపోయినట్లు, తుఫానులు, భూకంపాలు మరియు రకరకాల విపత్తులు పొంచి ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది; ఒళ్లంతా చల్లబడి, చెమటలు పట్టినట్లు అవుతుంది; అప్పుడు నేను ఎంత పాపినో నాకు అర్థమవుతుంది, ఆ భావన నా గుండెను పిండేస్తుంది, అప్పుడు కలిగే భయాలు… ఓహ్, అవి వర్ణించలేనివి! ఆ భయాలు నన్ను చుట్టుముట్టినప్పుడు, నేను మంచం దిగి మోకాళ్లపై నిలబడి ప్రార్థిస్తాను—మళ్లీ మళ్లీ ప్రార్థిస్తూ, నాకు మరో అవకాశం దొరికితే మంచివాడిగా ఉంటానని మాట ఇస్తాను. ఆ తర్వాత, ఉదయం పూట సూర్యుడు ఎంతో అందంగా ప్రకాశిస్తాడు, పక్షులు కిలకిలరావాలు చేస్తాయి, ప్రపంచమంతా ఎంతో అందంగా కనిపిస్తుంది… అప్పుడు, దేవుడి సాక్షిగా, నేను మళ్లీ ఉత్సాహాన్ని పుంజుకుంటాను!”

ఇప్పుడు, కాసేపటి క్రితం నేను ప్రస్తావించిన ఆ లేఖలోని ఒక చిన్న పేరాను ఇక్కడ ఉదహరిస్తాను. అందులో రచయిత ఇలా అంటారు:

“నేను ఎవరినో అని మీకు ఖచ్చితంగా అర్థం కావడం లేదు కదా. నేను చెబుతాను వినండి. నా చిన్నతనంలో…”

నేను హానిబల్, మిస్సౌరీలో నివసించిన రోజుల్లో, నువ్వు నేను పాఠశాల స్నేహితులం.

సామ్, విల్ బోవెన్, ఆండీ ఫుక్వా మరియు పేర్లు మర్చిపోయిన మరికొందరితో పాటు మిస్టర్ డాసన్ పాఠశాలలో చదువుకున్నాం.

అప్పుడు నా వయసుకు నేను పాఠశాలలో అందరికన్నా చిన్న పిల్లాడిని, అందుకే నన్ను ముద్దుగా ‘లిటిల్ అలెక్’ అని పిలిచేవారు.

అతను నాకు అస్పష్టంగా మాత్రమే గుర్తున్నాడు, కానీ ఆ ఊరి తాగుబోతుల లాగే ఆ మిగతా వాళ్ళు కూడా నాకు బాగా తెలుసు.

డాసన్ పాఠశాల భవనం నాకు స్పష్టంగా గుర్తుంది. ఒకవేళ నేను దానిని వర్ణించాలనుకుంటే, “టామ్ సాయర్” పుస్తకంలోని ఈ పేజీలలో దాని వర్ణనను రాయడం ద్వారా ఆ శ్రమను నేను తప్పించుకోగలను.

ఆ సుదూర బాలుర స్వర్గమైన కార్డిఫ్ హిల్ (హాలిడేస్ హిల్) నుండి తెరిచిన కిటికీల గుండా లోపలికి వినిపించే నిద్రమత్తుగా, ఆహ్వానించే వేసవి శబ్దాలు, చదువుకుంటున్న విద్యార్థుల గుసగుసలతో కలిసిపోయి, ఆ వైరుధ్యం వల్ల వాటిని మరింత నిరుత్సాహపరిచేవిగా ఉండేవని నాకు గుర్తుంది.

అందరికన్నా పెద్ద విద్యార్థి, ఇరవై ఐదేళ్ల ఆండీ ఫుక్వా నాకు గుర్తున్నాడు. నాకు అందరికన్నా చిన్న విద్యార్థిని, ఏడేళ్ల నానీ ఓస్లీ గుర్తుంది. నాకు జార్జ్ రోబార్డ్స్ గుర్తున్నాడు, అతనికి పద్దెనిమిది లేదా ఇరవై ఏళ్లు, లాటిన్ చదివిన ఏకైక విద్యార్థి అతనే. నాకు మిగిలిన ఇరవై ఐదు మంది అబ్బాయిలు, అమ్మాయిలు గుర్తున్నారు—కొన్ని సందర్భాల్లో స్పష్టంగా, మరికొన్నింటిలో అస్పష్టంగా. నాకు మిస్టర్ డాసన్ బాగా గుర్తున్నారు. నాకు అతని అబ్బాయి థియోడర్ గుర్తున్నాడు, వాడు ఎంత మంచివాడో అంత మంచివాడు. నిజానికి, వాడు అసాధారణంగా మంచివాడు, మితిమీరిన మంచివాడు, అసహ్యంగా మంచివాడు, ఏవగినంత మంచివాడు—వాడి కళ్ళు బయటకు పొడుచుకువచ్చేవి—నాకు అవకాశం దొరికి ఉంటే వాడిని ముంచి చంపేసేవాడిని. ఆ పాఠశాలలో మేమందరం దాదాపు సమానంగా ఉండేవాళ్ళం, నాకు గుర్తున్నంత వరకు, ఆర్చ్ ఫుక్వా—అంటే ఇంకొకరి సోదరుడు—విషయంలో తప్ప, మా హృదయాల్లో అసూయ అనే భావనకు చోటు లేదు. వాస్తవానికి, వేసవికాలంలో మేమందరం చెప్పులు లేకుండానే తిరిగేవాళ్ళం. ఆర్చ్ ఫుక్వా వయసు దాదాపు నా వయసుతో సమానం—పది లేదా పదకొండు. శీతాకాలంలో

మేము అతన్ని భరించగలిగేవాళ్ళం, ఎందుకంటే అప్పుడు అతను బూట్లు వేసుకునేవాడు, మరియు అతని గొప్ప ప్రతిభ మా కంటికి కనబడకుండా ఉండేది,

దాంతో మేము దానిని మరచిపోయేవాళ్ళం. కానీ వేసవికాలంలో అతను మాకు

ఒక పీడకలలా ఉండేవాడు. అతను మాకు అసూయ కలిగించేవాడు, ఎందుకంటే అతను తన కాలి బొటనవేలును వెనక్కి వంచి గట్టిగా విసిరేయగలడు, ఆ చప్పుడు ముప్పై గజాల దూరం వరకు వినిపించేది. ఈ ఘనతకు దరిదాపుల్లోకి రాగల మరో అబ్బాయి ఆ పాఠశాలలో లేడు. శారీరక

విశిష్టత విషయంలో అతనికి పోటీ లేదు—గుర్రంలా చెవులను కదిలించగల థియోడర్ ఎడ్డీ తప్ప. కానీ

అతను నిజమైన పోటీ కాదు, ఎందుకంటే అతను చెవులను కదిలించడం మీరు వినలేరు; కాబట్టి మొత్తం ప్రయోజనం ఆర్చ్ ఫుక్వాకే ఉండేది.

డాసన్ పాఠశాల గురించి నేను ఇంకా పూర్తి చేయలేదు; దాని గురించి తర్వాతి అధ్యాయంలో మళ్ళీ ప్రస్తావిస్తాను.

[హామిల్టన్, బెర్ముడాలో, జనవరి 6, 1907న చెప్పబడింది.] “అది నాకు గుర్తుచేస్తుంది.” సంభాషణలో మనం ఎల్లప్పుడూ ఆ పదబంధాన్ని ఉపయోగిస్తాము, కానీ అది ఎంత పెద్ద ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉందో అరుదుగా లేదా ఎప్పుడూ గమనించము. ఇది ఒక విచిత్రమైన మరియు ఆసక్తికరమైన వాస్తవాన్ని సూచిస్తుంది, అదేమిటంటే:

నిద్రలో ఉన్నా, మెలకువగా ఉన్నా, కలలు కంటున్నా, మాట్లాడుతున్నా, మన తలల్లో ముసురుకునే ఆలోచనలతో పాటు దాదాపు నిరంతరం, అవిచ్ఛిన్నంగా అలాంటి ఆలోచనల సమూహమే ఒకటి ఉంటుంది.

మన గతానుభవాలకు సంబంధించిన సంఘటనలు మరియు సందర్భాల జ్ఞాపకాలు మనసులో గుంపులు గుంపులుగా మెదులుతూ ఉంటాయి. ఒక వ్యక్తి తన ఆత్మకథను రాయడానికి పూనుకునేంత వరకు, మన మనస్సులో ఈ జ్ఞాపకాల అనుసంధాన ప్రక్రియ ఎంతటి విస్తృతమైన కార్యకలాపాలను సాగిస్తుందో గ్రహించలేడు; అప్పుడు అతనికి ఒక విషయం అర్థమవుతుంది: తన గత అనుభవంలోని ఏదో ఒక చిన్న లేదా పెద్ద సంఘటనను వెంటనే గుర్తుచేయని ఆలోచన అరుదుగా మాత్రమే పుడుతుందని. సహజంగానే, ఈ మాటలు నాకు అనేక విషయాలను గుర్తుచేస్తున్నాయి, ముఖ్యంగా ఒక విషయాన్ని: కొన్నిసార్లు ఒక ఆలోచన, అనుసంధాన శక్తి (association) ద్వారా, మనకు అప్పటికే మర్చిపోయిన ఒక పదాన్ని లేదా పేరును తిరిగి గుర్తుకు తెస్తుంది; ఆ పేరును మనకు తెలిసిన మరే ఇతర పద్ధతి ద్వారా కూడా మనం తిరిగి పొందలేకపోయి ఉండవచ్చు. నిన్న మాకు అలాంటి అనుభవమే ఒకటి ఎదురైంది. బెర్ముడాకు సాగుతున్న ఈ శీఘ్ర ప్రయాణంలో రెవరెండ్ జోసెఫ్ హెచ్. ట్విచెల్ నాతో పాటు ఉన్నారు. గతంలో నేను బెర్ముడాను సందర్శించినప్పుడు కూడా ఆయన నాతో ఉన్నారు; ఆ పర్యటన ఎప్పుడు జరిగిందో గుర్తుచేసుకోవడానికి మేము ఈ రోజు ప్రయత్నించాము. అది సుమారు ముప్పై ఏళ్ల క్రితం జరిగి ఉండవచ్చని మేము భావించాము, కానీ అంతకంటే కచ్చితమైన తేదీని మేము అంచనా వేయలేకపోయాము. ఆ పాత రోజుల్లో మేము బస చేసిన బోర్డింగ్ హౌస్ యజమానురాలు కచ్చితంగా ఆ తేదీని చెప్పగలరని, ఆమెను కలుసుకోవాలని ట్విచెల్ అన్నారు. ఎలాగూ ఆమెను కలవాలని మేము అనుకున్నాము, ఎందుకంటే అప్పట్లో మేము పరిచయం చేసుకున్న వ్యక్తులు ఆమె మరియు ఆమె పద్దెనిమిదేళ్ల వయసున్న ఉల్లాసభరితమైన కుమార్తె మాత్రమే; ఎందుకంటే మేము అప్పుడు మారుపేర్లతో ప్రయాణిస్తున్నాము, మారుపేర్లు వాడేవారు సాధారణంగా ఇతరులతో కలవడానికి లేదా అనుమానానికి తావిచ్చే పనులు చేయడానికి ఇష్టపడరు కదా. కానీ మా సంభాషణలో ఒక అడ్డంకి ఎదురైంది: ఆ యజమానురాలి పేరు మాకు గుర్తుకు రాలేదు. ఆ పేరు కోసం మేము మా మనస్సులో అన్ని రకాలుగా వెతికి చూశాము, సాధారణంగా వాడే పద్ధతులన్నీ అనుసరించాము, కానీ ఫలితం లేకపోయింది; ఆ పేరు మా జ్ఞాపకాల నుండి పూర్తిగా చెరిగిపోయినట్లు అనిపించింది. చివరికి ఆ ప్రయత్నాన్ని విరమించుకుని, మేము వేరే విషయం గురించి మాట్లాడుకోవడం మొదలుపెట్టాము. సంభాషణ ఒక విషయం నుండి మరొక విషయానికి మారుతూ, చివరకు ట్విచెల్ హార్ట్‌ఫోర్డ్‌లో గడిపిన పాఠశాల రోజుల వైపు మళ్లింది—అది అర శతాబ్దం క్రితం నాటి హార్ట్‌ఫోర్డ్—అక్కడ ఆయన తన ఉపాధ్యాయుల గురించి ప్రస్తావించారు, ముఖ్యంగా ‘ఓల్ని’ అనే వృద్ధ ఉపాధ్యాయుడి ప్రత్యేకతల గురించి ఆసక్తిగా వివరించారు. ఒల్ని ఒక సాధారణ గ్రామ పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడే అయినప్పటికీ, ఆయన గొప్ప మేధావి అని, ఆ కాలంలో అమెరికాలో విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొందిన పాఠ్యపుస్తకాలను ఆయన రచించారని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఆ పుస్తకాలు నాకు గుర్తున్నాయని, చిన్నప్పుడు పాఠశాలలో చదువుతున్నప్పుడు నేను ‘ఒల్నిస్ జియోగ్రఫీ’ (Olney’s Geography)ని చదివానని నేను చెప్పాను. అప్పుడు ట్విచెల్ ఇలా అన్నారు,

“అది వినగానే నాకు ఒక విషయం గుర్తొచ్చింది—మా ఇంటి యజమానురాలి పేరు, యాభై లేదా అరవై ఏళ్ల క్రితం ఏదో ఒక రకమైన పాఠ్యపుస్తకాలతో ముడిపడి ఉండేది. ఆ పేరేమిటో నాకు గుర్తుకు రావట్లేదు. అది ‘K’ (కె) అక్షరంతో మొదలవుతుందని నాకనిపిస్తోంది.”

ఆ ఆలోచన మిగిలిన పనిని తక్షణమే పూర్తి చేసింది. నేను ఇలా అన్నాను,

“‘కిర్క్‌హామ్స్ గ్రామర్’ (Kirkham’s Grammar)!”

అంతే, విషయం తేలిపోయింది. ఆమె పేరు ‘కర్క్‌హామ్’; మేము ఆ పేరున్న వ్యక్తి కోసం బయలుదేరాము. ఆ పనిలో పెద్దగా కష్టమేమీ రాలేదు, ఎందుకంటే బెర్ముడా పెద్ద ద్వీపం కాదు; అది ఒకప్పటి ‘ఏడెన్ తోట’ (స్వర్గధామం) లాంటిది—అక్కడ ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకరి గురించి ఒకరు తెలుసు, సరిగ్గా ఆదాము కాలంలో సర్పం నివసించిన చోట ఉన్నట్లుగా. మేము మిస్ కర్క్‌హామ్‌ను సులభంగానే కనుగొన్నాము—ఆమె ఒక తరం క్రితం ఎంతో ఉల్లాసంగా ఉండే యువతి—అప్పటికీ ఆమె అద్దెకు ఉండేవారికి వసతి కల్పిస్తూనే ఉన్నారు; కానీ ఆమె తల్లి అప్పటికే కాలం చేశారు. ఆమె ఆ తేదీని మాకు ఖచ్చితంగా చెప్పారు; ఆనాటి కాలానికి చెందిన రెండు అసాధారణ సంఘటనల ఆధారంగా ఆమె ఆ విషయాన్ని నిర్ధారించారు. మేము 1877 మే 24న బెర్ముడా నుండి బయలుదేరామని ఆమె చెప్పారు—ఆ రోజే ఆమె ఏకైక మేనల్లుడు జన్మించాడు, అతనికి ఇప్పుడు ముప్పై ఏళ్లు. మరొక అసాధారణ విషయం ఏమిటంటే—ఆమె దానిని అసాధారణ విషయం అని పిలిచారు, నేనేమీ అనలేదు—ఆ రోజు రెవరెండ్ మిస్టర్ ట్విచెల్ (పీటర్స్ అనే మారుపేరుతో ఉన్నవారు) ఆమెతో ఒక మాట చెప్పారు, దానిని ఆమె కల్పిత కథగా భావించారు. ఆ సంఘటన నాకు బాగా గుర్తుంది. మేము ఆ యువతికి వీడ్కోలు చెప్పి ఒక యాభై గజాల దూరం వెళ్ళామో లేదో, ట్విచెల్ ఏదో మర్చిపోయానని (నాకు అది నిజమనిపించలేదు) తిరిగి వెళ్ళాల్సి వచ్చిందని చెప్పారు. ఆయన తిరిగి నా దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు మౌనంగా ఉన్నారు, అది నన్ను ఆందోళనకు గురిచేసింది, ఎందుకంటే అంతకుముందెప్పుడూ ఆయన అలా ఉండటం నేను చూడలేదు. ఆయన చాలా అసౌకర్యంగా కనిపించారు, సమస్య ఏమిటని నేను అడిగాను. ఆ అమ్మాయికి ఒక ఆహ్లాదకరమైన ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించాలనే ఆలోచన తనకు కలిగిందని, అందుకే తిరిగి వెళ్లి ఆమెతో ఇలా అన్నానని చెప్పారు—

“ఆ యువకుడి పేరు విల్కిన్సన్ కాదు—అతను మార్క్ ట్వైన్.”

ఆమె ఏమాత్రం చలించిపోలేదు; ఎటువంటి ఉద్వేగాన్ని ప్రదర్శించలేదు, కానీ చాలా సరళంగా, ప్రశాంతంగా ఇలా అన్నారు,

“ఈ మాటలు నమ్మేవాళ్ళకి చెప్పుకోండి, మిస్టర్ పీటర్స్—ఒకవేళ అదే మీ పేరు అయితే.”

ఆమెను మళ్లీ కలవడం చాలా సంతోషాన్నిచ్చింది. మా జుట్టు తెల్లబడింది, కానీ ఆమె జుట్టు అలా కాలేదు; బెర్ముడా దీవుల యొక్క ప్రశాంతమైన, నిశ్చలమైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంలో నలభై ఎనిమిదేళ్ల వయసులో జుట్టు నెరసిపోదు.

నిన్న రాత్రి నాకు ఒక కల వచ్చింది, నిద్రలో గానీ, మెలకువగా ఉన్నప్పుడు గానీ ఒక వ్యక్తి తలలోకి వచ్చే దాదాపు ప్రతిదానిలాగే, ఇది కూడా ఒక అనుబంధం వల్ల పుట్టింది. ఓడలో, ప్రయాణంలో, ట్విచెల్ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న వైమానిక నావిగేషన్ అవకాశాల గురించి మాట్లాడుతున్నాడు, మరియు అతను టెన్నిసన్ యొక్క ఆ అద్భుతమైన పద్యాలను ఉటంకించాడు, అవి భవిష్యత్తును ఊహించాయి, ఆ భవిష్యత్తులో గాలిలో ఎగిరే యుద్ధ నౌకలు మేఘాల పైన కలుసుకుని పోరాడతాయి మరియు క్రింద భూమిని రక్త వర్షంతో ఎర్రబరుస్తాయి. ఈ మారణహోమం, రక్తం మరియు మరణం యొక్క చిత్రం నాకు రెండు వారాల క్రితం నేను చదివిన ఒక విషయాన్ని గుర్తుచేసింది—యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రభుత్వం సంకలనం చేసిన రైలు ప్రమాదాల గణాంకాలు, అందులో మన 200,000 మైళ్ల ప్రయాణంలో… అనే భయంకరమైన వాస్తవం పేర్కొనబడింది.

రైల్వేల కారణంగా మనం ఏటా 10,000 మందిని నేరుగా బలిగొంటున్నాం మరియు 80,000 మందిని గాయపరుస్తున్నాం.

ఆకాశంలో కనిపించిన యుద్ధనౌకలు రైల్వే ప్రమాదాల భయానక దృశ్యాలను గుర్తుచేశాయి, ఆ తర్వాత మూడు రాత్రులకు

ఆ రైల్వే భయానక దృశ్యాలు నా కలలోకి వచ్చాయి. ఆ సమయమంతా నా మెదడులో తెలియకుండానే

వివిధ విషయాలను అనుసంధానించే ప్రక్రియ జరుగుతూనే ఉంది. ఆ కల – అందులో కనిపించినంత వరకు – అద్భుతమైనది.

అందులో నేను ఒక అంతిమయాత్రను చూశాను; ఒక పర్వత శిఖరం పైనుండి దాన్ని చూశాను;

అది ఒక విశాలమైన మైదానంలో పాములా వంకరలు తిరుగుతూ నెమ్మదిగా సాగడాన్ని చూశాను.

ఆ ఊరేగింపు వంద మైళ్ల మేర విస్తరించి ఉన్నట్లు అనిపించింది, కానీ దాని ఆరంభం గానీ,

అంతం గానీ నా కంటికి కనిపించలేదు. ఆ ఊరేగింపు పది విభాగాలుగా ఉంది, ప్రతి విభాగం ఒక విషాదకరమైన జెండాతో గుర్తించబడింది,

మరియు ఆ మొత్తం దృశ్యం మన రైల్వే కార్యకలాపాలలో ప్రమాదాలకు సంబంధించిన పదేళ్ల కాలాన్ని సూచించింది;

ప్రతి విభాగంలోనూ 80,000 మంది అంగవైకల్యం పొందినవారు ఉన్నారు, మరియు వారు ఆయా సంవత్సరానికి చెందిన

10,000 మంది క్షతగాత్రులైన మృతదేహాలను సమాధికి మోసుకెళ్తున్నారు: మొత్తంగా చూస్తే 8,00,000 మంది అంగవైకల్యం పొందినవారు

మరియు 1,00,000 మంది మృతులు – అందరూ రక్తసిక్తమై ఉన్నారు!

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -3-8-26-ఉయ్యూరు .

క్రీ.శ .మొదటి శతాబ్దం లో రాజు టిరిదేట్స్ నిర్మించి సూర్య దేవుడు ‘’మిహిర్ కు ‘’అ౦కితమివ్వబడిన  పూర్వ ఆర్మేనియా లోని అయోనిక్ శైలిలో నిర్మించబడిన క్రిష్టియన్ దేవాలయం –గార్ని టెంపుల్

గార్ని దేవాలయం అనేది మధ్య అర్మేనియాలోని గార్ని గ్రామంలో ఉన్న ఒక శాస్త్రీయ స్తంభాల వరుస నిర్మాణం. ఇది యెరెవాన్‌కు తూర్పున సుమారు 30 కి.మీ. (19 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది. అయోనిక్ శైలిలో నిర్మించబడిన , క్రైస్తవ పూర్వ అర్మేనియా యొక్క అత్యంత ప్రసిద్ధ నిర్మాణం మరియు చిహ్నం. గ్రీకో-రోమన్ ప్రపంచానికి తూర్పున ఉన్న ఒక ముందస్తు స్థావరంగా పరిగణించబడే ఇది, పూర్వపు సోవియట్ యూనియన్‌లో చాలా వరకు సంరక్షించబడిన ఏకైక హెలెనిస్టిక్ భవనం.

సాంప్రదాయకంగా దీనిని క్రీ.శ. మొదటి శతాబ్దంలో రాజు తిరిడేట్స్ I నిర్మించిన, సూర్యదేవుడైన మిహర్ (మిథ్రా)కు అంకితం చేయబడిన ఒక అన్యమత దేవాలయంగా గుర్తిస్తారు. దీనికి పోటీగా ఉన్న మరో సిద్ధాంతం ప్రకారం ఇది రెండవ శతాబ్దానికి చెందిన సమాధి. ఇది 1679లో సంభవించిన భూకంపంలో కూలిపోయింది, కానీ దాని శకలాలలో చాలా వరకు ఆ ప్రదేశంలోనే మిగిలిపోయాయి. 19వ శతాబ్దంలో దీనిపై తిరిగి ఆసక్తి పెరగడంతో, 20వ శతాబ్దం ప్రారంభ మరియు మధ్య భాగంలో తవ్వకాలు జరిగాయి. దీనిని 1969–75 మధ్యకాలంలో, అనస్టైలోసిస్ పద్ధతిని ఉపయోగించి పునర్నిర్మించారు. ఇది అర్మేనియాలోని ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఒకటి  అర్మేనియన్ నవ-అన్యమత ఆచారాల కేంద్ర పుణ్యక్షేత్రం.

నేపథ్యం

ఈ ప్రదేశం అర్మేనియాలోని కోటాయ్క్ ప్రావిన్స్‌లోని గార్ని గ్రామంలో, రాజధాని యెరెవాన్‌కు తూర్పున సుమారు 30 కి.మీ (19 మైళ్ళు) దూరంలో, సముద్ర మట్టానికి 1,400 మీ (4,600 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. ఈ దేవాలయం అజాత్ నది లోయ  గెఘమ్ పర్వతాల పైన లేచిన త్రిభుజాకారపు కొండ అంచున ఉంది. ఇది అర్మేనియా యొక్క పురాతన కోటలలో ఒకటైన గార్ని కోటలో ఒక భాగం, మరియు అరారత్ మైదానంలోని ప్రధాన నగరాల రక్షణకు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైనది. దేవాలయంతో పాటు, ఈ ప్రదేశంలో కంచుయుగం నాటి సైక్లోపియన్ రాతి గోడ, ఉరార్టు రాజు అర్గిష్టి I (దీనిని గియార్నియాని అని పిలిచాడు) రాసిన క్యూనిఫాం శాసనం, గ్రీకు శాసనంతో పాక్షికంగా భద్రపరచబడిన మొజాయిక్ నేల కలిగిన రోమన్ స్నానశాల, రాజభవన శిధిలాలు, ఇతర “గ్రీకో-రోమన్ ప్రపంచ పరికరాలు”,మధ్యయుగపు గుండ్రని సెయింట్ సియోన్ (జియోన్) చర్చి, మరియు ఇతర వస్తువులు (ఉదా., మధ్యయుగపు ఖచ్కార్లు) ఉన్నాయి. మొదటి శతాబ్దంలో, టాసిటస్ తన ‘అన్నల్స్’లో కాస్టెల్లమ్ గోర్నియాస్‌ను ఒక ప్రధాన కోటగా పేర్కొన్నాడు. టిమ్ కార్నెల్ , జాన్ మాథ్యూస్, గార్నిని దాని శాస్త్రీయ భవనంతో “రోమన్లు చేరుకున్న అత్యంత తూర్పు బిందువు”గా వర్గీకరించారు.

కాలం , పనితీరు

ఈ నిర్మాణం  కాలం  పనితీరుపై పండితుల మధ్య చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.క్రిస్టినా మరాన్సీ దీనిని “అస్పష్టమైన పనితీరు” కలిగిన అయోనిక్ నిర్మాణం అని వర్ణించారు, ఇది ఒక దేవాలయం కాకుండా అంత్యక్రియల స్మారక చిహ్నం లేదా రాజ సమాధి అయి ఉండవచ్చని సూచించారు.

దాని పునాదుల కింద ఒక పురాతన పుణ్యక్షేత్రం యొక్క అవశేషాలు కనుగొనబడ్డాయి,దీనిని ఉరార్టియన్ దేవాలయంగా భావించారు.

దేవాలయం

ప్రబలమైన అభిప్రాయం ప్రకారం, ముఖ్యంగా అర్మేనియన్ పండితులు దీని నిర్మాణాన్ని క్రీ.శ. 77 ప్రాంతంలో రాజు తిరిడేట్స్ I కి ఆపాదిస్తారు. ఈ తేదీ 1945లో కనుగొనబడిన ఒక గ్రీకు శాసనం నుండి వచ్చింది, ఇది హీలియోస్ తిరిడేట్స్‌ను స్థాపకుడిగా పేర్కొంటూ, ఇది అతని పాలన యొక్క పదకొండవ సంవత్సరంలో నిర్మించబడిందని చెబుతుంది. మోవ్సెస్ ఖోరెనాట్సీ దీనిని తిరిడేట్స్ III కి ఆపాదించినప్పటికీ, ఇప్పుడు చాలా మంది పండితులు తిరిడేట్స్ I కి మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఈ కాలనిర్ణయం, తిరిడేట్స్ క్రీ.శ. 66లో రోమ్‌ను సందర్శించడంతో ముడిపడి ఉంది. అక్కడ అర్మేనియాపై పార్థియన్-రోమన్ యుద్ధాన్ని ముగించిన శాంతి ఒప్పందం తరువాత చక్రవర్తి నీరో అతనికి పట్టాభిషేకం చేశాడు.రోమన్ సేనాపతి కార్బులో నాశనం చేసిన రాజధాని ఆర్టాక్సాటాను పునర్నిర్మించడంలో సహాయపడటానికి నీరో 50 మిలియన్ డ్రాక్మాలు , రోమన్ చేతివృత్తి నిపుణులను అందించాడు. దీని నిర్మాణం ఈ పునర్నిర్మాణ కాలంలో జరిగి ఉండవచ్చు.

శాసనం యొక్క పఠనం మరియు అనువాదం

అర్మేనియాలో, ఈ దేవాలయం జొరాస్ట్రియన్-ప్రభావిత అర్మేనియన్ పురాణాలలో సూర్య దేవుడైన మిహర్‌కు అంకితం చేయబడిందని సాధారణంగా నమ్ముతారు, ఇతను మిథ్రాకు సమానమైనవాడు.ఇతర అర్మేనియన్ చక్రవర్తుల వలె, తిరిడేట్స్ కూడా మిహర్‌ను తన సంరక్షకుడిగా భావించాడు. కొంతమంది పండితులు, ఈ దేవాలయం నిర్మించబడిన చారిత్రక సందర్భాన్ని (రోమ్‌లో అతని పట్టాభిషేకం తర్వాత) పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, తిరిడేట్స్ ఈ దేవాలయాన్ని తన సంరక్షక దేవునికి అంకితం చేశాడని భావించడం తార్కికమని వాదిస్తారు.

ఈ నిర్మాణాన్ని ఎవరు నిర్మించారనే దానిపై పండితుల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి: టెల్ఫర్ దీనిని గ్రీకు కార్మికులకు ఆపాదించగా, ఫెట్వాడ్జియన్ రోమన్ వాస్తుశిల్పులకు ఆపాదించారు, మరియు మరాన్సీ సామ్రాజ్య రోమన్ కార్మికుల ప్రమేయాన్ని ప్రతిపాదించారు.దీనికి విరుద్ధంగా, నెర్సెసియన్ మరియు హరుత్యున్యన్, బసాల్ట్ చెక్కడంలో నైపుణ్యం కలిగిన స్థానిక హస్తకళాకారులే దీనికి బాధ్యులని వాదించారు.

సమాధి మందిరం లేదా గోరీ

ఈ నిర్మాణం ఒక దేవాలయం అని పండితులందరూ అంగీకరించరు. తొలి సందేహవాదులలో, ట్రాజన్ ఆధ్వర్యంలో అర్మేనియాను కొద్దికాలం పాటు రోమన్ ప్రావిన్స్‌గా ప్రకటించినప్పుడు, క్రీ.శ. 115-117 మధ్య దీనిని నిర్మించారని కమీలా ట్రెవర్ 1947లో సూచించారు, ఎందుకంటే అటువంటి సందర్భాలలో సాధారణంగా చక్రవర్తుల విగ్రహాలు ఉన్న దేవాలయాలను నిర్మించేవారుఅయితే, ఆ దేవాలయం కేవలం చక్రవర్తి ఆరాధన కోసమే అయితే, రోమన్ పాలన ముగిసిన తర్వాత అది నాశనం చేయబడి ఉండేదని ఆమె తరువాత నిర్ధారించింది.

1982లో రిచర్డ్ డి. విల్కిన్సన్ ఈ భవనం ఒక సమాధి అని, బహుశా 2వ శతాబ్దం చివరి నాటి అర్మేనియా యొక్క రోమనీకరించబడిన రాజులలో ఒకరి గౌరవార్థం క్రీ.శ. 175లో నిర్మించబడిందని సూచించారు. ఈ సిద్ధాంతం పశ్చిమ ఆసియా మైనర్‌లోని గ్రీకో-రోమన్ భవనాలతో (ఉదా. నెరీడ్ స్మారక చిహ్నం, బెలేవి సమాధి, హాలికార్నసస్‌లోని సమాధి) పోలిక, ఆ కాలానికి చెందిన సమీపంలోని సమాధుల ఆవిష్కరణ, మరియు ఆసియాటిక్ సార్కోఫాగస్ శైలికి చెందిన కొన్ని పాలరాతి ముక్కల ఆవిష్కరణపై ఆధారపడి ఉంది. విల్కిన్సన్ ఇంకా ఈ నిర్మాణాన్ని మిథ్రాస్ లేదా మిహర్‌తో ముడిపెట్టడానికి ప్రత్యక్ష ఆధారాలు లేవని, మరియు టిరిడేట్స్ Iకి ఆపాదించబడిన గ్రీకు శాసనం బహుశా కోటను సూచిస్తుందని, స్తంభాలతో కూడిన నిర్మాణాన్ని కాదని పేర్కొన్నాడు. 4వ శతాబ్దంలో అర్మేనియా క్రైస్తవ మతంలోకి మారినప్పుడు, ఇతర దేవాలయాలన్నీ ధ్వంసమైన సమయంలో ఒక అన్యమత దేవాలయం ఆ విధ్వంసం నుండి బయటపడటం అసంభవం అని కూడా అతను పేర్కొన్నాడు.

విల్కిన్సన్ సిద్ధాంతానికి, ముఖ్యంగా అర్మేనియా వెలుపల కొంత మద్దతు లభించింది.జేమ్స్ ఆర్. రస్సెల్, ఆ నిర్మాణం మిహర్ దేవాలయం అనే అభిప్రాయం నిరాధారమైనదని కనుగొన్నాడు మరియు గ్రీకు శాసనం ఆ దేవాలయాన్ని సూచిస్తుందనే దానిపై సందేహం వ్యక్తం చేశాడు. ఆ “అద్భుతమైన సమాధి”ని అర్మేనియాలో నివసిస్తున్న రోమన్లు నిర్మించారని అతను సూచించాడు. అది 2వ శతాబ్దపు సమాధి అని, “బహుశా సోహేమస్ వంటి అర్మేనియా యొక్క రోమనీకరించబడిన రాజులలో ఒకరిది” అని,  అది “ఆ దేశానికి ప్రత్యేకమైనది” అని విల్కిన్సన్ చేసిన వ్యాఖ్యానంతో రస్సెల్ ఏకీభవించాడు.

ఆలయ గోడలపై కూఫిక్ శైలిలో ఆరు అరబిక్ శాసనాలు , నస్ఖ్ లిపిలో ఒక పర్షియన్ శాసనం ఉన్నాయి, ఇవన్నీ పురావస్తు శాస్త్రపరంగా తొమ్మిదవ నుండి పదవ శతాబ్దాల నాటివిగా గుర్తించబడ్డాయి. అవి కోటను స్వాధీనం చేసుకోవడాన్ని స్మరించుకుంటాయి  ఆలయాన్ని మసీదుగా మార్చడాన్ని సూచించవచ్చు. దాని ప్రవేశ ద్వారం వద్ద, 1291 నాటి ఒక పెద్ద అర్మేనియన్ శాసనం ఉంది, దీనిని గార్నీ యువరాణి ఖోషక్ , ఆమె కుమారుడు అమీర్ జకరే వదిలిపెట్టారు. ఇవానే I జకారియన్ మనవరాలైన ఖోషక్, గార్నీ ప్రజలకు వైన్, మేకలు మరియు గొర్రెల రూపంలో చెల్లించే పన్నుల నుండి మినహాయింపును నమోదు చేసింది.

మధ్యయుగ క్రైస్తవ అర్మేనియన్ చరిత్రకారులు దీనిని “టర్డాట్ సింహాసనం” (Տրդատայ թախտ, Trdata t‘akht) అని పేర్కొన్నారు. 13వ శతాబ్దపు చరిత్రకారుడు కిరాకోస్ గాండ్‌జాకెట్సీ దీనిని “టర్డాట్ యొక్క అద్భుతమైన సింహాసనం” అని పిలిచాడు.ఆలయం కూలిపోవడానికి ముందు దాని గురించి చివరి ప్రధాన లిఖితపూర్వక రికార్డులో, అపరాన్‌కు చెందిన కవి సిమియోన్ [hy] 1593లో ఒక విలాపాన్ని రచించాడు. అతను అర్మేనియా యొక్క గత వైభవం గురించి విలపించాడు  దాని స్తంభాలు  మెట్ల సంఖ్యను ప్రస్తావించాడు, అలాగే ఇనుప బిగింపులు  సీసం వాడకాన్ని పేర్కొన్నాడు. 1600ల ప్రారంభంలో గ్రిగోర్ దారానాఘ్ట్సీ (కమాఖెట్సీ) [hy] కూడా దీనిని సందర్శించారు.

కూలిపోవడం, పునర్నిర్మాణం

గార్నీ గోర్జ్ యొక్క రాబర్ట్ కెర్ పోర్టర్ 1821 నాటి చిత్రం.శిథిలాలు ఎడమ వైపున ఉన్న అగ్రభాగంలో ఉన్నాయి.

జూన్ 4, 1679న గార్నీ గోర్జ్‌లో భూకంప కేంద్రంతో సంభవించిన ఒక వినాశకరమైన భూకంపంలో మొత్తం స్తంభాల వరుస కూలిపోయింది. ఇది వికర్ణంగా చీలిపోయి ఈశాన్యం వైపు పడిపోయింది, నిర్మాణ సామగ్రి 50 మీ (160 అడుగులు) దూరం వరకు పడిపోయింది. ఈ కూలిపోవడాన్ని సమకాలీన చరిత్రకారుడు జకారియా కనకెర్ట్సీ ధృవీకరించారు. ఇది పదహారు శతాబ్దాలకు పైగా నిలిచి ఉంది; దీనికి కారణం బహుశా దాని పరిమాణానికి మించిన అసాధారణమైన దృఢమైన నిర్మాణం , బలమైన పునాదిని అందించిన భారీ వేదిక (podium) కావచ్చు. ఇతర పరిశోధకులు దీని భూకంప తట్టుకునే సామర్థ్యానికి కారణం అగ్నిపర్వత సంబంధిత స్లాగ్ (slag)తో చేసిన లోతైన పునాదులేనని పేర్కొన్నారు.అయితే, ఇరాన్‌కు చెందిన షా అబ్బాస్ కాలంలో జరిగిన యుద్ధాల సమయంలో, తుపాకీ గుండ్ల తయారీ కోసం దీనిలోని ఇనుప బిగింపులు (clamps) మరియు సీసం (lead) పూతలను తొలగించడంతో ఇది బలహీనపడింది.

పునరుద్ధరణ  

1673లో (భూకంపానికి ముందు) అర్మేనియాను సందర్శించిన జీన్ చార్డిన్ మరియు 1810లలో సందర్శించిన జేమ్స్ మోరియర్ అనే ఐరోపా యాత్రికులు, ఆ ప్రదేశాన్ని స్వయంగా సందర్శించకపోవడం వల్ల స్థానిక సమాచారకర్తల ద్వారా దీని గురించి తప్పుగా వివరించారు. 1810ల చివరలో సందర్శించిన రాబర్ట్ కెర్ పోర్టర్, తాను చూసిన దానిని “అందమైన శకలాలు అస్తవ్యస్తంగా పడి ఉన్న ఒక గందరగోళ రాశి”గా వర్ణించాడు. అతను ఆ ప్రదేశానికి సంబంధించిన ఒక చిత్రాన్ని కూడా గీశాడు.

ఆ ఆలయ శిథిలాలను సందర్శించి నమోదు చేసిన మరొక ఐరోపా యాత్రికుడు ఫ్రెడరిక్ డుబోయిస్ డి మాంట్‌పెర్రక్స్; ఇతను 1839లో ప్రచురించిన తన పుస్తకంలో ఈ భవనాన్ని పునర్నిర్మించాలని ప్రతిపాదించాడు, అయితే విల్కిన్సన్ దీనిని “చాలా వరకు అవాస్తవం” అని పేర్కొన్నాడు. 1834 మార్చిలో సందర్శించిన మాంట్‌పెర్రక్స్, అర్మేనియన్లు ఆ భవనాన్ని ఎంతగా గౌరవిస్తారంటే “వారిలో ఎవరూ తమ సొంత అవసరాల కోసం ఒక రాయిని గానీ, కార్నిస్ (cornice) ముక్కను గానీ తొలగించడానికి ఇష్టపడరు, ఇక ఇతరులను అలా చేయనివ్వడం గురించి ఆలోచించరు కూడా” అని రాశాడు.1870లలో సందర్శించిన జాన్ బుచన్ టెల్ఫర్, సింహం తల ఆకారం ఉన్న ఆర్కిట్రేవ్ (architrave) భాగాన్ని తొలగించి బ్రిటిష్ మ్యూజియానికి బహుకరించాడు; అది ఇప్పటికీ అక్కడే ఉంది.

1880లో, రష్యన్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త అలెక్సీ ఉవరోవ్, ఆసియా మైనర్ నుండి జర్మనీకి పెర్గామన్ బలిపీఠం (Pergamon Altar) తరలింపు స్ఫూర్తితో కావచ్చు, ఆ రాళ్లను టిఫ్లిస్‌కు తరలించి, డి మాంట్‌పెర్రక్స్ ప్రణాళిక ప్రకారం అక్కడ పునర్నిర్మించాలని ప్రతిపాదించాడు. ఆర్మేనియాకు చెందిన అత్యంత ప్రముఖమైన స్మారక చిహ్నాన్ని సమీపంలోని పరిపాలనా కేంద్రానికి తరలించడం ద్వారా, ఆ దేశపు రోమన్ కాలపు చరిత్రను రష్యా కీర్తిని పెంచేలా వాడుకునే ప్రయత్నంగా ఈ ప్రతిపాదనను చూడవచ్చని లోరీ ఖచాదూరియన్ అభిప్రాయపడ్డారు.అయితే, ఆ కట్టడపు భాగాలను తరలించడంలో ఉన్న సాంకేతిక ఇబ్బందులను కారణంగా చూపుతూ ఎరివాన్ గవర్నర్ ఆ ప్రణాళికను అమలు చేయలేదు, దాంతో ఆ ప్రాజెక్ట్ నిలిపివేయబడింది.

ప్రారంభ తవ్వకాలు

1909–11లో నికోలాయ్ మార్, యాకోవ్ ఐ. స్మిర్నోవ్ మరియు వాస్తుశిల్పి కాన్‌స్టాంటిన్ కె. రోమనోవ్‌లతో కలిసి మొదటి వృత్తిపరమైన తవ్వకాలను నిర్వహించారు. ఇవి ఖచ్చితమైన అర్థంలో పురావస్తు తవ్వకాలు కావని, ప్రధానంగా శిథిల భాగాలను వెలికితీయడం, శుభ్రపరచడం మరియు వర్గీకరించడం వంటి పనులే జరిగాయని కామిల్లా ట్రెవర్ తర్వాత పేర్కొన్నారు. నిధుల కొరత కారణంగా పనులు ఆగిపోయాయి; ఫలితాలు ప్రచురించబడనప్పటికీ, రష్యన్ పురావస్తు సంఘానికి నివేదించబడ్డాయి. రోమనోవ్ 1912లో ఈ నిర్మాణాన్ని పునర్నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు (ఇది 1934లో ప్రచురించబడింది).

సోవియట్ కాలంలో, క్రైస్తవ మతానికి పూర్వపు  క్రైస్తవేతర నిర్మాణాన్ని సాంస్కృతిక పరిధిలో ఏకీకృతం చేయడం ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. 1930ల ప్రారంభంలో, నికోఘాయోస్ బునియాటియన్ (నికోలాయ్ బునియాటోవ్) ఈ నిర్మాణాన్ని క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసి, దాని పూర్తి పునర్నిర్మాణం కోసం ఒక వివరణాత్మక ప్రణాళికను రూపొందించారు. బునియాటియన్ దీనిని పూర్తిగా పునర్నిర్మించాలని భావించినప్పటికీ, ఆ సమయం అనుకూలంగా లేదు. వాస్తుశిల్పి కాన్‌స్టాంటైన్ హోవన్నիս్యన్‌తో కలిసి, ఆయన 1933–34లో దాని కింది భాగాలను పాక్షికంగా తిరిగి నిర్మించారు; అయితే ఇందులో అనేక లోపాలు ఉన్నట్లు గుర్తించడంతో, తదుపరి పునర్నిర్మాణానికి ముందు ఆ పనులు రద్దు చేయబడ్డాయి.

1940లో, సోవియట్ అర్మేనియన్ ప్రభుత్వం గార్ని (Garni) నుండి సేకరించిన ఒక ‘అయోనిక్ క్యాపిటల్’ (స్తంభం పైభాగం)ను సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్‌లోని హెర్మిటేజ్ మ్యూజియానికి బహుమతిగా ఇచ్చింది. పునర్నిర్మాణ సమయంలో దీనిని తిరిగి తీసుకురావాలనే ఆలోచన ఉన్నప్పటికీ అది జరగలేదు; అది ఇప్పటికీ అక్కడే ప్రదర్శనలో ఉంది. ఆ మ్యూజియం డైరెక్టర్ మిఖాయిల్ పియోట్రోవ్స్కీ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇది అసలు ఆలయం వద్ద ఉన్నదాని కంటే “చాలా గొప్పగా మరియు భారీగా” కనిపిస్తుంది.

పునర్నిర్మాణం

1949లో, అర్మేనియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ బాబ్కెన్ అరకెలియన్ నాయకత్వంలో గార్ని కోట వద్ద క్రమబద్ధమైన తవ్వకాలను ప్రారంభించింది; ఇందులో అలెగ్జాండర్ సహినియన్ ప్రధానంగా ఆలయంపై దృష్టి సారించారు. ఇది యుద్ధానంతర కాలంలో అర్మేనియా పురావస్తు సమాజం చేపట్టిన ప్రధాన యాత్రలలో ఒకటి1956లో యెరెవాన్‌లో హోవ్సెప్ ఓర్బెలి అధ్యక్షతన జరిగిన ట్రాన్స్‌కాకేసియన్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు మరియు చరిత్రకారుల సమావేశంలో దీని పునర్నిర్మాణ ఆలోచన ముందుకు వచ్చిందిడిసెంబర్ 1968లో, సోవియట్ అర్మేనియా ప్రభుత్వం ఆలయ పునర్నిర్మాణ ప్రణాళికను అధికారికంగా ఆమోదించింది మరియు సాహినియన్ నేతృత్వంలోని ఒక బృందం జనవరి 1969లో పునర్నిర్మాణ పనులను ప్రారంభించింది.భూకంపంలో ధ్వంసమైన దాదాపు 300 సంవత్సరాల తర్వాత, 1975 మధ్య నాటికి పునర్నిర్మాణం చాలా వరకు పూర్తయింది.

ఈ నిర్మాణం దాని అసలు రాళ్లను ఉపయోగించి పునర్నిర్మించబడింది, ఈ పద్ధతిని అనస్టైలోసిస్ అని పిలుస్తారు. “దానిలో చాలా భాగం మిగిలి ఉన్నందున” అనస్టైలోసిస్ “సాపేక్షంగా సరళంగా నిరూపించబడింది” అని విల్కిన్సన్ పేర్కొన్నారు. మిగిలి ఉన్న ముక్కలు పునర్నిర్మాణంలో మూడింట ఒక వంతు ఉన్నాయి, అయితే మూడింట రెండు వంతుల కొత్త పదార్థాలు, అదే రకం మరియు రంగు కలిగినవి, స్థానిక క్వారీ నుండి పొందబడ్డాయి; పరాకార్ నుండి బసాల్ట్‌తో పాటు. పవర్ సా మరియు చేతితో రాతిని చెక్కడం అక్కడికక్కడే జరిగింది.పాత మరియు కొత్త వాటి మధ్య దృశ్యమాన వ్యత్యాసాన్ని అందించడానికి, తప్పిపోయిన ముక్కలు అలంకరణ లేని రాళ్లతో నింపబడ్డాయి,[ పునర్నిర్మాణాన్ని “శిక్షణ పొందిన కంటికి చాలా గుర్తించదగినదిగా” చేశాయి. చాలా వరకు అయోనిక్ శిరోభాగాలు వాటి పూర్తి రూపంలో సంరక్షించబడ్డాయి, బాగా శిథిలమైన రెండింటిని మాత్రమే కొత్త రాతితో భర్తీ చేశారు స్తంభాల కాండాలలో 40% మాత్రమే సంరక్షించబడ్డాయి, వాటిలో రెండే పూర్తిగా మిగిలి ఉన్నాయి, వాటిని ఉత్తర ముఖభాగంలో ఉంచారు.

ఆదరణ

దీని “పునఃస్థాపన మరియు పాక్షిక పునర్నిర్మాణం”పండితులచే ఎక్కువగా ప్రశంసించబడింది.1974లో సందర్శించిన యు.ఎస్. నేషనల్ పార్క్ సర్వీస్ యొక్క చీఫ్ హిస్టారికల్ ఆర్కిటెక్ట్ హెన్రీ ఎ. జడ్, “నకిలీ లేదా పురాతనీకరణ” ప్రయత్నం లేకపోవడాన్ని “ప్రశంసనీయమైన విధానం” అని ప్రశంసించారు. ఖరీదైన పునర్నిర్మాణం ఆ కట్టడం యొక్క అసలైన వాస్తు లేదా కళాత్మక యోగ్యతలకు భంగం కలిగించలేదని బాగ్రత్ ఉలుబాబ్యన్ రాశారు. 1988లో, ముగ్గురు సోవియట్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు, ఈ కట్టడాన్ని “ప్రామాణిక స్మారక చిహ్నం”గా చూడాలా లేక “ఆధునిక ప్రతిరూపం”గా చూడాలా అనే దానిపై ఒకప్పుడు చర్చ జరిగినప్పటికీ, అప్పటి నుండి ఇది సమకాలీన సంస్కృతిలో మరియు విద్వాంస వర్గాలలో ఒక నిజమైన చారిత్రక స్మారక చిహ్నంగా ఆమోదం మరియు చట్టబద్ధతను పొందిందని పేర్కొన్నారు.

పునర్నిర్మాణం తొందరపాటుతో జరిగిందని గియుస్టో ట్రైనా సూచించగా టాలిన్ టెర్ మినాసియన్ అది మితిమీరిందని అన్నారు. అలంకరించిన రాతి దిమ్మెలను ఆమోదయోగ్యంగా అమర్చడంతో సహా, అనస్టైలోసిస్ జాగ్రత్తగా అమలు చేయబడిందని మగర్డిచియన్ నిర్ధారించారు, కానీ సూడో-అడిటాన్ మరియు పైకప్పు పునర్నిర్మాణం సమస్యాత్మకంగా ఉన్నాయని కనుగొన్నారు.

ఈ ప్రాజెక్టును రూపొందించి, పర్యవేక్షించినందుకు, 1975లో సహీనియన్‌కు అర్మేనియన్ SSR యొక్క స్టేట్ ప్రైజ్ లభించింది. 1978 లో ఆలయం సమీపంలో సాహినియన్ పునర్నిర్మాణానికి అంకితం చేయబడిన ఒక ఫౌంటెన్-స్మారక చిహ్నాన్ని నిర్మించారు.

వాస్తుశిల్పం

శైలి , కొలతలు

ఇది శాస్త్రీయ ప్రాచీన గ్రీకు వాస్తుశిల్పం యొక్క సాధారణ శైలిని అనుసరిస్తుంది  దీనిని గ్రీకు, రోమన్, గ్రీకో-రోమన్ లేదా హెలెనిస్టిక్ అని వర్ణించారు. నటాలీ కాంపెన్ ఇది “మార్బుల్‌కు బదులుగా బసాల్ట్ వాడకంతో గ్రీకో-రోమన్ పదజాలాన్ని పంచుకుంటుంది” అని పేర్కొన్నారు. టోరోస్ టోరమానియన్, అర్మేనియన్ హైలాండ్స్‌లో రోమన్-శైలి భవనంగా దేవాలయం యొక్క ప్రత్యేకతను నొక్కిచెప్పారు  ఇది “సమకాలీన లేదా తదుపరి అర్మేనియన్ వాస్తుశిల్పంపై ముఖ్యంగా ఎటువంటి ప్రభావం చూపలేదు” అని పేర్కొన్నారు. సిరార్పీ డెర్ నెర్సెసియన్, రోమన్ రకానికి చెందిన ఈ దేవాలయం “అర్మేనియన్ వాస్తుశిల్పం యొక్క అభివృద్ధి క్రమానికి వెలుపల ఉంది” అని వాదించారు. ఫెట్వాడ్జియన్ దీనిని “స్వచ్ఛమైన రోమన్ శైలి”గా వర్ణించారు.

దీని పునర్నిర్మాణాన్ని పర్యవేక్షించిన వాస్తుశిల్పి సాహినియన్, దీని వాస్తుశిల్పంపై స్థానిక అర్మేనియన్ ప్రభావాన్ని నొక్కిచెప్పారు, దీనిని “అర్మేనియన్-హెలెనిక్” స్మారక చిహ్నం అని పిలిచారు.] ఇది క్రీ.పూ. తొమ్మిదవ శతాబ్దపు ఉరార్టియన్ ముసాసిర్ ఆలయాన్ని పోలి ఉందని అతను ఇంకా నొక్కి చెప్పాడు.తులనాత్మక విశ్లేషణ ఆధారంగా, స్తంభాల రూపకల్పన ఆసియా మైనర్‌లో ఉద్భవించిందని కూడా సహినియన్ ప్రతిపాదించాడు. దీని ఎంటాబ్లేచర్ పశ్చిమ ఆసియా మైనర్‌లోని సగలాసోస్‌లో ఉన్న ఆంటోనినస్ పియస్ ఆలయం మరియు అటాలియా స్తంభాలను పోలి ఉందని మరాన్సీ పేర్కొన్నాడు.

ఆలయం యొక్క చిన్న పరిమాణం ఫ్రాన్స్‌లోని నీమ్స్‌లో ఉన్న రోమన్ మైసన్ కారేతో పోలికలను తెచ్చిపెట్టింది. జోయెల్ ష్మిత్ దాని “సమతుల్యమైన, మానవ-పరిమాణ నిష్పత్తులను” ప్రశంసించాడు, అయితే విలియం హెచ్. మెక్‌నీల్ దానిని “సాధారణమైనది” అని కొట్టిపారేశాడు. క్లాడ్ కాక్స్ దానిని “సున్నితమైనది”గా వర్ణించాడు,మరియు డిక్రన్ కౌయ్మ్‌జియన్ “దాని నిష్పత్తుల సొగసును” మెచ్చుకున్నాడు. 650కి ముందు, దాని అలంకరణ శైలి—మరియు విస్తృతంగా శాస్త్రీయ వాస్తుశిల్పం—ప్రారంభ అర్మేనియన్ చర్చి రూపకల్పనను ప్రభావితం చేశాయి.గార్నీ నుండి వచ్చిన మూలాంశాలు సోవియట్-యుగ వాస్తుశిల్పంలో మళ్లీ కనిపించాయి, ఉదాహరణకు రిపబ్లిక్ (లెనిన్) స్క్వేర్‌లోని 1950ల హోటల్ అర్మేనియ,మరియు యెరెవాన్ అంతటా ఉన్న వివిధ అపార్ట్‌మెంట్ భవనాలు.

బాహ్య నిర్మాణం

ఈ ఆలయం స్థానికంగా లభించే బూడిద రంగు నుండి నీలి-బూడిద రంగులో ఉండే బసాల్ట్ రాళ్లతో నిర్మించబడింది; దీని నిర్మాణంలో సున్నం లేదా సిమెంట్ వంటి బంధన పదార్థాలను (mortar) ఉపయోగించలేదు. దానికి బదులుగా, 5 టన్నుల వరకు బరువుండే రాతి దిమ్మెలను ఇనుము , కాంస్యపు బిగింపుల (clamps) సహాయంతో ఒకదానితో ఒకటి కలిపి అమర్చారు. ఇది ఎత్తైన వేదిక (podium)పై నిర్మించబడిన ‘పెరిప్టెరోస్’ (స్తంభాల వరుసతో కూడిన) తరహా నిర్మాణం; ఇందులో స్తంభాలతో కూడిన ముఖద్వారం (ప్రోనావోస్) మరియు బహిరంగ గర్భాలయం (నావోస్) ఉంటాయి. 15.7 x 11.5 మీటర్ల (52 x 38 అడుగులు) కొలతలు మరియు భూమి నుండి 2.8–3 మీటర్ల (సుమారు 9 అడుగుల 2 అంగుళాల నుండి 9 అడుగుల 10 అంగుళాల వరకు) ఎత్తు కలిగిన ఈ వేదిక, మొత్తం 24 అయానిక్ శైలి స్తంభాలపై నిలబడి ఉంది. ఒక్కో స్తంభం 6.54 మీటర్ల (21.5 అడుగులు) ఎత్తు ఉంటుంది; వీటిలో ముందు  వెనుక భాగాలలో ఆరు చొప్పున, అలాగే ఇరువైపులా ఎనిమిది చొప్పున (మూలల స్తంభాలను రెండుసార్లు లెక్కించినట్లయితే) స్తంభాలు ఉన్నాయి. ఈ నిర్మాణం మొత్తం 10.7 మీటర్ల (35 అడుగులు) ఎత్తును కలిగి ఉండి, దాదాపు నాలుగు అంతస్తుల భవనంతో సమానమైన ఎత్తులో ఉంటుంది.

సాధారణ ఆలయాల మాదిరిగా కాకుండా, దీని ముఖద్వారం తూర్పు వైపు కాకుండా ఉత్తర దిశగా ఉంటుంది. ఉత్తర వైపున గర్భాలయం వైపు దారితీసే 8–8.5 మీటర్ల (26–28 అడుగులు) వెడల్పు గల మెట్ల వరుస ఉంది. ఇందులో తొమ్మిది నిటారుగా ఉండే మెట్లు ఉన్నాయి; ఒక్కో మెట్టు ఎత్తు 30 సెం.మీ (12 అంగుళాలు) ఉంటుంది, ఇది సాధారణ మెట్టు ఎత్తు కంటే దాదాపు రెట్టింపు. ఈ మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు భక్తులు వినమ్ర భావనను కలిగి ఉంటారని బలిపీఠాన్ని చేరుకోవడానికి శారీరక శ్రమ చేయాల్సి వస్తుందని టనన్యన్ (Tananyan) అభిప్రాయపడ్డారు. మెట్ల వరుసకు ఇరువైపులా చతురస్రాకారపు పీఠాలు ఉన్నాయి. ఈ పీఠాలపై గ్రీకు పురాణాలలోని ‘అట్లాస్’ (భూమి భారాన్ని మోసే టైటాన్) శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి; ఇవి మొత్తం ఆలయ భారాన్ని తమ భుజాలపై మోస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తాయి. వాస్తవానికి, ఈ పీఠాలు బలిపీఠాలు లేదా బలి అర్పించే బల్లలను ఉంచడానికి ఉపయోగపడేవని భావిస్తున్నారు.

ఆలయ బాహ్య భాగం అత్యంత అద్భుతంగా అలంకరించబడింది. త్రిభుజాకార పెడిమెంట్‌లో మొక్కలు మరియు జ్యామితీయ ఆకృతుల శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఫ్రీజ్ అకాంతస్ యొక్క నిరంతర రేఖను వర్ణిస్తుంది. అంతేకాకుండా, క్యాపిటల్, ఆర్కిట్రేవ్ మరియు సోఫిట్‌పై అలంకరణలు ఉన్నాయి. ముందు కార్నిస్‌లోని రాళ్లపై సింహపు తలల ఉబ్బెత్తు శిల్పాలు ఉన్నాయి.సిరార్పీ డెర్ నెర్సెసియన్ వాదించిన ప్రకారం, దాని “సమృద్ధిగా ఉన్న అకాంతస్ స్క్రోల్స్, వాటి మధ్యలో ఉన్న సింహపు ముసుగులు మరియు అప్పుడప్పుడు కనిపించే పామ్‌లెట్‌లు, చక్కని అయోనిక్ మరియు అకాంతస్ క్యాపిటల్స్, ఇతర పుష్ప మరియు జ్యామితీయ అలంకరణలు, ఆసియా మైనర్ యొక్క సమకాలీన స్మారక చిహ్నాలకు విలక్షణమైనవి.”

సెల్లా (గర్భాలయం)

ఈ ఆలయపు సెల్లా (గర్భాలయం) 7.13 మీటర్ల (23.4 అడుగులు) ఎత్తు, 7.98 మీటర్ల (26.2 అడుగులు) పొడవు మరియు 5.05 మీటర్ల (16.6 అడుగులు) వెడల్పు కలిగి ఉంది. ఇది 40.3 చదరపు మీటర్ల (434 చదరపు అడుగులు) వైశాల్యాన్ని ఆక్రమించి ఉంది. దీని పరిమాణం చిన్నదిగా ఉన్నందున, ఒకప్పుడు దీని లోపల విగ్రహం ఉండేదని మరియు ఆచారాలు బయట నిర్వహించబడేవని భావిస్తున్నారు.ఈ సెల్లాకు రెండు మార్గాల ద్వారా వెలుతురు వస్తుంది: 2.29 x 4.68 మీటర్ల (7 అడుగుల 6 అంగుళాలు x 15 అడుగుల 4 అంగుళాలు) పరిమాణంలో ఉండే అసాధారణమైన పెద్ద ప్రవేశద్వారం మరియు పైకప్పులో ఉండే 1.74 x 1.26 మీటర్ల (5.7 x 4.1 అడుగులు) రంధ్రం.

ప్రాముఖ్యత

ఆర్మేనియాలోనూ, ఇంకా విస్తృతంగా చెప్పాలంటే పూర్వపు సోవియట్ యూనియన్ భూభాగంలోనూ మిగిలి ఉన్న ఏకైక గ్రీకో-రోమన్ స్తంభాల నిర్మాణం ‘గార్ని’.[ ఇది క్రైస్తవ-పూర్వ , ప్రాచీన ఆర్మేనియన్ వారసత్వంలో అత్యంత ముఖ్యమైన కట్టడంగా పరిగణించబడుతుంది. దీని నిర్మాణ శైలి “పాశ్చాత్య నాగరికతకు చెందిన ఒక సరిహద్దు కేంద్రంలో ఉన్నట్లు భావనను కలిగిస్తుందని” జుస్టో ట్రైనా పేర్కొన్నారు; ‘ది గ్రేట్ టైగ్రానెస్’ (Tigranes the Great) వారసత్వం కంటే కూడా ఇది ఆర్మేనియన్లలో బలమైన జాతీయ గర్వభావనను రేకెత్తిస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

గ్రీకు నిర్మాణ శైలికి చెందిన అత్యంత దూర ప్రాంతపు కట్టడాలలో ఒకటిగా దీనిని తరచుగా పేర్కొంటారు. ఫైలాకా ద్వీపం (కువైట్) , తక్షశిల (పాకిస్థాన్)లోని జాండియల్ ఆలయంతో పాటు, అయానిక్ నిర్మాణ శైలికి చెందిన అత్యంత దూరపు ఉదాహరణలలో ఒకటిగా మాల్కం కాలేజ్ దీనిని గుర్తించారు. ఆంటోనీ ఈస్ట్‌మాండ్ దీనిని “గ్రీకో-రోమన్ ప్రపంచంలో అత్యంత తూర్పున ఉన్న భవనం”గా అభివర్ణించారు.

ఆర్మేనియా వైభవం క్రైస్తవ మతంతో ప్రారంభం కాలేదని నొక్కిచెప్పాలనే సోవియట్ ఆర్మేనియన్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తల కోరిక దీని పునర్నిర్మాణానికి ప్రేరణగా నిలిచిందని ట్రైనా అభిప్రాయపడ్డారు. ఉరార్టియన్ ప్రాంతమైన ఎరెబునితో పాటు, గార్ని పునర్నిర్మాణాన్ని కూడా అర్మేనియా కమ్యూనిస్ట్ నాయకులు విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు.ఎరెబుని లాగానే, గార్ని కూడా 1960లలో సోవియట్ అర్మేనియాలో జాతీయ పునరుజ్జీవన కాలంలో పునర్నిర్మించబడింది. పునరుద్ధరించబడిన ఈ కట్టడం ఉత్సవాలు మరియు సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలకు వేదికగా మారి, జాతీయ గర్వకారణమైన ప్రదేశంగా నిలిచింది.ఎరెబుని మరియు గార్నిల పునరుద్ధరణ, జాతీయవాద భావనలను ప్రోత్సహించకుండానే చారిత్రక విజయాలను కొనియాడే “పర్యాటక దేశభక్తి”ని పెంపొందించిందని ఆడమ్ టి. స్మిత్ పేర్కొన్నారు.

స్వతంత్ర అర్మేనియాలో దీనికి ఉన్న ‘అర్మేనియన్ ప్రాచీనతకు చిహ్నం’ అనే హోదా మరింత బలపడింది. ఇది 1993 నాటి తపాలా బిళ్ళ (స్టాంప్) మరియు 1994 నాటి చలామణిలోకి రాని వెండి స్మారక నాణెంపై కనిపించింది. 1995 నుండి 2005 వరకు చలామణిలో ఉన్న 5,000 డ్రామ్ నోటుపై గార్ని మరియు సటాలా అఫ్రోడైట్ (దీనిని అనహిత్‌కు ఆపాదిస్తారు) చిత్రాలు ముద్రించబడ్డాయి. 1999 ఆగస్టు 28న ఈ ఆలయం సమీపంలోనే మొదటి పాన్-అర్మేనియన్ క్రీడల జ్యోతిని వెలిగించారు; అక్కడి నుండి ఆ జ్యోతిని యెరెవాన్‌లోని హ్రాజ్డాన్ స్టేడియానికి తీసుకువెళ్లారు

మార్చి 2025లో, భవిష్యత్తులో నామినేషన్ వేసే ఉద్దేశంతో, అర్మేనియా “గార్ని పురావస్తు సముదాయం మరియు ‘బసాల్ట్ ఆర్గాన్’ స్తంభాల వంటి శిలా నిర్మాణం” (దీనిని “రాళ్ల సింఫనీ” అని పిలుస్తారు)ను యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల తాత్కాలిక జాబితా కోసం సమర్పించింది. జూలై 2025లో ఇది తాత్కాలిక ప్రదేశంగా ధృవీకరించబడింది.

పర్యాటక ఆకర్షణ

2014లో ఆలయం సమీపంలో క్రైస్తవ మత ఆవిర్భావానికి పూర్వపు మూలాలు కలిగిన ప్రసిద్ధ వేసవి పండుగ ‘వార్దవార్’ జరుపుకోవడం.

20వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి, అంటే పునర్నిర్మాణానికి ముందే, ఇది ఒక ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా మారింది, 1970ల ప్రారంభం నాటికి పదివేల మంది పర్యాటకులను ఆకర్షించింది.నేడు, సమీపంలోని మధ్యయుగ కాలం నాటి గెఘార్డ్ మఠంతో పాటు, అర్మేనియాలో అత్యధికంగా సందర్శించబడే ప్రదేశాలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది. చాలా మంది పర్యాటకులు యెరెవాన్ నుండి ఒక రోజు పర్యటనలో ‘గార్ని-గెఘార్డ్’ (Garni–Geghard) అని పిలువబడే ఈ రెండు ప్రదేశాలను సందర్శించడానికి ఇష్టపడతారు. 2013లో సుమారు 2,00,000 మంది ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించారు. కోవిడ్-19 మహమ్మారికి ముందు, అంటే 2019 నాటికి ఈ సంఖ్య దాదాపు రెట్టింపు అయ్యింది; ఆ సమయంలో గార్నిని దాదాపు 3,90,000 మంది సందర్శించారు, వీరిలో 2,50,000 మంది అర్మేనియన్లు మరియు 1,37,400 మంది విదేశీయులు ఉన్నారు.దీనిని సందర్శించిన వారిలో అనేకమంది అధ్యక్షులు,  ప్రముఖ వినోద కళాకారులు ఉన్నారు.

నియో-పేగన్ (Neopagan) పుణ్యక్షేత్రం

1990 నుండి,[194] అర్మేనియన్ నియో-పేగనిజం (ఇది జొరాస్ట్రియనిజంను పోలి ఉంటుంది) అనుచరులకు ఈ ఆలయం ప్రధాన పుణ్యక్షేత్రంగా ఉంది.వీరు ఇక్కడ వార్షిక వేడుకలను నిర్వహిస్తారు,ముఖ్యంగా మార్చి 21న—అంటే పేగన్ నూతన సంవత్సర దినాన—ఈ వేడుకలు జరుగుతాయి. ఇరానియన్ నూతన సంవత్సరమైన ‘నౌరోజ్’ (Nowruz)తో సమానమైన ఆ రోజున, అర్మేనియన్ నియో-పేగన్లు అగ్ని దేవుడైన ‘వహగ్న్’ (Vahagn) జన్మదినాన్ని జరుపుకుంటారు.క్రైస్తవ మతానికి పూర్వపు (పేగన్) మూలాలు కలిగిన ‘వర్దవార్’ (Vardavar) వేసవి ఉత్సవ సమయంలో కూడా నియో-పేగన్లు వేడుకలు జరుపుకుంటారు. సెప్టెంబర్ 2024లో, తాత్కాలిక ప్రదర్శన కోసం ‘సటాలా అఫ్రోడైట్’ (Satala Aphrodite) కాంస్య శిరస్సును అర్మేనియాకు తీసుకువచ్చినప్పుడు, నియో-పేగన్లు ‘అనహిత్’ (Anahit)కు ఆపాదించబడిన ఆ విగ్రహం యొక్క “తిరుగురాక”ను ఈ ఆలయంలో జరుపుకున్నారు.

పరిరక్షణ

ఈ ఆలయం కోట ‘గార్ని చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక మ్యూజియం రిజర్వ్’లో భాగంగా ఉన్నాయి. ఇది 3.5 హెక్టార్ల (8.6 ఎకరాల) విస్తీర్ణంలో ఉంది మరియు అర్మేనియా సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ‘చారిత్రక పర్యావరణం మరియు సాంస్కృతిక మ్యూజియం రిజర్వేషన్ల పరిరక్షణ విభాగం’ దీని పర్యవేక్షణను చేపడుతుంది. ప్రభుత్వం ఆమోదించిన చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక స్మారక చిహ్నాల జాబితాలో ఈ ప్రదేశంలోని 11 అంశాలు ఉన్నాయి. 2006లో జరిగిన ఒక సర్వేలో, సందర్శకులలో నాలుగింట మూడు వంతుల కంటే ఎక్కువ మంది గార్ని యొక్క పరిరక్షణ స్థితిని “బాగుంది” లేదా “చాలా బాగుంది” అని పేర్కొన్నారు. 2011లో యునెస్కో…

సెప్టెంబర్ 2014లో, ఒక రష్యన్ పర్యాటకుడు ఆలయంపై స్ప్రే పెయింట్‌తో రాతలు రాశాడు; కొన్ని రోజుల తర్వాత దానిని శుభ్రం చేశారు మరియు ఆ పర్యాటకుడికి జరిమానా విధించారు. సెప్టెంబర్ 2021లో, ఈ ప్రదేశంలో ఒక ప్రైవేట్ వివాహ వేడుక జరగడం పెద్ద వివాదానికి దారితీసింది. ఆ రోజు సందర్శకుల కోసం ఈ ప్రదేశం మూసివేయబడింది

ముఖ్యమైన సంఘటనలు

ఆలయం ముందు ఉన్న ప్రాంగణం అప్పుడప్పుడు సంగీత కచేరీలకు వేదికగా ఉపయోగించబడింది:

జూలై 2, 2004న, అరామ్ ఘరాబెకియన్ నేతృత్వంలోని ‘నేషనల్ ఛాంబర్ ఆర్కెస్ట్రా ఆఫ్ అర్మేనియా’ ఆధ్వర్యంలో ఆలయం ముందు శాస్త్రీయ సంగీత కచేరీ జరిగింది.

మే 6, 2019న, ‘యాసిడ్ పౌలీ’ (Acid Pauli) ఆలయం ముందు ఎలక్ట్రానిక్ సంగీతంతో కూడిన లైవ్ కచేరీని నిర్వహించారు.

జూలై 14, 2019న, కొమిటాస్ మరియు హోవన్నెస్ టుమాన్యన్ల 150వ జయంతి ఉత్సవాల సందర్భంగా అర్మేనియా నేషనల్ ఛాంబర్ ఆర్కెస్ట్రా ఆలయం ముందు ఒక కచేరీని నిర్వహించింది.

సెప్టెంబర్ 8, 2022న, ఆలయంలో ‘స్టార్‌మస్ VI’ (Starmus VI) ఉత్సవ కార్యక్రమం జరిగింది. ఇందులో ‘నోసౌండ్’ (Nosound) రాక్ బ్యాండ్, ‘క్యాపిటల్ సిటీస్’ బ్యాండ్‌కు చెందిన సెబు సిమోనియన్ ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. అలాగే చార్లీ డ్యూక్, చార్లెస్ బోల్డెన్, కిప్ థోర్న్, బ్రియాన్ గ్రీన్, మిచెల్ మేయర్, జార్జ్ స్మూట్, జాన్ సి. మాథర్ వంటి ప్రముఖులు ప్రత్యేక అతిథులుగా మరియు వక్తలుగా పాల్గొన్నారు.

దీని శిథిలాలను రాబర్ట్ కెర్ పోర్టర్ యెగిషే తదేవోస్యన్ (1930), హోవన్నెస్ మినాస్యన్ (1966), రూబెన్ బెడ్రోసోవ్ (1969)వంటి కళాకారులు తమ చిత్రాలలో చిత్రీకరించారు.

అర్మేనియా యొక్క హెలెనిస్టిక్ కాలాన్ని సూచించేలా, యెరెవాన్‌లోని ‘మాతెనదారన్’ (Matenadaran) లోపల 1959లో వాన్ ఖచాతుర్ రూపొందించిన కుడ్యచిత్రంలో ఈ ఆలయం మరియు తిరిడేట్స్ (Tiridates) యొక్క గ్రీకు శాసనం చిత్రీకరించబడ్డాయి.[223] గాబ్రియేల్ గ్యుర్జియన్ 1972 నాటి ఒక చిత్రపటం, కోట గోడల ఆదర్శవంతమైన పునర్నిర్మాణంతో కూడిన ఆ ఆలయాన్ని చిత్రీకరిస్తుంది.

మీ-  గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –2-8-26-ఉయ్యూరు .–

వైద్యుడు , దాత- డాక్టర్ కె. అహోబిల రావు (త్రివేణి )

 ఎస్. మల్లపరాజ రావు, బి.ఏ., ఎల్.టి.-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

మచిలీపట్నం తన ప్రియతమ పుత్రుని మరణానికి శోకిస్తోంది. ఆంధ్రదేశం విషాదంలో మునిగిపోయింది. వైద్య వృత్తి తన అత్యుత్తమ రత్నాలలో ఒకరిని కోల్పోయింది. సూర్యుని గమనంలా క్రమం తప్పకుండా రోగులను చూసేందుకు వెళ్లే ఆ దృశ్యం ఇక కనిపించదు—అంటే, ఎత్తైన బి.ఎస్.ఏ. (B.S.A.) సైకిల్‌పై నిటారుగా కూర్చుని, ఖద్దరు దుస్తులు ధరించి, దృఢమైన ముఖకవళికలతో ఆ నగర వీధుల్లో ఆయన సాగించే ప్రయాణం ఇక చరిత్రలో భాగం మాత్రమే. నిరంతరం ప్రశాంతంగా, ఆత్మవిశ్వాసంతో, పిల్లల వంటి స్వచ్ఛతతో, మధురంగా మరియు నిష్కపటంగా ఉండే ఆ ముఖం ఇక చుట్టూ ఉన్నవారికి ఉల్లాసాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని పంచదు.

1931 అక్టోబర్ 16, శుక్రవారం నాటి ఆ దురదృష్టకర సాయంత్రం వేళ, దైవం నుండి అకస్మాత్తుగా పిలుపు వచ్చింది. దాదాపు రెండు దశాబ్దాల పాటు భూమిపై అద్వితీయమైన, నిస్వార్థమైన అంకితభావంతో దైవకార్యాన్ని నిర్వహించిన డాక్టర్ కె. అహోబిల రావు గారి ఆత్మ, తన భౌతిక దేహాన్ని వదిలి పరమపదానికి చేరింది.

ఆయన వయసు ఇంకా యాభై ఏళ్లు కూడా నిండలేదు, పైగా సంపూర్ణ ఆరోగ్యంతో ఉన్నట్లు కనిపించేవారు. చివరి రోజున కూడా ఆయన తన దైనందిన కార్యక్రమాలను గడియారంలా కచ్చితమైన క్రమశిక్షణతో నిర్వహించారు. సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి, వ్యాయామం చేసి, భారీ సంఖ్యలో ఉన్న రోగులను దాదాపు మూడు గంటల పాటు పరీక్షించారు. ఆ తర్వాత పట్టణంలో రోగులను చూసేందుకు వెళ్ళి, మధ్యాహ్నం పన్నెండు గంటల తర్వాత ఇంటికి తిరిగి వచ్చి, సాదాసీదా భోజనం చేసి కాసేపు విశ్రాంతి తీసుకున్నారు. రెండు గంటలకల్లా స్నేహితులు సిద్ధంగా ఉండగా వారితో ‘బ్రిడ్జ్’ (bridge) ఆట ఆడారు. సాయంత్రం 4:30 గంటలకు టెన్నిస్ ఆడటానికి తన సైకిల్‌పై వేగంగా ‘కాస్మోపాలిటన్ క్లబ్’కు వెళ్లారు. మూడు ఆటలు కూడా పూర్తి కాకముందే ఆయనకు కళ్లు తిరిగినట్లనిపించింది; వెంటనే కోర్టు నుండి బయటకు వచ్చి నేలమీద పడుకున్నారు. అయినా సరే, ఆటను కొనసాగించమని ఆయన తన స్నేహితులను కోరారు. వెంటనే శరీరంలో తీవ్రమైన బిగుతు (spasms) మొదలైంది. వైద్యులు వచ్చి, అంత తక్కువ సమయంలో సాధ్యమైనంత వరకు చికిత్స అందించారు. కొందరు మెదడులో రక్తనాళం చిట్లిందని, మరికొందరు గుండెలోని ధమని విఫలమైందని భావించారు. కానీ వారు ఏమి చేయగలరు? దైవానికి అత్యంత ప్రియమైన ఆయనకు మానవ సహాయం అవసరం లేదు కదా! ఒకవేళ అతను అలా చేసి ఉంటే, వేలాది మందిని మృత్యుముఖం నుండి రక్షించిన అతను, ఈ విపత్తును ముందుగానే నివారించి, తనను తాను కాపాడుకోలేడా? బహుశా అతని తండ్రికి ఇతర పనుల నిమిత్తం అతని అవసరం ఉండి ఉండవచ్చు. దానికి విధేయత చూపడం అతని విధి. సాయంత్రం 5 గంటలకు, అతని శరీరాన్ని అతని ఇంటికి తీసుకువెళ్లారు. అది డెబ్బైకి పైగా ఎత్తైన తలుపులున్న ఒక భవంతి. అతని విశాలమైన హృదయంలాగే ఆ తలుపులు కూడా ఎల్లప్పుడూ తెరిచే ఉండేవి. అతనికి అత్యంత ఇష్టమైన అర్ధ వృత్తాకారపు హాలులోని అతని మంచం మీద శరీరాన్ని ఉంచారు.

ఆ వార్త దావానలంలా ఆ విశాలమైన పట్టణమంతటా, చుట్టుపక్కల గ్రామాలకు వ్యాపించింది. దుకాణాలన్నీ మూతపడ్డాయి. ఒక్క క్షణంలో వ్యాపారాలన్నీ ఆగిపోయాయి. పట్టణంలోని నలుమూలల నుండి, అన్ని వర్గాల, మతాల, వయసుల వారు శరీర దర్శనం కోసం ఆ బంగళా వైపు పరుగెత్తుకొచ్చారు. ఆ గుంపులో కన్నీరు కార్చని, దుఃఖించని వారు ఒక్కరూ లేరు.

మరుసటి మధ్యాహ్నం, సహజ నిద్రలో ఉన్నట్లుగా ఇంకా తాజాగా, ప్రశాంతంగా ఉన్న ఆ శరీరాన్ని, సుందరంగా అలంకరించిన ఒక సుఖాసనంలో ఉంచారు. ఇదిగో! తుపాకులు పేలినప్పుడు, వందకు పైగా చేతులు సింహాసనాన్ని పైకి ఎత్తినప్పుడు, సూర్యుడు ప్రకాశవంతంగా వెలుగుతున్నప్పటికీ, చిరుజల్లు కురిసింది. అది స్వర్గం నుండి కురిసిన పూల వర్షమా? తమ ప్రియమైన వారి మరణానికి విలపిస్తున్న దేవతల కన్నీటి వర్షమా? లేక, దాదాపు యాభై ఏళ్ల సుదీర్ఘ వియోగం తర్వాత తమ సోదరుడు మళ్లీ తమ మధ్యకు వచ్చాడన్న ఆనంద బాష్పాలా?

ఆ మృతదేహాన్ని పట్టణంలోని ప్రధాన వీధుల గుండా తీసుకువెళ్లారు. దారిలో మొదలై గంటసేపు కురుస్తున్న భారీ వర్షాన్ని సైతం లెక్కచేయకుండా, ఒక పెద్ద ఊరేగింపు దానిని అనుసరించింది. చివరకు మండుతున్న గంధకం దానిని దహించివేసి, ఆ మహాత్మ ఎగిరిపోయిన మార్గంలో ధూపాన్ని ఎగురవేసింది. అక్కడ సంపూర్ణమైన, ఆకస్మిక హర్తాల్ జరిగింది. సంతలో చిటికెడు పొగాకు గానీ, తమలపాకు గానీ దొరకలేదు.

ఆయన పొందిన ఈ విశ్వ ప్రేమ, గౌరవం వెనుక ఉన్న రహస్యం ఏమిటి? మచిలీపట్నం ప్రజలు మరెవరికీ చేయనంతగా ఆయన దేహానికి ఎందుకు నమస్కరించారు? సుమారు ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం ఇంగ్లాండ్ నుండి తిరిగి వచ్చినప్పటి నుండి, ప్రతిఫలాన్ని ఆశించకుండా, తన అంతరాత్మకు కట్టుబడి, ఎవరు కోసుకున్నా పట్టించుకోకుండా ఫలాలను ఇచ్చే చెట్టులా, అందరిపై సమానంగా వర్షాన్ని కురిపించే మేఘాలలా, డాక్టర్ కె. అహోబలరావు ఎడతెరిపి లేకుండా, నిస్వార్థంగా అందరికీ ఆరోగ్యాన్ని, జీవితాన్ని పంచిపెట్టారు. ఆయన మానవ సేవ కోసమే జన్మించారు. ఆ సేవ కోసమే ఆయన జీవితాంతం బ్రహ్మచారిగా ఉండి, ఆ సేవను కర్మయోగిగా అందించారు. ఆయన జమీందారు, బిచ్చగాడు అనే తేడా లేకుండా అందరినీ సమానమైన శ్రద్ధతో, సానుభూతితో చూసుకున్నారు. ఆయన ఎన్నడూ డబ్బు అడగలేదు. తన రోగులు తమ ఇష్టపూర్వకంగా, మనస్ఫూర్తిగా ఇచ్చినదాన్ని లెక్కపెట్టకుండా తన జేబులో వేసుకునేవారు. అలా సంపాదించిన డబ్బును ఆయన రెండు చేతులా పంచిపెట్టేవారు. పేద విద్యార్థులు, సంగీతకారులు, కవులు, కళాకారులు, అందరూ ఆయన దాతృత్వాన్ని అందుకున్నారు. తన స్నేహితులకు అతను ఎప్పటికీ తరగని గనిలా ఉండేవాడు. ఎవరు అడిగినా, ‘కాదు’ అని చెప్పడం అతని నైజం కాదు.

స్కాట్లాండ్‌లో విద్యాభ్యాసం చేసి, ఎం.బి., సి.హెచ్.  డి.టి.ఎం. డిగ్రీలు పొందిన అల్లోపతి వైద్యుడైనప్పటికీ, అతని మొగ్గు సహజ వైద్య విధానం వైపే ఉండేది. అతను ప్రకృతితో కలిసి పనిచేశాడు. ఆహారం మరియు ఉపవాసం, వ్యాయామం మరియు విశ్రాంతి, నీరు, వెలుతురు మరియు గాలి, మరియు సలహా అనేవి అతను ఉపయోగించిన ప్రధాన నివారణ సాధనాలు. అతను చాలా తక్కువ మందులను వాడేవాడు. కొన్నిసార్లు తప్పనిసరి అవసరంగా వాటిని ఉపయోగించేవాడు, మరియు తరచుగా, యుగాల నాటి మందుల మూఢనమ్మకాల నుండి బయటపడలేని రోగుల మానసిక సంతృప్తి కోసం వాటిని వాడేవాడు. అతని రోగ నిర్ధారణ చురుకైనది, వేగవంతమైనది మరియు ఖచ్చితమైనది, మరియు అతని మందుల సూచనలు సరళమైనవి, నైపుణ్యంతో కూడినవి మరియు దోషరహితంగా ప్రభావవంతమైనవి. అతను ఆయుర్వేద మరియు యునానీ వైద్య విధానాలను తగిన విధంగా గౌరవించి, రోగులకు ఉపశమనం కలిగించే మార్గాలను సూచించేవాడు. తన వృత్తి పరిమితులను ఇంత నిష్కపటంగా  బహిరంగంగా ఒప్పుకునే వైద్యుడిని కనుగొనడం అసాధ్యం.

అతను తన కిందివారిని ఆదరించేవాడు. వారు అతని వద్దకు వచ్చి నేర్చుకుని, తమకు నచ్చినప్పుడు వెళ్ళిపోవచ్చు. దానివల్ల తన వృత్తి దెబ్బతిన్నా అతను బాధపడలేదు. వారు అభివృద్ధి చెంది, బాధపడుతున్న మానవాళికి మరికొంత లోతుగా ఉపశమనాన్ని అందిస్తే అతను ఎంతో సంతోషించేవాడు.

మచిలీ పట్నం లో  ఆయనకు రుణపడని ఇల్లు దాదాపుగా లేదు. ఆంధ్రదేశం నలుమూలల నుండి రోగులు ఆయన వద్దకు తరలివచ్చేవారు. ఆయన పేరు ఇంటింటా వినిపించేది, ఆయన పేరుతో వ్యాధులు మాయమైపోయేవి. ఆయన నిష్కపటమైన, పసివంటి చిరునవ్వు, ఆయన ఆత్మవిశ్వాసంతో కూడిన చూపు, మరియు దైవానుగ్రహం పొందిన వారిలో ఎల్లప్పుడూ ఉండే ఆ వర్ణనాతీతమైన గుణం, రోగి గొంతులోకి మందు వెళ్ళకముందే వ్యాధిపై దాడి చేసి దాన్ని సగానికి నయం చేసేవి.

డాక్టర్ కె. అహోబలరావు కేవలం ఒక వైద్యుడిగా, అపారమైన దాతృత్వం గల వ్యక్తిగా మాత్రమే తన తోటి మానవులకు సేవ చేయలేదు. ఆయన ఎప్పుడో ఒక సాధారణ వ్యక్తిగా ఉండటం మానేశారు. ఆయనే ఒక సంస్థ, ఒక గొప్ప స్వస్థతను, సమైక్యతను సృష్టించే సంస్థ. ఆయనలో అల్లోపతి, ఆయుర్వేద, యునాని, సహజ మరియు విశ్వాస వైద్య విధానాలు తమ వైరుధ్యాలను కోల్పోయాయి. ఆయన ఒక బలమైన కాంగ్రెస్ నాయకుడు మరియు సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో అగ్రగామిగా ఉన్నారు. కానీ జస్టిస్ పార్టీ నాయకులు, ప్రభుత్వ అధికారులు ఆయనకు గట్టి మిత్రులుగా, అభిమానులుగా ఉండటం మానలేదు. ఆయన జీవితం న్యాయ సమన్యాయానికి ఒక గుణపాఠం, ఆయన భోజన బల్ల నిజంగా ఒక గుండ్రని బల్లలా ఉండేది. హిందువు, ముస్లిం, క్రైస్తవుడు, బ్రాహ్మణుడు, బ్రాహ్మణేతరుడు, అధికారి, అనధికారి, జస్టిసైటీ, కాంగ్రెస్సీ, జమీందారు, పేదవాడు – ఇలా ప్రతి ఒక్కరూ ఆయన సమక్షంలో తమ భేదాలను, విభేదాలను మరిచిపోయేవారు. ఆయన అందరికీ స్నేహితుడు, వారందరినీ సమానమైన ఆత్మీయతతో, గౌరవంతో చూసేవారు. ఎంతటి గర్విష్ఠి అయిన అధికారి అయినా ఆయనను తనతో సమానుడిగా భావించేవాడు. రౌడీ అయినా ఆయనను తన సొంత సోదరుడిలా ప్రేమించేవాడు. పసిపిల్లవాడు కూడా తన వయసైన వాడితో ఆడుకున్నట్లుగా ఆయనతో ఆడుకునేవాడు. కులం, వర్ణం, మతం, వయసు, లింగం వంటి అన్ని భేదాల వెనుక దాగి ఉన్న మానవ ఐక్యతను సహజంగానే గ్రహించిన ఆయన హృదయం నుండి ఉప్పొంగే ప్రేమలో అలాంటి మాయాజాలం ఉండేది.

మచిలీపట్నంలో ఆయన ప్రమేయం లేని చెప్పుకోదగ్గ కార్యక్రమం ఒక్కటి కూడా లేదు. ఎక్కడైతే హోరాహోరీగా కుస్తీ పోటీలు జరుగుతాయో, అక్కడ డాక్టర్ అహోబల రావు గారు తప్పనిసరిగా అంపైర్‌గా ఉండేవారు. పోటీదారులు ఆయన నిర్ణయాన్ని మాత్రమే గౌరవించి, పాటించేవారు. ఆయన వై. ఎం. డబ్ల్యూ. బ్యాడ్మింటన్ క్లబ్ అధ్యక్షుడిగా, కాస్మోపాలిటన్ టెన్నిస్ క్లబ్ వ్యవస్థాపకుడిగా మరియు ఛత్రపూర్ థియేట్రికల్ కంపెనీలో ముఖ్య సభ్యుడిగా ఉండేవారు. ఆయన ప్రభుత్వ మద్యపాన నివారణ కమిటీలో సభ్యుడిగా మరియు స్థానిక కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా కూడా పనిచేశారు. ఆయన హిందూ కళాశాల మేనేజింగ్ కమిటీలో మరియు ఆంధ్ర జాతీయ కళాశాల పాలకమండలిలో కూడా ఉన్నారు. ఆయన రామలింగేశ్వర ఆలయ ధర్మకర్తల మండలి అధ్యక్షుడిగా మరియు ఆంధ్ర ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. ఆయన ఎక్కడ ఉన్నా, ఆయన దృఢమైన సామాన్య జ్ఞానం మార్గాన్ని చూపింది, ఆయన మాటలకు బలం చేకూరింది, ఆయన వ్యక్తిత్వం వ్యతిరేకతను అణచివేసింది, మరియు ఆయన నిస్వార్థత, నిష్కపటత్వం, మంచి హాస్యం అనేవి నేటి ప్రజా జీవితాన్ని తరచుగా కలుషితం చేసే పోటీలు, నిందలు మరియు కుట్రలకు మైళ్ల దూరంలో ఉంచాయి. ఆంధ్ర ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ ఇంత తక్కువ సమయంలో ఇంత విస్తారమైన వ్యాపారం చేసి, అటువంటి స్థిరత్వాన్ని మరియు స్థాయిని సాధించిందంటే,

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -2-8-26-ఉయ్యూరు .

అమెరికన్ సాహిత్య పితామాహుడు మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర -15

19వ అధ్యాయం

సుసీ రాసిన నా జీవిత చరిత్ర నుండి.

మార్చి 23, 1886.—మొన్న నా పుట్టినరోజు; సాయంత్రం ఒక చిన్న విందు ఏర్పాటు చేశాను. మా నాన్నగారు మిస్టర్ గెర్‌హార్డ్, మిస్టర్ జెస్సీ గ్రాంట్ (న్యూయార్క్ నుండి వచ్చి మాతో సాయంత్రం గడుపుతున్నవారు)  మిస్టర్ ఫ్రాంక్ వార్నర్‌లతో కలిసి చాలా సరదాగా ‘చారేడ్స్’ (అభినయ క్రీడ) ఆడారు. అందులో ఒకటి “ఆన్ హిజ్ నీస్” (మోకాళ్లపై కూర్చోవడం) అనే భావనను తెలిపేలా ఉండేది; ఆమె దాన్ని “హనీస్-స్నీజ్” (honys-sneeze) అని రాసింది. ఇంకా చాలా సరదా సన్నివేశాలు ఉన్నాయి, కానీ అవన్నీ నాకు గుర్తులేవు. మిస్టర్ గ్రాంట్ చాలా ఆహ్లాదకరమైన వ్యక్తి, ఆయన ఆ ఆటను ఎంతో ఉత్సాహంగా ఆడటం మొదలుపెట్టారు.

ఈసారి సుసీ రాసిన స్పెల్లింగ్ (అక్షరక్రమం) నన్ను అయోమయంలో పడేసింది. “honyssneeze” అంటే ఏమిటో నాకు అర్థం కాలేదు. పిల్లలు చిన్నప్పటి నుండే—అంటే కేవలం ఐదు లేదా ఆరు ఏళ్ల వయసులో ఉన్నప్పటి నుండే—తక్షణమే అభినయించే ఈ ‘చారేడ్స్’ ఆట మాకు దాదాపు ప్రతి రాత్రి అలవాటుగా ఉండేది. వయసు పెరిగేకొద్దీ, అనుభవం వచ్చేకొద్దీ ఈ ఆటపై వారికి మక్కువ పెరిగి అది ఒక ధ్యాసలా మారింది; వారు తమ పాత్రలను రోజురోజుకూ మెరుగైన నైపుణ్యంతో పోషించేవారు. మొదట్లో వారికి చాలా శిక్షణ అవసరమయ్యేది; కానీ తర్వాత, పాత్రలు కేటాయించగానే వారు సిద్ధమైపోయేవారు  తమ సొంత ఆలోచనలతో వాటిని ప్రదర్శించేవారు. “ప్రిన్స్ అండ్ పాపర్” (Prince and Pauper) నాటకంలో వారి అద్భుతమైన రంగస్థల నైపుణ్యం, ఎటువంటి సంకోచం లేదా బిడియం లేని ప్రవర్తన… ఇవన్నీ ఈ చారేడ్స్ సాధన ఫలితమే.

పది, పన్నెండు ఏళ్ల వయసులో సుసీ నాటకాలు రాసేది. ఆమె, డైసీ వార్నర్  క్లారా కలిసి వాటిని లైబ్రరీలో లేదా పై అంతస్తులోని స్కూల్-రూమ్‌లో ప్రదర్శించేవారు; కేవలం వారు, పనివాళ్లు మాత్రమే ప్రేక్షకులుగా ఉండేవారు. ఆ నాటకాలు విషాదభరితంగా, భారీ స్థాయిలో ఉండేవి  వాటిని ఎంతో ఉత్సాహంతో, చిత్తశుద్ధితో ప్రదర్శించేవారు. అవి ఆంగ్ల చరిత్ర ఆధారంగా (స్వేచ్ఛగా మార్పులు చేసి) రూపొందించబడేవి; వాటిలో స్కాట్లాండ్ రాణి మేరీకి  ఎలిజబెత్‌కు విశ్రాంతి దొరికేది కాదు. దుస్తులను తల్లిగారి వార్డ్‌రోబ్ నుండి తీసుకునేవారు, గౌన్‌లు అవసరమైన దానికంటే పొడవుగా ఉండేవి, కానీ అది ఒక లోపంగా భావించబడేది కాదు. ఆ నాటకాలలో ఒకదానిలో జీన్ (బహుశా మూడేళ్ల వయసు ఉంటుంది) ‘సర్ ఫ్రాన్సిస్ బేకన్’ పాత్రను పోషించింది. ఆ పాత్రకు తగిన దుస్తులు ఆమె వేసుకోలేదు, ఏమీ మాట్లాడాల్సిన అవసరం కూడా లేదు, కానీ ఆమె ఒక చిన్న. అది ఒక చిన్న బల్ల, మరణ శాసనాలపై సంతకాలు చేస్తూ తీరిక లేకుండా గడిపేవారు. అది నిజంగా ఒక ముఖ్యమైన కార్యాలయం, ఎందుకంటే ఆ నాటకాలలో ప్రవేశించి ప్రాణాలతో బయటపడినవారు కొద్దిమందే ఉండేవారు.

మార్చి 26.—అమ్మానాన్నలు రెండు మూడు రోజులుగా న్యూయార్క్‌లో ఉన్నారు, మిస్ కోరీ మాతో ఉంటోంది. వాళ్ళు ఈరోజు రెండు గంటలకు ఇంటికి వస్తున్నారు.

నాన్న ఇప్పుడే చదరంగం ఆడటం మొదలుపెట్టారు, ఆయనకు అదంటే చాలా ఇష్టం, అందుకే ప్రతి ఉదయం 10 నుండి 12 గంటల వరకు శ్రీమతి చార్లెస్ వార్నర్‌తో ఆడటానికి ఒప్పుకున్నారు. ఆయన నిన్న రాత్రి భోజనానికి వచ్చినప్పుడు, ఈ ఆహ్లాదకరమైన ఆలోచనతో నిండిపోయి ఉన్నారు, కానీ స్పష్టంగా ఆయన మనసులో ఏదో ఆలోచిస్తున్నట్లు అనిపించింది. చివరకు ఆయన అమ్మతో క్షమాపణ చెప్పే స్వరంతో, “నాకు, సూసీ వార్నర్‌కు ఒక ప్రణాళిక ఉంది” అని అన్నారు.

“సరే,” అంది అమ్మ, “ఇప్పుడు ఏంటో?”

తాను, సూసీ వార్నర్ కలిసి చదరంగానికి కొంతమంది పాత బైబిల్ వీరుల పేర్లు పెట్టబోతున్నామని, ఆ తర్వాత ఆదివారం చదరంగం ఆడబోతున్నామని నాన్న చెప్పారు.

ఏప్రిల్ 18, ’86.—అమ్మానాన్నలు క్లారా , డైసీ “మికాడో”ను చూడటానికి న్యూయార్క్ వెళ్లారు. వారు ఈ రాత్రి ఏడున్నర గంటలకు ఇంటికి తిరిగి వస్తున్నారు.

గత శీతాకాలంలో మిస్టర్ కేబుల్ నాన్నతో కలిసి ఉపన్యాసం ఇస్తున్నప్పుడు, ఆయన మమ్మల్ని చూడటానికి రాకముందే ఈ ఉత్తరం రాశారు.

ప్రియమైన మామయ్యా,—నాలో ఉన్న ఒక మంచి విషయం ఏమిటంటే, నాకు దొరికిన మంచి అవకాశాన్ని రెండుసార్లు ఇవ్వమని నేను ఎవరినీ ఇబ్బంది పెట్టను. మీరు నన్ను ఆదివారం ఉండమని అడగలేదు, అలాగే శనివారం రాత్రి వెళ్ళమని కూడా అడగలేదు,  మీ స్వభావంలోని ఔన్నత్యం నాకు తెలుసు కాబట్టి—ధన్యవాదాలు, నేను సోమవారం ఉదయం వరకు ఉంటాను.

మీ విశ్వసనీయ మరియు ప్రియమైన కుటుంబ సభ్యులారా

జార్జ్ డబ్ల్యూ. కేబుల్.

[డిసెంబర్ 22, 1906.] అది జరిగి చాలా కాలం అయినట్లు అనిపిస్తుంది! రెండు మూడు రాత్రుల క్రితం నేను

ఒక స్నేహితుని ఇంట్లో ఇరవై మంది ఇతర పురుషులతో కలిసి భోజనం చేశాను, నా పక్కన కేబుల్ ఉన్నాడు—

నిజానికి దాదాపు ముసలివాడయ్యాడు, నిజంగా దాదాపు ముసలివాడయ్యాడు, ఒకప్పుడు అంత చిన్నవాడైన ఆ కుర్రాడు!

62 ఏళ్ళ వయసు, తల మీద మంచు, ఏడుగురు మనవళ్ళు, మరియు జీవితాన్ని తిరిగి ప్రారంభించడానికి ఒక సరికొత్త

భార్య!

[నవంబర్ 19, 1906న చెప్పబడింది.]

నాన్న, అమ్మలకి పెళ్ళయినప్పటి నుండి, నాన్న తన పుస్తకాలు రాస్తూనే ఉన్నారు .. తర్వాత వాటిని చేతిరాత ప్రతుల రూపంలో అమ్మ దగ్గరికి తీసుకువెళ్లారు, ఆమె వాటిలోని తప్పులను సరిదిద్దేసింది.

‘హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్’ పుస్తకం వెలువడటానికి కొద్ది రోజుల ముందు నాన్న మాకు దానిని చేతిరాత ప్రతి రూపంలో చదివి వినిపించేవారు,

ఆ తర్వాత ఆయన పని చేసుకోవడానికి స్టడీ రూమ్‌లోకి వెళ్ళిపోయేవారు,

అప్పుడు దానిలోని కొన్ని భాగాలను సరిదిద్దమని అమ్మ దగ్గర వదిలి వెళ్ళేవారు.

కొన్నిసార్లు అమ్మ ఆ చేతిరాత ప్రతిని చూస్తున్నప్పుడు, నేను, క్లారా

అమ్మతో పాటు కూర్చుని ఉండేవాళ్ళం.

ఆమె ఆ పేజీల ఆకులను తిరగేస్తుంటే, మాకు ఎంత బాధగా ఉండేదో నాకు బాగా గుర్తుంది.

దాని అర్థం, ఎంతో అద్భుతంగా, అదే సమయంలో భయంకరంగా ఉండే ఏదో ఒక భాగాన్ని తప్పనిసరిగా కొట్టివేయాల్సి వస్తుందని.

 నాకు ప్రత్యేకంగా ఒక భాగం గుర్తుంది, అది ఎంత భయంకరంగా ఉన్నా, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉండేది. నేను, క్లారా దాన్ని ఎంతో ఆనందించేవాళ్ళం.

అది రాసి ఉన్న పేజీని అమ్మ తిరగేస్తుంటే మేము ఎంత నిరాశ చెందామంటే,

అది లేకుండా ఆ పుస్తకం దాదాపు నాశనమైపోతుందని మేము అనుకున్నాం. కానీ క్రమంగా మేము కూడా అమ్మలాగే భావించడం మొదలుపెట్టాం.

సూసీ యొక్క నిష్కల్మషమైన స్వేచ్ఛాయుతమైన అక్షరక్రమంలోని ఉత్సాహాన్ని, విలక్షణతను, సౌందర్యాన్ని అక్షరక్రమ పుస్తకంలోని నీరసమైన, స్తంభించిపోయిన ఏకరూపతలతో భర్తీ చేయడం విచారకరం.

సూసీ ఆ పదం యొక్క అక్షరక్రమాన్ని మార్చడం ద్వారా అనుకోకుండా ఆ పదంలో చొప్పించిన సూక్ష్మమైన మృదుత్వం వల్ల, నా పుస్తకాలలోని “అనవసర పదజాలం తొలగించడం”లో ఉన్న దాదాపు కఠినత్వమంతా తొలగిపోయింది.

సూసీ ప్రస్తావించిన ఆ ప్రత్యేక సందర్భం నాకు గుర్తుంది,  ఆ గుంపు ఇప్పటికీ నా కళ్ళ ముందు ఉంది—దానిలో మూడింట రెండు వంతుల మంది, ఎంతో ఆసక్తికరంగా మరియు భయంకరంగా ఉన్న ఆ నిందితుడి శిక్ష నుండి అతడిని కాపాడమని వేడుకుంటుండగా, మిగిలిన మూడింట ఒక వంతు మంది, కోర్టు వారి అభ్యర్థనను ఎందుకు మంజూరు చేయలేకపోయిందో ఓపికగా వివరిస్తున్నారు; కానీ, ఆ ఖండించబడిన పదబంధం ఏమిటో నాకు గుర్తులేదు. దానికి చాలా తోడు ఉంది,  వారందరూ ఉరిశిక్షకు గురయ్యారు; కానీ, ఆ చిన్న పిల్లలకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చిన ఆ ప్రత్యేకంగా భయంకరమైన పదాన్ని, కేవలం ఆ పని కోసమే చాకచక్యంగా రూపొందించి పుస్తకంలో చేర్చి ఉండవచ్చు. అంతేగానీ, అది “ప్రయోగాత్మక మొసలి” నుండి ప్రాణాలతో బయటపడుతుందనే ఏ ఆశతో గానీ, అంచనాతో గానీ అలా చేసి ఉండకపోవచ్చు. అలా జరిగి ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే నాకు ఆ అలవాటు ఉండేది.

సరళీకృత స్పెల్లింగ్ సంస్కరణ యొక్క గొణుగుడు, సణుగుడు, గుసగుసలతో నిండిన నేటి వాతావరణానికి, సూసీ యొక్క విలక్షణమైన  ప్రభావవంతమైన స్పెల్లింగ్ చాలా సముచితంగా సరిపోతుంది. ఆండ్రూ కార్నెగీ, రెండు సంవత్సరాల క్రితం, ఆంగ్ల అక్షరక్రమాన్ని సరళీకరించాలని ప్రతిపాదించి, ఆ ఉద్యమాన్ని కొనసాగించడానికి మరియు నిర్వహించడానికి ఒక నిధిని ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ఈ తుఫానును ప్రారంభించారు. ఆయన శాంతంగా మొదలుపెట్టారు. ఆయన తన వందలాది మంది స్నేహితులకు ఒక సర్క్యులర్ పంపి, తప్పుగా స్పెల్లింగ్ చేసే డజను పదాల స్పెల్లింగ్‌ను సరళీకరించమని కోరారు—అవి కేవలం అనవసరమైన ‘ugh’తో ముగిసే పదాలు మాత్రమేనని నేను అనుకుంటున్నాను. ఈ స్నేహితులు తమ వ్యక్తిగత ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలలో సూచించిన అక్షరక్రమాన్ని ఉపయోగించాలని అతను కోరాడు.

దీని ద్వారా, ప్రారంభం తగినంత ప్రశాంతంగా ఉందని గ్రహించవచ్చు శాంత స్వభావం గల.

తదుపరి దశ: బ్రాండర్ మాథ్యూస్‌ను మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ మరియు ప్రతినిధిగా నియమించి ఒక చిన్న కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు.

అది అక్షర దోషాలతో కూడిన మూడు వందల పదాల జాబితాను జారీ చేసి, వాటికి కొత్త, సరైన స్పెల్లింగ్‌లను ప్రతిపాదించింది.

యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుడు, ఎవరూ అడగకపోయినా, ఈ సరళీకృత మూడు వందల పదాలను అధికారికంగా స్వీకరించి, వాటిని ప్రభుత్వ అధికారిక పత్రాలలో ఉపయోగించాలని ఆదేశించారు.

ఇప్పుడు, మత పెద్దలు తప్ప, విద్యావంతులు  ఆలోచనాపరులందరూ, అందరూ ‘షియోల్ మూల్యం చెల్లించబోతోంది’ అని వ్యాఖ్యానించారు.

ఇది చాలా న్యాయబద్ధంగా మరియు సమగ్రంగా వర్ణించబడింది.

ఆగ్రహించిన బ్రిటిష్ సింహం అట్లాంటిక్ అంతటా వినిపించే గర్జనతో లేచి, తన చిన్న ద్వీపంలో నిలబడి, ఎర్రటి కళ్ళతో,

ఎగిరిపడే మంచు తునకలతో నిండిన చీకటి సముద్రాల వైపు చూస్తూ, తన తోకను విసురుకుంది—అది చూడటానికి అత్యంత భయానక దృశ్యం. మనము, అనగా మనలో ఏ పెద్దవారూ లేని, భాషపై ఏ యాజమాన్యమూ లేని, కేవలం దాని యజమాని అయిన ఆంగ్లేయ జాతి వారి దయతో మాత్రమే దానిని వాడుతున్న ఒక పసి జాతిగా, దాని పవిత్రతను అపవిత్రం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నందుకు ఆ సింహం ఆగ్రహానికి గురైంది.

యుగయుగాలుగా దానికి అలంకారంగా ఉండి, దానిని పవిత్రంగా, అందంగా తీర్చిదిద్దిన విశిష్టతలను దాని నుండి తొలగించడం ద్వారా మనం ఈ పని చేస్తున్నాము.

నిజానికి, మన అక్షరక్రమాన్ని పరిరక్షించడంలో ఒక విధమైన వ్యంగ్యపూరితమైన ఔచిత్యం ఉంది. ఎందుకంటే మనది ఒక సంకర భాష. ఇది ఒక పసివాడి మూడు వందల పదాల పదజాలంతో ప్రారంభమై, ఇప్పుడు రెండు లక్షల ఇరవై ఐదు వేల పదాలను కలిగి ఉంది; అసలైన, చట్టబద్ధమైన మూడు వందల పదాలు మినహా, మిగిలినదంతా సూర్యుని క్రింద గమనించని ప్రతి భాష నుండి అరువు తెచ్చుకున్నది, దొంగిలించబడినది, వక్రీకరించబడినది. ఆ పదాలన్నింటిలోని ప్రతి ఒక్క పదం యొక్క అక్షరక్రమం ఆ దొంగతనం యొక్క మూలాన్ని సూచిస్తూ, ఆ గౌరవనీయమైన నేరం యొక్క జ్ఞాపకాన్ని భద్రపరుస్తుంది.

నేను ఈ గందరగోళంలోకి ఎందుకు చొరబడి, మన అక్షరక్రమాన్ని దాని మూర్ఖత్వాల నుండి శుద్ధి చేయాలనే కోరికను ఎందుకు వ్యక్తపరిచాను? నిజానికి, ఈ విషయంలో నేను ఎందుకు ఆసక్తి చూపించాలో నాకే తెలియదు, ఎందుకంటే లోలోపల నేను మన అక్షరక్రమాన్ని అత్యంత తీవ్రంగా అగౌరవిస్తాను, మరియు దానిని సమర్థిస్తూ ఎవరైనా చెప్పిన ప్రతిదాన్నీ అంతే తీవ్రంగా అగౌరవపరుస్తాను. మన హాస్యాస్పదమైన అక్షరక్రమాలను సమర్థించే ఏ వాదనకూ, నా పరిశీలన మేరకు, భావోద్వేగం తప్ప మరే ఆధారం లేదు.

ఈ ‘వాదనలలో’ బూజుపట్టిన అనే పదానికి బదులుగా పూజ్యమైన అనే పదాన్ని, మరియు సైతాను లాంటి అనే పదానికి బదులుగా పవిత్రమైన అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు; అయితే, ఇంకా నాలుగు వందల సంవత్సరాలు కూడా నిండని భాషలో గానీ, మొదట్లోనే వికారంగా ఉండి, సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ మరింత వికారంగా తయారవుతున్న ఈ తెలివితక్కువ అక్షరక్రమాల గందరగోళంలో గానీ నిజంగా పూజ్యమైనది లేదా పురాతనమైనది ఏమీ లేదు.

. [సోమవారం, నవంబర్ 30, 1906న చెప్పబడినది.]

ఆ మధ్య జీన్, పాపా గారు పశువులశాల దాటి నడుచుకుంటూ వెళ్తుండగా జీన్ కొన్ని అప్పుడే పుట్టిన చిన్న బాతు పిల్లలను చూసింది. వాటిని చూడగానే ఆమె ఆశ్చర్యంగా ఇలా అంది, “పాట్రిక్ వాటిని అంతలా చంపుతుంటే, దేవుడు మనకు ఇన్ని బాతులను ఎందుకు ఇస్తున్నాడో నాకు అర్థం కావడం లేదు.”

ఆ బాతుల మూలం విషయంలో సూసీ పొరబడింది. అవి బహుమతి కాదు, నేను వాటిని కొన్నాను. నేను ఆమెను తప్పుపట్టడం లేదు, ఎందుకంటే అది చాలా అన్యాయం అవుతుంది. ఒక చరిత్రకారిణిగా, సాధారణంగా ఆమె చెప్పే విషయాలు చాలా కచ్చితంగా ఉంటాయి, ఆమె చేసిన ఈ చిన్న పొరపాటును పెద్దదిగా చేయడం న్యాయం కాదు; అంతేకాక, అది చాలా సహజమైన పొరపాటే అని నేను అనుకుంటున్నాను, ఎందుకంటే వంశపారంపర్యంగా, అలవాటుగా మాది ఒక మతపరమైన కుటుంబం, ఎవరైనా ఏదైనా మంచి పని చేసినప్పుడు, దాని గురించి లోతుగా పరిశీలించకుండా, ఆ ఘనతను దైవ సంకల్పానికి ఆపాదించడం మాకు సర్వసాధారణం. దీనిని యాంత్రిక మతం అని పిలవవచ్చు—నిజానికి అది అదే; అది తన పనికి ఎంతగా అలవాటు పడిపోయిందంటే, మీ సహాయం లేదా మీ ప్రమేయం లేకుండానే దాన్ని చేయగలదు; దాని ముందు ఎన్ని వాస్తవాలు, గణాంకాలు ఉంచినా, అది ఎల్లప్పుడూ ఒకే ఫలితాన్ని రాబట్టగలదు, ఎందుకంటే వేరే ఫలితాన్ని కోరడం దానికి ఎప్పుడూ నేర్పించబడలేదు. అందువల్ల, అది ఆలోచించకుండా ఎన్నో అన్యాయాలకు కారణమవుతుంది. మనం చూసినట్లుగా, అది నా పట్ల అన్యాయం చేసేలా సూసీకి ద్రోహం చేసింది. అది యాంత్రికంగా జరిగి ఉండాలి, ఎందుకంటే ఆమె తన పూర్తి స్పృహలో ఉన్నప్పుడు నాకు అన్యాయం చేసే అవకాశమే లేదు. ఆమె ఒక ప్రియమైన చిన్న జీవితచరిత్రకారిణి, మరియు ఆమె నాకు ఎలాంటి హాని తలపెట్టలేదు, నేను ఇప్పుడు ఆమెను నిందించడం లేదు, కానీ ఆమె మాటలు చదివేవారి మనసులో కచ్చితంగా కలిగించే ఒక తప్పుడు అభిప్రాయాన్ని ముందుగానే సరిదిద్దాలని మాత్రమే కోరుకుంటున్నాను. ఈ విషయం గురించి మరింత వివరించాల్సిన అవసరం లేదు; నేను బాతులను సమకూర్చానని చెబితే చాలు.

అది హార్ట్‌ఫోర్డ్‌లో జరిగింది. ఇంటి నుండి ఆ ప్రాంగణం గుండా నెమ్మదిగా ప్రవహించే చిన్న నది వరకు పచ్చిక బయలు ఏటవాలుగా ఉండేది, మరియు మంచి ఆలోచనలు చేయడంలో చురుకైన పాట్రిక్, మా భోజనం కోసం ఇంట్లో తయారుచేసిన బాతులను వండాలనే ఆలోచనను ముందుగానే చేశాడు. ప్రతి ఉదయం అతను వాటిని కొట్టం నుండి నది వరకు తోలుకెళ్ళేవాడు, మరియు ఆ తూలుతూ నడిచే తెల్లని ఊరేగింపును చూసి మురిసిపోవడానికి పిల్లలు ఎల్లప్పుడూ అక్కడే ఉండేవారు; సూర్యాస్తమయం వేళ పాట్రిక్ ఆ ఊరేగింపును తిరిగి కొట్టంలోని వాటి నివాసానికి తోలుకెళ్ళడాన్ని చూడటానికి వారు మళ్ళీ అక్కడే ఉండేవారు. కానీ ఇది ఎల్లప్పుడూ చూసేవారికి ఆనందాన్నిచ్చే ఉల్లాసమైన, సంతోషకరమైన పండుగ ప్రదర్శన కాదు; లేదు, చాలా తరచుగా దానితో ఒక విషాదం ముడిపడి ఉండేది, అప్పుడు పిల్లలకు కన్నీళ్లు, బాధ కలిగేవి. నదిలో ఒకటి రెండు చెక్క దుంగలు చిక్కుకుపోయి ఉండేవి, వాటిపై కొన్ని తాబేళ్ల కుటుంబాలు గుమిగూడి ఎండలో కునుకు తీస్తూ, తమ పట్ల చూపిన దయకు దైవానికి తమ మూగ పద్ధతిలో కృతజ్ఞతలు తెలిపేవి. ఇది కేవలం తప్పుడు నమ్మకానికి మరొక ఉదాహరణ మాత్రమే; ఆ భక్తిగల సరీసృపాలు అంతగా కృతజ్ఞత చూపింది ఆ చిన్న బాతుల కోసమే—కానీ అవి నా బాతులు. ఆ బాతులను నేను కొన్నాను.

అప్పుడు ఆహారంగా మారడానికి ఇంకా తగినంత వయసు రాని, కానీ ఆ దశకు చేరువలో ఉన్న చిన్న బాతు పిల్లల గుంపు ఒకటి ఆ ఊరేగింపులో చేరి, నెమ్మదిగా కదులుతున్న నీటిలో ఈదుతూ—నాకు కాకుండా మరెవరికో—ఆ అవకాశం దక్కినందుకు కృతజ్ఞతలు చెప్పుకుంటున్నప్పుడు, స్నాపింగ్ తాబేళ్లు (ఒక రకమైన మాంసాహార తాబేళ్లు) తమ స్తుతి గీతాలను ఆపి, చెక్క దిమ్మెల పైనుంచి నీటిలోకి జారి, నీటి అడుగున ఈదుతూ ఆ బాతు పిల్లల కాళ్లను కొరికేవి. కాసేపటికే, ఆ చిన్న జీవులలో రెండు మూడు కదలడం లేదని, ఒకే చోట స్థిరంగా ఉండిపోయాయని, కాసేపటి క్రితం ఉన్నంత ఉత్సాహంగా లేదా కృతజ్ఞతాభావంతో కనిపించడం లేదని పాట్రిక్ గమనించేవాడు. ఆ సంకేతం అర్థం ఏమిటో అతనికి త్వరగానే తెలిసింది—నీటి అడుగున ఉన్న స్నాపింగ్ తాబేలు తన అల్పాహారాన్ని ఆరగిస్తూ, మౌనంగా తన కృతజ్ఞతను చాటుకుంటోందని అర్థం. ప్రతి ఒకటి రెండు రోజులకు ఒకసారి, పాట్రిక్ కాళ్లు దెబ్బతిన్న ఒక చిన్న బాతును రక్షించి పైకి తెచ్చేవాడు—వాటి కాళ్ల చివర్లు కొరకబడి, రక్తం కారుతున్న మొద్దులుగా మిగిలిపోయేవి. అప్పుడు పిల్లలు జాలిపడే మాటలు మాట్లాడుతూ ఏడ్చేవారు—చివరకు రాత్రి భోజన సమయంలో, ఆ తాబేళ్లు మొదలుపెట్టిన విషాదగాథను మేము పూర్తి చేసేవాళ్లం. అలా చూస్తే—కనీసం ఆ సీజన్ కాని సమయంలోనైనా—మాకు అంతగా బాతు మాంసం దొరకడానికి కారణం నిజానికి ఆ తాబేళ్లే. నా ఖర్చుతో అన్నమాట.

నాన్న “దేర్ ఈజ్ ఎ హ్యాపీ ల్యాండ్” (అక్కడ ఒక సంతోషకరమైన దేశం ఉంది) అనే పాటకి కొత్త రూపాన్ని రాశారు, అది ఇలా ఉంది—

“అక్కడ ఒక బోర్డింగ్ హౌస్ ఉంది

చాలా చాలా దూరంలో,

అక్కడ హామ్ మరియు గుడ్లు పెడతారు,

రోజుకు మూడు సార్లు.

భోజన గంట వినగానే

ఆ బోర్డర్లు (అద్దెకు ఉండేవారు) ఎంతగా అరుస్తారో,

ఆ ఇంటి యజమానికి చుక్కలు చూపిస్తారు

రోజుకు మూడు సార్లు.”

మళ్ళీ సూసీ ఒక చిన్న పొరపాటు చేసింది. ఆ పాట రాసింది నేను కాదు. నీగ్రో మిన్‌స్ట్రెల్ షోలో బిల్లీ రైస్ పాడగా నేను విన్నాను, దాన్ని ఇంటికి తీసుకువచ్చి—ఎంతో ఉత్సాహంతో—ఇంటివారిని అలరించడానికి పాడాను. పిల్లలు దాన్ని ఎంతగానో మెచ్చుకున్నారు, నన్ను విసుగు పుట్టించేంత తరచుగా పాడించేవారు. వారి దృష్టిలో అది ‘బ్యాటిల్ హైమ్ ఆఫ్ ది రిపబ్లిక్’ కంటే గొప్పది.

అదంతా జరిగి ఎన్ని ఏళ్లు గడిచిపోయాయి! బిల్లీ రైస్ ఇప్పుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు? అతను నాకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చాడు,

అలాగే ఆ నీగర్-షోలోని ఇతర తారలు కూడా—బిల్లీ బిర్చ్, డేవిడ్ వాంబోల్డ్,

బ్యాకస్, మరియు వారి సోదరులైన మరో డజను మంది, నా జీవితాన్ని ఆనందమయం చేశారు

నలభై సంవత్సరాల క్రితం, ఆ తర్వాత కూడా. బిర్చ్, వాంబోల్డ్, మరియు బ్యాకస్ ఎప్పుడో చనిపోయారు;

వారితో పాటు ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదనుకుంటాను, ఆ అసలైన నీగర్-షో—ఆ నిజమైన నీగర్-షో, ఆ అద్భుతమైన నీగర్-షో,—నాకు ఆనందాన్నిచ్చిన ఆ షో.

నా అనుభవంలో, దానికి సాటి ఎవరూ లేరు, ఇంకా అలాంటి సాటి ఎవరూ రాలేదు. మనకు గ్రాండ్ ఒపెరా ఉంది; మరియు వాగ్నర్ సృష్టించిన ప్రతిదాని మొదటి అంకాన్ని నేను చూశాను, ఎంతో ఆస్వాదించాను, కానీ నాపై దాని ప్రభావం ఎప్పుడూ ఎంత శక్తివంతంగా ఉండేదంటే, ఒక అంకం చాలు అనిపించేది; నేను రెండు అంకాలు చూసినప్పుడల్లా శారీరకంగా అలసిపోయి వెళ్ళిపోయాను; మరియు నేను పూర్తి ఒపెరాను చూసే సాహసం చేసినప్పుడల్లా, దాని ఫలితం ఆత్మహత్యకు దగ్గరగా ఉండేది. కానీ ఆ నీగర్‌షోను దాని స్వచ్ఛమైన, పరిపూర్ణమైన రూపంలో తిరిగి పొందగలిగితే, నాకు ఒపెరాతో పెద్దగా పని ఉండదు. ఉన్నతమైన మనసుకు, సున్నితమైన ఆత్మకు హ్యాండ్-ఆర్గాన్ మరియు నీగర్‌షో ఒక ప్రమాణం, ఒక శిఖరం వంటివని నాకు అనిపిస్తుంది; దాని ఉన్నత స్థాయికి ఇతర సంగీత కళారూపాలు చేరుకోవాలని ఆశించలేవు.

[సెప్టెంబర్ 5, 1906న చెప్పబడింది.] నేను “ది చిల్డ్రన్స్ రికార్డ్”ను పరిశీలించి సంవత్సరాలు గడిచాయి. ఈ ఉదయం దానిలోని కొన్ని పేజీలను తిరగేశాను. ఈ పుస్తకం ఒక రికార్డు. ఇందులో, చాలా కాలం క్రితం, పిల్లలు చిన్నపిల్లలుగా ఉన్నప్పుడు, శ్రీమతి క్లెమెన్స్ మరియు నేను వారి కొన్ని మాటలను, చేష్టలను నమోదు చేశాము. వాస్తవానికి, మేము ఆ విషయాలను అప్పుడు రాసుకున్నాము, ఎందుకంటే అవి క్షణికమైన ఆసక్తిని కలిగించేవి—గడిచిపోయే సమయానికి సంబంధించిన విషయాలు, మరియు శాశ్వత విలువ లేనివి—కానీ ఈ సుదూర కాలంలో నేను గమనిస్తున్నాను, అవి నాకు ఇప్పటికీ ఆసక్తిని మరియు విలువను కలిగి ఉన్నాయి, ఎందుకంటే అవి వారి స్వభావానికి నిదర్శనాలు అని తేలింది. అప్పుడు బాల్యపు చేష్టలు మరియు మాటలలో అడపాదడపా కనిపించిన ఆ గుణాలు, సంవత్సరాలు గడుస్తున్నా పిల్లల స్వభావాలలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయాయి, మరియు ఆ తర్వాత ఎల్లప్పుడూ స్పష్టంగా మరియు ఖచ్చితంగా గుర్తించబడ్డాయి.

జీన్‌లో ఒక చాకచక్యమైన లక్షణం ఉంది, అది అప్పుడప్పుడు నా అధికారాన్ని ఒక్క క్షణం పక్కన పెట్టి, ఓడిపోతున్న వాదనను అదే తక్షణ మరియు ప్రభావవంతమైన పద్ధతిలో ముగించేలా ఆమెను ప్రేరేపిస్తుంది. మరియు ఇక్కడ ఈ పాత పుస్తకంలో, ఆమెకు సరిగ్గా నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సు రాకముందే ఆమె సరిగ్గా అలాగే ఉండేదనడానికి నాకు సాక్ష్యం దొరికింది.

పిల్లల రికార్డు నుండి. క్వారీ ఫార్మ్, జూలై 7, 1884.—నిన్న సాయంత్రం మా ఆవులు (జీన్ వాటిని పాకలోంచి గంటసేపు పరిశీలించి, పూజించిన తర్వాత) పచ్చిక బయలులోకి వెళ్ళిపోయాయి, ఆమెను దిక్కుతోచని స్థితిలో వదిలేశాయి. నేను ఇప్పుడు ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళిపోతాననుకున్నాను, కానీ అది పొరపాటే. జీన్‌కు ఎక్కడో పొలంలో మరికొన్ని ఆవులు ఉన్నాయని తెలుసు, నా చేయి పట్టుకుని నన్ను అటువైపుగా నడిపించింది. మేము మలుపు తిరిగి కుడివైపు రోడ్డులోకి రాగానే, మేము త్వరలోనే పిలుపు మరియు కంటిచూపు పరిధికి దూరంగా వెళ్ళిపోతామని నాకు అర్థమైంది; కాబట్టి నేను ఈ యాత్రను కొనసాగించవద్దని వాదించడం మొదలుపెట్టాను, జీన్ దానికి అనుకూలంగా వాదించడం మొదలుపెట్టింది—ఆమె తేలికపాటి వాదోపవాదాలకు ఇంగ్లీషును, అసలు విషయానికి జర్మన్‌ను ఉపయోగించింది. నేను నా వంతు వాదనను బలంగా కొనసాగించాను, ఆమె వాదనలను ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వివరంగా ఖండించాను, చివరికి ఆమెను ఇరికించానని నాకు అనిపించింది. ఆమె ఒక క్షణం తటపటాయించింది,

ఆ క్షణంలోనే, ఆమె కటువుగా ఇలా జవాబిచ్చింది:

“Wir werden nichts mehr darüber sprechen!” (మనం దాని గురించి ఇంకేమీ మాట్లాడుకోము!)

ఆ మాటకు నాకు దాదాపు ఊపిరి ఆడలేదు; బహుశా నేను తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నానేమో అని అనుకున్నప్పటికీ. నేను అన్నాను:

“ఏయ్, చిన్న గాడిద! నువ్వేం అన్నావు?”

కానీ ఆమె అవే మాటలను మళ్ళీ, అదే నిశ్చయమైన పద్ధతిలో చెప్పింది. నాకు కోపం రావాల్సిందేమో; కానీ రాలేదు, నేను ముగ్ధుడనయ్యాను. ఇంకా, నేను ఆమెను కొట్టాల్సిందేమో; కానీ కొట్టలేదు, ఆ శత్రువుతో స్నేహం చేశాను, మేము ముందుకు సాగి ఆవులతో అరగంట గడిపాము.

ఆ సంఘటన తర్వాత “రికార్డు”లో ఈ క్రింది పేరా ఉంది, ఇది బాల్య లక్షణం పరిణతి చెందిన వయస్సులో కూడా కొనసాగడానికి మరొక ఉదాహరణ.

కొన్ని నెలలు, బహుశా ఒక సంవత్సరం పాటు సాగిన ఒక అంతరాయం మినహా, సూసీ తన జీవితాంతం పట్టుదలతో, మనస్సాక్షిగా నిజాయితీగా ఉంది. ఇది ఆమె ఇంకా చిన్నపిల్లగా ఉన్నప్పుడు జరిగింది. అకస్మాత్తుగా—క్రమంగా కాదు—ఆమె అబద్ధాలు చెప్పడం ప్రారంభించింది;

దొంగచాటుగా కాదు, కానీ నిష్కపటంగా, బహిరంగంగా, మరియు తన శరీర పరిమాణానికి ఏమాత్రం సరిపోని స్థాయిలో.

ఆమె తల్లి ఎంతగానో నిశ్చేష్టురాలైంది, ఒకటి రెండు రోజుల పాటు దాదాపు నిశ్చేష్టురాలైంది, ఆ అత్యవసర పరిస్థితితో ఏమి చేయాలో ఆమెకు అర్థం కాలేదు. నచ్చజెప్పడం, నచ్చజెప్పడం, బ్రతిమాలడం, అన్నీ వ్యర్థమయ్యాయి; అవి ఏ ఫలితాన్నీ ఇవ్వలేదు; అబద్ధాలు ప్రశాంతంగా కొనసాగాయి. ఇతర నివారణలు ప్రయత్నించబడ్డాయి, కానీ అవి విఫలమయ్యాయి. చివరకు కొట్టడం ద్వారా విజయం సాధించబడిందని ఒక కథనం ఉంది. రికార్డులో కూడా అలాగే ఉందని నేను అనుకుంటున్నాను, కానీ ఒకవేళ అలా ఉంటే, అది రికార్డు అసంపూర్ణంగా ఉన్నందువల్లే. నిజానికి కొట్టడం ప్రయత్నించబడింది, మరియు రెండు మూడు వారాల పాటు నమ్మకంగా కొనసాగించబడింది, కానీ ఫలితాలు కేవలం తాత్కాలికమే; సాధించిన సంస్కరణలు నిరుత్సాహపరిచేంత స్వల్పకాలికంగా ఉన్నాయి.

అదృష్టవశాత్తూ సూసీకి, ఆ తర్వాత జరిగిన ఒక సంఘటన సంస్కరణల దిశగా తల్లి చేస్తున్న ప్రయత్నాలన్నింటికీ పూర్తిగా అడ్డుకట్ట వేసింది. ఆ సంఘటన ఏమిటంటే, డార్విన్ రచనలో ఒక వాక్యం యాదృచ్ఛికంగా దొరకడం. ఆ వాక్యం ప్రకారం, ఒక పిల్లవాడు అకస్మాత్తుగా మరియు వివరించలేని విధంగా సత్యాన్ని విడిచిపెట్టి, అబద్ధాలు చెప్పడానికి మాత్రమే పరిమితమైతే, దాని వివరణను చాలా కాలం వెనక్కి వెళ్లి వెతకాలి; ఆ పిల్లవాడి పూర్వీకులలో ఒకరికి అదే లేత వయసులో అదే వ్యాధి వచ్చి ఉండాలి; దాన్ని నచ్చచెప్పడం ద్వారా గానీ, శిక్షించడం ద్వారా గానీ తొలగించలేకపోవాలి; మరియు అది తన గమనాన్ని పూర్తిచేసుకున్నప్పుడు, ఎంత అకస్మాత్తుగా మరియు రహస్యంగా వచ్చిందో, అంతే అకస్మాత్తుగా మరియు రహస్యంగా ఆగిపోయి ఉండాలి. నా ఉద్దేశ్యంలో, మిస్టర్ డార్విన్ ఆ విషయాన్ని వదిలేసి, ఆ వ్యాధిని దాని దారిన పోనిచ్చి, కాలపరిమితి చట్టం ప్రకారం నశించిపోనివ్వడం తప్ప మరేమీ అవసరం లేదని అన్నారు.

మేము మాకు డార్విన్ మీద నమ్మకం ఉండేది; ఆ రోజు తర్వాత, ఆమెను ‘సరిదిద్దే’ పేరుతో మేము చేసే వేధింపుల నుండి సూసీకి విముక్తి లభించింది. ఆ తర్వాత కొన్ని నెలల పాటు లేదా ఒక సంవత్సరం వరకు ఆమె ఎటువంటి అడ్డంకీ లేకుండా అబద్ధాలు చెబుతూనే ఉంది; కానీ అకస్మాత్తుగా ఆ అలవాటు ఆగిపోయింది. ఆ సమస్య మొదలవ్వకముందు ఆమె ఎంత నిజాయితీగా, కచ్చితంగా నిజం చెప్పేదో, మళ్లీ అలాగే మారింది; తన జీవితాంతం అలాగే కొనసాగింది.

నేను ప్రస్తావించాలనుకుంటున్న ఆ ‘రికార్డ్’ (డైరీ)లోని పేరా నా చేతిరాతతో రాసినదే. ఆ అబద్ధాలు చెప్పే సమస్య ఉన్న కాలానికి చాలా కాలం తర్వాత రాసినది అది; అప్పటికి నిజం చెప్పడంలో తనకు గతంలో ఎప్పుడైనా ఇబ్బందులు ఉండేవన్న విషయాన్ని ఆమె పూర్తిగా మర్చిపోయిందని స్పష్టమవుతోంది.

అమ్మ ఒక పనిమనిషి గురించి చెబుతూ, ఆమె గతంలో చాలా అబద్ధాలు చెప్పేదని, కానీ ఇప్పుడు “నిజం చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తోందని” అంది. అది విని సూసీ చాలా ఆశ్చర్యపోయింది; నిజం చెప్పడానికి ఎవరైనా ప్రయత్నించాల్సిన అవసరం ఉంటుందని తనకు అనిపించడం లేదని ఆమె చెప్పింది.

ఆ రికార్డులో పిల్లల పనులు, మాటలు వారి వ్యక్తిత్వాలను స్పష్టంగా తెలియజేస్తాయి. సూసీ ప్రవర్తనలో ఆలోచనాశక్తి కనిపించేది; ఆమె మాటలు, పనులు సాధారణంగా గంభీరంగా ఉండేవి. శారీరకంగా ఆమె పిరికిది అయినప్పటికీ, నైతిక ధైర్యం ఆమెలో పుష్కలంగా ఉండేది. క్లారా దృఢమైనది, స్వతంత్ర భావాలు కలది, క్రమశిక్షణ గలది, ఆచరణాత్మకమైనది, పట్టుదల మరియు ధైర్యం కలది—అచ్చం ఒక చిన్న జంతువులా చురుగ్గా, ఎంతో సంతృప్తికరంగా ఉండేది. సూసీ మేధస్సుతో (మనస్సుతో) తయారైతే, క్లారా భౌతికతతో (శరీరంతో) తయారైందని చార్లెస్ డడ్లీ వార్నర్ అనేవారు.

‘మోట్లీ’ అనే పిల్లి పిల్ల చనిపోయినప్పుడు, ఆ ఇద్దరు పిల్లల ఆలోచనలను ప్రత్యేకంగా అడిగి తెలుసుకోవాల్సిన పనిలేదని, వాటిని ఊహించవచ్చని ఒకరు అన్నారు: సూసీ బహుశా మోట్లీకి ఇదే అంతమా? దాని జీవితం సార్థకమైందా? అని ఆలోచిస్తూ ఉండి ఉండవచ్చు; కానీ క్లారా మాత్రం దానికి ఒక గౌరవప్రదమైన అంత్యక్రియలు జరిగేలా చూడటంలోనే ఆసక్తి చూపిస్తూ ఉండి ఉండవచ్చు.

ఆ రోజుల్లో సూసీ ఒక కలల మనిషి, ఆలోచనాపరురాలు, కవయిత్రి మరియు తత్వవేత్త; కానీ క్లారా మాత్రం అలా కాదు. తర్వాతి కాలంలో సంగీతం పట్ల ఉన్న మక్కువ క్లారాలోని అంతర్లీన ఆధ్యాత్మికతను, మేధస్సును వెలికితీసింది; దాంతో ఆమె ఆచరణాత్మక స్వభావం రెండో లేదా మూడో స్థానానికి పరిమితమైంది. జీన్ మొదటి నుంచీ క్రమశిక్షణ, స్థిరత్వం, శ్రద్ధ మరియు పట్టుదల కలిగిన అమ్మాయి; ఇప్పటికీ అలాగే ఉంది. ఆమె భాషలను సులభంగా నేర్చుకునేది మరియు వాటిని గుర్తుంచుకునేది. సూసీ వయసు పదకొండు ఏళ్లు, జీన్ వయసు మూడు.—ఒక రోజు జీన్ తనంతట తానే ఒక పిల్లిని నా దగ్గరకు తీసుకురావడం చూసి సూసీ ఇలా అంది: “అమ్మకు నీతిబోధలంటే ఇష్టమనీ, నాన్నకు పిల్లులంటే ఇష్టమనీ జీన్ అప్పుడే కనిపెట్టేసింది.”

ఇది సూసీ చెప్పిన మరో కచ్చితమైన, సరైన అభిప్రాయం.

చిన్నప్పుడు జీన్ నా పుస్తకాలను పెద్దగా పట్టించుకునేది కాదు. ఆమెకు తొమ్మిదేళ్ల వయసున్నప్పుడు విల్ జిల్లెట్ ఆహ్వానించాడు. మిసెస్ లెస్లీ మరియు ఆమె కుమార్తెలతో పరిచయం ఏర్పరచుకోవడం కోసం, న్యూయార్క్‌లోని ముర్రే హిల్ హోటల్‌లో జరిగే విందుకు ఆమెను మరియు మమ్మల్ని ఆహ్వానించారు. ఎల్సీ లెస్లీ వయసు తొమ్మిదేళ్లు, ఆమె రంగస్థలంపై మంచి పేరున్న నటి. ఆ చిన్నారి పాప భోజన బల్ల వద్ద కూర్చుని, పెద్దల సంభాషణలో ఎంతో సమర్థతతో, ప్రశాంతంగా మరియు సులభంగా పాల్గొనడం చూసి జీన్ ఆశ్చర్యచకితురాలైంది. పాపం జీన్ మౌనంగా ఉండిపోవాల్సి వచ్చింది, ఎందుకంటే చర్చించిన విషయాలు ఆమె స్థాయికి తగినవి కావు; కానీ చివరకు సంభాషణ ఆమెకు తెలిసిన విషయానికి మళ్ళింది, దాంతో ఆమె కూడా మాట్లాడే అవకాశం దొరికింది. “టామ్ సాయర్” ప్రస్తావన వచ్చింది. జీన్ ఉత్సాహంగా ఇలా అంది:

“ఆ పుస్తకం ఎవరు రాశారో నాకు తెలుసు—హ్యారియెట్ బీచర్ స్టో!”

ఒక సాయంత్రం సూసీ ప్రార్థన పూర్తి చేసుకుంది, క్లారా నిద్రపోవడానికి సిద్ధంగా పడుకుని ఉంది; అప్పుడు ప్రార్థన చేయడం తన వంతు అని ఆమెకు గుర్తు చేశారు. ఆమె “ఓహో! ఒకరి ప్రార్థన చాలు కదా,” అని చెప్పి నిద్రలోకి జారుకుంది.

క్లారా వయసు ఐదేళ్లు.—మేము జర్మనీలో ఉన్నాము. పిల్లలతో జర్మన్ భాషలో తప్ప వేరే భాషలో మాట్లాడకూడదని నర్సు రోసాకు నిబంధన ఉండేది. క్లారాకు అది చాలా విసుగు తెప్పించింది; క్రమంగా ఆ చిన్నారి సహనం నశించి, ఇలా అంది: “అత్తయ్య క్లారా, దేవుడు రోసాను ఇంగ్లీష్ మాట్లాడేలా సృష్టిస్తే బాగుండేది.”

క్లారా వయసు నాలుగేళ్లు, సూసీకి ఆరేళ్లు.—ఈ రోజు ఉదయం, ఇది నా పుట్టినరోజు అని క్లారా తెలుసుకున్నప్పుడు, నాకోసం ఎలాంటి బహుమతీ సిద్ధం చేయలేదని ఆమె చాలా బాధపడింది, ఆ విషయాన్ని పలుమార్లు ప్రస్తావించింది. చివరకు ఆమె ఆలోచిస్తూ పిల్లల గదికి వెళ్లి, కాసేపటి తర్వాత తన దగ్గరున్న అత్యంత ప్రియమైన వస్తువు—ఒక పెద్ద బొమ్మ గుర్రం—తో తిరిగి వచ్చి ఇలా అంది: “నాన్నా, నీ పుట్టినరోజు కోసం ఈ గుర్రం నీకే ఇస్తున్నాను.”

నేను ఎంతో కృతజ్ఞతతో దానిని స్వీకరించాను. ఒక గంట తర్వాత ఆమె ఆ గుర్రంతో గదిలో అటు ఇటు పరిగెడుతుండగా, సూసీ ఇలా అంది:

“ఏంటి క్లారా, నువ్వు ఆ గుర్రాన్ని నాన్నకు ఇచ్చావు కదా, మళ్ళీ ఇప్పుడు దాన్ని తిరిగి తీసుకున్నావు?”

క్లారా.—”నేను దాన్ని ఆయనకు శాశ్వతంగా ఇచ్చేయలేదు కదా; కేవలం ఆయన పుట్టినరోజు కోసమే ఇచ్చాను.” సెప్టెంబర్ నెలలో జెనీవాలో ఒక రోజు ఉదయం నేను కాస్త ఆలస్యం వరకు మంచం మీదే ఉండిపోయాను; క్లారా ఆ గది గుండా వెళ్తుండగా, నేను ఆమెను కాసేపు నా మంచం మీ క్లారా అత్తయ్య, నాన్న నాకు చాలా ఇబ్బంది పెడుతున్నారు.”

“అవునా? ఎందుకు?”

“ఆయన నన్ను తనతో పాటు పడుకోమంటున్నారు, కానీ నేను ఆ పని జెల్ముల్స్‌తో చేయలేను

[పెద్దమనుషులు]—అసలు నాకు జెల్ముల్స్ అంటే ఇష్టం ఉండదు.”

“ఏంటి, నీకు పెద్దమనుషులు అంటే ఇష్టం లేదా! నీకు థియోడర్ క్రేన్ మామయ్య అంటే ఇష్టం లేదా?”

“ఓ అవును, కానీ ఆయన జెల్ముల్ కాదు, ఒక స్నేహితుడు.” దకు తీసుకున్నాను. ఆ తర్వాత ఆ చిన్నారి క్లారా స్పాల్డింగ్ దగ్గరికి వెళ్లి ఇలా చెప్పింది:

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –1-8-26-ఉయ్యూరు .

కార్డ్ బోర్డ్ తో మానవ రోబోట్ లాంటి అద్భుతాలు తయారుచేసిన కేరళకు చెందిన 16 ఏళ్ల బాల శాస్త్రవేత్త –లెవిన్ పాలోస్

కేరళకు చెందిన యువ ఆవిష్కర్త లెవిన్ పౌలోస్, నిత్యం ఇంట్లో దొరికే వస్తువులతో సొంతంగా రూపొందిస్తున్న ఆవిష్కరణల ద్వారా విస్తృత గుర్తింపు పొందుతున్నారు; ఈ పెరుగుతున్న ప్రజాదరణ ఆయనకు కేరళ ముఖ్యమంత్రి వి.డి. సతీశన్‌ను కలిసే అవకాశాన్ని కూడా కల్పించింది. అట్ట ముక్కలు, దారాలు, బ్యాటరీలు, నట్లు, బోల్టులు, వైర్లు మరియు చిన్నపాటి ఎలక్ట్రిక్ మోటార్ల వంటి సాధారణ వస్తువులను ఉపయోగించి, ఈ పాఠశాల విద్యార్థి సాధారణ సామాగ్రిని ఆచరణాత్మకంగా పనిచేసే యంత్రాలుగా మారుస్తున్నా

ఆన్‌లైన్‌లో పంచుకున్న వీడియోలలో, పౌలోస్ రోజువారీ సమస్యలను పరిష్కరించడానికి రూపొందించిన అనేక ఆవిష్కరణలను ప్రదర్శిస్తాడు. వాటిలో స్వయంగా తయారు చేసుకోగల వాక్యూమ్ క్లీనర్, ఒక బటన్ నొక్కగానే కర్టెన్లను తెరిచి మూసే మోటార్‌తో నడిచే ఆటోమేటెడ్ కర్టెన్ సిస్టమ్, మరియు వినియోగదారులు స్టవ్ నుండి దూరంగా వెళ్ళినా కూడా ఆహారాన్ని కలుపుతూ ఉండే ఆటోమేటిక్ ఫుడ్ స్టిరర్ ఉన్నాయి. ఈ చవకైన వంటగది పరికరం దాని ఆచరణాత్మక రూపకల్పన మరియు వాడుకలో సౌలభ్యం కారణంగా ప్రశంసలు అందుకుంది.

దాదాపు పూర్తిగా పారేసిన కార్డ్‌బోర్డ్‌తో నిర్మించిన అతని తాజా ప్రాజెక్ట్, ఒక హ్యూమనాయిడ్ రోబోట్, అతని సృజనాత్మకతను మరియు ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యాలను మరింతగా ప్రదర్శించింది. జాగ్రత్తగా కత్తిరించి, ఆకృతినిచ్చి, అమర్చిన ఈ రోబోట్, పునర్వినియోగ పదార్థాలను ప్రాథమిక ఎలక్ట్రానిక్ భాగాలతో కలిపి కంటికి ఇంపుగా ఉండే ఒక ఫంక్షనల్ మోడల్‌ను సృష్టించింది. స్థానిక మీడియా నివేదికల ప్రకారం, ఈ రోబోట్ సాధారణ ఇంటి పనులలో సహాయపడుతుంది మరియు అతని తల్లికి రోజువారీ పనులలో తోడ్పడుతుంది. ఇది ఇంట్లో ఆచరణాత్మక విలువ కలిగిన ఆవిష్కరణలను సృష్టించడంపై పౌలోస్‌కు ఉన్న దృష్టిని ప్రతిబింబిస్తుంది.

పౌలోస్ యొక్క ప్రాజెక్టులు రోబోటిక్స్, ఆవిష్కరణ మరియు సుస్థిరత పట్ల అతనికున్న అభిరుచిని ప్రతిబింబిస్తాయి. అధునాతన ఆలోచనలకు ఎల్లప్పుడూ ఖరీదైన పరికరాలు అవసరం లేదని ఇవి నిరూపిస్తున్నాయి. పునర్వినియోగించదగిన వస్తువులను ఉపయోగకరమైన ఆవిష్కరణలుగా మార్చడం ద్వారా, అతను ఆచరణాత్మక అభ్యాసం ద్వారా సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇంజనీరింగ్ మరియు గణితం (STEM) రంగాలను అన్వేషించడానికి ఇతర యువతను ప్రోత్సహిస్తున్నాడు.

అతని కథ విద్యావేత్తలు, టెక్నాలజీ ఔత్సాహికులు మరియు సోషల్ మీడియా వినియోగదారులందరినీ ప్రభావితం చేసింది. ఉత్సుకత, పట్టుదల మరియు సమయస్ఫూర్తితో సాధారణ గృహోపకరణాలను అద్భుతమైన ఆవిష్కరణలుగా ఎలా మార్చవచ్చో ఇది తెలియజేస్తుంది. ఎందరో వర్ధమాన ఆవిష్కర్తలకు, సృజనాత్మకత తరచుగా చేతిలో ఉన్న వస్తువులతోనే ప్రారంభమవుతుందని లెవిన్ పౌలోస్ ప్రయాణం గుర్తుచేస్తుంది. పట్టుదల మరియు పునర్వినియోగ వస్తువులతో నిర్మించిన సాధారణ ఆలోచనలు, రోజువారీ జీవితాన్ని ఎలా సులభతరం చేస్తాయో మరియు తదుపరి తరం ఆవిష్కర్తలకు ఎలా స్ఫూర్తినిస్తాయో అతని పెరుగుతున్న ఆవిష్కరణల సేకరణ ప్రదర్శిస్తుంది.

షార్జా ఫోరంలో మలావీ ‘విండ్‌మిల్ బాయ్’ యువతకు స్ఫూర్తినిచ్చారు

కరువు నుండి కీర్తి వరకు: షార్జా ఫోరంలో మలావీ ఆవిష్కర్త తన కథను పంచుకున్నారు

16 ఏళ్ల బాలుడు ఉచిత ఏఐ లెర్నింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను ఎలా నిర్మించాడు

మీ- ఇట దుర్గాప్రసాద్ -1-8-26-ఉయ్యూరు .–

గోదావరి తీరాన వెలసిన అరుదైన శక్తి క్షేత్రం-ముక్కామలలోని  శ్రీ మానసాదేవి ఆలయం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గోదావరి నది పరివాహక ప్రాంతం అనాదిగా ఋషుల తపోభూమిగా, దేవతల నివాసంగా, పుణ్యక్షేత్రాల నిలయంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ద్రాక్షారామం, అంతర్వేది, ద్వారకా తిరుమల వంటి మహాక్షేత్రాలతో పాటు భక్తుల విశ్వాసంలో విశిష్ట స్థానాన్ని సంపాదించిన మరో పవిత్ర క్షేత్రం ముక్కామల శ్రీ మానసాదేవి మహాక్షేత్రం.

ఈ క్షేత్రం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని (పూర్వం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా) పెరవలి మండలంలోని ముక్కామల గ్రామంలో, గోదావరి నది సమీపంలో ఉంది. ఈ ఆలయం శక్తి ఆరాధన, నాగారాధన, శైవ సంప్రదాయం, వైదిక సంప్రదాయాల సమ్మేళనంగా భక్తులచే ఆరాధించబడుతోంది.

ముక్కామల అనే పేరుకు కారణం

“ముక్కామల” అనే పేరుకు అనేక స్థలపురాణ కథనాలు ఉన్నాయి.

వాటిలో ప్రసిద్ధమైన కథనం ప్రకారం ఒకే తామర కాడపై మూడు తామర పువ్వులు వికసించాయి. ఈ మూడు పద్మాలను దైవసూచనగా భావించి ఈ ప్రాంతాన్ని “త్రిపద్మక్షేత్రం” అని పిలిచారు. కాలక్రమేణా అది “ముక్కామల”గా మారిందని స్థానిక సంప్రదాయం చెబుతుంది.

మరో కథనం ప్రకారం మూడు పవిత్ర శక్తులు ఒకే చోట వెలసినందున “మూడు కమలాల క్షేత్రం” అనే భావనతో ఈ పేరు ఏర్పడిందని చెబుతారు.

ఇవి చారిత్రక ఆధారాల కంటే స్థలపురాణ సంప్రదాయంలో చెప్పబడే కథనాలు.

---

ముక్కామలకు ఉన్న పురాతన పేర్లు

స్థలపురాణంలో ఈ క్షేత్రాన్ని అనేక పేర్లతో వర్ణిస్తారు.

·  త్రిపద్మ క్షేత్రం

·  బ్రహ్మగుండం

·  కుమారక్షేత్రం

·  మునికోటి

·  ధర్మగుండం

·  పద్మక్షేత్రం

ఈ పేర్లన్నీ ఈ ప్రాంతంలో జరిగినట్లు విశ్వసించే దైవ సంఘటనలను సూచిస్తాయి.

---

మానసాదేవి ఎవరు?

మానసాదేవి హిందూ సంప్రదాయంలో నాగదేవతగా ప్రసిద్ధి చెందిన శక్తి స్వరూపిణి.

“మానస” అనే పదానికి “మనస్సు నుండి ఉద్భవించినది” అనే అర్థం ఉంది.

పురాణాలలో మానసాదేవి గురించి రెండు ప్రధాన సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి.

మొదటి సంప్రదాయం

కశ్యప మహర్షి కుమార్తెగా మానసాదేవిని పేర్కొంటారు.

రెండవ సంప్రదాయం

పరమశివుని మనస్సు నుండి ఉద్భవించిన దేవిగా ఆమెను వర్ణిస్తారు. అందుకే ఆమెకు “మానసా” అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

---

మానసాదేవి ఎందుకు నాగదేవత?

భారతీయ సంప్రదాయంలో నాగాలు భూమి, వర్షం, పంటలు, సంపద, సంతానానికి ప్రతీకలుగా భావించబడ్డాయి.

మానసాదేవిని నాగాల అధిష్ఠాన దేవతగా పూజిస్తారు.

ఆమెను

·  నాగదేవత

·  విషహారిణి

·  సంతానప్రదాయిని

·  రక్షకదేవత

·  శక్తి స్వరూపిణి

అని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

---

పురాణాలలో మానసాదేవి

మానసాదేవి ప్రస్తావన ముఖ్యంగా బ్రహ్మవైవర్త పురాణం, దేవీభాగవతం, ప్రాంతీయ పురాణ కథనాలు, బెంగాల్ ప్రాంతంలోని మంగళకావ్యాలలో కనిపిస్తుంది.

బెంగాల్, అస్సాం ప్రాంతాలలో మానసాదేవికి వేల సంవత్సరాలుగా విశేష ఆరాధన కొనసాగుతోంది.

---

జరత్కారుడు మరియు ఆస్తీకుడు

మానసాదేవి కథలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన సంఘటన ఆమె వివాహం.

ఆమె మహర్షి జరత్కారుడిని వివాహం చేసుకుంది.

వారికి ఆస్తీక మహర్షి జన్మించాడు.

మహాభారతంలో జనమేజయుడు నిర్వహించిన సర్పయాగాన్ని ఆపి నాగవంశాన్ని రక్షించిన మహర్షి ఆస్తీకుడే.

ఈ కారణంగా మానసాదేవిని నాగజాతి రక్షక దేవిగా భావిస్తారు.

---

ముక్కామల స్థలపురాణం

స్థలపురాణం ప్రకారం మానసాదేవి ఈ ప్రాంతంలో దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసింది.

ఆమె తపస్సుకు ప్రసన్నుడైన పరమశివుడు ప్రత్యక్షమై ఈ ప్రాంతాన్ని మహాక్షేత్రంగా ప్రకటించాడని చెబుతారు.

ఇక్కడ పూజించిన వారికి

·  నాగదోష నివారణ

·  రాహు-కేతు దోష శాంతి

·  సంతానలాభం

·  ఆరోగ్యప్రాప్తి

·  కుటుంబ శాంతి

లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం.

---

బ్రహ్మగుండం

ముక్కామలలో అత్యంత పవిత్రమైన ప్రదేశం బ్రహ్మగుండం.

స్థలపురాణం ప్రకారం బ్రహ్మదేవుడు ఇక్కడ యజ్ఞం నిర్వహించాడు.

అనేక మహర్షులు ఇక్కడ తపస్సు చేశారు.

ఈ గుండంలో స్నానం చేస్తే పాప విమోచనం కలుగుతుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

---

మునికోటి

ఒకానొక సమయంలో లక్షలాది మంది ఋషులు ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు చేశారని చెబుతారు.

అందువల్ల దీనిని “మునికోటి” అని పిలుస్తారు.

---

ధర్మగుండం

ధర్మదేవుడు ఇక్కడ తపస్సు చేసి శివుని అనుగ్రహం పొందాడని స్థలపురాణం చెబుతుంది.

దీనివల్ల ఈ ప్రాంతానికి “ధర్మగుండం” అనే పేరు వచ్చింది.

---

కుమారక్షేత్రం

కుమారస్వామి (సుబ్రహ్మణ్యస్వామి) ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు చేశాడని స్థానిక విశ్వాసం.

అందువల్ల దీనిని కుమారక్షేత్రం అని కూడా పిలుస్తారు.

---

ఆలయంలోని ప్రధాన దేవతలు

ముక్కామల ఆలయ ప్రాంగణంలో అనేక దేవతలను దర్శించవచ్చు.

ప్రధానంగా

·  శ్రీ మానసాదేవి

·  పరమశివుడు

·  పార్వతీదేవి

·  గణపతి

·  నాగదేవతలు

·  నవగ్రహాలు

·  ఇతర ఉపదేవతలు

భక్తులకు దర్శనమిస్తారు.

---

ఇక్కడ జరిగే ముఖ్య పూజలు

ఈ క్షేత్రంలో ప్రధానంగా

·  నాగదోష నివారణ పూజ

·  రాహు-కేతు శాంతి

·  సర్పదోష నివారణ

·  నవగ్రహ శాంతి

·  అభిషేకాలు

·  కుంకుమార్చన

·  చండీ పూజ

·  ప్రత్యేక హోమాలు

నిర్వహిస్తారు.

---

ముక్కామల ఎందుకు ప్రసిద్ధి చెందింది?

ముక్కామల ప్రసిద్ధికి ప్రధాన కారణాలు

·  మానసాదేవికి అంకితమైన అరుదైన ఆలయం

·  గోదావరి తీరం

·  బ్రహ్మగుండం

·  నాగదోష పరిహార పూజలు

·  స్థలపురాణ ప్రాధాన్యం

·  ప్రశాంతమైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం

---

భారతదేశంలోని ప్రసిద్ధ మానసాదేవి ఆలయాలు

భారతదేశంలో మానసాదేవి ఆలయాలు ఎక్కువగా ఉత్తర మరియు తూర్పు భారతదేశంలో ఉన్నాయి.

ప్రధానంగా

·  హరిద్వార్ మానసాదేవి ఆలయం (ఉత్తరాఖండ్)

·  పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని మానసాదేవి ఆలయాలు

·  అస్సాం ప్రాంతంలోని మానసాదేవి ఆలయాలు

·  ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ముక్కామల శ్రీ మానసాదేవి పీఠం

ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కలిగినవిగా భావిస్తారు.

---

చారిత్రక దృష్టి

ముక్కామల గ్రామానికి ప్రాచీన చరిత్ర ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న ఆలయ నిర్మాణం కాలక్రమేణా అభివృద్ధి చెందింది.

ఈ క్షేత్రానికి సంబంధించిన అనేక కథలు స్థలపురాణం మరియు భక్తుల విశ్వాసాల ఆధారంగా తరతరాలుగా ప్రచారంలో ఉన్నాయి.

చారిత్రక శాసనాలు పరిమితంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి. అందువల్ల ఈ క్షేత్రం గురించి చెప్పబడే ప్రతి పురాణ సంఘటనను చరిత్రగా కాకుండా, స్థానిక ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంగా అర్థం చేసుకోవడం సముచితం.

---

ముగింపు

ముక్కామల శ్రీ మానసాదేవి మహాక్షేత్రం కేవలం ఒక గ్రామ దేవాలయం మాత్రమే కాదు. ఇది గోదావరి ప్రాంతపు ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచిన పవిత్ర క్షేత్రం. నాగారాధన, శక్తి ఉపాసన, శైవ సంప్రదాయం, ఋషుల తపోభూమి అనే విశ్వాసాలు ఈ క్షేత్రాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టాయి. భక్తుల విశ్వాసంలో ఈ క్షేత్రం శాంతి, భక్తి, ఆత్మవిశ్వాసం మరియు దైవానుభూతిని ప్రసాదించే పవిత్ర స్థలంగా నేటికీ వేలాది మందిని ఆకర్షిస్తోంది.

మరిన్ని విశేషాలు

ఇక్కడ పులస్త్యబ్రహ్మ తపస్సు చేశాడు .తారకాసురవధకోసం సుబ్రహ్మణ్య స్వామి తారకుని మెడలో ఉన్న శివుని ఆత్మలింగాన్ని అయిదు భాగాలుగా ఖండించగా మరణించాడు ఆ అయిదు భాగాలు పడిన క్షేత్రాలే పంచారామ క్షేత్రాలు .బ్రహ్మ హత్యా దోష నివారణకు ఈ పులస్త్యాశ్రమం లో కుమారస్వామి గణపతిని స్థాపించి తపస్సు చేశాడు .దీనినే బ్రహ్మకుండం అన్నారు .

 ఇక్కడ 22 దేవాలయాలు 600 దేవతామూర్తులున్నారు .మానసాదేవి తపస్సు చేసిన పవిత్రక్షేత్రం .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -31-7-26-ఉయ్యూరు .

ఉరిశిక్ష గురించి(త్రివేణి)

– డాక్టర్ భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

జీవితం ఆసక్తికరంగా ఉన్నట్లే, చరిత్రలో మరణం కూడా అంతే ఆసక్తికరమైనది. మరణశయ్యపై ఉన్న రోగుల చివరి క్షణాలు వైద్యులకు  వారి స్నేహితులకు సుపరిచితమే అయినప్పటికీ, చాలా మంది జీవితాల్లో ఇది ఒక అత్యంత బాధాకరమైన ఘట్టం. మరణం సంభవించే విధానం నెమ్మదిగా సాగుతుంటే, దానికి గురయ్యే వ్యక్తి కంటే దానిని దగ్గరుండి చూసేవారే ఆ భయానక అనుభూతిని ఎక్కువగా పొందుతారు. ఖద్దరు ధరించే లేదా జైలుకు వెళ్ళే వ్యక్తుల పట్ల ప్రజల మనసుల్లో కలిగే భావనతో దీనిని పోల్చవచ్చు. సున్నితంగా పెరిగిన రాజకీయ నాయకులు, ఆ నాసిరకం వస్త్రంలా కనిపించే ఖద్దరును ధరించి, జైలు అనే ఆ భయంకరమైన ప్రదేశాలకు వెళ్తుంటే చూసి, స్నేహితులు సానుభూతిపరులు కూడా వారి పట్ల అపారమైన జాలిని కలిగి ఉంటారు. అయితే, ఖద్దరు ధరించే దేశభక్తుడు లేదా జైలుకు వెళ్ళే సహాయ నిరాకరణోద్యమకారుడు తమ అంతిమ ఘడియల గురించి ఎలాంటి ఆనందాన్ని, సంతృప్తిని పొందుతారో, మరణశయ్యపై ఉన్న వ్యక్తి కూడా అటువంటి భావననే పొందుతాడా లేదా అనేది మనం కచ్చితంగా చెప్పలేము. ఏది ఏమైనప్పటికీ, మరణాన్ని రెండు కోణాల్లో అధ్యయనం చేయవచ్చు – ఒకటి సహజమైనది, మరొకటి కృత్రిమమైనది. ఈ లోకం నుండి ఆ అంతుచిక్కని పరలోకానికి వెళ్లే ముందు, ఈ రెండు సందర్భాల్లోనూ బాధితుడికి కలిగే భావనల మధ్య నిస్సందేహంగా అపారమైన వ్యత్యాసం ఉంటుంది.

ఉరిశిక్ష అనేది ఎప్పుడూ ఆసక్తిని రేకెత్తించే అంశం; ముఖ్యంగా మరణశిక్షకు వ్యతిరేకంగా ప్రజల్లో ఇటీవల పెరుగుతున్న తీవ్రమైన వ్యతిరేకత కారణంగా దీనిపై చర్చ మరింత పెరిగింది. ఏదైనా బహిరంగ వేదికపై – ముఖ్యంగా కాంగ్రెస్ సభ్యుల సమక్షంలో – ఈ ప్రశ్నను లేవనెత్తితే చాలు, దీనికి వ్యతిరేకంగా అనేక విమర్శలు వెల్లువెత్తుతాయి. ఉరిశిక్షను ఖండించడం ఒక ఫ్యాషన్‌గా మారింది; ప్రజలు దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా విద్యుత్ ఘాతం (ఎలక్ట్రోక్యూషన్) లేదా కాల్చి చంపడం వంటి పద్ధతులను కోరుకోవడం వల్ల కాదు, అసలు మరణశిక్షే ఆధునిక నాగరికతకు విరుద్ధమైనదిగా భావించబడుతుంది కాబట్టి అలా చేస్తున్నారు. కాబట్టి, ఉరిశిక్షను హంతకుడికి విధించే శిక్షగానూ  నేరస్థుడి జీవితంలో చివరి ఘట్టంగానూ అధ్యయనం చేయాలి. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ఉరిశిక్ష అనే అంశం ఒక శాస్త్రం మరియు ఒక కళ రెండింటికీ సంబంధించిన కోణాలను కలిగి ఉంటుంది.

విద్యుత్ ఘాతం ద్వారా ప్రాణాలను తీయడం అనేది త్వరితగతిన జరిగే ప్రక్రియ అనే సాధారణ అభిప్రాయం ఉంది. కానీ ఇది పూర్తిగా అవాస్తవం. విద్యుత్ ప్రవాహానికి గురైన వ్యక్తి పడే భయానక వేదనను అర్థం చేసుకోవాలంటే, ఆ సమయంలో అతని శరీరం పొందే భయంకరమైన స్థితిని ఊహించుకోవాలి. అతని శరీరం కాలిపోతుంది  భయంకరమైన రీతిలో వికృతంగా వంకరలు తిరుగుతుంది. ఆ వ్యక్తి ప్రాణం పోయే ముందు నిమిషాల తరబడి మరణ యాతన అనుభవించినట్లు కనిపిస్తుంది. ఉరిశిక్షకు మానవీయ ప్రత్యామ్నాయంగా వచ్చిన ఈ విద్యుత్ ఘాత పద్ధతి (electrocution) ఎంతటిదో తెలుసుకోవాలంటే, ఆ దృశ్యాన్ని ఒక్కసారైనా కళ్లారా చూడాల్సిందే. 17వ శతాబ్దం మధ్యలో మొదటి చార్లెస్ రాజుకు విధించినట్లుగా తల నరికే శిక్ష, విద్యుత్ కుర్చీలో కూర్చోబెట్టే శిక్ష కంటే మరణశిక్ష పడిన వ్యక్తికి ఎంతో దయతో కూడినది  ఉపశమనం కలిగించేది అని చెప్పడంలో అతిశయోక్తి లేదు. శరీరం నుండి తలను వేరు చేయడానికి ఒక్క క్షణం కూడా పట్టదు. వాస్తవానికి, రక్తం ధారగా కారుతుంది  ఆ దృశ్యం భయంకరంగా ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, యంత్ర చక్రం ఒక్కసారి తిరగగానే కత్తి వేగంగా కిందకు వచ్చి తలను శరీరం నుండి వేరు చేస్తుంది; దాంతో శరీరం, ఆత్మ వేరైపోతాయి. అక్కడ ఎలాంటి యాతన, పోరాటం, హింస, అటుఇటు కదలడం లేదా శరీరం వంకరలు తిరగడం వంటివి ఏమీ ఉండవు.

అయితే, ఉరిశిక్ష విధానం పూర్తిగా భిన్నమైనది. ఇది ఒక క్షణకాల ప్రక్రియ; ఇక్కడ ‘క్షణకాలం’ అంటే తక్షణమే జరిగేది అని అర్థం. అసలు ‘క్షణం’ అంటే ఏమిటో ఎవరికీ తెలియదు. కాలమానంగా చూస్తే, అలంకారికంగా అది ఒక తక్షణ సమయం, ఒక రోజు, ఒక వారం లేదా ఒక నెల కూడా కావచ్చు. కానీ ఉరిశిక్ష సందర్భంలో చూస్తే, ఆ ‘క్షణం’ అనేది బహుశా సెకనులో వందో వంతు కంటే తక్కువ సమయం ఉంటుంది. తన దుస్థితి గురించి వార్త తెలిసినప్పుడు ఆ వ్యక్తి పూర్తి ప్రాణశక్తితో, ఉత్సాహంగా ఉంటాడు. అతను నిలబడిన వేదిక (resting board) తొలగించబడి ఏడు అడుగుల మేర కిందకు జారినప్పుడు కూడా, అతను పూర్తి స్పృహతో, దైవచింతనతో ఉంటాడు. వేదిక నుండి కిందకు జారి అత్యంత కింది స్థాయికి చేరుకున్నప్పుడు కూడా అతను ఇంకా బతికే ఉంటాడు. అప్పుడు ఊపిరి ఆడకపోవడం, మెడపై తాడు బిగుసుకున్నట్లు అనిపించడం, ఎలాంటి బాధ, ఇబ్బంది లేదా ఆందోళన వంటివి ఏమీ ఉండవు. అయితే, తాడు కట్టి ఉంచిన చోట మెడ వెనుక భాగంపై ఒత్తిడి పడి వెన్నుపాము రెండుగా విరిగిపోయే ఆ క్షణంలో—ఆ సెకనులో, ఆ సెకనులో వందో వంతు కాలంలో—తల పక్కకు తిరుగుతుంది. మెదడుకు, వెన్నుపాముకు మధ్య ఉన్న నాడీ సంబంధం తెగిపోతుంది. శ్వాసక్రియ మరియు రక్త ప్రసరణ కేంద్రాలు పనిచేయడం ఆగిపోతాయి, ఆ క్షణమే ఆ వ్యక్తి మరణిస్తాడు. ఒక భయంకరమైన దృశ్యాన్ని చూడబోతున్నానని భావించి, ధైర్యం కూడగట్టుకుంటున్న ప్రేక్షకుడికి, ఆ వ్యక్తి అకస్మాత్తుగా మాయమైపోవడం కనిపిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలోని దశలు సరళమైనవి  వేగవంతమైనవి. ఆ వ్యక్తిని తీసుకువచ్చి ఒక పలక (board) మీద నిలబెడతారు. ఒకరు అతని కాళ్లను కడతారు, మరొకరు అతని ముఖంపై నల్లని ముసుగును ఉంచుతారు. అదే సమయంలో, మెడ చుట్టూ ఉరితాడు ఉచ్చును సరిచేస్తారు; అంతా సిద్ధంగా ఉందని సూచించడానికి ఒక అధికారి చేయి పైకి ఎత్తుతారు. ప్రధాన అధికారి సంకేతం ఇవ్వగానే ట్రిగ్గర్ లాగబడుతుంది, ఆ పలక కిందకు జారిపోతుంది, దాంతో ఆ వ్యక్తి కంటికి కనిపించకుండా కిందకు పడిపోతాడు—అక్షరాలా భూమి ఒడిలోకి జారిపోయినట్లుగా— అప్పటికే మరణిస్తాడు. ఆ వ్యక్తి మనకు కనిపించడు. అతను భూగర్భ గది అగాధంలోకి వెళ్లిపోతాడు; మీరు కావాలనుకుంటే మరుక్షణమే అక్కడికి చేరుకోవచ్చు…

ఉరితీసే అసలు కార్యక్రమానికి ముందు ఒక చిన్న ప్రక్రియ జరుగుతుంది. ఆ వ్యక్తికి తన భవిష్యత్తు గురించి ముందు రోజు సాయంత్రమే తెలియజేస్తారు. మరుసటి రోజు తెల్లవారుజామున ఉరితీసే గదికి తరలించాల్సిన వ్యక్తి విషయంలో ఎటువంటి పొరపాటు జరగకూడదనే ఉద్దేశంతో, అతన్ని ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన ‘మరణశిక్ష ఖైదీల గది’కి (condemned cell) మారుస్తారు. మరణశిక్ష పడినప్పటి నుండి ఆ శిక్ష అమలు జరిగే వరకు గడిచే కొన్ని వారాల కాలంలో అతన్ని చాలా జాగ్రత్తగా చూసుకుంటారు. జిల్లా న్యాయమూర్తి ఇచ్చిన తీర్పును హైకోర్టు ధృవీకరించడం, ఆ తర్వాత స్థానిక మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాలకు క్షమాభిక్ష పిటిషన్లు సమర్పించి వాటిపై నిర్ణయం వెలువడటం వంటి ప్రక్రియలకు కొన్ని వారాల సమయం పడుతుంది; చివరకు అతని మరణం ఖరారయ్యే సమయానికి, అసలు తీర్పు వెలువడినప్పటి నుండి కొన్ని వారాలు గడిచిపోతాయి. ఈ నిరీక్షణ కాలంలో, అతను ఆత్మహత్య చేసుకోకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు, ఎందుకంటే చట్టపరమైన మరణశిక్ష ద్వారానే అతని జీవితం ముగియాలనేది నియమం. ఈ సమయంలో, అతను తన కుటుంబ సభ్యులకు తగినట్లుగా ఉత్తరాలు రాసుకోవడానికి లేదా సమాచారం అందించడానికి అనుమతిస్తారు; ఆ విషాదకరమైన ఘట్టానికి ముందు రోజుల్లో అతని భార్యాపిల్లలు లేదా తల్లిదండ్రులు అతన్ని కలుసుకోవడం కూడా జరుగుతుంటుంది. తన అంతిమ ఘడియల కోసం వేచి ఉన్న సమయంలో, అతను పురాణ గాథలు వింటూ, ధ్యానం చేస్తూ మరియు చాలా సందర్భాలలో హృదయపూర్వక పశ్చాత్తాపంతో తన సమయాన్ని గడుపుతాడు.

చాలా మంది తమ జీవితం అకాలంగా ముగియబోతున్న తరుణంలో దైవచింతన వైపు మళ్లుతారు. తెల్లవారుజామున అతనికి స్నానం చేయించి దుస్తులు ధరింపజేస్తారు (అయితే ఈ రోజుల్లో అతనికి సొంత దుస్తులు ఇవ్వడం లేదు), అలాగే అతను కోరుకున్న విధంగా పూజలు లేదా ప్రార్థనలు చేసుకోవడానికి అనుమతిస్తారు. చివరగా, అతని చేతులను వెనుకకు కట్టి, జైలు ద్వారం గుండా బయటి ఆవరణలోకి తీసుకువెళతారు; ఆ ద్వారం ‘మృత్యువు నీడల లోయ’ (Valley of the Shadow of Death) వంటి ఉరిస్థలానికి దారితీసే మార్గానికి చేరువగా ఉంటుంది. జైలు ద్వారం వద్ద సూపరింటెండెంట్, జైలర్, డిప్యూటీ జైలర్, డాక్టర్ మరియు సబ్-మేజిస్ట్రేట్ అతన్ని కలుస్తారు. అతని అప్పీళ్లు ఎలా విఫలమయ్యాయో, క్షమాభిక్ష పిటిషన్లు ఎలా నిష్ఫలమయ్యాయో అతనికి వివరిస్తారు, ఆపై అతని చివరి కోరికలు ఏమిటో అడుగుతారు. తరచుగా అతను ఏమీ సమాధానం చెప్పలేకపోతాడు, ఎందుకంటే అతను తీవ్రమైన దిగ్భ్రాంతికి మరియు శూన్యమనస్కుడై ఉంటాడు; ఇతరులతో తనకున్న సంబంధాల గురించి గానీ, సమాజం పట్ల తనకు ఉన్న బాధ్యతల గురించి గానీ, లేదా స్నేహితులు మరియు బంధువుల పట్ల తనకు ఉన్న రుణబంధాల గురించి గానీ ఆలోచించలేని స్థితిలో ఉంటాడు. సాధారణ ఖైదీలుగా జైలుకు వెళ్ళినప్పుడు మనకు ఒక రకమైన శూన్యభావన కలుగుతుంది, ప్రపంచ వాస్తవాల పట్ల ఆసక్తి తాత్కాలికంగానైనా సన్నగిల్లుతుంది; కానీ మరణశిక్ష పడిన వ్యక్తి తన అంతిమ ఘడియలను ఎదుర్కోబోతున్నప్పుడు, తన వెనుక వదిలి వెళ్తున్న వారి గురించి ఆలోచించడం లేదా వారి పట్ల అనురాగాన్ని ప్రదర్శించడం అనేది ఊహించడానికే కష్టమైన విషయం. ఒకవేళ అతను ఏదైనా మాట్లాడితే, తన మృతదేహాన్ని కుటుంబానికి అప్పగించమని లేదా తన దుస్తులను వారికి పంపమని కోరవచ్చు, లేదా ఏమి కోరాలో సూచించమని జైలు సూపరింటెండెంట్‌నే అడగవచ్చు. వెంటనే అతని గుర్తింపు వివరాలను సరిచూసుకుని, జైలు సిబ్బంది, మేజిస్ట్రేట్ మరియు వార్డర్ల బృందం సమక్షంలో అతన్ని బయటి గేటు వద్ద ఉన్న ఉరి గదికి తీసుకువెళతారు. సాధారణ నేరస్థుల విషయంలో ఎటువంటి అవాంఛనీయ సంఘటనలు ఆశించనప్పటికీ, పరిసరాల్లో ఎటువంటి గందరగోళం తలెత్తకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు; ఆ తర్వాత నిమిషం లోపే ఉరి తీసే ప్రక్రియ అంతా పూర్తవుతుంది.

జీవితాన్ని పూర్తిగా ఆస్వాదిస్తున్న దశలో ఉండి, ఉద్దేశపూర్వకంగా మరణాన్ని ఎదుర్కోబోతున్న ఆ వ్యక్తి మానసిక స్థితి ఎలా ఉంటుంది? చాలా మంది దృఢంగా ఉంటారు, కానీ కొందరు ఆందోళనకు గురవుతారు. ఇటీవల జరిగిన ఒక సంఘటనలో, ఉరి ప్రక్రియ మరియు ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యే వరకు ఒక వ్యక్తిని భుజాలపై మోసుకుని తీసుకువెళ్లి, ఎంతో శ్రమతో ఉరి వేదికపై నిలబెట్టాల్సి వచ్చింది. అతను తీవ్ర భయాందోళనలకు గురై ఏడుస్తూ, రోదిస్తూ ఉన్నాడు; ఈ విధి నిర్వహణను ఎప్పుడూ అసహ్యించుకునే అధికారులకు, ఆ వ్యక్తితో ఆ బాధాకరమైన ప్రక్రియను పూర్తి చేయించడం ఒక పెద్ద సవాలుగా మారింది. సాధారణంగా ప్రజలు మానసికంగా దృఢంగా, ఆధ్యాత్మిక చింతనతో ఉంటూ, దేవుడిని ప్రార్థిస్తూ, మోక్షం మరియు క్షమాపణ కోసం వేడుకుంటారు. అతని పెదవుల నుండి ఆ మాటలు వెలువడుతున్న తరుణంలోనే, శరీరం ఒక్కసారిగా కిందకు జారిపడుతుంది మరియు క్షణం కంటే తక్కువ వ్యవధిలోనే ప్రాణం పోతుంది.

ఇప్పుడు మనం ఆలోచించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ఉరి తీసే ప్రక్రియ పక్కన పెడితే, అసలు ఈ శిక్షా విధానం ఆధునిక నాగరికతకు అనుగుణంగా ఉందా లేదా అనేది. ఉత్సాహవంతులైన యువత దీనికి వెంటనే ఇచ్చే సమాధానం ఏమిటంటే, దీన్ని తక్షణమే రద్దు చేయాలి. సాధారణంగా మనమందరం అలాగే భావిస్తాము. కానీ ఒక నేరస్థుడి కేసును అధ్యయనం చేసినప్పుడు, నేరం జరగడంలో యాదృచ్ఛిక అంశాలకు మరియు దుర్మార్గపు ప్రవృత్తికి మధ్య ఉన్న తేడాను గ్రహించినప్పుడు, అలాగే శిక్ష అనుభవిస్తున్న వ్యక్తిలో ఇంకా రగులుతున్న ప్రతీకార భావనను ప్రత్యక్ష అనుభవం ద్వారా తెలుసుకున్నప్పుడు… ఏళ్ల తరబడి నిర్బంధంలో గడిపిన తర్వాత, బాధితుడిని మరణానికి గురిచేసిన కామవాంఛ మరియు దురాశల వల్ల జరిగిన ఘోరాలను మనం అర్థం చేసుకున్నప్పుడు; తమ మొదటి నేరానికి 20 ఏళ్ల శిక్ష అనుభవించి విడుదలైన మరుసటి రోజే మరో హత్య చేసి తిరిగి జైలుకు వచ్చిన వ్యక్తులను చూసినప్పుడు; పగను తగ్గించుకునే సమయం కూడా లేకుండా తీవ్రమైన ప్రతీకార భావనలతో రగిలిపోయే నేరస్థుల మనస్తత్వాలను గమనించినప్పుడు—మన యవ్వనపు ఉదార భావాలను మరియు అనుభవరాహిత్యంతో కూడిన తొందరపాటు నిర్ణయాలను పునఃసమీక్షించుకోవాల్సిన అవసరం మనకు కలుగుతుంది.

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -31-7-26-ఉయ్యూరు —

‘’అమెరికన్ సాహిత్య పితామహుడు’’ మార్క్ ట్వైన్ స్వీయ చరిత్ర -14

18వఅద్యాయం

నా ఆత్మకథలోని అధ్యాయాలు.—

 [డిసెంబర్ 21, 1906న చెప్పబడింది.] నా గురించి సూసీ రాసిన జీవిత చరిత్రలోని కొన్ని పేజీలను ఇక్కడ చేర్చాలనుకుంటున్నాను. సాధారణంగా ఆమె విషయాలను అటు ఇటు మార్చే అలవాటు ఉన్నప్పటికీ, ఈ సందర్భంలో మాత్రం ఒక విషయాన్ని పూర్తిగా పరిష్కరించేంత వరకు దానికి కట్టుబడి స్థిరంగా రాసింది:

ఫిబ్రవరి 27, ’86.—గత వేసవిలో మేము ఎల్మిరాలో ఉన్నప్పుడు, “క్రిస్టియన్ యూనియన్” పత్రికలో “అతను ఏమి చేసి ఉండాల్సింది?” (What ought he to have done) అనే శీర్షికతో ఒక వ్యాసం వచ్చింది. అది పిల్లల పెంపకం లేదా క్రమశిక్షణ గురించి, ఇంకా చెప్పాలంటే ఒక తండ్రి తన చిన్న మగబిడ్డతో జరిపిన పోరాటం గురించి వివరించింది. ఆ పిల్లవాడి తల్లి రాసిన ఆ వ్యాసం, తండ్రి ఆ బిడ్డకు సరైన క్రమశిక్షణ నేర్పించాడా లేదా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తింది; దీనిపై రకరకాల ప్రజలు స్పందిస్తూ, ఆ తండ్రి ప్రవర్తనపై తమ అభిప్రాయాలను అతను ఏమి చేసి ఉండాల్సింది అనే విషయాలను తెలియజేశారు. పిల్లలకు క్రమశిక్షణ నేర్పించడం ఎలాగో అమ్మకు చాలా కాలంగా తెలుసు; నిజానికి, పిల్లల పెంపకం అనేది చాలా ఏళ్లుగా ఆమె నైపుణ్యం కలిగిన అంశాలలో ఒకటి. ఆమెకు అనేక సిద్ధాంతాలు ఉండేవి, కానీ వాటిలో ఒకటి ఏమిటంటే—ఒక పిల్లవాడు అల్లరి చేసేంత వయసు కలిగి ఉంటే, దెబ్బలు తినేంత వయసు కూడా అతనికి ఉన్నట్టే; ఈ విషయంలో మేమంతా ఆమెతో ఏకీభవించేవాళ్ళం. ఒక రోజు ఉదయం డాక్టర్ —— మా పొలానికి వచ్చినప్పుడు, అమ్మతో ఒక నిర్దిష్ట అంశంపై సుదీర్ఘ చర్చ జరిపిన విషయం నాకు గుర్తుంది. పిల్లలకు శిక్ష విధించే విషయంలో ఒక ముఖ్యమైన నియమానికి ఉదాహరణగా అమ్మ ఈ విషయాన్ని చెప్పింది. ఆమె ఇలా అంది: “ఉదాహరణకు, ఆ అబ్బాయి నేల మీద ఒక రుమాలు (handkerchief) పడేశాడనుకుందాం. నేను దాన్ని తీయమని చెప్తాను, వాడు నిరాకరిస్తాడు. మళ్ళీ చెప్తాను, మళ్ళీ నిరాకరిస్తాడు. అప్పుడు నేను ‘నువ్వు ఆ రుమాల్‌నైనా తీయాలి లేదా దెబ్బలు తినాలి’ అని చెప్తాను. నా సిద్ధాంతం ఏమిటంటే, ఒక పిల్లవాడితో దెబ్బలు కొట్టించుకుంటూనే, అదే సమయంలో ఆ రుమాల్‌ను కూడా తీయించేలా చేయకూడదు. ‘నువ్వు దాన్ని తీయకపోతే, నేను నిన్ను శిక్షించాల్సి వస్తుంది’ అని నేను చెప్తాను; ఒకవేళ వాడు తీయకపోతే దెబ్బలు తింటాడు కానీ ఆ రుమాల్‌ను నేనే తీస్తాను, ఒకవేళ వాడు తీస్తే మాత్రం వాడికి ఎటువంటి శిక్షా ఉండదు. నేను వాడికి ఒక పని చేయమని చెప్తాను; ఒకవేళ వాడు నా మాట వినకపోతే ఆ పని చేయనందుకు శిక్ష అనుభవిస్తాడు, కానీ ఆ తర్వాత నా మాట వినేలా బలవంతం చేయబడడు.” నేను, క్లారా బాగా అల్లరి చేసినప్పుడు లేదా అల్లరి చేస్తూ ఉన్నప్పుడు, నర్స్ అమ్మను పిలిచేవారు. అమ్మ అకస్మాత్తుగా వచ్చి మా వైపు చూసేవారు (ఆమెకు అసంతృప్తి కలిగినప్పుడు, మా మనసులోని భావాలను కూడా చదివేయగలరన్నట్లుగా చూసే ప్రత్యేకమైన తీరు ఆమెకు ఉండేది). ఆ చూపుకు మేము సిగ్గుతో కుంచించుకుపోయి, ఏం చెప్పాలో తెలియక నేలమట్టం అయిపోయామా అన్నట్లుగా అనిపించేది. ఆ చూపు తర్వాత సాధారణంగా, “క్లారా” లేదా “సుసీ, దీని అర్థం ఏమిటి? నాతో పాటు బాత్రూమ్‌కి వస్తావా?” అని అడిగేవారు. ఆ తర్వాత అసలు ఘట్టం మొదలయ్యేది; ఎందుకంటే బాత్రూమ్‌కి వెళ్లడం అంటే ఏమిటో మా ఇద్దరికీ బాగా తెలుసు. కానీ అమ్మ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, ఆ శిక్ష పిల్లవాడి మంచి కోసమేనని, తల్లికి తన బిడ్డపై ఉన్న ప్రేమ వల్లనే తప్పు చేయనివ్వరని వాడికి అర్థమయ్యేలా చేయడం; అలాగే, శిక్ష అనుభవించే వారికి ఎంత కష్టమో, శిక్షించే తల్లికి కూడా అంతే కష్టం, లేదా అంతకంటే ఎక్కువే కష్టం అని తెలియజేయడం. అమ్మ మా మీద కోపంగా ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడూ శిక్షించేవారు కాదు; మేము అల్లరి చేసి ఆమెకు చిరాకు తెప్పించినప్పుడు, ఆవేశంతో కొట్టాలనిపించినా సరే, ఆమె ఎప్పుడూ మమ్మల్ని కొట్టేవారు కాదు. శిక్షించేటప్పుడు తనలో ఏమాత్రం కోపం లేదా అసహనం ఉన్నట్లు అనిపించినా, ఆమె ఆ శిక్షను వాయిదా వేసేవారు; మా ప్రవర్తన వల్ల కలిగిన అసహనం లేదా కోపం తగ్గే వరకు శిక్షను అమలు చేసేవారు కాదు. మా మీద ఏమాత్రం కోపం ఉన్నా సరే, ఆ కోపంతో మమ్మల్ని కొట్టడం లేదా శిక్షించడం ద్వారా ఆమె తన ఆవేశాన్ని తీర్చుకునేవారు కాదు.

మేము చేసిన అత్యంత పెద్ద అల్లరి పనులకు శిక్షగా, మమ్మల్ని బాత్రూమ్‌కి తీసుకెళ్లి పేపర్ కట్టర్‌తో కొట్టేవారు. కానీ ఆ శిక్ష పూర్తయ్యాక, మేము పూర్తిగా సంతోషపడే వరకు  ఎందుకు శిక్షించబడ్డామో పూర్తిగా అర్థం చేసుకునే వరకు, అమ్మ మమ్మల్ని తన దగ్గరి నుండి వెళ్లనిచ్చేవారు కాదు. నన్ను శిక్షించినందుకు అమ్మ పట్ల నాకు ఎప్పుడూ ఏమాత్రం చేదు భావన కలగలేదు. ఆ శిక్షకు నేను అర్హురాలినేనని ఎప్పుడూ భావించేదాన్ని, పైగా ఆ శిక్షను అనుభవించినందుకు మరింత సంతోషంగా ఉండేదాన్ని. ఎందుకంటే, అమ్మ మమ్మల్ని శిక్షించి, తన అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేసిన తర్వాత, ఇక ఏమాత్రం అసంతృప్తిని చూపించేవారు కాదు; మేము ఆమెను ఏ విధంగానూ బాధపెట్టనట్లుగానే ప్రవర్తించేవారు.

సుసీ విషయంలో సాధారణ శిక్షలే బాగా పనిచేసేవి. ఆమె ఆలోచనాపరురాలు; ఏదైనా విషయాన్ని లోతుగా పరిశీలించి దాని ఉద్దేశ్యాన్ని గ్రహించడం, అందులోని పాఠాన్ని అన్వయించుకోవడం, తద్వారా అవసరమైన మార్పును సాధించడం ఆమె నైజం. కానీ క్లారాలో మార్పు తెచ్చేలా శిక్షలను రూపొందించడం మాత్రం చాలా కష్టమైన పని. ఎందుకంటే ఆమె ఒక తాత్వికురాలిలా వ్యవహరించేది; తన దరికి చేరే ప్రతిదానిలోనూ ఏదో ఒక మంచిని, సంతృప్తిని లేదా వినోదాన్ని వెతకడానికి ప్రయత్నించేది. ఫలితంగా, కఠినమైన శిక్ష ద్వారా ఆమెలో మార్పు తీసుకురావాలని తల్లి ఎంతో శ్రమించి, ఆలోచించి ఒక శిక్షను నిర్ణయించినా, క్లారా ఆ శిక్షను కూడా ఒక కొత్త అనుభవంగా భావించి అందులో ఆసక్తిని, ఆనందాన్ని వెతుక్కునేది. ఆ శిక్ష తీవ్రతను ఆమె అస్సలు పట్టించుకోకపోవడం తల్లికి నిరాశ కలిగించేది. చివరకు, శిక్ష ప్రభావవంతంగా పనిచేసి ఆమెలో మార్పు తెచ్చేలా ఉండాలనే ఆత్రుతతో, తల్లి ఎంతో బాధతోనూ, అంతరాత్మ వేదనతోనూ ఒక కఠిన నిర్ణయం తీసుకుంది. జైలులో సంస్కరించలేని నేరస్థులు కూడా జైలు అధికారి విధించే ఇతర శిక్షల కంటే ఎక్కువగా భయపడే శిక్ష అది—అదే చీకటి గదిలో ఒంటరి నిర్బంధం (solitary confinement). బాధతో, ఆందోళనతో ఉన్న తల్లి క్లారాను బట్టలు దాచే ఒక చిన్న గదిలో ఉంచి, పదిహేను నిమిషాల పాటు అక్కడే వదిలిపెట్టి వెళ్లిపోయింది.

సుసీ రాసిన నా జీవిత చరిత్ర నుండి.

పిల్లల పెంపకం విషయంలో అమ్మకు ఉండే అభిప్రాయాలు, ఆలోచనలు మా కుటుంబంలో ఎప్పుడూ ఒక రకమైన హాస్యాస్పదమైన విషయాలుగానే ఉండేవి; ముఖ్యంగా “క్రిస్టియన్ యూనియన్” పత్రికలో నాన్న రాసిన వ్యాసం తర్వాత ఇది మరింత ఎక్కువైంది. అమ్మ మమ్మల్ని పెంచిన తీరు కారణంగానే, మా పాత కుటుంబపు ‘పేపర్-కట్టర్’ (కాగితాలు కత్తిరించే పరికరం) కథను, మాకు విధించిన శిక్షలను  మాకు లభించని సౌకర్యాల గురించి క్లారా మరియు నేను ఎంతో గర్వంతోనూ, విజయం సాధించిన భావనతోనూ చెప్పుకునేవాళ్ళం.

“అతను ఏం చేసి ఉండాల్సింది?” (What ought he to have done?) అనే వ్యాసం వచ్చినప్పుడు, అమ్మ దాన్ని చదివి ఎంతో ఆసక్తిని కనబరిచింది. ఆమె దాన్ని చదివిందని తెలిసిన వెంటనే, ఆ తండ్రి ఏం చేసి ఉండాల్సింది అనే విషయంపై తన అభిప్రాయాన్ని నాన్న రహస్యంగా రాయడం మొదలుపెట్టారు. ఆయన ఆ విషయం గురించి అత్తయ్య సుసీకి, క్లారాకు, నాకు చెప్పారు; కానీ ఆ వ్యాసం ప్రచురితమయ్యే వరకు అమ్మ దాన్ని చూడకూడదని లేదా దాని గురించి ఏమీ వినకూడదని అనుకున్నారు. ఆయన దాన్ని చదవడానికి అత్తయ్య సుసీకి ఇచ్చారు; ఆ తర్వాత క్లారా, నేను పడుకోవడానికి సిద్ధమవ్వడానికి పైకి వెళ్ళినప్పుడు, ఆయన దాన్ని మాకు చదవడానికి తీసుకువచ్చారు. ఆ తండ్రి ఏం చేసి ఉండాల్సింది అని చెప్పే క్రమంలో, అమ్మ అయితే ఏం చేసి ఉండేదో వివరించడం ద్వారా ఆయన తన అభిప్రాయాన్ని తెలిపారు. ఆ వ్యాసం అమ్మకు ఒక అద్భుతమైన నివాళిలా ఉండేది, అందులోని ప్రతి మాటా నిజమే. అయితే, అమ్మ గురించి రాస్తున్నప్పుడు ఆ వ్యాసం ప్రచురితం కాబోతోందన్న విషయాన్ని ఆయన పాక్షికంగా మర్చిపోయారని నాకు అనిపిస్తుంది, అందుకే ఆయన…

ఆయన దానిని రెండోసారి రాసినప్పుడు కంటే, మొదటిసారి రాసినప్పుడే తన భావాలను మరింత పూర్తిగా వ్యక్తపరిచారు;

ఆ వ్యాసం ఎంతో మేలు చేసిందని, ఇంకా చేస్తుందని నా అభిప్రాయం. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు చదివి ఆనందించడానికి అది అద్భుతంగా ఉండేది, కానీ బహిరంగంగా ప్రచురించడానికి మాత్రం అది మరీ వ్యక్తిగతమైన విషయాలతో కూడుకున్నది. నాన్నకు కూడా అలాగే అనిపించింది; అందుకే మరుసటి రోజే లేదా కొన్ని రోజుల తర్వాత, ప్రచురణకు ముందే దాన్ని వెనక్కి తీసుకురాగలరేమోనని ఆయన న్యూయార్క్‌కు వెళ్లారు. కానీ అప్పటికే సమయం మించిపోవడంతో, ఆయన దాన్ని తీసుకురాలేక తిరిగి వచ్చేశారు. ‘క్రిస్టియన్ యూనియన్’ పత్రిక ఫామ్‌హౌస్‌కు చేరినప్పుడు, అందులో అమ్మకు చదివి వినిపించడానికి నాన్న రాసిన వ్యాసం సిద్ధంగా ఉంది. కానీ మొదట్లో దాన్ని ఆమెకు చూపించే ధైర్యం ఆయన చేయలేదు (ఎందుకంటే ఆమెకు అది అస్సలు నచ్చదని ఆయనకు తెలుసు). ఆయన దాన్ని ఆమెకు చూపించకుండా వదిలేసి ఉండవచ్చు కూడా, కానీ చివరికి ఆమెకు చూపించడానికి అంగీకరించారు. క్లారా, నన్ను దాన్ని ఆమె దగ్గరకు తీసుకెళ్లమని చెప్పారు; మేము కాస్త ఆలస్యంగానైనా అలాగే చేశాము. ఆమె దాన్ని చదువుతుండగా మేమంతా ఆమె చుట్టూ నిలబడి, ఆమె ఏమంటుందో, ఏమనుకుంటుందో అని ఆసక్తిగా ఎదురుచూశాము.

మొదట్లో ఆమె ఎంతగా ఆశ్చర్యపోయారంటే (అంతేకాక లోలోపల సంతోషించారు కూడా) ఏమీ మాట్లాడలేకపోయారు. కానీ బహిరంగంగా చూస్తే (లేదా ‘క్రిస్టియన్ యూనియన్’ చదివే ప్రతి ఒక్కరూ ఈ వ్యాసాన్ని చదువుతారన్న విషయం గుర్తుకు వచ్చినప్పుడు), ఆమె కాస్త దిగ్భ్రాంతికి, అసంతృప్తికి గురయ్యారు.

నాన్న ఆ వ్యాసాన్ని చదివి, అమ్మకు కనిపించకుండా దాచిపెట్టమని మాకు ఇచ్చిన రాత్రి క్లారా, నేను చాలా సరదాగా గడిపాము. మేము దాన్ని చదువుతుండగానే అమ్మ అక్కడికి వచ్చారు, వెనుక నాన్న ఆందోళనగా వస్తున్నారు; మేము ఇంకా పడుకోకుండా ఎందుకు ఉన్నామని ఆమె అడిగారు. అప్పుడు చిన్నపాటి తర్జనభర్జన జరిగింది, ఎందుకంటే అది ఒక రహస్యమని చెప్పి మేము దాన్ని దాచడానికి ప్రయత్నించాము; కానీ మేము ఎక్కడికి వెళ్లినా ఆమె మా వెంట వచ్చారు. చివరికి మేము పడుకునే సమయం అయిందని భావించినప్పుడు, ఆమె పట్టు వదిలి, ఆ వ్యాసాన్ని క్లారా పరుపు కింద దాచుకోవడానికి మమ్మల్ని అనుమతించారు.

ఆ వ్యాసం ప్రచురితమైన కొద్ది కాలానికే, నాన్నకు దానిని విమర్శిస్తూ లేఖలు రావడం మొదలయ్యాయి; వాటిలో కొన్ని చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటే, మరికొన్ని మాత్రం చాలా అసహ్యకరంగా లేదా అసంతృప్తిని కలిగించేలా ఉన్నాయి. వాటిలో అత్యంత అభ్యంతరకరమైన ఒక దానిని అమ్మ చూసి చదివింది; అది నాన్నకు చాలా బాధను కలిగించింది. అందులో ఎంతో అసహ్యకరమైన విషయాలు ఉండటంతో, తనను అంతగా అవమానించినందుకు ఆ రచయితకు తన తీవ్ర అసంతృప్తిని తెలియజేయాలని నాన్న మొదట్లో భావించారు. కానీ చివరికి ఆయన ఆ ఆలోచనను విరమించుకున్నారు; ఎందుకంటే, ఆ వ్యక్తికి అలా కోపం రావడంలో కొంత సమంజసమైన కారణం ఉందని ఆయన గ్రహించారు. ‘క్రిస్టియన్ యూనియన్’లో వచ్చిన తన వ్యాసంలో నాన్న ఆ వ్యక్తి గురించి (ఆయన ఆ చిన్నారికి తండ్రి) కాస్త తక్కువ చేసి మాట్లాడటమే దానికి కారణం.

ఇదంతా జరిగిన తర్వాత, ‘క్రిస్టియన్ యూనియన్’ వ్యాసం గురించి ఎవరూ తమతో మాట్లాడకూడదని లేదా ఆ విషయం తమకు వినిపించకూడదని నాన్న, అమ్మ ఇద్దరూ కోరుకున్నారని నాకనిపిస్తుంది. ఎవరైనా నాతో వచ్చి, “‘క్రిస్టియన్ యూనియన్’లో మీ నాన్నగారు రాసిన వ్యాసం మాకు ఎంతగా నచ్చిందో” అని చెప్పినప్పుడు, ఆ వ్యాసం పట్ల వ్యక్తమైన భిన్నమైన అభిప్రాయాలు నాకు గుర్తొచ్చి, వారి ముఖం మీదే నవ్వేయాలనిపించేది

మా నాన్నగారు ‘క్రిస్టియన్ యూనియన్’ (Christian Union) పత్రిక కోసం రాసిన వ్యాసంపై ఎన్నో రకాల అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయని నాకు గుర్తుంది.

ఆ వ్యాసం జూలై లేదా ఆగస్టు నెలల్లో రాయబడింది. ఆ వ్యాసాన్ని చదివిన ఒక పెద్దమనిషి నుండి మా నాన్నగారికి ఇటీవలే ఒక చక్కని లేఖ వచ్చింది; అందులో ఆయన తన అభిప్రాయాన్ని ఇలా వ్యక్తం చేశారు.

ఆ లేఖ ఇప్పుడు కనిపించడం లేదు. బహుశా ఆమె ఆ లేఖను జీవిత చరిత్ర పుస్తకం పేజీల మధ్య పెట్టి ఉండవచ్చు, అది ఎక్కడో జారిపోయి ఉండాలి. ఆమె విమర్శనాత్మకమైన లేఖలను పారేసింది, కానీ అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన లేఖను తన పుస్తకం కోసం భద్రపరచడానికి ప్రయత్నించింది; నిజంగానే, ఆమె కంటే దయగల జీవిత చరిత్ర రచయిత మరొకరు ఉండరు. అయినప్పటికీ, ఒక చరిత్రకారిణిగా (కేవలం పొగిడే వ్యక్తిగా కాకుండా) తన బాధ్యతలకు ఆమె ఎంతో నిబద్ధతతో కట్టుబడి ఉంది; అప్పుడప్పుడు నన్ను సున్నితంగా హెచ్చరించడం లేదా సరిదిద్దడం కూడా గౌరవప్రదంగా చేసింది. కానీ నేను అర్హులైన ఎన్నో విషయాలను ఆమె తన రచనలో చేర్చకుండా వదిలేసింది! ఇప్పుడు వాటిని చూసుకుంటే నాకు ఎంతో విలువైనవిగా అనిపించేవి; ఆమె మాటల్లో ఎటువంటి కటుత్వం ఉండేది కాదు కదా, కాబట్టి వాటన్నింటినీ ఆమె నమోదు చేయకపోవడం నాకు ఒక లోటే. ఓ సుసీ, నా ముద్దుల చిన్నారి జీవిత చరిత్ర రచయిత్రివి, నీ ఆప్యాయతతో కూడిన సున్నితమైన చేష్టలు నా వృద్ధ హృదయాన్ని కరిగిస్తున్నాయి!

ఆమె పనితీరును నేను ఎంతో గొప్పగా భావిస్తాను. ఆమె చిత్రలేఖనానికి సిద్ధంగా ఉన్న కాన్వాస్‌ల మీద, ఆమె కుంచె ఎంతో స్వేచ్ఛగా, యాదృచ్ఛికంగా కదులుతూ ఉంటుంది—ఇక్కడ ఒక గీత, అక్కడ ఒక గీత, ఇంకెక్కడో మరొక గీత వేస్తూ ఉంటుంది. పైకి చూస్తే దానివల్ల స్పష్టమైన ఫలితం ఏమీ రాదేమో అనిపించవచ్చు; కానీ నిజానికి, ఆమె రాసిన ఆ చిన్న పుస్తకాన్ని చదివిన తెలివైన పాఠకుడికి ఒక విషయం అర్థమవుతుంది: పుస్తకం పూర్తయ్యేసరికి, ఆ కుటుంబ సభ్యులందరి గురించీ—సుసీతో సహా—చాలా స్పష్టమైన మరియు సూక్ష్మమైన వివరాలతో కూడిన అవగాహన ఏర్పడుతుంది. ఆ కాన్వాస్‌పై వేసిన యాదృచ్ఛిక గీతలు అద్భుతమైన చిత్రాలుగా రూపాంతరం చెందుతాయి. నా వ్యక్తిత్వంలోని కొన్ని లోపాలను సరిదిద్ది, మరికొన్నింటిని వదిలేసి, నా చిత్రాన్ని కూడా ఆమె ఇందులో చక్కగా చిత్రించిందని నాకు అనిపిస్తోంది. అలాగే, మా అమ్మగారిని తెలిసిన ఎవరైనా సరే, ఆమెను సులభంగా గుర్తుపడతారని నాకు నమ్మకం ఉంది; ఆ చిత్రణ ఎంతో సరైన అవగాహనతో, నిశ్చలమైన హస్తంతో సాగిందని వారు కచ్చితంగా అంటారు. సుసీ చిన్న వయసులో ఉన్నప్పటికీ, ఆమెకు సహజంగానే ఉన్న లోతైన పరిశీలనా శక్తి ఈ పేజీలలో అనేకసార్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. సూసీ నా జీవిత చరిత్రను రాయడం ప్రారంభించడానికి ముందే, నా వ్యక్తిత్వంపై ఆమె నిశిత దృష్టి ఉందన్న విషయాన్ని సూచించే వ్యాఖ్యలు అప్పుడప్పుడు చేసేది. పిల్లలు చెప్పిన మాటలను మేము భద్రపరిచిన రికార్డులో దీనికి సంబంధించిన ఒక ఉదాహరణ ఉంది. అప్పుడు ఆమె వయసు పన్నెండేళ్లు. కుటుంబంలోని ప్రతి సభ్యుడు అల్పాహార సమయానికి ఏదో ఒక వాస్తవ విషయాన్ని—అది పుస్తకం నుంచో లేదా మరే ఇతర వనరు నుంచో సేకరించినదైనా సరే—తెలుసుకుని రావాలనే నియమాన్ని మేము పెట్టుకున్నాము. సూసీ చెప్పిన మొదటి విషయం సారాంశం ఇలా ఉంది: యుద్ధంలో ఒకరికొకరు ప్రత్యర్థులుగా ఉండి, ఆ తర్వాత దేశ బహిష్కరణకు గురైన ఇద్దరు గొప్ప వ్యక్తులు—సిపియో మరియు హన్నిబాల్—ఎఫెసస్ నగరంలో కలుసుకున్నారు. అప్పుడు సిపియో, ప్రపంచం చూసిన అత్యుత్తమ సైన్యాధిపతి ఎవరో చెప్పమని హన్నిబాల్‌ను అడిగాడు.

“అలెగ్జాండర్”—అతను ఎందుకో వివరించాడు.

“మరి ఆ తర్వాత గొప్పవాడు ఎవరు?”

“పిర్రస్”—అతను ఎందుకో వివరించాడు.

“అయితే, నీ స్థానం ఎక్కడ?”

“ఒకవేళ నేను నిన్ను జయించి ఉంటే, మిగతా వాళ్ళందరి కన్నా నాకే అగ్రస్థానం ఇచ్చేవాడిని.”

సూసీ గంభీరంగా అన్న మాట—

“అది నన్ను ఆకర్షించింది, అచ్చం నాన్నలాగే—ఆయన తన పుస్తకాల గురించి ఎంతో నిష్కపటంగా ఉంటారు.”

వాటిని మెచ్చుకోవడంలో ఎంతో నిష్కపటంగా ఉంటారని ఆమె ఉద్దేశం. [గురువారం, మార్చి 28, 1907.] కొన్ని నెలల క్రితం నేను సూసీ జీవితచరిత్రలోని ఒక అధ్యాయంపై వ్యాఖ్యానించాను. అందులో ఆమె, పిల్లలకు శిక్షణ మరియు క్రమశిక్షణ ఇవ్వడం గురించిన ఒక వ్యాసం గురించి చాలా వివరంగా చర్చించింది. ఆ వ్యాసాన్ని నేను “క్రిస్టియన్ యూనియన్” పత్రికలో ప్రచురించాను (ఇది ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల క్రితం జరిగింది).

ఆ వ్యాసం, ఒక తల్లిగా శ్రీమతి క్లెమెన్స్‌ను ఆరాధనాపూర్వకంగా పొగిడే ప్రశంసలతో నిండి ఉంది. బహిరంగంగా, పత్రికలలో తనను తాను పొగుడుకోవడాన్ని ఆమె అంగీకరించదని మాకు తెలుసు కాబట్టి, ఆ అందమైన, ప్రశంసనీయమైన తల్లి నుండి ఆ వ్యాసాన్ని చిన్న క్లారా, సూసీ, మరియు నేను దాచి ఉంచాము.

కొన్ని నెలల క్రితం నేను ఈ వ్యాఖ్యలను చెబుతున్న సమయంలో, ఆ వ్యాసంలోని కొన్ని వివరాలను గుర్తుకు తెచ్చుకోవడానికి ప్రయత్నించాను, కానీ నాకు అది సాధ్యపడలేదు.

ఆ వ్యాసం నా దగ్గర ఉంటే బాగుండేదనిపించింది, అప్పుడు సూసీకి దానిపై అంత ఆసక్తి కలగడానికి కారణం ఏమిటో నేను చూడగలిగేవాడిని.

నిన్న మధ్యాహ్నం, 56వ వీధి  ఫిఫ్త్ అవెన్యూలో ఉన్న సెయింట్ రెజిస్‌లో భోజనం ముగించుకుని నడుచుకుంటూ ఇంటికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాను. ఎందుకంటే అది ఒక చక్కటి వసంతకాలపు రోజు, పైగా నేను ఒకటి రెండు సంవత్సరాలుగా నడవలేదు, వ్యాయామం చేయాలనే అవసరం నాకు అనిపించింది.

ఫిఫ్త్ అవెన్యూలో నడుచుకుంటూ వెళ్తుండగా, ఆ “క్రిస్టియన్ యూనియన్” వ్యాసాన్ని చూడాలన్న కోరిక మళ్ళీ నా మదిలో మెదిలింది.

అప్పుడు నేను 42వ వీధి మూలకు చేరుకున్నాను, అక్కడ ఎప్పటిలాగే బండ్లు, రథాలు, కార్లతో కిక్కిరిసి ఉంది. వీధి దాటడానికి ప్రయత్నించే ముందు, ఆ రద్దీ తగ్గే వరకు నేను ఆగాను. కానీ, నాకంత స్థలం అవసరం లేని ఒక అపరిచితుడు వేగంగా దూసుకొచ్చి, వాహనాల మధ్య ఉన్న సందులో దూరి వీధి దాటేశాడు.

కానీ నన్ను దాటి వెళ్తూ అతను రెండు పాత వార్తాపత్రిక క్లిప్పింగ్‌లను నా చేతిలో పెట్టి, ఇలా అన్నాడు,

“మీకు నా గురించి తెలియకపోవచ్చు, కానీ నేను వాటిని గత ఇరవై ఏళ్లుగా నా స్క్రాప్‌బుక్‌లో భద్రపరిచాను. బహుశా మీరు వాటిని చూడాలనుకుంటారేమోనని ఈ ఉదయం నాకు అనిపించింది, అందుకే వాటిని పోస్ట్ చేయడానికి పట్టణానికి తీసుకెళ్తున్నాను. మిమ్మల్ని ఇలా అనుకోకుండా కలుస్తానని నేను అస్సలు ఊహించలేదు; కానీ ఇప్పుడు వాటిని నేరుగా మీ చేతికే ఇస్తున్నాను. సెలవు!” —అని అంటూ అతను బండ్ల మధ్యలో మాయమయ్యాడు.

అతను నా చేతిలో పెట్టిన ఆ కాగితపు ముక్కలు, ఆ పాత ‘క్రిస్టియన్ యూనియన్’ (Christian Union) వ్యాసం తాలూకు పాత వార్తాపత్రిక కత్తిరింపులు! ఇది ‘మానసిక టెలిగ్రఫీ’ (mental telegraphy)కి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ—లేదా అది కాకపోతే, ఒక అద్భుతమైన యాదృచ్ఛిక సంఘటన.

జీవిత చరిత్ర నుండి.

మార్చి 14, 1886.—కొద్దిసేపటి క్రితమే మిస్టర్ లారెన్స్ బారెట్  మిస్టర్, మిసెస్ హట్టన్ ఇక్కడికి వచ్చారు, వారితో మాకు చాలా ఆసక్తికరమైన సమావేశం జరిగింది. మిస్టర్ బారెట్‌ను ఇంతకు ముందు చూసినప్పుడు ఎప్పుడూ లేనంత అద్భుతంగా, మా ఇంట్లో బస చేసిన మొదటి రాత్రి ఆయన నటించారని నాన్న చెప్పారు. అలాగే, రంగస్థలంపై కనిపించే నటులలో ఎవరితోనైనా మాట్లాడాలని అనిపిస్తే, అది ఆయనతోనేనని మిసెస్ —— అన్నారు.

ఈ మధ్య కాలంలో నాన్న ‘మైండ్ క్యూర్’ (మనస్సు ద్వారా వ్యాధిని నయం చేసే పద్ధతి) సిద్ధాంతం పట్ల చాలా ఆసక్తిని కనబరుస్తున్నారు. నిజానికి మేమందరం కూడా అలాగే ఉన్నాము. పట్టణంలో ఒక యువతి ప్రజలపై ‘మైండ్ క్యూర్’ పద్ధతిని ఉపయోగించి అద్భుతాలు చేస్తోంది; ఆమె ఇప్పుడు ఈ పద్ధతిలో ప్రజల వ్యాధులను నయం చేయడంలో నిరంతరం బిజీగా ఉంటోంది—అంతేకాదు, తన సొంత అనారోగ్యాన్ని కూడా నయం చేసుకుంటోంది, ఇది నాకు అన్నిటికంటే ఆశ్చర్యకరమైన విషయంగా అనిపిస్తుంది.

కొంతకాలం క్రితం, జలుబును నయం చేయడానికి ‘ఆకలితో ఉండటం’ (starving) ఉత్తమ మార్గమని భావించి నాన్న చాలా సంతోషించారు. ఆకలితో ఉండే ఆ పద్ధతి అద్భుతంగా పనిచేసింది, దానివల్ల ఆయన అనేక తీవ్రమైన జలుబుల నుండి ఉపశమనం పొందారు. కానీ ఇప్పుడు ఆయన ఏమంటున్నారంటే, జలుబు తగ్గడానికి కారణం ఆకలితో ఉండటం కాదు, ఆకలితో ఉంటే తగ్గుతుందనే నమ్మకం—అంటే ఆకలితో ఉండటంతో ముడిపడి ఉన్న ‘మైండ్ క్యూర్’ (మానసిక చికిత్స) ప్రభావమే కారణం అని.

చివరికి మేము ‘మైండ్ క్యూర్’ను గట్టిగా నమ్మేవాళ్లుగా మారినా ఆశ్చర్యం లేదు. తదుపరిసారి నాన్నకు జలుబు చేసినప్పుడు, దానిని నయం చేసుకోవడానికి ‘మైండ్ క్యూర్’ పద్ధతిలో చికిత్స చేస్తున్న ఆ యువతిని (మిస్ H——) ఖచ్చితంగా పిలిపిస్తారని నాకు నమ్మకం ఉంది. అమ్మ మొన్న ఒక రోజు శ్రీమతి జార్జ్ వార్నర్ గారింటికి భోజనానికి వెళ్ళినప్పుడు, అక్కడ మిస్ H—— కూడా ఉన్నారు. దగ్గరి చూపు లోపం (near-sightedness) వంటి సమస్యను నయం చేయవచ్చా అని అమ్మ అడిగినప్పుడు, ఇతర వ్యాధుల మాదిరిగానే దీన్ని కూడా సులభంగా నయం చేయవచ్చని వారు చెప్పారు. అమ్మ ఇంటికి తిరిగి వచ్చాక నన్ను తన గదిలోకి తీసుకువెళ్లి, “మైండ్ క్యూర్” (మనస్సు ద్వారా చికిత్స) పద్ధతితో నా దగ్గరి చూపు లోపాన్ని బహుశా నయం చేయవచ్చని చెప్పారు.

ఆమె నన్ను ఆ చికిత్స ప్రయత్నించేలా చేయాలనుకుంది; దానివల్ల ఎలాంటి హానీ ఉండదు, పైగా గొప్ప మేలు జరిగే అవకాశం ఉంది. ఒకవేళ ఆమె ప్రణాళిక విజయవంతమైతే, “మనస్సుతో చేసే చికిత్స” (Mind Cure)లో నిజంగానే గొప్ప శక్తి ఉందని నా అభిప్రాయం; ఎందుకంటే నాకు, మా అమ్మకు ఇద్దరికీ దగ్గరి చూపు సమస్య (near-sightedness) ఉంది. అంధత్వానికి ఎలాగైతే పరిష్కారం లేదో, దీనికి కూడా అంతేనని నేను ఎప్పుడూ అనుకునేదాన్ని, కానీ ఇప్పుడు దానికి కూడా ఏదైనా పరిష్కారం ఉందేమో అనిపిస్తోంది.

అది నిరాశనే మిగిల్చింది; ఆమెకు ఆ దగ్గరి చూపు సమస్య చివరి వరకు అలాగే ఉండిపోయింది. ఆమె పుట్టుకతోనే ఆ సమస్యతో పుట్టింది, అందులో సందేహం లేదు; అయినా విచిత్రమేమిటంటే, ఆమెకు నాలుగేళ్లు లేదా బహుశా ఐదేళ్లు వచ్చే వరకు మాకు ఆ విషయం తెలియలేదు. అది ఎలా జరిగిందో అర్థం చేసుకోవడం సులభం కాదు. నేను ఆ లోపాన్ని అనుకోకుండా గమనించాను. ఒక రోజు ఇంట్లో హాలు మెట్ల మీద సగం దూరం పైకి వెళ్తూ, ఆమె చేతిని పట్టుకుని నడిపిస్తున్నప్పుడు, డైనింగ్ రూమ్ తెరిచిన తలుపు గుండా వెనక్కి చూశాను. అక్కడ ఆమెకు ఒక అందమైన చిత్రంలా అనిపించే దృశ్యం కనిపించింది. అది “స్ట్రే కిట్” (Stray Kit) – సన్నని, హుందా అయిన, స్నేహపూర్వకమైన, అందమైన, సాటిలేని, పిల్లులన్నింటిలోనూ గొప్పదైన, తాబేలు రంగు చారలు కలిగిన ఆ పిల్లి. అది డైనింగ్ టేబుల్ మీద ఉన్న ఎర్రటి కవర్ పైన చక్రంలా గుండ్రంగా ముడుచుకుని గాఢ నిద్రలో ఉంది, దాని మీద సూర్యకాంతి ప్రకాశవంతంగా పడుతోంది. నేను ఆశ్చర్యంతో దాని గురించి చెప్పాను, కానీ అక్కడ తనకు ఏమీ కనిపించడం లేదని, పిల్లి గానీ టేబుల్ క్లాత్ గానీ ఏమీ కనిపించడం లేదని సూసీ చెప్పింది. ఆ దూరం చాలా తక్కువ—బహుశా ఇరవై అడుగుల కంటే ఎక్కువ ఉండదు—అందుకే అది వేరే పిల్లల విషయంలో జరిగి ఉంటే, నేను ఆ మాటను నమ్మేదాన్ని కాదు.

జీవిత చరిత్ర నుండి.

మార్చి 14, 1886.—కొద్దిసేపటి క్రితం క్లారా జారుడు బండి (coasting) మీద వెళ్తూ చెట్టును ఢీకొట్టడం వల్ల ఆమె చీలమండ బెణికింది. నడవలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఆమె పేకాటలో ‘సాలిటైర్’ (ఒంటరిగా ఆడే ఆట) ఎక్కువగా ఆడేది. క్లారా అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు ఆమె అంతగా సాలిటైర్ ఆడటం చూసి నాన్నకు కూడా ఆ ఆటపై ఆసక్తి కలిగింది, చివరకు ఆయన కూడా కాస్త ఆడటం మొదలుపెట్టారు, ఆ తర్వాత జీన్ ఆడింది, చివరికి అమ్మ కూడా అప్పుడప్పుడు ఆడేది; దీని పట్ల జీన్ మరియు నాన్నగారికి ఉన్న ఆసక్తి వేగంగా పెరిగింది. ఇప్పుడు జీన్ ప్రతి రాత్రి ఆట కార్డులను టేబుల్ దగ్గరకు తెస్తుంది; అమ్మ, నాన్న ఆమెకు ఆటలో సహాయపడతారు. రాత్రి భోజనం ముగిసే సమయానికి, నాన్నగారు మరో ప్రత్యేకమైన కార్డుల సెట్‌ను తెచ్చుకుని, ఎంతో ఆసక్తితో ఒంటరిగా ‘సాలిటైర్’ (ఒకరితో ఒకరు ఆడనవసరం లేని కార్డుల ఆట) ఆడటం మొదలుపెడతారు. ఆ తర్వాత అమ్మ, క్లారా కూడా ఈ ఆట వ్యామోహంలో పడతారు, దాంతో టేబుల్ దగ్గర నలుగురు ఆటగాళ్లు తయారవుతారు; అప్పుడు “ఖాళీని భర్తీ చేయండి” (Fill up the place) వంటి మాటలు తప్ప మరేమీ వినిపించవు. ఇది నిజంగా విపరీతమైన పరిస్థితి! రాత్రి భోజనం తర్వాత క్లారా లైబ్రరీ గదిలోకి వెళ్లి, ఒక చిన్న ఎర్రటి మహోగని చెక్క టేబుల్‌ను తెచ్చి, గ్యాస్ లైట్ కింద ఉంచుకుని కూర్చుని మళ్లీ ఆడటం మొదలుపెడుతుంది; ఆ తర్వాత నాన్నగారు కూడా అలాంటిదే మరొక టేబుల్ తీసుకువచ్చి, పడుకునే సమయం వరకు సాలిటైర్ ఆడతారు.

మేము ఇప్పుడే ‘ప్రిన్స్ అండ్ పాపర్’ (Prince and Pauper) వేషధారణలో ఫోటోలు దిగాము; రెండు గ్రూప్ ఫోటోలు మరియు కొన్ని చిన్న సింగిల్ ఫోటోలు ఉన్నాయి. గ్రూప్ ఫోటోలు (‘ఇంటర్వ్యూ’ మరియు ‘లేడీ జేన్ గ్రే’ సన్నివేశాలు) చాలా బాగున్నాయి; ముఖ్యంగా ‘లేడీ జేన్’ సన్నివేశం అద్భుతంగా, అత్యంత అందంగా వచ్చింది, కానీ ‘ఇంటర్వ్యూ’ సన్నివేశం అంత బాగా రాలేదు. చిన్న సింగిల్ ఫోటోలలో రెండు చాలా బాగున్నాయి, కానీ ఒకటి మాత్రం చాలా బాగోలేదు. అయినప్పటికీ, మొత్తంగా చూస్తే అవి విజయవంతమయ్యాయని మేము భావిస్తున్నాము.

నాన్నగారు తన జీవితంలో ఎంతో గొప్పగా, విశేషమైన పనులు చేశారని నా అభిప్రాయం. అయితే, ఆయనకు ఉన్న సహజమైన ప్రతిభను—పుస్తకాలు రాయడంలో గానీ, లేదా తన కుటుంబం మరియు సన్నిహిత మిత్రుల పరిధి దాటి ఇతరుల ఆనందం మరియు ప్రయోజనం కోసం గానీ—పూర్తిగా వినియోగించుకునే అవకాశాలు గనుక లభించి ఉంటే, ఆయన ఇప్పుడు సాధించిన దానికంటే ఎంతో ఎక్కువ సాధించి ఉండేవారని నాకు అనిపిస్తుంది. ప్రజలకు ఆయన ఒక హాస్య రచయితగా మాత్రమే తెలుసు, కానీ ఆయనలో హాస్యం కంటే గంభీరమైన, నిబద్ధతతో కూడిన కోణం చాలా ఎక్కువగా ఉంది. హాస్యాస్పదమైన విషయాలను గ్రహించే తీక్షణమైన దృష్టి ఆయనకు ఉంది; ఆయన సరదా కథలను, సంఘటనలను గమనిస్తారు, వాటిని ఎలా చెప్పాలో, ఎలా మెరుగుపరచాలో వారికి తెలుసు మరియు వాటిని ఎప్పటికీ మర్చిపోరు. ‘టామ్ సాయర్’ మరియు ‘హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్’ పుస్తకాలలో వర్ణించిన అనేక సరదా సాహసాలను ఆయన స్వయంగా అనుభవించారు; తన చిన్నతనంలో అటువంటి పిల్లల మధ్య, అటువంటి గ్రామాల్లోనే ఆయన జీవించారు. అతని రచనలలో “ప్రిన్స్ అండ్ పాపర్” (Prince and Pauper) అత్యంత మౌలికమైనది మరియు అత్యుత్తమమైనది; సాధారణంగా అతని మనసులో ఎలాంటి దృశ్యాలు మెదులుతుంటాయో అతని ఇతర పుస్తకాలన్నింటికంటే ఎక్కువగా ఈ పుస్తకమే తెలియజేస్తుంది. 16వ శతాబ్దపు ఇంగ్లాండ్ దృశ్యాలు లేదా ఒక చిన్న యువరాజు మరియు ఒక పేద బాలుడి సాహసగాథలే అతను ప్రధానంగా ఆలోచించే విషయాలని దీని అర్థం కాదు; కానీ “టామ్ సాయర్” (Tom Sawyer) లేదా “హకిల్‌బెర్రీ ఫిన్” (Huckleberry Finn) పుస్తకాలలోని అంశాల కంటే, ఈ పుస్తకం  అందులోని దృశ్యాలు—అతను ఈ రోజు, రేపు లేదా ఆ తర్వాతి రోజుల్లో చేసే ఆలోచనా విధానానికి మరియు ఊహాశక్తికి మరింత దగ్గరగా ఉంటాయని చెప్పవచ్చు.

మా నాన్నగారు చాలా తెలివైన జోకులు వేయగలరు, హాస్యభరితమైన విషయాలను ఆస్వాదిస్తారు; ఇతరులతో ఉన్నప్పుడు బాగా నవ్వుతూ, జోకులు వేస్తూ గడుపుతారు. అయినప్పటికీ, హాస్యభరితమైన విషయాల కంటే గంభీరమైన పుస్తకాలు మరియు లోతైన అంశాల గురించి చర్చించడానికే ఆయన ఎక్కువ ఆసక్తి చూపిస్తారు.

మేము ఇంట్లో ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, పది సార్లలో తొమ్మిది సార్లు ఆయన ఏదో ఒక గంభీరమైన విషయం గురించే మాట్లాడతారు (అప్పుడప్పుడు చిన్న జోక్ వేసినప్పటికీ). సాధారణ విషయాల కంటే అటువంటి గంభీరమైన అంశాల గురించే ఆయన ఎక్కువగా మాట్లాడతారు.

ఆయనలో ఒక గొప్ప తత్వవేత్త లక్షణాలు ఉన్నాయని నా అభిప్రాయం. చిన్నతనంలోనే చదువుకునే అవకాశం ఉండి ఉంటే, ఆయన ఈ రంగంలో అద్భుతాలు సాధించి ఉండేవారు; ఎందుకంటే ఏ విషయాన్నైనా తార్కికంగా విశ్లేషించి అర్థం చేసుకోవడాన్ని ఆయన ఇష్టపడతారు. ఆయనకు పేరు తెచ్చిన ఇతర నైపుణ్యాల కంటే, ఇలాంటి విశ్లేషణాత్మక విషయాలలోనే ఆయనకు ఎక్కువ సామర్థ్యం ఉంది.

ఆ విధంగా, పద్నాలుగేళ్ల వయసులోనే ఆమె నా గురించి ఒక నిర్ణయానికి వచ్చింది; తన అభిప్రాయానికి గల కారణాలను ఏమాత్రం సంకోచం లేకుండా లేదా అనిశ్చితి లేకుండా స్పష్టంగా వెల్లడించింది. ఆ సాహసోపేతమైన అభిప్రాయాన్ని మరొక విమర్శకుడు—మిస్టర్ హోవెల్స్ తప్ప, బహుశా ఇంకెవరూ కాకపోవచ్చు—మళ్లీ వ్యక్తం చేసి ప్రచురించడానికి మరో పదిహేనేళ్లు పట్టాయి. అది సరైనదో కాదో పక్కన పెడితే, ఆ చిన్నారి విశ్లేషకురాలు అటువంటి ధైర్యమైన వైఖరిని తీసుకోవడం గొప్ప విషయం. ఆ తర్వాత ఆమె ఎప్పుడూ ఆ అభిప్రాయాన్ని వెనక్కి తీసుకోలేదు లేదా మార్చుకోలేదు. తనకు శారీరక ధైర్యం లేదని ఆమె చెప్పుకునేది, క్లారాలో ఉన్న ధైర్యాన్ని మెచ్చుకునేది; కానీ ఆమెలో నైతిక ధైర్యం ఉండేది—ఇది మానవ గుణాలలో అత్యంత అరుదైనది—మరియు ఆమె దానిని నిరంతరం ఆచరణలో ఉంచేది. నైతికత మరియు రాజకీయాలకు సంబంధించిన విషయాలలో ఆమె సాధారణంగా నా పక్షాన ఉండేదని నా అభిప్రాయం; ఒకవేళ నా పక్షాన లేనప్పుడు కూడా, ఆమెకు తగిన కారణాలు ఉండేవి మరియు తన వైఖరిని గట్టిగా సమర్థించుకునేది. ఆమె నా జీవితం నుండి వెళ్ళిపోయిన రెండేళ్ల తర్వాత, నేను ఒక తాత్విక గ్రంథాన్ని (Philosophy) రాశాను. ఆ పాండిలిపిని చూసిన ముగ్గురు వ్యక్తులలో ఒకరు మాత్రమే దానిని అర్థం చేసుకోగలిగారు, కానీ ఆ ముగ్గురూ దానిని తప్పుబట్టారు. ఒకవేళ ఆమె దానిని చదివి ఉంటే, బహుశా—వాస్తవానికి కచ్చితంగా—ఆమె కూడా దానిని తప్పుబట్టి ఉండేది, కానీ ఆమె దానిని అర్థం చేసుకునేది. ఆ విషయంలో ఆమెకు ఎలాంటి ఇబ్బందీ ఉండేది కాదు; పైగా, అందులోని సమస్యలను విశ్లేషించడంలోనూ, చర్చించడంలోనూ ఆమె ఎంతో ఆనందాన్ని పొందేది.

  ఆమె ఆ విషయాన్ని చక్కగా, సరిగ్గా చెప్పారు. హాస్యం అనేది నాకు ఎప్పుడూ పెద్దగా ఆసక్తి కలిగించని అంశం. అందుకే నేను దానిని ఎప్పుడూ పరిశీలించలేదు, దాని గురించి రాయలేదు లేదా ప్రసంగం కోసం ఆ అంశాన్ని ఎంచుకోలేదు. గత నలభై ఏళ్లలో వందసార్లు ఆ అంశం నా ముందు ప్రతిపాదించబడింది, కానీ ఏ సందర్భంలోనూ అది నన్ను ఆకర్షించలేదు — ఎం. టి.

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -31-7-26-ఉయ్యూరు .