అమెరికా స్వర్ణయుగ సాహిత్య కీర్తి కిరీటం మార్క ట్వైన్ జీవిత చరిత్ర -8
XXIII
అత్యున్నత శాస్త్రం
మార్క్ ట్వైన్ తన ‘మిసిసిపీ’ పుస్తకంలో నదీ మార్గ నిర్దేశక శాస్త్రం గురించి, ఆ పనికి అవసరమైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించి, నిలుపుకోవడం అనే బృహత్తరమైన కార్యం గురించి మనకు అద్భుతంగా వివరించారు. ఈ పరిణామాల కథలోని ఈ భాగాన్ని ఆయన ఏ వివరంలోనూ అతిశయోక్తి చేయలేదు; ఆయన ఒక నిరాడంబరమైన ఒప్పుకోలును పొందుపరిచారు.
పగలు లేదా రాత్రి, ఒక వ్యక్తి తన ఆనవాళ్లను ఎంత కచ్చితంగా, ఎంత నిశ్చయంగా తెలుసుకుంటాడో, అంతే కచ్చితంగా, అంతే నిశ్చయంగా, మారుతూ, కదులుతూ ఉండే ఆ గొప్ప నదిలోని పన్నెండు వందల మైళ్ల మార్గాన్ని నేర్చుకునే పనిని ఆయన ఎంతో ప్రశాంతంగా చేపట్టారు. ఇదివరకే సూచించినట్లుగా, ఆ కార్యం యొక్క అర్థం ఏమిటో ఆయనకు కనీసం ఒక చిన్నపాటి అవగాహన అయినా ఉంది. “ఒక మార్గనిర్దేశకుడు చేయవలసిందల్లా తన పడవను నదిలో ఉంచడమేనని నేను భావించాను” అనే ఆయన ప్రకటనను అక్షరాలా అంగీకరించలేము. అయినప్పటికీ, ఆయన తన పని యొక్క పూర్తి గంభీరతను గ్రహించి ఉండకపోవచ్చు; ఆ పనిని ఎవరూ చేయలేరు —ఆ తర్వాత వరకు.
హోరేస్ బిక్స్బీ ఒక “మెరుపు” వంటి మార్గనిర్దేశకుడు, ఆయన బోధనా పద్ధతి ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉండేదో, అంతే ప్రత్యక్షంగా, శక్తివంతంగా ఉండేది. అతను పొట్టివాడు, ఉద్రేకపూరితమైనవాడు, కానీ దయగలవాడు కూడా. కోపం వచ్చినప్పుడు మాత్రం సౌమ్యంగా ఉండేవాడు. సమాచారాన్ని అందించే స్వీకరించే పద్ధతి గురించి ఒక పెద్ద అపార్థం జరిగిన తర్వాత అతను ఇలా అన్నాడు:
“అబ్బాయి, నువ్వు ఒక చిన్న జ్ఞాపికల పుస్తకం తీసుకోవాలి, నేను నీకు ఏ విషయం చెప్పినా వెంటనే దాన్ని రాసుకోవాలి. పైలట్ అవ్వడానికి ఒకే ఒక మార్గం ఉంది, అదేంటంటే ఈ నది మొత్తాన్ని కంఠస్థం చేయడం. అది నీకు అక్షరమాల లాగా తెలిసి ఉండాలి.”
అందువల్ల సామ్ క్లెమెన్స్ ఆ చిన్న పుస్తకాన్ని తీసుకున్నాడు, మరియు కొద్ది సమయంలోనే అది పట్టణాలు, ప్రదేశాలు, ఇసుక దిబ్బలు, ద్వీపాలు, మలుపులు మరియు నదీ భాగాల పేర్లతో నిండిపోయింది. కానీ, తాను నదిలో సగం మాత్రమే రాసుకున్నానని తలచుకుంటే అతని గుండె బరువెక్కింది; ఎందుకంటే, కాపలా గంటలు నాలుగు గంటలు విరామం, నాలుగు గంటలు విధిగా ఉండేవి, ఆ సమయంలో అతను చాలాసేపు నిద్రపోయాడు.
ఆ చిన్న నోట్బుక్ ఇప్పటికీ ఉంది—పలచగా, రంగు వెలిసిపోయి, నల్లటి జలనిరోధక అట్టలతో—దానిలోని చక్కని, చిన్న పెన్సిల్ రాతలు ఇప్పటికీ ఆ మొదటి యాత్ర కథను చెబుతున్నాయి. వాటిలో చాలా వరకు గూఢలిపి సంక్షిప్తాలు, ఇప్పుడు వాటిని అంత సులభంగా అర్థం చేసుకోలేము. అక్కడక్కడా సులభమైన మార్గం ఉంది:
మెరివెదర్స్ బెండ్ (Meriweather’s Bend)
లోతు: 3 ఫాథమ్ల కంటే పావు వంతు తక్కువ* — నది పైభాగపు మలుపు (upper bar) ఆకారాన్ని అనుసరించి ప్రయాణించి, గత సంవత్సరం కంటే సుమారు 200 అడుగుల దిగువన ఉన్న విల్లో చెట్ల మధ్య ఉండే పల్లపు ప్రాంతం వైపు వెళ్లండి.
* నీటి లోతు: మూడు ఫాథమ్ల కంటే పావు వంతు తక్కువ.
మరింత సంక్లిష్టమైన వందలాది విషయాలలో ఇదొక చిన్న సాధారణ గమనిక. అటువంటి గణాంకాలలోని ఒక్క పేజీని గుర్తుంచుకోవడానికి కూడా సగటు మనసుకు రోజుల సమయం పడుతుంది. ఇంకా, అతను నిద్రపోయిన ఆ నాలుగు గంటల సుదీర్ఘ విరామాలు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి, మరియు యాభై ఏళ్లకు పైగా గడిచినా, ఆ పాత గుండెకోత ఎందుకో ఇప్పటికీ వాటిలో ఉంది. బహుశా, అతను తదుపరి ప్రయాణం కోసం ఒక కొత్త పుస్తకం తీసుకుని, దీనిని పక్కన పెట్టాడు.
ప్రపంచానికి మార్క్ ట్వైన్గా తెలిసిన ఆ వ్యక్తి—అంటే కలలు కనేవాడు, ఆచరణకు దూరమైనవాడు, మరియు వివరాల పట్ల ఉదాసీనంగా ఉండేవాడు—మిసిసిపీ పైలటింగ్కు అవసరమైన అపారమైన, అపరిమితమైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించడంలో ఎందుకు పట్టుదలతో ఉన్నాడో వివరించడానికి ఒకే ఒక మార్గం ఉంది. అది ఏమిటంటే, అతను ఆ నదిని దాని ప్రతి భావనలో, ప్రతి రూపంలో, ప్రతి వివరంలో ప్రేమించాడు; కేవలం నదిని మాత్రమే కాదు, ఒక స్టీమ్బోట్ను కూడా; ఇంకా బహుశా, పైలట్ జీవితంలోని స్వేచ్ఛను, దాని ప్రతిష్టను కూడా ప్రేమించాడు. అతను ఆ నది గురించి ఎక్కడ రాసినా— ఏదో ఒక రూపంలో అతను ఎల్లప్పుడూ దాని గురించే రాస్తూ ఉండేవాడు—ఆ పాత బంధనం యొక్క పట్టును మనం అనుభూతి చెందుతాము, అది ఇప్పటికీ అతన్ని పట్టి ఉంచిందనిపిస్తుంది. హకిల్బెర్రీ ఫిన్ పుస్తకంలో, హక్ , నిగ్గర్ జిమ్లతో కలిసి తెప్పపై గడిపిన ఆ రాత్రులు, పగళ్ళలో—అది తుఫాను వెలుగుల చీకటిలో అయినా, నిశ్చలమైన మధ్యాహ్నమైనా, లేదా ఉదయపు పొగమంచు తొలగిపోతున్నా—హక్ స్వయంగా చెప్పినట్లుగా, మనం ఆ నది వాసనను స్పష్టంగా పసిగట్టగలం. దానికి కారణం, ఆ రచయిత దానిని తన హృదయపూర్వకంగా ప్రేమించడం, ఆ ప్రశాంతమైన తెప్ప నడిపే రోజులలో దాని పరిసరాలను, వాతావరణాన్ని అక్షరాలా ఆస్వాదించడమేనని మనకు తెలుసు.
కాబట్టి, అతని అద్భుతమైన పాండిత్యానికి రహస్యం ఆ ప్రేమలోనే ఉంది, అతను ఒక సమర్థుడైన శిష్యుడని (అతను స్వయంగా కాకుండా, అతని గురువు ద్వారా) నమోదు చేయబడింది. హోరేస్ బిక్స్బీ ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు ఇలా ప్రకటించారు:
“సామ్ ఎల్లప్పుడూ మంచి స్వభావం కలవాడు, అతనికి నది పట్ల సహజమైన అభిరుచి ఉండేది. అతనికి మంచి జ్ఞాపకశక్తి ఉండేది నేను చెప్పిన ఏ విషయాన్నీ అతను ఎప్పుడూ మరచిపోయేవాడు కాదు.”
మార్క్ ట్వైన్ స్వయంగా అతని జ్ఞాపకశక్తి గురించి, దాని భయంకరమైన పని పరిమాణంతో సహా, భిన్నమైన అభిప్రాయాన్ని నమోదు చేశారు. దానిని అతని సొంత మాటలలో మాత్రమే ప్రదర్శించగలము. ఉదహరించిన పుటలలో అతను ఆ సమస్యపై కొంత పట్టు సాధించి, విర్రవీగడం మొదలుపెట్టాడు. అలాంటి సమయాల్లో అతని పైఅధికారి ఒక నిరంతర సమస్యగా ఉండేవాడు:
ఒక రోజు అతను అకస్మాత్తుగా నన్ను ఉద్దేశించి ఈ ప్రశ్న అడిగాడు:
“వాల్నట్ బెండ్ (Walnut Bend) ఆకారం ఏమిటి?”
‘ప్రోటోప్లాజం’ (జీవపదార్థం) గురించి మా అమ్మమ్మ అభిప్రాయం ఏమిటని నన్ను అడిగితే ఎంత విచిత్రంగా ఉంటుందో, ఇది కూడా అంతే విచిత్రంగా అనిపించింది. నేను కాస్త ఆలోచించి, దానికి ఏదైనా ప్రత్యేకమైన ఆకారం ఉంటుందని నాకు తెలియదని చెప్పాను. సహజంగానే, ఆవేశపరుడైన నా పైఅధికారి ఒక్కసారిగా విరుచుకుపడ్డాడు; తిట్టడానికి పదాలు అయిపోయేంత వరకు నన్ను ఉతికి ఆరేశాడు… నేను మౌనంగా వేచి చూశాను. కాసేపటి తర్వాత అతను ఇలా అన్నాడు:
“అబ్బాయ్, నువ్వు ఆ నది ఆకారాన్ని క్షుణ్ణంగా తెలుసుకోవాలి. చాలా చీకటిగా ఉన్న రాత్రివేళలో నావను నడపడానికి అదే ఆధారం. అప్పుడు చుట్టూ ఉన్నవన్నీ కనిపించకుండా పోతాయి. కానీ గుర్తుంచుకో, పగటిపూట కనిపించే ఆకారం రాత్రిపూట అలాగే ఉండదు.”
“అయితే, నేను దాన్ని ఎలా నేర్చుకోగలను?”
“ఇంట్లో చీకటిగా ఉన్నప్పుడు నువ్వు హాలులో ఎలా నడుస్తావు? ఎందుకంటే నీకు దాని ఆకారం తెలుసు కాబట్టి. అప్పుడు అది నీకు కనిపించదు కదా.”
“అంటే, అంతులేని ఈ నది ఒడ్డున ఉండే లక్షలాది చిన్న చిన్న ఆకార మార్పులను కూడా, మా ఇంట్లోని ముందు గది ఆకారాన్ని తెలుసుకున్నంత బాగా నేను తెలుసుకోవాలా?”
“నా మాట నమ్ము, నీ సొంత ఇంట్లోని గదుల ఆకారాలను ఏ మనిషీ తెలుసుకోనంత బాగా నువ్వు వీటిని తెలుసుకోవాలి.”
“అయ్యో, చచ్చిపోతే బాగుండేది!”
“చూడు, నిన్ను నిరుత్సాహపరచాలని నా ఉద్దేశ్యం కాదు, కానీ…”
“సరే, ఆ భారాన్ని నా మీద వేసేయండి; ఎప్పుడో ఒకప్పుడు తెలుసుకోవాల్సిందే కదా, ఇప్పుడే తెలుసుకుంటాను.” “చూడు, దీన్ని కచ్చితంగా నేర్చుకోవాల్సిందే; దీనికి వేరే మార్గం లేదు. నక్షత్రాలు ప్రకాశించే రాత్రివేళ నీడలు ఎంత గాఢంగా ఉంటాయంటే, ఒడ్డు ఆకారం నీకు పూర్తిగా తెలియకపోతే, చెట్ల గుంపులను చూసి భయపడి వాటికి దూరంగా వెళ్ళిపోతావు; ఎందుకంటే ఆ చెట్ల నల్లని నీడను చూసి, అది నీటిలోకి చొచ్చుకువచ్చిన గట్టి భూభాగం (కేప్) అని పొరబడతావు. దాంతో ప్రతి పదిహేను నిమిషాలకు ఒకసారి ప్రాణం పోయేంత భయానికి గురవుతావు. ఒడ్డుకు యాభై అడుగుల దూరంలో ఉండాల్సిన సమయంలో, నువ్వు యాభై గజాల దూరంలో ఉండిపోతావు. ఆ నీడల్లో దాగి ఉన్న నీటిలో మునిగి ఉన్న చెట్టు మొద్దు (snag) నీకు కనిపించదు, కానీ అది ఎక్కడ ఉందో నీకు కచ్చితంగా తెలుస్తుంది; నది ఆకారాన్ని బట్టి అది ఎప్పుడు వస్తుందో నువ్వు గ్రహించగలవు. ఇక గాఢాంధకారం ఉండే రాత్రుల సంగతి చూస్తే… నక్షత్రాలు కాసే రాత్రితో పోలిస్తే, అమావాస్య లాంటి చీకటి రాత్రిలో నది ఆకారం పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపిస్తుంది. అప్పుడు ఒడ్డులన్నీ సూటిగా ఉన్న గీతల్లా కనిపిస్తాయి, పైగా అవి చాలా అస్పష్టంగా ఉంటాయి; అవి నిజంగా సూటిగా ఉన్నాయని అనుకునే ప్రమాదం ఉంది, కానీ నీకు అసలు విషయం తెలుసు కాబట్టి అలా పొరబడవు. ఒక గట్టి గోడలా కనిపించే ప్రదేశం వైపు నువ్వు ధైర్యంగా పడవను నడుపుతావు (అక్కడ నిజానికి వంపు ఉందని నీకు బాగా తెలుసు), అప్పుడు ఆ గోడ వెనక్కి జరిగి నీకు దారి ఇస్తుంది. ఇక బూడిద రంగు పొగమంచు సంగతి చూస్తే… చినుకులు పడుతూ భయంకరంగా ఉండే ఆ పొగమంచులో ఒడ్డుకు ఒక నిర్దిష్టమైన ఆకారం అంటూ ఏమీ ఉండదు. ఆ పొగమంచు ఎంతటి అనుభవజ్ఞుడికైనా సరే తల తిరిగేలా, గందరగోళానికి గురిచేసేలా ఉంటుంది. సరే, ఇక రకరకాల వెన్నెలలు కూడా నది ఆకారాన్ని వేర్వేరు విధాలుగా మారుస్తాయి. చూడు…”
“అయ్యో, దయచేసి ఇక చెప్పకండి! ఈ లక్షలాది రకాల పద్ధతుల ప్రకారం నేను నది ఆకారాన్ని నేర్చుకోవాలా? ఆ సమాచారాన్నంతా నా తలలో మోయడానికి ప్రయత్నిస్తే నా భుజాలు వంగిపోతాయి.”
“అలా కాదు! నువ్వు కేవలం నది ఆకారాన్ని నేర్చుకుంటావు; దాన్ని ఎంత కచ్చితత్వంతో నేర్చుకుంటావంటే, నీ తలలో ఉన్న ఆకారాన్ని బట్టి ఎప్పుడూ పడవను నడపగలవు, మరియు…”
ఇక ఆపు! నేను ఒక మనిషికి నది నేర్పుతాను అని చెప్పినప్పుడు, నేను ఆ మాటకు కట్టుబడి ఉంటాను. నువ్వు నమ్మవచ్చు, వాడికి బుద్ధి చెప్తాను లేదా చంపేస్తాను. మేము ఈ అధ్యాయం నుండి విస్తృతంగా ఉటంకించాము, ఎందుకంటే ఇది ఇక్కడ చాలా ముఖ్యమైనదిగా అనిపిస్తుంది. పైలటింగ్ శాస్త్రంలో నైపుణ్యం సాధించే విషయంలో, ఇది ఈ పుస్తకంలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన అధ్యాయాలలో ఒకటి, మరియు అభ్యాసకుడి నుండి ఏమి ఆశించబడుతుందో, మరే ఇతర పదాల కలయిక కన్నా ఇది చక్కగా చూపిస్తుంది. ఇది ఏ విధంగానూ మొత్తం సమస్యను కవర్ చేయదు—మార్క్ ట్వైన్ స్వయంగా కూడా దానిని ప్రదర్శించలేకపోయాడు; మరియు నదిపై, పైలట్ వృత్తిపై అతనికి పాతకాలపు ప్రేమను పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పటికీ, అతని స్వభావం గల వ్యక్తి అటువంటి అడ్డంకులకు వ్యతిరేకంగా, అతను నిలబడినట్లుగా, ఎలా పట్టుదలతో కొనసాగగలిగాడనేది ఇప్పటికీ నమ్మశక్యం కానిది.
XXIV
నదీ ఆధారిత విద్యావిధానం
అతను ఇతర రకాల జ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు. ఆ తొలి రోజుల్లో హన్నిబాల్ వీధులు, అనేక నగరాలలోని ముద్రణాలయాలు అతనికి మానవ స్వభావాన్ని వివిధ నిష్కపటమైన కోణాల్లో బోధించినట్లే, నది కూడా ఆ శక్తివంతమైన విద్యకు ఒక అదనపు మార్గాన్ని అందించింది. నైతికంగా, దాని వాతావరణం ఇతరుల కంటే మెరుగైనదని చెప్పలేము. పశ్చిమ దేశాలలో నౌకాయానం చదునైన పడవల రకంతో ప్రారంభమైంది—వాటి నావికులు మొరటు, కఠినమైన మనుషులు, తాగుబోతులు, విచక్షణారహితంగా పోరాడేవారు, క్రీడలలో అనాగరికులు, తెలివిలో మొరటువారు, ప్రతి విషయంలోనూ అపవిత్రులు. స్టీమ్బోట్ సిబ్బంది ఈ మార్గదర్శకులకు సహజ వారసులు—కొంచెం తక్కువ మొరటుగా, కొంచెం తక్కువ అపవిత్రమైన ఆలోచనలతో, పైపైన తక్కువ అనాగరికంగా ఉండేవారు. కానీ ఈ విషయాలు ప్రధానంగా “పై అంతస్తుల” లోనే ఉండేవి. ఒక సహచరుడిని గానీ, డెక్-హ్యాండ్ను గానీ తేలికగా గీకితే చాలు, ఆ పాతకాలపు పడవ నడిపేవాడి క్రూరత్వం బయటపడుతుంది. ఈ రంగంలో కెప్టెన్లు అధిపతులుగా, పైలట్లు రాజులుగా ఉండేవారు; కానీ వారు దేవదూతలేమీ కాదు. ‘లైఫ్ ఆన్ ది మిసిసిపీ’లో క్లెమెన్స్ తన అధిపతి యొక్క ఘాటైన పదజాలం గురించి ప్రస్తావిస్తూ, మేట్ ఆజ్ఞలు ఇచ్చే పద్ధతిని చూసి తాను ఎలా అసూయపడ్డాడో మనకు చెబుతాడు. పైలటింగ్ కంటే ఆ విషయాలను నేర్చుకోవడం సులభం, మొత్తమ్మీద వేగంగా కూడా పూర్తవుతుంది. ఊహాశక్తి, చమత్కారం పదాలపై సహజమైన పట్టుతో వాటిని మరింత మెరుగుపరుచుకోవచ్చు కూడా. ఆ శిక్షణ రోజుల్లో శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ మద్యం మరియు పేకాట విషయంలో తన వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకోవడం గుర్తుంచుకోవలసిన విషయం; అతను తన తిట్లను ఎల్లప్పుడూ తీవ్రమైన ఒత్తిడి క్షణాలకు మాత్రమే పరిమితం చేయకపోయినా లేదా తన చమత్కారపు నాణ్యతను వడపోసుకోకపోయినా, మానవుల ఉపయోగాలకు మరియు ఆనందాలకు శుద్ధి చేయడానికి ముడిసరుకుగా అన్నింటినీ సేకరించే ఆ నిర్మాణ దశలో ఉన్న ఒక మానవునికి అతను ఒక అత్యుత్తమ ఉదాహరణ అని కూడా మనం గుర్తుంచుకోవచ్చు.
అతను మానవ స్వభావం గురించి అపారమైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు. అతను ఇలా అంటాడు: ఆ క్లుప్తమైన, చురుకైన విద్యాభ్యాసంలో, కల్పన, జీవిత చరిత్ర లేదా చరిత్రలో కనిపించే అన్ని రకాల మానవ స్వభావాలతో నేను వ్యక్తిగతంగా, సుపరిచితంగా పరిచయం పెంచుకున్నాను. కల్పనలో గానీ, జీవిత చరిత్రలో గానీ చక్కగా చిత్రీకరించబడిన ఒక పాత్ర నాకు కనిపించినప్పుడు, నేను సాధారణంగా అతని పట్ల ఆత్మీయమైన వ్యక్తిగత ఆసక్తిని కనబరుస్తాను. ఎందుకంటే, అతను నాకు ముందే తెలుసు—నది వద్ద అతన్ని కలిశాను.
నిస్సందేహంగా, జీవితంలోని విస్తృత తత్వాలు స్వభావాలను అధ్యయనం చేయడానికి ఆ నది ఒక గొప్ప పాఠశాలగా ఉండేది: అస్పష్టమైన పరోక్షోక్తులను నివారించి, ప్రత్యక్ష మరియు ఖచ్చితమైన ఫలితాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే తత్వాలు; ఐరోపాలో “అమెరికన్” అని, అమెరికాలో “వెస్ట్రన్” అని పిలువబడే కఠినమైన శక్తివంతమైన స్వభావాలు. మార్క్ ట్వైన్ పాఠశాల ఉన్నదానికంటే తక్కువగానూ లేనందుకు—మరియు అంతకంటే ఎక్కువగానూ లేనందుకు—మనం కృతజ్ఞతతో ఉండాలి.
కొంతకాలం తర్వాత, మిస్సోరి నది వాణిజ్య అవసరాల వల్ల హోరేస్ బిక్స్బీ మిస్సిస్సిప్పి నుండి దూరమయ్యాడు, అతను ఆచారం ప్రకారం తన శిష్యుడిని మరొక నావికుడికి అప్పగించాడు—ఇప్పుడు, అతను సరిగ్గా ఏ నావికుడో ఖచ్చితంగా తెలియదు, కానీ బహుశా జాన్ జె. రో నౌకకు చెందిన జెబ్ లీవెన్వర్త్ లేదా బెక్ జాలీకి అప్పగించి ఉండవచ్చు. రో ఒక సరుకు రవాణా పడవ, “ఒక ద్వీపంలా నెమ్మదిగా ఒక వ్యవసాయ క్షేత్రంలా సౌకర్యవంతంగా” ఉండేది. నిజానికి, ‘రో’ అనే ఓడ రైతుల యాజమాన్యంలో ఉండేది వారిచేతనే నడపబడేది. జాన్ క్వార్లెస్ యొక్క వ్యవసాయ క్షేత్రాన్ని నీటిపై నడపగలిగితే, అది స్నేహభావం, ఆతిథ్యం వేగం విషయంలో ఆ ఓడను ఎంతగానో పోలి ఉంటుందని సామ్ క్లెమెన్స్ భావించాడు. ప్రవాహానికి ఎదురుగా అది ఒక ద్వీపాన్ని కూడా దాటగలదని, అయితే ప్రవాహానికి అనుకూలంగా అది ఎప్పటికీ ప్రవాహాన్ని అధిగమించలేదని, అయినప్పటికీ అది ఒక “ఆవిరి పడవకు ప్రేమ వంటిది” అని దాని గురించి చెప్పుకునేవారు. ‘రో’కు ప్రయాణికులను తీసుకువెళ్ళడానికి లైసెన్స్ లేదు, కానీ దానిలో ఎల్లప్పుడూ డజను మంది “కుటుంబ అతిథులు” ఉండేవారు. నాట్యాలు చేయడానికి వెన్నెల రాత్రి వినోదాల కోసం ఒక పెద్ద బాయిలర్-డెక్, అలాగే క్యాబిన్లో ఒక పియానో కూడా ఉండేవి. ఆ యువ పైలట్ అప్పుడప్పుడు పియానో వాయిస్తూ, “చిలగడదుంప తీగపై మిడత”కు సంబంధించిన పాటలను, లేదా మెథుసలేం అనే పేరుగల ఒక ముసలి గుర్రం గురించిన పాటలను తన సంగీతానికి అనుగుణంగా పాడేవాడు:
అతన్ని కిందకి దించి యెరూషలేములో అమ్మేశారు,
చాలా కాలం క్రితం.
ఈ పురాతన గుర్రం గురించి నలభై ఎనిమిది చరణాలు ఉండేవి, అవన్నీ దాదాపు ఒకేలా ఉండేవి; కానీ అక్కడ సమావేశమైన బృందం విమర్శించే అవకాశం లేదు, అతని ప్రయత్నాలు అతనికి ప్రశంసలు తెచ్చిపెట్టాయి. అతను జాన్ జె. రో నౌకలో స్వర్గతుల్యమైన సమయాన్ని గడిపాడు, ఆ తర్వాత దానికి పూర్తి భిన్నంగా నరకంలాంటి అనుభవం ఎదురైంది. బిక్స్బీ తిరిగి వచ్చి, ఒకటి రెండు పర్యటనలు చేసి, ఆ తర్వాత వెళ్ళిపోయి, అతన్ని మళ్ళీ బదిలీ చేశాడు, ఈసారి బ్రౌన్ అనే వ్యక్తి వద్దకు. నదిపై ఉన్న అత్యంత అందమైన పడవలలో ఒకటైన, చక్కటి కొత్త స్టీమర్ పెన్సిల్వేనియాలో బ్రౌన్కు ఒక స్థానం లభించింది, యువ క్లెమెన్స్ ఒక మంచి స్టీర్స్మ్యాన్గా (పడవ నడిపేవాడిగా) ఎదిగాడు, కాబట్టి మొదట్లో ఆ ఏర్పాటుతో ఇద్దరూ సంతోషించి ఉండటంలో ఆశ్చర్యం లేదు.
కానీ బ్రౌన్ తప్పులు వెతికే, నిరంకుశమైన, అజ్ఞాని, మొరటు దురుద్దేశపూరితమైన నాయకుడు. మిసిసిపీ పుస్తకంలో రచయిత బ్రౌన్తో తన మొదటి, అలాగే చివరి భేటీ గురించి రాశాడు. సరైన కారణాల వల్ల ఈ సందర్భాలు అతని జ్ఞాపకాల్లో చెరగని ముద్ర వేశాయి, వాటిని చాలావరకు సరైనవిగా అంగీకరించవచ్చు. బ్రౌన్ ప్రవర్తన అభ్యంతరకరంగా ఉండేది. అతని మొదటి పలకరింపు ఒక విసుగుతో కూడిన ప్రశ్న.
“నువ్వు హోరేస్ బిగ్స్బీ కొడుకువా?”
నదిలో సాధారణంగా “బిక్స్బీ”ని “బిగ్స్బీ” అని పలికేవారు, కానీ బ్రౌన్ దానిని మరింత అవమానకరంగా మార్చి, ఆ తర్వాత మరింత అసహ్యకరమైన ప్రశ్నలు, వ్యాఖ్యలు ఆదేశాలు జారీ చేసేవాడు. అతని కింద పనిచేసేవాడు త్వరలోనే అతన్ని పూర్తిగా ద్వేషించడం నేర్చుకున్నాడు. అయినప్పటికీ, గౌరవప్రదమైన సంబంధాన్ని కొనసాగించడం అవసరం.
ప్రవర్తన—ఆచారం, క్రమశిక్షణ, చివరికి చట్టం కూడా అదే కోరాయి—కానీ 1858వ సంవత్సరం తొలి నెలల్లో, బ్రౌన్ను చంపడం వల్ల కలిగే తృప్తిని అణచుకోవడానికి ఆ యువ నావికుడు చాలా కఠినమైన శీతాకాలం, వసంతకాలం గడిపి ఉండాలి. కాలం ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుంది—ఒక విషాదకరమైన ప్రతీకారం, అది కూడా భయంకరమైన మూల్యంతో; కానీ అతను దానిని ఊహించలేకపోయాడు, తన తీరిక సమయాన్ని తన సొంత శిక్షలను ప్లాన్ చేసుకోవడానికి కేటాయించాడు.
నేను బ్రౌన్ను చంపుతున్నట్లు ఊహించుకోగలిగాను; దానికి వ్యతిరేకంగా ఏ చట్టమూ లేదు, నేను పడుకున్న వెంటనే ఎప్పుడూ చేసే పని అదే. నా విధి అయినట్లుగా మనసులో ఊహించుకోవడానికి బదులుగా, నేను పనిని పక్కనపెట్టి ఆనందం కోసం బ్రౌన్ను చంపాను. నేను ఒక నెల పాటు ప్రతి రాత్రి బ్రౌన్ను చంపాను; పాత, నిస్సారమైన, సాధారణ పద్ధతులలో కాదు, కొత్త రమణీయమైన పద్ధతులలో—కొన్నిసార్లు వాటి రూపకల్పనలోని తాజాదనం ఆశ్చర్యపరిచేవిగా, మరియు ఆ ప్రదేశానికి, వాతావరణానికి భయంకరంగా ఉండేవి.
ఒకసారి బ్రౌన్ మామూలు కన్నా ఎక్కువగా అవమానించినప్పుడు, అతని కింద పనిచేసేవాడు పడుకుని అతన్ని “పదిహేడు విభిన్న పద్ధతులలో—అవన్నీ కొత్తవే”—చంపాడు.
అతను మొదట బ్రౌన్ను మెప్పించడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ అది నిష్ప్రయోజనమైంది. బ్రౌన్ సంతోషపడటానికి ఇష్టపడని రకం మనిషి; తన కింద పనిచేసేవాడు ఎంత జాగ్రత్తగా పడవ నడిపినా, అతను ఎప్పుడూ అతనిపై విసుక్కునేవాడు.
“ఇక్కడ,” అతను అరిచేవాడు, “ఇప్పుడు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? దాన్ని కిందకి లాగు! దాన్ని కిందకి లాగు! నేను చెప్పేది నీకు వినపడటం లేదా? దరిద్రపు బురద పిల్లి!”
అతని సహాయకుడు అలాంటి వ్యక్తిని మెప్పించాలనే కోరికను పూర్తిగా కోల్పోయాడు, పైగా అప్పుడప్పుడు అతన్ని రెచ్చగొట్టడానికి కూడా అవకాశాలు తీసుకునేవాడు. ఒకరోజు వారు నదిలో ప్రయాణిస్తుండగా, పడవ ఏదో అసాధారణమైన ప్రదేశం వైపు వెళ్తున్నట్లు బ్రౌన్ గమనించాడు.
“ఇక్కడ, ఇప్పుడు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?” అతను అరిచాడు. “అసలు దేనికోసం పడవ నడుపుతున్నావు? దరిద్రపు మూర్ఖుడా!”
“ఎందుకు,” అన్నాడు సామ్, చలించకుండా ఆలోచిస్తూ, “పడవ నడపడానికి నాకు వేరే ఏమీ కనిపించలేదు, ఒడ్డున ఉన్న ఆ తెల్ల ఆవు వైపు వెళ్తున్నాను.”
“ఆ చక్రం దగ్గర నుంచి తప్పుకో! ఈ పైలట్హౌస్ నుంచి బయటకు వెళ్ళు!” అని బ్రౌన్ అరిచాడు. “నువ్వేమీ పైలట్ అవ్వడానికి పనికిరావు!”
సామ్ కోరుకున్నది కూడా అదే. బ్రౌన్ యొక్క నిరంతర విమర్శల నుండి లభించే ఏ తాత్కాలిక ఉపశమనమైనా అతనికి స్వాగతమే. అతను దాదాపు ఒక సంవత్సరంగా ఆ నదిలో పనిచేస్తున్నాడు. అందరూ అతన్ని ఇష్టపడి, మంచి నావికుడిగా పేరు తెచ్చుకున్నప్పటికీ, అతనికి ఎలాంటి జీతం అందడం లేదు. కొంతకాలంగా డబ్బు అవసరం పెద్దగా లేదు, ఎందుకంటే భోజన ఖర్చులు కట్టాల్సిన అవసరం లేదు; కానీ బట్టలు ఎప్పటికైనా పాడైపోతాయి, ఇంకా కొన్ని ఇతర ఖర్చులు కూడా ఉంటాయి. పెన్సిల్వేనియా ఓడ, ప్రయాణానికి ముందు, తర్వాత ఒకటి రెండు రోజులు ఖాళీగా ఉండటంతో, ఒక రౌండ్ ట్రిప్ పూర్తి చేయడానికి సుమారు ముప్పై ఐదు రోజులు పట్టేది. ఆ యువ నావికుడు, న్యూ ఓర్లీన్స్ కట్ట మీద సరుకు రవాణాను పర్యవేక్షిస్తూ రాత్రిపూట పని సంపాదించవచ్చని తెలుసుకున్నాడు. అలా ప్రతి రాత్రి కాపలాకు రెండున్నర నుండి మూడు డాలర్ల వరకు సంపాదించేవాడు. కొన్నిసార్లు రెండు రాత్రులు కూడా పని ఉండేది, అలా ఐదు లేదా ఆరు డాలర్ల పెట్టుబడితో తాను ధనవంతుడినని భావించుకునేవాడు. “ఆ సరుకుల కుప్పల మధ్య చీకట్లో అలా కాపలా కాయడం ఒక నిర్జనమైన అనుభవం; ఏ శబ్దమూ లేదు, ఏ ప్రాణీ కదలడం లేదు,” అని అతను చాలా కాలం తర్వాత అన్నాడు. “కానీ అది నిష్ప్రయోజనమైనది కాదు: ఆ రాత్రులలో నేను అక్కడ ఒంటరిగా కూర్చున్నప్పుడు నాకు స్ఫూర్తి కలిగేది. నేను రకరకాల పరిస్థితులను, అవకాశాలను ఊహించుకునేవాడిని. ఆ విషయాలు క్రమంగా నా పుస్తకాలలోకి చేరి, నాకు ఎన్నో అధ్యాయాలను అందించాయి. నా చాలా పుస్తకాలలో ఏదో ఒక రూపంలో ఆ రాత్రుల ప్రభావాన్ని నేను గుర్తించగలను.”
మిసిసిపీ పుస్తకం యొక్క రెండవ భాగంలోని అనేక ఆసక్తికరమైన కథలు ఆ సుదీర్ఘ రాత్రి కాపలాల నుండే పుట్టాయి. అలాంటి విషయాల గురించి ఆలోచించడానికి అది ఒక మంచి సమయం.
ప్రేమకథలు మరియు సాహసాలు
అయితే, బ్రౌన్తో జీవితం అంతా దుఃఖమయం కాదు. ఆ యాత్రకు ముందు, తర్వాత కూడా విశ్రాంతి, వినోదం లభించాయి. సెయింట్ లూయిస్లోని పమేలా ఇంట్లో, అతనికి తోడుగా చాలామంది ఉండేవారు: ఎక్కువగా హానిబాల్ స్నేహితులు, పాఠశాల స్నేహితులు—అయితే, అమ్మాయిలు. న్యూ ఓర్లీన్స్లో అతను స్నేహపూర్వకమైన పడవలను సందర్శించాడు, ముఖ్యంగా జాన్ జె. రో పడవను, అక్కడ అతనికి ఘనంగా స్వాగతం లభించింది. రో పడవలో అలాంటి ఒక సందర్శనను అతను ఎప్పటికీ మరచిపోలేదు. ఆ యాత్రలో పడవ అతిథులలో ఒక యువతి ఉంది—మరొక లారా, పదిహేనేళ్ల వయసు, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా, ముచ్చటగా ఉంది. వారు కలుసుకున్నారు, ఒకరికొకరు ఆకర్షితులయ్యారు; వారిద్దరి జీవితాల్లోనూ యవ్వనంలో ఎదురయ్యే ఉజ్వల క్షణాలలో ఇది ఒకటి: అకస్మాత్తుగా, కొద్దికాలం పాటు వచ్చే శృంగారం, ప్రేమ—దాన్ని మీరెలా పిలిచినా సరే, దాన్ని వెంబడిస్తే పెళ్లికి దారితీసే విషయం.
“ఆ తర్వాతి మూడు రోజులు మేము మేల్కొని ఉన్న సమయంలో, నేను ఆ అమ్మాయి మోచేతికి నాలుగు అంగుళాల దూరంలో కూడా లేను.”
అప్పుడు హఠాత్తుగా ఒక అంతరాయం కలిగింది: జెబ్ లీవెన్వర్త్ వెనుక నుండి వేగంగా దూసుకొస్తూ ఇలా అరిచాడు:
“పెన్సిల్వేనియా వెనక్కి వెళ్తోంది.”
ఒక భావోద్వేగపు అలజడి, క్షణికమైన వీడ్కోలు, డెక్ల మీదుగా ఒక పరుగు, శృంగారం నుండి వాస్తవంలోకి ఒక గెంతు, అదంతా ముగిసిపోయింది. అతను ఆమెకు రాశాడు, కానీ ఎటువంటి జవాబు రాలేదు. అతను ఆమెను మళ్ళీ ఎప్పుడూ చూడలేదు, నలభై ఎనిమిది సంవత్సరాల పాటు ఆమె నుండి ఎటువంటి కబురు లేదు, అప్పటికి ఇద్దరూ వివాహితులై, వితంతువులై, వృద్ధులయ్యారు. ఆమెకు అతని ఉత్తరం అందలేదు.
పెన్సిల్వేనియాలో కూడా జీవితానికి దాని స్వంత ఆసక్తులు ఉన్నాయి. మార్చి 9, 1858 నాటి ఒక ఉత్తరం, కదులుతున్న మంచులో లోతును వెతకడానికి స్టీమర్ యొక్క పడవలో చేసిన ఒక ఆహ్లాదకరమైన ప్రమాదకరమైన రాత్రి సాహసం గురించి వివరిస్తుంది.
అప్పుడు అసలు సరదా మొదలైంది. మేము పడవ ముందు భాగానికి 20 ఫాథమ్ల పొడవున్న ఒక తాడును కట్టి, ఒడ్డున గుర్రాలను కట్టినట్లుగా మనుషులను (రెండు సిబ్బందిని) దానికి కట్టాము. పైలట్ అయిన బ్రౌన్, పడవ ముందు భాగాన్ని బయట ఉంచడానికి తెడ్డుతో ముందు భాగంలో నిలబడగా, నేను చుక్కానిని పట్టుకున్నాను. మేము మనుషులను ముందుకు నడిపిస్తాము, పడవ ఒక బరువైన మంచు గడ్డపైకి వచ్చే వరకు అంతా సవ్యంగానే సాగుతుంది, ఆ తర్వాత మనుషులు పిన్నుల్లాగా కుప్పకూలిపోతారు, అదే సమయంలో బ్రౌన్ పడవ అడుగున అడ్డంగా పడి ఉంటాడు. గంటసేపు కష్టపడిన తర్వాత, తెడ్ల మీద అర అంగుళం మందం మంచుతో మేము తిరిగి వచ్చాము. మమ్మల్ని వెనక్కి పంపి, మరో పడవను సిద్ధం చేశాము, ఆ తర్వాత జార్జ్ (జార్జ్ ఈలర్, మరో పైలట్) నేను కొత్త మనుషులతో రెట్టింపు సిబ్బందిని తీసుకుని మళ్ళీ ప్రయత్నించాము. ఈసారి మేము అరగంటలోపే కాలువను కనుగొని, పెన్సిల్వేనియా వచ్చి మమ్మల్ని తీసుకువెళ్ళే వరకు ఒక ద్వీపంలో దిగాము. మరుసటి రోజు ఇంకా చల్లగా ఉంది. నేను రెండుసార్లు పడవలో బయటకు వెళ్ళాను, ఆ తర్వాత మేము బయటపడ్డాము, కానీ ఆ దుష్ట స్టీమ్బోట్ మా మీదకు దూసుకువచ్చేంత దగ్గరకు వచ్చింది… మేము హ్యాట్ ఐలాండ్లో లోతు కొలిచాము, ఒక ఇసుక దిబ్బ చుట్టూ పడవను తిప్పి, మళ్ళీ లోతు కొలిచాము—కానీ మా పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవాలంటే మీరు డాక్టర్ కేన్ పుస్తకం చదవాలి. పడవ వద్దకు తిరిగి వెళ్లడం అసాధ్యం అయ్యేది. కానీ మరియా డెన్నింగ్ ద్వీపం తలభాగంలో చిక్కుకుపోయింది—వారు మమ్మల్ని పిలిచారు—మేము దాని పక్కకు వెళ్ళాము, వారు మమ్మల్ని పైకి లాగి, మంచును కరిగించారు. మేము అప్పుడు తెల్లవారుజామున నాలుగు గంటల నుండి తొమ్మిదిన్నర గంటల వరకు మంట దగ్గరకు వెళ్లకుండా పడవలోనే ఉన్నాము. మనుషుల మీద, పడవ మీద, తాడుల మీద, మిగతా అన్నిటి మీద మంచు దట్టంగా కప్పబడి ఉంది, మేము రాతి మిఠాయి విగ్రహాల్లా కనిపించాము.
ఆ రోజుల్లో అతను ఇష్టపడేది ఇలాంటి పనులనే. దానిలో రచయిత యొక్క స్పష్టమైన ఆనందం, గర్వం మనకు కనిపిస్తాయి. అదే ఉత్తరంలో అతను ఇలా అంటాడు: “నేను పత్రికతో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు జరపలేను, ఎందుకంటే నది గురించి తెలుసుకుంటున్నప్పుడు మరే ఇతర పని చేయడానికి లేదా దాని గురించి ఆలోచించడానికి అనుమతి ఉండదు.” ఆ తర్వాత అతను తన సోదరుడు హెన్రీని ప్రస్తావించాడు, ఆ విషాద ఘట్టానికి నాంది ఇక్కడే మొదలవుతుంది. ఆ ఘట్టానికి, నిందారహితుడైనప్పటికీ, శామ్యూల్ క్లెమెన్స్ ఎల్లప్పుడూ తనను తాను బాధ్యుడిగా భావించుకునేవాడు.
హెన్రీ ఇక్కడ (సెయింట్ లూయిస్లో) పెద్దగా ఏమీ చేయడం లేదు, కాబట్టి నేను అతన్ని మా క్లర్క్ వద్దకు ఒక యాత్రకు కావలసిన పనుల కోసం పంపించాను. కట్టెల కుప్పలను కొలవడం, బొగ్గు పెట్టెలను లెక్కించడం, మరియు ఇతర క్లర్క్ పనులు చేయడం వంటివి చేయమని చెప్పాను. అతను వాటిని సంతృప్తికరంగా నిర్వర్తించాడు. అతను మళ్ళీ మాతో పాటు వెళ్ళవచ్చు.
ఆ సమయానికి హెన్రీ క్లెమెన్స్కు సుమారు ఇరవై ఏళ్లు. అతను అందమైన, ఆకర్షణీయమైన యువకుడు. అ గర్వపడేవాడు. అతను తర్వాతి యాత్రకు వెళ్ళాడు, ఆ తర్వాత కూడా పదోన్నతి క్రమంలో మూడవ క్లర్క్గా క్రమం తప్పకుండా వెళ్తూనే ఉన్నాడు. బ్రౌన్తో గడిపిన ఆ కష్టకాలంలో హెన్రీ మాతో ఉండటం ఒక ఆశాకిరణంలా ఉండేది. ఆ అబ్బాయిలు తమ తీరిక సమయాన్ని చాలా వరకు మరో పైలట్ అయిన జార్జ్ ఈలర్తో గడిపారు. అతను “బ్రౌన్కు లేని దయకు భిన్నంగా” చాలా దయగలవాడు. అతను షేక్స్పియర్, గోల్డ్స్మిత్ల రచనలను ఉటంకిస్తూ, తనను మంత్రముగ్ధుడై, స్ఫూర్తిదాయకంగా వింటున్న ప్రేక్షకులకు వేణువు వాయించేవాడు. ఇవి ఎంతో విలువైన విషయాలు. రాబోయే మార్గంపై అప్పటికే ఒక దీర్ఘకాలిక దుఃఖపు ఛాయ అలుముకుంటోందని ఆ యువ నావికుడు ఊహించలేకపోయాడు.
అయినప్పటికీ, సరైన సమయంలో అతనికి ఒక హెచ్చరిక అందింది; అది ఒక అద్భుతమైన, ప్రభావవంతమైన హెచ్చరిక, కానీ అలాంటి హెచ్చరికలను ఎవరూ పెద్దగా పట్టించుకోరు. ఒక రాత్రి, పెన్సిల్వేనియా ఓడ సెయింట్ లూయిస్లో నిలిచి ఉన్నప్పుడు, అతను తన సోదరి ఇంట్లో నిద్రపోయి, ఈ స్పష్టమైన కల కన్నాడు:
అతను హెన్రీ అనే శవాన్ని, కూర్చునే గదిలో రెండు కుర్చీల మీద ఆనించి ఉన్న ఒక లోహపు సమాధి పెట్టెలో పడి ఉండటం చూశాడు. అతని ఛాతీ మీద ఒక తెల్లటి పూల గుత్తి ఉంది, దాని మధ్యలో ఒకే ఒక్క ఎర్రటి పువ్వు ఉంది.
అతను మేల్కొన్నప్పుడు తెల్లవారింది, కానీ ఆ కల ఎంత స్పష్టంగా ఉందంటే అది నిజమని అతను నమ్మాడు. బహుశా పాత సమ్మోహన స్థితి అతనిపై ప్రభావం చూపిందేమో, ఎందుకంటే అతను లోపలికి వెళ్లి తన చనిపోయిన సోదరుడిని చూద్దామని అనుకుని లేచి బట్టలు వేసుకున్నాడు. దానికి బదులుగా, అతను తెల్లవారుజామున వీధిలోకి వెళ్లి, వీధి మధ్యలోకి నడిచాడు, అంతలోనే అది కేవలం ఒక కల మాత్రమేనని అతనికి హఠాత్తుగా మెరుపులా తట్టింది. అతను వెనక్కి దూకి, కూర్చునే గదిలోకి పరుగెత్తాడు, అది నిజంగా ఖాళీగా ఉండటం చూసి అతనికి గొప్ప ఆనందపు వణుకు పుట్టింది. అతను పామెలాకు ఆ కలను చెప్పి, వెంటనే వీలైనంత త్వరగా దాన్ని తన మనసు నుండి తొలగించుకున్నాడు. పెన్సిల్వేనియా ఓడ యధావిధిగా సెయింట్ లూయిస్ నుండి బయలుదేరి, న్యూ ఓర్లీన్స్కు సురక్షితంగా ప్రయాణించింది.
సురక్షితమైన ప్రయాణమే అయినా, సంఘటనలతో నిండినది; ఆ ప్రయాణంలోనే, ఇంతకుముందు చెప్పిన బ్రౌన్తో చివరి సమావేశం జరిగింది. ఇది మిసిసిపీ పుస్తకంలో నమోదు చేయబడింది, కానీ ఇక్కడ దానిని విస్మరించలేము. నదిలో కొంత దూరం వెళ్ళాక (అది ఈగిల్ బెండ్లో జరిగింది), పడవను కొంచెం కింద దించాలనే కెప్టెన్ ఆదేశాన్ని తీసుకురావడానికి హెన్రీ హరికేన్ డెక్ మీదకు వచ్చాడు. బ్రౌన్కు కొంతవరకు చెవుడు ఉంది, కానీ అతను ఆ విషయాన్ని ఎప్పుడూ ఒప్పుకోలేదు. బహుశా అతనికి ఆ ఆదేశం అర్థం కాలేదేమో; ఏదేమైనా, అతను విన్నట్లు ఏమాత్రం సంకేతం ఇవ్వలేదు, మరియు నేరుగా ముందుకు వెళ్ళిపోయాడు. తనకంటే శ్రేష్ఠమైన ప్రతి ఒక్కరినీ ద్వేషించినట్లే, అతను హెన్రీని కూడా ద్వేషించాడు, మరియు ఏదేమైనా, మళ్ళీ చెప్పమని అడగడానికి అతను చాలా అహంకారిగా ఉన్నాడు. వారు ఆ రేవును దాటుతుండగా, కెప్టెన్ క్లైన్ఫెల్టర్ డెక్ మీదకు వచ్చి, పడవను చుట్టూ తిరగనివ్వమని అతన్ని పిలిచి, ఇలా అన్నాడు:
“ఇక్కడ దిగమని హెన్రీ నీకు చెప్పలేదా?”
“లేదు, అయ్యా.”
కెప్టెన్ క్లైన్ఫెల్టర్ సామ్ వైపు తిరిగి:
“అతను చెప్పింది నీకు వినపడలేదా?”
“అవును, అయ్యా.”
బ్రౌన్ అన్నాడు: “నీ నోరు మూసుకో! నువ్వు అలాంటిదేమీ ఎప్పుడూ వినలేదు.” కొంతసేపటికి, ఏ గొడవ జరగబోతోందనే విషయం తెలియకుండా హెన్రీ పైలట్-హౌస్లోకి వచ్చాడు. బ్రౌన్ తన అత్యంత అసహ్యకరమైన పద్ధతిలో అతనిపై విరుచుకుపడ్డాడు.
“ఇదిగో, మనం ఆ తోటలో దిగాలని నాకు ఎందుకు చెప్పలేదు?” అని నిలదీశాడు.
హెన్రీ ఎప్పుడూ మర్యాదగా, సౌమ్యంగా ఉండేవాడు. “నేను మీకు చెప్పాను, మిస్టర్ బ్రౌన్.”
“అది అబద్ధం.”
సామ్ క్లెమెన్స్, బ్రౌన్ తనను తిట్టుకోవడాన్ని భరించగలిగాడు, కానీ హెన్రీని తిట్టడాన్ని భరించలేకపోయాడు. అతను ఇలా అన్నాడు: “నువ్వే అబద్ధం చెబుతున్నావు. అతనే నీకు చెప్పాడు.”
బ్రౌన్ ఒక క్షణం పాటు దిగ్భ్రాంతికి గురయ్యాడు, ఆపై అతను ఇలా అరిచాడు:
“అర నిమిషంలో నీ సంగతి చూస్తాను!” అని హెన్రీని పైలట్-హౌస్ నుండి బయటకు వెళ్ళమని ఆదేశించాడు.
ఆ అబ్బాయి ఉలిక్కిపడగానే, బ్రౌన్ అకస్మాత్తుగా అతని కాలర్ పట్టుకుని ముఖం మీద కొట్టాడు.* వెంటనే సామ్, ఒక బరువైన స్టూల్తో బ్రౌన్ మీదకు దూకి, అతన్ని నేల మీద పడుకోబెట్టాడు. అప్పుడు నెలల తరబడి రగులుతున్న పగ, ఆగ్రహం అంతా ప్రజ్వరిల్లింది. అతను బ్రౌన్ మీదకు దూకి, మోకాళ్లతో అతన్ని పట్టుకుని, తన శక్తి, కోపం రెండూ క్షీణించే వరకు పిడికిళ్లతో బాదాడు. అప్పుడు బ్రౌన్ విడిపించుకుని, పైలట్ సహజ ప్రవృత్తితో చువ్వ వైపు దూకాడు, ఎందుకంటే ఆ ఓడ కొట్టుకుపోతోంది, ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉంది. ఇక ప్రమాదం లేదని గ్రహించి, అతను ఒక దూరదర్శినిని ఆయుధంగా పట్టుకున్నాడు.
* మిస్సిస్సిప్పి పుస్తకంలో రచయిత, బ్రౌన్ ఒక పెద్ద బొగ్గు ముక్కతో హెన్రీని కొట్టడం ప్రారంభించాడని పేర్కొన్నాడు; కానీ, ఆ సంఘటన జరిగిన వెంటనే శ్రీమతి ఓరియన్ క్లెమెన్స్కు రాసిన ఒక లేఖలో అతను ఇలా అంటాడు:
“హెన్రీ పైలట్-హౌస్ నుండి బయటకు దూకాడు—బ్రౌన్ ఒక్కసారిగా లేచి అతన్ని పట్టుకున్నాడు—అతన్ని సగం వెనక్కి తిప్పి ముఖం మీద కొట్టాడు!—దాదాపు ఆరడుగుల ఎత్తు నుండి నా తమ్ముడిని కొట్టాడు. ఆ క్షణం నుండి నాకు పిచ్చెక్కింది. నేను పడవను దానంతట అదే నడిపించుకోవడానికి వదిలేసి, ఆ అవమానానికి ప్రతీకారం తీర్చుకున్నాను—మరియు నేను చేసింది సరైనదేనని కెప్టెన్ అన్నాడు.”
“ఈ పైలట్-హౌస్ నుండి బయటకు వెళ్ళు,” అని అతను ఆవేశంగా అరిచాడు.
కానీ అతని కింద పనిచేసేవాడు ఇప్పుడు అతనికి భయపడలేదు.
“నువ్వు ‘ఇక్కడ’ అనే పదాన్ని తీసేయాలి,” అని అతను విమర్శనాత్మకంగా, సాగదీస్తూ అన్నాడు. “అది అందరికీ తెలిసిన విషయమే, మరియు అది మంచి ఆంగ్ల పద్ధతిగా పరిగణించబడదు.”
“నీ అహంకారాలు నాకు చూపించకు,” అని బ్రౌన్ అరిచాడు. “నీ నుండి నేను ఇంకేమీ సహించను.”
“నువ్వు ‘నీ అహంకారాలు నాకు చూపించకు’ అని అనాలి,” అని సామ్ మృదువుగా అన్నాడు, “ నీ వాక్యంలో చివరి సగభాగం దాదాపు సరిదిద్దడానికి వీలులేనిదిగా ఉంది.”
ముందు డెక్పై గుమిగూడిన ప్రయాణికులు, తెల్లటి ఏప్రాన్లు ధరించిన సేవకుల బృందం విజేతను అభినందించింది.
బ్రౌన్ కోపంతో, గర్జిస్తూ స్టీరింగ్ వీల్ వైపు తిరిగాడు. క్లెమెన్స్ కిందికి వెళ్ళాడు, అక్కడ కెప్టెన్ క్లైన్ఫెల్టర్ బహుశా తనకి సంకెళ్ళు వేస్తాడని అతను ఊహించాడు, ఎందుకంటే ఒక పైలట్ను కొట్టడం ఒక పెద్ద నేరంగా భావించేవారు. ఆ అధికారి అతన్ని తన ప్రత్యేక గదిలోకి తీసుకెళ్లి తలుపు మూసాడు. మొదట అతను ఆ నిందితుడిని задуర్గా చూశాడు, ఆ తర్వాత కొన్ని విచారణలు చేశాడు: “ముందు నువ్వు అతన్ని కొట్టావా?” అని కెప్టెన్ క్లైన్ఫెల్టర్ అడిగాడు.
“అవును, అయ్యా.”
“దేనితో?”
“ఒక బల్లతో, అయ్యా.”
“గట్టిగా కొట్టావా?”
“మధ్యస్థంగా, అయ్యా.”
“అది అతన్ని కింద పడేసిందా?”
“అతను—అతను పడిపోయాడు, అయ్యా.”
“వెంటనే వెళ్ళావా? ఇంకా ఏమైనా చేశావా?
“అవును, అయ్యా.”
“ఏం చేశావు?”
“అతన్ని బాదాను, అయ్యా.”
“బాదావా?”
“అవును, అయ్యా.”
“అతన్ని బాగా బాదావా—అంటే, తీవ్రంగా?”
“అలా అనొచ్చు, అయ్యా.” నాకు చాలా సంతోషంగా ఉంది! వినండి, నేను అలా అన్న విషయం ఎవరూ ప్రస్తావించవద్దు. మీరు ఒక పెద్ద నేరం చేశారు; ఈ పడవలో మళ్ళీ అలాంటి నేరం ఎప్పుడూ చేయకండి, కానీ—వాడిని ఒడ్డున పట్టుకోండి! వాడి పని బాగా పట్టండి; వింటున్నారా? ఖర్చులన్నీ నేను భరిస్తాను.”*
* “మిసిసిపీ నదిపై జీవితం.”
అప్పుడు కెప్టెన్ క్లైన్ఫెల్టర్ అతన్ని పడవ దిగిపొమ్మని చెప్పాడు, అతని వెనుక తలుపు మూసుకుపోతున్నప్పుడు అతను ఆనందిస్తున్న శబ్దం ఆ నేరస్థుడికి వినిపించింది. ఆ తర్వాత బ్రౌన్, సహజంగానే, అతన్ని పైలట్హౌస్లోకి వెళ్ళనివ్వలేదు, అతను మిగిలిన ప్రయాణమంతా “విముక్తి పొందిన బానిస”లా జార్జ్ ఈలర్ వేణువు సంగీతాన్ని, గోల్డ్స్మిత్ మరియు షేక్స్పియర్ రచనలను వింటూ గడిపాడు; అప్పుడప్పుడు అతనితో చదరంగం ఆడుతూ, ఓటమిని చూసినప్పుడు చివరి ఎత్తును వెనక్కి తీసుకుని ఆటను వేరే విధంగా ముగించే ఒక ఉపాయాన్ని నేర్చుకున్నాడు, దానిని అతను తన తర్వాతి సుదీర్ఘ సంవత్సరాలలో స్వయంగా ఉపయోగించుకున్నాడు.
శామ్ క్లెమెన్స్ పడవలోనే ఉంటే తాను న్యూ ఓర్లీన్స్లో పడవను విడిచిపెడతానని బ్రౌన్ శపథం చేశాడు, కెప్టెన్ క్లైన్ఫెల్టర్ బ్రౌన్ను వెళ్ళమని చెప్పాడు. ఆ తర్వాత అతని స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి మరొక పైలట్ దొరకనప్పుడు, కెప్టెన్ పగటిపూట కాపలా కాయడానికి క్లెమెన్స్నే అనుమతిస్తానని ప్రతిపాదించాడు. తద్వారా, కేవలం ఏడాదికి పైగా మాత్రమే విమానం నడుపుతున్న ఆ యువ స్టీర్స్మ్యాన్ పరిజ్ఞానంపై తన నమ్మకాన్ని ప్రదర్శించాడు. కానీ క్లెమెన్స్ స్వయంగా…
సంవత్సరం పాటు పడవ నడిపాడు. కానీ క్లెమెన్స్కు స్వయంగా అంత నమ్మకం లేకపోవడంతో, బ్రౌన్ను సెయింట్ లూయిస్లోనే ఉంచమని కెప్టెన్కు సలహా ఇచ్చాడు. బ్రౌన్ వెళ్ళిపోయాక, తాను మరో పడవలో నదిలో ముందుకు వెళ్లి, పడవ నడిపే వ్యక్తిగా తన స్థానాన్ని తిరిగి చేపడతానని చెప్పాడు. తనకు తెలియకుండానే, ఆ నిర్ణయంతో అతను తన ప్రాణాలను కాపాడుకుని ఉండవచ్చు.
అతనికి ఇటీవల వచ్చిన కలతపెట్టే కల గుర్తుందో లేదో సందేహమే, కానీ పెన్సిల్వేనియా బయలుదేరడానికి ముందు రాత్రి అతనిపై ఏదో దుశ్శకునం ఆవరించి ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. హెన్రీ తన విధులు ముగించుకున్న తర్వాత కట్టపై రాత్రి కాపలాలో చేరడానికి ఇష్టపడేవాడు, మరియు ఆ సోదరులు తరచుగా కలిసి కబుర్లు చెప్పుకుంటూ ఆ కట్ట చుట్టూ తిరిగేవారు. ఆ ప్రత్యేకమైన రాత్రి, పెద్దవాడు నదిలో జరగబోయే విపత్తు గురించి మాట్లాడాడు. చివరగా అతను ఇలా అన్నాడు:
“ప్రమాదం జరిగితే, నువ్వు ఏది చేసినా సరే, నీ బుద్ధిని కోల్పోకు—ప్రయాణికులు ఆ పని చేస్తారు. హరికేన్ డెక్ వైపు, ఆపై లైఫ్-బోట్ వైపు పరుగెత్తు, మేట్ ఆదేశాలను పాటించు. పడవను నీటిలోకి దించినప్పుడు, స్త్రీలను, పిల్లలను అందులోకి ఎక్కించు. నువ్వు మాత్రం అందులోకి ఎక్కకు. నది కేవలం ఒక మైలు వెడల్పు మాత్రమే ఉంటుంది. నువ్వు సులభంగా ఈదుకుంటూ ఒడ్డుకు చేరుకోవచ్చు.”
అది మంచి పౌరుషమైన సలహానే, కానీ అది దీర్ఘకాలిక దుఃఖ ఫలాన్ని ఇచ్చింది.
సశేషం
మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –20-8-26-ఉయ్యూరు
సరసభారతి ఉయ్యూరు 