ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం -127గినియా బిస్సౌ దేశ సాహిత్యం

పశ్చిమాఫ్రికాలో ట్రాపికల్ దేశం గినియా బిస్సౌ .నేషనల్ పార్క్, వైల్డ్ లైఫ్ ఆకర్షణలు .రాజధాని –బిస్సౌ .కరెన్సీ –వెస్ట్ ఆఫ్రికన్ ఫ్రాంక్ .జనాభా 18.75లక్షలు .పోర్చుగీస్ భాషమాట్లాడే  ,ముస్లిం దేశం .అధికార భాష పోర్చుగీస్ ఫ్రెంచ్ కూడా జనం మాట్లాడుతారు .అక్షరాస్యత 46శాతం .ఏడవఏడు నుంచి 14వరకు కంపల్సరి విద్య .ప్రపంచ 10పేదదేశాలలో ఒకటి .వ్యవసాయం ఫిషింగ్ ముఖ్య ఆదాయ వనరులు .జీడిపప్పు పంటకు ప్రసిద్ధి .జీడిపప్పు ఉత్పత్తిలో ప్రపంచంలో ఆరవ దేశం .బిస్సగోస్ ఐలాండ్స్ ,తోపాటు హిప్పో పోటామస్ ,ఒరంగో జంతువులకు ప్రసిద్ధి .

గినియా బిస్సౌ సాహిత్యం –యుద్ధానంతర సాహిత్యమే ఎక్కువ అగష్టిన్హోనెటో,మేరియో పింటోవిరియాటో డా క్రూజ్ లు కవులుగా ,లువాన్డినో వీరా నవలాకారుడిగా ప్రసిద్ధులు

పోర్చుగీస్ పాలనలో 500 ఏళ్ళు విద్యాసంస్థల నిర్మాణ౦ జరగలేదు .స్వతంత్రం పొందాకే సాహిత్యారంభామైంది .1970లో మొదటి కవిత్వం ప్రచురితమైంది 1982ల రైటర్స్ యూనియన్ ఏర్పడింది .

  • మగరచయితలు –అమిక్రార్ కేబ్రెల్ –వామభావ రచయిత.రెసిస్టన్స్ అండ్ డీ కలనైజేషన్ ,రిటర్నేడ్ టు ది సోర్స్,యూనిటి అండ్ స్ట్రగుల్ పుస్తకాలురాశాడు .వాస్కో కాబ్రా –ఫైనాస్ మినిస్టర్ . A luta é a minha primavera, 1981 (poetry)  రాశాడు .ఫాస్టో ద్యుఆర్టే-బ్లాక్ నావేల్లా నవల ,జ్ఞాపకాలు మరో నాలుగుపుస్తకాలు రాశాడు .కార్లోస్ లోప్స్-ఎకనామిస్ట్ సివిల్ సర్వెంట్ .ఆఫ్రికన్ యూనియన్ కు ప్రతినిధి .అబ్డులాయ్ శిలా –పాటలరచయిత .ఎటేర్నాపెక్సావో ,అల్టిమేట్ ట్రాజేడియా.మిస్టిడా నవలలురాశాడు
  • స్త్రీ రచయిత-ఒడేటి సేమేడో-ఎంట్రి ఓ సీర్ ఇఒ అమర్ ,నో ఫన్డోడో కాంటో,లితెరేచారా డీ గినియా రాసింది
  • 128-ఐవరీ కోస్ట్ దేశ సాహిత్యం
  • ఐవరీ కోస్ట్ అనబడే కోటే డి ఎల్ వోయిర్  పశ్చిమాఫ్రికాలో బీచ్ రిసార్ట్స్ఉన్న దేశం . రాజధాని యామౌస్సోక్రా .కరెన్సీ –వెస్ట్ ఆఫ్రికన్ ఫ్రాంక్ .జనాభా 2.51కోట్లు .అధికారభాష ఫ్రెంచ్ .ఆఫ్రికాభాషలైన యకౌబా ,సేనౌఫా ,బయోలె ,అట్టి,అగ్ని,దయౌలా అనే మార్కెట్ భాష మాట్లాడుతారు .కేధలిక్కు క్రైస్తవులు సున్ని ముస్లిం లు సమానంగా ఉంటారు .అక్షరాస్యత 47శాతం .ఫ్రెంచ్ కాలనీ విద్యావిధానం మూడేళ్ళ ప్రీ స్కూల్ ,ఆరేళ్ళ ప్రైమరీ ,ఏడేళ్ళ సెకండరి విద్య ఉంటుంది .సెయంట్ పాల్ కేదేద్రల్ ,గ్రాండ్ బస్సం నేషనల్ పార్క్ దర్శనీయాలు .కాఫీఉత్పత్తి,యెగుమతులలొ ప్రపంచంలో మొదటిస్థానం .కోకాబీన్స్ ,పామాయిల్ ,టింబర్,పెట్రోలియం కూడా ఆదాయ వనరులు .
  • ఐవరీ కోస్ట్ సాహిత్యం –దీన్నే ఐవోరియన్ సాహిత్యం అంటారు .అకే లోబా ,పియర్రి డూప్రే,జేగోవా బెస్సి నోకాన్ రచయితలూ .బెర్నార్డ్ డాడీ ఐవరికోస్ట్ ఫైనేస్ట్ రచయితగా గుర్తింపు పొందాడు.జీన్ మేరి అడియాఫ్ఫీ –లాకార్టేడిడెంటీ నవల కు గ్రాండ్ ప్రిక్స్ అవార్డ్ వచ్చింది .మారిస్ బాండ్ మన్- Le fils de la femme maleకూ గ్రాండ్ ప్రిక్స్ వచ్చింది .అకే లోబా రాసిన – Kocumbo, l’étudiant noirకూ ఆ ప్రైజ్ దక్కింది .ఆహ్మదౌ కౌరౌమా రాసిన Monnè, outrages et defisకూ, Les Soleils des indépendances వచ్చింది అదే ప్రైజ్ .బెర్నార్డ్ డాడీ రాసిన Patron de New-Yorkకూ La ville où nul ne meurt లభించింది
  • స్త్రీలలో –మార్గురైట్ అబౌ ఎట్ -అయాఆఫ్ యోప్ సిటినవలరాసింది    ఈదేశంలోని వైవిధ్యభరిత జనం పై రాసిననవల.ఆదేశాజాతీయత కల్చర్ , ఆర్టిస్టిక్  స్టైల్ అన్నీ ఉంటాయి
  •    సశేషం
  • మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-7-20-ఉయ్యూరు
Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మళ్ళీ పేస్ బుక్ లో లైవ్

మళ్ళీ పేస్  బుక్ లో లైవ్

సాహితీ బంధువులకు శుభకామనలు — సుమారు రెండు నెలల క్రితం నాగార్జున యూనివర్సిటీ విశ్రాంత తెలుగుశాఖాధ్యక్షులు ,నాకు మిక్కిలి ఆత్మీయులు ఆచార్య శ్రీ మన్నవ సత్యనారాయణ గారు ఫోన్ చేసికుశలప్రశ్నల అనంతరం  ”ప్రసాద్ గారూ !ఎందుకో మీతో మాట్లాడాలనిపించి ఫోన్ చేస్తున్నాను . కొత్తపుస్తకాలేవైనా తెచ్చారా ఉగాదికి ?మీ కార్యక్రమాలు బాగా జరుగుతున్నాయా” ?అని అడిగారు  .మూడు పుస్తకాలు ఉగాదికి తెచ్చినవైనం కరోనా లాక్ డౌన్ లో వాటిని మాస్వామి పాదాలవద్ద ఉంచి ఆవిష్కరించిన విషయాలన్నీ చెప్పి ఈ హడావిడి అయ్యాక మీకు పంపిస్తాననని చెప్పాను .కొత్త రచనలేమైనాచేస్తున్నారా అంటే లిస్ట్ చదివాను .వారు అత్యంత ఆప్యాయంగా ”మీ జీవిత చరిత్ర రాశారా ?”అని ప్రశ్నిస్తే నెట్ లో ”నాదారి తీరు ”పేరుతో సుమారు 150ఎపిసోడ్ లు నా రిటైర్ మెంట్ దాకా ధారావాహికగా రాశానని చెప్పాను  .వారు చాలా సంతోషించి ”అక్కడినుంచి ఇవాళ్టి వరకు కూడా త్వరలో రాయండి .మొత్తం పుస్తకరూపం లో వచ్చే ఉగాదికి విడుదల చేయండి ”అన్నారు ఒకరకమైన ఆదేశంగా . ప్రస్తుతం అంత ” దృశ్యం ”లేదని మనసులోనే అనుకోనిమర్యాదగా ” సరే ”అని అన్నాను . .
  నాజీవితం గురించి రాస్తే మా కుటుంబం వారికైనా విషయాలు తెలుస్తాయని సుమారు పాతికేళ్ల క్రితం  శీర్షిక ఏం పెట్టాలా అని తర్జన భర్జన పడి ”అనంత కాలం లో నేనూ ”అని పెట్టి నా 1993పాత డైరీలో 25-2-1995 న మొదలుపెట్టి ,మధ్యమధ్యలో రాస్తూ 26-6-2008వరకు నాకు ఊహ తెలిసిన దగ్గర్నుంచి ఇంటర్ చదువు పూర్తయ్యే దాకా రాసి పారేశాను . దీన్ని నేనే చదివి వాయిస్ రికార్డ్ కూడాచేశాను .అది ఎక్కడుందో తెలీదు .ఈ డైరీ ఆతర్వాత చాలాకాలం నాకు కనిపించలేదు .సుమారుగా ఏడాది క్రితం అన్నీ  వెతుకు తుంటే దొరికితే ”హ మ్మయ్య ”అనుకు ని  భద్రంగా దాచుకున్నాను.
  ఆతర్వాత జీవితం గురించి రాయాలని శీర్షికగా ”నా దారి తీరు ”అనిపెట్టి డిగ్రీ చదువు బీఎడ్ ఉద్యోగం ,ఉద్యోగ విశేషాలు ,అందులో నేను చేసిన ప్రయోగాలు నా పదవీ విరమణ వరకు సుమారు 150 ఎపిసోడ్ లు రాశాను నెట్ లో . ఇవన్నీ మీకు తెలిసినవే .ఆచార్యులవారు ఆదేశించినట్లు ఆఫ్టర్ రిటైర్ మెంట్ విషయాలు రాయాలంటే ఇంటర్ వరకు రాసింది కూడా నెట్ లో ముందు రాయాలి .కానీ ఇప్పుడు అంత ఓపిక తీరిక లేదు .కనుక పేస్  బుక్ లో లైవ్ గా చదివి రికార్డ్ చేద్దామని అనుకొంటున్నాను .
  ప్రస్తుతం ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం పై మనసంతా ఉంది 126దేశాల సాహిత్యం నిన్నటికి రాశాను . 150 దేశాలవరకు రాసి ,కొంతవిరామం ఇచ్చి ,ఆతర్వాత  పైన చెప్పిన పని చేయాలనుకొంటున్నాను .
  శ్రావణమాసం మొదటి రోజు మంగళవారం 21-7-2020ఉదయం 10గంటలకు ”అనంతకాలం లో నేనూ” ధారావాహిక  ”పేస్  బుక్ లో లైవ్ ”ప్రారంభిస్తాను . ఇందులో కొన్ని ఊసుల్లో ఉయ్యూరు ,మరికొన్ని సరసభారతి పుస్తకాలలో సందర్భ వశాన వచ్చ్ రిపిటీషన్ అనిపించవచ్చు.అయినా నా ప్రయత్నం చేస్తాను .
ఇదిపూర్తయ్యాకే, నా రిటైర్ మెంట్ నుంచి ఉన్నవిషయాలను ”నా దారి తీరులో ”అంతర్జాలం లో రాస్తాను .మీ- గబ్బిట  దుర్గాప్రసాద్ – 12-7-20-ఉయ్యూరు
  .
Posted in నా దారి తీరు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

 రోజు కూలీ –పద్మభూషణ్ నజ్రుల్ ఇస్లాం కవిత

7- రోజు కూలీ –పద్మభూషణ్ నజ్రుల్ ఇస్లాం కవిత

బజార్లలో నీ విలాసవంతమైన కార్లు పరుగు దీస్తున్నాయ్

నీపెద్ద నౌకలు సముద్రాలలో వాణిజ్య విహారం  చేస్తున్నాయి

నీ వేగవంతమైన ఆవిరి ఇంజన్లు రైళ్లు నడుపుతున్నాయ్

దేశమంతా నీ యంత్రాలు ,మొక్కలతో నిండిపోయింది

ఇవన్నీ ఎవరి వలన  నీకొచ్చాయో చెప్పగలవా  ?

ఎవరి నెత్తుటితో నీ భవనాలకు ఎర్రరంగు పూయబడిందో

వాటిని కూలిస్తేనే నువ్వు చూడగలవ్

ప్రతి ఇటుకమీద స్పష్టంగా పేర్లు రాయబడి ఉన్నాయ్

నీకు బహుశా తెలియకపోవచ్చు కాని ప్రతిధూళి కణానికీ

 నీ రోడ్ల ,నౌకల, రైళ్ళ ,విలాస హర్న్య వర్ణాల

 అర్ధాల భాగవతమంతా  తెలుసు

త్వరలోనే మంచి రోజులొస్తున్నాయ్

రోజు రోజుకీ నీ అప్పులపాపం పెరిగిపోతుంది

 ఆభారీ రుణాలను నువ్వు తీర్చుకోక తప్పదు

బండ రాళ్ళను గొడ్డలి గునపం కొడవలి

 కఠినశ్రమశక్తితో ముక్కలు చేసిన దినకూలీల  శరీరాలు

 నీ రోడ్డు మీదే నీ కోసం కార్చిన చెమటతో తడిసి

  అటూ ఇటూ విసరివేయబడి ఉన్నాయ్ .

నీకు సేవ చేసిన దేహాలే అవి దినకూలీలవే

దుమ్ము ధూళి లో కప్పబడిన ఆ శరీరాలే

నిన్నూ నీ వాటినీ మోసుకు పోయేవి

వాళ్ళు నిజంగా మానవులే ,రుషి తుల్యులే

వారి అంతరాత్మ గీతాలను నా పాటలతో  పాడుతా

వారి బాధామయ శోకమయ చాతీలపై కవాతు చేస్తూ

కొత్త విప్లవం కొత్త మెదడులోని ఉద్భవిస్తుంది

మేము కింద పడి కుళ్ళి పోతుంటే

హాయిగా మూడో అంతస్తుపై

సుఖ నిద్రపోతున్నావ్ కదూ !

అయినా నువ్వు ప్రభువా అని పించుకోవటం

దారుణం అసంబద్ధం అహేతుకం

ఈ ప్రపంచ అధికారం తనువూ మనసు

 ప్రేమతో అంకితభావంతో ‘జన్మభూమీ కోసం

స్వేదం తో తడిసిముద్దయిన వారిదే

అలుపెరుగనినడకతో  రోడ్లపై

అలసట లేని ప్రయాణం చేసిన వారి పాద ధూళి

నా శిరసుపై పవిత్రమైనదిగా ధరిస్తాను

మానవాళి బాధలు ఇక్కట్లు తొలగిపోతున్నాయ్

నూతన ప్రభాతాన కొత్త సూర్యుడుదయిస్తాడు

ఆ ధూళి దూసరితమైన రోడ్లను కడిగి ‘

త్రుప్పుపట్టిన నీ గుండె ఇరుకు తలుపులను బార్లాతీసి

స్వేచ్చావాయువులనాహ్వానించి ప్రవేశిస్తారు

ఆ ఉప్పొంగే ఉత్సాహంతో

ఉరకలు వేసే వారిని లోనికి స్వేచ్చగా రానివ్వు .

నేరుగా నీ గుండెల్లో దూరిపోతారు

అడ్డంగా ఉన్నవన్నీ కూల్చి ప్రవేశిస్తారు

మొత్తం నీలి స్వర్గం అంతా నీ కళ్ళముందే కూలి పోతుంది

సూర్య చంద్ర నక్షత్రాలు మాపై కురవనివ్వు

అన్నికాలాలప్రజలు , అన్ని రకాల శీతోష్ణ స్థితులు

 గొప్ప సంగమం లా కలిసి వచ్చి

ఒకే జెండా కింద నిలబడి ఐక్య జాతీయ గీతాన్ని ఆలపిస్తారు

ఇక్కడ నువ్వు ఒక్కప్రాణికి హాని తలపెట్టినా

 ఆబాధ దిగంతాలకు పతాక సన్నివేశంగా వ్యాపించి

ప్రతి హృదయంలో తీవ్ర ప్రకంపనలతో ప్రతిధ్వనిస్తుంది

ఒక వ్యక్తికీ జరిగే అవమానం

సకలమాన వాళినీచేసిన అవమానమే

మానవత్వానికి చేసిన ద్రోహమే అవుతుందని గుర్తుంచుకో

ఇవాళే ప్రపంచమానవాళి అనుభవించిన

హృదయవిదారక బాధ  వేదన పై తిరుగు బాటు రోజు అని గుర్తుంచుకో

ఆధారం – పద్మ భూషణ్ ఖ్వాజి నజ్రుల్ ఇస్లాం బెంగాలీ కవితకు అమీర్ హుస్సేన్ చౌదరి ఆంగ్లానువాదం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-7-20-ఉయ్యూరు

Posted in కవితలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 125-ది గాంబియా దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

125-ది గాంబియా దేశ సాహిత్యం

 పశ్చిమాఫ్రికాలో చిన్న దేశం ది గాంబియా .అట్లాంటిక్ తీరాన ఉన్నది ,వైవిధ్య ఈకో సిస్టం కు ఉదాహరణ .సెంట్రల్ గాంబియా నది ప్రాణం .రాజధాని –బెనుజి.కరెన్సీ –గామ్బియన్ డలాసి.జనాభా -23లక్షలు .అన్నిమతాలవారు ఉన్న మతసామరస్య దేశం .అధికారభాష –ఇంగ్లీష్ .మండింక,ఒలోఫ్ భాషాజనం కూడా ఉన్నారు .అక్షరాస్యత -64శాతం .7సంవత్సరాల బ్రిటన్ మోడల్ చదువు .వ్యవసాయమే ముఖ్య ఆదాయం. వేరుసెనగ ,మిల్లెట్ ,కాటన్ కస్సావా ముఖ్యపంటలు .గాంబియా రివర్ సేర్రెకుండా ,మార్కెట్ కోలోలి బీచెస్ .మొసళ్ళ బీచ్ ,సఫారి టూరిజం స్పాట్స్ .

 గాంబియా సాహిత్యం –డయో ఫారేస్టర్ మొదటి నవల ఆఫ్రికా రీజియన్ రీడింగ్ దిసీలింగ్ కు కామన్ వెల్త్ రైటర్స్ ప్రైజ్ 2008లో వచ్చింది .శాలీ శాడిల్ సిన్ఘలె మొదటి నవల ‘’క్రిస్టీస్ క్రైసిస్.రెండవది ది సన్ షైన్స్ .ఎబౌ గాయే ‘’ఫేక్ లవ్’’,రోహా ఫోలి ఒదాం ‘’కాస్ట్లి ప్రైసెస్’’ముఖ్యమైనవి

జానెట్ బద్జాన్ యాంగ్ –దేశం లో ప్రముఖ స్త్రీ నాటకకర్త .గాంబియా దేశ సాహితీ సేవకు అవార్డ్ పొందింది .దిఅల్టిమేట్ ఇన్ హీరిటేన్స్,దిబాటిల్ ఆఫ్ సన్కాండ్,దిడాన్స్ ఆఫ్ కచ్చికాలి ,దిహాండ్ ఆఫ్ ఫేట్,చైన్స్ ఆఫ్ ఇన్స్పిరేషన్ నాటకాలు ,కలెక్టివ్ వార్ ఎగైనెస్ట్ పావెర్టి వ్యాసాసంపుటి రాసినది .విలియం ఫర్కుహార్ కాంటన్-రాసిన 12పుస్తకాలలో ది ఆఫ్రికన్ ఒకటి.దీనికి సీక్వెల్ గా దిఫ్లైట్స్ .వెస్ట్ ఆఫ్రికా ఇన్ హిస్టరీ కూడా రాశాడు .హస్సౌం సీసే –హిస్తోరియాన్ మ్యూజియం క్యురేటర్. గామ్బియన్ వుమెన్ , పేట్రియట్స్ , ఫౌండింగ్ ఫాదర్ రాశాడు విజ్ఞానసర్వస్వ నిర్మాణంలో పాలుపంచుకొన్నాడు, చాలావ్యాసాలురాసిన టివి పెర్సనాలిటి మిగిలినవారిలో వుయేడ్రమ్మే  ,అబౌ డిబ్బా,హస్సాన్ బుబాకర్,అగుస్టాజవారా ,జోసెఫ్ హెన్రి జూఫ్ ,అల్హాజి అలియు ఎబ్రిమా చాం జూఫ్ ,టాంసియర్ జూఫ్ ,అగాస్టామొహానే ,సుల్యమాన్ నియాంగ్ ,లేన్రి పీటర్స్ ,టిజాన్సల్లా ,సాలి సిన్ఘేటాలామిన్ సిన్నేహా ,ఫిలిప్స్ వీట్లీ ఉన్నారు ‘

126-గినియా దేశ సాహిత్యం

పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో అట్లాంటిక్ కు పడమట గినియా దేశం ఉన్నది .మౌంట్ నిమ్బా నేచర్ కు ప్రసిద్ధి .రాజధాని –కొనాక్రీ .కరెన్సీ –గినియన్ ఫ్రాంక్ .జనాభా -1.24కోట్లు .అధికారభాష –ఫ్రెంచ్ .ఇతరభాషలు –ఫుల ,కిస్సి ,కేపెల్లా,సుసు  వగైరా.మతం -85శాతం ముస్లిం లు .ఫ్రాన్స్ విద్యావ్యవస్థ అమలులో ఉంది .అక్షరాస్యత 32శాతం మాత్రమె .  కొనాక్రీ ఐలాండ్స్ ,కిన్డ్లా నేచర్,కంకాన్ యాత్రాస్తలాలు .నేరాలెక్కువ సురక్షితం కాదు .ప్రపంచ బాక్సైట్ గనులలో 25శాతం ఇక్కడే ఉన్నాయి .వజ్రాలు బంగారం కూడా లభిస్తాయి .అల్యూమిన ఉత్పత్తులు 80శాతం ఆదాయ వనరులు .

  • గినియన్ సాహిత్యం –మొదట్లో మౌఖికమే .పాపువా యూనివర్సిటి చొరవతో రచనలు జరుగుతున్నాయి .మొదటి మేగజైన్ కోవావే .1968లో ఆల్బర్ట్ మావొరీ కికి ‘’టెన్ దౌసండ్ యియర్స్ ఇన్ లైఫ్ టైం’’రాశాడు .పురుషరచయితలు-మొహముడ్ బా –Construire la Guinée après Sékou Touré, Éditions L’Harmattan, 1990
  • Guinée 1958-2008 :  రాశాడు .
  •  టీర్నో అబ్దుల్ రహ్మానే –వచనరచనలు చాలచేశాడు .ఫ్రూట్స్ ఆఫ్ మై దాట్స్ కవితా సంపుటి
  • సైడో బోకోం –చైనే నవల రాశాడు .బౌబుకర్ యాసినో డయల్లో –మానవహక్కుల పోరాట యోధుడు రచయితా .దేర్నో డయావోపెల్లేట్ -409కప్లేట్స్ రాశాడు .సలోమనా కాంటే-నుకో ఆల్ఫబేట్ సృష్టికర్త .ఫోదేబా కీటా-నాటకరంగ రచయితా దర్శకుడు .కమారాలాయే –దిఆఫ్రికన్ చైల్డ్ ,దిరేడియన్స్ ఆఫ్ దికింగ్ ,దిగార్డియన్ ఆఫ్ ది వరల్డ్ రాశాడు .టేర్నోమొనేమేమ్బో –లెస్ క్రాప్డ్స్ బిసె ,పెల్పోర్నియో ,పీయస్ సేయుల్ ,బీడ్ స్యూల్ వగైరారాశాడు .దిబ్రిల్ తామసిన్ నియానే – the father of the late model Katou.ఆలు –చారిత్రాత్మక రచనలు –లా టైతే,రెసిస్టన్స్ మొదలైనవి  లివ్రేట్ డీ బాల్లేట్ మేరీ మొదలైన నాటకాలు .హిస్టరీ డిఅఫ్రికి ,జాగ్రఫీ ,ఎడ్యుకేషన్ సివిక్ ,మొన్ బియు పేస్ లాగినీ చారిత్రకాలు రాచ్శాడు .విలియమ్స్ సస్సినే –అల్ఫాబీటే ,మెమొరి దీం పియూ ,లిజున్ హోమ్మేవగైరా.రాశాడు .
  •   సశేషం
  • మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-7-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచదేశాల సారస్వతం 123-ఇధియోపియా దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచదేశాల సారస్వతం

123-ఇధియోపియా  దేశ సాహిత్యం

గ్రేట్ రిఫ్ట్ వాలీతో విభజింప బడిన ఇథియోపియా దేశం ఆఫ్రికా కొమ్ము భాగాన ఉన్న ది.3మిలియన్ల సంవత్సరాలక్రిందటి శిధిలాలున్నాయి .12,13శతాబ్దాల రాక్ కట్ చర్చిలు,సమాధులు గోపురాలు  ఆకర్షణ .లేడీమేరీ జియాన్ చర్చ్ యాత్రాస్థలం .రాజధాని –ఆడిస్ అబాబా ,కరెన్సీ –ఇథియోపియన్ బిర్ర్. జనాభా -11కోట్లు .అధికారభాష –అమ్ హరిక్.ఇటాలియన్ ఫ్రెంచ్ కూడా మాట్లాడుతారు మతం –ఆర్ధడాక్స్ క్రిస్టియానిటి రోమన్ కేధలిక్ ,కొద్దిమంది యూదులు ఉన్నారు .అక్షరాస్యత 52శాతం .8ఏళ్ళ ప్రాధమిక ,నాలుగేళ్ల సెకండరి ఉన్నాయి .వ్యవసాయమే ముఖ్య ఆదాయవనరు .కాఫీ పప్పు ధాన్యాలు ,సేరియల్స్ ,బంగాళాదుంప చెరుకు ,కూరగాయలు పండిస్తారు .సురక్షిత దేశం .బ్లూ నైల్ ఫాల్స్ ,సిమీన్ పర్వతాలు ,లేక్ టానా మొదలైనవి టూరిస్ట్ స్పాట్స్ .

ఇధియోపియా సాహిత్యం –మూడు భాగాలలో సాహిత్యం ఉంటుంది .క్లాసికల్ సాహిత్యం లో చారిత్రిక విషయాలు వీరులపై కవిత్వం ,ఊహాత్మక తాత్విక రచనలు ,రొమాంటిక్,రాజకీయ సాహిత్యం .ఇదంతా గేఎజ్ సెమెటిక్ భాషలో ఉంటుంది .ఇవి హృదయాలలో చొరబడవు సాహిత్య సంస్కృతీ ప్రతిబింబించవు.

ఆక్సుమైట్ సాహిత్యం –క్రీ.శ 330-900-2000బిసి నుంచే ఈదేశం లో సెమెటిక్ భాష ప్రచారం లో ఉంది .340లో క్రిస్టియానిటి వచ్చాక గీజ్ భాష అధికారభాష అయి సాహిత్యం వచ్చింది.ఒకటవ శతాబ్దినుంచి ఇక్కడ క్రైస్తవం ఉంది .5,6శతాబ్దాలకు చెందిన గోఎజ్ స్క్రిప్ట్ లో గరిమ గాస్పెల్స్ దొరికాయి .ఆక్సుమైట్ కాలం లో వచ్చినదంతా క్రిస్టియన్ సాహిత్యమే .

పోస్ట్ ఆక్సు మైట్ సాహిత్యం -1200-1600ఆక్సుమైట్ కు దీనికీ మధ్య ఉన్న 300ఏళ్ళలో ఏ సాహిత్యమూ రాలేదు 1270లో సాల్మన్ రాజవంశకాల౦  లోరచనలు ఉన్నాయి. ఇది గేఎజ్ భాషా సాహిత్యానికి స్వర్ణయుగం గా భావిస్తారు అప్పటికి గేఎజ్ భాష అదృశ్యమైనా .ఈభాష స్థానం లో    ఆం హెరిక్ భాష వచ్చింది . 15వ శతాబ్దంలో ‘’దిఎక్స్ప్లికేషన్ ఆఫ్ జీసెస్ ‘’ఒకరాజు గారి జోస్యం.దీనికి 19వ శతాబ్దిలో ప్రాచుర్యం కలిగి రెండవ ధియోడరస్ రాజు ఈదేశానికి ఈ పేరు పెట్టాడు  .జరా యాకోబ్ కాలం లో సాహిత్యం వృద్ధి చెందింది .ఆయనే దిబుక్ ఆఫ్ లైట్ ,దిబుక్ ఆఫ్ నేటివిటి రాశాడు .ట్రూ ఆర్ధడాక్సి ని జాన్ క్రిసోస్టో౦  రాశాడు .లాస్ ఆఫ్ కింగ్స్ అనేది గేఎజ్ భాషలో ఉన్న దానికి అనువాదంగా వచ్చింది  అబ్బా ఏమ్బకోంరాసినుత్తరం హబాకుక్ ,గేట్ఆఫ్ది ఫెయిత్  లో ఇస్లాం ను ఎందుకు వదిలేయాలో ఉన్నది .17వ శతాబ్ది ఆఫ్రికన్ బయాగ్రఫి ఆఫ్ యాన్ ఆఫిదియోపియన్ వుమన్ ను  1672లో  గాలా వుడవోస్ రాస్తే ,ఇంగ్లీష్ అనువాదం పొంది 2017లో పాల్ హెయిర్ ప్రైజ్ పొందింది .

  16-18శతాబ్దాలకాలం లో అమ్హెరిక్ భాషవ్రాతభాషగా రూపు దిద్దుకొని  సాహిత్యం మొలకలు తొడిగింది  అబ్బా గోగోరిస్ ,స్నేహితుడు హియాబ్ లుడాల్ఫ్కలిసి ఈభాషలో మొదటి వ్యాకరణం, అమ్హేరిక్ –లాటిన్ నిఘంటువు  రాశారు  .ఏ హిస్టరీ ఆఫ్ ఇథియోపియా తోపాటు విజ్ఞానసర్వస్వమూ వెలువడింది .అబ్బా బోహ్రె అనే మాంక్ చారిత్రక రచయిత ,ఎత్నోగ్రాఫార్ .1593లో ‘’దిహిస్టరీ ఆఫ్ దిగల్లా ‘’గ్రంధం రాసి ప్రసిద్ధి  పొందాడు .ఇందులో 16శతాబ్దపు ఒరోమో ప్రజల గురించికూడా ఉంది .ఇతడే ‘’కింగ్ ఆఫ్ సరసా డేన్గేల్’’కూడా  సరసా డేన్గెల్ రాజుపాలన గురించి రాశాడు .

19వ శతాబ్దం నుంచి నేటిదాకా –అడ్డిస్ అలమాహేయు ట్రాజిక్ నవల ‘’లవ్ టు ది గ్రేవ్ ‘’రాశాడు .ఇదే ఆధునిక సాహిత్యం లో మాస్టర్ పీస్ అంటారు

పురుష రచయితలు  –జియోర్గిస్ ఆఫ్ సేగ్లా-మతగ్రన్ధరచయిత .బెఫెకూడు హైలు-నెట్ లో బ్లాగు నిర్వహిస్తాడు .2012లో బర్ట్ అవార్డ్ ఇంటర్నేషనల్ ప్రెస్ ఫ్రీడం అవార్డ్  గ్రహీత .చిల్ద్రెన్ ఆఫ్ దెయిర్ పేరెంట్స్ గొప్పరచన .మెంగిస్టూ లెమా-మరేజేస్ బై అబ్డక్షన్ నాటకం తో పేరొచ్చింది .మారేజేస్ ఆఫ్ అన్ ఈక్వల్స్  బలేకాబా ఏనా ,ఎలేచ్చా గబిచ్చ నాటకాలు కూడా రాశాడు.జిబ్రేబ్ టేఫరి –కవి ,నాటకరచయిత .లైఫ్ పోషన్ ,డోంట్ ఫర్గెట్ యువర్  మిలిటరి డ్యూటి ,ఏ సోల్జర్ ఈజ్ నాట్ అఫ్రైడ్ ,లవ్ ఈజ్ ది డాక్టర్ మొదలైనవి రాశాడు

స్త్రీ రచయితలు  –ఎమోడిష్ బెకేలే –కవిత్వం,కధాసంపుటి  తో పాటు ఏడురచనలు చేసిన క్రైం జర్నలిస్ట్ .రివల్యూషనరి పోయెమ్స్ ,వేస్టెడ్ టైం,ఫ్రూట్ వితౌట్ ఫ్రూట్, మడ్ ఈజ్ బెటర్ నవల ,లైఫ్ వాంట్స్ లవ్-క్రైంనవల వగైరా రాసింది .బెల్లిని సియోం వోల్డీస్-సమానహక్కుల ఉద్యమకారిణి కవి రచయిత్రి .’’ధింగ్స్ ఐ ఇమాజిన్  టెల్లింగ్ మై డాటర్ ‘’కవితాసంపుటి .మోడరన్ స్లేవరి ఇన్ ఇధియోపియా,ఇధియోపియ వయోలెన్స్ ఎగైనెస్ట్ వుమెన్ ఆన్ ది రైజ్ వ్యాసావళి .ట్రాన్స్ ఫర్మేటివ్ స్పేస్ వగైరా .సేనేడు గేబ్రు –పార్లమెంట్ కు ఎన్నికైన మొదటి మహిళా .మేక్లిట్ హేడేరో –సంగీతరాణి.నాటకాలు రాసి ప్రదర్శించింది .వుయ్ ఆర్ అలైవ్. మొదలైన ఆల్బమ్స్ తెచ్చింది .మార్తా నసిబు -2005లో జ్ఞాపకాలురాసి ప్రచురించింది .మేరియా అబ్బేబు వయరెంగో-ఒరోమోభాష , దేశ సంస్కృతీ జ్ఞాపకాలు  లపై రచనలు చేసింది

124-గాబన్ దేశ సాహిత్యం

మధ్య ఆఫ్రికా అట్లాంటిక్ తీరాన దట్టమైన అరణ్యాలు అడవి మృగాలు ఉన్న  దేశం గాబన్ .రాజధాని –లిబ్రేవిల్ .కరెన్సీ –సె౦ట్రల్ ఆఫ్రికన్ ఫ్రాంక్ .జనాభా 21లక్షలు .అధికారభాష –ఫ్రెంచ్ .రోమన్ కేధలిక్ మతం .అక్షరాస్యత 84.7శాతం .6-16ఏళ్ళవారందరికి నిర్బంధ విద్య .ఆయిల్ ఉత్పత్తిలో ఆఫ్రికాలో అయిదవ స్థానం ఇదే ఆదాయవనరు .నేషనల్ పార్క్ లు దర్శనీయాలు .

గాబన్ సాహిత్యం –అమెరికా యూరోపియన్ రచయితల రచనలే ఉంటాయి  .ఏ థౌజండ్లీగ్స్ ఇంటూ దిఅన్ నోన్ పుస్తకం  బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది.

ఈతరం రచయితలలో జస్టిన్ మింటేసా హానోరిన్ నూగు ,సిల్వి నేస్టెంఅన్గేలి రవ్రి స్త్రీరచయితలు .ఇంతకంటే వివరాలు దొరకలేదు

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-7-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 121-ఈక్విటోరియల్ గినియా దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

121-ఈక్విటోరియల్ గినియా దేశ సాహిత్యం

మధ్య ఆఫ్రికాలో రియో ముని మెయిన్ లాండ్ తోపాటు అయిదు వల్కానిక్ ఆఫ్ షోర్ ఐలాండ్స్ ఉన్న దేశమే ఈక్విటోరియల్ గినియా.రాజధాని –మాలాబో .స్పానిష్ కలోనియల్ అర్కి టేక్చర్ కు ఆయిల్ నిల్వలకు ప్రసిద్ధి .ఎరీనా బ్లాంకా బీచ్ డ్రై సీజన్ సీతాకోక చిలుకలు ఆకర్షణ .కరెన్సీ –సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ ఫ్రాంక్ .జనాభా -13లక్షలు .రోమన్ కేధలిక్కులు ఎక్కువ .అక్షరాస్యత 95శాతం .ప్రీ స్కూల్ ప్రైమరీ సెకండరి హయ్యర్ విద్యావిధానం .14వ ఏడువరకు ఉచిత కంపల్సరి విద్య .  అధికార భాషలు –స్పానిష్ ,పోర్చుగీస్ ,ఫ్రెంచ్ .గుర్తింపు పొందిన ప్రాంతీయ భాషలు –ఫాంగ్, బూబే ,కొమ్బే ,పిడిజిన్ ఇంగ్లిష్ ,అన్నబోనేస్సి ,ఇగ్బో ఆఫ్రికాలో స్పానిష్ మాట్లాడే దేశం ఇది .ఆఫ్రికా ఖండం లో అత్యంత సంపన్న దేశం .నల్లబంగారం అంటే బొగ్గు గనులకు ప్రసిద్ధి .చిన్న కమతాల రైతులు మాత్రం పేదవారు ,తగిన సహకారం లేకపోవటమే కారణం .కోకా పంట ఉత్పత్తి ,ఆయిల్ వగైరా ఆదాయ వనరులు .

ఈక్విటోరియల్ గినియా సాహిత్యం -1778-1968మధ్య కాలనీ ప్రభుత్వకాలం లో ఇతర ఆఫ్రికా దేశాలకు భిన్నంగా ఈ దేశం లో స్పానిష్ భాషలోమాత్రమే సాహిత్యం వర్ధిల్లింది .అదే ఇప్పటిదాకా కొనసాగు తోంది.కాని అప్పటి సాహిత్యం చాలాతక్కువగా లభ్యమౌతోంది .మోర్గాన్ స్టేట్ యూని వర్సిటి ప్రొఫెసర్ స్పానిష్ భాషలో1979-91కాలం లో  ప్రచురితమైన 30ఆన్దాలజీలపై రిసెర్చ్ చేస్తే ఈ దేశపు రచయిత రాసిన ఒక్క పుస్తకమూ దొరకలేదట .

   ఈ దేశ సాహిత్యం పై మొదటి రచన స్పానిష్ జర్నల్-స్పానిష్ గినియా .కాని ఇందులో ఈదేశ రచయితల రచనలేవీ లేవు .మొదటి ఈక్విటోరియల్ నవల లివెంసియో ఎవిటాఎనాయ్ రాసిన  ‘వెన్ ది కొమ్బేస్ ఫాట్’’.ఇందులో జాతులమధ్య పోరాటం ఉంటుంది .రెండవ నవల ‘’ఎ స్పియర్ ఫర్ ది బోబి ‘’.రచయిత డేనియల్ జోన్స్ మతామా .దాదాపు ఆత్మా కథవంటిది .1962-68మధ్య దేశ స్వతంత్ర పోరాటకాలం లో గొప్పరచనలేవీ రాలేదు .కొందరు కథలు లెజెండ్స్ ఎడిట్ చేసిజర్నల్స్ లో  వేశారు.వీరిలో ఫ్రాన్సిస్కో ఓబ్లాంగ్ ,రాఫెల్ మేరియా నుజే మొదలైనవారున్నారు .అప్పుడే మొలకెత్తుతున్న సాహిత్యపు మొలకల్ని ఫ్రాన్సిస్కో నకియాస్ నగూమా ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికలలో గెలిచి డిక్టేటర్ అయి తొక్కేశాడు .చాలామందిప్రజలు దేశం వదిలి ప్రవాసం వెళ్ళారు .దీనినే బల్బోరా బొమ్కేస్ ‘’lost జనరేషన్ ‘’అన్నాడు .

  ప్రక్క దేశాల్లో స్థిరపడ్డ ఈదేశ రచయితలు   రెండుభాషల్లోనూ రచనలు చేశారు. వారిలో ఎల్ సుయోనో ‘’డ్రీం ‘’,డొనాటో’’దిక్రాసింగ్ ‘’,మోప్లాల్ లబోజ్  ‘’దిలాస్ట్ లెటర్స్ ఆఫ్ ఫాదర్ ఫ్లుజెంషియోఅబద్’’,లలోతమ స్వాతంత్ర్య హరణం గొప్పగా చిత్రించారు .హిస్టరీ ఆఫ్ ట్రాజేడి ఆఫ్ ఈక్విటోరియల్ గినియా ‘’ను డొనాటో బిడ్యోగా రాశాడు .’’వేర్ ఆర్ యు గినియా ‘’అని జువాన్ బాల్బొవా బోనేకా రాశాడు .ఈయనే ‘’ఎక్సైల్’’కూడా రాశాడు .ఆంథాలజిఆఫ్ గినియన్  లిటరేచర్ కూడా రాశాడు .

  1984నుంచి సాహిత్యానికి మంచి రోజులు వచ్చాయి .మేగజైన్ లలో సాంస్కృతిక సాహిత్య విశేషాలు ప్రచురించేవారు .సెంటర్ ఫర్ఇస్పానిక్ గినియా కల్చర్ ను 1982లో మలాబోలో స్థాపించి ఈ దేశ రచయితలకు  ప్రోత్సాహం కలిగించారు .దిఫైత్ఫుల్ ఫ్రెండ్ ,ను అన్నా లూద్రాస్ సోహోరా ,’’అఫేన్ దిలిటిల్ గోట్ క్వీన్ ‘’,ది లాస్ట్ లెసన్ ఆఫ్ ది వెనరబుల్ ఏమగా ఎలా ‘’నుఆన్టిమోఎసోనో నోడోమ్గో ,దిబూటే చీబా ‘’ను పెడ్రో క్రిస్టినో బురిబెరి 1987నుంచి 92వరకు రాశారు .’’షౌట్స్ ఆఫ్ లిబర్టి అండ్ హాప్’’కవితా సంపుటి ని అనాక్లిటోఓలా ముబే,’’డెలిరియం’’ ను మేరియా నుయో అంగూ 1991లో రాశారు .

  రెండవ తరం రచయితలు  ఆ దేశ జీవితాన్ని సింబాలిక్ గా చిత్రించారు .1985లో మేరియాలూసే అంగు మొదటినవల ‘’ఎకోమో’’పబ్లిష్ అయింది .అప్పుడే జువాన్ బోలోబా బోనేకా ‘’ది రీయూనియన్  దిరిటర్న్ ఆఫ్ ది ఎక్సైల్’’నవల వచ్చింది .’’వాయిసెస్ ఫ్రం ది సర్ఫ్’’మొదటి గినియా కవితా సంపుటి లో  సిరాకో బోకాసా తన బాధలు వ్యక్తపరిస్తే ,బోనేకా మొదటి ఆంథాలజిఆఫ్ పోయెట్రి’’డ్రీమ్స్ ఫ్రం మై జంగిల్ ‘’కవితా సంపుటి ప్రచురణ జరిగింది .1987లో ‘’ది డార్క్ నెస్ ఆఫ్ యువర్ బ్లాక్ మెమరి’’నవల డొనాటో బిడ్యోగో రాసి ప్రచురించాడు .

  సమకాలీన రచయితలలో కొందరు –ఆన్తిమో ఎసోనో ,మెర్సేడేస్ జోరా,జేరార్డోబేహారి ,మాక్సిమిలనో నుకోబో ,జోస్ఎనేమే ఒయోనో వగైరా .

122-ఎరిట్రియా  దేశ సాహిత్యం

ఈశాన్య ఆఫ్రికాలో యెర్ర సముద్రం ప్రక్కన ఇధియోపియా సరిహద్దులో ఎరిట్రియా  దేశం ఉన్నది .రాజధాని –అస్మారా .కరెన్సీ –ఎరిట్రియన్ నక్ఫా .జనాభా -32లక్షలు .ఆర్ధడాక్స్ క్రైస్తవులు సున్ని మతస్తులు ,రోమన్ కేథలిక్కులు ఉంటారు .టిగ్రినా టీగ్రె,దాహ్లిక్ ,ట్రిగ్రిన్యాలు మిగిలిన భాషలు .అధిరార భాష –ట్రి గ్రిన్యా .అక్షరాస్యత 84శాతం .ప్రైమరీ, ప్రీ ప్రైమరీ ,  ,మిడిల్ ,సెకండరి విద్యా విధానం .వ్యవసాయం ముఖ్య ఆదాయం .జొన్న మొక్కజొన్న బార్లి ,గోధుమ సోర్ఘం ము ఖ్యపంటలు .అనుమతుఅలతోనే దేశంలో యాత్ర చేయాలి .రిస్క్ ఎక్కువ .

ఎరిట్రియా  సాహిత్యం –ఈ సాహిత్యం లో చారిత్రకకథలు ఎక్కువ .మత కవిత్వాలూ ఎక్కువే . ట్రిగ్రిన్యా భాషలో మొదట వెలువడిన పుస్తకం ‘’గాస్పెల్స్ అనువాదం’’1830లో రాయబడి ,1866లో ప్రచురితం .సాహిత్యభాషగా గీఎజ్ డామినేట్ చేసింది .తర్వాత టిగ్రినియ దాని స్థానం పొందింది .20వ శతాబ్దిలో మరిన్ని రచనలొచ్చాయి .గేబ్రే మేదిన్ దిఘ్నేయి జానపద కథలు,గాథలు సేకరించి1902లో రోమ్ లో  ప్రచురించాడు .34కథలలో ది బాయ్ హు క్రైడ్ ఉల్ఫ్ ఒకటి .కార్లో కొంటిరోస్సాని మౌఖిక కవిత్వం  సేకరించి ముద్రించాడు. దోగా విషాదగీతాలూ అచ్చు అయ్యాయి .రాస్ వాల్దామిక్ హీల్స్ ఆఫ్ హేజ్జేగా దిగ్గియాట్ హాలు ఆఫ్ జాజేగ్గా లు 19వ శతాబ్ది పోరాటాలనుంచి ఇప్పటివరకు సేకరించి ప్రచురించారు .

  సృజన రచన ‘’హౌ ది వరల్డ్ వజ్ సెట్ అబ్లేజ్  బికాజ్ ఆఫ్ ది టు సర్పెంట్స్’’అనే 270లైన్ల కవిత్వం 1916లో రోమ్ లో పబ్లిష్ అయింది .ఇది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ౦పై కామెంటరి.స్వతంత్రం ముందు ,తర్వాత నాటకం మాంచి ఊపు పొందింది .సోలోమన్ దిలార్ ,ఎస్సలాస్ సెగ్గాయ్మాస్గుం ,జెరియా నాటకాలు ప్రసిద్ధం .ఆ దేశ నాటక చరిత్రలో ఇవి మణిపూసలు .’’టిగ్రినియా  ట్రడిషనల్ ప్రావెర్బ్స్ అండ్ సాంగ్స్’’1942లో పబ్లిష్ అయింది .రినైసేన్స్ ఉద్యమం ఇక్కడా వచ్చి టిగ్రిన్యా భాషలో ఘెబ్రియాస్ హైలు ‘’ఎ స్టోరి ఆఫ్ ఎ కాన్స్క్రిప్ట్’’నవల రాశాడు .టేక్లాయ్  జేవేల్డి’’ డాన్ఆఫ్ ఫ్రీడం ‘’1954లోనవలరాశాడు రిసరక్షన్అండ్ విక్టరి’’నవల జగ్గా ఇలూసియాస్ జేవేల్డిరాశాడు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -10-7-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

శాంత సౌజన్య సంస్కార మూర్తి శ్రీ శంకర్

శాంత సౌజన్య సంస్కార మూర్తి శ్రీ శంకర్

 

శంకర్ అని అందరూ ఆప్యాయంగా పిలిచే అంతర్జాతీయ పోర్ట్రైట్ చిత్రకారులు శ్రీ సత్తిరాజు శంకరనారాయణ గారు 84వ ఏట నిన్న 9-7-20గురువారం హైదరాబాద్ లో మరణించారన్న ఇవాల్టి ఆంధ్రజ్యోతి వార్త చదివి బాధ పడ్డాను .వారితో నాకు ఎనిమిదేళ్లుగా సాహితీ అనుబంధం ఉంది .సరసభారతి పుస్తకాలు బాపు రమణ ల గారితో పాటు చెన్నై తిరువన్మయూర్ లో ఉంటున్న శంకర్ గారికి కూడా పంపమని ఆత్మీయులు శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారి సూచనమేరకు 2012నుంచి పంపిస్తూనే ఉన్నాను .అందగానే వారు ఫోన్ చేసి చెబుతూనే ఉన్నారు .ఒక వేళ వారు మద్రాస్ లో లేకపోతే ,పుస్తకాలు అందాయని అక్కడి వారు జాగ్రత్త చేశారని తానూ వెళ్ళాక తీసుకొంటాననీ చెప్పే సౌజన్యం శంకర్ గారిది .మొదట్లో ఫోన్లో తాను బాపు గారి తమ్ముడు శంకర్ అని పరిచయం చేసుకొని మరీ మాట్లాడేవారు .గోపాలకృష్ణ గారితోనూ మాంచి పరిచయమే ఉండేది బాపు రమణల గారితో పాటు .శంకర్ వేసిన తన పోర్ట్రైట్ ను నాకు మైనేని గారు పంపిస్తూ దాన్నే తానూ అన్నిటికీ వాడుతున్నానని ఆరాధనా భావం గా చెప్పారు అంతబాగా వచ్చింది చిత్రం .ఆతర్వాత నేను అడగకుండానే నా చిత్రమూ గీసి పంపిన  సహృదయులు శంకర్ గారు .

  ఇలా కొనసాగుతున్న మా సాహితీ బంధుత్వం తో నేను చొరవ తీసుకొని 2019 సరసభారతి ఉగాది వేడుకలలో పురస్కారం అందజేస్తాం రమ్మని ఫోన్ లో  ఆహ్వానించాను .’’బాపుగారిని మీలో చూసుకొంటాం .తప్పక అంగీకరించి విచ్చేయండి ‘’అని ఆహ్వానించాను .తన వయసు ప్రయాణానికి సహకరించటం లేదని కనుక రాలేనని చెప్పారు .వారు వస్తే బాపు గారిని సన్మానించుకోలేక పోయిన అదృష్టం వీరి సన్మానం తో తీరుతుందని భావించాను .వారి రాలేని అశక్తత ను కాదన లేకపోయాను .హైదరాబాద్ లో శ్రీ శంకర్ గారికి తమ అన్నగారు బాపుగారి పురస్కారం అందించినపుడు మనసారా అభినందించి ఫోన్ చేసి మెయిల్ కూడా రాశాను రెండిటికీ వారు చక్కగా స్పందించారు వినయంగా .

  అంతకు  నాలుగేళ్ల క్రితమే వాగ్గేయకారులపై తాము చిత్రించిన చిత్రాల పుస్తకం నాకు పంపారు .ఆనందంగా అందుకొని ధన్యవాదాలు చెప్పాను. మెయిల్ లో .ఒక సారి వారు మెయిల్ రాసి ‘’మీకు అభ్యనతరం లేకపోతె నాపుస్తకాలు కొన్ని మీకు పంపితాను వాటిని మీ లైబ్రరీలో అందజేయగలరా ?’’అని కమ్మని ఆంగ్లం లో రాశారు .వారెప్పుడు రాసినా ఇంగ్లీష్ లోనే రాస్తారు .మహద్భాగ్యంగా అందజేస్తానని తెలియజేయగా, వారు పంపటం, నేను ఉయ్యూరు లైబ్రరీలోలో ఇచ్చి ,లైబ్రేరియన్ కు  అందజేసిన  ఫోటోలుకూడా వారికి పంపాను .దీనికి పరమానందం పొందారు శంకర్ .’భోళాశంకరులు’’ అనిపించింది .

   ఈ మధ్య ఫేస్ బుక్ లో వారి పోర్ట్రైట్ లను నిత్యమూ చూస్తూ అందులోని పర్సనాలిటీలపై ,నా   వారి చిత్ర నైపుణ్యం పై నా కామెంట్స్ సర్వ సాధారణ మయ్యాయి .ఒకటి రెండు చిత్రాలలో వ్యక్తుల స్వరూప స్వభావాలు రాలేదని కామెంట్ కూడా చేశాను .దాన్ని స్పోర్టివ్ గా  తీసుకొని ,అది తనకు దొరికిన పాత ఫోటో ఆధారంగా  గీసిందనీ లేటెస్ట్ గా గీశాను మళ్ళీ చూడమని వెంటనే స్పందించటం నన్ను మహ దానంద పరచింది.  వారిలోని సంస్కారానికి నమస్కరించాను .ఆర్టిస్ట్ ఎవరైనా తానూ వేసిన బొమ్మ బాగులేదని అంటే సహించటం చాలా కష్టం . ఒక వేళ శంకర్ గారి చిత్రం ఏ కాకారణం వల్లనో ఫేస్ బుక్ లోనేను చూసి అకామేంట్ చేయక పొతే, ఆమర్నాడు విడిగా నాకు మెయిల్ లో పంపేవారు .ఇలాంటి వారు ఉంటారా అనిపిస్తుంది .

  ఈ సందర్భంగా శంకర్ గారు కిందటి నెల మొదట్లో నాకు మెయిల్ రాస్తూ  కర్నాటక లో ఒక మేగజైన్ కవుల రచయితల ప్రసిద్ధ వ్యక్తుల జయంతి , వర్ధంతి  నాడు తన చిత్రాలను ప్రచురించి వారికి ఘననివాళి అర్పిస్తోందని చెప్పి మనతెలుగులో ఇలా కవుల రచయితల ప్రసిద్ధ వ్యక్తుల పుట్టిన రోజు మరణతేదీ లున్న పుస్తకం ఏదైనా ప్రచురితమైనదా ‘’అని అడిగారు .నేను వెంటనే ‘’అలా ఉన్నట్లు నాకు తేలేదు .సుమారుగా పదేళ్ళ క్రితం శ్రీ జివి పూర్ణ చ౦ద్  నాకు ఫోన్ చేసి తయారు చేయమని కోరితే రెండు రోజుల్లో సుమారు వందమంది పై రాసి ఆయనకే పంపానని, దాన్ని కొంతకాలం నడుస్తున్న చరిత్ర మాసపత్రిక అనుసరించిందని ,ఇప్పుడు ఆలిస్ట్ నా దగ్గర లేదనీ చెప్పాను .ఆయన ఇంటరెస్ట్ నన్ను కదిలించింది .మళ్ళీ నేనే సుమారు 20మంది పుట్టిన గిట్టిన తేదీలు సేకరించి వెంటనే శంకర్ గారికి పంపాను .నిజంగా ఆయనకు ఇది అక్కరలేదు .ఆయన చిత్రాలన్నీ  ఈ తేదీల లను అనుసరించి గీసినవే .

    బహుశా కిందటి డిసెంబర్ లో ననుకొంటా రమణగారిశ్రీమతి శ్రీమతి  శ్రీ దేవి దేవి గారు రాసిన రామాయణ రమణీయం పుస్తకం నాకు పంపారు .వెంటనే చదివి మెయిల్ రాయటమే కాక దానిపై ఆర్టికల్ కూడా నెట్ లో రాస్తే ,చదివి  శ్రీదేవిగారికి కూడా చదివి వినిపించాననీ ,ఆమెకు వాట్సాప్ లో పంపానని చెప్పిన అల్పసంతోషి .శ్రీదేవిగారు నా ఆర్టికల్ చదివిసంతోషంగా  ఫోన్ చేసి మాట్లాడారు .అప్పటిదాకా శంకర్ గారి అమ్మాయిని రమణ శ్రీదేవి గార్ల అబ్బాయి ప్రముఖ టివి సీరియల్స్ నిర్మాత రచయిత ‘’వరముళ్ళపూడి’’ గారికిచ్చి వివాహం చేశారని ,శంకర్ గారు వారికి వియ్యంకులనీ నాకు తెలీదు .అప్పటినుంచి శ్రీదేవిగారుకూడా నాతో ఫోన్ లో మాట్లాడటం శంకర్ గారి సౌజన్యమే .

  సరసభారతి శ్రీ శార్వరి ఆవిష్కరణ మూడు పుస్తకాలు జూన్ మొదటివారం లోనే శంకర్ గారికి పంపాను .అందగానే యథా ప్రకారం ఫోన్ చేసి అందాయని చెబుతూ ‘’ఈ సారి మీరు పుస్తకాలు ప్రచురిస్తే అందులో నేను గీసిన చిత్రాలేమైనా కావాలంటే నేనే మీకు పంపిస్తాను .ఎవరివైనా అందులో చిత్రాలు వేయాలంటే నేనే వేసి నేనూ మీ సరసభారతి సాహిత్య సేవలో పాలు పంచుకొంటాను మొహమాట పడకండి ‘’అని కమ్మని తెలుగులలో అతి ప్రశాంత వాక్కులతో  అత్యంత శుద్ధ మనస్సుతో చెప్పిన వినయ వివేకశాలి శంకర్ గారు .’’అలాగే ఈ సారి తప్పక మీసేవలనూ సరసభారతి వినియోగించుకొంటు౦ది  .మీ సహృదయత కు ధన్యవాదాలు ‘’అని చెప్పాను .బాపూ గారబ్బాయి పేరు వెంకటరమణ గారేనాని అడిగితె అవునని చెప్పిబాపుగారిల్లు డెవలప్ మెంట్ కు ఇచ్చారని అబ్బాయి  ఆ యింటి ప్రక్కనే  తమ సోదరి ఇంట్లో ఉంటున్నారని బాపుగారి అడ్రస్ కు పుస్తకాలుపంపితే వారే అందజేస్తారనీ చెప్పారు ఫోన్ లో .అలాగే నేనుపంపటం బాపుగారబ్బాయి అందాయని ఫోన్ చేసి చెప్పటం జరిగింది .బాపు గారు  వారి అబ్బాయి గారు ,తమ్ముడు శంకర్ గారు, రమణగారు  వారి శ్రీమతి శ్రీదేవి గార్లు అందరూ గొప్ప సంస్కార శీలురే .బహుశా రామాయణం చదివి అనుసరిస్తూ ఆసుగుణాలు పుణికి పుచ్చుకొని ఉంటారనిపిస్తుంది నాకు .

    సుమారు 20 రోజులక్రితం శ్రీదేవిగారుఫోన్ చేసి శంకర్ గారికి నేనుపంపిన ఊసుల్లో ఉయ్యూరు పుస్తకం చదివాననీ ,చాలా బాగా ఉందనీ తన చిన్నప్పటి ఆరుగొలను సంగతులన్నీ మళ్ళీ  తన కళ్ళముందు  కదలాడాయని చెబుతూ ,నేను రమణ గారిపై రాసిన ‘’హాస్య రమారమణుడు ‘’వ్యాసం గొప్పగా ఉందని దాన్ని రాజమండ్రిలో శ్రీ వారణాసి సుబ్రహ్మణ్యంగారు ఆయన స్నేహితుడెవరో చదివి బాగుందని చెప్పి పంపితే తన ‘’గోదావరి ప్రభ ‘’మార్చి మాసపత్రికలో ప్రచురించి తనకు పంపారని చెప్పటం ,ఆతర్వాత సుబ్రహ్మణ్యంగారు నాతో మాట్లాడటం ,దాన్ని నాకూపంపటం గురించి ఇదివరకే రాశాను చర్విత చర్వణం చేశాను .ఈ సందర్భంలోనే శ్రీదేవిగారు శంకర్ గారికి ఆరోగ్యం బాగాలేక హాస్పిటల్ లో ఉన్నారని చెప్పారు .నేను వెంటనే శంకర్ గారికి మెయిల్ రాసి త్వరలో కోలుకోవాలని కోరాను .ఇవాళ పేపర్ లో వారి మరణవార్త చూసి బాధపడ్డాను .ఇవాళ ఉదయం శ్రీదేవిగారు ఫోన్ చేసి ఈ విచారకరవార్త తెలియజేశారు .ఉదయమే జ్యోతి పేపర్ చూసి తెలుసుకొని అందరికీ ఆ విషయాలు పంపానని చెప్పాను . ఇంకా ఎన్నో అవార్డ్ లు పొందాల్సిన మహా వ్యక్తీ శంకర్ గారు .శంకర్ గారు ఇంత సాధారణంగా గా ఉండటం చూసి ఆయనేదో సాధారణ చిత్రకారులే లే అనుకున్నాను .తీరా నెట్ లో వెతికితే వారి మహోత్కృష్ట     స్థితి చూసి దిమ్మతిరిగిపోయింది .సూక్ష్మ౦గా ఆ వివరాలు తెలియ జేస్తాను

  ఆకాశవాణిలో 1963 నుండి కొలువులో ఉండి, అనేక విధాలుగా సేవలందించి 1995 లో చెన్నై స్టేషను డైరెక్టర్ గా పదవీ విరమణ చేశాక, తనకు ఆసక్తి ఉన్న చిత్రకళా రంగంలో కృషి చేస్తున్నారు. పలు రంగాలలో ఉన్న ప్రఖ్యాత భారతీయ వ్యక్తుల చిత్రాలను గీస్తూ, పలువురి మన్ననలందుకున్నారు. 2008 లో హాసరేఖలు అనే పుస్తకం, శంకర్ గీసిన 80 మంది ప్రఖ్యాత భారతీయుల చిత్రాలతో, హాసం ప్రచురణలు వారిచే ప్రచురించబడింది. శంకర్ బొమ్మల కొలువు అనే పేరుతో, శంకర్ చిత్రాలు అక్టోబరు 2011 లో, హైదరాబాదు లోని ICCR Art Gallery రవీంద్రభారతిలో ప్రదర్శించబడ్డాయి.పెన్సిల్ తోనూ, చారోకోల్ తోనూ అనేకమంది ప్రముఖుల క్యారికేచర్ లు చిత్రించారు.దాదాపు 1500 కు పైగా అటువంటి అద్భుతమైన బొమ్మలు వేసి ఆయన ఇటీవలే’’ ఇండీయన్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్’’ లో స్థానం పొందారుకూడాను.

శ్రీ శంకర్  ప్రతిభను గుర్తించి ‘తెలుగు బుక్ అఫ్ రికార్డ్స్’ లో కూడా స్థానం ఇస్తూ ధ్రువీకరణ పత్రాన్ని 2014 లో అందజేసింది..

శంకర్ గారి ఆత్మకు శాంతికలగాలనీ కోరుతూ ,వారి కుటుంబానికి సానుభూతి తెలియ జేస్తున్నాను .

image.pngimage.png

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -10-7-20-ఉయ్యూరు

 

Posted in ముళ్ళపూడి & బాపు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 119-డిజి బౌటి దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

119-డిజి బౌటి దేశ సాహిత్యం

తూర్పు ఆఫ్రికాలో వల్కనోలు బీచెస్ ,ప్రపంచంలోనే అత్యంతఉప్పుశాతం ఉన్న సముద్రం ,పొదలు డనాకిల్ ఎడారి  ఉన్నసిటీ  దేశం డిజిబౌటి .లేక్అబ్బే వద్ద నోమాడిక్ అఫార్ తెగల ప్రజలు అతిప్రాచీనకాలం లో ఆవాసాలు ఏర్పరచుకొన్నారు .చిమ్నీ లాంటి మినరల్ ఫార్మేషన్స్ వి౦తగా ఉంటాయి .కరెన్సీ- డిజబౌటి ఫ్రాంక్ .జనాభా -9.5లక్షలు .ఫ్రెంచ్ అరబిక్ అధికార భాషలు.ప్రజలభాష డిజిబౌటి.సున్ని ముస్లిం ఇస్లాం దేశం . 30శాతం మగ ,15శాత౦ ఆడ మాత్రమె అక్షరాస్యులు .ఇప్పుడిప్పుడే నిర్బంధ విద్య అమలులోకి వచ్చింది .చర్మాలు కాఫీ రద్దు ఇనుము ఆదాయవనరులు .లాక్ అస్సల్ ,మౌచా ఐలాండ్ ,డే ఫారెస్ట్ నేషనల్ పార్క్ దర్శనీయ ప్రదేశాలు .సురక్షిత దేశం .దేశాన్ని నెక్స్ట్  టు  దుబాయ్ అంటారు

డిజిబౌటి సాహిత్యం –అనాదిగా కవిత్వ౦ ఉన్నది .అభి వృద్ధి చెందిన సొమాలి రకమైన ,గాబే ,జిఫ్ఫో ,గీరార్ ,విగ్లో ,బురాన్ బుర్,బీర్ కేడ్ మొదలైన గీతాలు ప్రచారం లో ఉన్నాయి .సాహిత్యమంతా ఇస్లాం కు సంబంధించిందే ఎక్కువ .ఎలిజి , స్తుతి శృంగారం ,దూషణ ,ఆనందం ,మార్గదర్శకత్వం పై కవిత్వం ఉంటుంది .బరురోడిక్ అనేది ఒక ప్రసిద్ధుని పై స్మ్రుతి .యుద్ధవీరుడు ,దైవీ భూతుడు కవి లపై రాసినవి అఫార్ లు .ఇవన్నీ జానపదాలే తరతరాలుగా మౌఖికంగా నిలచినవే . యుద్ధ గీతాలు బాగా ప్రచారమయ్యాయి. శిహాబ్ ఆల్ దిన్-రాసిన ‘’ఫుటా అల్ అబాష్ ‘’అనే మధ్యయుగ చరిత్ర ముఖ్యమైనది .అబిసీనియ  ను ఆడాల్ సుల్తాన్ సైన్యం  యుద్ధం లోఓడించినప్పటి 16శతాబ్ది చారిత్రిక కధనం అది .ఇటీవల చాలామంది కవులు రచయితలూ తమజ్ఞాపకాలను రచనలలో పొందు పరుస్తున్నారు

 డిజి బౌటి సాహిత్యం ఇంకా యవ్వనం లోనే ఉన్నది .1960లో ప్రారంభమైంది .మొట్టమొదటి కవయిత్రి,రచయిత్రి అబ్డౌ రుహ్మాన్ వబెరి మల్లెల సుగంధ కవిత్వం రాసి పరిమళాలు వెదజల్లింది .విలియం జే ఎస్ స్వాద్ ఈదేశ కవిత్వ పిత .కాస్మిన్ అనే కవితా సంపుటితో దేశంలోనూ ఇతరదేశాలలో ప్రసిద్ధిపొందాడు .ఫ్రెంచ్ భాషకు పయనీర్ గా భావిస్తారు .లీ రివీల్ అనేది ఒక్కటే ఇక్కడి  పత్రిక  .హౌసీన్ అబేది రాసిన –అబిది దిచైల్డ్ ఆఫ్ ది ఫ్రెంచ్ టేర్రిటరిఆఫ్ అసర్సండ్ ఇస్సాస్ 1972ప్రచురితం .దీన్ జోమినిక్ పీనల్ బయగ్రఫిగా ఒక పుస్తకం రాశాడు .ఒబర్ ఒస్మాన్ రబెహ్ –దిసర్కిల్ అండ్ దిస్పైరల్ రాశాడు .దేబార్రే నటుడు నాటకకర్త ప్రయోక్త దర్శకుడు .

120-ఈజిప్ట్ దేశ సాహిత్యం

 ఉత్తర ఆఫ్రికాను మధ్య ప్రాచ్యంతో కలిపేది ఈజిప్ట్ దేశం .నైలునది పరివాహక ప్రాంతం పారాలు అనే చారిత్రాత్మక కట్టడాలు స్మ్రుతి చిహ్నాలు ,పిరమిడ్లు ,రాజుల సమాధులు వగైరాలకు నిలయం.కర్నాక్ దేవాలయం ప్రసిద్ధి .రాజధాని –కైరో .కరీన్సి –ఈజిప్షియన్ పౌండ్ .జనాభా .దాదాపు 10కోట్లు . అధికశాతం ముస్లిం లు కొద్దిమంది క్రిస్టియన్లు ఉన్నారు .అరబిక్ భాష అధికార భాష .అక్షరాస్యత 71శాతం .నిర్బంధ విద్యావిధానం బేసిక్ విద్య కి౦డర్ గార్డెన్,ప్రాధమిక విద్య ఉంటాయి .వ్యవసాయం మీడియా ,పెట్రోలియం  సహజ వాయువు ,టూరిజం ఆదాయవనరులు .ఆరబ్ లీగ్ లో సభ్యదేశం .

 ఈజిప్ట్ సాహిత్యం –సాహిత్యం అంతా రోమన్ ఆధిపత్యం వరకు  ఈజిప్షియన్ భాషలోనే ఉండేది .పుస్తక సంస్కృతికి నాంది పలికింది ఈజిప్ట్ .మొదట్లో పేపిరస్ పై రాసేవారు .మొదటి సాహిత్యం సిన్హూయీ కధ.తర్వాత ది ఫేమస్ బుక్ ఆఫ్ డెడ్.ఇక్కడి సాహిత్యాన్ని విస్డం లిటరేచర్ –జ్ఞాన సాహిత్యం అంటారు .ప్రాచీన ఈజిప్షియన్లపై నైలునది ప్రభావం జాస్తి .ప్రక్కదేశాలనుంచి మేధావులు ఇక్కడికి వలస వచ్చి స్థిరపడ్డారు .ఈజిప్ట్ కవి ,రచయితా ‘అపల్లోనియాస్  ఆఫ్ రోడ్స్’’, డయనోసియా కా అనే ఎపిక్ కావ్యం రాసిన నానోస్ ఆఫ్ పానాపోలిస్ చాలా ప్రసిద్ధులు .మధ్యయుగ గాధ సినూయే క్లాసిక్ గా భావిస్తారు

 1-4శతాబ్దాలమధ్య అలెగ్జాండ్రియా క్రైస్తవానికి ప్రాధాన్యం కలిగింది .కాప్టిక్ రచనలు వచ్చాయి .నాగ్ హమ్మాది లైబ్రరి లెక్కలేనన్ని గ్రంధాలను రక్షించింది .18వ శతాబ్దిలో ముస్లిం లు ఈ దేశాన్ని ఆక్రమించి పాలించారు .పాపిరస్ బదులు   పేపర్ వాడకం లోకి వచ్చింది .ప్రజలంతా ఇస్లాం తీసుకొన్నారు .ఐబాల్ అల్ నఫీస్ అనే నవల ఆరబ్ ఈజిప్ట్ లో వచ్చిన మొదటినవల .అరేబియన్ నైట్స్ కధలు మధ్యయుగ కధనానికి ప్రతిబింబం .పర్షియా బాగ్దాద్ కధలూ బాగా ప్రచారమయ్యాయి .1798లో నెపోలియన్ ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు ప్రింటింగ్ ప్రెస్ వచ్చింది .1805లో మహామ్మదాలి ‘’ అమీరి ప్రెస్’’ ఏర్పాటు చేశాడు .మొదట్లో అరబిక్ అటోమాన్ టర్కిష్ రచనలే ముద్రించారు .ఆల్ వకత్ న్యూస్పేపర్ వచ్చింది

  19 వ శతాబ్దిలో నహ్డా ఉద్యమమ అంటే రినైసేన్స్ ఉద్యమం వచ్చి సంస్కృతితో పాటు సాహిత్యాన్నికూడా ప్రభావితం చేసింది .పాన్ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరి ని మొహమ్మద అబ్డూ మొదలైనవారు తెచ్చారుకాని ఎక్కువకాలం నిలవలేదు.ఇస్లామిక్ మోడర్నిజం కు ఆద్యుడు అబ్డూ .ప్రభావవంతమైన రచనలు రిసలత్ అత్తావుహ్ద్,షర్హ్నః అల్ బాలాఘా ,మొదలైనవి రాశాడు .మొహమ్మద్ హుస్యాన్ హే కాల్ మొదటి ఈజిప్షియన్  ఇస్లామిక్ నవల ‘జేనాబ్ ‘’రాశాడు .ఈ శతాబ్దిలో తాహా హుస్సీన్ , నగూబ్ మెత్ ఫౌజ్ లు కూడా ప్రదిద్ధులైన రచయితలే  .మెత్ ఫౌజ్ కు సాహిత్యం లో మొదటి నోబెల్ ప్రైజ్ వచ్చింది .

  1990తర్వాత స్త్రీలు విజ్రుమ్భించి రాస్తున్నారు .ఇంటర్నేషనల్ ప్రైజ్ ఫర్ అరెబిక్ ఫిక్షన్ ఏర్పాటుచేసి సమర్ధులకు అందిస్తున్నారు .చాలామంది క్లాసిక్ ఆరబ్ లోనే రాస్తున్నారు

ముఖ్య రచయితలలో కొందరు –తాహాహుసేన్ ,యూసఫ్ ఇడ్రిస్,సోనల్లా ఇబ్రహీం ,నయుబ్ మతాఫౌజ్ ,నూర్ అబ్దుల్ మజీద్

ముఖ్యనవలలు –దిబ్లూ ఎలిఫెంట్-ఆహ్దాఫ్ సోయి , ,దిలాంప్ ఆఫ్ హం హసీద్ ,హెప్తా ,దియాకూబియన్ బిల్డింగ్ ,పాలస్ వాక్ ,పాలస్ డిజైర్ ,షుగర్ స్ట్రీట్-నాగాబ్ మౌత్  ,దిఓపెన్ డోర్,ఎస్పారో ఫ్రం దిఈస్ట్,ది కాల్ఆఫ్ దికర్లూ-కాహాహుస్సే .డెత్ ఆన్ దినైల్ –అగతా క్రిస్టి,దిగోల్డెన్ గాబ్లిట్-ఈలోస్ జార్వి ,దిఈజిప్షియన్-మికా వాల్టర్

నాగుబ్ మొహఫౌజ్ ఒక్కరికే సాహిత్య నోబెల్ ప్రైజ్ వచ్చింది

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -9-7-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 117-కామోరస్ దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

117-కామోరస్ దేశ సాహిత్యం

 ఆఫ్రికా తూర్పు తీరం లో అగ్నిపర్వత ఆర్చిపేలగో లో ,హిందూ సముద్ర జలాలలో మొజాంబిక్ చానల్ లో కామోరస్ దేశం ఉన్నది.అనేక బీచుల సముదాయం .రాజధాని –మొరోని .కరెన్సీ –కామోరియన్ ఫ్రాంక్ .జనాభా -8లక్షల 30వేలు .ఆఫ్రో ఆరబ్ లు ఎక్కువ శాతం ,మలగాస్సి వారు తక్కువ శాతం జనం ఉన్నారు .అతి బీద దేశం .యాత్రిక సురక్షిత ప్రదేశం .సున్నిముస్లిం మతం .ఫ్రెంచ్ అధికార భాష .కామోరియన్ ,అరబిక్ భాషలు మాట్లాడుతారు .ఆరేళ్ళ ప్రాధమిక విద్య అమలులో ఉన్నది .అక్షరాస్యత 59 శాతం .వ్యవసాయ సబ్సిడీలద్వారా నే దేశం గడుపుతోంది .

కామోరియన్ సాహిత్యం –మహిళా రచయితలు- కోరేలీ ఫ్రీ – నర్స్ ,మొదటి నవలా రచయిత్రి,కవయిత్రి .జీవితాంతం కవిత్వం ఫిక్షన్ రాస్తూనే ఉన్నది ఫ్రెంచ్ ,జర్మన్ భాషలు రెండిట్లోనూ రాసేది ఆరుపుస్తాకాలు రెండు సిడిలు తెచ్చింది ఆమెకవిత్వానికి సంగీతం కూడా కూర్చబడినది .లా పెరీ డెస్కొమేరెస్,లాట్రేకోటేలోషియన్,డి జర్నల్ డి మాయా కాన్ఫిడెన్స్ డి అన్ చట్ లు ఆమె రచనలు .

తౌఫట్ మౌహ్టారే-ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్ లో డిప్లోమాహోల్డర్ .కామోరియన్ వచనం లో రచనలు చేసింది. కవిత్వం కూడా రాసింది .నవలలు రాసి ఆ నవలా సంపుటికి ‘’ఆమెస్ సస్పెండియస్’’అని పేరుపెట్టింది  .చాలా విషయాలపై రచనలు చేసింది .

ఫైజా సోలె యూసఫ్ –జర్నలిస్ట్ ,నావలిస్ట్ .2015లో గిజ్జా నవలరాసి ప్రచురించింది .ఆల్ వతన్ పత్రిక సంపాదకురాలు .రచనలకు అవార్డ్ లు అందుకొన్నది .

కొన్ని ముఖ్యమైన పుస్తకాలు –లే కాఫిర్ డుకర్తాలా –మహమ్మద్ తోహిరి ,ఎఫిష్ కాట్ ఇన్ టైం-సమంతా వీన్ బెర్గ్ ,అంగుళి సోల్స్ రోచే –అలీ జమీర్ ,దిబోన్ మాన్ ఆఫ్ బెనారస్ –టేర్రి టారోఫీ,టేల్స్ ఫ్రం ది టారిడ్ జోన్ –అలెక్షన్దర్ ఫ్రేటర్,దికాస్మోపాలిటీస్-అట్రోసా అరెక్సియ వగైరా .118-కాంగో దేశ సాహిత్యం

మధ్య ఆఫ్రికాలో ఒంటరి దేశం డెమోక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో అని పిలువబడే కాంగో దేశం .ప్రపంచ పెద్దనదులలో కాంగో లేక జిరో రివర్ ఒకటి.ఈ నదిని బట్టేదేశం పేరు వచ్చింది .పూర్వపుపేరు జైర్.సబ్ సహారా ప్రాంతం లో పెద్ద దేశం .ఆఫ్రికాలో రెండవపెద్ద దేశం .ప్రపంచంలోనే 11వ పెద్ద దేశం కూడా .రాజధాని –కిన్షాసా .కరెన్సీ –కాన్గోలీస్ ఫ్రాంక్ .జనాభా .8న్నర కోట్లు .అధికార భాష ఫ్రెంచ్ .సగం మంది కేధలిక్కులు మిగిలినవారు ప్రోటేస్ట౦ట్లు పెంతేకోస్తులు .కికొంగా ,లింగాలా ,స్వాహిల్లి ,సులూబా భాషలు మాట్లాడుతారు .అక్షరాస్యత శాతం 83.అందరికి 13ఏళ్ళ విద్య తప్పని సరి .వ్యవసాయం ముఖ్య ఆదాయం పశుపోషణ ఫిషింగ్ ,అడవులు కూడా ఆదాయవనరులే .అగ్నిపర్వతాలు వైల్డ్ లైఫ్  మొదలైన 10టూరిస్ట్ స్పాట్ లున్నాయి .

కాంగో సాహిత్యం -1950నుంచే ఆధునిక సాహిత్యం వచ్చింది .1937లొటికాయాడీ బోఎమ్పైర్,దాదత్ డోమాన్గోముఖ్య రచయితలు ,.జీన్ మలోనా , 1954లో ‘’కోఎర్ డీఆర్యేన్ని’’రాసి 1954లో ప్రచురించాడు .ముగ్గురు ముఖ్య రచయితలగురించి తెలు  సుకొందాం .ఎ.మోబనాకో –చాలానవలలు రాశాడు .ఇతని ‘పెట్టి పిమేంట్ ‘’నవలకు 2015లో మాన్ బుకర్ ప్రైజ్ వచ్చింది.కోలి జీన్ బొఫేన్ –కాంగో ఇన్క్ ది  టెస్ట మెంట్ ఆఫ్  బిస్మార్క్  నవలతో బాగా పేరుపొందాడు.స్థానిక భాషా భావాలతో తీర్చి దిద్దిన నవల .కాంగో అంటే దేశం కాదుఒక కంపెని అని అభిప్రాయపడ్డాడు .యూరప్ ఎలా తనకున్న వనరులతో వృద్ధిపొందిందో కాంగో కూడా అలాటి అభి వృద్ధిసాధించి౦దనిదని తెలిపాడు  .ఫిస్టన్ మువాన్జా ముజిల –‘’ట్రామ్-83’’నవల రాసిన ఈతరం రచయిత.కాకిగోలలాంటి వచనం కట్ డైలాగులు ,తీవ్రస్వరం తో రాసిన నవల ఇది .ఎన్నోపాత్రలు విభిన్న మనస్తత్వాలు అన్నిటా సెక్సువాలిటిలతో ఓ కానర్, స్కాట్ ఫిట్జ రాల్డ్ ను గుర్తుకు తెస్తాడు .మరి కొందరు రచయితలలో- లియిని ఆబో ,లోకోల్ బోలంబే ,అమిని కిశుగి ,కామాస్వయూర్ కమండ ,పాట్రిక్ ముకాబల ,లి ఏం యొకా ,సంగా విరింగియానా మొదలైనవారున్నారు ‘.

కాంగో గైనకాలజిస్ట్ ,’’డాక్టర్ మిరకిల్ ‘’అని ప్రసిద్ధి చెందిన డెనిస్ ముక్ వేజ్ కు 2018లో నోబెల్ పీస్ ప్రైజ్ వచ్చింది .

  సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -9-7-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 115- సెంట్రల్ ఆఫ్రికా దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

115- సెంట్రల్ ఆఫ్రికా దేశ సాహిత్యం

  సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ దేశం మధ్య ఆఫ్రికాలో సూడాన్ కు ఆగ్నేయంగా ఉంది.దీనిలో భాగం గా కామెరూన్ ,చాడ్ ,కాంగో ,బ్రజవిల్లీ , డెమోక్రాటిక్,ఈక్విటోరియల్ గినియా,గబాన్ సావో టోమ్అండ్ ప్రిన్సిపి దేశాలున్నాయి . రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగోకు  బంగూయి రాజధాని .కరెన్సీ –సేన్త్రలాఫ్రికన్ CFA ఫ్రాంక్ –జనాభా -47లక్షలు .అధికార భాషలు-సాంగో ,ఫ్రెంచ్ .స్థానిక భాషలు 72ఉన్నాయి .విపరీతనేరాలు సాయుధ దోపిడీ కి కేంద్రం చాలాభాగం సైన్యం పర్యవేక్షణలో ఉంటుంది .ఖనిజాలు ,క్రూడాయిల్ ,గోల్డ్ ,డైమ౦డ్  ,యురేనియం, కోబాల్ట్ నిలయం. ప్రపంచ పదిపేద దేశాలలో ఒకటి .అత్యల్ప జిడిపి ఉన్న దేశం.క్రిస్టియన్లు ముస్లిం లు ఉన్న దేశం  .ఉచిత నిర్బంధ విద్య ఆలులో ఉన్నది .37శాత౦మాత్రమె అక్షరాస్యులు.వ్యవసాయం అడవులు ఆర్దికవనరులు .

  సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ సాహిత్యం –మహిళా రచయితలు –ఆండ్రీ బోవిన్ –మానవహక్కుల ఉద్యమకారిణి .మై కంట్రీ అనే ఆటో బయాగ్రఫి రాసింది .జార్జేట్ ఫ్లారెన్స్ కోట్ డిబల్లీ –ఇంగ్లిష్ ప్రొఫెసర్ .కవితా సంపుటి’’ క్లేస్ట్ లా వీ ‘’207లో రాసి ప్రచురించింది .’’నాగో ఓయు కామెంట్ సెన్ సోటిర్ 2008లో రాసింది .ఎడ్రిన్ ఎబౌజా –బాలసాహిత్యం తోపాటు చాలానవలలు రాసింది .అందులో బెంగూ అల్లోయ్ ,లీ బియు డు బియాన్ బియాన్ వంటివి ఉన్నాయి .

 పురుషులలో –ర్రఫెల్ నజబొమడ యకోమా చారిత్రిక రచనలు చేశాడు .ఎలిజబెత్ లాన్కిఒలొఫియొ జర్నలిస్ట్ .ఎబ్రెల్ గౌమ్బా ,ఎటేన్నీగోయమిడే,మార్టిన్ జిగు ,జీన్ పాల్ నగాపుండేలు కూరా ప్రసిద్ధరచయితలే .

116-చాద్ దేశ సాహిత్యం

 చాద్ దేశం మధ్యఉత్తర ఆఫ్రికాలో ఉంది.సరిహద్దు లిబియా .రాజధాని –నడజమేనా .కరెన్సీ  సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్  CFA ఫ్రాంక్ .జనాభా –ఒకటిన్నర కోట్లు .చాద్ అంటే సరస్సు .ఇది లక్షా ముప్పై వేల చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం లో ఉన్న 7000నాటి పురాతన సరస్సు .గొప్పయాత్రా కేంద్రం .87శాతం ప్రజలు పేదలు .టెర్రరిజం కిడ్నాపింగ్ ,నేరాలు ఘోరాలకు నిలయం .సగం జనాభా ముస్లిం లు మిగతావారు క్రైస్తవులు ఫ్రెంచ్ ,చాద్ భాషలేకాక 120తెగల భాషలున్నాయి .23శాతంమాత్రమే అక్షరాస్యత .ఆయిల్ కాటన్ కాటిల్ పశుసంపద ఆదాయవనరులు .

చాదియన్ సాహిత్యం –నిత్యం అస్థిర కల్లోల రాకీయంతో సాహిత్యంరూపు దిద్దుకోలేదు తరతరాల మౌఖిక  జానపదగీతాలు గాధలే ఉన్నాయి .చాద్ భాషలో కంటే ఫ్రెంచ్ లోనేరచనలు  చేస్తారు .ఆహ్మాట్ తబోయే అనే ఆదేశ ఏకైక సాహిత్య విమర్శకుడు Anthologie de la littérature tchadienne   2003లో రాశాడు .జోసెఫ్ బ్రహిం సీయాద్ ,బాబా ముస్తఫా ,ఆంటోని బంగూయి ,కౌల్సి లాంకో వంటి కొద్దిమంది రచయితలూ మాత్రమె ఉన్నారు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -8-7-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి