ధనుర్మాసం మొదటి రోజు 17-12-17 ఆదివారం ఉయ్యూరు శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి దేవాలయం లో ప్రభాత పూజ

ధనుర్మాసం మొదటి రోజు 17-12-17 ఆదివారం ఉయ్యూరు శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి దేవాలయం లో ప్రభాత పూజ

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-10

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-10

            పరిశోధనలలో వెంకటేశ్వర్లు గారి కృషి ,పాత్ర -5

6-సాలిడ్ స్టేట్ స్పెక్ట్రో స్కోపి లో కృషి

నలుగురు నడిచే నలిగిన దారిలో నడిచే అలవాటు లేని వెంకటేశ్వర్లుగారు చేసినపనే చేస్తూ కూర్చోవటం లో సంతృప్తి పడేవారు కాదు .1964 లో కాన్పూర్ ఐ ఐ టిలో ప్రయోగాత్మక పరిశోధన చేస్తున్నప్పుడు ,చాలాకాలం గా పని చేస్తున్న మాలిక్యులర్ స్పెక్ట్రో గ్రఫి  కి మాత్రమె పరిమితం అవకుండా ,సాలిడ్ స్టేట్ స్పెక్ట్రో స్కోపి పై కూడా దృష్టి సారించి దానికవసరమైన వేరియర్ EPR మెషీన్ ,కెరీ 14ఆప్టికల్ స్పెక్ట్రో మీటర్లను కూడా డిపార్ట్ మెంట్ లో  నిర్మించే లాబరేటరీ తోపాటు నెలకొల్పారు .సింగిల్ క్రిస్టల్స్ లోయిపిఆర్ పరివర్తన లోహ అయాన్ లపై గొప్ప కృషి చేశారు .ఈ అయాన్ ల ఆప్టికల్ స్పెక్ట్రో స్కోపి తాను పూర్వం చేసినదానికి కొనసాగింపు మాత్రమె .

  Rb Mn F3 ఎలక్ట్రాన్  అబ్సార్ప్షన్ కృషి ఫలితంగా ఉత్తేజిత  Mn 2+ లో స్పిన్ ఆర్బిట్ కప్లింగ్ ను మొట్టమొదటిసారిగా నిర్ణయించ గలిగారు .క్రిస్టల్ ఫీల్డ్ ,రికా పారామీటర్స్ దృష్టిలో  స్పెక్ట్రం యొక్క సంపూర్ణ  విశ్లేషణ సాధ్యమైంది .ఈ ఫలితాలన్నీ ఫిజికల్ రివ్యు లెటర్స్ లో ప్రచురించారు  .వెంకటేశ్వర్లు శిష్య బృందం కలిసి  అమోనియం క్లోరైడ్ సింగిల్ క్రిస్టల్స్ లోడైవలేంట్  కాపర్ ,నికెల్ ఎలెక్ట్రానిక్ అబ్సార్ప్షన్ స్పెక్ట్రా ను ఆర్దర్డ్ ,డిసార్దర్డ్ స్థాయిలలో డోపైన్ అయాన్స్  ఎలక్ట్రా నిక్ సైట్స్ , లామ్డా ట్రాన్సిషన్ ల ప్రభావాలపై అన్వేషణ చేశారు .

  1973  లో ఆయన దృష్టి, అభిరుచి రేర్ ఎర్త్ మెటల్ అయాన్స్  పై కేంద్రీకరించి లాంథనం ఫ్లోరైడ్ ,కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ మొదలైన క్రిస్టల్స్ పై  అన్వేషణ చేశారు .12 ఏళ్ళలోఈ రంగం లో గణనీయమైన అభి వృద్ధి సాధించారు .Nd 3+,Dy 3+,Eu3+,Pr 3+లపై కూడా పరిశోధించారు . ఆకాలం అంతా గొప్ప ఉత్తేజం అభిరుచి లతో చాలామంది విద్యార్ధులు ఇలాంటి వాటిపైనే కృషి చేసి వాటి స్పెక్ట్రా  లపై అసక్తికరమైన విషయాలు కనుగొన్నారు .ఈ అయాన్స్ ల అబ్సార్ప్షన్ స్పెక్ట్రా లను ఫోటోలు తీసి ,స్థానికంగా తయారు చేసిన నైట్రోజెన్ లేజర్ ద్వారా ఫ్లారసేన్స్ ను గుర్తించారు .స్పెక్ట్రో గ్రాఫ్ ను తర్వాత లాబ్ లో రికార్డింగ్ స్పెక్ట్రో ఫోటోమీటర్ గా పరి వర్తన చెందించారు .వాణిజ్య పరమైన ఉత్తేజిత CW ఆర్గాన్ అయాన్ లేజర్ ద్వారా వెలువడిన ఫ్లారసేన్స్ ను రికార్డ్ చేశారు .క్రిస్టల్స్ ను  పోలరైజేడ్ లైట్ ద్వారా అనేక కోణాలో ఉత్తేజిత పరచి 77  ఉష్ణోగ్రత ,ఆ పై  ఉష్ణోగ్రత ల వద్ద ఫ్లారసేన్స్ లను రికార్డ్ చేశారు .

  శక్తి స్థాయిలను  సైట్ సిమ్మెట్రి  గుర్తింపు కోసం  స్టేడీ స్టేట్ స్పెక్ట్రా ను వాడారు .కాల్షియం ఫ్లోరైడ్ లో అనేక క్రియాశీలక క్షేత్రాలను గమనించారు .గమనించిన మరి కొన్ని ఆసక్తికర విషయాలలో సెల్ఫ్ అబ్సార్ప్షన్ ,యాంటి స్టోక్స్ ఫ్లారసేన్స్ తర్వాత వరుసగా జరిగే రెండు ఫోటాన్ ల శోషణ,అయాన్ జంటల మార్పు లను ఈ పదార్ధాల స్పెక్ట్రా ఆధారం గా కనిపెట్ట  గలిగారు .

   సశేషం

   మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-12-17 –ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-9

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-9

            పరిశోధనలలో వెంకటేశ్వర్లు గారి కృషి ,పాత్ర -4

                          ఎలక్ట్రానిక్ పారమాగ్నేటిక్ రిజోనెన్స్

3-నూతన విధానాలు

అయాన్స్ యొక్క EPR విశ్లేషణ లో భాగం గా స్పిన్ విలువ ఒకటి లేక ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఉంటె ,సున్నా క్షేత్రం వద్ద క్రిస్టల్ ఫీల్డ్ పారామీటర్ విషయాలు తెలిసే వీలున్నది.సూటిగా ఈ సమాచారం రాబట్టటానికి వెంకటేశ్వర్లు గారి బృందం జీరో ఫీల్డ్ EPR స్పెక్ట్రా మీటర్  ను మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రా మీటర్ గా   నిర్మించి GHz పరిధిలో సాలిడ్ సాంపిల్స్ యొక్క శోషణ (అబ్సార్ప్సన్ )గణించారు .ఇలాంటి స్పెక్ట్రా  మీటర్ ఇండియాలో ఇదే మొట్టమొదటిది .ఇది X,K బాండ్ లలో పని చేసే సామర్ధ్యం కలిగి ఉన్నది .ఈ స్పెక్త్రా మీటర్ ఉపయోగించి ఆయన బృందం అమ్మోనియం క్లోరైడ్ యొక్క డై వలేంట్ Mn ,ట్రైవలేంట్ Fe ల జీరో ఫీల్డ్ స్ప్లిట్టింగ్ ల సమాచారం తెలుసుకున్నారు .EPR వలన ఎక్కువ జీరో ఫీల్డ్ స్ప్లిట్టింగ్ సమాచారం గ్రహించటం చాలా కష్టతరం అయినందున వీరు రాబట్టిన సమాచారం చాలా ప్రాముఖ్యమైంది .

4-NLO పదార్ధాల EPR

ప్రేరణ ,అంతర్ దృష్టి ఆధారం గా వెంకటేశ్వర్లు గారు  ఘన పదార్ధాలలో  పాయింట్ డిఫెక్ట్ ల నిర్మాణ ధర్మాలను  ,తాను నాన్ లీనియర్ ఆప్టిక్స్ ,హోలోగ్రఫీ లపై పూర్తిగా దృష్టిని కేంద్రీకరించి పని చేస్తున్నా కనిపెట్టగలిగారు .ఫోటో EPRఅధ్యయనానికి అలబామా A and M యూని వర్సిటిలో ఒక లేబరేటరి నెలకొల్పి ,Ba Ti O3,Li Nb O3,బిస్మత్ సిలికాన్ ఆక్సైడ్ ల  ,ఫోటో రిఫ్రాక్టివ్ ల మెకానికల్ అన్వేషణ హాలోగ్రఫీ సంయుక్త పరిశోధనలకు తగినట్లు దీని నిర్మాణం చేశారు .ఆయన బృందం సూటిగా Fe3+మలినాలు ఫోటో ఇండ్యూసేడ్ చార్జి  మార్పు తెస్తాయని   ప్రయోగాత్మక పరిశోధనా సాక్ష్యాలుగా నిరూపించి ,ఇది B a T I O 3స్పటికాల నిర్మాణ గ్రేటింగ్ లో ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తుందని చూపారు .దీని ఆధారం గా  ఫోటో రిఫ్రాక్టివ్ B a T I O 3స్పటికాలు ,మిగిలిన పీజో ఎలక్ట్రిక్  సిస్టం ల గ్రేటింగ్ లమోడల్స్ నిర్మాణాలకు  కొత్త  సూచనలు చేయగలిగారు .

5-న్యూక్లియర్ మాగ్నెటిక్ రెజోనెన్స్

ఆలిఘర్ ముస్లిం యూని వర్సిటీలో ఉండగానే వెంకటేశ్వర్లుగారు NMRలో రిసెర్చ్ సౌకర్యాలు కల్పించారు .భారతీయ యూని వర్సిటీలలో ఇలాంటిది ఇక్కడే ప్రారంభమై దిశా నిర్దేశం చేసింది .తర్వాత కాన్పూర్ ఐ. ఐ.టి. లోనూ ఇలాంటి సౌకర్యం యేర్పరచారాయన .ఆయనా ఆయన విద్యార్ధులు H1,F19 ,Cl35,C13లలో న్యూక్లియర్ మాగ్నెటిక్ రిజోనేన్స్ పరిశోధనా ఫలితాలను అనేక రిసెర్చ్ పేపర్లుగా రాసి ప్రచురించారు .అతి ముఖ్యంగా NMR స్పెక్ట్రా యొక్క నాలుగు స్పిన్ విధానాలను అత్యంత స్పష్టంగా అధ్యయనం చేయగలిగారు .1- ఫ్లోరో 2-డై నైట్రో బెంజీన్ ,3-పారా డిస్ట్రిబ్యునల్  బ్యూటేడ్ బెంజీన్స్,ఆల్ఫా బీటా, గామా పైకోలైన్స్ లH1 ,F1ల రెజోనేన్స్ స్పెక్ట్రా  అధ్యయానాలు చాలా ముఖ్యమైనవి .ఫ్లోరో బెంజీన్స్ .పారా సబ్స్టి ట్యూ టెడ్ ఫ్లోరియో బెంజీన్స్ లో H1,F19 NMRస్పెక్ట్రా అధ్యయనాలు  చాలా ప్రశస్తమైనవి .ఆల్కలి క్లోరైడ్ లలో Cl 35 రెజోనేన్స్ అబ్జర్వేషన్స్  కూడా చేశారు .

  సి .యెన్ ఆర్ .రావు గ్రూప్ తో కలిసి థయో బెంజాయడ్ ఆసిడ్ ,ఫినాల్ ,అనిలిన్ ధయో ఫినాల్ ,ఇథనాల్ ,2,2,2 ట్రై ఫ్లోరో ఇథనాల్ మొదలైన మాలిక్యూల్స్ లలోని హైడ్రోజెన్ బాండింగ్ ను ఆసక్తికరంగా అధ్యయనం చేసి ఎన్నో కొత్త  ఆసక్తికర అవసరంమైన విషయాలు లోకానికి తెలియజేశారు .

  సశేషం

   మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -15-12-17 –ఉయ్యూరు

 

 

        


Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-8

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-8

            పరిశోధనలలో వెంకటేశ్వర్లు గారి కృషి ,పాత్ర -3

           అయస్కాంత అనునాదం (మాగ్నెటిక్ రేజో నెన్స్)లో అద్వితీయ కృషి

1-       ఎలక్ట్రానిక్ పారమాగ్నేటిక్ రిజోనెన్స్

1960 ప్రధమార్ధం లో ఘనీకృత పదార్ధాలపై న్యూక్లియర్ మరియు స్పెక్ట్రో స్కోపిక్ టెక్నిక్ ల అను వర్తనం  (అప్లికేషన్ ) విషయం లో  పరిశోధన కొంత అభి వృద్ధి సాధించింది .ఘన పదార్ధాలలో స్థానిక ఆకృతి ,బాండింగ్ ప్రోబ్ అయాన్ ఖచ్చితమైన సమాచారం ఎలక్ట్రానిక్ లెవెల్స్ పై  హైపర్ ఫైన్ ఇంటరాక్షన్స్ , ఎలక్ట్రిక్ ఫీల్డ్ గ్రేడి ఎంట్స్ ప్రభావం కోసం ఈ టెక్నిక్ లనుచక్కగా ఉపయోగించారు .ఈ పరిశోధనా ఫలితాలు 3d,4f అయాన్ ల అయానిక్ స్పెక్ట్రాలపై నూతన సమాచారం అందించింది. అంతేకాదు ఘనీ కృతాలలో లాపోర్డ్ నిషేధాలను అధిగమించటానికి అవకాశాలు మెరుగైనాయి .1962 లోనే వెంకటేశ్వర్లుగారు అత్యంత వేగంగా దీని ప్రాముఖ్యాన్ని గుర్తించారు .ఆలస్యం చేయకుండా,ఘన  3d,4f అయాన్ ల క్రిస్టల్ స్పెక్ట్రా ,పారా మాగ్నెటిక్ రేజో నెన్స్(EPR)లను క్రయోజెనిక్  ఉష్ణోగ్రత ల వద్ద అధ్యాయనానికి నిర్దుష్ట ప్రణాళికలను  సిద్ధం చేసుకున్నారు .అంతటి వేగ వంతమైనది ఆయన ఆలోచనా సరణి .

           అన్వేషణ రంగాలు

వెంకటేశ్వర్లు గారి బృందం అనేక   పారా మాగ్నెటిక్ ఘన పదార్ధాల సింగిల్ క్రిస్టల్స్ నిర్మాణం ,బాండింగ్ లపై ఎన్నో ఆసక్తికర విషయాలను ఆవిష్కరించింది .ముఖ్యంగా పూర్తిగా అయానిక్ క్రిస్టల్స్ అయిన సోడియం క్లోరైడ్ ,పొటాషియం క్లోరైడ్ ,హైడ్రోజెన్ బాండ్ ఉన్నKDPవంటి ఫెర్రో ఎలక్ట్రిక్స్,హైడ్రోజెన్ బాండింగ్ ఉన్నవి ,లేనివీ అయిన  అనేక  సల్ఫేట్స్,సాలినేట్స్.మాలిక్యులర్ ఘనాలైన ఆలమ్స్ ,అమ్మోనియం సల్ఫేట్స్,,హాలైడ్స్ ,అనేక పరి వర్తక లోహాలు ,అల్కలిన్ ఎర్త్ పెర్క్లో రేట్స్ పై నూతన విషయాలను కనిపెట్టారు .పారామాగ్నేటిక్ సంక్లిస్టాల నిర్మాణం పై కొత్త సమాచారం  రాబట్టటమే కాకుండా ,ఈ బృందం మొట్టమొదటి సారిగా EPR టెక్నిక్ ను ఘనాల సంక్లిష్ట ధర్మాలను అర్ధం చేసుకోవటానికి,పారామాగ్నేటిక్ అయాన్స్ లను గుర్తించటానికి  ప్రయోగించారు . హైడ్రోజెన్ బాండ్ ఉన్న KDP లో నిర్మాణ దశా  పరివర్తనం,అమోనియం హాలైడ్స్ లోలామ్డా పరివర్తనకు దగ్గరలో ఉన్న మాలిక్యులర్ డైనమిక్స్ లపై అద్భుత అన్వేషణ చేశారు . ఆల్కలైన్ నైట్రేట్స్, ట్రాన్సిషన్ లోహాలు ,ఆల్కలైన్ యెర్త్ లోహాల ఆల్కలైన్ నైట్రేట్స్,పెర్ క్లోరేట్స్ పై  పరిశోధన చేసి ,విలువైన సమాచారం అందించారు .

   సశేషం

   మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్- 13-12-17- ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

       తిట్లు కన్నీటి బొట్లు ఓట్లు 

       తిట్లు కన్నీటి బొట్లు ఓట్లు 

బెంబేలెత్తి పోతున్న దేశ ప్రధాని 
గుజరాత్ ఎన్నికలలకు 
పన్నిన  సరి కొత్త వ్యూహం 
మచ్చ  లేని వారిపై బురద చల్లటం 
 తనను చ0పేందుకు పధకం సిద్ధం 
అంటూ కన్నీటి బొట్లు రాల్చి 
అవి ప్రవాహ వేగంతో కదిలిపోవటం 
ఆక్రోశం ,ఆవేశం తో స్థాయి మరచి 
నిందారోపణ చేయటం 
”నీచే ” అన్న”అయ్యర్ని
 ఉతికి పారేయటం 
ఆవేశ కావేశా హావ  భావాలతో 
కారు మబ్బుల్ని సృష్టించటం 
ఇవి ఓట్ల వర్షం కురిపిస్తాయని ఆశించటం 
కన్నీటి బొట్ల ప్రవాహం లో ప్రతి పక్షం 
దరీ దాపు లేకుండా కొట్టుకు పోయి 
ఆమాద్మీ లంతా ఓట్ల జడివాన కురిపిస్తారని
 అత్యాశ పడటం  
అభివృద్ధి మాట మరచి 
ఉచ్చ నీచాలు పక్కన బెట్టి 
పక్క దేశం పాక్ నూ 
ఇరికించటం 
ఓటమి భయం తోనా 
ఓట్ల సునామీ  కోసమా?
ఇది ఈయనకే కాదు 
మాజీ మహిళా ప్రధానికూడా  
ప్రతి ఎన్నికకూ తన్ను  చంపబోతున్నారని 
ప్రచారం చేయటం చూసాం విన్నాం చదివా0 
ఓట్లు దండుకోండి  చేసిన మంచి చెప్పి- తప్పేమీ లేదు 
అసత్యపు ఆరోపణ ,కల్ల  బొల్లి ఏడుపు 
ఎప్పుడూ ఫలితమివ్వదు 
”చేసిన పుణ్యము  చెడని  పదార్ధము ”
అన్న కవి సూక్తి గుర్తించి ప్రవర్తించండి . 
ప్రజలు బాగా తెలివైన వాళ్ళని గుర్తించండి 
ఎవర్ని ఎప్పుడు ఎక్కించాలో ఎప్పుడు దింపాలో 
నాడి  తెలిసిన వాళ్ళు –
తస్మాత్ జాగ్రత జాగ్రత జాగ్రత . 
   మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -12-12-17- ఉయ్యూరు ,


Posted in రచనలు | Tagged | 1 వ్యాఖ్య

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-7

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-7

            పరిశోధనలలో వెంకటేశ్వర్లు గారి కృషి ,పాత్ర -2

2-మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రో స్కోపి లో

డ్యూక్ యూని వర్సిటీలో ఉండగా వెంకటేశ్వర్లుగారు మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రో స్కోపి పరిశోధన ప్రారంభించారు .1953-54 కాలం లో రెండేళ్ళు ఆ పనిలోనే ఉన్నారు .ఆ సమయం లో వాయువుల మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రో స్కోపి  ప్రారంభ దశ లోనే ఉన్నది ఆ యూని వర్సిటి లో గార్డీ,ఆయన అనుచరులు మార్గ గాములుగా ఉన్నారు .వెంకటేశ్వర్లుగారు సహచరులు మిధైల్ ఆల్కహాల్ మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రం ను అధ్యయనం చేశారు .మిధైల్ ఆల్కహాల్ కొద్దిగా అసౌస్టవ మాలిక్యూల్ గుప్తంగా అంతరిక భ్రమణాలు (హిండర్డ్ ఇంటర్నల్ రొటే షన్స్) కలిగి ఉంటుంది .అందులోని ప్రాధమిక కంపనాలు ( ఫండ మెంటల్ వైబ్రేషన్స్  హైడ్రాక్సిల్ గ్రూప్ )పురి(టార్సనల్ )తో మిధైల్ గ్రూప్ కు అనుబంధంగా ఉంటాయి .ఈ కదలిక నే హిండర్డ్ అంటే గుప్త భ్రమణాలు అంటారు .ఇవి మాలిక్యూల్ స్పెక్ట్రం యొక్క భ్రమణాలను క్లిష్ట తరం చేస్తాయి .వీటిపై ప్రాధమిక పరిశోధన ,విచారణలను డేన్నిసన్ ,అతని అనుచరులు చేశారు .1953 లో దీనిపై పరిశోధనా పత్రం రాసి ప్రచురించగానే వెంకటేశ్వర్లుగారు ఆయన సహచరులు మిధైల్ ఆల్కహాల్ మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రం ను పరిశోధించారు .దీనిపై మొదట గా  ఈ మాలిక్యూల్ యొక్క రోటేషనల్ స్పెక్ట్రం మొదటి  ప్రాధమిక  అధ్యయన విషయాలను రెండు పేపర్లుగా ప్రచురించారు .ఈ మాలిక్యూల్ యొక్క మైక్రోవేవ్ ,మిల్లి మీటర్ వేవ్ స్పెక్ట్రం లను మైక్రో వేవ్ ఆస్ట్రనాట్స్ దట్టమైన మాలిక్యులర్ క్లౌడ్స్ లో మైక్రో వేవ్ ఉద్గారం (ఎమిషన్ ) వలన గుర్తుపట్ట గలరు .అప్పటి నుంచి ఓరియన్ మాలిక్యులర్ క్లౌడ్స్ లో అనేక చోట్ల అత్యధికంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు .మైక్రో వేవ్ ఆస్ట్ర నామర్స్ కు ఈ మాలిక్యూల్ ను గుర్తించటానికి ఈ ఊహలు పరిశోధనాలయం లో గమనించిన విషయాలు బాగా తోడ్పడ్డాయి .అంతరిక్ష భౌతిక శాస్త్రం లో అత్యధిక ప్రాముఖ్యం కల ఈ మాలిక్యూల్ యొక్క మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రం ను అధ్యయనం చేసిన మొట్ట మొదటి శాస్త్ర వేత్తలుగా శ్రీ వెంకటేశ్వర్లు గారి బృందం  చరిత్ర ప్రసిద్ధులయ్యారు .

  డ్యూక్ యూని వర్సిటి లో మిజు షీమా,  వెంకటేశ్వర్లు గారు కలిసి గ్రూప్Vd,Td మాలిక్యూల్స్ లో మైక్రో వేవ్ శోషణ (అబ్సార్ప్షన్)పై అన్వేషణ చేశారు .వీటికి శాశ్వత డైపోల్ గమనం ఆధార స్థితి లో లేదని ,కనుక ఆ స్థితిలో మైక్రోవేవ్ శోషణ లేదని కనిపెట్టారు .ఈ శాస్త్ర ద్వయం ఈ మాలిక్యూల్స్ యొక్క ఉత్తేజిత  క్షీణ కంపన స్థితిలో పూర్తిగా రోటేషనల్ అబ్సార్ప్షన్ కనపరుస్తాయని చెప్పారు ..ఇలాగే మిదేన్ మాలిక్యూల్ విషయం లో ఒజీర్ ,అయన అనుచరులు1973 లో  పరిశోధించి చెప్పారు . ఇవన్నీ వెంకటేశ్వర్లుగారి అంతర్ దృష్టి (ఇంట్యూషన్ ),శాస్త్రీయ అవగాహనలకు ప్రతిబింబాలు .

  1954 లో ఇండియా కు  తిరిగి వచ్చిన .వెంకటేశ్వర్లు గారు వెంటనే  ఆలీగర్ ముస్లిం యూని వర్సిటి ఫాకల్టీ లో  చేరారు .చేరిన ఏడాదికే యూని వర్సిటి గ్రాంట్స్ కమీషన్ మైక్రో వేవ్  స్పెక్ట్రో  స్కోపి లాబరేటరి నిర్మించటానికి గ్రాంట్ మంజూరు చేసింది .అప్పటికి భారత దేశం సాంకేతిక ,పారిశ్రామిక అభి వృద్ధిలో కాలు మోపి నెమ్మదిగా అడుగులు కదుల్చుతోంది .మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రా మీటర్ నిర్మాణానికి కావలసిన విడిభాగాలన్నీ ఇతర దేశాలనుంచి దిగుమతి చేసుకోవాలి .ఆప్టికల్ ,ఇన్ఫ్రా రెడ్ పరికరాలు  లాగా మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రా  మీటర్లు మనకు కావలసినన్ని  దొరకవు .విడిభాగాలు తెప్పించి సమకూర్చుకుని లాబరేటరి లో నిర్మించు కోవాల్సిందే  .వీరు ఎక్కువ భాగం డ్యూక్ యూని వర్సిటీ నుంచి తెప్పించుకున్నారు .వేవ్ గైడ్ కంపో నెంట్స్ వంటికి ఇండియాలోనే సమకూర్చుకున్నారు .ఒక్క ఏడాదిలోనే భారత దేశం లో మొట్టమొదటి మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రో స్కోపి లాబ రేటరి సిద్ధం చేసే శారు .ఇండియాలో ఇది అపూర్వ కార్య సిద్ధి ,సాఫల్య విజయం గా చరిత్ర పుటల్లో నిలిచింది .వెంకటేశ్వర్లు గారి ముందు చూపు ,దీక్ష ,తపన ,పట్టుదలతోనే ఈ అపూర్వ సృష్టి జరిగింది .ఆలీగర్ ముస్లిం యూని వర్సిటి లో వెంకటేశ్వర్లు బృందం మిధైల్ ఆల్కహాల్ ,మిధైల్ ఎమైన్ వంటి ముఖ్య మైన మాలిక్యూల్స్ ల మైక్రో వేవ్ స్పెక్ట్రా లను   అన్వేషింఛి ,విజయ వంతంగా ఆవిష్కరించారు .ఇది’’ వన్ మోర్ ఫెదర్ ఇన్ హిజ్  కాప్’’  .

  సశేషం

  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -8-12-17 –ఉయ్యూరు

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-6

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-6

            పరిశోధనలలో వెంకటేశ్వర్లు గారి కృషి ,పాత్ర

సాటి లేని డిపార్ట్ మెంట్ ను అలబామాలో ఏర్పరచి ,దాని నిర్వహణ కోసం 4 మిలియన్ డాలర్ల నిధి ని చేకూర్చిన దార్శనికులు శ్రీ వెంకటేశ్వర్లు .అలబామా రాష్ట్రం లో మొట్టమొదటి ఆఫ్రికన్ –అమెరికన్ మహిళతో  పి హెచ్ డిచేయించిన విశాలహృదయుడు .ఆమె ఇప్పుడు అలబామాలోని హాంట్స్ విల్ లో ఉన్న మార్షల్ స్పేస్ సెంటర్  ఏయిరో నాటిక్స్ అండ్ స్పేస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ సెంటర్ (నాసా )లో పని చేస్తోంది .ఆమె కు ఇంతటి ఉజ్వల భవిష్యత్తు కల్పించినవారు ఆయన .

1-మొదటగా  ఎలెక్ట్రానిక్ స్పెక్ట్రో స్కోపి లో కృషి, సహకారం

1930 కాలం లో ఆర్.ఎస్.మల్లికాన్ ‘’మాలిక్యులర్ ఆర్బిటల్ థీరీ’’ని ప్రతిపాదించాడు .ఇదే ఆయనకు నోబెల్ పురస్కారం అందజేయించింది  .ఈ సిద్ధాంతాన్ని ఉపయోగించి మాలిక్యూల్స్ ల ఎలక్ట్రానిక్ స్థితి ని తెలుసుకోవచ్చు .మల్లికేన్ తన సిద్ధాంతాన్ని విస్తృత పరచి  ద్వి అణు మాలిక్యూల్స్ ల ఆధార (గ్రౌండ్ ),ఉత్తేజిత ,ప్రేరేపిత (ఎక్సైటేడ్)స్థితులను ఊహించి చెప్పాడు .40-50 దశాబ్దాల కాలం లో మాలిక్యులర్ స్పెక్ట్రో స్కోపి లో విస్తృతమైన అభి వృద్ధి జరిగింది .ఈ కాలం లో తన సత్తా చూపిన వారు యువ వెంకటేశ్వర్లు గారు . బెనారస్ హిందూ  యూని వర్సిటి లో  మాలిక్యులర్ స్పెక్ట్రో స్కోపి లో బహు ప్రసిద్ధి పొందిన  ఆర్ .కె అసుంది వద్ద తన పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ రిసెర్చ్ ని  చేశారు.

  అసుంది పర్య వేక్షణలో వెంకటేశ్వర్లుగారు హాలోజెన్ మాలిక్యూల్స్ యొక్క కాంప్లెక్స్ స్పెక్ట్రా పై పరిశోధన ప్రారంభించారు.30 దశకం లోనే మల్లికాన్ –హాలోజెన్ డయాటమిక్ మాలిక్యూల్స్ యొక్క ఎలక్ట్రానిక్  స్థితులను ఊహించి చెప్పాడు .ఇక మిగిలింది గమనించిన హాలోజెన్ స్పెక్ట్రా ను ఎలక్ట్రానిక్ పరివర్తన (ట్రాన్సిషన్ )దృష్టితో  వ్యాఖ్యానించటమే .దీనినొక సవాలుగా తీసుకొని వెంకటేశ్వర్లుగారు తన గ్రాడ్యుయేట్ రిసెర్చ్ కాలం లో మాలిక్యులర్ ఆర్బిటల్ సిద్ధాంతాన్ని అనుసరించి తాను గమనించిన  హెచ్చు తగ్గులు (ఫ్లక్యు యేషన్స్ ),ఉత్తేజిత  కిందిపాక్షిక  ఆధారిత హాలోజెన్ ఎలక్ట్రానిక్  స్థితుల  నిరంతర హాలోజెన్ బాండ్ ల గురించి విపులమైన వ్యాఖ్యానాలు విశ్లేషణలతో అనేక రిసెర్చ్ పేపర్లు రాశారు .మాలిక్యులర్ ఆర్బిటల్ సిద్ధాంతం పై క్లిష్టమైన పరిశీలన జరుగుతున్న ఆ కాలం లో ఆయన చేసిన కృషి  గొప్ప ఉత్తేజాన్ని ,ఉత్సాహాన్ని ఇచ్చి మార్గం సుగమం అయింది .

   ఆయన చేసిన రిసెర్చ్ కృషికాలం లో హాలోజెన్ స్పెక్ట్రా పై అభి రుచి, ఆసక్తి అలాగే కొన సాగింది .అనేక మంది పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్   విద్యార్ధులను హాలోజెన్ ఎలెక్ట్రానిక్ స్పెక్ట్రా పై మరింత పరిశోధనలకుప్రోత్సహించారు .తగినట్లుగా వాళ్ళు స్పందించి డయాటమిక్  హాలోజెన్ మాలిక్యూల్స్ I2,Br2 ,C l 2,I B r ,IClమొదలైన హాలోజెన్  ఆటం  కలిగిన అనేక  డయాటమిక్  మాలిక్యూల్స్ పై విస్తృత పరిశోధనలు చేసి అప్పటి వరకు ఉన్న శాస్త్రీయ విజ్ఞానాన్ని విస్తృత పరచారు .వెంకటేశ్వర్లు గారు స్వయంగా అయోడిన్ ,బ్రోమిన్ డయాటమిక్ మాలిక్యూల్స్ ల ఎలక్ట్రానిక్ స్పెక్త్రా పై  G.H ertz Berg  లాబరేటరిలో పరిశోధనలు చేశారు .మొదటి సారిగా హై రిజల్యూషన్ తో ఏర్పరచిన ఈ రెండు మాలిక్యూల్స్ ల మొదటి  అబ్సార్ప్షన్ బాండ్ ల విశ్లేషణ కు మల్లికేన్ ఊహించిన ఎలక్ట్రానిక్ స్థితి ఆధారంగా వివరించటానికి చాలా కస్ట పడాల్సి వచ్చింది .ఈ బాండ్ లన్నీ అయోడిన్ బ్రోమిన్ దయాటమిక్ ఆధార స్థితి  ఉత్తేజ స్థితి  కి చెందిన బాండ్ లని వర్గీకరించి మాలిక్యులర్ ఆర్బిటల్ దీరీ ననుసరించి చెప్పటం లో కృత క్రుత్యుడయ్యారు .

 అతి ముఖ్యమైన  హాలోజెన్ డయాటామిక్ మాలిక్యూల్స్   విశ్లేషణ  తో పాటు  ట్రయాటమిక్  మాలిక్యూల్ అయిన CF 2 యొక్క ఎలక్ట్రానిక్ స్పెక్ట్రా కూడా కనుగొనటం లో విశేష కీర్తి  పొందారు .తర్వాత ఒక విద్యార్ధి Si F 2 ట్రయాటమిక్ స్పెక్ట్రా కనిపెట్టటానికి మార్గ దర్శనం చేశారు .కనుక ‘’డయటామిక్  ట్రయటామిక్ స్పెక్ట్రా  మార్గ దర్శి ‘’ గా వెంకటేశ్వర్లుగారిని భావించవచ్చు .

   సశేషం

     మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -7-12-17- ఉయ్యూరు

 


Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-5

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-5

అలబామా అగ్రికల్చరల్ అండ్ మెకానికల్ యూని వర్సిటీ లో అందించిన సేవలు -2

1992లో ప్రొఫెసర్ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు అలబామా అగ్రికల్చరల్ అండ్ మెకానికల్ యూని వర్సిటీ లో ఫిజిక్స్ ప్రొఫెసర్ గా చేరారు .దురదృష్ట వశాత్తు 76 ఏళ్ళ వయసులో 1997 ఆగస్ట్ 8 న చేరిన అయదేళ్ళకే అకస్మాత్తుగా జబ్బు చేసి చనిపోయారు .ఎప్పటిలాగానే అంకిత భావం తో తుది శ్వాస వరకు  కృషి చేస్తూ సేవలందించారు .ఆ రోజు కూడా సాయంత్రం 6 గంటలవరకు పని చేసి ,ఇంటికి వెళ్లి  ఆ రాత్రే చనిపోయారు .

  ప్రయోగాత్మక ఆప్టిక్స్ /లేజర్ పరిశోధనలు చేస్తూ దీనికోసం యు ఎస్ .ఆర్మీ మిసైల్ కమాండ్ సంస్థ నుంచి మొదటి సారిగా రిసెర్చ్ గ్రాంట్ పొందారు .ఇదే ఈసంస్థలో ఆప్టిక్స్ /లేజర్ పరిశోధనకు నాంది అయింది .ఇది కాక నాన్ లీనియర్ ఆప్టిక్స్ ,ఆప్టికల్ మెటీరియల్స్ రిసెర్చ్ కోసం   మరొక 10 మిలియన్ డాలర్ల గ్రాంట్ ను పదేళ్లకు గాను నేషనల్ సైన్స్ ఫౌండేషన్ నుంచి అందుకున్నారు .ఇలా 12 రిసెర్చ్ గ్రాంట్ లను NSF,DOE,NASA AIR FORCE ARMY RESEARCH OFFICE వంటి  , అనేక ఫెడరల్ ఏజేన్సీలనుండి సాధించిన ఘనత  ఆయనది .చారిత్రాత్మక బ్లాక్ కాలేజీలు యూని వర్సిటీలలో AAMU అగ్రశ్రేణి ప్రగతి పధ గామి విద్యా సంస్థగా పేరెన్నిక గన్నది .అమెరికాలో ఆప్టిక్స్ /లేజర్ కోర్సు లో పి .హెచ్. డి.. చేసే అవకాశమున్న అతి కొద్ది సంస్థలలో ఒకటిగా నిలిచింది .ఫిజిక్స్ డిపార్ట్ మెంట్ లో ఇప్పుడున్న ఫాకల్టి సభ్యులు ఆయన రిసెర్చ్ గ్రాంట్ లవలన పోస్ట్ డాక్టోరల్ అసోసియేట్స్ లనుండి నియామకం పొందినవారే .

  అలబామా సంస్థ మొదటి పిహెచ్ డి విద్యార్ధి హోసేన్ అబ్దిల్ డయెం వెంకటేశ్వర్లుగారి పర్య వేక్షణలో 1991 లో డాక్టరేట్ డిగ్రీ పొందాడు .ఇప్పుడు అతను నాసా /మేరీ లాండ్ లోని గొడ్దార్డ్ స్పేస్ ఫ్లైట్ సెంటర్ లో పని చేస్తున్నాడు .తరువాత సంవత్సరాలలో చాలామంది పిహెచ్ డి ,,ఎం .ఎస్ .విద్యార్ధులకు మార్గ దర్శనం చేశారు .1991 -97 కాలం లో 10 మందికి రిసెర్చ్ గైడ్ గా ఉన్నారు .ఆయన నిరంతర కృషి ఫలితంగా  ఆ నాటికి 47 మంది డాక్టరేట్ లు అయ్యారు .ఇది ఆసంస్థ ఫిజిక్స్ డిపార్ట్ మెంట్ కు అత్యంత గర్వకారణమైంది .వెంకటేశ్వర్లుగారి అమెరికా అసోసియేట్ లందరూ కలిసి  ఆయన సాధించిన విజయాలపై ఒక  సింపోజియం 1997అక్టోబర్ లో నిర్వహించి ఘన సన్మానం    చేయాలని సంకల్పించారు . కాని ఆగస్ట్ లోనే ఆయన మృతి చెందటం వలన ఆ సమావేశం స్మ్రుతి నివాళిగా నిర్వహించాల్సి వచ్చింది .

  వెంకటేశ్వర్ల గారి సేవానిరతి కి గుర్తుగా ఈ అలబామా సంస్థ ప్రెసిడెంట్ జాన్ గిబ్సన్ నాయకత్వం లో వార్షిక స్మారక  ప్రసంగాలను నిర్వ హించటానికి గ్రాంట్ మంజూరు చేసింది .మొదటి మెమోరియల్ లెక్చర్ అక్టోబర్ 1998 లో రైస్ యూని వర్సిటి కిచెండిన నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత రాబర్ట్ కర్ల్ చేశాడు .మరుసటి ఏడాది  నేషనల్ ఇన్ స్టి ట్యూట్ స్టాండర్డ్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కి చెందిన  మరొక నోబెల్ లారియేట్ విలియం ఫిలిప్స్ , 2000లో కొలంబియాకు చెందిన నోబెల్ గ్రహీత హార్స్ట్ స్టార్మర్,20 01 లో నోబెల్ లారియేట్ నికొలాస్ బ్లోమేర్జెన్ ,2002 లో నోబెల్ గ్రహీత డగ్లాస్ ఒషేరాఫ్ ,2003లో నోబెల్ గ్రహీత ఎరిక్ కార్నెల్ ,2004 లో నోబెల్ లారియేట్ అలాన్ ఈగర్ లు స్మారక ప్రసంగాలు చేసి వెంకటేశ్వర్లుగారికి ఘనం గా నీరాజనాలు అందజేశారు .ప్రతి సంవత్సరం వెంకటేశ్వర్లుగారి స్మారక ప్రసంగాలను  నోబెల్ బహుమతి పొందిన వారితోనే చేయించాలని నిర్ణయింఛి చేస్తున్నారు  .అలబామా మరియు A and M యూని వర్సిటీల సభ్యులు శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు గారిని ‘’ఫాదర్ ఆఫ్ ఎక్స్పరిమెంటల్  ఆప్టిక్స్ రిసెర్చ్ యట్ అలబామా అగ్రికల్చరల్ అండ్ మెకానికల్ యూని వర్సిటి’’గా మనసులలో భద్రం గా పదిల పరచుకున్నారు . .ఇలా శ్రీ పుచ్చావెంకటేశ్వర్లు  గారు ‘’అలబామా ప్రయోగాత్మక  కాంతి శాస్త్ర పరిశోధన పిత ‘’ అయ్యారు .

   సశేషం

   మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -5-12-17 –ఉయ్యూరు

    

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

భారత తొలి మహిళా మంత్రి –రాజకుమారి అమృత కౌర్ – గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్

భారత తొలి మహిళా మంత్రి –రాజకుమారి అమృత కౌర్ – గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్

1889 ఫిబ్రవరి 2 ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని లక్నో నగరం లో రాజకుమారి అమృత కౌర్ జన్మించింది .పంజాబ్ ప్రాంత కపుర్తలా రాష్ట్ర రాజు హర్మమ్ సింగ్ , రాణి హర్నాం సింగ్ దంపతుల ఎనిమిది మంది సంతానం లో ఒకరు .రాణి తల్లి బెంగాలీ ప్రేస్బెటేరియన్ ,ఆంగ్లేయ దంపతుల కుమార్తె .ఆమె ప్రాధమిక విద్య ఇంగ్లాండ్ లో డోర్సేట్ లోని షేర్ బార్న్ బాలికా పాఠ శాలలో , కాలేజి ఉన్నత విద్య ఆక్స్ ఫర్డ్ యూని వర్సిటి లో నేర్చి ఇండియా కు తిరిగి వచ్చింది .
తండ్రి రాజా హర్నాంసింగ్ కు కాంగ్రెస్ మిత్రులు చాలా మంది ఉండేవారు .ఆయనపై గోపాల కృష్ణ గోఖలే తోపాటు అందరకి గొప్ప విశ్వాసం ఉండేది . ఇండియాకు తిరిగి వచ్చాక తమ ఇంటికి వచ్చే కాంగ్రెస్ ప్రముఖుల తో పరిచయమేర్పడి వారి ప్రభావం తో అమృత కౌర్ భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమం లో పాల్గొనాలని ఉత్సాహ పడింది .1919 లో బొంబాయిలో మహాత్మా గాంధీ ని మొదటి సారి దర్శించినప్పుడు ,ఆమె మనసు పూర్తిగా స్వతంత్ర ఉద్యమం కు అంకితమైంది .జలియన్ వాలాబాగ్ లో సిక్కుల ఊచకోతకు హృదయం తల్లడిల్లి భారత దేశం బ్రిటిష్ కబంధ హస్తాలనుండి విడుదల కానిదే గత్యంతరం లేదని నిర్ణ యించుకొన్నది .కాంగ్రెస్ సభ్యత్వం తీసుకొని పూర్తిగా ఉద్యమం లో పాల్గొని సాంఘిక సంస్కరణలకూ మద్దతు నిచ్చింది .

1927 లో అఖిల భారత మహిళా సంఘం ఏర్పాటు చేయటం లో సహకరించి ,1930 లో కార్యదర్శి అయి ,19 33 లో అధ్యక్షురాలైన చురుకైన పాత్ర పోషించింది. 1930 లో గాంధీ గారితో 240మైళ్ళ దండీ మార్చ్ లో పాల్గొని ,రాజ్య వ్యతిరేక నేరం పై అరెస్ట్ అయింది అమృత కౌర్ .విడుదలైన తర్వాత గాంధీ గారి ఆశ్రమం లో తన రాజ వంశ వారసత్వాన్ని కుసుమ కోమల శరీరాన్ని కఠిన నియమాలతో ఒక సాధారణ మహిళగా పవిత్ర జీవితం గడిపింది .16 సంవత్సరాలు గాంధీగారి కార్య దర్శులలో ఒకరుగా పని చేసింది .

1937 లో కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రతినిధిగా కైబర్ ఫక్తూన్ స్క్వ లో ఉన్న బన్ను కు సౌహార్ద్ర యాత్ర లో పాల్గొనగా ,బ్రిటిష్ పాలకులు ఆమె పై దేహద్రోహ నేరం మోపి అరెస్ట్ చేశారు . 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం లో పాల్గొని మళ్ళీ అరెస్ట్ అయింది .ఇండియాలో అందరికి సమానంగా ఓటుహక్కు భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ ఉండాలని తీవ్ర ప్రచారం చేసి లోధియన్ కమీషన్ ముందు తనవాదన వినిపించింది .బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ జాయింట్ సెలెక్షన్ కమిటీ కి సంస్కరణ విధానాల అవసరాన్ని గట్టిగా సమర్ధించి తెలియ జెప్పింది .

కౌర్ కున్న దూరాలోచన ,అభి వృద్ధిపై ఆకాంక్ష ,మహిళా సాధికారత పై ఉన్న మక్కువ గ్రహించి ఆమెను ‘’ఆలిండియా వుమెన్స్ ఎడ్యుకేష ఫండ్ అసోసియేషన్’’ కు చైర్ పర్సన్ గా ఎన్నుకొన్నారు .న్యు ఢిల్లీ లేడీ ఇర్విన్ కాలేజ్ ఎక్సిక్యూటివ్ కమిటీ మెంబర్ అయింది .బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆమె ను అడ్వైజరీ బోర్డ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ మెంబర్ ను చేసింది .క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం లో ఈ పదవికి రాజీనామా చేసింది .1945 ,1946 లలో లండన్ ,పారిస్ ల లో జరిగిన యునెస్కో సమావేశాలకు భారత ప్రతినిధిగా ప్రభుత్వం పంపింది .అఖిల భారత స్పిన్నర్స్ అసోసియేషన్ బోర్డ్ ఆఫ్ ట్రస్టీస్ మెంబర్ గా సేవలు అందజేసింది . అక్షరాస్యత కోసం ,బాల్య వివాహాల నిషేధం కోసం ,పర్దా వ్యవస్థ రద్దుకోసం తీవ్రంగా కృషి చేసింది .

భారత స్వాతంత్ర్యానంతరం ఏర్పడిన ప్రధాని జవహర్ లాల్ నెహ్రు మంత్రి వర్గం లో ఆరోగ్య శాఖ కేబినేట్ మంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలు చేబట్టి భారతీయ ప్రధమ కేంద్ర మహిళా మంత్రి గా రికార్డ్ సృష్టించింది రాజకుమారీ అమృత కౌర్ .జాన్ మత్తయ్ ,కౌర్ ఇద్దరే ఆనాటి ఇండియన్ క్రిస్టియన్ మంత్రులు .1950 లో ‘’వరల్డ్ హెల్త్ అసెంబ్లీ ‘’ప్రెసిడెంట్ అయింది .ఆ సంస్థ ఏరడిన 25 ఏళ్ళలో మొట్టమొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు ,మొదటి ఆసియా మహిళాధ్యక్షురాలు అయి మరో రికార్డ్ నెలకొల్పింది . ఇద్దరు మహిళలకే ఈ గౌరవం దక్కింది .

ఢిల్లీ లో ఆలిండియాఇన్ స్టి ట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ ఏర్పడటం లో కీలక పాత్ర పోషించింది అమృతకౌర్ .దీని ప్రధమ ప్రెసిడెంట్ అయి సమర్ధత రుజువు చేసుకొన్నది .దీని నిర్మాణానికి న్యూజిలాండ్ ఆస్ట్రేలియా ,పశ్చిమ జర్మని ,స్వీడన్ ,అమెరికాల నుండి ఆర్ధిక, సాంకేతిక సాయం పొందే కృషి చేసింది .కౌర్ ,ఆమె సోదరులలో ఒకరు సిమ్లా లో ఉన్న తమ స్వంత భవనాలను ,వారసత్వ ఆస్తినీ ఈ ఇన్ స్టి ట్యూట్ లో పని చేసే స్టాఫ్ కు, నర్స్ లకు వేసవి విడిదిగా ఏర్పాటు చేసి తమ త్యాగాన్ని ప్రదర్శించారు .

అమృత కౌర్ 14 ఏళ్ళు ఇండియన్ రెడ్ క్రాస్ కు అధ్యక్షురాలుగా సేవలు చేసింది .భారతదేశం లో రెడ్ క్రాస్ వ్యవస్థ విస్తృతంగా అభి వృద్ధిచెందటానికి ఎంతో కృషి చేసింది.టి.బి . అసోసియేషన్ ,మద్రాస్ లో సెంట్రల్ లెప్రసీ టీచింగ్ అండ్ రిసెర్చ్ ఇన్ స్టి ట్యూట్ ,అమృత్ కౌర్ కాలేజి ఆఫ్ నర్సింగ్ అండ్ నేషనల్ స్పోర్ట్స్ క్లబ్ ఆఫ్ ఇండియా ఏర్పడటం ఆమె కృషి ఫలితమే. వీటి సేవలు వర్ణనాతీతం .

1957 నుండి ఏడేళ్ళు 1964 వరకు కౌర్ రాజ్య సభ సభ్యురాలుగా ఉన్నది .ప్రజాసమస్యలపై తీవ్రంగా స్పందించేది .1958 నుంచి 1963 వరకు ఢిల్లీ లోని ఆలిండియా మోటార్ ట్రాన్స్ పోర్ట్ కాంగ్రెస్ కు ప్రెసిడెంట్ .చనిపోయే వరకు ఆలిండియా ఇన్ స్టి ట్యూట్ ఫర్ మెడికల్ సైన్సెస్ ,టిబి అసోసియేషన్ ,సెయింట్ జాన్స్ ఆమ్బులన్స్ కార్ప్స్ కు అధ్యక్షురాలుగా సేవ చేసింది .బహువిధ సేవలకు కౌర్ ‘’రీనె సాండ్ మెమోరియల్ అవార్డ్ ‘’పొందింది . భారత విముక్తి ఉద్యమం, మహిళా సాధికార ఉద్యమం ,కేంద్ర మంత్రిపదవిలో ఆక్షరాస్య సాధన ,మహిళా శిశు సంక్షేమం వంటి బహువిధ సేవలు అందించి,సార్ధక జీవితం గడపిన రాజకుమారీ అమృత కౌర్ 6-2-1964న 75 వ ఏట మరణించింది .

Inline image 1-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Posted in రచనలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-3

మనవాడైన అసమాన విశ్వ విఖ్యాత మహా శాస్త్ర సాంకేతిక వేత్త – తెలుగువిద్యా  తేజం కీ.శే .శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు-3

కాన్పూర్ ఇండియన్ ఇన్ స్టి ట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ లో సేవ

ఐ. ఐ. టి.కాన్పూర్ గా పిలువబడే ఈ విద్యాకేంద్రం స్వర్గీయ పీ.కే .కేల్కర్ అనేక సంప్రదాయేతర నిర్వహణ కార్యక్రమాలు అమలు చేయటం తో విభిన్న ,వినూత్న విద్యాకేంద్రంగా భారత దేశం లో శోభించింది .ఈ అదృష్టానికి కారకుడు కేల్కర్ .దీనికి నిర్దుష్టమైన ,సరైన బోధనా సిబ్బంది ని నియమించటం లో కేల్కర్ బహు జాగ్రత్త వహించి దీనిస్థాయి పెంఛి ఆకర్షణీయం చేశాడు . ఆయన నియమించిన మొదటి నలుగురు ఫాకల్టి సభ్యులలో శ్రీ పుచ్చా వెంకటేశ్వర్లు గారు౦డటం విశేషం .కేల్కర్ కు కుడి భుజంగా ఉంటూ, చొరవ తీసుకొని అత్యున్నత అత్యుత్తమ ఫాకల్టి నియామకానికి వెంకటేశ్వర్లు గారి కృషి చిరస్థాయి గా నిలిచింది .దేశం అంతా అత్యున్నత ప్రమాణ సాంకేతిక విద్య కోసం కాన్పూర్ ఐ. ఐ. టి . వైపు చూసేట్లు చేశారు .

  1960 నాటికే అత్యంత ప్రతిభావంత శాస్త్ర సాంకేతిక పరిశోధకునిగాఇండియాలోనూ విదేశాలలోనూ  గుర్తింపబడి,మరింత ఉత్తమ భవిష్యత్తు ఉన్న  శ్రీ వెంకటేశ్వర్లు లోని వినూత్న ఆలోచనా సరళి ఈ నూతన విద్యాసంస్థ ఏర్పడటం ,దాని అభి వృద్ధికి అహరహం కృషి చేయటం కేల్కర్ గమనించాడు .ఆయనలోని అకు౦ఠిత దీక్ష ,తపన ,అంకితభావం ఈయనకు ఎంతో నచ్చాయి.తన పరిశోధనకే పరిమితం కాకుండా మొత్తం ఆ విద్య సంస్థ కోసం ఆయన చేస్తున్న ,అమలు బరుస్తున్న ప్రణాళికలు  కేల్కర్ ను ముగ్దుడిని చేశాయి . కేల్కర్ చాలా మందితో పని చేస్తున్నా ,వెంకటేశ్వర్లు వంటి మార్గ దర్శి ,స్పూర్తి నిచ్చే వ్యక్తి వేరొకరు లేరనుకొన్నాడు .మేధస్సు ,సునిసిత జ్ఞానం ,చొరవ ,నాయకత్వ లక్షణం ఉన్నప్పటికీ అనుచరుడుగా సంస్థ అభ్యున్నతికి ఆయన అరమరికలు లేకుండా పని చేసే అపూర్వ వ్యక్తిగా గుర్తించాడు కేల్కర్ .

  విద్యా వేత్తగా అనేక రంగాలలో పని చేస్తున్నా వెంకటేశ్వర్లు గారికి పరిశోధనే ప్రాణం .ఇక్కడ చేరిన కొద్దికాలం లోనే తన బృందానికి కావలసిన పరిశోధనా సామగ్రి కోసం ఆర్డర్ వేసి ,తనతోపని చేస్తున్న యువ పరిశోధకులను ఉత్సాహ పరుస్తూ ,ఉన్న స్థలంలోనే  ,అందుబాటులోఉన్న పరికరాలతోనే పని చేయించారు .ఫిజిక్స్ లోనే కాక కెమిస్ట్రి లో కూడా ప్రతిభ ఉన్నవారిని ఆకట్టుకొన్నారు ఇండియాలో జరిగే ముఖ్య శాస్త్రీయ సమావేశాలకు  హాజరవుతూ,అక్కడున్న వారిలో తన డ్రీం ప్రాజెక్ట్ ఐ .ఐ .టి.కాన్పూర్ తత్వానికి  తగిన ప్రతిభావంతులను ఎంపిక చేసేవారు.    

కేల్కర్ సారధ్యం లో వెంకటేశ్వర్లు మనదేశం లోని సమర్ధులైన సైంటిస్ట్ లతో తరచూ సంభాషణలు జరుపుతూ ,వారి వద్ద  ‘’మేధో నవనీతం ‘’(క్రీం ఆఫ్ ఇంటలిజెన్స్) ఉన్నవారిని ,తన విద్యా సంస్థ నాణ్యత పెంచే వారిని వెతికి ఆహ్వానించి మరింత ఉన్నత స్థాయి కలిపించారు .సాధారణంగా ఐఐ టి లో ఇంటర్వ్యు కమిటీల ద్వారా ఎంపిక చేయటం సంప్రదాయం .కానీ వెంకటేశ్వర్లు అంత దాకా ఆగే స్వభావం కలవారుకాదు .ఆయనకు పనులన్నీ వేగంగా జరిగిపోవాలి .

వెంకటేశ్వర్లు గారి కార్య క్షేత్రం అంటే కర్మ భూమి ఫిజిక్స్ డిపార్ట్ మెంట్ . 1961 నుండి 1967 వరకు పని చేసిన 6 సంవత్సరాలలొ ఆయనే హెడ్ ఆఫ్ ది డిపార్ట్ మెంట్ ..ఈ కాలం లో ఆయన చేసిన అనేక పనులతో పాటు లేజర్ శక్తి సామర్ధ్యాలను గుర్తించటం ముఖ్య విషయమై పోయింది.లేజర్ ను ఉపయోగించి స్పెక్ట్రో స్కోపి పరిశోధింఛటమేకాదు ఫిజిక్స్ ,కెమికల్ ఇంజినీరింగ్ ,ఏలెక్ట్రికల్ ఇంజినీరింగ్ లోని తన  సహచరులకు  కూడా లేజర్ టెక్నాలజీ పై అభిరుచి , అభిలాష కలిగేట్లు చేశారు . దీనికి ఉదాహరణ తన సహచరుడు ఆర్ .ఆర్. దాసరి ని రెండేళ్ళు ఎం. ఐ .టి . లాబ్ లో పనిచేయించటం  . ఏలెక్ట్రికల్ ఇంజినీరింగ్ లోని మరొక సహచరుడు కె .ఆర్. శర్మ ఒక ఏడాది ఎం. ఐ .టిలో గడిపి ,ఆప్టికల్ సిగ్నల్ ప్రాసెసింగ్ లో బోధనకు ,పరిశోధనకు సమర్ధుడ   య్యాడు .

  సశేషం

  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –3-12-17 –ఉయ్యూరు

    


Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి