సరసభారతి ఉయ్యూరు

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.179 వ భాగం.22.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.179 వ భాగం.22.4.26.

ఇవాళ వైశాఖ శుద్ధ పంచమి శ్రీ శంకరాచార్య జయంతి సందర్భంగా స్వామి వివేకానంద,శ్రీ కె. ఎం మున్షి మనకు యేమిసందేశం ఇచ్చారో చూద్దాం .

స్వామి వివేకానంద ఆది శంకరాచార్యులను (ఆది శంకరులను) వేదాంత తత్వంలో గొప్ప గురువుగా పరిగణించారు. భారతదేశానికి ఎప్పుడైనా సంస్కర్తల కొరత ఏర్పడిందా? మీరు భారతదేశ చరిత్ర చదువుతారా? రామానుజుడు ఎవరు? శంకరుడు ఎవరు? నానకుడు ఎవరు? చైతన్యుడు ఎవరు? కబీర్ ఎవరు? దాదు ఎవరు? ఒకరి తర్వాత ఒకరు వచ్చిన ఈ మహనీయ ప్రబోధకులందరూ, అత్యున్నత శ్రేణి నక్షత్రాల సమూహంలా ఎవరు? రామానుజుడు నిమ్న వర్గాల వారి పట్ల జాలిపడలేదా? ఆయన తన జీవితాంతం అంటరానివారిని కూడా తన సమాజంలోకి చేర్చుకోవడానికి ప్రయత్నించలేదా? ఆయన మహమ్మదీయులను కూడా తన వర్గంలోకి చేర్చుకోవడానికి ప్రయత్నించలేదా?

… ఆయన జీవితకాలపు కృషి అంతా వేదాలు, ఉపనిషత్తుల సౌందర్యపు స్పందన తప్ప మరేమీ కాదు.

శంకరుడిని ఎందుకు ప్రత్యేకవాదిగా చిత్రీకరించాలో నాకు అర్థం కావడం లేదు; ఆయన రచనలలో నాకు ప్రత్యేకమైనది ఏమీ కనిపించడం లేదు. బుద్ధ భగవానుని ప్రకటనల విషయంలో వలెనే, శంకరుని బోధనలకు ఆపాదించబడిన ఈ ప్రత్యేకత బహుశా ఆయన బోధనల వల్ల కాకుండా, ఆయన శిష్యుల అసమర్థత వల్లే ఏర్పడింది.

గొప్ప తత్వవేత్త అయిన శంకరుడు వచ్చి, బౌద్ధమతం యొక్క నిజమైన సారం మరియు వేదాంతం యొక్క సారం పెద్దగా భిన్నమైనవి కావని, కానీ శిష్యులు గురువును అర్థం చేసుకోలేక తమను తాము కించపరుచుకుని, ఆత్మ మరియు దేవుని ఉనికిని నిరాకరించి, నాస్తికులుగా మారారని చూపించారు. శంకరుడు చూపించింది అదే, మరియు బౌద్ధులందరూ పాత మతం వైపు తిరిగి రావడం ప్రారంభించారు.

శంకరుడు ఇలా అంటాడు, బ్రహ్మమే సమస్త జ్ఞానానికి సారం, వాస్తవికత; మరియు జ్ఞాత, తెలుసుకునేవాడు, మరియు తెలుసుకోబడినవాడు అనే సమస్త వ్యక్తరూపాలు బ్రహ్మంలో కేవలం కల్పనలే.

శంకరునికి తన గొప్ప మేధస్సు ఉన్నప్పటికీ, నా భయానికి, అంత గొప్ప హృదయం లేదు…

శంకరాచార్యుడే గీత రచయిత అని, ఆయనే దానిని మహాభారతంలో ఇరికించాడని కొందరు ఊహిస్తారు.

శంకరాచార్యుడు వేదాల లయను, ఆ జాతీయ తాళాన్ని పట్టుకున్నాడు. నిజానికి, ఆయన యవ్వనంలో నాలాంటి ఒక దివ్యదృష్టినే పొంది, ఆ విధంగా ప్రాచీన సంగీతాన్ని పునరుద్ధరించాడని నేను ఎప్పుడూ ఊహిస్తాను. ఏది ఏమైనా, ఆయన జీవితకాల కృషి అంతా వేదాలు ఉపనిషత్తుల సౌందర్య స్పందన తప్ప మరొకటి కాదు.

అక్కడ ‘ఆహారం’ అనే పదానికి అర్థం “ఇంద్రియ విషయాలు” అని శంకరాచార్యులవారు పేర్కొనగా, శ్రీ రామానుజులవారు మాత్రం ‘ఆహారం’ అంటే “భుజించే అన్నం” అని అర్థం గ్రహించారు. నా అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ రెండు దృక్కోణాలను సమన్వయం చేసే అర్థాన్నే మనం స్వీకరించాలి. మనం మన జీవితాలను కేవలం ఆహారం యొక్క శుచి, అశుచి గురించి నిరంతరం చర్చించడానికే వెచ్చించాలా, లేక మన ఇంద్రియాలను నిగ్రహించుకోవడాన్ని సాధన చేయాలా? నిస్సందేహంగా, ఇంద్రియ నిగ్రహమే ప్రధాన లక్ష్యం; మంచి, చెడు, శుచి, అశుచి అయిన ఆహారాల మధ్య విచక్షణ పాటించడం అనేది ఆ లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో కొంతమేరకే సహాయపడుతుంది. మన శాస్త్రాల ప్రకారం, ఆహారాన్ని అశుచి చేసే మూడు అంశాలు ఉన్నాయి:  *జాతి-దోషం* — అంటే ఉల్లి, వెల్లుల్లి వంటి కొన్ని రకాల ఆహారాలకు సహజంగానే ఉండే లోపాలు;  *నిమిత్త-దోషం* — అంటే దుకాణాల నుండి కొన్న మిఠాయిలకు అంటుకునే చచ్చిన కీటకాలు, దుమ్ము వంటి బాహ్య మలినాల వల్ల కలిగే లోపాలు;  *ఆశ్రయ-దోషం* — అంటే దుష్టుల చేత తాకబడటం లేదా నిర్వహించబడటం వంటి చెడు వనరుల నుండి ఆహారం రావడం వల్ల కలిగే లోపాలు. మొదటి మరియు రెండవ రకాల దోషాలను నివారించడానికి ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి. కానీ ఈ దేశంలో ప్రజలు ఈ రెండు విషయాల పట్ల ఏమాత్రం శ్రద్ధ చూపరు; పైగా, కేవలం మూడవ అంశం కోసమే పోరాడుతుంటారు — ఆ అంశాన్ని ఒక యోగి తప్ప మరెవరూ నిజంగా విచక్షణతో గుర్తించలేరు! “తాకవద్దు”, “తాకవద్దు” అంటూ ‘అంటరానితనం’ (non-touchism) వాదులు చేసే నినాదాలతో దేశం నలుమూలలా ప్రజలు విసిగివేసారిపోతున్నారు. వారి ఆ ప్రత్యేక వర్గంలో కూడా మంచి, చెడు మనుషుల మధ్య ఎటువంటి విచక్షణ ఉండదు; ఎందుకంటే, మెడలో జంధ్యం ధరించి, తనను తాను బ్రాహ్మణుడిగా చెప్పుకునే ఎవరి చేతి నుండైనా వారు ఆహారం స్వీకరిస్తారు! ఈ విధంగా ఎవరి చేతి నుండైనా, అందరి చేతి నుండైనా విచక్షణ లేకుండా ఆహారం స్వీకరించడం శ్రీ రామకృష్ణులవారికి అస్సలు సాధ్యమయ్యేది కాదు. ఒకానొక వ్యక్తి లేదా వ్యక్తులు తాకిన ఆహారాన్ని ఆయన స్వీకరించని సందర్భాలు చాలాసార్లు జరిగాయి; ఆ తర్వాత నిశితంగా పరిశోధించి చూస్తే, ఆ వ్యక్తులలో దాచాల్సిన ఏదో ఒక ప్రత్యేకమైన మలినం (లోపం) ఉందని తెలిసేది. ఈ రోజుల్లో మీ మతం కేవలం వంట పాత్రకే పరిమితమైపోయినట్లు కనిపిస్తోంది. మీరు మతానికి సంబంధించిన మహోన్నత సత్యాలను పక్కన పెట్టి, సామెతలో చెప్పినట్లుగా—పండు కోసం కాకుండా, కేవలం ఆ పండు తొక్క కోసం మావేదాంత తత్వానికి గొప్ప గురువు శంకరాచార్యులు. ఆయన దృఢమైన తర్కంతో వేదాల నుండి వేదాంత సత్యాలను సంగ్రహించి, వాటి ఆధారంగా తన వ్యాఖ్యానాలలో బోధించబడిన అద్భుతమైన జ్ఞాన వ్యవస్థను నిర్మించారు. ఆయన బ్రహ్మం గురించిన పరస్పర విరుద్ధమైన వర్ణనలన్నింటినీ ఏకీకృతం చేసి, అనంతమైన సత్యం ఒక్కటే ఉందని చూపించారు. మానవుడు ఊర్ధ్వ మార్గంలో నెమ్మదిగా మాత్రమే ప్రయాణించగలడు కాబట్టి, అతని మారుతున్న సామర్థ్యానికి తగినట్లుగా అన్ని రకాల వివరణలు అవసరమని కూడా ఆయన చూపించారు. దీనికి దగ్గరగా ఉన్న విషయాన్ని మనం ఏసు బోధనలలో చూస్తాము, ఆయన తన శ్రోతల విభిన్న సామర్థ్యాలకు అనుగుణంగా వాటిని మార్చుకున్నట్లు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. మొదట ఆయన వారికి పరలోకంలో ఒక తండ్రి ఉన్నాడని, ఆయనను ప్రార్థించాలని బోధించారు. ఆ తర్వాత ఆయన ఒక మెట్టు పైకి ఎక్కి, “నేను ద్రాక్షతీగను, మీరు కొమ్మలు” అని చెప్పారు. చివరగా ఆయన వారికి అత్యున్నత సత్యాన్ని అందించారు: “నేను మరియు నా తండ్రి ఒక్కటే”, మరియు “స్వర్గరాజ్యం మీలోనే ఉంది.” మూడు విషయాలు దేవుడిచ్చిన గొప్ప బహుమతులని శంకరులు బోధించారు:  మానవ శరీరం,  దైవ తృష్ణ,   మనకు వెలుగును చూపగల గురువు. ఈ మూడు గొప్ప వరాలు మనకు లభించినప్పుడు, మన విమోచన సమీపించిందని మనం తెలుసుకోవచ్చు. జ్ఞానం మాత్రమే మనకు విముక్తిని, రక్షణను కల్పించగలదు, కానీ జ్ఞానంతో పాటు సద్గుణం కూడా ఉండాలి.

బుద్ధుని బోధనలలో ఒక ప్రమాదం ఉంది—అది ఒక సంస్కరణాత్మక మతం. ఆయన తీసుకువచ్చిన అపారమైన ఆధ్యాత్మిక మార్పును తీసుకురావడానికి, ఆయన అనేక ప్రతికూల బోధనలను ఇవ్వవలసి వచ్చింది. కానీ ఒక మతం ప్రతికూల అంశానికి మరీ ఎక్కువగా ప్రాధాన్యత ఇస్తే, అది చివరికి నాశనమయ్యే ప్రమాదంలో ఉంటుంది. ఒక సంస్కరణాత్మక వర్గం కేవలం సంస్కరణలు మాత్రమే చేస్తూ ఉంటే ఎప్పటికీ మనుగడ సాగించలేదు; కేవలం నిర్మాణాత్మక అంశాలు—అసలైన ప్రేరక శక్తులు, అంటే సూత్రాలు—శాశ్వతంగా జీవిస్తాయి. ఒక సంస్కరణ తీసుకువచ్చిన తర్వాత, దానిలోని సానుకూల అంశానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి: భవన నిర్మాణం పూర్తయిన తర్వాత, దాని నిర్మాణానికి ఉపయోగించే పరంపరను తొలగించాలి.

భారతదేశంలో కాలక్రమేణా అలాగే జరిగింది, బుద్ధుని అనుచరులు ఆయన బోధనలలోని ప్రతికూల అంశానికి మరీ ఎక్కువగా ప్రాధాన్యతనిచ్చి, తద్వారా ఆ మతం యొక్క అంతిమ పతనానికి కారణమయ్యారు.

బౌద్ధమతం తరువాత వచ్చిన ఆ ఘోరాన్ని మీకు వివరించడానికి నాకు సమయం గానీ, ఆసక్తి గానీ లేదు. మానవ చేతులు రచించిన లేదా మానవ మెదడు ఊహించిన అత్యంత హేయమైన ఆచారాలు, అత్యంత భయంకరమైన, అత్యంత అసభ్యకరమైన పుస్తకాలు, మతం అనే పేరుతో చెలామణి అయిన అత్యంత పశుప్రాయమైన రూపాలు – ఇవన్నీ పతనమైన బౌద్ధమతం యొక్క సృష్టే.

కానీ భారతదేశం జీవించాలి,  భగవంతుని ఆత్మ మళ్ళీ అవతరించింది. “సద్గుణం క్షీణించినప్పుడల్లా నేను వస్తాను” అని ప్రకటించిన ఆయన మళ్ళీ వచ్చారు, మరియు ఈసారి ఆ ఆవిర్భావం దక్షిణాన జరిగింది. పదహారేళ్ల వయసులోనే తన రచనలన్నింటినీ పూర్తి చేశాడని చెప్పబడిన ఆ యువ బ్రాహ్మణుడు ఉద్భవించాడు; అద్భుత బాలుడైన శంకరాచార్యుడు ఉదయించాడు. ఈ పదహారేళ్ల బాలుడి రచనలు ఆధునిక ప్రపంచానికి అద్భుతాలు, మరియు ఆ బాలుడు కూడా అంతే. అతను భారతీయ ప్రపంచాన్ని దాని పూర్వపు స్వచ్ఛతకు తిరిగి తీసుకురావాలని కోరుకున్నాడు, కానీ అతని ముందున్న కార్యభారాన్ని ఒక్కసారి ఆలోచించండి.త్రమే పోరాడుతున్నారు!

శ్రీ కె.ఎం మున్షి

భారతీయ సనాతన ధర్మాన్ని, వేద విజ్ఞానాన్ని పునరుద్ధరించిన మహనీయుడు ఆదిశంకరాచార్యులు. “జగద్గురు” గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన జన్మించిన వైశాఖ శుద్ధ పంచమి రోజును మనం శంకర జయంతిగా జరుపుకుంటాం. ఆయన భారతీయ తత్వశాస్త్రంలో అత్యున్నత స్థానం పొందిన గురువుగా, “జగద్గురు”గా ప్రసిద్ధి చెందారు.

ఈ పండుగను ప్రతి సంవత్సరం వైశాఖ మాసం శుక్ల పక్షం పంచమి తిథిన జరుపుకుంటారు. సాధారణంగా ఇది ఏప్రిల్ లేదా మే నెలల్లో వస్తుంది

శంకరాచార్యుల జననం – బాల్యం
ఆది శంకరాచార్యులు కేరళలోని కాలడి గ్రామంలో సుమారు క్రీస్తు శకం 788లో శివగురు, ఆర్యాంబ దంపతులకు జన్మించారు. చిన్న వయసులోనే వేదాలు, ఉపనిషత్తులు మరియు వేదాంగాలపై అపారమైన జ్ఞానం సంపాదించి అసాధారణ ప్రతిభ కనబరిచారు. అతి తక్కువ వయసులోనే అన్నిటినీ గ్రహించే ఏకసంథాగ్రాహిగా ప్రసిద్ధి పొందారు.

కేవలం ఎనిమిదేళ్ల ప్రాయంలోనే సన్యాసం స్వీకరించి, తన గురువు గోవింద భగవత్పాదులు వద్ద ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని పొందారు. కేవలం 32 సంవత్సరాల స్వల్ప జీవితంలోనే ఆయన హిందూ ధర్మానికి అపారమైన సేవ చేసి, భారతీయ ఆధ్యాత్మికతపై చెరగని ముద్ర వేశారు.

అద్వైత సిద్ధాంతం: అంతా ఒక్కటే!

శంకరాచార్యుల వారు ప్రబోధించిన ప్రధాన సిద్ధాంతం అద్వైతం.

“బ్రహ్మ సత్యం జగన్మిథ్య, జీవో బ్రహ్మైవ నాపరః”

అంటే బ్రహ్మమే సత్యము, ఈ జగత్తు అంతా మాయ అని, జీవాత్మ పరమాత్మ కంటే వేరు కాదని ఆయన చాటి చెప్పారు. ప్రతి మనిషిలోనూ భగవంతుడు ఉన్నాడని, జ్ఞానం ద్వారానే మోక్షం సాధ్యమని ఆయన నిరూపించారు.

• ఆత్మ = పరమాత్మ
• మాయ వల్ల మనం భేదాన్ని చూస్తాము
• జ్ఞానం ద్వారా మోక్షం పొందవచ్చు

ఆయన చేసిన మహత్కార్యాలు

శంకరాచార్యులు కేవలం 32 ఏళ్ల కాలం మాత్రమే జీవించినా, ఆయన చేసిన కృషి అమోఘం:

• చతుర్ధామాలు: భారతదేశం నలుమూలలా నాలుగు శక్తివంతమైన పీఠాలను (శృంగేరి, ద్వారక, పూరి, బద్రీనాథ్) స్థాపించి ధర్మ రక్షణ చేశారు.
• భాష్యాలు: భగవద్గీత, ఉపనిషత్తులు, బ్రహ్మసూత్రాలకు అద్భుతమైన భాష్యాలు రాశారు.
• స్తోత్రాలు: సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యేలా భజగోవిందం, కనకధారా స్తోత్రం వంటి మధురమైన భక్తి గీతాలను అందించారు.
• షణ్మత స్థాపన: గాణపత్యం, కౌమారం, వైష్ణవం, శైవం, శాక్తేయం, సౌరం అనే ఆరు మతాల మధ్య సమన్వయం కుదిర్చి ‘షణ్మత స్థాపకాచార్యులు’గా కీర్తించబడ్డారు.
  
  ఎలా జరుపుకుంటారు?

ఈ రోజు భక్తులు:

• పూజలు, అభిషేకాలు చేస్తారు
• శంకరాచార్యుల స్తోత్రాలు పఠిస్తారు
• ఉపన్యాసాలు, సత్సంగ్ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు

నేటి సమాజానికి సందేశం

శంకరాచార్యుల జయంతి అంటే కేవలం ఆయన విగ్రహానికి పూజ చేయడం కాదు. ఆయన బోధించిన ఏకత్వ భావనను అర్థం చేసుకోవడం. కులమత భేదాలకు అతీతంగా, అందరిలోనూ ఉన్న దైవత్వాన్ని గుర్తించడమే ఆయనకు మనం ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.

“జ్ఞానమే సర్వస్వం” అని చాటిన ఆ జగద్గురువు పాదాలకు శిరస్సు వంచి నమస్కరిద్దాం. ఆయన చూపిన ధర్మ మార్గంలో నడవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.

 అందరికీ ఆదిశంకరాచార్య జయంతి శుభాకాంక్షలు!

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -22-4-26-ఉయ్యూరు

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.178 వ భాగం.21.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.178 వ భాగం.21.4.26.

త్రివేణి సంపాదకులు శ్రీ కోలవెన్ను రామ కోటేశ్వర రావు గారి – జీవితానుభవాలు.1 వ భాగం.20.4.26.

త్రివేణి సంపాదకులు శ్రీ కోలవెన్ను రామ కోటేశ్వర రావు గారి – జీవితానుభవాలు.1 వ భాగం.20.4.26.

శ్రీరామ కర్ణామృతం.21 వ భాగం.20.4.26.

శ్రీరామ కర్ణామృతం.21 వ భాగం.20.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.177 వ భాగం.20.4.26

శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.176 వ భాగం.18.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.22 వ భాగం.16.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.22 వ భాగం.16.4.26.

మహానటుడు సి.ఎస్.ఆర్. పూర్వ స్మృతులు.6 వ చివరి భాగం.16.4.26.

శ్రీరామ కర్ణామృతం.18 వ భాగం.16.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.174 వ భాగం.16.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.174 వ భాగం.16.4.26.

మహానటుడు సి. ఎస్. ఆర్. పూర్వ స్మృతులు 5 వ భాగం.15.4.26.

శ్రీ రామ కర్ణామృతం.17 వ భాగం.15.4.26.

శ్రీ రామ కర్ణామృతం.17 వ భాగం.15.4.26.

శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.173 వ భాగం.15.4.26

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.173 వ భాగం.15.4.26

మహానటుడు సి. ఎస్. ఆర్ .పూర్వ స్మృతులు.4 వ భాగం.14.4.26

మహానటుడు సి. ఎస్. ఆర్ .పూర్వ స్మృతులు.4 వ భాగం.14.4.26

శ్రీ రామ కర్ణామృతం.16 వ భాగం.14.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.172 వ భాగం.14.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.171 వ భాగం.13.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.20 వ భాగం.12.4.26.

మహానటుడు సి ఎస్ ఆర్ పూర్వ స్మృతులు.3 వ భాగం.12.4.26.

మహానటుడు సి ఎస్ ఆర్ పూర్వ స్మృతులు.3 వ భాగం.12.4.26.

నా దారి తీరు -3

డిగ్రీ చదువు –మొదటి ఏడాది(1958-59)

    1958 మార్చి కి ఇంటర్ పూర్తి అయింది .ఏమి చదవాలి అన్నప్రశ్న .అప్పుడున్న సోపానం డిగ్రీ .కనుక అదే ఎక్కాను .ఈ కాలేజి లోనే చదవాలని మా వాళ్ళన్నారు సరే అనటం నా వంతు కాని ఆ ఏడాదే మా కాలేజి లో ఫిజిక్స్ మెయిన్ ను ప్రారం భిస్తున్నారు .అప్పటి దాకా లేదు లెక్కలు కేమిష్ట్రి మాతమే ఉన్నాయి .లెక్కలు తీసుకొన్నా భావిష్యత్తు ఏమీ  లేదని అందరు చెప్పే వారు. కేమిష్ట్రి కి అవకాశాలెక్కువన్నారు .నాకు కొత్త సబ్జెక్ట్ ఫిజిక్స్ మీద నా దృష్టి పడింది .నా స్నేహితుడు తెనాలి వాస్తవ్యుడు తాడేపల్లి గంగాధర శాస్త్రి కూడా దానినే వరించాడు అతను అన్నపూర్ణమ్మ హాస్టల్ లో ఉండే వాడు ఇది అజంతా హోటల్  కు ఎదురుగా ఉండేది మేడ పైనే భోజనం ,వసతి పేద మెరిట్ బ్రాహ్మణ విద్యార్ధులకు అందించే వారు కొత్త సబ్జెక్టు ప్రవేశం ,బోధించే వారెలాంటి వారు ఉంటారో తెలీదు .పుస్తకాలు కూడా కొత్తవి .సరే నని చేరేశాను .,

           దాదాపు పాతిక మంది మా బాచ్ లో ఉన్నారు .రాదా కృష్ణ ,బి.జి.శాస్త్రి ‘’,విష్ణు అండ్ కో వాళ్ళబ్బాయి ,జగ్గయ్య పేటకు చెందిన విశ్వేశ్వర రావు మొదలైన వారు నాతో ఫిజిక్స్ మెయిన్ చది వారు .మేధ మేటిక్స్ ,కేమిష్ట్రి మాకు సబ్సిడియరీ సబ్జెక్టులు .ఫిజిక్స్ లో light ,electricity ,magnetism ,dynamics ,statics ,properties of matterఉండేవి మొదటి మూడు మా గుర్రాజు మేస్టారే బోధించే వారు ఆయనే హెడ్ .బానే చెప్పేవారు .ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ మేటర్ ను మొదలైనవి బి.ఆర్.ఏం.ఎస్.గారు బోధించే వారు.వీరు యూని వర్సిటి గోల్డ్ మెడలిస్ట్ .కానీ ఏమీ అర్ధం అయ్యేదికాదు . ఆయన్ను బెజవాడ రామవరప్పాడు మోటార్ సర్వీస్ అని పిలిచేవాళ్ళం .గుర్రాజు గారి క్లాస్ అంటే చాల ఉత్సాహం గా ఉండేది .ఈయన క్లాస్ అంటే బోర్ .ఈయన సబ్జెక్ట్ చెబుతూ తరచుగా బోర్డు దగ్గరకు వెళ్లి రాస్తూ వస్తూండే వారు .ఆ సమయం లో అప్పుడే రిలీజ్ అయిన ‘’చిరంజీవులు ‘’సినిమా చూసి ఉన్నాం కనుక అందులో మల్లాది వారి పాట ‘’చికిలింత చిగురు చిన్న దానీ మనసు చిన్న దాని మీద మనసు’’ .అనేదీ .’’విరజాజి కెంధూలి కలిసేందుకే –మనసందుకే ‘’అనే పాటలు గొంతు కలిపి పాడే వాళ్ళం విని పించీ విని పించకుండా .ఆయన చెవిన పడి ‘’ఎవడ్రా పాడింది ?’’అని అరిచే వారు ‘’గప్చుప్.సాంబారు బుడ్డీ ‘’మళ్ళీ బోర్డు దగ్గరకెల్లటం మేము మళ్ళీ పాడటం ఇలా గంటలు గడిపేశాం .సబ్జెక్టు బుర్రలోకి ఎక్కేది కాదు .ఆ తర్వాత ప్రజాపతి రావు గారు ప్రాపర్టీస్ ఆఫ్ మేటర్ చెప్పారు .కష్టపడి చెప్పే వారు తెల్ల పాంటు ఇన్ షర్టుతో కొంచెం వెడల్పు ముఖం తో నల్ల గా ఉండే వారు ఆయన కు డిగ్రీ బోధించటం ఇదే మొదలు .మా మీద ప్రయోగం .ప్రాక్టికల్స్ బానే చేయించి ప్రోత్సహించారు .సరైన లాబ్ ఫిజిక్స్ కు యేర్పడ లేదు .

             మా నివాసం ఈ సారి బుల్లి మామ్మ ఇంట్లో కాదు నాతో బాటు మా తమ్ముడు మోహన్ కూడా పి.యు.సి.లో చేరాడు .కనుక మామ్మకు ఇబ్బంది కలిగించ రాదనుకొన్నారు మా వాళ్ళు. అందుకని మాచవరం డౌన్ లో రొంపిచర్ల ఆచార్యుల వారి కొత్త ఇంట్లో అద్దెకు చేరాము .ఒక వైపు వాళ్ళు ,రెండో వైపు మేము ఉండే వాళ్ళం .మా అమ్మ మొదట్లో వచ్చి కాపురం పెట్టి అన్ని ఏర్పాట్లు చూసింది .అన్నట్లు మా మేన మామ గారబ్బాయి పద్మనాభం కూడా మా ఇంట్లోనే ఉన్నాడు .ఆచార్లు గారు చాలా మంచి వారు .ఆయన భార్య కూడా అంతే .ఆయన అక్కగారు విధవ ఆవిడ కూడా వారింట్లో ఉండే వారు .అందరు మమ్మల్ని బాగా ఆదరించే వారు .వారింట్లో చేసినవి మాకు పెట్టె వారు .కొంత కాలం తర్వాత మా మామ్మ నాగమ్మ గారు వచ్చి మాతో ఉండేది .ఆమె ఆ వయసులో మాకు బాధ్యత గా వండి పెట్టేది .సాయంత్రాలు వెనకే ఉన్న ఏలూరు  కాలువ దగ్గరికి వెళ్లి కూచునే వాళ్ళం. రైల్ పట్టాలు కూడా అక్కడే ఉండేవి మాచవరం దాసాంజనేయ స్వామిని తరచు దర్శించే వారం .

        మధ్యాహ్నం భోజనానికి ఇంటికే వచ్చే వాళ్ళం .ఉయ్యూరు వాడు సూరి శోభనాచలపతి  గారబ్బాయి రమణ(ఇప్పుడు గాస్ రమణ ) కూడా వాళ్ళ అక్క గారింట్లో ఉండిమధ్యాహ్నం భోజనం తెచ్చుకొని మాతో పాటు తినే వాడు .నేను ,పద్ నాభం ఇంటర్ లోను ,డిగ్రీ లోను రెండు పూటలా సంధ్యా వందనం చేసు కొనే వాళ్ళం .కాళేశ్వర  రావు మార్కెట్ కు వెళ్లి కూరలు తెచ్చుకొనే వాళ్ళం .మామ్మకు బురిడీ కొట్టి సినిమాలకు వెళ్ళే వాళ్ళం అలా చూసిందే రాజ నందిని .సినిమా .నాకు అందులోని జాన పద సాహిత్యం బాగా నచ్చింది స్క్రిప్ట్ అంతా మల్లాది రామ కృష్ణ శాస్త్రి గారిదే .సంగీతం ఘంటసాల అని గుర్తు .దర్శకుడు వేదాంతం రాఘవయ్య అను కొంటాను .చాలా సినిమాలు చూశాం .మల్లాది మీద గొప్ప అభిప్రాయం ఏర్పడింది .మధుమతి, కాగజ్ కే ఫూల్ వగైరా హిందీ సినిమాలు చూసిన జ్ఞాపకం .

                    డిగ్రీ రెండో ఏడాది(1959-60)

                  మొదటి సంవత్సరం చివర పరీక్షలు బానే రాశాను కాని రెండో ఏడాది కి కొంత అసౌకర్యం కల్గింది .మా అన్నయ్య శర్మ కు అంతకు ముందే వేదవల్లి అనే ఆడపిల్ల పుట్టింది .మా వదిన ఇప్పుడు మగ పిల్లాడిని కన్నది .అమ్మా నాన్న ,అన్నయ్యలు బారసాల చేసుకొని వచ్చారు అన్నయ్య హోస్పేట లో రైల్వే స్టేషన్ మాస్టర్ గా ఉండే వాడు .నేను ఇంటర్ మొదటేఏ డాది వేసవి సెలవల్లో హోస్పేట కు వెళ్లి ఒక పది హీను రోజు లుండి వచ్చాను .రెండో ఏడాది అవగానే నాన్న వాళ్ళతో పోట్లాడి తిరుపతి ఒంటరి గా వెళ్లాను .సుమారు పది రోజులు అక్కడ దేవస్థానం వారిచ్చిన ఉచిత రూమ్ లో ఉన్నాను .అక్కడ కలిసిన మిత్రులతో అందరం రోజూ శ్రీ వెంకటేశ్వర దర్శనం చేసి ఎక్కడికో అక్కడి కొత్త ప్రదేశాలకు నడిచి వెళ్లి వచ్చే వారం .పాప నాశనం వగైరాలు ఇలానే చూశాం .అప్పుడు అంతా నడకే .చాలా ఆందం గా గడిచి పోయాయి రోజులు .తిరుపతి లో హోటల్ లో భోజనం చేసే వాళ్ళం .రోజుకో హోటల్ .రాత్రికి టిఫిన్ చేసే వాళ్ళం బావుల్లో నీళ్ళు తోడుకొని పోసుకొనే వాళ్ళం .ప్రసాదాలు దేవాలయం లో ఉచితం గా పెట్టె వారు .వీలైతే రెండు పూటలా దర్శనం చేసుకొనే వాళ్ళం .దిగువ తిరుపతి కి వచ్చి పద్మా వతి అమ్మ వారిని దర్శించే వాళ్ళం .జట్కా బండీ లో నలుగురు లేక అయిదుగురు కలిసి వెళ్ళే వాళ్ళం. దారి ఏమీ బాగుండేది కాదు .అంతా నిర్జన ప్రదేశమే అప్పుడు .కాళ హస్తి కూడా వెళ్లాం .

                       డిగ్రీ మొదటి ఏడాది పూర్తీ అయింది .వదిన రామ నాథబాబు  ను ప్రసవించిన పది హీను రోజులకే అన్నయ్య హోస్పేట లో అకస్మాత్తు గా మరణించి నట్లు టెలిగ్రాం వచ్చింది. ఇంట్లో ఎవరికి కాళ్ళు చేతులు ఆడ లేదు .ఇంత విషాదం మా ఇంట్లో ఇప్పటికి లేదు. చేతికి అంది వచ్చిన కొడుకు సుదూర లోకాలకు వెళ్లి పోయాడంటే ఆ తల్లి దండ్రుల బాధ వర్ణనా తీతం .ఆమ్మా నాన్న ఎంతో విల పించారు నాన్న ,మామయ్య సాయం తీసుకొని హోస్పేట వెళ్లి అక్కడే దహన కార్యక్రమం నిర్వ హించి ,చితా భస్మం అక్కడే తుంగ భద్రలో కలిపారు. అన్నయ్యకు అక్కడ మైసూరు ఎర్రటి ఆవు దూడాఉన్నాయి సామానును  వాటిని వాగన్ లో ఎక్కించి దగ్గరి స్టేషన్ అయిన ఇందుపల్లికి తెప్పించారు. వాటి వెంట మింట సత్యం అనే మా పొలం పనులు  చేసే వాడున్నాడు. ఇంటికి క్షేమం గా అవి చేరాయి .ఆ ఆవు అంటే మాకు మహా ఆపేక్ష గా ఉండేది అవతలో గొడ్ల పాక ఉన్నా వీటి కోసం ఇంటి పక్కనే నూతి వద్ద పాక వేసి కంటికి రెప్ప గా కాపాడారు మా వాళ్ళు . దాదాపు పాతికేళ్ళు ఈ ఆవు సంతానం మా దొడ్డిలో పెరిగింది అ తర్వాత వాటి దూదలన్నీ కోడె దూడలవటం తో కాటూరు చేను చేసే సీతా రామయ్యకు ఉచితం గా ఇచ్చే శాం .అన్నయ్య లేని లోటు పూడేది కాదు .అన్నయ్య వివాహం బందరు లో జరిగింది వారణాసి కృష్ణ మూర్తి అనే ఆంధ్రా బాంక్ మేనేజర్ బందర్లో ఉండే వారు .ఆయన మా వదిన గారికి బాబాయి .ఆయన ఆధ్వర్యం లోనే వివాహం జరిగింది .మంచి కుటుంబం .వదిన  తల్లి సుబ్బమ్మ గారిది భీమ డోలు దగ్గర పోలసాని పల్లి .ఆమె చెల్లెలే కృష్ణ మూర్తి గారి భార్య .ఆయనకు కృష్ణ వేణమ్మ అనే విధవ అక్క గారుండేది. చాలా మర్యాద గా చూసేది .బందరు నుండి మూడు నిద్రలకు ఉయ్యూరు కి చిన్న కారు లో వచ్చాం దారిలో చాలా సార్లు ఆగి పోయేది ఈ సంఘటన బాగా జ్ఞాపకం ఉంది .

           మా అన్నయ్య దుర్ఘటన వాళ్ళ అమ్మ కాని మామ్మ కాని బెజవాడ లో కాపురం పెట్టె వీలు లేదు కనుక నన్ను ఒంటరిగ ఉండేట్లు చేయించారు .అందుకని బుల్లి మామ్మ గారింటి ప్రక్కనే ఉన్న మధిర సుబ్బన్న దీక్షితులు గారింట్లో వీధి వాకిట్లో ఒక చిన్న గది లో అద్దేకున్నాను .అద్దె నెలకు పాతిక రూపాయలు .వాళ్ళూ చాలా మంచి దంపతులు .వాళ్లకు కొండయ్య శాస్త్రి అనే కొడుకు ఎస్ ఎస్.ఎల్ .సి చదివే వాడు ఉండే వాడు .  .ఒకమ్మాయి ఇంకో చిన్న కూతురు దీక్షితులు గారు పవర్ ప్రాజెక్ట్ లో ఇంజినీర్ .చాల గౌరవం గా చూసే వారు ఆప్యాయం గా ఉండే వారు .మధిర సుబ్బన్న దీక్షితులనే ఆయన ‘’కాశీ మజిలీ కథలు ‘’రాసినట్లు చదివాను .ఆయన ఈయన కాదని తెలుసు కోవటానికి చాలా కాలం పట్టింది .ఒక మడత మంచం మీద నా కాపురం .కిటికీ లో పుస్తకాలు .హోటల్ లో టిఫి న్ ,భోజనం నెలకు ముప్ఫై రూపాయలు భోజనానికి టికెట్లు ఒకే సారి  చెల్లించి కొనే వాడిని .మధ్యలో అయి పోతే మళ్ళీ కొనుక్కోవటమే .బుల్లి మామ్మ ఇల్లు ప్రక్కనే కనుక కాలక్షేపానికేమీ కొదవ లేదు .నెమ్మదిగా బాధలు మరిచి జీవన స్రవంతిలో కలిసి పోయాను .అప్పుడు ‘’ఆరోరా‘’వాళ్ళ గైడ్లు బాగా ఉండేవి లైట్ కు ,మాగ్నేటిజం ఎలక్ట్రిసిటి లకు అవే మాకు సంజీవిని లు .వాటి తో నే జీవితం అవే పదే  పదే చదివి మార్కులు తెచ్చుకొన్నాను ,’’విజువల్  మెమరి ‘’ అని ఒక దాన్ని ప్రాక్టీస్ చేశాను .అదే నాకు శరణ్యం .ఎన్ని పేజీ లైనాఅలా కళ్ళ ముందు కనీ పించేవి .దానితో మార్కులు బానే కొట్టే సె వాడిని .కనుక నేను రుణ పడాల్సింది ఆరోరా వారికి అని పిస్తుంది .జి బి.శాస్త్రి గారు అనే ఆయన లైట్ సబ్జెక్ట్ ను రెండో ఏడాది బోధించారు ఆది వారాల్లో వారింటికి రమ్మనమనే వారు .అక్కడ అనుమానాలుంటే తీర్చే వారు .ప్రాక్టికల్స్ లో బాగా సహాయం చేశారు .

     మొదటి ఏడాది ఇంగ్లీష్ ప్రోజు ,ఒక నాండి టైల్ మాత్రమె ఉండేవి. ప్రోజు లో ఐన్స్టీన్ రాసిన ‘’సైన్సు అండ్ రెలిజియన్’’ వ్యాసం నాకు శిరో ధార్యం గా ఉండేది .ఇప్పటికీ ఇష్టం .జాన్ గాళ్స్ వర్దీ రాసిన నవల the forsite saga ‘’ఉపవాచకం గా చదువు కొన్నాం .పరీక్ష కూడా ఆఏడాదే . .రెండో ఏడాది లాంగ్వేజి ఉండేది కాదు. అంతా  సబ్జక్టు లె . .లెక్కలలో ఆల్జీబ్రా  ఏ.కృష్ణ మూర్తి గారు ,అనలిటికల్ జామెట్రీ ని రామ కోటేశ్వరరావు గారు ,’’నెగటివ్న్ నంబర్స్’’ ను ముడుంబైరాఘవా చారి గారు కాల్క్యులస్ ను యెన్.ఆర్.కే.గారు అత్యద్భుతం గా చెప్పారు ..చాలా కాలం అది నా మనసు లో దాగి ఉండేది .’’ఇంటిగ్రేషన్, డిఫెరెన్సీ ఏషన్’’  మహా ఇష్టం . ..ఆచారి గారి బోధన అందేది కాదు .ఏమైనా లెక్కలులో మంచి మార్కులు వచ్చాయి .లెక్కల్లో పేరి శాస్త్రి గారు మంచి బోధకులు గా పేరొందారు .మాకెప్పుడూ రాలేదు .కేమిష్ట్రి  లో ఫిజికల్ కేమిష్ట్రి  కి గుర్రాజు గారి తమ్ముడు శ్రీ రామ మూర్తి గారు బోధించారు .ఈయన ఆర్ ఎస్ ఎస్ స్వయం సేవక్ .ఆర్గానిక్ కేమిష్ట్రీ ని సోమయాజులు గొప్ప గా నేర్పారు .అందుకనే సబ్సిడరి సబ్జెక్టు లైన ఈ రెండిటి లో ఫస్ట్ క్లాస్ మార్కులొచ్చాయి .మెయిన్ ఫిజిక్స్ లో సెకండ్ క్లాస్ మార్కులు వస్తే ప్రాక్టికల్స్ లో మొదటి మార్కులొచ్చి మొత్తం మీద సెకండ్ క్లాస్ లో ఉతీర్నుడైనాను .గంగాధర శాస్త్రి ఫస్ట్ క్లాస్ సాధించాడు అతను చాలా కాలం ఉత్తర ప్రత్యుత్త రాలు జరిపే వాడు .రిజల్ట్స్ మార్చిలోనే వచ్చాయి .ఇంతటితో రెండో ఏడాది డిగ్రీ పూర్తీ అయింది .మంచి స్నేహితులు ,మంచి కుటుంబం తో స్నేహం ,లాయర్ చెరుకుపల్లి పట్టాభి రామయ్య గారింటికి తరచు వెళ్ళటం వారి ఆతిధ్యాన్ని పొందటంబాగున్దెదిఆయన పెద్దకోడలు శారద మాకు కజిన్ సిస్టర్ .వారానికి ఖచ్చితం గా ఉయ్యూరు వెళ్ళటం ఉండేది. నా చదువు గురించి మా వాళ్ళెవరు పర్య వేక్షించ లేదు ఇలా చదువు ,అలా చదువు అని చెప్పలేదు .అన్నయ్య లేడు కనుక ఇప్పుడు ఇంటికి పెద్ద కొడుకు గా నా బాధ్యత కొంత ఉంది అని అనుకోని చాలా బాధ్యత గా నడిచాను ..నన్ను నేనే చెక్ చేసుకొంటూ ముందుకు సాగాను .అదే నాకు బాగా తోడ్పడింది .

           మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19-2-2018

నాట్యావధాన సరస్వతీ శ్రీ స్వర్ణ రాజ హనుమంతరావు గారి శ్రీమద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.11 వ భాగం .12.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.170 వ భాగం.12.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.19 వ భాగం.11.4.26.

మహానటుడు సి.ఎస్. ఆర్. పూర్వ స్మృతులు.2 వ భాగం.11.4.26.

మహానటుడు సి.ఎస్. ఆర్. పూర్వ స్మృతులు.2 వ భాగం.11.4.26.

నాట్యావధాన సరస్వతీ శ్రీ స్వర్ణ రాజ హనుమంతరావు గారి శ్రీమద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.10 వ భాగం.11.4.26. https://youtu.be/C82oWY4oVzk https://youtu.be/ugyS_3rV-HU

శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.169 వ భాగం.11.4.26.

నటుడు సి. ఎస్. ఆర్. పూర్వ స్మృతులు.1 వ భాగం.10.4.26.

శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.168 వ భాగం.10.4.26.

శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.168 వ భాగం.10.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.17 వ భాగం.9.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.17 వ భాగం.9.4.26.

నాట్యావధాన సరస్వతీ శ్రీ స్వర్ణ రాజ హనుమంతరావు గారి శ్రీమద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.8 వ భాగం.9.4.26.

నాట్యావధాన సరస్వతీ శ్రీ స్వర్ణ రాజ హనుమంతరావు గారి శ్రీమద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.8 వ భాగం.9.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.167 వ భాగం.9.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.167 వ భాగం.9.4.26.

నారాయణ దాసు గారు రచించిన ‘జానకీశపధం’ (ఉత్తర రామ చరిత్ర) కీర్తనలు 72 మేళకర్త రాగాలలో ఉన్నా  అవలీలగా పాడేసహజకవి ,పండితుడు ,గాంధేయవాది- హరికథక రాజహంస‘, ‘కళాప్రపూర్ణ‘ ‘నవరస మధుర సరస్వతి’ డా. అమ్ముల విశ్వనాథ భాగవతార్

డాక్టర్ అమ్ముల విశ్వనాథం గారు ఒక హరికథా భాగవతార్ (కథకుడు), కవి, మరియు పండితులు.

 డాక్టర్ అమ్ముల విశ్వనాథ భాగవతార్ గురించి ముఖ్య విషయాలు

* జననం: 1916 జనవరి 21న కృష్ణా జిల్లా, దివిసీమలోని నంగేగడ్డ అనే గ్రామంలో జన్మించారు.

* వీరి పూర్వీకులు సంగీత, నృత్య, వాయులీన, మృదంగ విద్వాంసులే. తల్లిదండ్రులు కూడా సంగీత విద్వాంసులు.

* విద్య, శిక్షణ:

* బాల్యం నుండే కవితలు వ్రాసేవారు.

* మేనమామ దగ్గర వయోలిన్, బాబాయి వద్ద మృదంగం నేర్చుకున్నారు.

* 18వ ఏట నుండి మృదంగం వాయించేవారు. కూచిపూడి వేదాంతం రాఘవయ్య వంటి ప్రముఖులకు కూడా మృదంగ సహకారం అందించారు.

* 19వ ఏట, హరికథకులు రాని సందర్భంలో, తమ గ్రామంలోని సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర ఆలయంలో ‘రుక్మాంగద చరిత్ర’ హరికథను చెప్పి శ్రోతలను ఉత్తేజపరిచారు.

·  మృదంగ విద్వాంసునిగా: 18వ ఏట నుండి పలు చోట్ల మృదంగం వాయించేవారు. కూచిపూడి వేదాంతం రాఘవయ్య గారి వంటి ప్రముఖులకు ‘ఉషాపరిణయం’ నాటకానికి తెల్లవార్లూ నిలబడి మృదంగ సహకారం అందించారు.

·  నటన: 20వ ఏట కోడాలి గ్రామంలో మొదటగా నాటకాలలో ‘నారద’ పాత్ర ధరించారు.

ఆదభట్ల నారాయణదాసుగారి శిష్యులు కానప్పటికీ, ఆయన రచనలపట్ల ఆకర్షణ కలిగి, ఆయన శిష్యుడనని గర్వంగా చెప్పుకొనేవారు. ఆదిభట్ల నారాయణదాసుగారిని అవతారమూర్తిగా భావించేవారు.

* వారు రచించిన ‘జానకీశపధం’ (ఉత్తర రామ చరిత్ర) కీర్తనలు 72 మేళకర్త రాగాలలో ఉన్నప్పటికీ, అమ్ములవారు అవలీలగా పాడేవారట.

* శ్రీ కొరరు వెంకట సుబ్బయ్య దాసు భాగవతులు వద్ద కొంత శుశ్రూష చేసి, వారి వద్ద నుంచి ఒక కథను ప్రారంభించి, సాధన చేసి కథాగానం చేయడం మొదలుపెట్టారు.

* నిత్య విద్యార్థిగా నిరంతర విషయ సేకరణ, బహు గ్రంథ పఠనం తో జీవితం సాగింది.

* బిరుదులు, సన్మానాలు:

* 1975లో విజయవాడలో 40 రోజులపాటు మహాభారతం కథాగానం చేసిన సందర్భంలో ‘హరికథక రాజహంస’ బిరుదు ప్రధానం చేశారు.

* ‘కళాప్రపూర్ణ’ బిరుదు కూడా పొందారు.

* 1966లో అప్పటి రాష్ట్రపతి డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ సమక్షంలో, అలాగే 1972లో శ్రీ వి. వి. గారు  సమక్షంలో హరికథా గానం ప్రదర్శించి మన్ననలు పొందారు.

* వారి హరికథా వైభవానికి, విద్వత్తుకు గుర్తుగా ‘డాక్టర్’ గౌరవం లభించింది.

* ప్రత్యేకతలు:

* ఆదిభట్ల నారాయణదాసుగారి కట్టు, బొట్టు, జులపాల జుట్టు, మీసకట్టు, ఒడ్డు, పొడుగు, నాట్యాభినయం వంటి కొన్ని పోలికలు వీరిలో కనిపించేవట.

* వీరు కేవలం కథకులే కాక, సహజ కవి.

* వీరు గాంధేయ వాది కావడంతో, వారి హరికథాగానంలో దేశభక్తితో పాటు సామాజిక అంశాలు కూడా చోటు చేసుకునేవి.

* ప్రకాశం పంతులుగారన్నట్లు, “జాతిని చైతన్యం చేయుటలో వేయి పత్రికలు చేయలేని పనిని ఒక్క హరిదాసు చెయ్యగలడు” అన్న మాట వీరి విషయంలో అక్షరసత్యమైంది.

వీరు హరికథను కేవలం ధనార్జన కోసం కాకుండా, మిగిలిన కళల సరసన పెద్దపీటపై కూర్చోబెట్టే ప్రయత్నం చేశారు.

*కుటుంబ వారసత్వం

* ఆయన పిల్లలకు హరికథ రాలేదు.

* ఆయన కుమార్తె శ్రీమతి దుర్గా భవాని ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రములో ప్రఖ్యాత వయోలిన్ నిలయ విద్వాంసురాలు.

* ఆయన కుమారుడు అమ్ముల ప్రసాద్ మృదంగ విద్వాంసులు.

* పెద్ద కోడలు సత్యవతి కూడా వయోలిన్ విద్వాంసురాలు.

* ఆయన మరణానంతరము వారి కుటుంబసభ్యులు ‘అమ్ముల స్మారక సమితి’ పేరుతో 2001 సంవత్సరం నుండి, ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 21 (వారి జయంతినాడు) హరికథా రంగములో నిష్ణాతులైన ఒకరిని ఘనముగా సత్కరిస్తున్నారు. ఈ పురస్కారం అందుకున్న వారిలో సర్వశ్రీ వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు, బుర్రా వంటి వారు ఉన్నారు.

పీఠిక మరియు నేపథ్యం

మన దేశంలో “హరికథ” అన్న సాహిత్య ప్రక్రియ చిరకాలం నుండి ప్రచారంలో ఉంది. మన ఆంధ్ర సాహిత్యంలో అది ఒక విశిష్ట ప్రక్రియగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. ఆంధ్రదేశంలో ‘సంగీత సార్వభౌమ’, ‘హరికథా పితామహ’, ‘మహాకవి’ ఆదిభట్ల నారాయణదాసు గారి పేరు విననివారు ఉండరు. దాసుగారి శిష్య ప్రశిష్యులైన హరిదాసులు మన రాష్ట్రంలోనే కాక ఇతర రాష్ట్రాల్లోనూ పండుగలు, పర్వదినాల్లో దేవాలయాలలో హరికథాగానములు చేస్తూ ఈ రంగానికి వన్నె తెచ్చేవారు. అటువంటి సత్సంప్రదాయాన్ని నిలబెట్టినవారు కళాప్రపూర్ణ డా. అమ్ముల విశ్వనాథ భాగవతార్ గారు. వీరు సాహిత్య సంగీత నృత్య కళా విశారదులు, సహజకవి మరియు మహాపండితులు.

·  చిన్నప్పటి నుండి గ్రంథాలయాల్లో పుస్తకాలు చదివే అలవాటున్న వీరు, బాలాజీదాస విరచిత ‘రుక్మాంగద చరిత్ర’ హరికథ పుస్తకాన్ని ఏకలవ్య దీక్షతో వల్లెవేశారు.

·  తొలి కథ: వీరి 19వ ఏట స్థానిక సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర ఆలయంలో హరికథకులు రాని పక్షంలో, మృదంగం కోసం వెళ్ళిన అమ్ముల వారే హరిదాసుగా మారి ‘రుక్మాంగద చరిత్ర’ గానం చేసి అందరినీ ఉత్తేజపరిచారు.

·  శ్రీ కొఠరు వెంకట సుబ్బయ్య దాసు భాగవతుల వద్ద కొంత కాలం శుశ్రూష చేసి, వారి నుండి ఒక కథ నేర్చుకుని సాధన మొదలుపెట్టారు.

ఆదిభట్ల వారితో అనుబంధం

·  నారాయణదాసు గారి పోలికలు (జులపాల జుట్టు, మీసకట్టు, నాట్యాభినయం) అమ్ముల వారిలో ప్రస్ఫుటంగా ఉండేవి.

·  మొదటి భేటీ: 1941 ఆగస్టులో విజయవాడలోని ఒక బట్టల దుకాణంలో దాసుగారిని కలిశారు. అక్కడ దాసుగారి ‘యదార్థ రామాయణం’ పుస్తకాన్ని కొని వారిచే దీవించి తిరిగి పొందారు.

·  ప్రశంస: 2 జనవరి 1943న భట్లమగుటూరులో దాసుగారి ముందే వారి ‘సీతాకల్యాణము’ కథను చెప్పారు. అది విని దాసుగారు “వీడి ఆట, పాట, మాట బాగుంది.. వీడు తప్పక వృద్ధిలోకి వస్తాడు” అని ఆశీర్వదించారు.

·  దాసుగారి ‘జానకీశపథం’ వంటి క్లిష్టమైన సంగీత కళాఖండాలను (72 మేళకర్త రాగాలలో ఉన్నవి) వీరు అవలీలగా పాడేవారు.

జాతీయ భావాలు మరియు సామాజిక స్పృహ

·  వీరు గాంధేయవాది కావడంతో హరికథల ద్వారా దేశభక్తిని, సామాజిక అంశాలను ప్రచారం చేసేవారు.

·  గాంధీజీ నాయకత్వం గురించి కథలు చెప్పి యువకులను స్వాతంత్ర సమరంలోకి ఉరికేలా ఉత్తేజపరిచారు.

·         మాజీ మంత్రి మండలి వెంకట కృష్ణారావు గారు వీరి హరికథలు వినే జాతీయ భావాలను, రాజకీయ స్ఫూర్తిని పెంచుకున్నానని కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. హైదరాబాద్‌లోనే కాక మలేసియా, మారిషస్ వంటి దేశాలలో కూడా హరికథా ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.

ముఖ్యమైన ప్రదర్శనలు మరియు బిరుదులు

·  1959: పుణేలో అవతార్ మెహర్ బాబా సమక్షంలో కథాగానం.

·  1966 & 1972: రాష్ట్రపతులు డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ మరియు శ్రీ వి.వి. గిరి గారి సమక్షంలో ప్రదర్శనలు.

·  1975: ‘హరికథక రాజహంస’ బిరుదు (విజయవాడ).

·  1977: ‘నవరస మధుర సరస్వతి’ బిరుదు (గుంటూరు).

·  1981: టి.టి.డి. (TTD) ఆస్థాన విద్వాంసులుగా నియామకం.

·  1987: మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారి ద్వారా సువర్ణాభిషేకం మరియు ‘హరికథా గాన భాస్కర’ బిరుదు.

·  1987: మదర్ థెరిస్సా సమక్షంలో ‘ఆంధ్ర రత్న’ బిరుదు.

·  1990: ఉపరాష్ట్రపతి శంకర్ దయాల్ శర్మ గారిచే సన్మానం.

·  కళాప్రపూర్ణ: ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వారు గౌరవ డాక్టరేట్‌తో సన్మానించారు.

బోధన మరియు శిష్యరికం

·  కపిలేశ్వరపురంలోని ‘శ్రీ సర్వరాయ హరికథా పాఠశాల’లో ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేసి ఎంతోమంది హరికథా కళాకారిణులను తయారుచేశారు.

·  ప్రముఖ శిష్యులు: వై. శిఖామణి, వి. విజయకుమారి, కాట్రగడ్డ ప్రకాశరావు, దొర చిన బాబు దాసు, కమలారాణి మొదలైనవారు.

“వచ్చేవరకు వల్లించాలి.. చచ్చేవరకు సాధించాలి” అని నమ్మిన అమ్ముల వారు నిరంతర విద్యార్థిగా జీవించిన ధన్యజీవి.

— ఆధారం –శ్రీ యనమండ్ర వెంకట కృష్ణయ్యగారి వ్యాసం

నా జ్ఞాపకాలు –

 బెజవాడ దుర్గ కొండ పై వారి ఇల్లు చాలా సార్లు చూశాను .నాగాయలంక లో దాసుగారి విగ్రహం కూడా ఎన్నో సార్లు చూశాను .అతి ముఖ్యమైన  మరపు రాని అనుభవం -1962 –63లో నేను బందరు హిందూ కాలేజిలో ఫిజిక్స్  demonstratorనగా పని చేస్తున్నప్పుడు అమ్ముల వారి అమ్మాయి వివాహసందర్భం గా ఒక రోజు రాత్రి శ్రీ మంగళం పల్లి బాలమురళీకృష్ణ గారి సంగీత కచేరి ఏర్పాటు చేస్తే మొదటిసారి దాసుగారిని, బాలమురళి గారినీ చూడటం జరిగింది .

 మార్చి 19ఉగాది పర్వదినాన ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నారా చంద్రబాబు గారి చేతులమీదుగా ఉగాది పురస్కారం అందుకొన్నాక ,నాదగ్గరకు అమ్ముల వారబ్బాయి బాబు గారు వచ్చి అభినందించి తానుకూడా అవార్డ్ అందుకున్నానని సంతోషంగా చెప్పి ,తాను మృదంగ విద్వా౦సుడనని ,తనమిత్రుడు వయోలిన్ వాద్యకారుడని చెప్పారు .అప్పుడుమేము అన్నప్రసాదంతీసు కొంటున్నాం .ఉయ్యూరులో మా సువర్చలాన్జనేయస్వామి ఆలయం లో హనుమజ్జయంతికి ఆహ్వానిస్తాం వచ్చి కచేరి చేస్తారా అని అడిగితె ‘’మహద్భాగ్యం’’ అన్నారు .ఆయన నంబర్ ఇచ్చారు కాని అది ఫీడ్ అవలేదు .నిన్న బెజవాడ  రేడియోషన్ కృష్ణకుమారి గారికి మెసేజ్ పెడితే వెంటనే నంబర్ ఇచ్చారు .అప్పుడు బాబుగారితో మాట్లాడి అన్నీ గుర్తు చేశాను .నేను నెలాఖరున మాట్లాడి ఫిక్స్ చేస్తాను అన్నాను .తామే ఫోన్ చేస్తామని అన్న సంస్కారి ఆయన . .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -9-4-26-ఉయ్యూరు .

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.16 వ భాగం.8.4.26.

శ్రీమతి మేరీ కృపాబాయి గారి కథాంజలి.14 వ భాగం.8.4.26.

నాట్యావధాన సరస్వతీ శ్రీ స్వర్ణ రాజ హనుమంతరావు గారి శ్రీమద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.6 వ భాగం.8.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.166 వ భాగం.8.4.26

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.15 వ భాగం.7.4.26.

నాట్యావధాన సరస్వతీ శ్రీ స్వర్ణ రాజ హనుమంతరావు గారి శ్రీమద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.6 వ భాగం.7.4.26

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.165 వ భాగం.7.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.165 వ భాగం.7.4.26.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి షేక్స్పియర్ సాహిత్య వైభవం.14 వ భాగం.6.4.26.

నేత్రావధాన సరస్వతీ శ్రీ స్వర్ణ రాజ హనుమంతరావు గారి. శ్రీ మద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.5 వ భాగం.6.4.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.164 వ భాగం.6.4.26.

శ్రీమతి మేరీ కృపాబాయి గారి కథాంజలి.10 వ భాగం.4.4.26.

నాట్యావధాన సరస్వతి.శ్రీ స్వ ర్ణ రాజు హనుమంతరావు గారి.శ్రీమద్రామాయణం లో ఆంధ్రాయణం.,3వభాగం.4.4.26.