తెలుగు రచనకు నాటకోత్సవ పురస్కారం 

ఉయ్యూరులో ఏప్రిల్ 13 ,14 ,15 తేదీలలో జరిగిన తెలుగు నాటకోత్సవాలలో తెలుగు రచనలో కృషి చేసినందుకు (,అనివార్య కారణాలవలన నేను హాజరు కానందున )  నాకు పరోక్షంగా అంద జేసిన పురస్కార జ్ఞాపిక -.అంద జేసిన  శ్రీ వల్లభనేని వెంకటేశ్వరావు మరియు ఉయ్యూరు ఫ్రెండ్స్ సర్కిల్ కు నా ధన్యవాదాలు దుర్గాప్రసాద్ -25-4-18

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

తృప్తిగా తల్లి ఋణం తీర్చుకున్న తనయులు

తృప్తిగా తల్లి ఋణం తీర్చుకున్న తనయులు

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ 13-4-18 శుక్రవారం రాత్రి హైదరాబాద్ లొ మరణించటం ,14 శనివారం ఉదయానికి మా చిన్నమేనల్లుడు శాస్త్రి అమెరికా నుంచిరావటం ,వెంటనే దహన క్రియలు శాస్త్రోక్తంగా ప్రారంభించటం , 15 వతేదీ ఆదివారం అస్తి సంచయనం ,16సోమవారం నాలుగవ రోజు బీచుపల్లి కృష్ణానదిలో కొంత అస్తి నిమజ్జనం చేసి మిగిలిన దాన్ని కాశీ గంగానదిలో నిమజ్జనానికి ఉంచటం చేశారు ,అయిదవ రోజు మంగళవారం నుంచి నిత్య కర్మ ప్రారంభించి సోదరులిద్దరూ అత్యంత భక్తీ శ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తూ ,ఏ రోజు కా రోజు ఇవ్వాల్సిన దానాలు యధాప్రకారం ఇచ్చారు . .

,10 వ రోజు 22-4-18 ఆదివారం దశాహం లొ తిలోదకాలు జ్ఞాతులతో ,ధర్మోదకాలు

బంధు మిత్రులతో ఇప్పించారుబ్రహ్మగారు ..మా బావ గారు వివేకానందం గారితో  తిలోదకాలు ఇప్పించి అమెరికా నుంచి వచ్చిన మా బావగారి అన్నగారు ముకుందం గారబ్బాయి వేలూరి పవన్ ఒక్కడే జ్ఞాతి గా వచ్చాడుకానుక అతనితో నూ తిలోదకాలు యధాప్రకారం ఇప్పించారు .తర్వాత బంధువులైన నేనూ, మాతమ్ముడు ,మద్రాస్ నుంచి వచ్చిన మా పెద్దక్కయ్య కుమారుడు గాడేపల్లి శ్రీనివాస్ ,అశోక్ అల్లుడు విశ్వనాధ మురారీ ,ముకు౦ద౦ గారి పెద్దల్లుడు బందరులో అశోక్ స్నేహితులు సాయి, సింహం గార్లు ,మా చిన్నమేనల్లుడు శాస్త్రి భార్య విజయలక్ష్మి మేనమామ శాస్త్రి బావమరదులిద్దరు సత్యనారాయణ ,కామేష్  లతో ధర్మోదకాలు ఇప్పించారు .శనివారం రాత్రికే శాస్త్రి భార్య విజయలక్ష్మి కొడుకు కృష్ణ,కూతురు వీణ బావమరది కామేష్ లు అమెరికానుంచి వచ్చారు .తర్వాత పుట్టింటి వారు ఇవ్వాల్సిన 16 జతల చేటలు వగైరాలను మా సోదరులిద్దరం ఏర్పాటు చేయించి ముత్తైదువులకు చేటలదానం ఇంటిదగ్గర ఇప్పించారు.దీన్ని తోటికోడళ్ళుఅంటే మా అక్కయ్య కోడళ్ళు సంధ్య విజయలక్ష్మి,మా  మరదలు సునీత మడితో శుద్ధిగా శ్రద్ధగా చేశారు .ఆతర్వాత కేటరింగ్ ద్వారా భోజనాలు కింద ఏర్పాటు చేశారు  .మేము మేడమీద మా మేనల్లుళ్ళపాటు మడిభోజనం చేశాం.భోజనం సమయానికి బంధు మిత్త్ర గణం అంతా మా అక్కయ్య , బావగారి కుటుంబంపై ఉన్న అమిత గౌరవం ఆపేక్ష అభిమానాలకు  హాజరై తమ ధర్మ౦ నెరవేర్చారు.హాజరైన వారిలో ముకుందం గారి కూతుళ్ళు అల్లుడు కొడుకు ,మాబావ గారి తమ్ముడు అబ్బి భార్య ,మా బావగారి అక్కయ్యల కుమార్తెలు ,కొడుకులు  అశోక్ మామగారు అత్తగారు ,బావమరదులు  వాళ్ళ భార్యలు ,శాస్త్రి అత్తగారు మారుతి గారు ,కొడుకులు  పెద్దకొడుకు భార్య  కొడుకు కూతురు ,వేదవల్లి కొడుకు రవి భార్య గాయిత్రి ,మద్రాస్ నుంచి వచ్చిన మా పెద్ద మేనకోడలు కళ ,స్నేహితులు చుట్టు ప్రక్కల వాళ్ళు అందరూ ఉన్నారు .పిచ్చాలక్కయ్య  కొడుకు వారణాసి సుబ్రహ్మణ్య౦ కూడా వచ్చాడు .ఆదివారం కావటం తో అందరికీ రావటానికి వెసులు బాటు కలిగింది .సుబ్రహ్మణ్యానికి ,మా బావ మేనకోడలు నా సాహిత్య ఫాన్  సాహిత్య అభిమాని జనమంచి వారమ్మాయికీ మన పుస్తకాలు ఇచ్చాను సుబ్రహ్మణ్యం వాటిని చూసి అమాంతం నా పాదాలపై వాలిపోయాడు అంత ఆనందం పొందాడన్నమాట .వాడికి రేపల్లెలో డిసెంబర్ 24న ఆవిష్కరించిన పుస్తకాలు 1-గీర్వాణ కవులకవితా గీర్వాణం-౩ ,2- ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు అందజేసి రేపల్లెలో వాళ్ళమాతామహుడు, మా బాబాయి- రాయప్రోలు శివ రామ దీక్షితులుగారి ఇంటిప్రక్కనే గీర్వాణం స్పాన్సర్ యల్లాప్రగడ రామ మోహన రావు గారిల్లు అని వీళ్ళ కుటుంబం  వాళ్ళు అందరూ ఆయనకు తెలుసునని ఆ వివరాలన్నీ పుస్తకాలలో ఉన్నాయని చెప్పాను .చాలా సంతోషించి ఆయన సెల్ నంబర్ తీసుకున్నాడు  .’’తెలుగు విద్యార్ధి ‘’మాసపత్రిక సంపాదకులు ,మాజీ శాసనమండలి సభ్యులు స్వర్గీయ కొల్లూరి కోటేశ్వరరావుగారి అబ్బాయి రమణ ,కుమారుడు కూడా వచ్చారు .రమణకు పద్మ కొడుకు తేజకు మంచిస్నేహం .మాఅ క్కయ్య పోయిన రోజూ హాస్పిటల్ లోను మర్నాడు ఇంటి కి వచ్చి చూసి వెళ్ళారు .

23-4-18-సోమవారం షోడషం

11 వ రోజు షోడషం ఉదయం 8- 30 కే పైన మేడమీద ప్రారంభించారు .పుణ్యాహవాచనం చేయించి 12 మంది  బ్రాహ్మణులతో రుద్రం అంటే నమకచామకాలు 20 నిమిషాలలో చెప్పించి ఒక్కొక్కరికి 1200 రూపాయలు ఇచ్చారు .అంటే నిమిషానికి ఒక్కొక్కరికి60 రూపాయలు అన్నమాట .తర్వాత వృషోత్సవం సందర్భం గా మైల బ్రాహ్మణులు భోక్తలు  షోడష పిండాలు దానాలు – భోక్తలభోజనాలు ఈ కార్యక్రమం అయ్యేసరికి మధ్యాహ్నం 2- 30అయింది .అప్పుడు మేము భోజనాలు చేశాం .మధ్యాహ్నం 3-30కి నేను కాబ్ లొ బయల్దేరి మల్లాపూర్ వచ్చి ,బట్టలన్నీ వాషింగ్ మెషీన్ లొవేసి వేడి నీటి స్నానం చేసి ,రాత్రి కొద్దిగా భోజనం చేసి పడుకున్నాను .మా బావగారి చివరి చెల్లెలు ఉమా కుమారుడు రాజమండ్రి నుంచి వచ్చారు .

24-4- 18 మంగళవారం –సపిండీకరణం

12 వ రోజు సపిండీకరణం కు నేనూ మా ఆవిడ ఉదయం మల్లాపూర్ నుంచి కాబ్ లొ బయల్దేరి బోయిన్ పల్లి సుమారు 9- కి చేరాం .అప్పటికే అక్కడ ఉదయం 7 గంటలకే కార్యక్రమం ప్రారంభించి నలుగురు మైల బ్రాహ్మణ భోక్తలతో కార్యక్రమం పూర్తీ చేయించారు.కపిల వర్ణపు గోవును 15 రోజుల దూడను తెప్పించి పూజాదికాలు నిర్వహించి ,ఆవు యజమాని గోపాలాచార్యులుగారికి అశోక్ ,శాస్త్రి సోదరులు శాస్త్రీయంగా గోదానం ఇచ్చారు .దాని పోషణ ఖర్చులకు కూడా భారీగానే ధన దానం చేశారు .

తర్వాత అందరూ  మేడ మీదకు  వచ్చి దశదాన,షోడష దానాలు యధాప్రకారం గా ఇచ్చారు ఇదంతా అయ్యేసరికి ఒంటిగంట దాటింది .కింద కేటరింగ్ భోజనాలు సిద్ధం చేయించి భోజనాలు చేసేవారికి ఇబ్బంది కలగకుండా చేశారు .ఢిల్లీ నుంచి వచ్చిన మాబావగారి పెద్దబావగారు స్వర్గీయ మైలవరపు కృష్ణశాస్త్రిగారి పెద్దమ్మాయి స్వర్గీయ డా లలిత భర్త గారు ,కృష్ణశాస్త్రి గారబ్బాయి   మేమందరం సరదాగా పిలిచే అశోక్ స్నేహితుడు జిడ్డు  పద్మ పెదమామగారబ్బాయి గారు , కృష్ణశాస్త్రిగారి ఇద్దరు కుమార్తెలు వచ్చారు .కృష్ణ శాస్త్రిగారి అల్లుడుగారికి మన పుస్తకాలు ఇస్తే పరమ సంతోషించారు .పవన్ కు గీర్వాణం ౩ ,ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు అందజేశా .కామేష్ కు మారుతి గారికి కృష్ణ శాస్త్రిగారబ్బాయికి మరుతిగారికి అశోక్ మామగారికీ ‘’షార్లెట్ సాహితీ మైత్రీ బంధం ‘’ఇచ్చాను పరమానంద పడ్డారు .ఉయ్యూరులో నీలగిరి కాఫీ స్టోర్స్ ను గోసుకొండ రామ చంద్రుడితో పాటు జాయింట్ పార్టనర్ గా నడిపిన గురజాడ వాస్తవ్యులుచాల్లా సూర్యనారాయణ గారబ్బాయి ఇక్కడ వడ్డనకు వచ్చాడు అతడే నన్ను గుర్తు పట్టి పలకరించాడు .అతని తలిదండ్రులతో నేనూ మా అమ్మా కలిసి 1963 వేసవిలో శ్రీశైలం వెళ్లి సత్రం లొ నేలరోజులున్నాం .తర్వాత మహానంది చూశాం ..ఆ విషయాలు గుర్తు చేసుకున్నాం .శ్రీశైం నుండి ఉయ్యూరురాగానే నాకు కృష్ణాజిల్లా బోర్డ్ హై స్కూల్ లొ సైన్స్ మేస్టర్ ఉద్యోగం మోపిదేవి లొ వచ్చింది .ఇతని కూతురు టెన్త్ చదువుతోందని ,ఆ అమ్మాయికి షుగర్ అని రోజూ ఇన్సులిన్ చేసుకోవాల్సి వస్తోందని మాటల సందర్భం లొ చెప్పాడు ఆమె వైద్యం నిమిత్తం కొంత డబ్బు చేతిలోపెడితే ఆశ్చర్యపోయాడు .అలాగే భార్గవి మురారీల కొడుకులిద్దరూ నిన్న అస్సలు అల్లరి చేయకుండా పరమ క్రమ శిక్షణలో ఉన్నందుకు చెరొక వందా ఇచ్చి ఐస్ క్రీములు కొనుక్కో మన్నాను .

అప్పుడు మళ్ళీ పున్యాహవచనం ,విఘ్నేశ్వర పూజ చేయించి ఇద్దరు భోక్తలతో  మా మేనకోడలు పద్మ ను సువాసినీ ముత్తైదువగా కూర్చోబెట్టి మాసికం పెట్టించారు .ఇది పూర్తీ అయ్యేసరికి 2-30అయింది .మేమిద్దరం మా బావ మేనల్లుల్లతో మడి భోజనం చేశాం .

సాయంత్రం 4 గంటలకు ఆశీర్వచనం .మా  మేనల్లుల్లకు వాళ్ళ బావమరదులు నూతన వస్త్రాలు ఇచ్చారు  .అవికట్టుకుని ఆశీస్సుకు కూర్చున్నారు .మా సోదరులం మా బావగారికి ,మా ఇద్దరు  మేనల్లుళ్ళకు పంచల చాపులు పెట్టాము .ఇద్దరు వేదం పండితులు ఘన జట చదివి వేదాశీస్సు పలికారు .తర్వాత బ్రహ్మగారు సుబ్రహ్మణ్య శర్మగారు  ఈ దినవారాలు ఎందుకు చేయాలి ఏయే ఫలితాలు వస్తాయి అనే విషయాలు వివరించారు. తర్వాత నన్ను మాట్లాడమంటే ‘మా మేనల్లుళ్ళకు ఎవరూ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు .తలిదండ్రులను 24 గంటలూ ఏడురోజులూ కంటికి రెప్పలా కాపాడుకున్నారు . ఆన్నదమ్ముల అనుబంధం అంటే నాలాంటి వాడికి కూడా వాళ్ళు ఆదర్శమే .మా బావ గారిది సున్నితమనస్సు .చిన్న పిల్లాడి తత్త్వం .కనుక ఆయనను గాజు పూసలాగా సంరక్షించుకోవాలి .మా మేనకోడలు పద్మ ఈ 12 రోజుల కార్యక్రమాన్నీ ఎంతో హుందాగా దక్షతతో ,అన్నలమనసు లెరిగి చక్కగా నిర్వహించేట్లు చేసింది  .కడుపులో దుఃఖ బడబాగ్నులు రగులుతున్నా ,ఏడుపుల సుడిగుండాలు విజ్రు౦భి స్తున్నా  ఎక్కడా పైకి కనబడ నీయకుండా గుండెలోపలి పోరాల్లోనే దాచుకుని , ఏడుపులు పెడబొబ్బలు శోకాలు లేకుండా సోదరులిద్దరు చెల్లెలు ప్రవర్తించిన తీరు చిరస్మరణీయం .అలాగే బ్రహ్మగారు శర్మగారు సమయపాలన ,విధివిధానం శాస్త్రోక్తం గా పాటించి ,యజమానుల మనసెరిగి అన్నీ సక్రమగా అందరికీ సంతృప్తి కలిగేట్లు చేసిన విధానం ప్రశంసనీయం .ఇంత మంది బ్రాహ్మణీకాన్ని సమకూర్చి అందరికీ అన్ని రకాల దానాలు వారి వారి అర్హతలను బట్టి సంతృప్తి గా ఇప్పించి అందరికీ పరమ సంతృప్తి కలిగిచారు . అందుకు వారు బహుధా అభినదనీయులు . మా అక్కా బావల కొడుకులే కాక కోడళ్ళు ఇద్దరూ తమ బాధ్యతను ఘనంగా నిర్వహించారు .వాళ్ళ పిల్లలు  అంటే మనవాళ్ళు మనవరాళ్ళు అందరు చేసిన సేవ కృషి మెచ్చదగింది .

వీటన్నిటికి మించి ఏ సంబంధం లేకపోయినా ,కేవలం కారు డ్రైవర్ గానే ఉన్న వర్మ అతని తల్లి చెల్లెలు మా అక్కాబావ ల కుటుంబాన్ని కంటికి రెప్పలాగా కాపాడారు .ఏపనికీ విసుగు లేదు . అన్ని పనులూ చేసి ఆ కుటుంబం విశ్వసానికే కొత్త అర్ధం పరమార్ధంగా నిలిచారు .వాళ్ళను మాటలతో పొగిడి సంతృప్తి చెందిచ లేము .అనితరసాధ్యం ఆ సేవలు .ఏదో మానవాతీత శక్తి  వాళ్ళలో ఆవహించి వారితో ఇన్ని సపర్యలు చేయించింది .అలాగే మా అక్కయ్యకు సేవ చేసిన నర్సులు వంట వండి పెట్టిన ఆవిడా ఋణం తీర్చుకోవటం సాధ్యంకాదు  .’’అన్నాను .నేను ఆపేయ్యగానే లోపల దాచుకున్న దుఖం అంతా ఆనకట్ట బద్దలైనప్పుడు వచ్చే ఉద్రుతిగా మా  వాళ్ళందరి  కళ్ళలోనుంచి శోకదార కారింది . తర్వాత పద్మ పెదమామగారబ్బాయి రిటైర్డ్ స్టేట్ బాంక్ ఆఫీసర్ మాట్లాడి తన అనుబంధాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకున్నారు .అంతా అయ్యేసరికి 5-30 అయింది .శాస్త్రి మా శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి సేవలకు సరసభారతి కార్యక్రమాలకు ఉపయోగించమని  నాకు ఒక చెక్ రాసి ఇచ్చాడు.నేనుదానిని చూడకుండా నా హాండ్ బాగ్  లొ పెట్టుకున్నాను .ఉయ్యూరు వెళ్ళాక చూస్తాను .

ఇలా ఇద్దరు కొడుకులు తమల్ని కనీ పెంచి పెద్ద చేసినందుకు ,పవన్ తనను తన అక్కగార్లను తన తండ్రిగారు చనిపోయాక మా బావా అక్కయ్యా కడుపులో పెట్టుకుని వాళ్లకు ఏ లోటూ రాకుండా కాపాడి వాళ్ళ పెళ్ళిళ్ళు కూడా తమ చేతులమీదుగా జరిపించినందుకు ,శాస్త్రి ,అమెరికా తీసుకు వెళ్లి చదివించి ,ఉద్యోగానికి సాయం చేసినందుకు ,అమెరికాలోమా అక్కయ్యా బావలు శాస్త్రి దగ్గరున్నప్పుడు అక్కడికి కామేష్ వచ్చి ఉంటే అతని బాధ్యతనూ వీళ్ళు నిర్వహించినందుకు  బావ గారేకాక తానూ ‘’అత్తయ్యగారూ అత్తయ్యగారూ ‘’అంటూ వెంట వెంట తిరిగి తన ఆత్మీయతకు నిదర్శనంగా నిలిచిన మా అక్కయ్యకు కడసారి కృతజ్ఞతలు చెప్పటానికి వచ్చి నందుకు ,అశోక్ స్నేహితులు మర్చిపోకుండా వాడి స్నేహానికున్న విలువను గుర్తు చేసుకోవటానికి వచ్చినందుకూ ,సోదరుల బావమరదులు కుటుంబాలతో వచ్చి తమ అభిమానాన్ని చాటి నందుకు ,మద్రాస్ నుంచి మా మేనకోడలు మేనల్లుడు పిన్ని పై ఉన్న ఆదరాన్ని వ్యక్తం చేయటానికి వచ్చినందుకూ ,మాబావ హితులు సన్నిహితులూ ,స్నేహితులు ,మా అక్కయ్య ఇంటి చుట్టుప్రక్కల వాళ్ళూ వచ్చి ఆమె చూపిన ఆత్మీయతకు ప్రతిగా తాము రావటం ధర్మమని భావించి వచ్చినందుకూ మా అక్కయ్య ఆత్మ పరమ సంతోషం పొంది ఉంటుందని  భావిస్తున్నాను .

మా అక్కయ్య చివరి రోజుల్లో చూడటానికి అవకాశం కుదరని నేను దహనం రోజున, తొమ్మిదవ రోజు నుంచి 12 వ రోజూ వరకు ఇక్కడే  మేనల్లుళ్ళ దగ్గర ఉండటం నాకు కొంత ఊరటగా ఉంది   . మా విధి ధర్మం . పవన్ నేనూ రెండు రాత్రులు ఒకే మంచం మీద పడుకున్నాం  షార్లెట్ బంధాన్ని మళ్ళీ ఆరు నెలలకు దృఢం చేసుకున్నాం . ఇలా అందరూ  తమ తమ రుణాలను ఈ విధంగా తీర్చుకుని మా అక్కయ్య మనసుకు శాంతి కలిగించారు .

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్-24-4-18 కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

 

 

— 

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మా చిన్నక్కయ్య –మర్చిపోయిన మర్చిపోలేని మరిన్ని జ్ఞాపకాలు -6

మా చిన్నక్కయ్య –మర్చిపోయిన మర్చిపోలేని మరిన్ని జ్ఞాపకాలు -6

  జాతీయ గీతా గానం

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి దుర్గ హైస్కూల్ లొ చదివేటప్పుడు   జంపా రెడ్డి గారు అనే సోషల్ మాష్టారు ఉండేవారు .ఆయనే స్కౌట్ మాస్టారు కూడా .ఆయన కు మంచి నాటకానుభవం ఉండేది పాటలు బాగా పాడేవారు ,నేర్పేవారు .స్వతంత్రం వచ్చిన కొత్త కనుక జాతీయ గీతాలు చాలా ఇంటరెస్టింగ్ గా నేర్పేవారు .మా అక్కయ్య కంఠ స్వరం బాగా ఉండటం సంగీతం కూడా నేర్చుకోనటం వలన ,మా అక్కయ్య మిగిలిన ఆడపిల్లలకు ఆయన జాతీయ గీతాలు నేర్పారు వాటిని పరమ శ్రావ్యంగా మా అక్కయ్యా వాళ్ళు పాడేవారు .అక్కయ్య ఇంటి దగ్గర కూడా ప్రాక్టీస్ చేయటం తో మాకూ అవి నోటికి వచ్చేసేవి .అందులో నాకు బాగా జ్ఞాపకం ఉన్న పాటలు 1-జయజయ భారత జాతీయాభ్యుదయానందోత్సవ శుభతరుణం  2-ఎత్తవోయి జయ జండా జయజండా ౩-మాదీ స్వతంత్ర దేశం మాదీ స్వతంత్ర జాతీ .అలాగే స్కౌట్ అండ్ గైడ్స్ లొ తాళ్ళతో ముడులు వేయటం  కుట్లు ,అల్లికలు కూడా బాగా నేర్చుకునేది .అల్లేది కూడా .

  మా పడమటింట్లో అచ్చనగాయలు ఆడుకునే వీలుండేది .ఖాళీ సమయం లొ గవ్వలు ఆచ్చనగాయలు ఆడేవారు .మా పెద్దక్కయ వీటిలో ఎక్స్పర్ట్ .ఆ రోజుల్లో స్నానాలు తలంటి అన్నీ కుంకుడు కాయలతోనూ పెసరపిండి నలుగు పిండితోనూ ఉండేవి. డబ్బాలకు డబ్బాలు సున్నిపిండి పట్టించి ఉంచేది మా అమ్మ .కుంకుడు కాయలు కారు చౌక .ఎప్పుడూ సిద్ధం .

  హిందూపురం లొ ఉండగా కాకుమాను శ్రీకృష్ణయ్య శ్రేష్టి అనే వ్యాపారి ఉండేవాడు మంచి వితరణ శీలి .ఆయన కొడుకులు మా నాన్న దగ్గర తెలుగు ప్రైవేట్ చదివే వాళ్ళు .సెట్టిగారు మంచి ఆధ్యాత్మిక పరులు .స్కూలు పిల్లలకు ఆయన భగవద్గీత పోటీలు నిర్వహించారు .మా నాన్న నాకూ అక్కయ్యకూ భగవద్గీత నేర్పారు ఆ పోటీల్లో పాల్గొనటానికి .నాకు భక్తీ యోగం మా అక్కయ్యకు పురుషోత్తమ ప్రాప్తి యోగం అధ్యాయాల లొ పరీక్ష .ఆడ పిల్లలలో మా అక్కయ్య ,మగ పిల్లలలో నేను ఫస్ట్ వచ్చాం .భక్తీ యోగం శ్లోకాలు వెనక నుంచీ ముందుకు చెప్పమంటే నేను చెప్పేశాను అందరూబాగా మెచ్చారు దీన్ని నేను చాలాగార్వంగా చెప్పుకునేవాడిని .మాకు భగవద్గీతలు బహుమానంగా ఇచ్చారు .వాటిని అపురూపంగా భద్రపరచుకున్నాం .దానిమీద శ్రేష్టి గారు ఇచ్చినట్లు స్టాంప్ కూడా ఉంది .

              సూరి కమల పెళ్లి

 మా రేపల్లె బాబాయి అంటే మా నాయనమ్మగారి అక్కగారి కుమారుడు రాయప్రోలు శివ రామ దీక్షితులు గారు ఒక్కరే మాకు తెలిసినబాబాయి .మానాన్నకు అన్నదమ్ములూ అక్క చెల్లెళ్ళు లేరు .ఈ బాబాయి పెద్దకొడుకు సుబ్రహ్మణ్యం అనే సుబ్బులుకు ఉయ్యూరు లొ పుల్లేరు దగ్గర ఉంటున్న సూరి మంగమ్మగారబ్బాయి శ్రీరామ మూర్తి కూతురు కమల కు ఉయ్యూరులోనే వివాహం జరిగింది .పెళ్లి చూపులు మా ఇంట్లోనే అని జ్ఞాపకం .కోలచల శ్రీరామ మూర్తి ,గౌరయ్య గారిళ్ళ మధ్య ఖాళీ స్థలం లొ పందిరి వేసి రాత్రి పూట పెళ్లి చేశారు .భోజనాలు కూడా అక్కడే .పెళ్లి కూతురి సింగారింపు అంతా మా అక్కయ్యే చేసింది .దగ్గరుండి పెళ్లి జరిపించింది అప్పటికి అక్కయ్య పెళ్లి కాలేదని గుర్తు .మా బాబాయి ,లక్ష్మీకాంతం పిన్ని  మా పెద్దమామ్మ అందరూ వచ్చారు .బాబాయి కూతురే ‘’పిచ్చాలు ‘’.పిచ్చాలు కొడుకే సుబ్రహ్మణ్యం .పెళ్ళయ్యాక పిచ్చాలు అత్తారింటికి బందరు వెళ్ళింది .ఆయన వారణాసి వారబ్బాయి .చాలామంచి వాడు .మా అక్కయ్యా వాళ్ళు బందరు కాపురం పెట్టినప్పుడు తరచూ వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళేవాళ్ళం .పే…ద్ద మండువా లోగిలి .

 మా పెళ్ళికి కోడాక్ ‘’డబ్బా కెమెరా ‘’కానుక

 1964 ఫిబ్రవరి 21 నాకూ ప్రభావతికి మా మామగారి ఊరు నూజివీడు –ఏలూరు మధ్య ఉన్న  వేల్పు చర్ల లొ పెళ్లి జరిగింది .అప్పుడు మా అక్కా బావ నాకు’’ కోడాక్ డబ్బా కెమెరా’’ కానుకగా ఇచ్చారు .అప్పటికి మా ఇళ్ళల్లో ఎవరికీ కెమెరా లేదు .’’బుజ్జి ముండ ‘’నల్లగా బాగుండేది దానితోనే పెళ్లి ఫోటోలు తీశాడు బావ .తర్వాత అది మా ఆవిడతో పాటు జీవిత భాగస్వామి అయింది .మోపిదేవి హై స్కూల్ లొ నేను మొదట సైన్స్ మాస్టర్ గా చేరి ఉద్యోగం చేస్తున్నాను .ఆస్కూల్ ఫోటోలు ,నాతో పనిచేసిన లేక్కలమేస్టారు రమణారావు గారు , సెకండరీ మాస్టారు ,కృత్తివెంటి నరసింహారావు ,తెలుగు పండిట్ కూచిభొట్ల సత్యనారాయణ (ఈయననే వాసన మాస్టారు అనేవాళ్ళం –కారణం ఆయనకు ‘’ వాసన’’ అనే మాట ఊతపదంగా ఉండేది )లతో మోపిదేవిలోనూ ఉయ్యూరులోనూ ,అలాగే శిష్యులు అడివి శ్రీరామమూర్తి  మాధవ్ లతోనూ ,కాటూరు చేను మహాసూలు అంటే కుప్ప నూర్పిళ్ళ కు ,ఉయ్యూరు హై స్కూల్ ,మానికొండ హై స్కూల్ అక్కడ ట్యూషన్ పిల్లల ఫోటోలు ,ఉయ్యూరు లొ మా పెద్దక్కయ్య బావ మేనల్లుడు మేనకోడళ్ళు మాతమ్ముడు  మా అన్నయ్యగారబ్బాయి  నేనూ అశోక్ మా బావ ఉంటున్న జమ్తారా వెళ్ళినప్పుడు అప్పుడే కొత్తగా ప్రవేశపెట్టబడిన జనతా ఎక్స్ ప్రెస్ ,దానిలో మా ఇద్దరి ప్రయాణం జమ్తారా ఫోటోలు వగైరా ఫోటోలన్నీ దానితో తీసినవే. చాలా క్లారిటీ గా ఉన్నాయి .అన్నిటినీ ఆల్బం లొ ఉంచాము .. కాశీ లొ మా అమ్మ అస్తికలు నిమజ్జనం చేసి  అయిదవ మాసికం  పెట్టటం మా చిన్నక్కయ్యా బావా పాత్నానున్చిరావటం ,  ,వ్యాసకాసి, గయా , ప్రయాగ ,పాట్నా లొ మా అక్కయ్యా వాళ్ళ ఇంట్లో ఉన్నప్పటి ఫోటోలు అన్నీ దాని పుణ్యమే .ఒకరకంగా మా అక్కా బావా నా పెళ్ళికి ‘’అపురూపమైన కానుక’’గా దాన్ని ఇచ్చారనుకోవాలి .చాలాకాలం డబ్బా కేమేరానే వాడాను తర్వాత కొత్తకేమేరాలు ,2005 లొ రెండవసారి అమెరికా వెళ్ళినప్పుడు మా అమ్మాయి వాళ్ళున్న డెట్రాయిట్ దగ్గరున్న ట్రాయ్ లొ కోడాక్ డిజిటల్ కెమెరాలు కొని నాకు మా అబ్బాయి లిద్దరికీ ఇచ్చింది మా అమ్మాయి విజ్జి .అప్పుడు కొన్న కోడాక్ డిజిటల్ కేమేరానే ఇప్పటిదాకా వాడుతున్నా .ఇదీ బుజ్జి ముండే.’’దాని అక్క డబ్బా ‘’లాగే బాగా పని చేస్తోంది .

   మా పిల్లలతో మా అక్కయ్యల పిల్లల సందడి

  మాకు పిల్లలు పుట్టాక  మా అక్కయ్యలు బావలు వేసవిలో ఉయ్యూరులో గడపటానికి వచ్చేవారు .అప్పటికి మాకు పాలేళ్ళూ  పాడీ ,వ్యవసాయం ఉంది . దొడ్లో దక్షిణవైపు నుయ్యి ఉండేది .స్నానాలగదిలో ఒక పెద్ద నీటి తొట్టె ను మా చిన్నక్కయ్య పెళ్లికే కట్టించాడు నాన్న .దీనినే మేము ‘’కుండు ‘’అనేవాళ్ళం .చుట్టూ ప్రహరీ గోడలు ,దొడ్డి నున్నగా సిమెంట్ తో గచ్చు వంటింట్లో అలమరలు ఉండేవి .మడి పచ్చళ్ళకు  ఒకటి మిగిలిన వాటి కొకటి అలమరలు .మడి అలమర అమ్మమాత్రమే మడితో ముట్టుకునేది .మేమేవరమైనా ముట్టుకోవాలంటే తడి తువ్వాలతోనే .పాలేరు రెండుపూటలా కుండు నిండా నీళ్ళు తోడి పోసేవాడు .దొడ్లో గచ్చుమీద గంగాళాలు కాగులు బిందేలనిండా నీళ్ళు నింపేవాడు .మా పిల్లలు ,మా చిన్నక్కయ్య పిల్లలు అశోక్  శాస్త్రి ,మాఅన్నయ్య కొడుకు రాంబాబు లు ‘’గోచీలు ‘’పెట్టుకుని దొడ్లో గచ్చుమీద నీళ్ళు పోసుకుంటూ ఒకరిపై ఒకరు చిమ్ముకుంటూ సరదాగా నున్నటి గచ్చుపై పడుకుని జారుతూ స్నానం చేస్తుంటే మహా ముచ్చటగా ఉండేది .మా వాళ్ళు ఎప్పుడూ ఈ సీన్ గుర్తు చేసుకునేవారు .అలాగే ఆరుబయట దొడ్లో రాత్రి భోజనాలు అందర్నీ వర్సుగా కూర్చోబెట్టి పెద్ద పెద్ద కంచాలలో అన్నం కలిపి అక్కయ్యలు, మా ఆవిడా, అందరికీ పెట్టి తినిపిస్తుంటే అది మరో గొప్ప దృశ్యం .’’అన్నం తినను’’ అని మారాం చేసే మా మేనకోడలు పద్మ ఉయ్యూరు వస్తే అందరితో కలిసిపోయి కడుపునిండా తినేది .’’అక్కడ తినవు ఇక్కడ తింటావు ఎందుకే ‘’అని మా చిన్నక్కయ్య  కూతురు పద్మ ను అడిగితె ‘’పెద్దమామయ్య వాళ్ళింట్లో తింటుంటే పెళ్లి లొ తింటున్నట్లుంది అందుకే అంత ఇష్టం గా తింటాను ‘’అనేదట అక్కయ్య చెప్పేది. అలాగే మా పెద్దమేనకోడళ్ళు అంటే పెద్దక్కయ్య కూతుళ్ళు కళ,జయ లు  మేనల్లుడు శ్రీను కూడా బాగా ఎంజాయ్ చేసేవాళ్ళు.’’మూడో సీను’’ మరీ ప్రత్యేకమైనది .వేసవి లొ వస్తారు కనుక పుష్కలంగా మామిడిపళ్ళు దొరికేవి .అందులో అందరికీ రసాలు అంటేనే ఇష్టం .సెంటర్ కు వెళ్లి గంపలకు గంపలు పండిన చిన్న రసాలు తెచ్చేవాడిని .అక్కయ్యలతో సహా అందరూ మహా సంతోషంగా తినేవారు. మూడు పూటలా మామిడి పళ్ళే.తినటానికి వాళ్లకు విసుగు ఉండేదేమోకాని కొని తేవటానికి నాకు విసుగు ఉండేదికాదు మహా సరదాగాఉండేది .ఈ మామిడిపళ్ళ భోజనం మా మేనల్లుల్లు మేనకోడళ్ళు ఎప్పుడూ గుర్తు చేసుకొంటూనే ఉంటారు  .అదొక మధురానుభూతిగా మిగిలి పోయింది .ఈ బాచ్ తర్వాత మా వేదవల్లి కొడుకులు రవి హరి  హవా వచ్చింది .వేసవిలో వాళ్ళు వచ్చారంటే పళ్ళే పళ్ళు .మహా ఇష్టంగా తినేవాళ్ళు అందులో హరి కడుపు బరువెక్కి ‘’తాతయ్యా ఇంక నేను తినలేను తాతయ్యా ‘’అని గోల చేసేవాడు .రసాలు పూర్తిగా అయితేనే బంగినపల్లి తినేవాళ్ళం .పెద్దరసాలు తినటం తక్కువే .

  ఇదికాక మా మేనమామ గంగయ్యగారింట్లో వేసవి లొ రెండు మూడు తద్దినాలు వచ్చేవి .ఇంటిల్లి పాదీ భోజనాలు వాళ్ళ ఇంట్లోనే .మా మామయ్యా ముందుగానే రసాలు తెప్పించి వాళ్ళ గదిలో కావ వేసి తద్దినం నాడు తిన్న వాళ్లకు  తిన్నన్ని మామిడి పళ్ళు వడ్డించేవాడు .ఒక్కో విస్తరి దగ్గర చిన్నసైజు కొండలాగా మామిడి టెంకలు గుట్టలు ఏర్పడేవి .రసాలు అయిపెతే బంగినపల్లి వాటిని తరిగి ముక్కలు చేయటానికి ఇద్దరుండేవారు.ఆయనకూ మామిడి పళ్ళు తినిపించటమంటే అంత సరదా .అందుకే వాళ్ళింటి వేసవి తద్దినాలను మేము ‘’మామిడి పళ్ళ తద్దినాలు ‘’అనేవాళ్ళం.ముంజెలు తేగలూ సీమచింతకాయలు ,ఈతపళ్ళు సరేసరి .వేసవులు ఇంత సరదాగా గడిచిపోయేవి .మా శ్రీమతికి నాకంటే ఇంకా సరదా వాళ్ళు అందరూ వచ్చి ఇక్కడ గడపటం .

                మామిడిపళ్ళ రవాణా

  మామిడి సీజన్ లొ అందరి కోసం జాడీలకు జాడీలు ఊరగాయలు పెట్టటం మామూలే .మరి వాళ్ళు ఒకరు మద్రాస్ లొ మరొకరు  బీహార్ లొ ఉంటె మామిడిపళ్ళు ఎలా తింటారు ?అక్కడ ఈ వెరైటీ దొరకవుకదా  .అందుకని బెజవాడ వన్ టౌన్ కు వెళ్లి  మామిడి కావు వేసే చోటు వెతికి కనీసం రెండు గంపలు దోరరకం చిన్నరసాలు కొని వాళ్ళతోనే పాక్ చేయించి ,రైల్వే స్టేషన్ కు రిక్షాలో తీసుకు వెళ్లి వాటిని బుక్ చేయించిపంపేవాడిని మద్రాస్ కొకటి బీహార్ కు ఒకటి .అవి వాళ్లకు చేరటానికి కనీసం వారం పట్టేది .కుళ్ళిపోకుండా జాగ్రత్తగానే చేరేవి .అందినట్లు , తిని ఆనదాన్ని తెలియజేస్తూ వాళ్ళు ఉత్తరం రాస్తే వారానికి మాకు చేరేది . .అలాగే బియ్యం కూడా ఇద్దరికీ పంపేవాడిని .

  మా బావ బీహార్ నుంచి వచ్చినప్పుడల్లా  బంగాళా దుంపల  బస్తా తెచ్చేవాడు .అక్కడి దుంపలు చాలా బాగా ఉండేవి రుచీ ఎక్కువే .అలాగే ఎర్రగోధుమలూ తెచ్చేవారు .విశాఖ దగ్గరున్న ‘’పలాసా ‘’ స్టేషన్ లొ ములక్కాడలు కట్టలకు కట్టలు అమ్ముతారు .పలాసా ములగ మహా శ్రేష్టం బావ .ఎప్పుడూ అయిదారు కట్టలు కొని తెచ్చేవాడు .

          బావ వంట

  అశోక్ ను తీసుకుని నేను మొదటిసారి జమ్తారా కు వేసవిలో వెళ్ళా .అక్కడ గంగానది ఉంది .బావ సూపర్ వైజర్ .ప్రతి రోజూ ఉదయం 9 గంటలకు ‘’కళాసీ’’ తో ,ఇంకొక అసిస్టెంట్ తో పడవ మీద గంగానదిలో ప్రయాణం చేస్తూ అయిదారు చోట్ల నీటి మట్టం నీటి ప్రవాహం వగైరాలను కొలిచి 11 గంటలకు తిరిగి వచ్చేవారు.అందుకని ఉదయమే లేచి టిఫిన్ చేసి కాఫీ పెట్టి మాకిచ్చి ఆయనా కానిచ్చి అప్పుడు డ్యూటీకి వెళ్ళేవాడు .తర్వాత’’ ఉమ్రావ్ స్టవ్’’లేక కిరోసిన్ గాస్ స్టవ్ మీద వంట చేసేవాడు .ఆయన ఏది వండిగా అద్భుతః .ముఖ్యంగా బంగాళాదుంప వేపటం లొ కూర చేయటం లొ ఆయన మంచి ఎక్స్ పర్ట్ .పప్పు సాంబారు చేస్తే అదరహా .రోట్లో నూరి చేసిన పచ్చడి స్వర్గానికి బెత్తెడు .పెరుగు తోడుపెడితే గొడ్డలితో నరకాల్సిందే .రాత్రిళ్ళు చపాతీకాని ,పూరీ కానీ చేసి బంగాళాదుంప కూర చేసేవారు .కడుపునిండా తినేవాళ్ళం .ఆయనకొక బీహారీ బ్రాహ్మణుడు హెల్పర్ గా ఉండేవాడు గోచీపోసి పంచెకట్టి పిలకతో ఉండేవాడు నమ్మినబంటు .చాలాకాలం బావ దగ్గరే పని చేశాడు .అక్కాబావ అతనికి దైవ సమానం .

  మా బావ యమా స్ట్రిక్ట్ .రూల్స్ బాగా పాటించేవాడు .ఎవరికీ వంగి వంగి సలాములు చేసేవాడుకాడు .డ్యూటీ ఫస్ట్.అంతే. గంగ నీటిని రోజూ రెండుపూటలా గేజ్ చేసి పైకి రిపోర్ట్ రోజూ పంపాలి  . ప్రభుత్వం  కాగితాలు సరిపడా సరఫరా చెయ్యదు .ఈయన కొని బిల్లు పెట్టేవాడు .ఇవ్వటానికి ఏడ్చేవాళ్ళు .దీనిపై పై ఆఫీసర్ కు రిపోర్ట్ చేసేవాడు .వాళ్లకు గుర్రుగా ఉండేది .వాడు వినకపోతే ఆ పై ఆఫీసర్ కు పంపేవాడు .చివరికి సాధించేవాడు .నిజాయితీకి నిఖార్సైన ఉద్యోగిమా బావ .దీనితో ఆయన ప్రమోషన్ చాలాకాలం ఆగి పోయింది .కాగితాలతోనే పోరాటం చేసి పై పై అధికారులకు తాను చేస్తున్నది కరెక్ట్ అని తెలియ జెప్పి రిటైర్ మెంట్ చివరలో రావలసిన ప్రమోషన్ లు అన్నీ పొంది సంతృప్తిగా రిటైర్ అయ్యాడు .ఈ విషయం లొ మా అక్కయ్య ఎంతో ఓర్పూ నేర్పు తో వ్యవహరించి ఆయనకు అన్నిరకాల సహాయ సహకారాలు అందించేది .సంఘం లొ ,సాటి ఉద్యోగుల్లో ఆయనకు అమిత గౌరవం ఉండేది ఎక్కడ పని చేసినా .ఆయన ఏ డ్రాఫ్ట్ రాసినా చాలా పకడ్బందీ గా ఉండేది .మా అమ్మా నాన్నలు అంటే బావకు విపరీతమైన గౌరవం .

                    కొత్తమీద మోజు

 మార్కెట్ లోకి ఏ కొత్త రేడియో వచ్చినా మా బావ కొనటం హాబీ .అలాగే నాణాల కలెక్షన్లు కూడా తర్వాత డాలర్ల కలెక్షన్లు .అయన దగ్గర నోట్లు ఎప్పుడూ సరికొత్తగా ఫెళ ఫెళ లాడుతూ ఉండాల్సిందే . మహా బోళావాడుబావ  .అవతలివాడిని యిట్టె నమ్మేస్తాడు ఒక్కోసారి .ఒకసారి జీతం  ,ఎరియర్లు అన్నీ భారీగా తీస్సుకుని డబ్బు సూట్ కేసు లొ పెట్టుకుని ఉయ్యూరు వస్తుంటే ఎవడో తెలుసుకుని తోటి ప్రయాణీకుడుగా ఉంటూ ,నమ్మకం గా కబుర్లు చెబుతూ డబ్బు సంచీ తో ఉడాయించాడు .పాపం కట్టుబట్టలతో చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేకుండా ఉయ్యూరు వచ్చాడు .అప్పుడు అక్కయ్యా వాళ్ళు ఇక్కడే ఉన్నారు .జరిగింది చెప్పటానికి మొహమాటం .మేమే మా అక్కయ్యద్వారా అర్ధం చేసుకుని డబ్బు సర్ది మళ్ళీ పంపాం ఉద్యోగానికి .ఇది తప్ప ఇంకెక్కడా ఆయన మోసపోలేదు .

                 పజిల్ విజార్డ్స్

    హైదరాబాద్ లొ బోయిన్ పల్లి లొ మా అశోక్ దగ్గర ఉన్నప్పుడు వాడు బాంక్ నుంచి మేగజైన్లు తెచ్చేవాడు .వాటిని చదువుతూ క్రమంగా వాటిల్లోని పజిల్స్ పై మా అక్కయ్యా బావ ఆకర్షణ పెంచుకున్నారు .వీళ్ళిద్దరూ కలిసి పజిల్స్ పూర్తీ చేస్తే అశోక్ వాటిని పోస్ట్ లొ పంపేవాడు .ముఖ్యంగా ఆంధ్రభూమి వార మాసపత్రికల పజిల్స్ బాగా సాల్వ్ చేసేవాళ్ళు .అనుమానం వస్తే నన్ను అడిగేవాళ్ళు నాకు తెలిసిన సమాధానం చెప్పేవాడిని .ఫోన్ అందుబాటులోకి వచ్చాక ఎప్పుడు వీలయితే అప్పుడు ఫోన్ చేసి క్లూ అడిగేవాళ్ళు తెలిస్తే వెంటనే చెప్పేవాడిని లేకుంటే రిఫర్ చేసి నేనే ఫోన్ చేసి చెప్పేవాడిని .హైదరాబాద్ లొ వీళ్ళ దూరపు బంధువు వేలూరి కృష్ణమోహన్ గారికీ ఇదే యావ .ఆయనాకొంత హెల్ప్ చేసేవాడు .ఎన్నో సార్లు ప్రైజ్ లు కొట్టారిద్దరూ .కొంతకాలం తమ పేర్లతో తర్వాత కొడుకులపేర కోడళ్ళ పేరా ,కూతురి పేరా మనవడు మనవ రాళ్ల రాసిపంపెవారు .ప్రైజ్ రాకపోవటం అరుదు .దీనికోసం బ్రౌన్ నిఘంటువు ,మామూలు తెలుగు నిఘంటువు కొన్నారు ఇదికాక నేను పర్యాయ పదాల నిఘంటువు కూడా అందజేశాను .వీటితో వాళ్లకు చాలా ఈజీ అయింది .అందుకే వాళ్ళని  పజిల్ విజార్డ్స్ అన్నాను ‘

   ఎమెస్కో గ్రంథాలయం

 అక్కయ్య పుస్తకాలు నవలలు బాగా చదువుతుంది .అందుకని బావ ఎమెస్కో వాళ్ళ ‘’ఇంటింటా గ్రంధాలయం ‘’పధకం లొ చేరి దాదాపు మూడు వందల పుస్తకాలు కొని అన్నిటికీ అట్టలు వేసి బీరువాలలో అందంగా అలంకరించి సరస్వతీ సేవ చేశారు .ఆయన సేకరించని నవల, కదా సంకలనం లేదంటే ఆశ్చర్యం లేదు .అన్నీ చక్కగా చదివేశారు .వాటిలోని విషయాలు బాగా విస్పష్టంగా చర్చించుకుంటారు ఇద్దరూ .

          బుల్లి తెర పోషకులు

పజిల్స్ నవల కథ మేగజైన్ లు చదవటమే కాక మా అక్కా బావాలకు గత 15 ఏళ్ళనుంచి టి వి తో అనుబంధం ఎక్కువ .అందులో వచ్చే సీరియళ్ళను చానళ్ళు మార్చి మార్చి మహా ఆసక్తిగా ఇద్దరూ కలిసి చూస్తారు .చర్చించుకుంటారు .నాకు తెలిసినంతవరకూ చూడని సీరియల్ ఉండదేమో .దూరదర్శన్ అంటే అమితాసక్తి ఇద్దరికీ .వయసు మీద పడినకొద్దీ ఈ వ్యాపకం వాళ్లకు కొంత రిలీఫ్ ఏమో !

            పూజా పునస్కారాలు

  తెల్లవారుజామునే లేవటం ఇద్దరికీ అలవాటు .కాఫీ తాగాక మా బావ పూల బుట్ట తీసుకుని బయటకు వెళ్లి దొడ్లోను రోడ్డుప్రక్కలా ఉన్న రకరకాల పూలను కోసు కోస్తాడు .స్నానం చేసి సంధ్యావందనం చేసి దేవుడి పూజ చేస్తాడు కనీసం రెండు గంటలసేపు .మొదట్లో మా అక్కయ్యే పూజ చేసేది ఈయనకేమీ పట్టేదికాదు .ఒకసారి ఇద్దరూ ఉయ్యూరు వచ్చినప్పుడు ‘’ఒరే !మీ బావ సంధ్యా లేదు పూజా లేదు .కాస్త చెప్పరా ‘’అన్నది .నేను నెమ్మదిగా ఆయనతో మాట్లాడి ఆసక్తికలిగించి సంధ్యావందనం పుస్తకం పూజా విధాన పుస్తకాలు ఇచ్చాను .క్రమ౦గా అలవాటు చేసుకుని తర్వాత చక్కగా అమలు పరుస్తున్నారు .పూజ తర్వాత రామకోటి రాయటం భగవద్గీత చదవటం అలవాటు ఆయనకు .దేవాలయ  సందర్శనాలు  చేస్తారు .సంగీత కార్యక్రమాలకు రవీంద్ర భారతి లొ జరిగే నాటకాలు సాహిత్య సభలకూ వెళ్ళేవాళ్ళు త్యాగరాజ గాన సభలో సభ్యత్వం ఉన్నది ‘ అక్కడి కార్యక్రమాలకు వెళ్ళేవారు. వెళ్లి మాకు విశేషాలు చెప్పేవాళ్ళు .నోములు వ్రతాలు అన్నీ చేశారు చేయించారు .

  మా బావ తలిదండ్రుల ఆబ్దీకాలను అతి శ్రద్దగా ఇంటి దగ్గరే పెట్టేవాడు .అన్న ముకుందం గారి తద్దినాలు కూడా హైదరాబాద్ లొ వాళ్ళుండే దర్గా లొఉన్న ఇంట్లో పెట్టేవారు .మేమూ ఒకసారి వెళ్లాం. అప్పుడు పవన్ ఇంకా చదువులో ఉన్నాడు . మా అక్కయ్య వీటికి స్వయంగా వంట చేసేది  .తర్వాత వంట బ్రాహ్మణులతో చేయించేవారు .తర్వాత తర్వాత ఓపిక తగ్గటం తో మఠాలలో పెట్టేవారు .ఈమధ్య అయిదారేళ్ళ  నుంచి ఇల్లు కదలటమే కష్టమై పోవటం తో అదీ చేయలేక శ్రీశైలం దేవాలయం లొ డబ్బుకట్టి  తిధులనాడు అన్నదానం చేసే ఏర్పాటు తో తృప్తి చెందుతున్నారు  .

  ఇలా ఏనాడూ తమ  విధ్యుక్త ధర్మాలను విడువకుండా మా చిన్నక్కయ్యా బావా జీవితాలను గడిపారు .అందరికీ ఆదర్శ ప్రాయమై ,ప్రేరణగా నిలిచిన అపురూప  దంపతులు  అని పించుకున్నారు . .మా చిన్నక్కయను మేమెవరం మరిచిపోలేము .మా అక్కయ్య లేని లోటును  మా బావ కు తట్టుకోవటం కష్టమే .గుండె దిటవు చేసుకుని ధైర్యంగా ఆయన ఉండాలి .కుటుంబ సభ్యులందరూ ఆయనకు మనోధైర్యం కలిగిస్తూ మామూలు మనిషిని చేయాలి .

  శ్రీ శంకర జయంతి శుభాకాంక్షలతో

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -20-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్ –

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

సాహితీ బంధువులకు రేపు 20-4-18 శుక్రవారం శ్రీ శంకర జయంతి శుభాకాంక్షలు –

సాహితీ బంధువులకు రేపు 20-4-18 శుక్రవారం శ్రీ శంకర జయంతి శుభాకాంక్షలు -దుర్గాప్రసాద్

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

 శ్రీ విళంబి ఉగాది కవిసమ్మేళన కవితలు -3(చివరి భాగం )

 శ్రీ విళంబి ఉగాది కవిసమ్మేళన కవితలు -3(చివరి భాగం )

సరసభారతి 11-3-18 ఆదివారం సాయంత్రం నిర్వహించిన శ్రీ విళంబి ఉగాది వేడుకలో ‘’ఆశించి భంగపడ్డ ఆంద్ర ‘’అంశం పై జరిగిన కవి సమ్మేళన కవితా లహరి

9-శ్రీమతి గుడిపూడి రాధికారాణి-మచిలీపట్నం -9494942583

    ఆ .భం.ఆం.

తెల్ల వాళ్ళని తరిమి కొట్టి –నల్లవాళ్ళని నెత్తి కెత్తుకుని

దొంగల చేతికి తాళమిచ్చుకుని-బతుకిక భద్రమని

భ్రమలో బతుకుతూ –అలసట ఎరుగక –అదరక బెదరక

నడుస్తున్నాం –నిశ్చింతగా ,నిర్భీతిగా

నమ్ముతున్నాం భవిత మాదని  బతుకు మాదని

నవ్వుతున్నాం అమాయకంగా ,అపురూపంగా

రుణ భారానికి వంగి పోతూ –నోటుకీ మాటకీ  లొంగిపోతూ

చేయని తప్పుకు కుంగిపోతూ –ఎదురు చూపులతో ఎండిపోతూ

కరువు చూపులతో కుమిలిపోతూ –మనముందే

భుక్తాయాసపు త్రేన్పుల మోతల్లో

ఆకలి పేగుల అరుపులు సోకక

తక్కువగా దోచింది –నేనంటే నేనంటూ

నా నట్టింట్లో నేతల వీరంగా లెన్నాళ్ళు ?

హక్కును నాకివ్వక –నా హోదా రాదనీ బెదిరి౦పి౦కెన్నాళ్ళు  ?

అందుకే –ఓటు అనే ఆయుధమున్నోళ్ళూ!

అమ్ముకోకు ఆండాళ్ళు !వాడి చూడు పెరుమాళ్ళు !.

10-శ్రీమైనేపల్లి సుబ్రహ్మణ్యం –ఆకునూరు -9290995112

   ఆశించి భంగపడ్డ దెవరు ?

ఆశించిన ఆంధ్రా వాడు అంధుడుకాడు

బతికి చెడిన ఆంధ్రా పులి –అదను కోసం వేచి ఉన్న బెబ్బులి

ఏదో ఆశించి ,మరేదో జరిగిందని భంగపాటు ఎందుకు ?

చెట్టు పేరు చెప్పి కాయలమ్ముకునేవాడికి –చేతిలో చిప్పెందుకు ?

అధికారం లేని హోదానా –హోదా లేని అధికారమా ?

బరి తెగించి బజార్లో రచ్చ రచ్చ చేయట మేలా?

నిన్ను నీవు దిద్దుకో –గురివింద సామెత గుర్తుంచుకో

బతికి చెడిన వాడి అసహనం  కోరలున్న పెద్దపులి

హద్దు దాటితే  పంజా విసిరి నంజు కుంటుంది జాగ్రత్త .

11-శ్రీమతి కొమాండూరి కృష్ణా –విజయవాడ -9246434485

   చాంద్రాయణం

శ్రీరామ చంద్రుని అలవోకగ వీడితి కల్వ చంద్రా

ఈ గోదారి ఆంధ్రాకై పోలవరమును వేడితి

భద్రాద్రి యాదాద్రి వేదాద్రి శైలాద్రి

ఒంటి మిట్టను వీడగ ఒంటరిగ మిగిలితి

బోధల బుద్ధుడు బాధలు కలిగించె-

ఆ ‘’సాగర ‘’హద్దుల కవుల గాధలు కరిగించే

‘’హై టెక్కు ‘’పోవగా ‘’బీ టేక్కే ‘’మిగిలెగ

ఏ టెక్ చద్విన బీటలై పొగిలెగ

చదువుల కొలువులు –పరువుల పదవులు

నిండు సభ లోన నిల్చిన ద్రౌపది చందము

మిల్లులతో బాటుగా ,కాగితపు ‘విల్లు ‘’ను వదలితి

తెల్లకాగిత రీతిగా వెలిగితిని మిగిలితిని

గనులను వనులను జనులను విడదీసె

తనవును మనసును సొగసును యెడ జేసె

దేశము ప్రాంతము భాష పై భక్తితో

నావారు ,నాదను భావముతో నేనుంటి

రంగాలు, వాని అంగాలు  ఒకటంటి

కాని కాదనె వాదముతో శుష్క  వేదాంతి నైతిని

పెరుగుట ఎరుగక తరిగేటి చందాన –చాంద్రాయణ వ్రతము చేసిన రీతిగ

తెలుగుకు వెలుగును మెరుగును కూర్చుము

జిలుగులు వెలయించి మెరుపులు  కురిపించు .

12-శ్రీ టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య –విజయవాడ -9490400858

కోకిల వీడిన  విళంబి

ఉగాది వచ్చేసింది –నేనే దిగాలుపడి చూస్తున్నాను –దిక్కు తోచక

కొత్తపాటలు నేర్చు కోస్తానని గట్టిగా ఒట్టేసి

కుకూ కుకూ అని కూస్తూ –వెళ్ళిన కోయిలమ్మ

మళ్ళీ తిరిగి రానే లేదు –మరిచిపోయిందేమో !

సెల్ టవర్లలో చిక్కుకుందేమో

చెట్లకోసం తిరుగుతూ –చైనా రష్యాలకు చేరి పోయిందేమో !

ఉగాది మాత్రం ఆగదుగా వచ్చేసింది

వేప పూత తెస్తానని అమ్మకు మాటిచ్చి

ఉదయం నుంచీ ఉసూరు మంటూ తిరుగుతూనే ఉన్నాను

వేప చెట్ల కోసం వెయ్యి కళ్ళతో

కట్టడాలకు అడ్దోచ్చాయని-కరెంటు తీగలకు

 అడ్డంగా ఉన్నాయని నరికి పారేశారట

అమెరికావాడు మన వేప చెట్టుపై పేటెంట్ తీసుకున్నాడేమో

ఇండియాలో ఎక్కడా వేప చెట్టు ఉండకూడదని శాసనం వేశాడేమో తెలీదు .

గ్లోబల్ అడుగులకు మడుగులొత్తే దేశం మనది

ప్రపంచీకరణ పేరుతో ప్రకృతినే తాకట్టు పెట్టిన ఘనత మనది .

వేపపూత పొడి గ్రాము వెయ్యి రూపాయలంటే

వేలం వెర్రిగా కొనే వేర్రినాగన్నలం మనం .

కొత్త శోభ తెస్తానని చెప్పిన కోయిలమ్మ

పత్తా లేకుండా పోయింది

‘’రేడియేషన్ ‘’-పక్షులనే కాదు –

వాటి అండాలనూ చిదిమేస్తుంది

పిండాలనూ పిండేస్తుంది

జీవావరాణాన్ని నిర్జీవం చేసేస్తుంది .

భవిష్యత్తులో కోయిలలుండవు మిత్రమా పాటలు పాడటానికి

కాకులుండవు నేస్తమా చుట్టాల ఉనికి చెప్పటానికీ

పితృ దేవతల పిండాలు స్వీకరించటానికి

పిచ్చుకమ్మల కిచకిచలుండవు దోస్తూ

రామ చిలుకలు ,రాయ౦చలతో పాటు కనుమరుగైపోతాయ్

కొంగలు౦డవ్ దేశవాళీ కోళ్ళు కూడా ఉండవ్

 పండగకోచ్చే అల్లుళ్ళకు

రష్యాకొంగలూ ఇక్కడి పరిస్థితి గమనించి

రాము రామని రాం రాం చెప్పేస్తాయి .

కోకిలమ్మ లేని ఉగాది నాకొద్దు

ఉగాదిపచ్చడి లేని ఉగాదులెందుకు ? నాకు వద్దే వద్దు .

చెట్లన్నీ కూలిపోతే –కోయిలమ్మలు మరణిస్తే

కవితలకు స్పూర్తి ఏదీ ప్రేరణ ఎక్కడ ?

ఉగాది కవితా సదస్సులో శూన్యమనస్కంగా

నేనేమని పాడాలి యేమని చెప్పాలి ?

‘’గూగుల్లో ‘’కోయిలమ్మను చూస్తూ ‘

‘’యు ట్యూబ్ ‘’లొ పాట విని రాయనా ?

అప్పుడు వచ్చేది కవిత్వం కాదు –మాటల పోగు

కళావిహీనమైన కవిత కలకాలం మన లేదు కదా .

 అయినా అవన్నీ నాకెందుకు ?

అందరూ వెళ్ళండి –నా కోకిలమ్మను వెదకండి

కనబడితే కబురు చెప్పండి

తనపై అలిగానని ఎదురు చూస్తున్నానని  తెలపండి .

కోకిలపాట వింటేనే నాకు ఉగాది.

విళంబు లొద్దు- వికారులొద్దు

కోకిలపాట వింటేనే నాకు ఉగాదులు –ఉషస్సులు

అందాకా నాకు తమస్సే.

 13-పేరు రాయని కవి

ఆశల చిగురులు మోసుకుంటూ

పచ్చనైన నా ఆంధ్రం విచ్చిన్నమై –అడకత్తెరలో పోక చందమైతే

జీవదారల నదీమతల్లులు ఎండి ఎడారు లౌతుంటే

వాటిపై ప్రాజెక్ట్ లు కట్టే మహామహుల రాజ్యమేర్పడింది .

పచ్చనిపోలాల పిల్లగాలి ,కరకు రాజకీయ కొడవళ్ళకు చిక్కి

నశించి రాతిమేడల రాజ్యాల్లో చోటులేక తరలి పోయింది

గడియకో ఎత్తుగడతో కొమ్మకోపార్టీ,

రాచకీయ సింహాసనం కోసం కుమ్ములాటలతో

భగ్గుమంటున్న భారత దేశం

బరి తెగించిన విషనాగుల కాటుకు

కాటికి చేరుతున్న అభాగ్య జీవాలెన్నో

ఎవరికైనా పట్టిందా ?

ఆ –మనకెందుకులే

స్పెషల్ పాకేజీ మిఠాయి కోసం

పోటీపడుతున్నాం –విసిగించకు ,కసిపెంచకు

బ్రెయిన్ డెడ్ లు ఎన్ని జరిగితేనేమి

కళ్ళదగ్గర నుండి కాలేయం దాకా

అమ్ముకోవచ్చు అంతా దేశ సేవేకదా బ్రదర్

నిన్న ఉన్నది నేడు లేదు –రేపు ఉంటున్నదని నమ్మకం లేదు

అస్థిర అస్తిమిత జీవన మార్గం లో

 గమ్యమేమిటో ఎవరికీ తెలీని బ్రహ్మ పదార్ధం .

ముక్కలైన నా రాజ్య౦ ఉద్ధరించే వాడికోసం వెక్కి వెక్కి పడుతోంది

కుల మతాల కుమ్ములాటలు ,మతాల మారణ హోమాలలొ

మానవత్వం బిక్క చచ్చి న వేళ వచ్చిందో ఉగాది

ఆశల చిగురులు మోసుకుంటూ .

14-శ్రీ మునగంటి వేంకట రామాచార్యులు –విజయవాడ -9295753960

  దగా పడిన తమ్ముళ్ళు

గుండె కుములుతున్నది –గొంతు పెగలకున్నది

నాటి మహామహుల త్యాగ నిరతి –నిష్ఫలమై పోతున్నది

శతవసంతాల తెలుగు ప్రజలపసిడి కాంక్ష

 పగిలిన అద్దమౌతున్నది

ఆంధ్రులంటే ఆది నుంచీ –కేంద్ర ప్రభుతకు చిన్న చూపే

ప్రతిసారీ మనం దగా పడిన తమ్ముళ్ళే.

తూర్పు సముద్ర తీరం లొ –దిగువ దక్షిణ ప్రాంతం లొ

తొలిసారి పాక వేసి  నివసించిన

‘’ముతరాసు ‘’చెన్నపు ఆంధ్రుడు

ముతరాసే మదరాసు గా  మద్రాసు గా మారింది .

అదే చెన్నప్ప పేర చెన్న పట్టణ మై

ఇప్పుడు’’ చెన్నై ‘’గా చలామణి లొ ఉన్నది .

 ఆంధ్రరాష్ట్రం ఏర్పడే వరకూ అక్కడే ఆంధ్రులే అత్యధికం

తమిళనాడుకు ఈశాన్యంగా చెన్నై ఉన్నది .

సమైక్యత తమిళుల సహజ లక్షణం

అనైక్యత ఆంధ్రుల ఉగ్గుపాలతోనే వచ్చింది

మనవనుకున్నవాటిని ఎదుటి వారికి వదిలేసి

అసమర్ధులు గా ముద్రపడి బతుకుతున్నాం

అగస్త్యభ్రాతలకు ఉదాహరణగా చెల్లుబాటవుతున్నాం

తెల్లవాడి తుపాకులకు రొమ్ము చూపించి

 గర్జించాడు ఆంధ్రకేసరి టంగుటూరి

‘ఎక్కడ మీ ఆంధ్రా ?’’అని హేళన చేసిన నెహ్రూకు ‘

‘’అణా’’నాణెం తీసి దానిపై తెలుగులో ఉన్న

‘’అణా’’చూపించి నోరుమూయించాడు

భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య .

దక్షిణాది భాషల్లో ఒక్క తెలుగుకి మాత్రమె

దక్కిన అరుదైన గౌరవం అది

అదే దాని ప్రాచీనతకు నిదర్శనం .

శతాబ్దాల చరిత్ర ఉన్న తెలుగును

ఆంగ్లేయులు గుర్తించి గౌరవించారు

స్వతంత్ర భారతం మాత్రం

చులకన చేసి అగౌరవ పరచింది  .

ఆంద్ర సంస్కృతీ భాషలను

గుర్తించని కేంద్రం ప్రత్యెక రాష్ట్రానికి

మొకాలోడ్డి ఎదురు నిలిచింది

అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాముల

ఆత్మ బలిదానంతో సహనం నశించిన ఆంధ్రుల

ఆవేశ కావేష ఆందోళనలకు మాత్రమె దిగొచ్చింది

ఆంద్ర రాష్ట్రం ఇచ్చి చేసిన ఆలస్యానికి

బుద్ధిగా  చెంపలేసుకున్నది కేంద్రం .

గరిక పోచలు ,గడ్డిపరకలు ఏకమైతే

‘’వెంటి’’ గా మారి ఏనుగునైనా బంధిస్తాయి

బిందు సమూహమే

అవధుల్లేని సింధువు అవుతుంది

శ్రమ సాధనాలు దీక్షా దక్షతలతో

ఉద్యమ ఉద్వేగాలు ఉరకలెత్తితే

సాధనకు అందనిదేమున్నది !

తలలో జేజమ్మైనా దిగి వస్తుంది

అకుంఠిత దీక్షా ,అవిరళ కృషికి

రూపొందని దేముంటుంది ?.

కవి సమ్మేళన కవితలు సమాప్తం

శ్రీ విళంబి కవి సమ్మేళనాన్నిదక్షతతో  నిర్వహించింది యువకవి ‘’శ్రీ టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య’’ అని మరొకసారి గుర్తు చేస్తున్నాను .

రేపు 20-4 -18 శుక్రవారం –శ్రీ శంకర జయంతి శుభా కాంక్షలతో

  మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -18-4-18-కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -5 (చివరి భాగం ) ఉత్తరాలకోసం నిరీక్షణ

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -5 (చివరి భాగం )

              ఉత్తరాలకోసం నిరీక్షణ

 మా బావ వివేకానందం గారిని ఇంట్లో అందరం అదే పేరుతొ పిలిచేవాళ్ళం .పెళ్ళయ్యాక కూడా చాలా రోజులు అలాగే పిలిచి తర్వాత అలా పిలవకూడదని గ్రహించి బావగారూ అనే వాళ్ళం .పాలిటెక్నిక్ పరీక్ష పాస్ అవగానే ఆయనకు వెంటనే ఒరిస్సా లో సెంట్రల్ ఇరిగేషన్ డిపార్ట్ మెంట్ లో డ్రాఫ్ట్స్ మన్ ఉద్యోగం వచ్చింది .అక్కను తీసుకుని అక్కడికి వెళ్ళారు .అప్పటిదాకా మా కళ్ళముందు రోజూ కనిపించే అక్కయ్య దూరం అవటం తో మాకు పిచ్చెక్కిపోయేది.ఏమీ తోచేదికాదు. మా అమ్మా నాన్న ల పరిస్థితి మరీ దారుణం .కనుక వాళ్ళనుంచి ఉత్తరాల కోసం రోజూ ఎదురు చూసేవాళ్ళం  .అక్కడ రాసి వేసిన ఉత్తరం ఇక్కడికి చేరటానికి కనీసం వారం రోజులు పట్టేది .రోజూ నేనూ మా తమ్ముడు మా మిత్రులు ఉదయం  స్కూల్ కు వెడుతూ దారిలో ఇప్పుడు డిబి ఆర్ కాంప్లెక్స్ ఉన్న చోట అప్పుడు పెంకుటింట్లో పోస్టాఫీస్ ఉంటె కిటికీ దగ్గర నిలబడి పోస్ట్ మాన్ ‘’షేకాలీ ‘’ని ఉత్తరం వచ్చిందా అని అడిగే వాళ్ళం వస్తే ఇచ్చేవాడు లేకుంటే రాలేదని చెప్పేవాడు. ఆతను మా నాన్న శిష్యుడు అవటం తో మాకు చనువు ఎక్కువ .అతని కిర్రు చెప్పుల చప్పుడు విని పోస్ట్ వచ్చిందని తెలిసేది ఇంట్లో .అప్పుడు అంతా కార్డు మీద రాయటమే .కార్డు అర్ధణా ,కవరు బేడ అని జ్ఞాపకం .ఇన్లాండ్ లెటర్ చాలాకాల్నికి కానీ రాలేదు .అక్కయ్యనుంచి ఉత్తరం రాగానే సరాసరి ఇంటికి వెళ్లి ఇచ్చి బడికి వెళ్ళేవాళ్ళం .

  ఒరిస్సాలోని వాళ్ళున్న చోటుకు వెళ్ళాలంటే బెజవాడ వచ్చి ట్రెయిన్ ఎక్కి వెళ్ళాలి .మొదటి సారి అందరం బెజవాడ వచ్చి ట్రెయిన్ ఎక్కించి అది ఏ తెల్లవారు ఝామునో బయల్దేరే దాకా ప్లాట్ ఫాం పై పడిగాపులు కాచి ,అప్పుడు ఉయ్యూరు చేరేవాళ్ళం. ఇందులో ఎంతో ఆనందం ఉ౦డేది మాకు .ఎప్పుడైనా అరునెలలకోసారి వచ్చేవారేమో .ఒకసారి మా బావ అక్కయ్యలతో ఏలూరు వెళ్లి అక్కడ ఆయన అక్కగారి మరిది జనమంచి కృష్ణ ఇంట్లో దిగి .రాత్రి రెండవ ఆట సినిమాకు రిక్షాలో ‘’జయభేరి ‘’సినిమా చూసి ఇంటికి వచ్చి తెల్లారిన తర్వాత ట్రెయిన్ లో వాళ్ళను ఎక్కించి ఇంటికి వచ్చాను .సినిమాకు వెళ్ళేటప్పుడు ,వచ్చేటప్పుడు రిక్షాలో మా బావ ఒడిలో కూర్చుని వెళ్ళటం బాగా జ్ఞాపకం .అప్పుడు చూసిన జయభేరి ఇంకా గుండెల్లో  భద్రంగా మోగుతూనే ఉంది .అలాగే మరో సారి మాతమ్ముడు వాళ్లిద్దరు కలిసి రామారావు భానుమతి ,జమున నటించిన సినిమా రెండో ఆట చూశాం బెజవాడలో .అందులో భానుమతిపాడిన లాలిపాట బాగా ఉంటుంది .

   మా తమ్ముడి ఉపనయనానికి  వాళ్ళిద్దరూ వచ్చి వాడిని తమతో తీసుకు వెళ్ళారు .1961 నవంబర్ లో మానాన్న చనిపోయినప్పుడు వాళ్ళు బీహార్ లో ఉండేవాళ్ళు .రమ్మని టెలిగ్రాం ఇస్తూ ‘’స్టార్ట్ బై ఎయిర్ ‘’అని రాసినట్లు జ్ఞాపకం .మా నాన్న గారి మరణం మాకు పెద్ద గా బాధ కలిగించింది .అంతకు ముందుమా అన్నగారి మరణం .ఈ రెండూ మా అమ్మ జీర్ణించుకోలేక పోయింది చాలా ఏళ్ళు .బయటికి వచ్చేదేకాదు.మా నాన్నగారి మరణం తర్వాత మా నాయనమ్మ నా చేతుల్లో నే 1966లో  చని పోయింది .సుమారు 90 ఏళ్ళు ఆవిడకు అప్పుడు .పండగలా కర్మకాండ చేశాం .దీనికీ అక్కాబావా వచ్చారు .

                           బందరు జ్ఞాపకాలు

  మా బావ రాష్ట్రానికి చాలా దూరం లో పని చేస్తూ ఉండటం వలన మా బావ తాను ఒక్కడే అక్కడ వండుకు తింటూ ,పిల్లల చదువుకోసం బందరులో బచ్చుపేట లో కాపురం పెట్టించాడు .ప్రముఖ కధారచయిత ఆర్ ఎస్ ఎస్ నాయకుడు ,జాగృతి వారపత్రిక కాలమిస్ట్ హిందూ హై స్కూల్  లేక్కలమేస్టారు శ్రీ రాజనాల శివరామ కృష్ణమూర్తి (ఆర్ ఎస్ కె మూర్తి )గారి దగ్గర పిల్లల ట్యూషన్ .హిందూహైస్కూల్ కాలేజీలలో అశోక్  శాస్త్రి పద్మలు చదివారు .వీలైనప్పుడల్లా మేము బందరు వెళ్లి వాళ్ళ ఇంట్లో ఉండి వచ్చేవాళ్ళం నేను స్పాట్ వాల్యుయేషన్ కు వెడితే అన్ని రోజులూ అక్కడే .వాళ్ళూ పండగలకు ఉయ్యూరు వచ్చేవాళ్ళు ఒకసారి ఫోర్ట్ రోడ్ లో మెహర్ బాబా హాల్ లో మంగళం పల్లి బాల మురళీ కృష్ణ గానకచేరీ అందరం కలిసి చూశాం . ఇక్కడే రెండు చింతల ఆయన ఇంట్లో కొంతకాలం అద్దేకున్నారు వాళ్ళతో అనుబంధం ఎవరూ మర్చిపోలేం .మరో ఇంట్లో వీళ్ళ ఇంటి సగభాగం లో పమిడిముక్కల నేటివ్  ఆర్ ఎస్ ఎస్ కార్యకర్త ‘’భక్త జయదేవ్ ‘’సినిమా దర్శకుడు పమిడి ముక్కాల రామారావు గారు అద్దెకుండేవారు ఆయనతో నాకు అంతకు ముందే పరిచయం .

ఇలా సవ్యం గా సాగుతున్న మా జీవితాలలో మరో రెండు కుదుపులు కొంత ఇబ్బంది పెట్టాయి .పూనాలో డిఫెన్స్ ఫాక్టరీ లో పని చేస్తున్న మా తమ్ముడు మాకు తెలీకుండా తనతో పనిచేసే అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు .మా అక్కయ్యా బావలకు ఇది తెలిసింది .మాకు చెప్పలేదు .ఒకసారి ఉత్తరం రాసి విషయం తెలియజేశాడు .మా అమ్మ దీన్ని జీర్ణించుకోలేక పోయింది .ఆవిడను ఆపటం మా వశంకాలేదు .వాడంటే మా అమ్మకు ప్రాణం .మా అక్కయ్యకూ అంతే.చివరికి మ బావ ఉయ్యూరు వచ్చి అందరినీ శాంతపరచి వాళ్ళిద్దరినీ మా ఇంట్లో కి ప్రవేశం కల్పించేట్లు చేశాడు .ఇందులో మా అక్కా బావల ఓర్పు నేర్పు ప్రశంసనీయం .అందరం కలిసి పోయాం .హాయిగా ఉన్నాం .

   బందరులో చదివి డిగ్రీ పాసై న౦బూర్ నాగార్జున యూనివర్సిటి లో లెక్కల ఏం ఏ లో చేరి చదువుతున్న మా మేనల్లుడు  బందరు లో తన స్నేహితుడి అక్కను ప్రేమించి  వాళ్ళ ప్రోద్బలంతో మాకు మా అక్కా బావాలకు తెలియజేయకుండా తిరుపతి లో పెళ్లి చేసుకున్నాడు .మా తమ్ముడి విషయం లో సంయమనం పాటించిన మా అక్క బావ కొడుకు విషయం లో సమాధానం పడక  తెగ తెంపులు చేసుకునే పరిస్థితి తెచ్చుకున్నారు .ముందుగా వాళ్ళిద్దర్నీ ఉయ్యూరు రమ్మని చెప్పి వాళ్ళ పెళ్ళికి గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చి కొంత ఉపశమనం కలిగించాం  .కలపటమే కాని చీల్చటం  కూల్చటం తెలియని నేను ,రంగ ప్రవేశం చేయాల్సి వచ్చింది .నేనూ నా భార్య ప్రభావతి ముందు గా మా అమ్మను ఒప్పించి నెమ్మదిగా మా అక్కా బావల దగ్గరకు వెళ్లి ప్రత్యక్షంగా మాట్లాడి ఎన్నో సార్ల ప్రయత్నం లో వాళ్ళను కన్విన్స్ చేయగలిగాము  .ససేమిరా అని అగ్గిమీద గుగ్గిలమై పోతున్న మా బావను వెనక తాను మా తమ్ముడి విషయం లో చేసింది గుర్తుకు తెచ్చి ,మా అక్కయ్యనూ శాంతపరచ గలిగాను .అందర్నీ కలిపే బాధ్యత నాపై పెట్టారిద్దరూ .అశోక్ బావమరదులు అత్తా మామలతో మాట్లాడి చీవాట్లు పెట్టి చేసింది తప్పే అని ఒప్పించి ,చెప్పించి రాజీ ప్రయత్నం చేశా .ఒక మంచి రోజు ఆదివారం మా అక్క బావల ఇంట్లోనే అశోక్ భార్య సంధ్య లతో సత్యనారాయణ వ్రతానికి ఏర్పాటు చేయించి , అమ్మాయి తరఫు వాళ్ళనూ  పాల్గోనేట్లు చేసి ఉయ్యూరునుంచి మేమూ వచ్చి పాల్గొని స్వామి సమక్షం లో అందరూకలిసేట్లు చేశాను .దీనికి మా అక్క బావా ఎంతో సంతోషించారు .పిల్లలపై అధిక మమకారం ప్రేమ ఉంటె  మా అమ్మలాగే, మా అక్కా బావ లాగే ఇబ్బంది పడతారని అర్ధమయింది  .ఈ ఒక్కటి తప్ప మా మేనల్లుడు అశోక్ బంగారం .వాడి హృదయం అమృతం .తర్వాత అందరూ హాయిగా కలిసిపోయారు ఏ పొరపొచ్చాలు లేకుండా .

   అశోక్ కి సిద్ధిపేట  స్టేట్ బాంక్ లో ఉద్యోగం రావటం తో చదువు మానేసి కాపురం పెట్టటం ,తలిదండ్రులు అక్కడికి వెళ్ళటం  వాడి మామ్మ తాతయ్యలనూ దగ్గరుండి చూసుకోవటం  వారిద్దరూ మరణిస్తే కార్యక్రమాలన్నీ దగ్గరుండి జరిపించటం తమ్ముడిని అక్కడే కాలేజి లో చేర్పిచి చదివించి గోప్పబాధ్యత తీసుకుని మా అక్కా బావల మనసు మార్చాడు .మేమూ సిద్ధిపేట వెళ్లి వచ్చేవాళ్ళం .అప్పుడే ఓరుగల్లు కోట చూపించాడు మా మేనల్లుడు శాస్త్రి .అశోక్ ఇంటిదగ్గర ఉదయం సాయంత్రం ఇంటర్ వాళ్లకు లెక్కలు ట్యూషన్ చెప్పేవాడు .కిటకిట లాడేవారు జనం లో మంచి పేరు తెచ్చుకున్నాడు .దీనితో తలిదండ్రులూ పొంగిపోయేవాళ్ళు .

  మా బావ కు హైదరాబాద్ దగ్గర కు ట్రాన్స్ ఫర్ అవటం ,కాకతీయ నగర్ లో కాపురం ,మాతమ్ముడు పూనాలో మానేసి హైదరాబాద్ డిఫెన్స్ లో చేరి కొంతకాలం మా అక్కయ్యా వాళ్ళ ఇంట్లో ఉండటం  మేమూ తరచూ అక్కయ్యా వాళ్ళింటికి వెళ్ళటం జరిగేది .ఎక్కడున్నా అక్కయ్యా వాళ్ళు అంటే మాకు మహా ప్రాణం .శాస్త్రికి ,పద్మకు హైదరాబాద్ సంబంధాలే కుదరటం తో వాళ్ళ కు మరింత ఆనందం కలిగింది .అల్లుడూ కోడలూ కూడా మంచివాళ్ళు అవటం అదృష్టం .శాస్త్రి రిజర్వ్ బాంక్ లో ఉద్యోగం పొంది ,క్వార్టర్స్ లోఅమ్మానాన్న లతో  కాపురం పెట్టి తర్వాత చదువులకు స్నేహితుల ప్రోత్సాహం తో అమెరికా వెళ్లి చదివి ఉద్యోగం సాధించి భార్య విజయలక్ష్మినీ తీసుకుని వెళ్లి ఆమె కూ ఉద్యోగం రాగా హాయిగా కాలం గడుపుతున్నారు .మా బావ అన్నగారు ముకుందం గారబ్బాయి పవన్ ను శాస్త్రి అమెరికా తీసుకువెళ్ళి చదివించి ఉద్యోగం వచ్చేట్లు చేశాడు .

  అశోక్ ఓల్డ్ బోయిన్ పల్లి లో ఇల్లు కట్టుకుని అమ్మా నాన్నలతో సహా అందులోనే ఉన్నాడు .ఇక్కడికీ తరచూ వచ్చేవాళ్ళం .మాబావకు నేనంటే విపరీతమైన మమకారం నా మాటకు విలువ నిచ్చేవారు .తర్వాత శాస్త్రి అన్న ఇంటికి దగ్గరలోనే స్థలం కొని రెండస్తుల బిల్డింగ్ కట్టించి ,తలిదండ్రులకు కన్వీనియెంట్ గా ఉంటుందని అక్కడ ఉంచాడు .అమెరికా వెళ్లి వస్తున్నాడు .కొడుకు ఉపనయనం ఇక్కడే చేశాడు .అశోక్ కూతురి పెళ్లి, కొడుకు పెళ్లి చేశాడు వీళ్ళకూ హైదరాబాద్ సంబంధాలే .కనుక కళ్ళముందే కొడుకు కోడలు మనవరాలు మనవడు,కూతురు కుటుంబం ఉండటం తో హేపీ హేపీ .

  ఇంతహాపీ గా ఉన్నా చిన్నకొడుకు దూరంగా ఉన్నాడనే బెంగ వాళ్ళిద్దరికీ .లోపలఉండి, అది తొలి చేస్తోంది .బిగపట్టుకుని పైకి గంభీరంగా ఉంటున్నారు .ఇది గ్రహించి శాస్త్రి ఇక్కడే హై టెక్ సిటీ లో కోటి రూపాయలు పెట్టి ఇల్లుకొని అమ్మానాన్నలకు దగ్గరలో ఉండి పోదామని ప్రయత్నించాడు .రెండు నెలలు ఉన్నాడుకూడా .కానీ పిల్లల భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించి  కొన్న ఇంటిని కారు ని అమ్మేసి అమెరికాలో కాలిఫోర్నియాలోనే అప్పుడు అమ్మేసిన స్వంత ఇంటిదగ్గర్లోనే మళ్ళీ కొనుక్కుని ఉంటున్నాడు .పిల్లలిద్దరూ ప్రయోజకులై ఉద్యోగస్తులయ్యారు .తలిదండ్రులకు దూరంగా ఉంటున్నాడు అన్నమాటే కాని వాళ్లకు కావాల్సిన సదుపాయాలూ వైద్య సౌకర్యాలు అన్నీ స్వయం గా చూస్తున్నాడు .అశోక్ బార్య పిల్లలూ  రెండుపూటలా  వచ్చి ,రోజూ అన్నం కూరలు ఆధరువులూ తెచ్చి ఏ లోపం లేకుండా చూస్తున్నారు .అయినా వాళ్ళిద్దరి మనసులలో దిగులు గూడు కట్టుకుని ఉంది.దాన్ని పొ గొట్టే అన్ని ప్రయత్నాలూ చేస్తూనే ఉన్నారు సోదరులిద్దరూ .ఎన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకున్నా జరగాల్సింది జరిగే పోయింది 13 వ తేదీ శుక్రవారం రాత్రి .మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి దుర్గ మరణం అందరి మనసులను కలచి వేసింది .మా బావ కు అందరూ ధైర్యం చెప్పి బాధను దూరం చేయాలి .

  మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్- హైదరాఆద్

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

చిలుకూరు ఆలయం లో 27 00 యేళ్ళనాటి ఆచారం -అర్చకుల భుజస్కంధాలపై దళితుడు ఆలయ ప్రవేశం

2700ఏళ్లనాటి ఆచారం: అర్చకుడి భుజ స్కందాలపై దళితుడి ఆలయ ప్రవేశం ఎలాంటి భేదాలు, తారతమ్యాల్లేవని, మనుషులంతా సమానమే : రంగరాజన్ హైదరాబాద్: దేవుని ముందు అందరూ సమానమేనని చిలుకూరు బాలాజీ దేవాలయం ప్రధాన అర్చకులు, తెలంగాణ దేవాలయాల పరిరక్షణ కమిటీ ఛైర్మన్ సీఎస్ రంగరాజన్ అన్నారు. రాష్ట్రంలోని ప్రతి దేవాలయంలో మునివాహన సేవా కార్యక్రమాన్ని చేపట్టి మనుషులంతా ఒక్కటేనని చాటాలని పిలుపునిచ్చారు. సోమవారం జియాగూడలోని చరిత్రాత్మక రంగనాథస్వామి దేవాలయంలో మునివాహన సేవా మహోత్సవాన్ని కనులపండువగా నిర్వహించారు. అర్చకుడి భుజ స్కందాలపై దళితుడు సోమవారం సాయంత్రం మంగళ వాయిద్యాల మధ్య చిలుకూరు ప్రధాన అర్చకులు రంగరాజన్ స్వయంగా ఓ దళిత భక్తుని తన భుజస్కందాలపై ఎత్తుకుని దేవాలయంలోకి మోసుకెళ్లి శ్రీ రంగనాథుని దివ్యదర్శనం చేయించారు. అనంతరం స్వామివారికి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు.   మనుషులంతా ఒక్కటే దేవుని ముందు ఎలాంటి భేదాలు, తారతమ్యాల్లేవని, మనుషులంతా సమానమేనని రంగరాజన్ వివరించారు. దళితులను దేవాలయంలోకి అనుమతించరాదంటూ ఎక్కడా పురాణాల్లో లేదని రంగరాజన్ స్పష్టం చేశారు. ఓ యూనివర్శిటీలో జరిగిన చర్చలో దేశంలో జరుగుతున్న దాడుల గురించి దళిత మేధావులు, నాయకులు ప్రస్తావించారని, ఆ సందర్భంలో నేను లోక సారంగ- తిరుప్పాణాళ్వార్ వృత్తాంతాన్ని వినిపించినట్లు తెలిపారు. మంచి మనస్సుతో.. ధర్మాన్ని రక్షిస్తే.. కానీ, ఎప్పుడో జరిగిందని చెప్పడం కాదు.. ఇప్పుడు మీరు అలా చేయగలరా? అని వాళ్లు ప్రశ్నించటం వల్లే 2700 క్రితం నాటి అరుదైన సన్నివేశానికి మళ్లీ శ్రీకారం చుట్టినట్లు రంగరాజన్ తెలిపారు. శుచి, శుభ్రత, మంచి మనస్సు ఉంటే ప్రతి ఒక్కరు దేవాలయానికి వెళ్లి స్వామిని దర్శించుకోవచ్చునని తెలిపారు. ధర్మాన్ని రక్షిస్తే, ఆ ధర్మమే మనల్ని రక్షిస్తుందనేది తమ సంకల్పమని రంగరాజన్ పేర్కొన్నారు. ఫెడరల్‌ఫ్రంట్: మేలో ఒడిశా సీఎం నవీన్‌పట్నాయక్‌తో కెసిఆర్ చర్చలు అమెరికాలో తోటపిల్లి కుటుంబం అదృశ్యం విషాదాంతం: ముగ్గురి మృతదేహాలు లభ్యం శ్రీరెడ్డి సహా వారికి కౌంటర్.. బాధగా ఉంటుంది, కానీ: పవన్ కళ్యాణ్ వీడియో వైరల్ Featured Posts 2700ఏళ్లనాటి ఆచారం అనంతరం చిల్కూరు దేవస్థానం ప్రధాన అర్చకులు సౌందర్య రంగరాజన్ మాట్లాడుతూ.. దళితులకు ఆలయ ప్రవేశంలో మునివాహన సేవ అనేది కీలక ఘట్టమని తెలిపారు. క్రీ.పూ. 2700 యేళ్ల క్రితం తమిళనాడులోని శ్రీరంగ ఆలయంలో దళితున్ని ఆలయంలోకి రామానుజాచార్యులు వారు స్వయంగా భుజస్కంధాలపై మోసుకెళ్లి స్వామి వారి దర్శనం చేయించారని గుర్తుచేశారు. ఇదే మునివాహన సేవ కార్యక్రమాన్ని జియాగూడలోని శ్రీ రంగనాథ్ స్వామి దేవాలయంలో నిర్వహించామని తెలిపారు.


— 

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -4

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -4

ఉయ్యూరు జ్ఞాపకాలు

1950లో మా కుటుంబం హిందూపూర్ నుంచి ఉయ్యూరు వచ్చేసింది .మేము బోర్డ్ హైస్కూల్ లో చేరాం. రోజూ ఇంటినుంచి మా అక్కయ్య ,మేమిద్దరం నా ముఠాఅంటే సూరి నరసింహం ,పెద్దిభొట్ల ఆదినారాయణ ,మామిళ్ళపల్లి సత్యనారాయణ ,కలిసి సీతంరాజు వారింటి ముందునుంచి మామయ్యగారి మామిడి తోట దాటి ప్రక్కనే ఉన్న హైస్కూల్ చేరేవాళ్ళం .ఇక్కడే రాయప్రోలు కొదందరామయ్యగారి 5 ఎకరాల దట్టమైన బంగినిపల్లి మామిడి తోట ఉండేది .మధ్యాహ్నం అలాగే ఇంటికి వచ్చి బట్టలు విప్పేసి బయట పారేసి బొందులాగూ లేక తువ్వాల కట్టుకుని అన్నం తిని మళ్ళీ బయల్దేరే వాళ్ళం .బడి బట్టలతో ఇంట్లోకి రానిచ్చేవాళ్ళు కాదు .తప్పనిసరిగా బట్టలు మార్చాల్సిందే ఆడ అయినా మగ అయినా .మా అక్కయ్య స్నేహితురాళ్ళు సూరి మంగమ్మగారబ్బాయి శ్రీరామ మూర్తి కూతురు కమల ,హెడ్ కర్ణం ఆదిరాజు నరసింహారావు గారమ్మాయి సుందరి ,మాఅమ్మ బెస్ట్ ఫ్రెండ్ శ్రీమతి చోడవరపు  అమ్మన్న ,మానాన్న బెస్ట్ ఫ్రెండ్ చంద్రశేఖరరావు దంపతుల  కూతురు తేజ ,బట్టల షాపు యజమాని నెప్పల్లి మల్లికార్జునరావు గారమ్మాయి ,ఆదిరాజు చంద్ర మౌళీశ్వరరావు గారమ్మాయి అని గుర్తు .ఆదివారాలలో వీళ్ళందరూ కలిసి ఆడుకునేవారు .మా అక్కయ్యలిద్దరూ ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసుడు గరికపాటి కోటయ్య దేవర గారమ్మాయి వద్ద సంగీతం నేర్చుకునేవారు .స్వరాలు సరళీస్వరాలు జంటస్వరాలు అయ్యాక ‘’లంబోదర లకు మికరా –అంబా సుత అమర వినుత ‘’కృతి నేర్పేవారు. వినటం వలన మాకూ నోటికి వచ్చేసేవి .సంగీతం క్లాసులు సాయంకాలం 5 తర్వాతే .

వేసవిలో ఊరగాయలు వేయటం మామిడి కాయ ముక్కలు తరగటం లో మా అక్కయ్యలు బాగా సహకరించేవాళ్ళు మా అమ్మకు. నేను కాయలు తుడిచి దబ్బనం తో జీడి తీసేవాడిని తర్వాత ముక్కలు తరగటమూ అలవాటైంది .కాయలన్నీ మా మామయ్యగారి తోటలోనివే పాలేళ్ళతో కోయించి ఇంటికి పంపేవాడుమామయ్య .అదొక యజ్ఞం గా జరిగేది .వాళ్ళపాలేళ్ళు తాటి చెట్ల నుండి తాటి గెలలు దించి ,’’జల్లాబండీ ‘’లో తోలుకు వచ్చి వాళ్ళ దొడ్లో పడేసి పాలేళ్ళు పదునైన కొడవలితోచుట్టూ కోసి  ముంజెలు తీసి  మాకు ఇస్తే మహా కమ్మగా జుర్రేవాళ్ళం .సీమచింతకాయలు తినేవాళ్ళం కొనే వాల్లంకాడు .మా దొడ్లోను మా పెరడు వెనకున్న ‘’చామలి ‘’లోనూ ఉన్న ఈత చెట్ల నుండి పండిన ఈత  గెలలు మా స్నేహితులే కోసుకొస్తే అందరం తినేవాళ్ళం మహా రుచిగా ఉండేవి .అందులోని గింజను ఉమ్మేయటం ఒక కళ.తాటిము౦జెలు తిని  అరగటానికి మామిడి ముక్కలు లేక ఆవకాయ తినే వాళ్ళం .పోటీలు పడి తినేవాళ్ళం ఆడా మగా అందరం .

డిసెంబర్ జనవరి ఫిబ్రవరి నెలలో రేగిపళ్ళు అమ్మవచ్చేవి. బుట్టల్లో పెట్టుకుని స్త్రీలు ఇళ్ళకు తీసుకోచి అమ్మేవారు .డబ్బులిచ్చి కొనటాలు లేవు .వడ్లు పోసి కొనటమే .రెండు గిద్దల  వడ్లకు  ఒక గిద్ద రేగిపళ్ళు ఇచ్చేవారు లేక బియ్యానికైతే సరికి సరి. బియ్యంతో కొనటానికి పెద్ద వాళ్ళు ఒప్పుకునేవారు కాదు .మా అక్కయ్య లిద్దరికీ రేగి పళ్ళు మహా ప్రాణం .వాకిట్లోకి వస్తే కొనకుండా వదిలే వారు కాదు .అంతమోజు .ఇక మామిడిపళ్ళు చెప్పక్కర్లేదు .మా ఇళ్ళ చుట్టూ మామిడిపళ్ళ ‘’కావ’’ లుండేవి .తాటాకు బుట్టలతో కొనుక్కోచ్చేవాళ్ళం. హిందూపూర్ నుంచి వచ్చిన కొత్తలో మా మామయ్యే మాకు కొనిపెట్టేవాడు .తర్వాత మేము’’ ముదిరి ‘’మేమే కొనేవాళ్ళం .స్కూలు పుస్తకాలకు అక్కయ్యలె చక్కగా అట్టలు వేసే వాళ్ళు  .అదీ ఒక కళగానే అనిపించేది నాకు .ఇప్పటికీ అట్ట వేయటం రాదు .స్కూల్ బుక్స్ అన్నీ మామయ్య దగ్గరుండి కొనిపించేవాడు .ఒక నియోగి బ్రాహ్మలాయన సెంటర్ లో ఫాన్సీ షాప్ పెట్టాడు అక్కడే కొనే వాళ్ళం అప్పుడు .

దీపావళి కి నెల రోజుల ముందు నుంచి హడావిడి .మామామయ్య మాకు మతాబాలు తయారు చేయటం నేర్పాడు మా అక్కయ్యలిద్దరూ మతాబ గొట్టాలు తయారు చేయటం లో ఎక్స్పర్ట్ లు .సురేకారం గంధకం సున్నం ఆముదం సరైనపాళ్ళ లో కలిపించేవాడు .అడుగున కొద్దిగా ఇసుకపోసి మందు దట్టించి కూరేవాళ్ళం .బాగా ఎండ బెట్టేవాళ్ళం .దీపావళికి భలే తేజస్సుతో కాలేవి .నెల రోజులు ముందునుంచే’’ రోలు- రోకలి ‘’కొని తాళ్ళుకట్టి టపాసు మందు ఒక సీసాలో పోసుకుని ,తాటాకు ముక్కతో రోట్లో వేసుకుని రోకలి బిగించి గట్టి రాయి కేసి రోకలి తగిలేట్లు కొడితే గుండెలు పగిలే శబ్దం వచ్చేది .భలే సరదా .అలాగే సంక్రాంతికి ముందు ఇంటి వాకిట్లో దొడ్లో గొబ్బెమ్మలు వాటికి అలంకారాలు గొబ్బిపాటలతో మా అక్కయ్యలు హోరేత్తించేవారు ..మేళగాళ్ళు వాయిద్యాలు ఊదుకుంటూ జోలె పుచ్చుకుని ఇళ్ళకు వస్తే పాలేల్లతో వడ్లకోట్లోనుంచి ముందే తీయించి ఉంచిన వడ్లబస్తాలోని వడ్లను మా అక్కయ్యలు చేటల్లోకి బియ్యపు డబ్బాతో పోసి రెడీ చేస్తే వచ్చిన వాళ్ళందరికీ విసుగు లేకుండా పెట్టేవాళ్ళం .ఇంటి మంగలికి మరికాస్త ఎక్కువ పెట్టేవాళ్ళం .చాకళ్ళకు మామూళ్ళు ,తిరునాలకు మామూలు,ఏరువాక పౌర్నమి మామూళ్ళు,దసరామామూళ్ళు పశువులాసుపత్రి వాళ్ళ ,పోస్ట్ మాన్ల మామూళ్ళు ఇవ్వటం లో ఎంతో తృప్తి ఉండేది .

మా నాన్న ను ఎంతో బతిమిలాడితే తప్ప సినిమాకు తీసుకు వెళ్ళేవాడుకాడు .మా చిన్నక్కయ్య అడిగితెనో లేక మా తమ్ముడు అడిగితెనో లేకపోతె మా మామయ్య కూతురు ‘’మామయ్యా సినిమా ‘’అని పీడిస్తేనో సినిమాకు తీసుకు వెళ్ళేవాడు .రామినేని బుచ్చిబాబు వాళ్ళ ఒకే ఒక హాలు ఉండేది .దేవదాసు మల్లీశ్వరి ,పెళ్లి చేసి చూడు చూశాము .ఒకసారిమమ్మల్ని అందరిని బెజవాడ దుర్గా కళామందిరం లో ఆడుతున్న ‘’అప్పుచేసి పప్పు కూడు ‘’సినిమాకు తీసుకు  వెళ్ళిన జ్ఞాపకం.

చిన్నక్కయ్య వివాహం

తేలప్రోలుదగ్గర చిరివాడ అగ్రహారం లో శతావధాని వేలూరి శివరామ శాస్స్త్రి గారు ఉండేవారు .ఆయన తమ్ముడే వేలూరి కృష్ణ మూర్తి గారు .వీళ్ళకు రైస్ మిల్ ఉండేది. మిల్లు కృష్ణమూర్తి గారు అనే వారు ఆయన్ను .ఆయన రెండవ కుమారుడే మా బావ వివేకానందం గారు .అప్పుడాయన ఉయ్యూరు పాలిటెక్నిక్ లో ఎల్. సి .ఇ .చదివేవాడు .కొంతకాలం కంసాలి బజార్లో ,తర్వాత మా ఇంటి సందుకు ఎదురుగా ఉన్న వంగల వెంకాయమ్మగారింట్లో రూమ్ లో అద్దెకు ఉండేవాడు .స్వయంగా వంట చేసుకునేవాడు .మా అమ్మ మేనమామల ఊరుకూడా చిరివాడ కావటం తో కొంత బంధుత్వం ఉంది .తరచుగా మా ఇంటికి వచ్చి కబుర్లు చెప్పేవాడు సినిమా లు చూసి కధలు వినిపించేవాడు .ముఖ్యంగా హిందీ సినిమాలు మా అక్కయ్య లిద్దరికీ బాగా నచ్చేవి. వాటి కదలు పూస గుచ్చినట్లు చెప్పేవాడు .రాత్రి పడి గంటలదాకా ఆయనతో మాకు కాలక్షేపం .చాలా మంచి వాడు .మా అక్కయ్యకు మనసులో ఆయన బాగా నచ్చినట్లున్నాడు .ఆయనకూ మా చిన్నక్కయ్య బాగా నచ్చింది .ఈ విషయం తెలిసి అటూ ఇటూ పెద్దవాళ్ళు కూర్చుని సంబంధం ఖాయం చేసి వాళ్ళ తలిదండ్రులను పిలిపించి పెళ్లి చూపులు ఏర్పాటు చేసి ,1956 లో మాఘ శుద్ధ ఏకాదశినాడు ఉదయం పూట వివాహం జరిపించారు .చిరివాడ నుండి ఆయన బంధుగణం అంతా రెండెడ్ల బళ్ళలో ఉయ్యూరు చేరారు .విడిది కొలచల శ్రీరామమూర్తి మామయ్య ఇంట్లో .మామేనమామ అన్నీ దగ్గరుండి చూసి వివాహం వైభవోపేతంగా జరిపించారు .వంగల సుబ్బావధానులు అనే మా నాన్న శిష్యుడే మా ఇంటి పురోహితుడు .ఆయనే బ్రహ్మగారు. ఆ పెళ్లినాటి బ్లాక్ అండ్ వైట్ ఫోటో ను సారధి స్టూడియో అధినేత మోహన్ తీశాడు .దాన్ని ఇప్పటికీ భద్రంగా దాచుకున్నారు మా అక్కయ్య బావా దంపతులు .మూడు నిద్రలకు చిరివాడ వెళ్ళటం ,చిరివాడ అడ్డరోడ్డు దగ్గర ఉయ్యూరు –తేలప్రోలు బస్సు దిగటం అక్కడినుండి వాళ్ళ ఒంటేద్దుబండీలో వాళ్ళ ఇంటికి చేరటం మాకు అలవాటైంది .లేకపోతె అడ్డరోడ్డుననుండి లెఫ్ట్ అండ్ రైట్ . .వాళ్ళబండీ తోలేవాడిపేరు ‘’గడ్డెన్న’’మన సినిమా’’ బొడ్డపాటి’’కి అన్నలా ఉండే వాడు  నోట్లో పొగాకు చుట్ట బానపొట్ట తలపాగా పొట్టి మనిషి తూర్పు యాస .మందు ఎక్కితెకాని బండీ తోలేవాడుకాడు .ఒకసారి మండీలో మమ్మల్ని తీసుకొస్తూ పంటకాలువలోకి దించాడు .అదృష్టవశాత్తు ఎవరికీ ఏమీ కాలేదు .

చిరివాడ లో మా బావా వాళ్లకు ఇంటి వెనుక ప్రత్యేకమైన మంచినీటి చెరువు ,దానిపైనా ఇంటి చుటూ వెదురు పొదలు ,బండీ ఎడ్లు వ్యవసాయం  నౌకర్లు చాకర్లు బాగా ఉండేవారు .మాబావగారి తల్లిగారు  కాంతమ్మగారు పొట్టి మనిషి .రూపాయ బిళ్ళ అంత కుంకుమ బొట్టుతో లక్ష్మీ దేవిలా ఉండేది .తండ్రి పొడుగ్గా ఎర్రగా సన్నగా ఉండేవారు మంచి సంస్కారి.అన్ని విషయాలూ తెలుసు .వాళ్ళింట్లో హెచ్ ఏం వి గ్రామఫోన్ ఉండేది .గ్రామఫోన్ రికార్డ్ లు వినేవాళ్ళం వెళ్ళినప్పుడల్లా .కృష్ణ శాస్స్త్రి గారి పాటలు ,’’అమ్మా నొప్పులే అమ్మమ్మా నొప్పులే ‘’అనే మోహన్ కందా పాడిన సినిమాపాట చెంచీత పాటలు మాకు ఎంతో ఇష్టం .

మా బావ చెల్లెలు శాంతమ్మగారి పెళ్ళికీ వచ్చిన గుర్తు .ఆవిడను తరచూ తేలప్రోలు స్టేషన్ లో గుంటూరు ట్రయిన్ ఎక్కించి వచ్చేవాళ్ళం .అన్నగారు ముకు౦ద౦ గారు రైస్ మిల్ బాధ్యత వహించేవారు .భార్య కూడా ఇక్కడే ఉండేది .చిరివాడ ఇల్లు రుషి ఆశ్రమ లాగా చాలా ప్రశాంతంగా ఉండేది .అత్తమ్మగారి ఫిల్టర్ కాఫీ రుచి ఇంకెక్కడా మళ్ళీ చూడలేదు .ఆవిడ వంటా బాగుండేది .చారులో బెల్లం బాగా వేసేది .మా ఇంట్లో చారు తియ్యగా ఉంటె మేము ‘’చారు చిరివాడ వెళ్లి వచ్చినట్లుంది ‘’అని యెగతాళి చేసేవాళ్ళం .

మా అక్కయ్యలు మంగళ గౌరీ నోములు నోచేవాళ్ళు .అప్పుడు పుల్లేరు కాలవదగ్గర చెరుకుపల్లి శాస్త్రి గారింట్లోనే అందరూ వెళ్లి నోచుకునేవారు . తర్వాత కోట క్రష్ణమూర్తిగారింట్లో .చివరి రోజు అమ్మవారిని కాలవ లో ‘’వాలలాడింపు ‘’ . నోచుకున్నవారందరూ సామూహిక భోజనాలు చాలా హడా విడిగా ఉండేది .చెరుకుపల్లి వారింట్లో మా మామయ్యగారింట్లో నృసింహ జయంతికి అందరం వెళ్ళేవాళ్ళం. శాస్స్త్రి గారింట్లో ఊర్లో బ్రాహ్మలందరికీ భోజనాలు ఉండేవి మర్నాడు ,మామిడిపళ్ళు వేసేవారు .తాటాకు విసినకర్ర పానకం వడపప్పు ప్రత్యేకం మహా రుచిగా శుచిగా వంట ఉండేది .పూర్ణం బూరలు తప్పని సరి. అందరినీ ఆప్యాయంగా ఆదరించి భోజనం పెట్టేవారు శాస్స్త్రిగారు భార్య అన్నపూర్ణమ్మ గారూనూ

మా మేనమామ గంగయ్యగారు ఆయన పినతండ్రి నరసింహం గారు కలిసి ఉయ్యూరు దగ్గరలో ఉన్న కనకవల్లి అగ్రహారం లో శివాలయం కట్టించి శివ లింగ ప్రతిష్ట రంగ రంగ వైభవం గా చేశారు .పదిరోజులు అందరం అక్కడే రెండుపూటలా టిఫిన్లు భోజనాలు. మాకే కాదు కనకవల్లి గ్రామ బ్రాహ్మణులందరికీ .పెద్ద పెళ్లి జరిగినట్లు జరిగింది .వంటబ్రాహ్మణులలో సన్నగా పొడవుగా ఉండే ఆయన వంటలో దిట్ట .మహా రుచికరం గా ప్రతిపదార్ధం ఉండేది .ఈయనే మా చిన్నక్క పెళ్ళికి వంట చేశాడు .మా కుటుంబం అన్ని రోజుల్లో తమలపాకులు వక్కపొడి ఏర్పాటు .మా అక్కయ్యావాళ్ళు కిళ్ళీలు కట్టి ఇచ్చేవారని జ్ఞాపకం .

అలాగే మా మామయ్య కూతురు రాజమ్మ పెళ్లి అయిదురోజులు ఘనంగా చేశారు .నా వడుగు కూడా బాగా జరిగింది .సుబ్బయ్యగారే బ్రహ్మ పసుమర్తి సీతారామయ్య వంట .చాలా బాగా చేశాడు. అప్పుడు శుభాకార్యాలంటే తాటాకు పందిళ్ళు ,అరిటాకు లేక తామరాకు విస్తళ్ళలో భోజనాలు. మూడురోజులు తప్పని పేరంటాలు .వచ్చినవారు 16 రోజుల పండగ దాకా ఉండటాలు ,ఉండకపోతే సోడ్డ్లు వేయటాలు .భోజనాలకు ఎవరు వెళ్ళినా పైన తువ్వాల చేతిలో నీళ్ళ గ్లాసు తో వెళ్ళాల్సిందే .

మల్లె పూలు వేసవిలో బాగా వచ్చేవి మా అక్కయ్యలిద్దరూ చక్కగా దండలు కట్టేవారు .శివాలయం లో నవరాత్రి ఉత్సవాలు,విష్ణ్వాలయం లో వైశాఖపౌర్ణమి కళ్యాణాలు మర్చిపోలేము .అలాగే ధనుర్మాసం లో పందిళ్ళ కింద  హరికధలు అర్ధ రాత్రి దాకా అక్కయ్యలతోకలిసి చూడటాలు ఇప్పటికీ గుర్తే .అత్తరు సాహెబ్ దగ్గర కళ్ళల్లో ‘’సుర్మా’’ పెట్టి౦చు కోవటం అత్తరు సెంటు కొనటం ఆయన యాసబాస కు నవ్వుకోటం గుర్తుకొస్తున్నాయి .మాకు శ్రీరాములు గారు అనే రిటైర్డ్ టీచర్ ఇంగ్లీష్ ను ఇంటికొచ్చి నేర్పటం ,విష్ణ్వాలయం లో మామయ్య పురాణాలు ,భాగవత సప్తాహాలు ,కాలవ అవతల గాయత్రి అనంతరామయ్యగారి(కేమోటాలజిపిత కోలాచల సీతారామయ్యగారి అన్నగారు ) మామిడి తోటలో కార్తీక వనభోజనాలు ,ఆదంపతులు మా ఇళ్ళకు రావటాలు తో మహా సందడిగా ఆ రోజులు గడిచిపోయాయి సరదాగా .మా చిన్నక్కయ్య కూ నాకూ వయసులో మూడేళ్ళే తేడా అవటం తో అక్కయ్యనాకు స్నేహితురాలుగా అనిపించేది పెళ్లి అయి ఒరిస్సాకు కాపురానికి వెళ్ళే దాకా .అప్పుడు తెలిసింది అక్కయ్య విలువ .అక్కయ్యపై ఆరాధన అప్పటినుంచే బాగా పెరిగింది .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

 

 

 

 

 

 

 

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -3

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -3

                  హాస్పేట జ్ఞాపకాలు

ఏ సంవత్సరమో కరెక్ట్ గా చెప్పలేనుకానీ మేమందరం మా అన్నయ్య శర్మ స్టేషన్ మాస్టర్ గా పనిచేసిన హాస్పేట్ కు వెళ్లాం .రైల్వే క్వార్టర్స్ లోనో లేక విడిగా ఇల్లు తీసుకునో అన్నయ్య వదినలు ఉన్నారు .మేము సుమారు నెలరోజులున్నట్లు గుర్తు బహుశా వేసవి సెలవలు అయి ఉంటాయి .అక్కడ బహుళ అంతస్తుల భవన నిర్మాణాలు జరుగుతున్నాయి అదే మేము మొదట చూసిన పెద్ద నిర్మాణాలు ఆశ్చర్యం లో మునిగి పోయే వాళ్ళం .నేను మా అక్కయ్యావాళ్ళతో ‘’నేను అప్పనకొందమామయ్య కూతుర్ని పెళ్లి చేసుకుని 10 అనట్స్తుల భవనం కడతాను ‘’అని గప్పాలు కొట్టేవాడిని మా అక్కయ్యలిద్దరూ పగలబడి నవ్వేవాళ్ళు .మా చిన్నక్కయ్య ఎప్పుడూ ఈ మాట గుర్తు చేసి నన్ను ఉడికించేది .మా అన్నయ్యకు అరగంట కొకసారి కాఫీ తాగే అలవాటు ఉండేది .మేమూ తాగేవాళ్ళం .స్టేషన్ కు తీసుకు వెళ్లి అన్నీ వివరంగా మాకూ మా అక్కయ్యా వాళ్ళకూ చూపించేవాడు .నల్లటి పొడుగాటి మనిషి కోటేరు తీసినట్లుండే ముక్కు ,స్టేషన్ మాస్టర్ తెల్లని యూనిఫాం లో అన్నయ్య బహు అందంగా ఉండేవాడు .మమ్మల్ని చాలా ప్రేమించేవాడు మా చిన్నక్కయ్యను మా నాన్న ‘’బజ్జమ్మా ‘’అని మిగిలినవాళ్ళు బజ్జీ అని పిలవటం పరిపాటి .మేమూ బజ్జక్కా అనేవాళ్ళం .కోపం వచ్చేదికాదు .మానాన్న మరీ మురిపెంగా ‘’చెల్లాయమ్మా ‘’లేక చెల్లాయ్ అని తరచూ పిలిచేవాడు ఆయనకు అక్కా చెల్లెళ్ళు లేని లోటును ఈ సంబోధనతో తీర్చుకునేవాడేమో .మా పెద్దక్కయ్య లోపాముద్రను ‘’పాప ‘’అనే పిలిచేవాడు దాదాపు అందరూ అలానే పిలవటం గుర్తు .మేముమాత్రం అక్కయ్యా అనే వాళ్ళం !.వంట మా మామ్మ అమ్మ చేసేవాళ్ళు .భోజనాల సమయం లో మా మామ్మ చేసిన వంటకు అనేక  వంకలు  పెట్టేవాడునాన్న .దానికి మేమూ తందానా తాన అనేవాళ్ళం .ఆవిడ ఏమీ అనుకునేదికాదు. ముసిముసినవ్వులు నవ్వేది అంతే.మా అక్కయ్యలకు మా నాయనమ్మ నాగమ్మగారు జడలు వేసేది .అన్నం సరిగ్గా ఉడక్క పొతే సబ్బు బిళ్ళల్లా అన్నం ఉంటె  నాన్న ‘’పచామ్యన్నం చతుర్విధం ‘’అని చమత్కరించేవాడు .చారుపెడితే ‘’ఏడిచారా    ‘?అనేవాడు .మామామ్మ పులుసు అని సరిగ్గా పలకగాలిగేది కాదు .’’పుస్సు ‘’అనేది .మాకు తెగనవ్వు వచ్చేది .నాన్న ‘’అమ్మా !ఇవాళ చారా పుస్సా ‘’అని అడిగేవాడు మళ్ళీ పగలబడి నవ్వు .భోజనాలు అంత సందడిగా ఉండేవి .ఇదంతా రాత్రి వేళ.పగలు ఎవరి హడావిడి  వాళ్ళది .ఇంత  చద్దన్నం మెక్కి వెళ్ళటమే కదా .హిందూపూర్ లోనూ ఇదే తంతు .ఉయ్యూరులోనూ ఇంతే మార్పు లేదు .అన్నయ్య మమ్మల్ని సిని మాలకు తీసుకువెళ్ళి చూపించేవాడు .ఏయే సినిమాలో గుర్తులేదు .మా అమ్మ హోళిగలు బేడల చారు (పప్పు చారు )బాగా చేసేది .వంకాయలతో ‘’వాంగీ బాత్ ‘’చేస్తే రొట్ట లేస్తూ తినేవాళ్ళం .మా అమ్మ వీటిలో ఎక్స్పర్ట్ .

  తర్వాత అందరం హంపీ విజయనగరం చూశాం బహుశా ఇది రెండవసారి అనుకుంటా .తర్వాత ఎప్పుడో మాబామ్మర్ది ఆనంద్ కర్నూలు దగ్గరలో  లో పనిచేస్తుండగా అందరం వెళ్లి చూశాం మూడోసారి . పెద్దగా స్నేహితులింటికి వెళ్ళడాలు లేవు .ఎక్కువభాగం ఇంట్లోనే .అన్నయ్య ఇంగ్లీష్ లో చాలానిధి.  ధారాళంగా మాట్లాడేవాడు .ఎన్నో ఇంగ్లిష్ నవలలు పుస్తకాలు ఉండేవి .అప్పుడు వాటిని తిరగేయట మే తప్ప చదవటం రాదు .ముఖ్యంగా అన్నయ్యకు మాక్సిం గోర్కీఅంటే మహా ఇష్టం అనుకుంటా ఆయన జీవితచరిత్ర ,కధలు నవలలు చాలా ఉండేవి బీరువాలో.  అన్నయ్య 1958 లో అకస్మాత్తుగా హార్ట్ ఎటాక్ తో చనిపోయినప్పుడు ఇవన్నీ ఉయ్యూరు వచ్చాయి .అప్పుడు,తర్వాత  కొన్ని చదవగలిగాను . ఇవన్నీ 1950 లోపే జరిగినట్లు గుర్తు .అంటే నాకు 10 సంవత్సరాల వయసులోపు జరిగినవి .1950 లో మానాన్నసర్వీస్ తో సహా హిందూపూర్ నుంచి క్రష్ణాజిల్లాబోర్డ్ కు ట్రాన్స్ ఫర్ అయి , జగ్గయ్యపేట హైస్కూల్ లో సీనియర్ తెలుగుపండిట్ గా అపాయింట్ అయి చేరారు .ఏడాదో రెండేళ్లోపనిచేసి   ఉయ్యూరు హై స్కూల్ కు బదిలీ అయి ఇక్కడే రిటైరయ్యారు .అప్పుడు నేను 8 ,మాతమ్ముడు ఏడు ,మా చిన్నక్కయ్య 9 వతరగతి లో చేరి చదివాం .ఆ విశేషాలు తర్వాత .

  సశేషం

 మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

 మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు  -2         

 మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు  -2            హిందూపురం జ్ఞాపకాలు

మా చిన్నక్కయ్య దుర్గ గురించి మొదటి జ్ఞాపకాలు మేమందరం అనంతపురం జిల్లా హిందూపూర్ లో ఉన్ననాటి వి.అంటే నాకు జ్ఞాపకమున్నంతవరకు అంటే నాకు కొంత లోకజ్ఞానం వచ్చినప్పటివి –నేను 1940 లోపుట్టాను .మాక్కయ్య నాకంటే 3ఏళ్ళు పెద్దది .కనుక సుమారు 1946 నుండి కొంత జ్ఞాపకం . మానాన్న హిందూపూర్ లో ఎడ్వర్డ్ కారోనేషన్ మునిసిపల్ హైస్కూల్(ఇ.సి.య౦) లో సీనియర్ తెలుగు పండిట్  .రామమందిరం దగ్గర మిద్దె ఇంటిలో అద్దెకు ఉండేవాళ్ళం .కింద వంటిల్లు ,స్నానాలగది ,మధ్యాహాలు ,స్టోరు రూము ,చిన్న నేలమాలిగ,దొడ్లో బావి ,దానికి ఆనుకుని వేడినీళ్ళు కాచుకునేమట్టి ఇటుకలపై  ‘’పెద్ద రాగి అండా’’ ఉండేవి .నీళ్ళు కాచుకోవటానికి చింత కాయ పొట్టు ,లేక వేరుసెనగ పొట్టు వాడేవాళ్ళం . మధ్యహాలు నుంచి పైకి మెట్లు .పైన రెండు గదులు ,విశాలమైన హాలు .హాలుకు బయట ఆరుబయలు .రాత్రిళ్ళు భోజనం చేయటానికి పిచ్చాపాటీ కబుర్లకు ఆడవాళ్ళూ ఆడుకోవటానికి పనికొచ్చేది .లోపలిగదుల్లో ఒకటి నాన్న రామకోటి, పద్దులు రాసుకోవటానికి ,తెలుగు ట్యూషన్ చెప్పించుకోవటానికి వచ్చే వారికి వీలుగా ఉండేది. రెందోగది మేము వాడుకునే వాళ్ళం .ఆడవాళ్ళు ఈ గదిలోనే బొట్టూకాటుక పెట్టుకుని అలంకారాలు చేసుకుని జడ వేసుకోనేవాళ్ళు .గాలి ధారాళంగా వచ్చే వీలు ఉండేది .అది ఎక్కువభాగం బ్రాహ్మణ పోరుగున్న ప్రదేశం .అంతకు ముందు వేరే రెండు మూడు చోట్ల అద్దెకు  ఉండేవారని అమ్మావాళ్ళు చెప్పగా విన్నాను .మ మామ్మ ,మా అమ్మ ,నాన్న ,పెద్దక్కయ్య లోపాముద్ర ,చిన్నక్కయ్య దుర్గ ,నేను ,మాతమ్ముడు మోహన్ అక్కడ ఉండేవాళ్ళం .

  మా చిన్నక్కయ్య మునిసిపల్ గర్ల్స్ స్కూల్ లో చదివేది .మా ఇంటికి దగ్గరే .నడిచి వెళ్ళేది .బహుశా 8 వ తరగతి వరకు అక్కడ చదివిన గుర్తు .స్కూల్ బాగా ఉండేది .స్కూల్ కంచే గా రబ్బరు చెట్లు అనే వెడల్పాకు చెట్లు ఉండేవి వాటి ఆకులను చీల్చి కొడితే శబ్దం వచ్చేది మాకు బలే తమాషా ఉండేది .దాని కాడలు సుమారు అరంగుళం మందంగా లో ఉండేవి .దట్టంగా గుబురుగా చెట్లు అల్లుకునేవి .మా అక్కయ్య సంగీతం కూడా ఇక్కడే కొంత నేర్చుకున్నది .మా పెద్దక్కయ్య పెళ్లి అప్పటికే అయినజ్ఞాపకం  మద్రాస్ లో  మా బావ గాడేపల్లి కృపానిధి గారు కార్పోరేషన్ లో హెల్త్ డిపార్ట్ మెంట్ లో పని చేసేవారు .వేసవికి ఇక్కడికి వచ్చేవారు అప్పటికి వాళ్లకు ఇంకా పిల్లలు పుట్టలేదు .మా అన్నయ్య లక్ష్మీనరసింహ శర్మ బళ్ళారిదగ్గర హాస్పేట్ లో రైల్వే అసిస్టంట్ స్టేషన్ మాస్టర్ .

  నేను మా ఇంటికి దగ్గరలోనే గడ్డమీద మునిసిపల్ ఎలిమెంటరి స్కూల్ లో నాలుగు, అయిదు క్లాసులు’’ మిడికాను’’ .నాలుగో తరగతి క్లాస్ టీచర్ ఆశీర్వాదం గారు .తెల్ల పంచె తెల్ల చొక్కా పైన కోటు మెడలో మఫ్లర్ తో ఉండేవారు కారునలుపు రంగు .ఉబ్బసం మనిషి .అయితే ఏమి మహాబాగా చదువు చెప్పేవారు .ఇంగ్లీషు లెక్కలు వగైరా ఆయనే బోధించేవారు.తెలుగుకు మాత్రం వెంకటరామ శాస్స్త్రి అనే ఆయన  వచ్చేవారు .ఈయన మానాన్న శిష్యుడు నన్ను బాగా గారాబం చేసేవాడు .కన్నడికుడు  .తెలుగు బాగా చెప్పేవారు .ఆయన చెప్పిన ఒకమాటకు అర్ధం నాకు ఇప్పటికీ జ్ఞాపకం ఉంది –అది –కలకలం అనే మాట దీనికి ఆయన ‘’గద్దలం’’అనే అర్ధం చెప్పారు .ఈ రెండిటి అర్ధాలు అప్పటికి మాకు తెలిసేవికావు .మానాన్నను అడిగితే  వాటికి విపరీతమైన శబ్దం అని చెప్పారు .

  అయిదవ తరగతి క్లాస్ టీచర్ ఐరావతమ్మగారు . ముఖం కాలి పోయి వికృతంగా ఉండేది కాని మెత్తటిమనసు .బోధన బాగుండేది .మా క్లాస్ మేట్లు మా ఇంటి దగ్గరే ఉన్న ఈమని అబ్బాయి ,దక్షిణామూర్తి గుడిపూజారికొడుకు దక్షిణామూర్తి ,వైశ్యుడు చలపతిరావు ,మరొకడు సోమ సుందరరావు  .వీళ్ళంతా ఖాళీ దొరికితే మా ఇంటికి వచ్చేవాళ్ళు .చదువు ఆట పాటా తో కాలక్షేపం .నాకు లెక్కలు రావు. చలపతి బాగా చేసేవాడు. వాడికి కాల్చిన చిలగడ దుంపలు ‘’లంచమిచ్చి’’ లెక్కలు చెప్పించుకునేవాడిని .మిగిలిన సబ్జెక్ట్ లలో నేనే ఫస్ట్.లీడర్ కూడా నేనే .వీళ్ళంతా వీర విధేయులు గా ఉండేవారు .స్కూల్ లో’’ రాయలు మేష్టారు ‘’అనే ఆయన ఉండేవారు .పంచెకట్టుతో మెడలో ఉత్తరీయం తో మన స్టేజినటుడు రఘురామయ్యలాగా ఉండేవాడు .నవ్వుముఖం శాంతమూర్తి .పిల్లనగ్రోవి అంటే వేణువు  విద్వాంసుడు .పాడుతుంటే నాగులు కూడా నిద్రపోవాల్సిందే.అంత కమ్మగా ఊదేవారు .మా అందరికి ఆయనంటే పరమ భక్తీ. మా గడ్డమీది స్కూల్ కు ఆయన నడిచి మా ఇంటి ముందు నుంచే వెళ్ళేవారు .ఒకసారి మేము  అందరికంటే ముందు వెళ్లి గేటు తీయకపోతే నేను రెండు ఇనుప కడ్డీలమధ్య కొంత ఎడం ఉంటె తలకాయ దూర్చి లోపలి వెళ్ళే ప్రయత్నం చేశా .తలకాయ ఇరుక్కు పోయి బిగిసిపోయింది. ఇక లోపలి కదలలేక పోయా .మా బృందం అరుపులు కేకలు ఏడుపులు పెడబొబ్బలు పెడుతున్నారు నాకోసం. దాదాపు అయిపొయింది నాపని అని అందరూ అనుకున్నారు .అదే టైం కి రాయలు మాస్టారు వచ్చారు. చూసి ఉపాయంగా తలకాయ తిప్పి నా తల  బయటికి  లాగి బతికించారు .లేకపోతె నా చరిత్ర అంతటితో సమాప్తం .ఇంకా ఏదో లోకాన్ని ఉద్ధరించాలి వీడు అని దేవుడు ఆయువుపోశాడేమో ?అప్పటినుంచి ఆయన అంటే నాకు ఆరాధన మరీ జాస్తి అయింది .

  ఇంట్లో భారత మాత ఫోటో ఉండేది .చాలా అరుదైన ఫోటో .అందులో దేశానాయకులందరూ ఉండేవారు పాకిస్తాన్ కూడా మనలో భాగంగా ఉండేది .ప్రతి శుక్రవారం రాత్రి భారతమాత పూజ భజన మా ఇంట్లో చేసేవాళ్ళం .మా అక్కయ్య ప్రసాదం చేసేది .దాదాపు గంట సేపు భజన జరిపేవాళ్ళం .జనం బాగా వచ్చేవారు మా అమ్మా నాన్న మాకు మంచి సపోర్ట్ ఇచ్చారు .ఇదే మేము ఉయ్యూరు వెళ్ళాక’’శివపూజ ‘’గా కొనసాగించాం .మా ఇంటికి దగ్గరలో ఈమని వెంకటరామయ్య  ఉండేవారు ఆయన పురోహితుడు  భార్య అన్నపూర్ణమ్మ మా అమ్మకు స్నేహితురాలు .వాళ్ళబ్బాయి’’అబ్బాయి ‘’ నాకు స్నేహితుడు శిష్యుడూ జోడీ .వీదితంముడు మా తమ్ముడిమేటు. వీళ్ళ ఇంటి  ప్రక్కన సాహేబుల కుటుంబం ఉండేది .చాలామంచి ఫామిలి. సాయంకాలం మమ్మల్ని పిలిచి స్వీట్లు పెట్టేవారు .వాళ్ళప్రక్కన  రాఘ వేంద్ర రావు  అనేకన్నడ  సెకండరీ టీచర్ కుటుంబం ఉండేది .ఆయన మా నాన్న స్కూల్ లో టీచర్  .ఆయనభార్య గోదావరమ్మ మునిసిపల్ మెంబర్ .మాంచి పలుకుబడి ఉన్నావిడ .ఇంట్లో బయటా ఆవిడదే పెత్తనం .అన్నపూర్ణమ్మ ఆవిడకు నమ్మినబంటు .అన్నపూర్ణమ్మ ఇంట్లో ఏపనీ చేసేదికాడు అంటా భర్తే చేసేవాడు అన్నం వండటం అందరికీ వడ్డించటం అన్నీ ఆయన పనులే .ఆయన వడ్డించే తీరు తమాషాగా ఉండేది .’’రెండు పిర్రలమీద బట్ట పైకి లాగి వంగి వడ్డించేవాడు విపరీతంగా నవ్వుకునేవాళ్ళం .నేను ఆయన్ను బాగా ‘’ఇమిటేట్ ‘’చేసేవాడిని మా అక్కయ్యావాళ్ళు అడిగి అడిగి నాతో ఇమిటేట్ చేయించి తెగనవ్వుకునేవారు ఉయ్యూరువచ్చినా అది తప్పలేదు  .గోదావరమ్మ భర్త కంచం ముందు కూర్చుని కనీసం ముప్పావుగంట తినేవాడు ప్రతిమేతుకు నమిలి తినటం ఆయన ప్రత్యేకత ఇదీ మాకు నవ్వు తెప్పించేది .గోదావరమ్మ కూతుళ్ళు మా పెద్దక్కయ్యకు చిన్నక్కయ్యకు క్లాస్ మేట్స్.అందులో  తార అనే అమ్మాయి సునంద అనే అమ్మాయి లతో మా అందరికి మంచి స్నేహితం . సునంద ను మా నాన్న శిష్యుడు మూర్తి పెళ్లి చేసుకుని ఉయ్యూరు పాలిటెక్నిక్ కాలేజి ప్రిన్సిపాలయ్యాడు .తరచుగా మా ఇంటికి వచ్చేవారు ఇద్దరూ .రావుగారి తల్లి కావేరమ్మ శుద్ధ సనాతన పద్ధతిలోఎర్రరంగు బట్టలతో  ఉండేది. తెలుగు అసలు రాదు .వీరి అబ్బాయి బొంబాయి లోనో  ఎక్కడో డాక్టరీ చదివేవాడు .మేము అక్కడినుంచి వచ్చేశాక మునిసిపల్ చైర్మన్ అయ్యాడని విన్నాము .అన్నపూర్ణమ్మ ,గోదావరమ్మ మా ఉయ్యూరు వచ్చి రెండు రోజులు గడిపి వెళ్ళారు .వీళ్ళ ఇంటి ప్రక్కనే నా స్నేహితులు కల్లూరావు ,గుండూ రావు ల రెండు అంతస్తుల భవనం ఉండేది కన్నడం వాళ్ళు .మాకు మంచి స్నేహితులు .వాళ్ళమ్మ గారు మమ్మల్ని ఎంతో ఆప్యాయంగా చూసేవారు .గోదావరమ్మగారి పెద్దమ్మాయి అల్లుడు ,మా ఇంటికి ఎడమవైపు చివర ఇంట్లో ఉండేవారు .వీళ్ళ అమ్మాయి  నాగరత్నమ్మ మాకు మంచి దోస్తు .అల్లుడు మామగారింటికి వెళ్ళడు అనుకునేవారు. మా నాన్న శిష్యుడు లెక్కల మేష్టారు రాఘవేంద్ర రావు గారు అని ఇంకొక ఆయన ఉండేవాడు .అయన సైకిల్ మీద స్కూల్ నుంచి వచ్చేసమయానికి మా సందు చివర కాపలాకాసేవాళ్ళం .ఆయన కోటు జేబునిండా చాక్ పీసులు ఉండేవి .జేబులన్నీ తెల్లబడేవి .మాకు కావలసిన చాక్ పీస్ లు ఇచ్చేవారు .ఆయన సైకిల్ దిగితే మళ్ళీ ఎక్కటానికి అరఫర్లాంగు తోసుకుంటూ ఒక్కసారి యెగిరి సీటు మీద కూర్చునేవాడు  . అది చూసి నవ్వుకునేవాళ్ళం .ఆయన అంటే మాకు మహా ఇష్టం .పంచె చోక్కాపై కోటు ఉండేది .మా నాన్న స్కూల్ నుంచి ఒక్క చాక్ పీస్ ముక్క కూడా తెచ్చేవాడు కాదు మేము అడిగి గీపెట్టి గోల చేసినా .

  అప్పుడు ఇళ్ళకు వేరుగా లెట్రిన్ లు ఉండేవికావు .అందరం చెరువు దగ్గరకో ,లేక విష్ణ్వాలయం పోస్టాఫీసు మధ్య వున్నా సందులోనో ‘’కానిచ్చేవాళ్ళం ‘’.ఈ సందులో  వైశ్యస్త్రీలు ‘’అదికానిస్తూ ‘’చెప్పుకునే ముచ్చట్లు అంటే ‘’అల్లుడోచ్చిండు.ఇంతపరమాన్నం సేస్తిని .అంత పులిహోరకలిపితిని ‘’అంటూ మాట్లాడుకునేమాటలు విని మా క్కయ్యావాళ్ళు మాకు చెబితే పగలబడి నవ్వేవాళ్ళం .

 మా చిన్నక్కయ్య స్నేహితురాళ్ళు రెండుమూడు బజారుల అవతల ఉండేవాళ్ళు. అందులో  కొందరు కన్నడం వాళ్ళు కొందరు తెలుగు వాళ్ళు .వీళ్ళు పాటలు నేర్చుకుంటూ పాడుతూ చిన్నచిన్న నాటికలు వేస్తూ ఉండేవాళ్ళు .మేము వెళ్లి చూసేవాళ్ళం.మా నాన్న తో పని చేసే డ్రాయింగ్ మాస్టారు హిందూపూర్ రైల్వే స్టేషన్ దగ్గర అంటే దాదాపు మునిసిపల్ హై స్కూల్ దగ్గర ఉండేవారు .నెలకొకసారి అందరం వాళ్ళింటికి వెళ్లి భోజనం చేసి వచ్చెవాళ్ళం .అక్కడ వాతావరణం చాలాబాగా ఉండేది . భార్య కూడా చాల మర్యాదగా ఆప్యాయంగా మమ్మల్ని చూసేది .అలాగే సుబ్బరామయ్య అనే పురోహితుడి కూతురు కూడా మా అక్కయ్య క్లాస్ మేట్.తరచుగా వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళేవాళ్ళం .కొబ్బరి చిప్పలు ఇచ్చెవారు .కాశీనాద్ అనే డాక్టర్ మా ఇంటి డాక్టర్ .ఏ జబ్బు చేసినా ఆయన దగ్గరకే వెళ్ళేవాళ్ళం .ఎర్రరంగు నీళ్ళు అప్పుడు ఔషధం .ఏ డాక్టర్ అయినా అదే ఇచ్చేవాడు .

  మా ఇంటికి దగ్గరలో శివాలయం  విష్ణ్వాలయం దక్షిణామూర్తి గుడి ,కన్యకాపరమేశ్వరి దేవాలయం ఉన్నాయి .తరచూ వెళ్ళేవాళ్ళం సాయంత్రం ప్రసాదాలు పెట్టేవారు .ధనుర్మాసం లో ఉదయమే మా అమ్మతో కలిసి శివాలయానికి వెళ్లి దర్శనం చేసి ప్రసాదాలు తినేవాళ్ళం .హిందూపురం వైశ్యులు గొప్ప వితరణ శీలురు .పురాణాలు హరికధలు చెప్పించి ఘన౦గా సత్కరించి పంపేవారు .కన్యకా పరమేశ్వరి గుడి ఇలాంటివాటికి గోప్పవేదిక .పిల్లలమఱ్ఱి రామదాసు అనే హరి దాసు నెలలతరబడి రామాయణ భారత భాగవాటాలు హరికధ గా చెప్పేవాడు. ఆయనకున్న ఖ్యాతి ఎవరికీ ఉండేదికాదు .ఇలాంటివారి సన్మానానికి మా నాన్న గారిని ఆహ్వానించి ఆయన ఆధ్వర్యం లో జరిపేవారు .విశ్వనాధ ,జమ్మలమడక,జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణ మూర్తి వంటివారు మా ఇంటి ఆతిధ్యం పొంది సభలలో సత్కారాలు పొందేవారు .పిల్లలమఱ్ఱి రామదాసుగారికధలకు వేలాది మంది జనం హాజరై తన్మయత్వం తోతెల్లవారుఝాము వరకు  విని తరించటం చూసిన అదృష్టవంతులం మేము .భారత ప్రధమ రాష్ట్రపతి బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారిని నీలం సంజీవరెడ్డి ని బహిరంగ సభలలో చూశాం

  మా ఇంటికి అతి దగ్గరలో కల్లూరి సుబ్బారావు అనే వారు ఉండేవాడు .ఆయన ‘’రాయల కళా సమితి ‘’అనే దానిని స్థాపించి నెలకొకసారి తన ఇంట్లోనే సాహిత్య సభలు జరిపేవాడు .కనీసం పది మందిని కూడా ఎప్పుడూ మేము ఆసభలలో చూడలేదు .డాబూ దర్పం తప్ప సరుకు లేదు అని మాకే తెలిసేది .గుమ్మం మీద రోజూ అటూ ఇటూ పూలు అలంకారంగా పెట్టేవారు భార్యను గుమ్మం దాతనిచ్చేవాడుకాదని గుసగుసలాదేవారు ఒకటి రెండు సార్లు ఆవిడను చూశామేమో గుర్తు .రాయల సమితి అంటే ఒక  అవహేళన గా  ఉండేది మాకు .

  అప్పుడు హిందూపూర్ లో టూరింగ్ టాకీస్ ఒకటి ఉండేది .కొంచెం దూరమే .నడిచి ఇంటిల్లిపాదీ వెళ్లి సినిమా చూసేవాళ్ళం .నేలమీద కూర్చోవటమే .’’సంసారం ‘సినిమా చివరి సినిమాగా గుర్తు .సినిమామారినప్పడల్లా నాలుగు చక్రాల బండికి అటూ ఇటూ పోస్టర్లు అంటించి దప్పులు కొడుతూ ఊరంతా అడ్వర్టైజ్ చేసేవాళ్ళు .ఆ సినీ కధా వివరాలను ఫామ్ప్లేట్లు గా పంచేవారు .వాటిని కలెక్ట్ చేసి దాచుకోవటం మాకు అప్పటిహాబీ .ఎవరి దగ్గర ఎన్ని రకాల వి ఉంటె వాళ్ళది విజయం .ఎప్పుడూ నేనే గెలిచేవాడిని .మా మేడమెట్లు ఎక్కుతుంటే కొంచెం పైన ఒక సొరుగు లాంటిది ఉండేది .అందులో దాచేవాడిని వీటిని .

  కమ్మని పూసలు పేరుకున్న నెయ్యి ,ఎర్రటి గడ్డ పెరుగు తో మా భోజనం మజా మజా .అప్పుడు రేషన్ రోజులు .బియ్యం దొరికేవి కావు .రాగులు కిరోసిన్ లు రేషన్ లో కొద్దిగా ఇచ్చేవారు .అయినా మానాన్న అమ్మా వారానికి నలుగురైదుగురు విద్యార్ధులకు వారాలు ఇచ్చేవారు .వాళ్ళూ మాతోపాటే రాగిసంకటి రాగిపిండి తినేవాళ్ళు .మామ్మ ,అమ్మ సంకటిలోకి భలేకమ్మగా ఉండే సాంబారు లాంటిది చేసేవారు .సంకటిలో దాన్ని నంజుకు తింటే’’స్వర్గానికి బెత్తెడు ‘’లో ఉన్నట్లు ఉండేది. రాగిపిండి బెల్లంకలుపుకు తింటే అదరహా యే.వీలున్నప్పుడు మా మామయ్య గంగయ్యగారు  ఉయ్యూరునుంచి బియ్యం మరపట్టించి పర్మిషన్లు పొంది గూడ్సులో హిందూపూర్ పంపేవాడు .

  ఇక్కడ పండగలు ఎలా చేసుకోనేవాల్లమో పెద్దగా గుర్తులేదు. కాని దసరా మాత్రం మహా వైభవం గా జరిపేవారు .విజయదశమి నాడు ‘’జంబూ సవారీ ‘’అని నిర్వహించేవారు అంటే ఆ రోజు అందరూ  ఊరి పొలిమేరలు దాటి అంటే సీమోల్లంఘనం చేయాలన్నమాట .ఆ రోజు బస్సులన్నీ ఫ్రీగా జనాలను ఎక్కించుకుని తిప్పేవారు .మాకు అయిదు కిలో మీటర్ల దూరం లోబె౦గుళూరు వెళ్ళేదారిలో   ‘’సూగూరు ‘’అనే చోట ప్రసిద్ధ ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం ఉండేది .పిల్లలం అందరం సాయంత్రం  నా ముఠాతో సహా బస్సుఎక్కి అక్కడికి వెళ్లి స్వామి దర్శనం చేసి తిరిగి వచ్చేవాళ్ళం ,ఇదొక గొప్ప అనుభూతి గా మిగిలింది మా అందరికి .గుడి చిన్నదేకాని ఖ్యాతిమాత్రం ఘనంగా ఉండేది .మా నాన్న శిష్యుడు ఒక సాహేబు గారికి గుర్రపు బండీ ఉండేది .ఆయనకు ఒక కాలు కుంటిఅని గుర్తు గడ్డం తో గల్లలుంగీ చొక్కాతో ఉండేవాడు .మేము ఎక్కడికి వెళ్ళాల్సివచ్చినా ఆయన బండీలోనే వెళ్ళేవాళ్ళం .ఒక్కోసారి నేనూ మా తమ్ముడు అక్కయ్యా ఆటపట్టిన్చేవాళ్ళం .గుర్రబ్బండ్లు లాంతరు  స్థంభం సెంటర్ లో ఉండేవి .పెద్ద దూరమేమీ కాదు .మేము నడిచి వెళ్లి అక్కడున్న మసీదులో జరిగే ప్రార్ధన చూసి ,ఆ సాయిబు గారిని ‘’మా వాళ్ళు ఎక్కడికో వెళ్ళాలట బండీ కట్టించుకు రమ్మన్నారు ‘’అని చెప్పేవాళ్ళం .అతను నమ్మి మమ్మల్ని ఎక్కించుకుని ఇంటిదాకా తీసుకోచ్చేవాడు .మేము దిగి సందులోనుంచి ఇంట్లోకి జారుకోనేవాళ్ళం .అతడు చూసి చూసి విసుగెత్తి వెళ్ళిపోయేవాడు లేక ఇంటికి వచ్చి అసలు విషయం తెలిసి నవ్వుకుంటూ వెళ్ళిపోయేవాడు .ఇదో బాల్య చేస్ట మాకు .ఇందులో మా అక్కయ్యకూడా మాకు గొప్ప సపోర్టు .మా ఇంటికి కుడివైపు అరవవాళ్ళు చాలా మంది ఉండేవాళ్ళు వాళ్ళు మాట్లాడుతుంటే నవ్వలేక చచ్చిపోయేవాళ్ళం .మా ఇంటికి ఎడమవైపు పాకలో చాకలి కుటుంబం ఉండేది .ఇంటాయన తెగతాగి తెల్లార్లూ గొడవ చేసేవాడు .

  మా ఇంటి దగ్గర రామమందిరం , దానికి దగ్గరలో ఒక ఠాణా ఉండేది .వీధి దీపాలు ఆరిపోతే మేము అక్కడ బయట ఉండే బండ రాళ్ళ చేరి రామనామం జపించేవాళ్ళం కరెంటు వచ్చేదాకా .ఇంట్లో కరెంట్ ఉండేదికాదు ,లాంతరు దీపాలు, గుడ్డిదీపాలే .

  మేమున్న రోజుల్లో మండ్రగబ్బలు విపరీతంగా ఉండేవి ప్రతి ఇంట్లోనూ .వాటిని చూసి మా అక్కయ్య తెగభయపడేది .నాకు అవి ‘’కేరేఝాట్ ‘’.జాగ్రత్తగా వాటి కొండికి తాడుకట్టి బయటికి తెచ్చి కరెంట్ స్తంభానికి కట్టేసి రోకలి బండతో చంపేసేవాడిని .అందుకని ఎవరింట్లో మండ్రగబ్బ కనిపించినా నన్నే పిలిచేవారు .వాటి పనిపట్టటం నాపని ,ఒకరోజు ఇలా 50 కి పైగా మండ్ర గబ్బలను  చంపి’’ మండ్రగబ్బ వీరుడు’’ అనిపించుకున్నాను .

  అప్పుడే ఊరంతా ప్లేగు వ్యాధి చాలా విజ్రుమ్భించింది .చాలామంది చనిపోయారు మున్సిపాలిటీ ఎన్నో జాగ్రత్తలు తీసుకుంది .ఇల్లు అంతా మూసేసి ఒక చిన్న రంధ్రం ద్వారా ఎలుకలను చంపే మందు పంపేవారు .దాని ప్రభావానికి అవి నిమిషాలమీద చచ్చిపోయేవి .మున్సిపాలితీవాళ్ళు వచ్చి ఇల్లు క్లీన్ చేసేవాళ్ళు .ఆ వాసన భరించరానిదిగా ఉండేది .ఇలా ఎన్నో అనుభవాలు ఆనాడు .

  హిందూపురం లో ఉండగా లేపాక్షి ,విదురాశ్వత్దం  హోస్పేట ,హంపీ విజయనగరం చూశాం .

 మేము హిందూపూర్ లో ఉండగా మా మేనమామ వాళ్ళమ్మాయి రాజ్య లక్ష్మితో ఇక్కడికి వచ్చాడు .రాజ్యాన్ని మేము ‘’దాచ్చి ‘’అనేవాళ్ళం .కొంచెం అమాయకం గా ఉండేది .మా మామయ్య మమ్మల్ని బెంగుళూరు తీసుకు వెళ్ళే ప్రయత్నం చేశాడు. అప్పుడు రిజర్వేషన్ లు లేవు కదా .అందుకని ఉదయం హిందూపూర్ నుంచి బయల్దేరే పాసింజర్ ఎక్కి వెళ్ళాలి .మేము అంటే నేను మా చిన్నక్కయ్య ,రాజ్యం మామామయ్య తెల్లవారుజ్హామునే లేచి కాలకృత్యాలు తీర్చుకుని కాలినడకన స్టేషన్ కు బయల్దేరాం .మరచేమ్బులనిండా తాగటానికి నీళ్ళు చిన్న చేతి సంచుల్లో మగపిల్లలం  తోకల పోట్టిలాగు ,పోట్టిచోక్కా ఆడపిల్లలు లంగా జాకెట్లు ఇదే మా సామాను . స్టేషన్ చేరే లోపు మా మామయ్యకు ‘’పాసనాలు ‘’.దాదాపు పది సార్లు వెళ్లి ఉంటాడు. నీరసపడి పోయాడు .మందూ గట్రా ఏమీ లేదు .ఆయన ‘’దానికోసం ‘’వెళ్ళటం ,మేము కడుపుబ్బానవ్వుకోటం.ఈ సంఘటన చాలా ఏళ్ళు చెప్పుకుని చెప్పుకుని తెగ నవ్వుకునేవాళ్ళం .మా మామయ్యకూ చెప్పి నవ్వి౦చేవాళ్ళం నేనూ మా అక్కయ్య. రాజ్యం పాపం ఏడవలేక నవ్వేదిమాతోపాటు .అదోరకం చిలిపి తనం .

  చివరికి బెంగుళూరు చేరాం .మిట్టమధ్యాహ్నమయింది .శృంగేరి శంకర మరానికి మమ్మల్ని నడిపించుకొని తీసుకు వెళ్ళాడు. అక్కడ అందరూ తెలిసిన వాళ్ళే భోజనాలు పెడతారని ఆయన నమ్మకం .తీరా అక్కడిని వెడితే వాళ్ళెవరూ ఈయనమాట వినలేదు పట్టించుకోలేదు లేక అప్పటికే సమయం దాటిందో గుర్తులేదు  .ఖాళీకడుపుతో రోడ్లన్నీ తిరిగి ఎక్కడోహోటల్ లో ఇన్ని ఇడ్లీలు మింగి సాంబారు తాగి కడుపు నింపుకుని సాయంత్రం రైల్ లో జైపరమేశ్వారా అంటూ కొంపకు బయల్దేరి వచ్చాం .ఇదొక చిరస్మరణీయమైన సంఘటన మా చిన్నతనం లో.  .

   సశేషం

   మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి