శత వసంత విరామానంతరం ప్రబంధ చంద్రోదయం –శ్రీ చెంచు లక్ష్మీ కల్యాణం –చంపూ ప్రబంధం

ప్రబంధ సువాన మరచి వందేళ్ళయింది .ఈ కంప్యూటర్ కాలం లో అంత ఓపిక తో అష్టాదశ వర్ణలతో వాటిని రాసేదెవ్వరు , రాసినా అంత ఓపిక తో చదివే, చదవ గలిగే వారెవ్వరు?అనే ప్రశ్న ఉండనే ఉంది .సరే పండితకవులు మనకేమీ తక్కువ కాదు .చదివే వారూ ఉండనే ఉన్నారు ఉంటారు కూడా .మరి  రాయించే వారెవ్వరూ?రాజులు జమీందార్లు కాల గర్భం లో చేరిపోయారు .ప్రభుత్వ సాహితీ సంస్థలున్నా ,ఆ పేరెత్తితే మీద పడే ‘’వామ భావీయులు ‘’ఏమంటారో నాన్న దడుపు .అందుకే ఎవ్వరూ ఈ వందేళ్ళ నుంచి ప్రబంధం జోలికి పోలేదు .కాని ,కాలం ఎప్పుడు చలన శీలి .ఎన్నో మార్పులు తెస్తుంది .అలాంటి శుభ ఘడియ వచ్చింది ఆంద్ర ప్రబంధానికి .ఆగ్రి గోల్డ్ వారు నిర్వహిస్తున్న ‘’నది ‘’మాస పత్రిక ప్రబంధ రచనకు ఆహ్వానం పలికింది .విశిష్టమైన నగదు బహుమతులను ప్రకటించింది   .ఆసక్తి ,ఆలోచన, సత్తా ఉన్న కవులు కలాలకు పదును పెట్టారు .అద్భుతమైన ప్రబంధ రచనలు చేసి ఆశ్చర్య చకితులను చేశారు .ఈ ఊహించని స్పందనకు నిర్వాహకులే ముక్కు మీద వేలు వేసుకొనే ట్లయింది .మన కవుల  సామర్ధ్యం ప్రబంధ రచనలలో ప్రస్పుటమైంది .సాహిత్య పిపాసువుల దాహార్తి తీర్చింది .అందుకు ఆ ఆలోచన వచ్చి దాన్ని కార్య రూపం లోకి తెచ్చిన ‘’నది ‘’వారిసాహసోపేత నిర్ణయానికి ,అమలు పరచిన తీరుకు  మది నిండుగా   అభినందనలు తెలియ జేస్తున్నాను .ఈ పోటీలో పాల్గొని కవిత్వ మహత్వాన్ని చవి చూపిన కవీశ్వరులకు హృదయ పూర్వక అభినందనలు .అందులో మొదటి మూడు  స్థానాలను దక్కించుకొన్న వారికి మరీ మనః పూర్వక శతాభినందనలు ,వందనలు .ఉత్తమ ప్రబంధం గా శ్రీ గడియారం శేష ఫణి శర్మ గారి ‘’పుత్రోదయం  ,ద్వితీయ ఉత్తమ ప్రబంధం గా డా.రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ గారి ‘’శ్రీ చెంచు లక్ష్మీ కల్యాణం ‘’,తృతీయ ఉత్తమ ప్రబంధం గా శ్రీ చింత పల్లి నాగేశ్వర రావు గారి ‘’నర్మదా పురుకుత్సీయం ‘’ ఎంపికయ్యాయని ,ప్రధమ ,ద్వితీయ తృతీయ ప్రబంధాలకు రు1,75,000,75000,30,000రూపాయల నగదు బహుమతిని అందజేశామని ,ఎవ్వరిని నిరుత్సాహ పరచ రాదనే ఉద్దేశ్యం తో ప్రబంధ రచనలు పంపిన వారందరికీ ప్రోత్సాహకం గా రు 10,000చొప్పున నగదు బహుమతి ప్రదానం చేశామని అగ్రి గోల్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రీస్  మరియు ,’’నది ‘’మాస పత్రిక సంపాదకులు శ్రీ వీ .ఆర్..రావు అవ్వాస్  తెలియ జేశారు .

ఇంతకీ ఈ సోది అంతా ఎందుకంటె ‘’మహిళా మాణిక్యాలు ‘’పుస్తకాన్ని గుంటూరు లో ఉంటున్న డా.రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ గారికి  పంపాను. అందినట్లు ఫోన్ చేసి చెప్పి ,తన ప్రబంధానికి ద్వితీయ బహుమతి వచ్చిందని ,తనకిచ్చిన కాపీలు అయి పోయాయని ,స్వంత ఖర్చుతో మళ్ళీ ద్వితీయ ముద్రణ తెస్తున్నానని  రాగానే నాకు పంపిస్తానని చెప్పారు .అనుకోన్నట్లే వారు పంపగా ఈ నెల ఇరవై ఒకటవ తేదీన అందింది .ఫోన్ చేసి కృతజ్ఞతలు చెప్పాను .చదివి అభిప్రాయం రాయమని కోరారు .పండిత ప్రకాండుల కవిత్వాన్ని బేరీజు వేసే శక్తి సామర్ధ్యాలు నాకు లేవని పూర్తిగా తెలుసు .కాని ఆప్త వాక్యం గా ఏదో రాయాలని ఈ పోటీల గురించి ఎక్కువ మందికి తెలిసి ఉండకపోవచ్చునని ,కనుక ఆలోటు పూడ్చినట్లవుతుందని అందులో నాకు నచ్చిన అంశాలను మీతో పాటు పంచుకొందామని రాస్తున్నాను .

డా.రామడుగు వారు తెలుగు ఏం ఏ .పి.హెచ్ డి .భీమవరం ,తాడికొండ ఒరిఎంతల్ కళాశాలలో ఆంధ్రోపన్యాసుకులుగా ఉద్యోగించి పదవీ విరమణ చేశారు .తొలకరి మెరుపులు ,శ్రీ హనుమదింద్ర కంటి సాహిత్య సమగ్రావలోకనం ,శ్రీ కాశీ కవితా సమారాధనం ,జ్ఞాన తులసి ,తెలుగు సామెతల శతకం ,సాహిత్య వ్యాస మణి మాల,శ్రీ పెంచల కోన నృసింహ శతకం రచించారు. సాహిత్య సేవే పరమావధిగా జీవిస్తున్నారు .తన జీవితం లో అందుకున్న  తోలి అవార్డు ‘’నది ‘’వారిచ్చిన దే నని సంతోషం ప్రకటించారు .

దాదాపు అరవై ఏళ్ళ క్రితం బడులలో వార్షికోత్సవాలకు  ‘’చెంచులక్ష్మి ‘’వేషం వేయించటం ఉండేది .చెంచు భాషలో చెంచీత మాట్లాడటం ఉండేది .చెంచు లక్ష్మి సినిమా మనకు తెలిసిందే .పెంకి పెల్ల్లాం సినిమాలో ఒక సీను కూడా ఈ కద తో ఉందాని జ్ఞాపకం  .’’చెట్టులెక్క గలవా ఓ నరహరి పుట్టలెక్క గలవా ?’’పాటచెవుల్లో ఇప్పటికీ రింగు మంటూనే ఉంది .మేము సుమారు అరవి అయిదేళ్ళ కిందట ఒక సారి హిందూ పురం నుండి మా చిన్న నాయనమ్మ వాళ్ళను చూడటానికి గుంటూరు వెడితే వాళ్ళ ఇంటి పక్క పిల్లలు ఏంతో హృదయం గా వేషాలు వేసి  ఈ చెంచీత పాటలు పాడటం నాకు గుర్తుంది .అదే కధను తీసుకొని శ్రీ శర్మ గారు ప్రబంధ రచన చేశారు .వారి రచన చదివితే నాకు వారు ‘’raw(రా) ‘’మడుగు కాదు ‘’రసమడుగు ‘’అని పించింది .చాలా మంచి పద్యాలున్నాయి .చెంచు జీవితం యాస, వేషం ,అలవాట్లు అన్నీ పకడ్బందీగా రాశారు .అయిదు ఆశ్వాసాల ప్రబంధం గా తీర్చి దిద్దారు .మొదట ఇష్ట దేవతా స్తుతి చేశారు .దేవుళ్ళందరికి మొక్కారు .గురు పూజ ,మాత్రు పితృ వందనం భక్తిగా చేసుకున్నారు .నివేదన తో పాటు కృతజ్ఞతా నివేదననూ సమర్పించారు .

ప్రధమాశ్వాసం లో ప్రహ్లాదుని తండ్రి హిరణ్య కశిపుడు హరి స్థంభం లో ఉన్నాడా అని అడిగితె ఉన్నాడని చెబితే గదతో స్తంభాన్ని మోదితే అందులోనుండి

‘’స్తంభోద్భవు డయ్యెను హరి –గంభీర మహాద్భుతైక ఘన తర భయదో –జ్జ్రుంభణదానవ పర్వత –దంభోళిగ నృహరియై ఉదాగ్రోగ్రాత్మన్ ‘’అని ప్రహ్లాద వరదుడు నరసింహ స్వామి అంత భీకరంగా ప్రత్యక్షమై ,కశిపుని కసి తీర సంహరించాడు .చందం అనే మాటతో ఇక్కడ అద్భుత పద్య నీరాజనం ఇచ్చారు కవి .

‘’చందముల కంది,పద్య –చ్చండంబుల కందనంత సంరంభ స్వ-చ్చండ నిరవద్య పద్య గద్య –గ్రంధ ప్రాబంధిక ప్రకాశుం డయ్యెన్ ‘’చందాలంటే వేదాలు వేదాలకే అందుతాడు పరమాత్మ .మామూలు ఛందో బద్ధ పద్యాలకు చేరువ కాడు.కాని ఆ పద్య వేగం తో ఒక ప్రబంధం వచ్చినంత వేగం గా ఆయన కదలిక ఉంది..చిన్న మాటలతో గంభీర భావన .దేవతలంతా వచ్చి జగదాశ్చ ర్య మూర్తిని తిలకించి స్తుతించినా ఆరౌద్రం ఆగలేదు .ప్రహ్లాదుడు భక్తీ స్తుతి చేస్తే  ఉగ్ర నరసింహుడు కొంత శాంత నృసింహుడయ్యాడు .వాత్సల్యం తో ప్రహ్లాదుని శిరసుపై చేయి ఆన్చి ఆశీర్వ దించాడు.కాని ‘’రోషం బిసు మంతైననువీడక ‘’గుండెలు పగిలిపోయే గర్జనలు చేస్తూ గరుడాచలానికి వెళ్ళాడు .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -27-7-14-ఉయ్యూరు

శ్రమ నీ ఆయుధమైతే విజయం బానిస అవుతుందన్న నానుడికి నల్లగొండ చేనేత కార్మికుడు శ్రీనాథ్‌ నిలువెత్తు నిదర్శనం. చేనేత రంగంలో కూడు దొరకక ఆత్మహత్యలు చోటు చేసుకుంటున్నా, ఉపాధి కరువై, కనీస కూలీ గిట్టుబాటు కాని గడ్డు పరిస్థితులు ఉన్నా ఈయన వెనుకంజ వేయలేదు. డిగ్రీ చదువుకున్నా కులవృత్తిపై అచంచల విశ్వాసంతో ముందుకు కదిలి ఆ రంగంలో తనదైన ముద్ర వేశాడు. విశ్వ వేదికలపై తన కళా నైపుణ్యాన్ని చాటి అనేక బహుమతులు గెలుచుకుని రాష్ట్రంలోని వేలాది మంది చేనేత కుటుంబాలకు భరోసా కల్పించాడు. ఆయన సాధించిన విశేషాల సహాహార మే ఈ కథనం.

ప్రకృతి రంగులతో ఓ అందమైన పట్టుచీరను తయారుచేసి రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా అవార్డును అందుకుని తన నైపుణ్యాన్ని చాటాడు నల్లగొండ జిల్లా చౌటుప్పల్‌ మండలం కొయ్యలగూడెం గ్రామానికి చెందిన ఇడెం శ్రీనాధ్‌. ఈయనది నిరుపేద చేనేత కుటుంబం. తన తాత తండ్రుల కాలం నుంచి ఇదే వృత్తిపై ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తున్నారు. శ్రీనాధ్‌ తల్లిదండ్రులు ఇడెం బిక్షపతి, సత్తమ్మలు సైతం చేనేత వృత్తినే నమ్ముకుని జీవనం సాగించారు. రఆ కాలంలో తాను ఒకవైపు చదువుకుంటునే తీరిక సమయంలో తమ తల్లిదండ్రులకు చేదోడువాదోడుగా ఉంటూ చేనేత పనిని అలవరచుకున్నారు. డిగ్రీ వరకు చదివిన ఆయన చేనేత వృత్తినే ఉపాధిగా మలచుకున్నారు.
కెనడా హస్తకళల ఫౌండేషన్‌ సహకారంతో…….
2006లో హైదరాబాద్‌లో జరిగిన జాతీయ స్థాయి ఎగ్జిబిషన్‌ శ్రీనాధ్‌ జీవితాన్ని మార్చింది. అక్కడ కెనడా దేశానికి చెందిన హస్థ కళల ఫౌండేషన్‌ వారితో శ్రీనాధ్‌కు పరిచయం ఏర్పడింది. ప్రకృతి రంగులతో డబుల్‌ ఇక్కత్‌ పద్దతిలో రూపొందించిన వసా్త్రలను చూసి ఫౌండేషన్‌   ప్రతినిధులు అబ్బురపడ్డారు. కెనడాలో నిర్వహించే చేనేత వసా్త్రల పోటీకి ఆయనను ఆహ్వానించారు. ప్రకృతి రంగులతో  నాలుగు నెలల పాటు శ్రమించి 9రకాల పూల డిజైన్‌లతో మొత్తం 854 పూల డిజైన్‌లు 33మెట్లతో ఓ అద్బుతమైన పట్టుచీరను రూపొందించి దాన్ని కెనడాలో జరిగిన పోటీకి పంపించాడు. వివిధ దేశాల నుంచి ఎంతోమంది హస్తకళాకారులు పాల్గొన్న పోటీలో శ్రీనాధ్‌ రూపొందించిన డబుల్‌ ఇక్కత్‌ వస్త్రం ప్రధమ స్థానంలో నిలిచింది.  అదే సమయంలో ఇక్కడ జరిగిన జాతీయ హస్థకళల పోటీకి సైతం పాల్గొన్నాడు. అక్కడ కూడా విజయం వరించింది. శ్రీనాధ్‌ రూపొందించిన వస్త్రం  2011 జాతీయ హస్తకళల పురస్కారానికి ఎంపికైంది. జులై 1న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో రాష్ట్రపతి ప్రణబ్‌ముఖర్జి చేతుల మీదుగా శ్రీనాధ్‌ జాతీయ స్థాయి పురస్కారం అందుకున్నాడు. పురస్కారంతోపాటు లక్ష రూపాయల నగదు బహుమతిని  పొందాడు. మారుమూల కుగ్రామంలో ఓ చేనేతకార్మికుడు రూపొందించిన వసా్త్రనికి జాతీయ స్థాయి పురస్కారం రావడం పట్ల గ్రామప్రజలు, చేనేత కార్మికులు శ్రీనాధ్‌ను ప్రశంసలతో ముంచెత్తుతున్నారు.

ప్రభుత్వ పథకాలు నేరుగా కార్మికులకే అందాలి
– ఇడెం శ్రీనాధ్‌
చేనేత కార్మికుల సంక్షేమం కోసం ప్రభుత్వం ప్రవేశపెడుతున్న పథకాలు పూర్తిస్థాయిలో కార్మికులకు అందడం లేదు.  చేనేత రంగంలో ప్రతిభ ఉన్న కళాకారులను ప్రభుత్వం మరింత ప్రొత్సహించాలి. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా కార్మికులు సైతం నూతన డిజైన్‌లను రూపొందిస్తే చేనేత వసా్త్రలకు మరింత ఆధరణ పెరుగుతుంది. కార్మికులు రూపొందించిన వసా్త్రలకు ప్రభుత్వ సైతం మార్కెటింగ్‌ సౌకర్యం కల్పించాలి. రాష్ట్ర, జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలలో ఎగ్జిబిషన్‌లు నిర్వహించి గ్రామీణ స్థాయి కళాకారులకు మరింత ప్రొత్సాహం అందించాలి.

– మధుసూదన్‌, నల్లగొండ

ఆధునిక అరబిక్ సాహిత్యానికి ప్రేరణ -సోహేర్ అల్ కలమావి

ఆధునిక అరబిక్ సాహిత్యానికి ప్రేరణ -సోహేర్ అల్ కలమావి

1911జులై ఇరవైన జన్మించిన సోహేర్ అల్ కలమావి ప్రసిద్ధ రచయిత సాంఘిక సేవా దురందురాలు .ఆధునిక అరబిక్ సాహిత్యానికి ప్రేరణ గా నిలిచిన రచయిత్రి .ఈజిప్ట్ సంస్కృతిక రంగాన్ని విద్యా వేత్తగా ,స్త్రీవాద రచయితగా తీర్చి దిద్దిన విదుషీ మణి.కైరో యూని వర్సిటిలో 1929 లో చేరి చదివిన  మొట్టమొదటి మహిళగా గుర్తింపు పొందింది .అరెబిక్ భాష చదివే ఫాకల్టి ఆఫ్ ఆర్ట్స్ లో పద్నాలుగు మంది విద్యార్ధులలో ఆమె ఒక్కతే మహిళ.1941లో అరెబిక్ సాహిత్యం లో  పి.హెచ్. డి .సాధించింది .ఆమె ‘’ఆల్ఫ్ లైలా వలేలా ‘’అంటే వెయ్యి న్నోక్క  రాత్రులు(అరేబియన్ నైట్స్)  గ్రంధం పై థిసీస్  రాసి సమర్పించింది .ఈజిప్ట్ లోని మహిళలు ఒంటరి వారు కారని వారి సమస్యలకు వారితో బాటు పురుషులూ బాధ్యుఅని ఆమె అభిప్రాయం .

జర్నలిజం లోపని చేయటానికి  మొదటి లైసెన్స్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ ను పొందిన మహిళ సోహేర్ .కౌకాబ్ అల్ షర్క్ ,ది ఓరిఎంట్ స్టార్,ది మెసేజ్ ,ది వాలీ మొదలైన  పత్రికలో పని చేసింది .ఈజిప్ట్ లో మొట్టమొదటి సారిగా 1934లో ప్రారంభింప బడిన రేడియో కార్యక్రమాల నిర్వాహకురాలుగా ఉంది .1936 ఫాకల్టి ఆఫ్ ఆర్ట్స్ లెక్చర్ ఇచ్చిన మొదటి స్త్రీ గ గుర్తింపు పొందింది .’’లిటరేచర్ ఆఫ్ డిసిడేన్ట్స్ లో ఏం ఏ .పట్టా పొందింది .1937లో ఫ్రాన్స్ కు పి.హెచ్ డి చేయటానికి వెళ్ళిన తొలి మహిళ కలమావి .జానపద సాహిత్యం లో పి హెచ్ డి .పొందిన ప్రధమ మహిళకూడా .అరెబిక్ లాంగ్వేజ్ డిపార్ట్ మెంట్ లో చైర్మన్ గా ప్రవేశించి పదేళ్ళు పని చేసి అంచెలంచెల మీద ఎదుగుతూ అసిస్టంట్ ప్రొఫెసర్  అయింది .1959’’యూని వర్సిటి వుమెన్  గ్రాడ్యుయేట్ యూనియన్ కు ముఖ్య అధికారి అయింది .1959లొ జానపద సాహిత్యం లో ప్రొఫెసర్ గా పదోన్నతి పొందింది .విజ్ఞాన సర్వస్వం నిర్మాణం లో చీఫ్ డిప్యూటీ గా నియమించ బడింది .ఆడిస్ అబాబా లో 1960లో జరిగిన అంతర్జాతీయ మహిళా సదస్సుకు అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నుకో బడింది .జానపద కళాసదస్సుకు ప్రధాన పాత్ర దారి  గా ఉన్నది . సినిమా  నాటక కళలకు ఈజిప్షియన్ జెనరల్ అధారిటీ కి ఉన్నతాధికారిగా పదవీ బాధ్యతలు చే బట్టింది .బాలల సాంస్కృతిక సంఘానికి ,ఆర్ట్స్ మేగజైన్ కు ప్రధాన అధికారి గా సమర్ధ వంతం గా బాధ్యతలను నిర్వహించింది ఆమె సమర్ధతను గుర్తించి ప్రభుత్వమే ఇన్ని విధాల ఆమె సేవలను సద్విని యోగం చేసుకొన్నది .

ఆమె దాదాపు ఎనభై పుస్తకాలు రచించింది .’’ది టాక్స్ ఆఫ్ మై గ్రాండ్ మదర్ ,వెయ్యిన్నొక్క రాత్రులు ,డిసిడేన్ట్స్ లిటరేచర్ ,దివరల్డ్ ఇన్ ఏ బుక్ ,డెవిల్స్ ప్లె అండ్ డాన్స్ మొదలైన వెన్నో ఆమె రచనా పటిమకు నిదర్శనాలు .షేక్స్ పియర్ రాసిన ‘’టేమింగ్ ది షూస్ ‘’ ,చైనా భాష లోని వండర్స్ బుక్ మొదలైన వి అరెబిక్ భాషలోకి అనువదించింది .సమకాలీన ఆరబ్ సంగీతం డ్రామా సినిమా లపై ఏంతో లోతైన పరిశోధన చేసి అపూర్వమైన వ్యాసాలూ రాసింది బడ్జెట్ లో అయిదు శాతం బాల సాహిత్యాభి వృద్ధికి బాలల సృజనకు  కేటాయించేట్లు చేసింది .విజ్ఞాన శాస్త్ర సర్వస్వ నిర్మాణానికి తన వంతు సహకారాన్నందించింది .ఇలా అన్ని రంగాలలో తనదైన శైలిలో అంకిత భావం తో కృషి చేసిన మహిళ సోహేర్ .

ఆమె వివిధ రంగాలలో చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా అనేక అవార్డులు ,రివార్డులు అందుకొన్నది .అరెబిక్ లాంగ్వేజ్ అవార్డ్ ను ‘’అరేబియన్ నైట్స్ ‘’పై రాసిన దానికి పొందింది .స్టేట్ మెరిట్ అవార్డ్ ,నాజర్ అవార్డ్ ,మెడల్ ఆఫ్ ది రిపబ్లిక్ ,అందుకొన్నది.కైరో లోని అమెరికన్ యూని వర్సిటి ‘’గౌరవ డాక్టరేట్ ‘’నిచ్చి సత్కరించింది .మహిళా దినోత్సవం నాడు కైరో ప్రభుత్వం అభినందన సన్మానం చేసింది  .ఇన్ని విశిష్టతలు కలిగిన సోహేర్ ఆల్ కలమావి 1997మే నాలుగవ తేదీన 86ఏళ్ళ వయసులో చనిపోయింది .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -27-7-14-ఉయ్యూరు

పతనమై పోతున్న ఈజిప్ట్ గ్రామీణ సంస్కృతికి వ్యధ చెందిన అలీఫా రిఫాత్

ఫాతిమా రిఫాత్ ఈజిప్ట్ లోని సంచలన రచయిత్రి .అలీఫా రిఫాత్ అనే మారుపెరుతోనే రచనలు చేసింది .గ్రామీణ ప్రాంతాలలో సెక్స్ లో స్త్రీల డైనమిజాన్ని  ,బాంధవ్యాలను కోల్పోవటాన్ని రచనల్లో ప్రతిఫలింప జేసింది .మతం లో ఇవి తీవ్ర  ధోరణులే అయినా ఆమె కు మతం పట్ల పూర్తీ విశ్వాసమే ఉంది .ఆమె రాసిన కధలలో  పితృస్వామ్య వ్యవస్థలో మగ వాళ్ళ బాధ్యతా రాహిత్యాన్ని ,మతం పట్ల వారి నిబద్ధత లేని జీవిత విధాలను ,స్త్రీల యెడల చూపే అలసత్వాన్ని ఎత్తి చూపింది .తనకుటుంబ సభ్యుఅల నుండి ఇబ్బందులు రాకుండా ఉండటానికే మారు పేరుతో రాసింది .

ఫాతిమా అబ్దుల్లా రిఫాత్ 1930 జూన్ అయిదున  ఈజిప్ట్ లోని కైరో లో జన్మించింది .తండ్రి ఆర్కిటెక్ట్ .తల్లి గృహిణి .మహమ్మద్ ప్రవక్త కుటుంబానికి చెందిన వారుగా ఆమె కుటుంబీకులు గొప్పలు చెప్పుకొనే వారు .గ్రామీణ ప్రాంతం లో బాల్యం గడవటం వలన ఆమె కధలన్నిటికీ అదే నేపధ్యం అయింది .తోమ్మిదవ ఏటనే కవిత్వం రాసింది .అందులో గ్రామీణ స్త్రీల నిస్పృహను తెలియ జేసింది .ఇది చదివిన కుటంబం లోని వారందరూ ఆమెకు శిక్ష విధించారు .మిశ్రాల్ జదీడా ప్రైమరీ స్కూల్ లో చదివి ,కల్చరల్ సెంటర్ ఫర్ వుమెన్ లో ఇంటర్ చదివింది .కైరో లోని బ్రిటిష్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో 1946నుండి మూడేళ్ళు ఇంగ్లీష్ భాష అభ్యసించింది .ఫైన్ ఆర్ట్స్ కాలేజిలో చేరి చదువుదామని అనుకొంటే తండ్రి బలవంతాన పెండ్లికి ఒప్పించిఆమె కజిన్ అయిన పోలీస్ ఆఫీసర్ కిచ్చి  పెళ్లి చేశాడు .

ఈజిప్ట్ సంస్కృతిలో మగవాళ్ళే రచయితలూ గా ఉండాలి అనే సంప్రదాయం ఉంది .ఆమె భర్త భార్యను మారు పేరుతోకధలు ,కవితలు రాయటానికి ఒప్పుకొని ప్రోత్సహించాడు కూడా .1955-60కాలం లో ఆమె రాసిన వన్నీ ప్రచురితమయ్యాయి .తర్వాత భర్త పెట్టిన తీవ్ర ఒత్తిడి తో రాయటం ఆపేసింది .14 ఏళ్ళు ఏదీ రాయకుండానే ఉండిపోయింది ఈ కాలం లో సాహిత్యం ఖగోళం ,చరిత్రలను అధ్యయనం చేసింది .తన సమాజం లో జరుగుతున్న అన్యాయాలకు  మౌన ప్రేక్షకురాలిగా ఉండిపోవటం ఆమెకు అసాధ్యం గా ఉంది .1973లో ఆమెకు తీవ్రమైన జబ్బు చేసింది .భర్త మనసు మార్చుకొని మళ్ళీ రాయమని ప్రోత్సహించాడు .ఆ ప్రోద్బలం తో ఉత్సాహం గా కధలు నవలలు  రాసి ప్రచురించింది .ఫాతిమా రాసిన ‘’మై వరల్డ్ ఆఫ్ అన్ నోన్ ‘’కద విశేషం గా ప్రాచుర్యం పొందింది .1979లో భర్త మరణించాడు .భర్త కు తరచూ జరిగే బదిలీలలో గ్రామ జీవితాన్నే హాయిగా అనుభవిస్తూ ,అతని మరణం తర్వాతకూడా ఈజిప్ట్ లోనే ఉండిపోయింది .

1981లో మక్కా కు హాజీ పవిత్ర యాత్ర చేసింది .ఇంగ్లాండ్ టర్కీ జర్మని మొరాకో , ఆస్ట్రియా మొదలైన వాటిని తిరిగి చూసింది .ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఈజిప్షియన్ రైటర్స్ ,షార్ట్ స్టోరి క్లబ్ ,దార్ –అల్  –ఉదాబా మొదలైన సాహితీ సంస్థలలో జీవిత కాలం అంతా సభ్యురాలుగా ఉంది .1984లో ఇంగ్లాండ్ లో జరిగిన మొదటి ‘’అంతర్జాతీయ మహిళా పుస్తక మహోత్సవం ‘’కు వెళ్ళింది ..అక్కడ ఈజిప్ట్ లోని మహిళా హక్కుల గురించి ,అక్కడ ఉన్న బహు  భార్యాత్వం గురించి గంభీరం గా ప్రసంగించింది .1984లో ఫాతిమా ‘’ఎక్సేలేన్సి అవార్డ్ ‘’ను మోడరన్ లిటరేచర్  అసెంబ్లీ ‘’నుండి పొందింది .అరవై అయిదేళ్ళ వయసులో ఫాతిమా  రిఫాత్  1996 జనవరిలో మరణించింది .ఆమెకు ముగ్గురు మగ పిల్లలు .వివిధ భాషల్లో ఆమె రచనలు వందకు పైగా అనువాదాలైనాయి .

ఫాతిమా రాసిన వన్నీ అరెబిక్ భాషలోనే రాసింది .మొదట్లో శృంగారం రంగరించే ఎక్కువ గా రాసింది .జేనీస్ జాన్ డేవిస్ అనే అనువాదకుడి తో పరిచయం అయిన తర్వాత అతని సలహా తో సాంఘిక సమస్యలపై,మరింత సరళం గా వాడుక భాషలో  రాయటం మొదలెట్టింది .ఆమె నవలలు ,కధలు ఇంగ్లీష్, డచ్, ఫ్రెంచ్, జెర్మని ,స్వీడిష్ భాషల్లోకి తర్జుమా అయ్యాయి .ఇంగ్లీష్ లోకి అనువదింప బడిన ఆమె చిన్న కధలు మహా గొప్పగా ప్రచారమై మంచి  పేరును గుర్తింపును తెచ్చి పెట్టాయి .ఈజిప్ట్ లోని మిగతా స్త్రీ వాద రచయిత్రులకు భిన్నం గా ఫాతిమా మాతా చారం పాటించే స్త్రీల గురించే ఎక్కువగా రాసింది .తన జీవిత చరిత్రలో తండ్రి తనను ప్రేమగా చూడ లేదని అందుకే సాహసం తో కొత్త మార్గాన్ని పట్టాల్సి వచ్చిందని చెప్పింది .తండ్రులు కూతుళ్ళ యెడల ప్రవర్తించే హింసా విధానం పై రాయాల్సి వచ్చింది అన్నది .మగాళ్ళకు కావాల్సింది జల్సాయే నని గుర్తించానని అందుకే తన రచనల్లో ఆడవారిపై మగవారు ప్రేమ చూపించాలనే  సందేశం  ఉంటుందని చెప్పింది .భార్యా భర్తలు పవిత్ర భావన తోనే శృంగార కార్యం జరుపుకోవాలని కోరింది .అప్పుడే భగవంతునిపై విశ్వాసం పెరుగుతుందని చెప్పింది .

ఈజిప్ట్ లోని పితృస్వామ్య వ్యవస్థలో స్త్రీలను భవిస్తున్న ఒంటరితనాన్ని ఆవ హేళలను,బాధలను కధల్లో చిత్రించింది .ఈ కధల్లో సెక్స్ ,చావు ,పెళ్లి మాస్టర్బెషన్ ,జననేంద్రియ వర్ణన ,ప్రేమ ,పెళ్ళికాని యువతుల్లో గర్భధారణ,,వితంతు వ్యధ  మొదలైన  తార్కిక సమస్యల ను వివరించింది .ఆమె కాలం లో వీటిని గురించి మాట్లాడమే నేరం. బరి తెగించి ఆడది ప్రవర్తిస్తే సమాజం పతన మవుతుందని భావన ఉండేవి .స్త్రీల సెక్స్ కోరికలను అణచి వేయటాన్ని ఆమె వ్యతిరేకించింది .కాని తాను మాత్రం చక్కని కుటుంబ వ్యవస్థలో సనాతన  మత విశ్వాస జీవితమే ఆదర్శం గా గడిపింది .కురాన్ పితృస్వామ్యాన్ని ప్రబోదించినా మతానికి వ్యతిరేకం గా ‘’మ్రుగాడు ‘’సంచరించటం ఆమె హర్షించలేదు .మతాన్ని అడ్డం పెట్టుకొని ఆడదాని బతుకు బుగ్గి చేయరాదని నిష్కర్ష గా చెప్పింది .ఇన్ని చెప్పినా ఆమె కధల్లో వివాహాతేర సంబంధాలు మచ్చుకైనా కని  పించవు .నీతి నిజాయితీ భార్యా భర్తలిద్దరికీ ఉండాలనే బోధించింది .’’డిస్టంట్ వ్యూ ఆఫ్ ఏ మినరెట్ ‘’ ‘’బాహియ్యా అనే ఆమె కదలు జగత్ ప్రసిద్దాలైనాయి . మొత్తం మీద ఈజిప్ట్ గ్రామీణ సంస్కృతీ లో స్త్రీలకు జరుగుతున్న అన్యాయాలను ప్రశ్నించి ,ఎలుగెత్తి చాటి ,సరిదిద్దుకోమని ముందుకు వచ్చి  ధైర్యం గా చెప్పి ,రాసిన అలీఫా రిఫాత్ అభి నందనీయురాలు .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-7-14-ఉయ్యూరు

భాషాశాస్త్ర ఆకాశ  చంద్రుడు చే.రా.

అవును వాళ్ళిద్దరూ భాషా శాస్త్ర ఆకాశానికి  సూర్యుడు,చంద్రుడు .సూర్యుడు శ్రీ భద్రిరాజు కృష్ణ మూర్తి గారైతే ,చంద్రుడు శ్రీ చేకూరి రామా రావు గారు .ఇవాళ ఆ ఆకాశం ఇద్దరినీ కోల్పోయి శూన్యమై పోయింది  .నేను తెలుగు  ఏం .ఏ . ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం నుండి ప్రైవేట్ గా పరీక్ష రాస్తున్నప్పుడు భాషా శాస్త్రం మాకొక సబ్జెక్ట్ .దానికి భద్రిరాజు వారు చే. రా. గారు రాసిన పుస్తకాలే మార్గ దర్శకాలు .అవే చదివి ,ఆ భషా కీకారణ్యం లో వారిద్దరి వెలుగు లతో దారి చూసుకుని ప్రయాణించి పాస్ అయ్యాను .నాతో పాటు మా ఇంటి వద్ద చదివిన స్వర్గీయ టి.ఎల్.కాంతారావు ను కూడా జ్ఞాపకం చేసుకొంటానేప్పుడూ .భద్రి రాజు వారిని హైదరాబాద్ లో అనేక సభల్లో చూశాను .వారి విద్వత్తుకు తెలుగు దేశం జోహార్ చేసింది .హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూని వర్సిటి ఏర్పడిన తర్వాతమా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి అక్కడ చదివినపుడు భద్రి రాజు గారే ప్రిన్సిపాల్ .  తెలుగు ను ప్రాచీన భాష గా కేంద్రం గుర్తించిన సందర్భం గా కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం ఏర్పాటు చేసిన సభలో వారి ప్రసంగించారు .అదే చివరి సారి వారిని చూడటం .ఆయన రాసిన పత్రికా వ్యాసాలన్నీ చదివాను .ఆయనంటే ఒక క్రేజ్ కూడా .కారణం ఆయన విశ్వ నాద గారి ముఖ్య శిష్యుడు అవటం కూడా . తెలుగుకు ప్రాచీన హోదా సాధించటం లో భద్రి రాజు వారి పాత్ర ఎంతో ఉంది .అయన ఇచ్చిన  ప్రెజెంటేషన్ వల్లనే అది సాధ్యమైంది .ఉద్యమాలు ,ఉపన్యాసాలకు ఇది మరింత ఊపు నిచ్చింది .

చే.రా.తలు ప్రతి వారం చదివే వాడిని .యువ కవుల వెన్ను దట్టి వారి కవిత్వాన్ని విశ్లేషించి మెచ్చి మెరుగులు దిద్ది ఎంతమందిని పైకి తెచ్చారో చే రా లెక్కించనికే వీలు లేదు .సృజన అంటే ఆయనకు అంత ఇస్టమూ తపనా కూడా .ఆ రాతలు పత్రికకే హై లైట్ గా ఉండేవి .వాటిని చదవటానికే పత్రిక కొనే క్రేజ్ ను సృష్టించారు చే .రా..అవసరం వచ్చింప్పుడు చీల్చి చెండాడేవారు. అందులో సరుకు ఉంటె అక్కున చేర్చుకొనే వారు .యెంత పెద్ద రచయిత అయినా చే రా విమర్శ చెరుకు గానుగలో నుంచి సారం,రసం  వస్తేనే గుర్తింపు అన్నట్లుండేది .శ్రీ కోవెల సంపత్కుమారాచార్య కు చే రా.కుఏళ్ళ తరబడి జరిగిన ఛందో చర్చ అందరికీ గుర్తుండే ఉంటుంది. కాని ఒకరంటే ఒకరికి ఉన్న ఆత్మీయత ,ఆరాధన మాత్రం మరువ లేనిది .ఒక సారి  సంపత్కుమార  పెదముత్తేవి శ్రీ లక్ష్మణ యతీంద్రులు పై రాసిన  ‘’అంతర్మధనం ‘’అనే కావ్యాన్నిగురించి రాశారు అందులో ఆయనకు నచ్చిన పద్యాలను అన్నీ పేర్కొని ఇలా సంపత్కుమార మాత్రమె రాయ గలరు అన్నారు .ఆవ్యాసం చదివిన నేను ఆ పద్యాలను జాగ్రత్తగా రాసి పెట్టుకున్నాను .పెదముత్తేవి లో యతీంద్రుల పుత్రులు శ్రీ సీతారాం గారు ,ఒరిఎంటల్ స్కూల్ వార్షికోత్సవానికి కాని ,వారి తండ్రిగారి విగ్రహావిష్కరణ జరిగినప్పుడు కాని నన్ను ఆహ్వానిస్తే వెళ్ళినప్పుడు యతీండ్రు లను సంస్మరిస్తూ సంపత్కుమార రాసిన పద్యాలను చదివి సభను మెప్పించే వాడిని .దీనికి మార్గ దర్శి చే .రా.యే కదా నాకు  .సంపత్కుమార బెజవాడలో ,వరంగల్ లో రాజమండ్రి సభల్లో కలిసి నప్పుడు ఈ విషయం చెప్పాను .ఆయన ఏంత ఆనందించారు .’మేమిద్దరం భాషా ప్రేమికులం .అభిప్రాయ భేదాలుంటాయి కాని అంతరంగాలు ఒక్కటే ‘’అని ఆచార్య  అంతం వారిద్దరి సంస్కారానికి ఉదాహరణ .సంపత్కుమారాచార్య తానూ రాసిన ఒక పుస్తకాన్ని చే రా .కు అంకితమిచ్చారు .అదీ ఆదర్శం అంటే   .యతీంద్రుల వారిపై తానూ రాసిన ఆ పుస్తకాన్ని నాకు తర్వాతా పోస్ట్ లో తన సంతకం పెట్టి పంపారు .చే రా. ఆ పుస్తకం పై రాయక పొతే అమూల్య సంపద నాచే జారి పోయేదికదా .చే .రా గారినీ హైదరాబాద్ సభల్లో చూశాను కాని పరిచయం మాత్రంకలిగించుకోలేదు .వారితో పరిచయం కలిగించిన వారు మా మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు .

మేము మూడవ సారి 2008మే లో  అమెరికాలోని మిచిగాన్ రాష్ట్రం లోని డెట్రాయిట్ దగ్గరున్న ‘’స్టెర్లింగ్ హైట్స్’’కు మా అమ్మాయి ఛి సౌ విజయ లక్ష్మి వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళినప్పుడు మైనేని గారితో ,అంతకు ముందు నాలుగేళ్ల నాడు ఉయూరు ఏ సి లైబ్రరీ ప్రారంభోత్సవానికి ఆయన వచ్చినప్పుడు మొదటి సారి ఏర్పడిన పరిచయం గాఢం అయింది .రోజూ ఫోన్లు ,మెయిల్స్ ,ఆయన పుస్తకాలు పంపటం చదివి నేను జవాబు రాయటం ప్రముఖ ఆర్ధిక వేత్త మా ఉయ్యూరు వాసి శ్రీ ఆరిక పూడి ప్రేమ చంద్ గారి తో ఫోన్ ద్వారా మైనేని గారు నాకు పరిచయటం చేయటం జరిగింది .మేము అక్టోబర్ లో తిరిగి వచ్చే ముందు చేకూరి రామా రావు గారు తనకు ఆప్త మిత్రులని ఇద్దరూ కలిసి అమెరికా యూనివర్సిటీ లో చదువుకొన్నామని ఒకే రూమ్ లో ఉండేవారమని ,వారానికో సారైనా ఫోన్ లో మాట్లాడు కొంటా మని అమెరికా వస్తే తమ ఇంటికి తప్పక వచ్చేవారని ఆయన భార్యకూ తన భార్యకు మంచి పరిచయం ఉందని చెప్పి చే .రా గారి అడ్రస్ ,ఫోన్ నంబెర్ నాకు ఇచ్చి తప్పకుండా హైదరాబాద్ లో వారిని కలిసి ఉయ్యూరు వెళ్ళమని ,నేను వచ్చి కలుస్తున్నట్లుగా వారికి తెలియ జేయటం కూడా జరిపించారు మైనేని .అంత పెద్ద వాడు ఆయన దగ్గరికి నేను వెడితే ఎలా చూస్తారో అని నాకు అనుమానం .కాని మైనేని ఆజ్ఞ సుగ్రీవాజ్న నాకు . .మా పెద్దబ్బాయి వాళ్ళు హబ్సి గూడా లోనే ఉన్నారు కనుక వెళ్లి చూద్దాం అను కొన్నాను .

2008 నవంబర్ 1 ఆంద్ర ప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం .ఆ ముందు రోజు సాయంత్రం కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలుగు ను ప్రాచీన భాష గా గుర్తిస్తూ ప్రకటన చేసింది .తెలుగుతో బాటు కన్నదానికీ ఆ హోదా ఇచ్చింది .కనుక అలాంటి రోజున చే .రా.వారి ని సందర్శిస్తే మంచిది అనుకొన్నాను. మా నాలుగో అబ్బాయి రమణ బైక్ మీద ఇద్దరం ఉదయమే చే .రా .గారింటికి చేరాం .అప్పటికే మైనేని గారు  రాక ను గురించి వారికి ఫోన్ చేసి చెప్పారు నాకోసమే వారూ చూస్తున్నారు .నేను ఆ రోజు ఉదయమే వారిని చూడటానికి వస్తున్నానని  ఫోన్ లో చెప్పానుకూడా .మా ఇద్దరినీ చే. రా దంపతులు ఏంతో ఆప్యాయం గా పలకరించి మర్యాద చేశారు . రాష్ట్ర అవతరణ,ప్రాచీన హోదా శుభాకాంక్షలు అంద జేసుకోన్నాం .క టిఫిన్లుపెట్టి కాఫీ దగ్గరుండి అందజేశారు  .గోపాల కృష్ణ గారితో ఉన్న పరిచయాన్ని ఎన్ని సార్లో గుర్తు చేసుకుని మురిసి పోయారు ఆ దంపతులు .గళ్ళ లుంగీ ,చేతుల బనీను తో తెల్ల జుట్టు తో నల్లటి దేహ చ్చాయతో ,పెద్ద అద్దాల కళ్ళ జోడుతో పడక కుర్చీ లో సాదా సీదాగా చే రా గారుంటే  అంత కంటే కంటే సామాన్య గృహిణి గా వారి శ్రీమతి కనిపించారు .ఎక్కడా హంగూ ఆర్భాటమే లేదు .ఆయన రాసుకొనే గది, చదువుకొనే ప్రాంతం చూపించారు. ఆమె మైనేని గారి భార్య శ్రీమతి సత్య వతి గారి సౌజన్యాన్ని ఎంతో పొగిడారు .మైనేని గారి కోరికపై ,వారి ఖర్చుతో ఉయ్యూరులో డిసెంబర్ ఇరవై ఒకటిన శ్రీ ఆరిక పూడి ప్రేమ్చంద్ గారికి సన్మానం చేస్తున్నామని ,ఆహ్వాన పత్రిక పంపిస్తానని తప్పకుండా రావలసిందని ఆహ్వానించాను .తనకు అప్పుడు రెండు చోట్ల పురస్కారాలను అందు కొనే  కార్యక్రమాలున్నాయని ఒకటి ఏలూరు లో గుప్తా ఫౌండేషన్ వారు భాషా శాస్త్రేం లో తన సేవలకు లక్షన్నర రూపాయల పారితోషికం ఇచ్చి సత్కరిస్తున్నారని చెప్పారు .ఒకరకం గా జ్ఞాన పీఠపురస్కారం తో ఇది సమాన మైనదని సంతృప్తిగా చెప్పారు .రెండవది పిఠా పురం లో శ్రీ ఆవంత్స సోమ సుందర్ ఏర్పాటు చేసిన పురస్కారాన్ని తనకు ఈ ఏడాది అంద జేస్తున్నారని దానికి హాజరు కావాల్సి ఉందని తెలియ జేశారు .వారితోను వారి శ్రీమతి గారి తోను ఫోటోలు దిగాం .రమణ బాగా ఫోటోలు  తీశాడు .చాలా హుషారుగా నవ్వుతూ మాతో గడపటం చే. రా గారి వ్యక్తిత్వానికి నిరూపణ .ఏదో తెలుగు ఏం. ఏ గిలికాను కాని ఆయన ముందు నిలిచి మాట్లాడే అర్హత నాకేమి ఉంది? అది చూడకుండా ఆత్మీయతను ప్రదర్శించారు .తాను రాసిన దాదాపు పది పుస్తకాలను జాగ్రత్తగా  ఒక సంచిలో పెట్టి నాకు ఇచ్చారు .ఇది నేను ఊహించ నిది .వారికి వీడ్కోలు చెప్పి ఇంటికి తిరిగి వచ్చాం .

ఉయ్యూరు తిరిగి వచ్చి తీరు బడిగా చే రా .గ్రంధాలన్నీ చదివి కృతజ్ఞతలు తెలియ జేస్తూ ఉత్తరం రాశాను ఫోనూ చేశాను .అప్పటి నుండి సరసభారతి ప్రచురించిన పుస్తకాలన్నీ మైనేని వారి కోరిక పై చే. రా గారికి  పంపిస్తూనే ఉన్నాను .ఈ ఉగాదికి ప్రచురించిన ‘’మహిళా మాణిక్యాలు ‘’పుస్తకం కూడా పంపాను .

చే రా .భాషా శాస్త్రం లో మాత్రమె కాదు అనేక సాహితీ ప్రక్రియలపై సాధికారత ఉన్న వారు .తెలుగు భాషా సాహిత్యాలలో ఆంధ్రా యూని వర్సిటి నుండి ఏం ఏ .డిగ్రీ పొందారు .అమెరికాలో కోర్నెల్ యూని వర్సిటి నుండి భాషా శాస్త్రం లో ఏం ఏ.పి హెచ్ డి సాధించారు .ధిల్లీ సెంట్రల్ యూని వర్సిటిలో ప్రేఫేసర్ గా చేరి ,ఉస్మానియా తెలుగు విశ్వ విద్యాలయాలలో భాషా శాస్త్ర బోధన చేశారు .భాషా శాస్త్ర పరిశోధనా రంగం లో అగ్రగామిగా ఉన్నారు .ఆయన భాషా వైదుష్యం ఎదురు లేనిది .అనేక సాహితీ సంస్థలు ఎన్నో సన్మానాలు సత్కారాలు చేసి పురస్కారాలన్దించాయి .ఆయనది సంకుచితం లేని మనస్సు .భాషా శాస్త్రం లో నవ్యవిప్లవ  మార్గ గామి అయిన ‘’నాం చా విస్కీ ‘’ అయన ఆరాధ్య గురువు .ఆ ఒరవడిలోనే చే రా .తెలుగు వాక్యాన్ని విశ్లేషించి కొత్తదనానికి దారి చూపాడు .దేశ విదేశాలలో ఎన్నో యూని వర్సిటీ లలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా  భాషా శాస్త్రం  పై అధ్యాపనం చేశారు . ఆయన రాసిన ‘’స్మ్రుతి కిణాంకం ‘’గ్రంధానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమి బహుమతి లభించింది .మొదటి ప్రపంచ తెలుగు సభల కలం లో ఆయన రాసిన ‘’తెలుగు వాక్యం ‘’అందరిని ఆ కట్టుకొన్నది ఆయన చివరి రచన ‘’భాషా పరి వేషం ‘’అయన గ్రంధాలన్నీ పునర్ముద్రిటాలే .మానవీయ విలువలకు అధిక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు చే. రా .ఆయన భార్య శ్రీ మతి రంగ నాయకి .కుమారులు శ్రీ సారధి ,శ్రీ క్రిస్టోఫర్ .కుమార్తె శ్రీమతి సంధ్య .భాషా సాహిత్యాలపై పదహారు గ్రంధాలు రాసిన అసమాన భాషా శాస్త్ర వేత్త చేకూరి రామా రావు గారు 24-7-14గురువారం సాయంత్రం 78వ ఏట హైదరాబాద్ హబ్సి గుడా లో స్వగృహం లో మరణించారు .వారి మృతికి శ్రద్ధాంజలి ఘటిస్తున్నాను .గురువు భద్రి రాజు గారు మరణించిన రెండేళ్లకే శిష్యుడు చే .రా .మరణించారు .ఈ ఇద్దరు లేని లోటు తీరేది కాదు . .శూన్యాన్ని మిగిల్చి  వెళ్ళారు ఈ  సూర్య చంద్రులు . మన ‘’కబోది ప్రభుత్వాలకు’’ వీరిద్దరి భాషా సేవ కని పించనే లేదు. ఏ పద్మ పురస్కారాన్ని వారికి అందించక పోవటం ప్రభుత్వాలకే తల వంపులు కాని ఆ సూర్య చంద్రులకు కాదు .

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-7-14-ఉయ్యూరు

సాహితీ బంధువులకు శుభ కామనలు -ఈ రోజు  24-7-20014మధ్యాహ్నం రెండు గంటలకు సరసభారతి బ్లాగ్ వీక్షకుల సంఖ్య అక్షరాలా రెండు లక్షల మూడు వందల అరవై ఎనిమిది(2,00368) .బ్లాగ్ ఏర్పరచిన మూడున్నర ఏండ్లలో ఇంతటి అపూర్వ అఖండ విజయాన్ని సాధించింది అంటే నమ్మ శక్యం కావటం లేదు .ఈ విజయం అంతా సాహితీ బంధువుల ,సాహిత్యాభిమానులదే నని సవినయం గా మనవి చేస్తున్నాను .శ్రీ సువర్చలాంజ నేయ  బ్లాగ్ఇదే సమయానికి నలభై ఎనిమిది వేల నూట అయిదు మంది వీక్షకులను స్పృశించింది (  48,105) .రెండు బ్లాగులకు మొత్తం వీక్షకులు 2,00368  +48,105=2,48,473అని తెలియ జేయటానికి సంతోషం గా ఉంది . నిజం గా ఇది ఊహించని అపూర్వ విజయం .ఈ విజయాన్ని సాహితీ సుమనస్కులందరికి అంకిమిస్తున్నాను .. మరిన్ని విజయాలను చేకూర్చ వలసిందని కోరుతూ ,మరింత ఆసక్తి జనకం గా బ్లాగులను నిర్వహించటానికి కృషి చేస్తానని మనవి చేస్తున్నాను .నా కుటుంబం ఇస్తున్న సహకారమే నన్ను ప్రోత్సహిస్తోంది .  మా స్వామి కృప కటాక్షమే మాకు మీకు అండా  దండా అని తెలియ జేస్తున్నాను మరొక్క  సారి అందరికి కృతజ్ఞతలు తెలుపు కుంటున్నాను -మీ గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -24-7-14-గురువారం

‘జనని సమస్త భాషలకు..’’

ఆగస్టు నెల రెండవ వారంలో ‘సంస్కృత భాషా సప్తాహం’ జరపాలని ‘కేంద్రీయ ఉన్నత విద్యామండలి’ వారు నిర్ణయించడం హర్షణీయ పరిణామం. కేంద్రీయ ఉన్నత విద్యామండలి- సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్- ఆధ్వర్యంలో పదిహేను వేల అధికార పాఠశాలలు నడుస్తున్నాయట! ఈ పాఠశాలలన్నింటిలోను సంస్కృత భాషా వారోత్సవం జరిపించడం ద్వారా యువజనులలో సంస్కృత భాషా వినిమయం పట్ల మక్కువను మరింతగా పెంపొందించాలని ‘కేంద్రీయ ఉన్నత విద్యామండలి’- సిబిఎస్‌ఇ-వారు భావిస్తున్నారట! ఇలా మక్కువ పెంపొందడం వల్ల ‘సిబిఎస్‌ఇ’కి అనుబంధంగా ఉన్న వేలాది ప్రభుత్వ ప్రభుత్వేతర పాఠశాలలలో సంస్కృత భాషను అభ్యసించే విద్యార్థినీ విద్యార్థుల సంఖ్య పెరగవచ్చు! కానీ హిందీ వలె, ప్రాంతీయ భాషలవలె సంస్కృత భాషను మొదటి భాషగా మొదటి తరగతి నుండి అభ్యసించే వసతి అన్ని ‘సిబిఎస్‌ఇ’ పాఠశాలలలోను లేదు! అన్ని భారతీయ భాషలకు సంస్కృతం మూల భాష! ప్రపంచంలోని అనేక ఇతర దేశాలలోని భాషలకు కూడ సంస్కృత భాష మాత్రమే మాతృక! ఆంగ్లేయులు, వారి మానసపుత్రులు, వారి ఔరసులు కాదని చెప్పినంత మాత్రాన, కృత్రిమ భాషా చరిత్రలను మన నెత్తికెత్తినంత మాత్రాన అన్ని భారతీయ భాషలూ సంస్కృత భాషా రూపాంతరాలు కాకుండాపోవు! తెలుగు, తమిళ, హిందీ, అస్సామీ, కశ్మీరీ, మరాఠీ, సింహళ, బోటీ భాషలతో సహా కొలంబోనుండి కైలాసం వరకు గాంధారం నుండి కామరూప వరకూ విస్తరించిన భారతీయ భాషలన్నీ సంస్కృత భాషకు రూపాంతరాలే! అందువల్ల సంస్కృత భాషను అభ్యసించడంవల్ల అధ్యయనం చేయడంవల్ల ఆయా ప్రాంతీయ భాషలలో మన ప్రావీణ్యం మరింత పెరుగుతుంది! అందువల్లనే రాజ్యాంగ పరిషత్‌లో భారత రాజ్యాంగ రచన జరిగిన సమయంలో డాక్టర్ బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ సంస్కృత భాషను కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికార భాషగా వివిధ ప్రాంతాల మధ్య అనుసంధాన భాషగా ప్రకటించాలని కోరారు! ఆయన కోరిక నెరవేరి ఉండినట్టయితే ప్రస్తుత భారతదేశం ప్రపంచంలో అగ్రరాజ్యమై ఉండేది!
భాషను ఒకటవ తరగతి నుంచి అభ్యసించినప్పుడు మాత్రమే భాషా పరిజ్ఞానం విద్యార్థి మనస్సులో వ్యవస్థీకృతవౌతుంది! ‘సిబిఎస్‌ఇ’ పాఠ్యక్రమం- సిలబస్‌లో సంస్కృత భాషను మొదటి భాషగా ఒకటవ తరగతి నుండి పదకొండవ తరగతి వరకు అభ్యసించడానికి వీలుంది! కానీ ‘సిబిఎస్‌ఇ’ పాఠ్యక్రమం బోధిస్తున్న పాఠశాలల యాజమాన్యాలు అందుకు వీలు కల్పించడం లేదు. అధ్యాపకులను నియమించడం లేదు. ఇలాంటి అవకాశం ఉందన్న విషయాన్ని ఒకటవ తరగతిలో తమ పిల్లలను చేర్చే తల్లిదండ్రులకు చెప్పడం లేదు. ఫలితంగా ‘సిబిఎస్‌ఇ’ పాఠశాలల్లో చేరుతున్న విద్యార్థులు ఇంగ్లీషును హిందీని కాని, ఇంగ్లీషును ప్రాంతీయ భాషను కాని మొదటి రెండు భాషలుగా ఎంపిక చేసుకొని ఒకటవ తరగతి నుంచి చదువుతున్నారు! ఐదవ తరగతి నుండి ఎనిమిదవ తరగతి వరకు మాత్రమే మూడవ భాషగా కొంతమంది విద్యార్థులు సంస్కృత భాషను చదివిన లాంఛనాన్ని పూర్తిచేస్తున్నారు. తొమ్మిదవ తరగతి నుంచి ఈ చదివిన సంస్కృతాన్ని మరచిపోతున్నారు! సంస్కృత భాషా వారోత్సవాలను నిర్వహించడం వల్ల సంస్కృత భాషను ఇష్టం ఉన్న విద్యార్థులు మొదటి భాషగా ఒకటవ తరగతి నుంచి నేర్చుకొనటానికి వీలైన వ్యవస్థ ప్రతి ‘సిబిఎస్‌ఇ’ అనుబంధ పాఠశాలలోను తప్పనిసరిగా ఏర్పడాలన్న ధ్యాస పెరిగితే ఉత్సవాలకు సార్థకత ఏర్పడుతుంది!
సంస్కృత భాషా మాధ్యమంగా బోధించే విద్యావ్యవస్థ రూపుకట్టకపోవడం స్వతంత్ర భారతదేశం అమెరికాలాగా బ్రిటన్ లాగా స్వరూప స్వభావాలను సంతరించుకొని ఉండడానికి ప్రధాన కారణం! భాషను భాషగా మాత్రమే నేర్చుకొనడంవల్ల అది సాహిత్యానికి లేదా గ్రాంథిక రూపానికి పరిమితమైపోతుంది. సర్వజీవన రంగాలలో భాషా ప్రభావం ప్రస్ఫుటించాలంటె ఆ భాష బోధనా మాధ్యమంగా వికసించాలి! బోధనా మాధ్యమంగా అనేక తరాలుగా దేశమంతటా వ్యవస్థీకృతం అయింది కనుకనే అన్ని రంగాలలోను ఆంగ్లభాషా ప్రభావం ప్రస్ఫుటిస్తోంది! విదేశాలనుంచి వ్యాపించిన భాషలు మన దేశంలో బోధనా మాధ్యమాలుగా చెలామణి అవుతుండడంవల్ల ఆయా భాషలలో భౌతిక, సామాజిక, విజ్ఞాన, సాంస్కృతిక శాస్త్ర విషయాలను అభ్యసిస్తున్న వారి మానసిక ప్రవృత్తి సహజంగానే ఆయా విదేశాల పట్ల మక్కువ కలిగి ఉంటోంది! విద్యావంతులు స్థానికతకు భారతీయ జీవన పద్ధతులకు దూరం కావడానికి ఇది దశాబ్దులపాటు దోహదం చేసింది! భారతీయుల అస్తిత్వ సంక్షోభానికి ఇది ప్రధాన కారణం!! ఈ దేశంలో లక్షలాది ఏళ్లపాటు ఉన్నత విద్యాబోధన సంస్కృత భాష మాధ్యమంగా కొనసాగడం చరిత్ర! అందువల్లనే సంస్కృత భాషా మాధ్యమంగా అద్వితీయ సనాతన సంస్కృతి ఈ దేశమంతటా వికసించింది! బ్రిటిష్‌వారి భౌతిక దురాక్రమణ బౌద్ధిక దురాక్రమణను కూడ వ్యవస్థీకరించింది! ఈ కొత్త వ్యవస్థ నడికొనే వరకు ఈ దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలలోను సంస్కృత భాష మాధ్యమంగానే ఉన్నత విద్యాబోధన జరిగింది! క్రమంగా సంస్కృత భాషా స్థానాన్ని ఆంగ్ల భాష ఆక్రమించడం క్రీస్తుశకం పంతొమ్మిదవ శతాబ్దినాటి భారతీయుల చరిత్ర! ఈ ‘దురాక్రమణ’ ఇప్పటికీ తొలగలేదు! కనీసం మిగిలిన భారతీయ భాషలలోవలె సంస్కృత భాష మాధ్యమంగా సైతం విద్యాబోధన జరిపించే పద్ధతి కూడ ఆరంభం కాలేదు! అందువల్లనే సంస్కృత భాష కేవలం కావ్య భాష- క్లాసికల్ లాంగ్వేజ్- అన్న అపప్రధ తొలగడం లేదు. ‘సంస్కృత భారతి’వంటి అఖిల భారత వ్యాప్త సంస్థలు సంస్కృత భాషను వ్యవహార భాష- కమ్యూనికేటివ్ లాంగ్వేజ్-గా పునరుద్ధరించడానికి కృషిచేస్తున్నాయి. లక్షలాది మంది దేశంలో సంస్కృత భాషలో నిత్య వ్యవహారం సాగిస్తున్నారు. సంస్కృత భాషామాధ్యమ వ్యవహార గ్రామాలు అవతరించాయి! ఆ గ్రామాలలోని ప్రజలందరూ నిరక్షరాస్యులు సైతం సంస్కృత భాషలోనే పరస్పరం సంభాషించుకొంటున్నారట! వ్యవహారం సాగిస్తున్నారట! కానీ ప్రాథమిక విద్యాబోధన కాని ఉన్నత విద్యాబోధన కాని సంస్కృత భాషామాధ్యమంగా సాగే వ్యవస్థ మాత్రం పునరుద్ధరణకు నోచుకోలేదు!
మన దేశంలో భాషల వికాసం వైవిధ్య భరితమైన వైవిధ్య పరిరక్షకమైన హైందవ జాతీయ స్వభావానికి అనుగుణంగా ఉంది! ‘‘ఒక జాతికి ఒక భాష, ఒక భాషకు ఒక జాతి’’అన్న భాషా జాతీయత అనేక ఇతర దేశాలలో పెంపొందింది. అలాగే, ‘‘ఒక మతం ఒక జాతి, ఒక జాతికి ఒకే మతం’’ అన్న మత జాతీయతలు కూడ పుట్టుకొచ్చాయి! సంకుచిత సమిష్టి స్వభావం, తమది కాని దానిని సహించలేని ఉన్మాద చిత్తవృత్తి ఇలాంటి ‘ఏకరూపత’కు కారణం! భారత జాతీయ సనాతన సంస్కృతి బహుళ రూపాలలో ఏకాత్మతత్త్వాన్ని గుర్తించిన విలక్షణ జీవన పద్ధతి! అనాదిగా అందువల్లనే వైవిధ్యాలు భారత జాతీయ సాంస్కృతిక భూమికపై వికసించాయి! వైవిధ్యాలను వికసింపచేయడం హైందవ జాతీయ సకల భావ సహిష్ణుతకు, సకల తత్త్వసమన్వయబుద్ధికి అనుగుణమైన సహజ పరిణామక్రమం! అతి పెద్ద దేశాలలో ఒకే ప్రధాన భాష ఉంది! చిన్న దేశాలలోను ఒకే ప్రధాన భాష ఉంది. కాని భారతదేశంలో మాత్రం అనాదిగా అనేక ప్రధాన భాషలు వికసించాయి. ఒకప్పుడు దేశంలోని మొత్తం ప్రజలు సంస్కృత భాషను మాట్లాడేవారు. ఆసేతుశీతనగం సంస్కృత భాషలోనే జనజీవన వ్యవహారం కొనసాగింది! కానీ అప్పుడు సైతం వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ సంస్కృత భాషా ప్రాంతీయ రీతులు విలసిల్లాయి! ఈ ప్రాంతీయ రీతులు క్రమంగా ప్రాకృత భాషలుగా పరిణతి చెందాయి! అనేక మతాల మధ్య సమన్వయం కొనసాగినట్టే అనేక భాషల మధ్య కూడ సమన్వయం కొనసాగింది. ఈ సమన్వయం పేరు మళ్లీ సంస్కృత భాష! వైవిధ్యాలను సహించలేక ఇతరుల ‘వాటిని’ విధ్వంసం చేసిన చరిత్ర హైందవ జాతికి లేదు, భారతదేశానికి లేదు! అందువల్లనే సంస్కృత భాష ఒకటిగానే ఉండిపోలేదు, వివిధ భాషలుగా విస్తృతిని సంతరించుకుంది!
ఇలా అనేక ప్రాంతీయ భాషలు సంస్కృతంలో సమాంతరంగా కొనసాగినప్పటికీ దేశంలోని ప్రజలందరూ సంస్కృత భాషను కూడ మాట్లాడారు! ఇది చరిత్రలో ఒక దశ! ఇలాంటి దశ త్రేతాయుగంనాటి రఘురాముని కాలంలో ఉన్నట్టు చారిత్రక సాక్ష్యాధారాలున్నాయి! సీతారాములు చరిత్రలో భాగం… సీతను వెదకడంకోసం లంకకు వెళ్లిన హనుమంతుడు ఆ యమ్మతో ఏ భాషలో మాట్లాడాలి? అన్న మీమాంసకు గురయినట్టు వాల్మీకి మహాకవి వివరించాడు. సంస్కృత భాషలో ప్రసంగించవచ్చు. కానీ అలా ప్రసంగించినట్టయితే సీతమ్మ తనను మారువేషంలో ఉన్న రావణాసురుడని భ్రమించి భయపడే ప్రమాదం ఉందని హనుమంతుడు నిర్ధారించాడు. లంక విదేశం, భారతదేశపు దక్షిణతీరం నుండి దక్షిణంగా ఐదువందలమైళ్ల- వందయోజనాలు- సముద్రము దాటిన తరువాత ‘లంక’ఉంది. కానీ అక్కడ కూడ సంస్కృత భాష ఆ కాలంలో చెలామణిలో ఉంది. ప్రపంచమంతటా ఒకప్పుడు సంస్కృత భాష చెలామణిలో ఉండేదన్న పిఎన్‌ఓక్ వంటి చరిత్రకారుల నిర్ధారణ. అందువల్ల, అతార్కికం కాదు! సీతమ్మ ఇలా భ్రమించరాదన్న తలంపుతోనే ఆంజనేయుడు ‘‘ప్రాకృత భాషలోనే మాట్లాడ్డం ఆవశ్యకం’’- ‘‘అవశ్యమేవ వక్తవ్యం మానుషం వాక్యమర్థవత్..’’అని నిర్ధారించాడు. సంస్కృత భాష ప్రాకృత భాషలు సమాంతరంగా ఆ కాలంలో కొనసాగాయి!!
కలియుగంలో మూడువేల ఏళ్లు గడిచిన నాటికి, క్రీస్తునకు పూర్వం ఒకటవ శతాబ్దునాటి మహాకవి కాళిదాసు నాటకాలు రచించేనాటికి సంస్కృత భాషను సాధారణ ప్రజలు మాట్లాడడం లేదు! నేర్చుకున్న పండితులు మాత్రమే, ఇప్పుడు ఇంగ్లీషును నేర్చుకున్న పండితులవలె, సంస్కృత భాషను మాట్లాడారు. అందువల్లనే కాళిదాసుని నాటకాలలో కొన్ని పాత్రలు సంస్కృతంలోను, మరికొన్ని పాత్రలు ప్రాంతీయ భాషలోను ప్రసం గిస్తాయ. పాలనాభాషగా, పండితుల భాషగా, విద్యాబోధనా మాధ్యమ భాషగా, వివిధ ప్రాంతీయ భాషల మధ్య అనుసంధాన భాషగా సంస్కృత భాష బ్రిటిష్‌వారు మన దేశంలో చొరబడిపోయేవరకు ఉపయోగపడింది!!
బ్రిటిష్‌వారు అంచెలంచలుగా సంస్కృత భాషను ఈ అన్ని ‘విధుల’నుండి తొలగించి ఆంగ్లభాషను ఆయా విధులకు వినియోగించడం చరిత్ర! తమ అధికార బలంతో బ్రిటిష్‌వారు ఇలా సంస్కృతాన్ని తొలగించి ఆంగ్లాన్ని వెలిగించారు! అందువల్లనే ఈ దాస్య చరిత్రను రద్దుచేయాలని సంస్కృత భాషను మళ్లీ వెలిగించాలని అంబేద్కర్ మహాశయుడు ప్రయత్నించారు! ఆ ప్రయత్నం అప్పుడు నెరవేరలేదు! నెరవేరి ఉంటే ఇప్పుడు ఇంగ్లీషులో నడుస్తున్న మొత్తం వ్యవహారం సంస్కృత భాషలో నడిచి ఉండేది! రష్యావారు, చైనావారు తమ భాషలలో ‘‘నడిపించు’’కుంటున్నారు! భారతదేశపు మాతృభాష సంస్కృత భాష!

సరస భారతి –సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ –ఉయ్యూరు

                         64వ సమావేశం –శ్రావణ మాసం –నోములు –విశిష్టత

                                      ఆహ్వానం

        శ్రావణ మాసం సందర్భం గా సరస భారతి ప్రత్యెక కార్యక్రమాన్ని 29-7-14 మంగళ వారం సాయంత్రం 6-00గం .లకు శ్రీ సువర్చలాంజనేయ స్వామి  వారి దేవాలయం ‘’మహిత మందిరం ‘’లో నిర్వహిస్తోంది .ప్రముఖ ధార్మిక సేవకురాలు ,ఉపాధ్యాయిని శ్రీమతి వేదాంతం శోభశ్రీ ,మరియు ప్రఖ్యాత ఆయుర్వేద వైద్యులు శ్రీ దీవి చిన్మయ గార్లు‘’శ్రావణ మాసం –నోములు –విశిష్టత ‘’అంశం పై ప్రసంగిస్తారు .ఈ కార్యక్రమానికి సాహిత్య ,  సాంస్కృతికాభిమాను లందరూ విచ్చేసి జయ ప్రదం చేయ వలసిందిగా ప్రార్ధన .

 జోశ్యుల శ్యామలా దేవి – మాదిరాజు శివ లక్ష్మి –గబ్బిట వెంకట రమణ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

గౌరవాధ్యక్షులు              కార్య దర్శి                 కోశాధికారి              అధ్యక్షులు –సరస భారతి

              తెలుగులో మాట్లాడటం మన జన్మ హక్కు 

మా ఇంట్లో ,మా గుడిలో అల్లుడి మాన్యు సూక్త పఠనం ,హైదరాబాద్ లోని మా  రెండో అబ్బాయి శర్మ ఇంట్లో మనవళ్ళ ,మా వాళ్ళ సందడే సందడి

ది ఓల్డ్ మాన్ అండ్ ది సీ

అమెరికా  ప్రముఖ నవలా రచయిత  ఎర్నెస్ట్ హేమిగ్ వే రాసి నోబెల్ ప్రైజ్ సాధించిన  నవలే ‘’ది ఓల్డ్ మాన్ అండ్ ది సీ ‘’లిటరరీ కంపానియన్ వాళ్ళు దీనిపై ప్రసిద్ధ విమర్శకుల చే వ్యాసాలూ రాయించి ప్రచురించారు .అది నా కంట బడి లైబ్రరి నుండి తెచ్చి చదివాలు .చాలా విలువైన వ్యాస సంపుటి అది .హెమింగ్ వే లోని అంతర్మధనాన్ని బాగా వెలువరించారు .’’the old man;s philosophical musings on the meaning of life of life and death ,and his role on both ,provide a fascinating back drop for his straight forwarding tale .Delbert E.Wylder దాన్ని ‘’sea fable ‘’అన్నాడు .అంతే కాక హెమింగ్ వే లోని సరికొత్త ధోరణి పూర్తిగా అభి వృద్ధి చెందిన కద.ఒక రకం గా చిన్న నవల .ఇందులో హీరో అయిన ముసలాడి’’ ప్రయాణ దాహం’’ గోచరిస్తుంది .సాటియాగో అనే ముసలి సముద్ర జాలరి  ప్రత్యెక చేప  వేట కు వెళ్లి శక్తి నంతా ధార పోసి అది పూర్తిగా దక్కక దాని అస్తిపంజరాన్ని మాత్రమె ఇంటికి తెచ్చుకొంటాడు .ఒక రకం గా ఇది ముసిలాడి ఓటమే .అయితే అతనిలోని పోరాట పటిమకు నిదర్శనం గా నిలుస్తుంది .అందుకే ‘’ it is a romantic attempt on the part of a champion to test the gods of the universe ,perhaps ,it is even an attempt at regeneration ‘’burning out ‘’of the ego in the god like attempt and the ultimate defeat on the way back to community of men ‘’అని నవలలోని ఆంతర్యాన్ని బయట పెట్టారు .

ఇంకొంచెం లోతుగా ఆలోచిస్తే ‘’సముద్రం లో మంచి చెడు అనే  ద్వంద్వాలున్నాయి .అది మనకు కావలసినవి ఇస్తుంది ..క్రూరం గా ప్రవర్తిస్తుంది కూడా .ముసలాడు ఒక రోజు అందరు  వేట గాళ్ళను వదిలి ఒంటరిగా సముద్రం లో చాలా దూరం వెళ్ళాడు .దాన్నే ‘’across the threshold into the world of gods ‘’అన్నాడు విమర్శకుడు  మార్లిన్ అనే ప్రత్యెక చేప ను వల పన్ని పట్టుకోవటమే అతని ధ్యేయం .85వ సారి ‘’over an axis ‘’చేస్తున్న ప్రయత్నం ఇది .ఆతను వేసిన ఏర ఆ చేప నోట్లో గుచ్చుకుంది .అది ముసలాడి పడవను ఆగ్నేయ దిశకు లాక్కెళ్ళింది .దేవతలతో యుద్ధం అంత ‘’వీజీ కాదు ‘’అని అప్పుడు తెలిసింది .అతడు ఎన్నుకున్న మార్గం అతని స్వంత ‘’treachery ‘’.అప్పుడు అతని మనసులో ‘’my choice was to go there to find him beyond all people .Beyond all people in the world No one to help either one of us ‘’.అంటే ఆటను మానవ పరిదిలన్నీ దాటి వెళ్ళాడని భావం .ఒక విధం గా మన ‘’గజేంద్ర మోక్షం ‘’కదఇక్కడ మాత్రం .చివరికి ముసలాడు శక్తి నంతా ఉప యోగించి ‘’హార్పాన్ ‘’తో  చేప ను  పొడిచాడు .అది నెత్తురు కక్కి సమూద్రపు నీరంతా యెర్ర సముద్రమే అయింది .అతని పరిస్తితీ క్షీణించి పోయింది .అలసి మూర్చ వచ్చేంత పని అయింది జబ్బు చేసినట్లని పించింది .ఇక్కడే దీన్నిప్రముఖ అమెరికన్ నవలా రచయిత  ‘’హెర్మన్ మెల్ విల్లీ ‘’రాసిన ప్రఖ్యాత నవల ‘’మోబీ డిక్ ‘’తో పోల్చారు .మోబీ డిక్ లో ‘’అహబ్ ‘’లో’’mono manial dream ‘’ఉంటె ఇందులో వ్రుత్తి పరం గా ముసిలాడికి సముద్ర వేట సంసారానికి ఆహార సంపాదన కోసమే .ఇది ఇతని మానవ విధి,  బాధ్యత .ఆ పనినే శక్తి వంచన లేకుండా చేస్తున్నాడు .’’కర్మణ్యేవ కాదికారస్తే –మా ఫలేషు కదా చనా ‘’అన్న గీతా వాక్యం ప్రకారమే చేస్తున్నాడన్న మాట .ప్రయత్నం నీది ఫలితాన్ని ఆశించ కు అని సారాంశం .’’keep my  head clear ‘’ he said against the wood of the bow .’’I am a tired old man but I have killed the fish which is my brother and now I must do the slave work ‘’అనుకొంటాడు .ఈ చేప చుట్టూ షార్క్ చేపలు వెంట పడతాయి .దాన్ని తినటం ప్రారంభిస్తాయి .చూస్తూనే ఉన్నాడు .తాను ఓడిపోవటానికి వీలు లేదనుకున్నాడు ‘’a man can be destroyed ,but not defeated .”’I am sorry that I killed the fish though ‘’అని అనుకొన్నాడు .అతనిలో అంతర్మధనం జరుగుతోంది .

‘’it is silly not to hope .Besides I believe it is a sin .Do not think about sin ,he thought .There are enough problems now without sin also I have no understanding of it ‘’అని వితర్కిం చు కున్నాడు .’’perhaps it was a sin to kill the fish .I suppose it was even though I did it tokeep me alive and feed many people .But then every thing is a sin ‘’అని నిర్ణయానికి వచ్చేశాడు .కాని మనసు పీకుతోంది .తను చేసేది తప్పా ఒప్పా తేల్చుకోలేక పోతున్నాడు .చివరి గా మళ్ళీ మనో మధనం సాగించాడు ‘’you killed him for pride and because ,you are a fisherman .you love him when he was alive and you love him after .If you love him it is not a sin to kill him .Or is it more?’’.గీతలో కృష్ణుడు చెప్పినట్లే వీడూ చేశాడు .అప్పటిదాకా అర్జున విషాద యోగం లో ఉన్న వాడు సందేహాలన్నీ తీరి చీకటి తొలగి  అజ్ఞానం  నశించి కార్యోన్ముఖుదయ్యాడు .అప్పుడు దేహం మనసు ప్రశాంతత ను పొందాయి .’’గజేంద్రుడు మొర పెట్టుకొన్నట్లు ‘’నీవే తప్ప ఇతః పరంబెరుగ’’ అనుకొన్నాడు .చివరికి కర్తవ్యం చేసి మోక్ష ప్రాప్తి సాధించాడు .హెమింగ్ వే చాల చక్కగా వివరించాడు ‘’hope is replaced by something else .The old man;s head was clear and good now and he was full of resolution but he had little hope ‘’అన్నాడు వాడి పట్ల సాను భూతి చూపిస్తూ .

ముసలాడు ఇంటికి తిరిగోస్తున్నాడు .మళ్ళీ మధన మొదలైంది ‘’I wish it were a dream and that I had never hooked him .I am sorry about, it fish అని చెబుతూ  సానుభూతిగా అన్నాడు .’’It makes every thing wrong .I should not have gone out so far .,fish –Neither for you not for me .I am sorry fish ‘’అంటూ తనను ఆ చెప్పాను అనున యించుకొన్నాడు ఓల్డ్ మాన్ .తన తోటి మిగిలిన జాలరులంతా విచారిస్తారేమో .తానుమంచి పట్నం లోనే ఉంటున్నాడు కదా అనుకున్నాడు .తన వారందరూ తనకోసం యెంత ఆరాట పడుతున్నారో ఎదురు చూస్తున్నారో అని ఆలోచించాడు .తానూ పట్టుకున్న  చెప్పాను  షార్క్ చేపలు తినేయ్యం గా మిగిలింది సగం చేప మాత్రమె .అదీ ఆస్తి పంజరమే మిగిలింది  మిగిలిన దంతా షార్కు లు పళ్ళ ఫోర్కులతో నంజుకు తినేశాయి .’’I ruined us both .But we have killed many sharks you and I and ruined many others ‘’అంటూ తానూ ,ఆ చేపా చేసిన పాపాల చిట్టా విప్పాడు .

తిరుగు ప్రయాణం లో ముసలాడు ముగ్గ్గురితో యుద్ధం చేయాల్సి వచ్చింది .మొదటిది ‘’మాకో’’ అనే షార్క్ తో .రెండోది ‘’గాలనాస్ ‘’తో .ఇదే లూజింగ్ బాటిల్ .తన దగ్గరున్న చేపల్ని చంపే పరికరాలన్నీ అయిపోయి నిస్సహాయుడయ్యాడు .చివరి పోరాటం లో సాధించిన విజయ చిహ్నం చేప . .చీకటి పడుతోంది మళ్ళీ ఆశ పెరిగింది కాని ఎవరితోనూ పోరాడా రాదనుకున్నాడు .తానూ ఒకటి తలిస్తే దైవం ఇంకోటి తలచినది .షార్కు లన్నీ మీద పడుతున్నాయి .అప్పుడనుకున్నాడు ‘’man is not created for defeat .’’అని జీవిత పరమార్ధం గ్రహించాడు .చివరగా తానూ దెబ్బతిన్నానని ,దానికి చికత్స లేనే లేదని తెలిసింది .సముద్రం మీద నుంచి కొత్త మనషి గా బయటకు రావాలను కొన్నాడు .సముద్రం గాలి మొదలైనవి తనకు పూర్తిగా సహకరిస్తాయని విశ్వ సించాడు .అవీ శత్రుచ్చేదనం లో పాల్గొని తనకు చేదోడు గా ఉంటాయనుకొన్నాడు .కాని ‘’I was beaten by my own treachery ‘’అనుకొన్నాడు .ఇక్కడే చాలా ఫిలసాఫికల్ గా అనిపిస్తాడు రచయితా హెమింగ్ వే ‘’I t is not society that is to guide and save the creative hero ,but precisely the reverse .And so every one  of us shares the supreme ordeal –carries the cross of the redeemer –not in the bright moments of his tribes great victories, but the sincere of his personal despair ‘’అంటే తను తెచ్చిన చేప ఆస్తి పంజరమే ‘’spiritual symbol of his victory ‘’అంటే ‘’క్రాస్ ‘’అని అర్ధం .ఇంటికి రాగానే అక్కడ మానోలిన్ అనే కుర్రాడు తాత కోసం ఎదురు చూస్తూ కని  పించాడు .వాడితో ‘’they beat me Manolin they truly beat me .physically the sharks beat me ‘’అన్నాడు షార్కులు సముద్ర ఆవాస జీవులు అక్కడే వాటి జీవనం మనుగడ వాటి జోలికి వెళ్ళటం నేరమే .అవి సముద్రం లో శక్తి సంపన్న జీవులు .ఈ విషయాన్నే విమర్శకుడు ‘’they emphasize the symbolic aspect of the treachery within the sea on the way home ‘’.ముసలాడి మాటలకు కుర్రాడు ‘’he did not beat you nor the fish ‘’ అని అంటే ’’’no-it was after wards ‘’అంటాడు ముసిలి .సముద్రం తో చేసిన ద్వంద్వ యుద్ధం లో ముసలాయన ఒడి పోయాడని భావం

‘’heroic character of man kind can be formed ,it is through the recognition of man;s ultimate defeat –which he endures with resolution and courage and which brings him into an acceptance of reality ,that a conditional victory is won ‘’అని ముగిస్తాడు వ్యాఖ్యాత .ఈ కధలో హీరో ఐన ముసలాడు  శాంటిగో యే రచయిత  ఎర్నెస్ట్ హెమింగ్ వే .అతని జీవితం లో చివరి ది ఈ నవల .

సశేషం

31-10-2002 నాటి నా అమెరికా( హూస్టన్  ) డైరీ నుండి

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -23-7-14-ఉయ్యూరు

‘’ఉమా సహస్రం ‘’లో ఉమా మహేశ్వర తత్వాన్ని ఆవిష్కరించిన వాశిస్ట గణపతి ముని

ఫిబ్రవరిలో శ్రీ రామనాశ్రమాన్ని సందర్శించినపుడు అక్కడి పుస్తక శాలలో కావ్య కంఠ గణపతి ముని సంస్కృతం లో రాసిన వెయ్యి శ్లోకాల ‘’ఉమా సహస్రం ‘’కొన్నాను .దానికి తెలుగు అర్ధ తాత్పర్య ,వివరణలను శ్రీ పన్నాల రాదా కృష్ణ శర్మ తేలిక భాష లో రాశారు .ఈ నెలలో ఒక వారం కిందటే చదవటం మొదలు పెట్టాను .బ్రాహ్మణ స్వామి అని పిలువా బడే ఆయనకు ‘’భగవాన్ రమణ మహర్షి ‘’అని పెట్టి ,మహర్షి చేత ‘’నాయన ‘’అని అందరిచేతా నాయన గారు అని పించుకున్న గణపతి ముని శ్రీ రమణా స్థాన కవీశ్వరులు .అమ్మవారి పరమ భక్తులు .ఇరవై రోజుల్లో ఉమా సహస్రం రాస్తానని చెప్పి రాయటం మొదలు పెట్టి ,మూడు వంతులు రాసి ,కుడి చేతి బొటన వ్రేలికి వ్రణం ఏర్పడటం వలనకొద్ది రోజులు ఆగి ,ఆపరేషన్ జరిగి కట్టుకట్టటం వల్ల మళ్ళీ ఆగి ,ఇంకా ఒక్క రోజే మిగిలి ఉండటం రాయాల్సిన శ్లోకాలు 250శ్లోకాలు ఉండటం వలన చివరి రోజు5గురు లేఖకులను ఏర్పరచుకొని ,మహర్షి తన వెనుక ఆశీనులవ్వగా , అయిదుగురికి వరుసగా శ్లోకాలు చెప్పగా వారు రాస్తూంటే అర్ధ రాత్రికి ముందే కావ్యాన్ని ముగించిన అఘటన ఘటనా సమర్ధులు గణపతి ముని .సాకక్షాత్తు వినాయకుని అవతారమే .వెనక ఉన్న భగవాన్ సమాధి స్తితి నుండి లేచి ‘’నేను చెప్పిందంతా రాశావా?’’అని అడిగి ఆశ్చర్యం కలిగిస్తే ,’’అలాగే గ్రహించి గ్రంధాన్ని రాశాను ‘’అని వినయం గా సమాధానం చెప్పారట .ఇదొక అపూర్వ సన్ని  వేశమే .

గణ పతి ముని పుస్తకాన్ని ప్రధమ మొదలైన శతకాలుగా   శతకం లోని  భాగాలను ‘’స్తబకము ‘’లు(పూల గుత్తులు ) గా పేరు పెట్టి ఒక్కొక్క స్తబకం లో 25శ్లోకాలుం డేట్లు ,ప్రతి స్తబకం కధాంశాన్ని బట్టి ఛందస్సును ఉపయోగించి ఎంతో ఛందో వైవిధ్యాన్ని పాటించారు . బహుశా అమ్మవారి దివ్య సుందర విగ్రహాన్ని మనోలోకం లో దర్శించి రాసి ససమర్పించిన భక్తీ తాత్పర్య సుమాలివి .మునికి  వేదం ఉపనిషత్ ,శాస్త్ర ,దర్శన పురాణాది గ్రంధాలపై ఉన్న అపారమైన పాండిత్య ప్రతిభకు నిదర్శనం  .అమ్మకు ఛందో రూప కదంబ పూల మాల ఇది .మొదటి  శతకం మొదటి స్తబకం లో శ్రీ ఉమా మహేశ్వర తత్వావిష్కరణ నన్నెంత గానో ఆకర్షించింది .ఆ వివరాలే మీ ముందుంచుతున్నాను .

మొదటి స్తబకం

మొదటి స్తబకం లో అమ్మ వారి మహా శక్తి తత్త్వ వివరణ వేదోపనిషత్  స్పర్శగా ఉంది .ఆ శక్తి అన్నిటా అవిచ్చిన్నం గా వ్యాపించి ఉంది .యోగం లో కూడా ఆశక్తి తరంగాలు గోచరిస్తాయి .కాని యదార్ధ స్వరూపం కాన రాదు .శక్తి తరంగాలు అంటే శక్తి వివర్తనాలు అంటే  రూపాంత రాలు .మనకంటికి కని పించేవి కనిపించని తరంగాలు గా .అనుభవేక  వేద్యమే కాని దృష్టికి గోచరించేవి కావు .ఆ మహా శక్తి సత్ స్వరూపుడు ,సర్వ వ్యాపకుడు అయిన పరమేశ్వరుని తపశ్శక్తియే .ఆయన నుండి వేరు చేయటానికి వీలు లేని చిచ్చక్తియే .ఆ శక్తే లీలా దేహ ధారిణి అయిన హైమవతి .అదే మనదేహం లోని కుండలినీ శక్తి .

సత్య స్వరూపుడైన పరమ పురుషుడు ,అన్నిలోకాలకు నాభి యై ,కేంద్రమై సత్యలోకం అన బడ్డాడు . ఆయన నుండి వెలువడి ,అంతటా వ్యాపించే ఆయన సూక్ష్మ శక్తియే తపోలోకం .అఖండ వ్యాపన శీలుడు అని చెప్పటానికే ,అన్నిటికీ ఆద్యుడు అని వివరించటానికే ‘’లోక ‘’శబ్దాన్ని వాడారు .బండి చక్రం నాభి నుండి ఆకులు(కడ్డీలు) చుట్టూ వ్యాపించి ఉన్నట్లు పరమ పురుషుడైన సత్య లోకం లో సర్వ లోకాలు ప్రతిష్టితాలై ఉన్నాయి .వృత్తానికి మధ్య భాగం దాని కేంద్రం అయినట్లే అన్ని లోకాల సముదాయానికి కేంద్రం సత్య లోకం .అదే పరమ పురుషుడు .ప్రాణి నుండి ప్రాణాన్ని వేరు చేయటానికి వీలు లేనట్లు ,పరమ పురుషుని నుండి శక్తిని వేరు చేయటానికి వీలు లేదు .సత్య స్వరూపుడు ,శక్తుడు అయిన పరమ పురుషుని సహజ మైన సూక్ష్మ శక్తి యే తపస్సులేక తపోలోకం .అగ్ని నుండి పొగ వచ్చి అన్ని వైపులకు వ్యాపించి నట్లు పరమ పురుషుని నుండి వ్యక్తం అయ్యే గూడార్దాలన్ని వెలుపలికి వచ్చి అయన శక్తి తరంగాలన్నీ అంతటా వ్యాపిస్తాయి .ఇదే జనో లోకం .గూడార్ధాలు అంటే అవ్యక్త స్తితి లో నుండి పుట్టే ,పుట్టిన ,పుట్ట బోయే అన్ని రకాల జగత్ జీవ ఉపాధులకు ఉపాదాన కారణాలైన పదార్ధాలు అని అర్ధం .పరమ పురుషుని నుండి వాని ఆవిష్కారం ధూమం లాగా ఉంటుంది .అది పరమ పురుషుని తపో జ్వాలల  యందంతటా వ్యాపించి జనోలోక మైంది .జనో లోకం అంటే జన్మించే లోకం అని అర్ధం .

పరమ పురుషుని శక్తి సహజ సిద్ధం .దాని స్వభావం కూడా ఆయన లోపల రహస్యం గా ఉన్న పదార్ధాలను ఆవిష్కరింప చేయటమే కనుక జన ,తప ,సత్య అనే మూడు పేర్లుగల త్రిలోకాలు వేరు చేయటానికి వీలు లేవని భావం .వేదాంతులు చెప్పే సత్ చిత్ ఆనంద లక్షణాలు ఏకం ,అద్వితీయం అయిన పరబ్రహ్మ సృష్టి సంబంధం దృష్ట్యా మూడు లోకాలు గా ఉంటాయని గణపతి మునికవి వ్యాఖ్యానించారు .కనుక సత్ –సత్యం ,చిత్ –తపశ్శక్తి ,జనం –ఆనందం .దీని తర్వాతా దక్ష స్వరూపాన్ని ,దాక్షయిణీ జన్మ రహస్యాన్ని దక్ష యాగం కధలో ఉన్న అంతరార్ధాన్ని కవి గొప్పగా వ్యాఖ్యానించారు .వైదిక భాషలో ఉన్న పార్వతీ శబ్దానికి అపూర్వమైన అర్ధాన్ని ఆవిష్కరించారు గణపతి ముని . మొదటి స్తబకం లోని ఇరవై అయిదు శ్లోకాలు ‘’ఆర్యా వృత్తం ‘’లో రాసి అమ్మవారి మహాత్యాన్ని ‘’ఆర్యా మహాదేవతా ‘’అన్న సత్యాన్ని ప్రతిష్టించారు . ఆ విభాగాన్ని తనివి తీరా దర్శిద్దాం .

‘’అఖిల జగన్మాతోమా తమసా తాపేన చాకులా నస్మాన్ –అనుగ్రుహ్నా త్వను కంపాసుదార్ద్రయా హసిత చంద్రికయా ‘’అని ప్రధమ శ్లోకం తో అన్ని లోకాలకు తల్లి అయిన ఉమాదేవి చీకటి,అజ్ఞానం చేత ఆధ్యాత్మిక ఆది దైవికాలన బడే మూడు తాపాల చేత పీడింప బడే మమ్మల్ని దయామృతం తో చల్లనయిన నవ్వు వెన్నెలతో అనుగ్రహించాలి అని ప్రార్ధించారు గణపతి ముని .తర్వాత  సమస్త వస్తువుల్లో యెడ తెగ కుండా ప్రవహిస్తూ దేశ కాల పరిమితుల్లేని ఆలోచన కల యోగం లో దర్శింప తగిన తరంగాలుకలిగి జరామరణ ములకు అతీతమైన ,ఇలాంటిది అని వివరించటానికి వీలు లేని మహా శక్తికి నమస్కరించారు .ఆ శక్తి పర మేశ్వరుని చుట్టూ వ్యాపించిన తపశ్శక్తియే అని ఆమె యే లీలా స్వరూపం లో హైమవతి –పార్వతి అయిందని ,ఆమెయే కుండలినీ శక్తి అని కీర్తించారు .పొగ మధ్య ఉన్న వేడిమి వంటి శుద్ధ జ్వాలతో సమానమైన శక్తినే కొందరు స్వర్గం అన్నారు .పొగ లాంటి జనోలోకం అవధులు లేనిది .ఈజనోలోకాన్నే వ్యోమం ,అంతరిక్షం ,గగనం అనే పేర్ల తో పిలిస్తారు .

జనోలోకం లో ఆకాశం అనే ఉపాధి సంపర్కం తో ఇలాంటి వాడు అని నిర్వచించ టానికి వీలు లేని అవ్యక్తుడైన పరమ పురుషుడి కంటే వేరుగా చెప్ప బడే స్వాభిమానం గల ఒక వ్యక్తీ జన్మించాడు .కాంతి మార్గం అయిన జ్వలించే ఆకాశ రూపం అయిన ఈ జనోలోకామే దక్షుడు అని గూఢ భాషలో చెప్పారు .ఆ దక్షుడి గర్భాన జనించిందే దాక్షాయణి .జ్వలిత ఆకాశం దక్షుడు అయ్యాడని చెప్పటానికి ‘’అదితేర్దక్షో  అజాయత దక్షాద్వాదతిః పరి ‘’అని వేదమే చెప్పింది .అదితి నుండి దక్షుడు పుట్టాడు దక్షుడి నుండి అదితి జన్మించింది .పరమేశ్వరుడికి అభిమాని అయిన శక్తి  దక్షాత్మ ప్రకాశానికి ముందు కూడా ఉంది .ఈ విషయాన్నీ ‘’సత్యా ‘’అనే మాట తో చెప్ప బడింది శ్లోకం లో .సతీ శబ్దం కూడా సర్వదా ఉంటుంది అని సత్యా శబ్దం లానే అర్ధాన్ని చెప్పింది .నిజం గా దక్షుడనే పేరు గల ఆకాశానికి జనని అయిన శక్తి లక్షణా వ్రుత్తి చేత పుత్రిక వుతుంది .ఈ విధం గా అదితి నుండి దక్షుడు ,దక్షుడి నుండి అదితి జన్మించాయని చెప్పిన వేద వచాన్ని సమర్దిన్చాడుకవి .జనని అయిన శక్తికి  లక్ష్యార్ధం ‘’ సుత ‘’అంటే పుత్రిక అవుతుంది

‘’జగతాం మాతా పితరౌ సతీ భవౌ కేపి పండితాః ప్రాహుహ్ –అదితి ప్రజా పతీ తావ పరేషాం భాషయా  విదుషాం ‘’అని పద మూడవ శ్లోకం లో స్తుతించారు ముని .అంటే లోకాలకు జననీ జనకులు దాక్షాయణీ శివులు అని కొందరు పండితులు చెప్పగా ,మరి కొందరు ఆ జగజ్జననీ జనకులే అదితి  కశ్యపులని పురాణ కధనం గా చెప్పారని అర్ధం .కేన ఉపనిషత్ చెప్పిన దాన్ని శ్లోక బద్ధం చేసి లోకం లో కళ్ళున్న వాళ్ళలో దేవేంద్రుడు ధన్యుడని కారణం  ఆది మహిళ అయిన ఉమా దేవిని మొదటి సారి చూడ గలిగాడని మిగిలిన దేవతలేవ్వరికీ ఆ భాగ్యం కలగ లేదని చెప్పారు .ఇంకో శ్లోకం లో ఉత్తమ సౌందర్య స్త్రీలలో మొదట గా చెప్ప దగినది గౌరీ దేవి అని కొందరు అంటే ,హిమాలయం దేవతాత్మ అని కాళిదాస మహాకవి కుమార సంభవం లో చెప్పాడన్నారు .

వేద భాషలో మేఘాన్ని పర్వతం గా భావించారు .ఆ పర్వతం నుండి వచ్చిన గంభీర ఘోష కల సహింపరాని విద్యుచ్చక్తి జనించింది .నిరుక్తం లో మేఘానికి ఉన్న ముప్ఫై పేర్లలో పర్వతం  అనే పేరు కూడా ఉంది . అంత రిక్షం  తన రేణు సమూహం నుండి ఆహారాన్నిస్తోందని కాని పరమేశ్వరుడికి ఇవ్వటం లేదని దక్ష యజ్న పరం గా ఇరవై ఒకటవ శ్లోకం చెప్పారు గణపతి ముని .దీనికి వివరణ –ఆకాశమే దక్షుడు .దక్షుడి నుండే అన్నీ పుట్టాయి .అన్ని ఆయన్నుంచే వచ్చాయి ఈ సామగ్రి సృష్టికే ఇవ్వ బడుతున్దికాని పరమ పురుషుడైన ఈశ్వరునికి ఇవ్వ బడదు అని దక్ష యజ్ఞం లో శివుడికి దక్ష ప్రజాపతి హవిర్భాగాన్ని ఇవ్వక పోవటాన్ని సమర్శించారు కవి ముని .శక్తి అంతా వ్యాపించి ఉన్నా అది రహస్యం గా  ఉంటుంది కనుక మామూలు దృష్టికి గోచరం కాదు .నష్టం అయినట్లు కనిపిస్తుంది .అందు చేతనే దక్ష యజ్ఞం లో సతీ అంటే దాక్షాయణి నిర్యాణం చెప్ప బడింది అంటారు ముని –‘’వ్యాప్తాపి యన్నిగూఢా బహి రీక్షక బుధ్యపేక్ష్య యా –శక్తిర్యాగే తస్మిన్నవసానం తదుదితంసత్యాః ‘’అని శ్లోకం లో ఆ రహస్య భావాన్ని బంధించారు .

‘’పర్వత నామనో వైదిక భాషాయాం యదియ మతి బాలా శక్తిహ్ –ఘనతో భవతి వ్యక్తా తదభిహితం పార్వతీ జననం ‘’అంటారు .అత్యంత బలం ఉన్న ఈ శక్తి వేద భాషలో పర్వతం అని పేరుగల మేఘం నుండి పుట్టింది ,అదే పార్వతీ జననం అన్నారు .పర్వతం నుండి పుట్టిన్దికనుక పార్వతి పర్వతం అంటే మేఘం కనుక మేఘం నుండి పుట్టిన శక్తియే  ఉమా దేవి అనే పార్వతీదేవి అని భావన .అంటే ఆమె విద్యుత్కాంతి స్వరూపిణి అన్న మాట .భూలోక వాసులమైన మన బోటి వారిని అనుగ్రహించటానికే హిమాలయ పర్వతం లో పార్వతీ పరమేశ్వరులు ప్రసన్నులై ఉన్నారని .ఇది భక్తులను అనుగ్రాహించటానికి వారు చేసిన లీలా విలాసం అని గణపతి ముని ‘’తే జోమ్షతః శివా విహా హిఆచలేనుగ్రహాయ భూమి జుషాం –దత్తోయ త్సాన్నిధ్యం లీలా చారిత్ర మాన్య దిదం ‘’అని ఇరవై నాలుగవ శ్లోకం లో చెప్పారు .ఇరవై అయిదవది అయిన మొదటి స్తబకం లోని చివరి   శ్లోకం లో ‘’ఆర్యా వృత్తం ‘’ లో రచింప బడిన ఈ శ్లోకాలు వేదాది శాస్త్ర సమ్మత మైన భావాన్ని తెలుసుకున్న వారు శివుని పట్టపు రాణి జగన్మాత అయిన ఉమా దేవి స్వరూపం గానే తెలుసుకొంటారు అని ముగించారు ‘.

‘’ఏ తేషామార్యాణాం జానం తః శాస్త్ర సమ్మతం భావం –జానీయు ర్భవ మహిషీం భువనానా మంబికాం దేవీం ‘’

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -22-7-4-ఉయ్యూరు

కవితా శబ్ద శిఖరాలు -2(చివరి భాగం )

తెలుగు కవులలో అవకాశం పొందిన ఆలిండియా రేడియో మాజీ స్టేషన్ డైరెక్టర్ డా.ఆర్ .అనంత పద్మనాభ రావు ‘’బీడు వారిన నేల’’కవిత .బీడు వారిన గుండెతో రైతు రోదిస్తున్నాడని ,యాత్రలన్నీ మానవ మనో మాలిన్యక్షాళన మానస సరోవరాలు కావాలని ,మానవ మస్తిష్కం లో ఆలోచనా శిఖరాలు చిగురించాలని ,కేదార్ దారుణానికి మానవ తప్పిదమే కారణమని ‘’నింగీ నేలా నీరు పదిలంగా వాడుకొందాం –నింగి కెగసే ఆలోచనలతో సమైక్యతా గీతం పాడుకొందాం ‘’అని భావ గర్భితమైన ,తమ అనుభవ పూర్వకమైన సందేశం ఇచ్చారు .’’దాగిన అంతరాన్ని’’ బోడో భాషా కవి శ్రీ శరత్ చంద్ర బోరో కవితను శ్రీ సుధామ కవితానువాదం చేశారు .హృదంత రాళం చేదించుకు  చిమ్ముకు రానిఅసలు దుఖిన్చేందుకు కాని కన్నీళ్లు నిజమైనవి కావని ,మలినపు మరక అంటిన నవ్వు హాయిగా నవ్వినా నవ్వు కాదని ,సృష్టికే మూలాధారం లేని ప్రణయం ,నిర్మితి లేని ప్రేమ అస్తిత్వానికి అనర్హమని ,తిరిగి పొందాలనుకుని ఇచ్చే దానం ,ప్రశంసలకోసమమే ఇచ్చే కానుక ఉదారతకు నిదర్శనం కాదు అని మనసులో దాగిన ఆంతర్యాన్ని ఆవిష్కరించాడు కవి .గర్భస్థ శిశువు ఆవేదనను తల్లికి చెప్పుకునే  ‘’ఏ పేరూ లేకుండా ‘’ కవితను కన్నడం లో డా.జయశ్రీ సి.కంబర్ చెప్పిన దానికి డా కే బి లక్ష్మి తెనుగు అనువాదం చేశారు .’’ప్రేమరహిత ,నిరభిమాన భావనలు నన్ను గట్టిగా తడుతున్నట్లని పిస్తోందని ,తల్లి గొంతుకను,తీపి రాగాలను  తానూ అనుకరించగలనని ,కాని తానూ చీకట్లో జారిపోతున్నానని తన ఆశలు అడుగంటి పోయాయని ,తెగిన గాలి పటం లా చిద్రమై పోతున్నానని తీవ్ర ఆవేదన చెందుతుంది .చివరికి ‘’ఏ పేరూ లేకుండా నిస్సహాయం గా స్రవిస్తున్నాను –ప్రవహిస్తున్నాను –వేగం గా ఎర్రగా ‘’అని ఆడపిల్లని కన కుండా గర్భ చ్చేదం చేసుకున్నప్పుడు కడుపులోని శిశువు చెందే ఆవేదనే ఇది .

‘’ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తున్న బావి అడుగున అంధకారం లో నీళ్ళున్నాయి –నీళ్ళలో అందకారముంది –పదిలం ప్రియ తమా పదిలం –నీ మది అంచున లోతైన బావి ఒకటి ప్రవహిస్తోంది ‘’అనే హెచ్చరికతో ‘’అగాధాల బావి ‘’ని డా నాళేశ్వరం శంకరం ,కొంకణి భాషలో రాసిన శ్రీ పరేష్  నరేంద్ర కామత్ కవితను అనువదించారు .శ్రీ ఉదయ నారాయణ సింగ్ మైధిలి భాషలో తన ఊరిని ,అక్కడి జీవన పరిస్తితిని ,పరిసరాల్ని మట్టి వాసన తో  అక్షర బద్ధం చేస్తే డా .అనుమాండ్ల భూమయ్య ‘’ఎన్నాళ్ళ కేన్నాళ్ళకు ‘’అని తెలుగు చేశారు .’’నేను ముళ్ళ దారిలో నడవక తప్పదు –యదార్ధమనే అగ్ని ని పట్టుకొని తరువాతి తరానికి అంద జెయ్యాలని ఆరాట పడ్డారు’’యదార్ధ వాదం ‘’లో  ప్రో.వసంత అబాజీ దహకే మరాఠీ లో .తెలుగు చేశారు శ్రీ నగ్న ముని .

రాక్ష ప్రవ్రుత్తి భూమి మీద రాజ్యం చేస్తోందని నిర్జన ప్రదేశాలను సైతం కబళించేస్తోందని ,హింసాత్మక మానవ మనస్తత్వాన్ని , స్వార్ధాన్ని  సంపూర్ణం గా సాధించాలనే ఉబలాటం పెరిగిందాని ,ఇవన్నీ గమనిస్తున్న నక్షత్రాన్ని ‘’ఎవరి తోనూ ఏమీ చెప్పకు నక్షత్రమా ‘’అంటూ ప్రాధేయపడ్డారు నేపాలీ భాషలో శ్రీ భూపేంద్ర అధికారి .’ డా .టి గౌరీశంకర్ తెలుగులో చెప్పారు ..’’తన దేహం కాగితం గా మారిందని ,దానిపై తన  అస్తిత్వకావ్యాన్ని రాయమని ,కాగితాన్ని తేలిగ్గా తీసుకో వద్దని అనేక ప్రక్రియల్లో అది తయారైందని ,కావ్యమంటే సారం లేని శబ్ద విహారం కాదని ,కవిత్వమంటే ప్రేమ ఉద్వేగ హస్తం తో లలాటాన్ని స్పృశిస్తే సృష్టి సమస్తం ప్రేమ సంభరితం అవుతుందని ,అది హృదయం మీద రెపరెప లాడే మమతల మనోజ్ఞ పతాకం అని ,రక్త జ్వలిత సంగీతమే కవిత్వమని అది రక్తదానం చేసేవారినీ స్వీకరించే వారినీ నిత్య నూతనం గా పరవశింప జేస్తుందని నిర్వచించారు పంజాబీలో శ్రీ స్వరణ్ జీత్ సవి –తెలుగులో  వెలుగులు తెచ్చారు డా .యెన్ .గోపి .

‘’ ప్రశ్న కోసం అన్వేషిస్తూ ‘’-సింధీలో డా. విమ్మి సదరంగ్గణి వెతుకుతుంటే తెలుగులో డా. కొలక లూరి ఇనాక్ ‘’ అ అమ్మాయొకనైట్ క్వీన్ ,పగలు మౌనం రాత్రి గాఢ చంచలం అవుతుందని ,ఆమె  తన అగ్నిలో దహించుకు పోయే సూర్యుడని ఆమె ఒక స్వప్నం –దుప్పటికప్పుకుని నిద్ర పోయినట్లు నటిస్తుందని ,ఆమె ఒక కాగితప్పడవ అనాలోచనం గా ఎవరి చేతిలోకో ప్రవ హించి పోతుందని ,అ అమ్మాయి ఏడాదికో పక్షం మాత్రమె పుష్పించి మిగిలిన కాలమంతా మోడై మిగిలే ‘’బ్రయడల్ క్రీపర్ ‘’అని ,ఆమె ప్రశ్న కోసం అన్వేషించే జవాబు ‘’అని కమ్మని తెలుగులో నర్మ గర్భం గా పలికారు .దేశ రక్షణ చేసే జవాన్ ను కీర్తిస్తూ సందాలీ భాషలో ‘’కుమారి దమయంతి మేశ్రా’’గానం చేస్తే తెలుగులో డా .అమ్మంగి వేణుగోపాల్ ‘’జై జవాన్ ‘’అంటూ అతని నిండు యవ్వనం దేశానికీ ప్రజలకు అంకితమని ,అతని సుఖ దుఖాలు మాత్రం భూస్తాపితమని ,అతని మహా ప్రస్థానాన్ని దశ దిశలా ప్రతిధ్వనిస్తూ తుపాకులు పేలి గౌరవ వందనాన్ని సమర్పిస్తాయని అమర జవాన్ జ్యోతి దేదీప్యమానం గా ప్రజ్వరిల్లుతూ మహా వెలుగై యావత్ జాతిని ఆవహిస్తుందని ,జవాన్ అసమాన త్యాగం హ్రుదయాలనుండి చెదరిపోదని నివాళులర్పించారు .సరైన సమయం లో సరైన కవితను రాసి జాతిని రక్షించే జవాన్ కు జై కొట్టటం ఏంతో  శ్లాఘనీయం .,సందర్భ శుద్ధి ఉన్న కవిత .హాట్స్ ఆఫ్

కవిత్వం లో కని  పించకుండా పోయిన మాటకోసం తమిళ కవి శ్రీ ఈరోడ్ తమిళన్ బన్ వెతుకుతూ వజ్రాపు తునకను ,ఇంద్ర ధనుస్సు ముక్కను,పువ్వును అందమైన అమ్మాయిని పెడితే కవిత్వపాదాలు హర్షించక చిట పటమన్నాయ్ .కాని తన పసికందు తిరిగోచ్చినప్పుడు కనిపించకుండా పోయిన మాట వాడి చిట్టి కళ్ళల్లో జిగేల్ మంది ‘’అని తెనిగించారు డా .వనమాలీ .చిన్నపిల్లల అవసరం మాలిమి లో ఆనందం  సంతృప్తి వెల్లి  విరుస్తుందని తెలియ జెప్పిన కవిత ‘’ఆ మాట ‘’.

‘’కవిత నీకు రసగంగ –వాళ్లకు సట్టాబజార్ జీన్స్ –వాళ్లకు కెరీర్ జోన్ –నల్ల డబ్బు ఆసాముల తెల్ల దనం –కాని నాకు ఇంటి నుంచి బజారుదాకా ఒక సామూహిక ఉద్యమం ‘’అని హిందీ లో అన్న శ్రీ విష్ణు శర్మ కవితను శ్రీ నిఖిలేశ్వర్ తెలుగులో ‘’నా కోసం కవిత ‘’గా పల్ల  వింప జేశారు .వీరుకాక మిగిలిన కవులూ తమ భాషల్లో కవిత్వం చెప్పారు ,వాటికి మన వాళ్ళు తెనుగు చేశారు .కాని గుర్తుంచుకో దగ్గ కవిత్వం లేదని పించింది .సరుకుల చిట్టా గా కొందరు రాస్తే ,తికమకల అడ్డా గా  కొందరి కవిత లుండటం జాతీయ కవి సమ్మేళనానికి శోభ స్కరం  కాదని పించింది .ఇంత  ఖర్చుతో ,రంగ రంగ వైభవం గా నిర్వహించిన సమ్మేళనం లో పదికాలాల పాటు నిలువ ఉండే కవిత లేక పోవటం బాధాకరమే .మననం చేసుకొనేలైన్లు ,ఆలోచింప జేసే వాక్యాలు ,మనసులోపలికి చొచ్చుకు పోయే భావాలు ,గుండె తడిని తట్టే కవితలు ,కళ్ళు చెమర్చే పదాలు లేక పోవటం ఈ హంగామా లో వెలితిగా ఉందని చెప్పక తప్పదు .

ఎన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకున్నా ఈ పుస్తకం లో ఒకే ఒక్క  తప్పు మాత్రం దొర్లింది.అది కవర్ పేజీ దాటిన తర్వాత వచ్చిన టైటిల్ పేజీ లో కవి సమ్మేళనం జరిగిన తేదీ 2014ఫిబ్రవరి 9 అని పొరబాటున పడింది .మిగతా అన్ని చోట్ల జనవరి 9 అని సరిగ్గానే అచ్చు అయింది .ప్రమాదో ధీమతా మపి .

ఇంత గొప్ప కార్యక్రమాన్ని హైదరా బాద్ లో నిర్వహించి, తెలుగు కవితలను పుస్తక రూపం లోమొదటి సారిగా  ముద్రించి అందరికి ‘’అమూల్యం ‘’గా అంద జేసి, భాగ్య నగరాన్ని కవితా సౌభాగ్య నగర్ గా ఆరోజును తీర్చి దిద్దిన ఆత్మీయులు శ్రీ మంగళ గిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ గారిని మరొక్క సారి అభినందిస్తున్నాను .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-7-14 –ఉయ్యూరు

కవితా ‘’శబ్ద శిఖరాలు ‘’

హైదరాబాద్ ఆకాశ వాణి కేంద్రం డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్ మాన్యులు శ్రీ మంగళ గిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ గారు తమ కేంద్రం ఆధ్వర్యం లో ఈ ఏడాది గణ తంత్ర దినోత్సవ సందర్భం గా నిర్వహించిన జాతీయ కవి సమ్మేళనం లో తెలుగు అనువాద కవితలను ‘’శబ్ద శిఖరాలు ‘’పేరిట ముద్రించి నాకు ఒక కాపి ని పంపగా ఈనెల పదిహేడున అందింది .దాన్ని నిన్న అంటే ఇరవయ్యవ తేదీ న చదివేశాను .ఇలా జాతీయ కవి సమ్మెళన కవితల్ని ఆకాశ వాణి పుస్తకం గా ముద్రించటం ఇదే ప్రధమం .ఈ పూనిక ,ఆలోచన ,శ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్ గారికి వచ్చినందుకు బహుదా అభినంద నీయులు .నాకు తెలిసి నంత వరకు జాతీయ కవి సమ్మెళన.తెలుగు అనువాద కవితలను శ్రీ సాగి కమలాకర శర్మ గారు తమ ‘’మూసీ ‘’మాస పత్రిక లో ,ప్రతిఏడాది ఫిబ్రవరి సంచికలో ప్రచురించే వారు .ఇప్పుడిది  ఆకాశ వాణి హైదరా బాద్ కేంద్రానికి దక్కింది .కొత్త గా ఆలోచించటం నవ్య మార్గాలను పాత విధానాలపై నిర్మించిటం,అనుక్షణ పరిశోధన ల  లో ఆయన అందె వేసిన చెయ్యి .సంగీత సాహిత్య సంపన్నులైన వారి కీర్తి కిరీటం లో ఇది కలికితురాయి .నా మీద ఉన్న ప్రత్యెక అభిమానం తో నాకు పంపినందుకు వారికి కృతజ్ఞతలు అంద జేస్తూ ఇందులోని విశేషాలను ‘’కవితా ‘’శబ్ద శిఖరాలు ‘’శీర్షిక తో మీకు అందజేస్తున్నాను .

2014గణ తంత్ర దినోత్సవ జాతీయ కవి సమ్మేళనం హైదరాబాద్ ఆకాశ వాణి డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్ శ్రీ మంగళ గిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ గారి ఆధ్వర్యం లో హైదరాబాద్ లో జనవరి తొమ్మిదవ తేదీ బాగ్ లింగం పల్లి లోని ఏ.పి ఎస్.ఆర్ .టి.సి.కళా భవనం లో జరిగింది .22 భారతీయ భాషలకు చెందిన వివిధ కవులు సమర్పించిన కవితలను 22మంది కవులు హిందీలోకి అనువాదం చేయగా ,సుప్రసిద్ధులైన 22 మంది తెలుగు కవులు తెలుగులోకి అనువాదం చేశారు .మొత్తం 66మంది కవీశ్వరుల భువన విజయం లాంటి ఈ బృహత్తర కార్య క్రమాన్ని  మాన్యులు శ్రీ మంగళ గిరి వారి చొరవ సాహసం అంకిత భావం తో దిగ్విజయం గా నిర్వహించి ఢిల్లీ అధికారులను మెప్పించటమే కాక స్థానికులు ,సాహిత్యాభిమానులు అశేషం గా విచ్చేసి కవితా సోయగాలకు మురిసి అభినందించారు .సాహసం చొరవ ,దీక్ష ,ఆలోచన ,ఆచరణలో అద్వితీయులైన శ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్ గారి సమర్ధతకు నిదర్శనం గా ఈ కవి సమ్మేళనం న భూతో న భవిష్యతి అన్నట్లు జరిగిందని వార్తా మాధ్యమాలు బహుదా ప్రశంశా వర్షం కురిపించాయి .

ఈ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిధులుగా ఆంద్ర ప్రదేశ్ గవర్నర్ శ్రీ ఇ .ఎస్. ఎల్.నరసింహన్ ,సభాధ్యక్షులుగా ఆలిండియా రేడియో న్యూఢిల్లీ డైరెక్టర్ జనరల్ శ్రీ ఆర్ .వెంకటేశ్వర్లు వేదికను సుసంపన్నం చేయగా ,చెన్నై ఆలిండియా రేడియో అడిషనల్ డైరెక్టర్ శ్రీ కే.పి. శ్రీనివాసన్ శుభాకాంక్షలు తెలిపారు .హైదరాబాద్ ఆకాశ వాణి డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్ మరియు  ఈ కార్యక్రమ నిర్వాహకులు శ్రీ మంగళ గిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ ప్రస్తావన చేసి శోభ తెచ్చి ఆ కాంక్షను వివరించారు .’’ఇది అత్యంత అరుదైన కార్యక్రమమని ‘’న భూతో గా ‘’నిర్వహించిన హైదరాబాద్ కేంద్రం ,నిర్వాహకులు శ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్ గారి సమర్ధ బృందానికి హృదయ పూర్వక శుభాకాంక్షలు ‘’అని ఆనందం గా చెప్పారు శ్రీ  వెంకటేశ్వర్లు .ప్రసంగం కొనసాగిస్తూ ‘’మానవీయ విలువలను ఒక తరం నుండి మరో తరానికి అందించే అద్భుత సాధనం సాహిత్యం అని ,భిన్నత్వం లో ఏకత్వాన్ని ప్రశంసిస్తూ ,సమాకాలీన సామాజిక సమస్యలకు సున్నితం గా స్పందిస్తూ హృదయ స్పర్శిగా ఉన్న ప్రతి కవితా ఖండికా చీకట్లను పార దోలే చిరు దీప కళిక అన్నారు .మొట్టమొదటి సారిగా జాతీయ కవి సమ్మేళనం వేదిక పై ప్రాంతీయ భాషాను వాదాలు అంటే’’ మన తెలుగు’’ అనువాదాలు సమర్పించటం అద్భుత ప్రయత్నమని ,వీటిని పుస్తక రూపం లో తీసుకు రావటం అభినంద నీయమని దీనికి ప్రేక్షకుల స్పందన అత్యద్భుతం గా ఉండటం కొనియాడ దగిన విషయమనీ అన్నారు .శ్రీ శ్రీనివాస్ ‘’జాతీయ సమైక్య వేదిక పై ,భాషాఐక్యత ,సామరస్యం వెళ్లి విరిశాయి.పరస్పర అవగాహనకు తోడ్పడింది .’’అని కీర్తించారు .

శ్రీ మంగళ గిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ తమ ప్రస్తావనలో ‘’ఈ రోజు ఆకాశ వాణి హైదరాబాద్ కేంద్ర చరిత్రలోనే కాకుండా ,దేశ వ్యాప్తం గా ఉన్న ఆకాశ వాణి వ్యవస్థలోనే ఒక అపూర్వ ఘట్టం అని ,సాధారణం గా ఆతీయ కవి సమ్మేళనాలు ఉత్తర హిందూ దేశ ఆకాశ వాణి కేంద్రాలలో నిర్వహించటం ఆన వాయితీ గా వస్తోందని ,అక్కడ హిందీ అనువాదాలకే స్తానం ఉండేదిని ,ఈ వేదిక పై తెలుగు అనువాదాలకు చోటు కల్పించమని డైరెక్టర్ జనరల్ శ్రీ వెంకటేశ్వర్లు గారిని కోరిన వెంటనే అనుమతించటం మరువ రాని అనుభూతి అని ,గవర్నర్ గారు అన్నిటిలో దిట్ట అని వారి రాక అందరికి ఆనంద దాయకమని జ్ఞాన పీఠ పురస్కార గ్రహీత శ్రీ సి నారాయణ రెడ్డి గారు సభా ప్రారంభాకులుగా విచ్చేయటం సభా గౌరవాని ఇనుమ డింప జేసిందని ,తమ సిబ్బంది అహరహం కష్టించి దీన్ని దిగ్విజయం చేశారని ,పని దినం లో నిర్వ హించిన ఈ కవి సమ్మేళనానికి అనూహ్యం గా  యువత ,రసజ్న ప్రేక్షకులు పెద్ద సంఖ్యలోహాజరవటం చిరస్మరణీయం ‘’అని  ఆనడాను భూతులతో   కృతజ్ఞతలు తెలియ జేశారు .

మొదటి కవిత ‘’కేదార విలయ తాండవం ‘’ప్రో .జి ఎస్.ఆర్ కృష్ణ మూర్తి సంస్క్రుత కవితకు డా..తాడేపల్లి పతంజలి గారి తెలుగు అనువాదం .ఛందో గర్భితమైన పద్యాలివి .ఎందరినో పొట్ట పెట్టుకున్న కేదార నాద్ వరద భీభత్సం దీనికి నేపధ్యం .కంటిముందే తండ్రి తల్లి అన్నా చెల్లీ అందరూ ప్రవాహ ఉధృతికి కొట్టుకు పోయి విగత జీవులై పోతుంటే గుండెలు పిందించే దృశ్యాన్ని కవులిద్దరూ భావ గర్భితం గా దృశ్యమానం చేశారు .’’నట్టింటిలో ప్రాణముల్ అల్లల్లాడేది వేల వారి తుది వాన్చాకార మేమౌనోకో “”అని బాధ పడ్డారు .శివుడికి ఆశుతోషుడు అనే పేరుంది .అంటే సుఖాలను ఇచ్చేవాడు కాని ఇక్కడ దుఖాన్ని కలిగించాడు .’’వేల్పుల దేవర యాశుతోషుకున్ కేలిది మొక్కినంశివుడు కీడును గోడును ఆప లేదు ‘’అని వ్యధ చెందాడుకవి .’’వికారాళ భీకర విద్యుల్లతా దంస్ట్రాo కురమ్ములముల దండ దాల్చే ‘’పద్యం విలయ తాండవానికి  శాబ్దిక  స్వరూపమే .ఈ కవిత సమకాలీన స్పృహకు నిదర్శనం

‘’వ్యాఖ్యాన రహితం ‘’కవితను డా కరబిదేక హజారికా అస్సామీ భాషలో రాస్తే డా.దేవరాజు మహారాజు తెలుగు సేత చేశారు .’’కొన్ని సంబంధాలకు పేర్లు ఉండవని ,కొన్ని వర్దిల్లటానికి ఇల్లు కూడా ఉండవని ,అలా నగర మంతా చుట్టి గోధూళి లో వెనుదిరుగుతారని ఎండు టాకుల పరుపుల మీద మేనువాల్చి సంకల్పం సంశయం ,నిస్సహాయాల భూమికల్ని మరుసటి రోజు కోసం చుట్టిపెడతారని’’ అన్నారు .’కొందరు ఎలాంటి వారంటే ‘’వాళ్ళను చూస్తూనే కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరుగుతాయి –వాళ్ళకు గుక్కెడు   నీళ్ళిచ్చే  వారుండరు .వేల వేల సంబంధాల విచిత్ర సమ్మేళనం ఇది .అయినా వారి పేరు ఏ పట్టిక లోను ఉండదు ‘’అని అనామకుల గురించి ఆవేదన చెందుతాడు కవి .కాని ఒక హెచ్చరిక మాత్రం చేస్తాడు ‘’అస్తిరమైన క్షణాలపై నిఘా పెడుతూ –దూరం నుంచి కాలం చూస్తూ ఉంటుంది ‘’ జాగ్రత్త కోసం హితవు తో కూడిన హెచ్చ్చరిక ఇది .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-7-14-ఉయ్యూరు

పిబరే కృష్ణ .ర.సం.-6(చివరి భాగం )

అలా కొండలు బండల వెంబటి తిరుగుతున్న మనకు మరో మోసగాడు ఎడురౌతాడు .చీటీలు కట్టమని పెద్దయ్యను అడిగితె చీదరించిపోమ్మంటే ,ఆయన అటు పోంగానేభార్య నారాయనమ్మను బుట్టలో వేసి డబ్బు దొబ్బి ‘’నీ యట్ల పెద్దమ్మల్ని దద్దమ్మలని ఇబుటికి ఎందర్ని సూసిం ట్ని’’అని  మనసులో అనుకోని ఉడాయిన్చాడొకడు ‘’నింగి నిజాము ,దొంగ యాసము ‘’కత లో .వ్యవసాయం దండగ కాదు పండగ అని ‘’రైతు కళాచారం ‘’(సంస్కృతీ )లో పొలం పనులు అందరూకలిసి కట్టుగా చేసుకోవటం ,ఆ ఫలితాన్నీ హుషారుగా పంచుకోవటం లో ఉన్న సంతృప్తిని వ్యక్తం చేసే కధ .నీతితి పుస్తకాలు గీత పుస్తకాలకంటే ‘’నేల ఉనికి నాకు బాగా తెలుసు నాయునికి ఈ నేల మన్నని దాన్నిన్కనే నాకు మన్ను పైన ఇష్టం .మన్ను పని ఇంగా ఇష్టం .ప్రపంచానికే అన్నం పెట్టె ఈ అన్న పూర్ణమ్మ బిడ్డను నేను .మీ బిడ్డను కాలేను .మీరు పొండా’’అని గదిరిన నేల పుత్రుని ఆరాధన .రైతు కళాచారం .శతకోటి దరిద్రాలకు అనంత కోటి ఉపాయాలు .ఉన్నదంతా పోగొట్టుకుని తిండికి లేక ఏదో బతుకు తెరువు దారి చూపించమని ఒక ‘’తెలివప్ప’’ను అడిగితె వాడు హోసూరు కొండపైకి తీసుకెళ్ళి చెత్తలో పడి ఉండే దిష్టి బొమ్మ బయటికి తీసి ,ఎండి కుళ్ళి పడున్న నిమ్మకాయలు ఏరి ఒక వేప కొమ్మకు దిష్టి బొమ్మ తగిలించి వేప చెట్టుమీద దిష్టి దేవుడున్నాడని తానూ కొండా కింది వాళ్ళదగ్గర ప్రచారం చేస్తానని జనం వచ్చి మొక్కు తీర్చుకునేట్లు  చేస్తానని నిమ్మకాయల్ని వాళ్ళ చుట్టూ తిప్పి  దిష్టి పోయిన్దని చెప్పమని బోధిస్తాడు .ఇంతకంటే వాళ్ళేమీ చేసి చావలేరని ఊహిస్తాడు .ఊళ్ళో ప్రచారం బాగా జరిగి జనం రావటం నిమ్మకాయల దిష్టి తీయటం పెద్ద ప్రహసనం గా తయారై పోయింది .మనిషికి రూపాయి ఫీజు .పదేళ్ళయినా తర్వాత తెలివప్ప వచ్చి చూశాడు .తన కళ్ళను నమ్మలేక పోయాడు .అక్కడ ఒక గుడి వెలిసింది .జనం సముద్రం లావచ్చి వెడుతున్నారు .దిష్టికి పది రూపాయల రేటు పెరిగింది .దంపతులు తెలివప్పను గుర్తించి అంతా ఆయన చలవే నన్నారు .దిష్టి కోసం పదేక రాల నిమ్మ తోట పెంచానని దిష్టి బొమ్మల ఫాక్టరీ పెట్టానని ,మంచి ఇల్లు కట్టుకున్నామని చెప్పి మర్యాద చేసి రెండు నిమ్మకాయలు దిష్టితీశారు ఆయనకు .’’ అమంత్రము నాకే ఏసిరి ‘’అని తెలివప్ప తెలివి తప్పి పడిపోయాడు .దేశం లోని వెర్రి వెంగలప్పల స్వభావికి నిజ రూపమే ఇది .

అమ్మా కావాలి ఆలీ కావాలి యెట్లా?కొడుక్కు సంకటం వచ్చింది .గోడ  ఉపాయం చెప్పింది .’’మీ అమ్మ అలిగితే దానిమాటలు పట్టుకుంటావా? నేను నీ బిడ్డ నమ్మా అను .అమ్మ అర్ధం చేసుకుంటుంది .నీ భార్య అలిగితే ‘’మీ అమ్మ తిట్టిన్దనుకో .నేను అందర్లా అమ్మ కొడుకుని కాను నేను నా పెండ్లాము దాసుడిని అను సర్దుకు పోతుంది’’ అని’’ అమ్మా ఆలీ’’ తగువు తీర్చింది గోడ .ఇంతేనా దీనికే తానూ ఇదైపోవాలా అనుకోని ఆ వెర్రి పీనుగు నాటకాలు సురూ చేశాడు ఇద్దర్నీ మెప్పించాడు .ఇంతే కద .గోడకు మొర పెట్టుకోమంటారు సామెత గా .అదే ఇక్కడ నిజమైంది .’’కష్టపడే వాళ్లకు కావలైతే నేమి బీడు అయితే నేమి ‘’అని యదార్ధాన్ని చెప్పిన కథ ‘’ఓణీ సేను ‘’ఇంట్లో డబ్బుకు కట  కట .చేను అమ్మితే కాని పరిష్కారం కాదు .భార్య కు పుట్టింటారు పసుపు కుంకుమ కింద ఇచ్చిన పొలం (ఓణీ సేను )అమ్మాడు. తరువాత వరస పెట్టి అన్నీ అమ్ముకోవాల్సోచ్చింది .చిన్నకొడుక్కి రాయి రప్పా ఉన్న చేను వచ్చింది .భార్యతో కస్టపడి అంతా చదును చేసి సాగు చేస్తే బంగారప్పంట పండింది .పంట కోయటానికి అమ్మనోచ్చి పూజ చేయమని కోరాడు .’’బంగారు పండే బూముల్ని అమ్మి నిన్ను ఆ కావలిలా కష్ట పడే మాద్రి సేస్తిని .నేనొచ్చి యేమని పూజ సేస్తును సిన్నా ‘’అని ఏడ్చింది తల్లి .మర్నాడు అందరూ చేలోకి వెళ్ళారు .పినతండ్రి పంటను చూసి కుశాలయ్యాడు ‘’ఓణీ సేను ని మించి పంట పండిం డావే .కొడుకంటే వీడమ్మా ‘’అని బుజం తట్టి తల్లినీ మెచ్చుకోనేట్లు చేశాడు .

మనం తినే కూడును కూడా మిషన్ల లాగా తిన కూడదు పండ్లను ఉపయోగించి నవలాలి అని చెప్పేదే  ‘’గువ్వల్ని సూసి నేర్వాల ‘’కత .ఇక్కడి వారికి మబ్బూ దేవుడే పొద్దూ దేవుడే .మనకి కూడా అంతే కదా .ఒక పెళ్ళాం  మొగుడిని పక్కింటి గౌడు ను చూసి భయమూ భక్తీ నేర్చుకోమంటుంది .గౌడు పొద్దున్నే లేచి ఆవులకు మేతేసి కడిగి దణ్ణం పెడతాడు సూర్యుడికి నమస్కరిస్తాడు .సాములోల్లలా గౌడు లా ఉండాలే  మనుష్యులని భార్య భావం కొన్నేళ్ళకు సాములోల్లకు గౌడుకు పెద్ద తగాదా అయింది .కొడుకు తనకు పుట్టలేదని గౌడు ఇంట్లోంచి వాణ్ని గేట్టేసాడు నువ్వు చచ్చావు అని కూతురికి పిండం పెట్టారు .అప్పుడు భర్త ‘’ఏమే వాళ్ళ మాదిరిగా నన్ను ఉండమాన్నావా “అని అడిగితె నెత్తీ నోరు కొట్టుకొని తప్పు తెలుసుకుని ‘’మీరు ఇట్లే ఉండండ ‘’అని ఆప్యాయం గా బువ్వ వడ్డించిన భార్యా భర్తల కథ ఏ ‘’అంతా పుంగు మొకానికి రంగు ‘’.బాహ్యాడంబరాలు కాదు మనసు కావాలి అని తెలియ చెప్పే కధ..పాత తరం మాటలు అర్ధం కాక తల్లికేదో పెద్ద జబ్బు అని డాక్టర్ వసంత దగ్గరకు తీసుకొస్తే ఆమె మాటల్లో అర్ధం గ్రహించి జబ్బు కాదు డబ్బు దాచిన మనేద అని ముక్క దొబ్బులు పెట్టిన ‘’అంశంకి ‘’కద.జీవితం అర్ధం పరమార్ధం ‘’జీవించటమే ‘’అనే నీతి ,ఒక సాములోరు ఊళ్లోకి వచ్చి సుద్దులు చెబుతుంటే ఒక అవ్వశ్రీరామునికాలం లోనే శంబూకుడు రాముడిని ఎలా ఎదిరించాడని అడిగితె సామి ‘’ఈ ముండకి ఇసయం ఎలా తెలిసే ‘’నని ఆశ్చర్య పోతాడు .అర్జునిడికంటే ఏకలవ్యుడు గొప్ప విలుకాడైనా విలువ నివ్వని శాస్త్రాలను కడిగేసింది అవ్వా .’’మీరు ఒగ నాదన్నా మా ఇండ్లల్లా సెయి కదిగిండారా/’’అని నిలేస్తే అవాక్కయ్యాడు సాములోరు .శాస్త్రాలను దుల్లి సేస్తే చెదలు కూడా మిమ్మల్ని ముట్టవు ‘’అని శాపనార్ధాలు పెట్టాడు .కోపం తారస్తాయికి చేరిన అవ్వ ‘’సేదల్లా  (చెదలు )పుట్టి సేదల్లా పెరిగే వాళ్ళం మేము .మమ్మల్ని చెదలు ముట్టవా ?మీ సేమడాలు ఒలిసి సెప్పులు కుట్టునాని .మీరే అమ్మకి అబ్బకీ కాకుండా అగ్గికి పుట్టినోళ్ళ మాద్రి అగ్గిలా కాలి బూడిదవుతారు .మీ బూడిదని సేదలు బొంగులా కూడా పెట్టుకోవు ‘’అని ఝాడించి పారేసింది అవ్వ .’’’ఎట్లేట్లా ‘’అనే చివరి కద లో

ఇవన్నీ జీవితాన్ని పరచిన కథలే .చదివే ఓపిక ఉండాలి కాని అన్నీ భారత భాగవత రామాయణాలు చెప్పే నీతి  కధలే .భూమిని నమ్ముకున్న వారి కతలే .చెట్టూ పుట్టాకధలే. వాటి నిస్వార్ధాన్ని విడమర్చే వే .క్రుతజ్ఞాతకు పట్టం కట్టేవే .మనో మాలిన్యాన్ని ఊడ్చిపారేసేవే .డాక్టర్ వసంత్ ప్రతిదాన్ని సాన పట్టి చిత్రిక పట్టి మెరుగులు తీర్చినట్లున్న కధలే .దీనికోసం ఆయన పడిన తపన ,శ్రమ అందరూ మెచ్చాల్సిందే చదివి తీరాల్సిందే .పెద్దాయన శ్రీ నంద్యాల నారాయణ రెడ్డి ‘’రచయితా వైద్యుడు కా బట్టి ఆయన వ్రుత్తి నైపుణ్యాన్ని అంతా ఈ కతల్లో నిమ్పిరి .కొన్ని తావులలో చేదు మందులు మింగిస్తారు .కొన్ని తావులలో చురుక్కుమని సూదితో పొడుస్తారు .కొన్ని తావులలో గాయ పడిన మనసుకి మెల్లగా మలాము పూసి మెత్తటి కట్టు కడతారు .కతలంతా ఈ గుణాలను నింపి మన ముందు వడ్డించిరి వసంత్’’అని మనస్పూర్తిగా చెప్పిన మాటలు చదివిన వాళ్లకు పచ్చి నిజాలని పిస్తాయి .ఈ పుస్తకం లో వసంత్ఎన్నో సామెతల ఆమెతలు గుది గుచ్చి సందర్భాన్ని బట్టి వాడాడు .పల్లె ప్రజ మాట్లాడే బూతులూ రాశాడు .అది నేటివిటి అని వదిలేయచ్చుమనం. ఏ ప్రాంతం లో నైనా జీవ భాష లో రాస్తున్నప్పుడు అవి  దొర్లి వచ్చి కూర్చున్డటం సహజం .వాటిని పంటి కింద రాళ్ళు అనుకోనక్కర్లేదు .ఇప్పుడు సామేతాల వైభోగం చూద్దాం

ముత్తయిదుల తావ ముండకేం పని?,సారాయి సోర్గము సేద్యము నరకము రామ సేంద్రా ,తిత్తిరి బిడ్డను కంటే ఎలకెత్తుకుని పోయి ఎంనులా పెట్టె నంట ,సింత లేని సివంగి సంత కోక బిడ్డను కనింది ,

చివరగా వాళ్ళ భాషలోనే ‘’మీరంతా ఈ రెండు పోత్తాలు సదు ఉండ్రి.కతలు ఇనుకొండ్రి.అందులోని సారాంశం అర్తము సేసుకోనాకి  రాండా  బేగి రాండా’’అని పిలుస్తూఇది అధిక్షేపణ కాదని మనవి చేస్తూ  కృష్ణ రసం ను పానం  చేయ  వలసినది గా కోరుతు సెలవ్ .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -20-7-14-ఉయ్యూరు

పిబరే కృష్ణ .ర.సం.-5

‘’ మోతుకు పూల వాన’’ లో తడిశాం కదా ఇప్పుడు’’ వెండి మబ్బుల్లో ‘’విహరించి  ‘’బండ బతుకులకు’’ చూసి సాను భూతి ప్రకటిద్దాం .డాక్టర్ శ్రీ   యెన్ .వసంత్ –‘’అగరం వసంత్ ‘’అనే మారు పేరుతో రాసిన 54కదల సమాహారమే పై శీర్షిక .వ్రుత్తి రీత్యా డాక్టర్ అయినా వసంత్ ప్రవ్రుత్తి రీత్యా సాహిత్య కారుడు .నాడి పట్టుకొని రోగ నిదానం చేసి చికిత్స చేసినట్లు ,చూపులతో లోకాన్ని ఆరసి ,లోపాలను కని పెట్టి సాహితీ చికిత్స చేయగల పరేంగితావ గాహి .ఎందరి హృదయాలలోనో పరకాయ ప్రవేశం గా దూరి వారి ఆంతర్యాన్ని వెలువరించిన హృదయ పరిశీలకుడు .హోసూరు ప్రాంత కొండా కోనా ,చెట్టూ పుట్టా వివరాలేరిగిన .వాడుబండ బతుకుల ఆంతర్యం తెలిసిన వాడు .జబ్బును డబ్బు జబ్బునూ కనిపెత్తటగాలాడు .న్యాయం గా ఆయన భాష సంస్కార వంతమైనది .కాని మట్టిని నమ్మిన వాడు .అందులో బతుకుతున్న వాడు .మరి ఆ భాష లో రాస్తే నే అది చరితార్ధమౌతుందని నమ్మి ,తన ప్రాంతం వారు మాట్లాడే భాషను విని తెలుసుకొని అధ్యయనం చేసి అలవర్చుకుని ఆ భాషను సంపన్నం చేయటానికే రాశాడు .ఈ పుస్తకానికి  శ్రీ నంద్యాల నారాయణ రెడ్డి ‘’పత్రికల తెలుగు అద్దాల అరల్లో అందాల బొమ్మ అయితే తావు (నేటివ్)తెలుగు చెమటను చిందించి సాకే అమ్మ .తెలుగు తల్లి కనిన గారాల బిడ్డ మా హోసూరు తెలుగు ‘’అంటూ రాసిన  ముందు మాటలు నూటికి నూరు పాళ్ళు సత్యాలే .కొంచెం ఓపికతో చదవటం ప్రారంభిస్తే వదల లేము .ఇవన్నీ పూర్తిగా కదా కృతిలో లేక పోవచ్చు గల్పిక మాదిరీ ఉండచ్చు .కాని చదివించే కండ గల కతలు .ఇందులోని ముఖ్య విషయాలే మీ ముందుంచుతున్నాను .

హోసూరు లాంటి చలవ ప్రాంతాల్లో తెల్ల జొన్నలు ,ఏడాకుల జొన్నలు తింటే ఉడుకు పుట్టి ఆరోగ్యానికి మంచిది .ఆనపకాయలు అంటే సోరకాయల్ని ఉడకేసుకుని తింటే ఒంటికి మంచిది .సంక్రాంతికి ,కజ్జాయలపండక్కి  (దీపావళి  )తప్పక సొరకాయలు ఉడకేసి తినాలి .దొంగ సాములోరు దేవుడినే దొంగిలించే కద ‘గవి గుట్ట ‘’.కడుపు లో నులి పురుగులు పడి బడికుర్రాడేడుస్తుంటే వాణ్ని నానా అల్లరి పెట్టి ‘’జగిని లోడు ‘’అని నిక్ నేం పెట్టి న సావాసగాళ్ళ భరతం పట్టింది బడిలోనే వాళ్ళమ్మ –కైవారం తాతగారి పాట ‘’తోక పురుగులు మూడు పాళ్ళు నిండి ఉంది నీచు నీళ్ళు ‘’పాడి బుద్ధి చెప్పింది ‘’జగిని గోడు ‘’అంటే నులిపురుగులున్నవాడు .అని అర్ధం .బియ్యం మరలో మోసాన్ని బయటపెట్టాదొక రైతుకొడుకు పాలేరు చేయని సాహసం చేసి దొబ్బిన బియ్యాన్ని తిరిగిపొండాడు ఆ మూటను వాడి పెద్దమ్మకిస్తే వాడి ‘’ఆపెకారానికి ‘’అంటే ఆపేక్షకు మురిసిపోయింది .కడుపులో పురుగులు పడకండా అపుడపుడు బెది మందుగా బెది నూనె అంటే ఆముదం తాగించటం ఇంకా అక్కడ ఉంది .మనకు అవుట్ ఆఫ్ ఫేషన్ అయింది .

చేను పక్కల వాళ్ళు దొంగతనం గా గోడల మేత కోసుకోవటం గొడ్లను మేపటం సాధారణం గా జరిగేదే .దొరికితే దొంగ దొరక్క పొతే దొర .పక్క చేలో మేస్తోంది గా మనకేం అని ఏ రైతైనా అనుకుంటే రేపు వాడి చేలో మేయ్యవని గ్యారంటీ లేదు అందుకే ఒక రైతు పక్క చేలల్లో పడిన పక్కూరి ఆవుల మందను బయటికి తోలి ఊరందరి మెప్ప్పు పొందాడు .జండా పార్టీ ఓళ్ళు అంటే నక్స లైట్లు గ్గ్రామాల్లో వేలుగుతెద్దామనుకొంటే గ్రామస్తులు పాత దోరణిలోనే సాగటం వాళ్లకు విసుగు తెప్పించింది .చేను పక్క కల్లు కాచి తాగుబోతులకు పోసి వీరంగం సృష్టిస్తుంటే తెలివైన రైతు ఆ కల్లు కుళ్ళిన అరటిపళ్ళూ కుక్క తలకాయ తో కాచారని ప్రచారం చేసి వారిని హడల కొట్టి అక్కడ దుకాణం లేకుండా  చేశాడు పాక పీకెట్లు చేశాడు .అపాయానికి ఉపాయం ఉన్న వాడే తెలివైన వాడు జొన్న చేలల్లో ఆవులు దొంగతనం గా పది మేస్తుంటే ఒక యజమాని బామ్మర్ది వాటికి జొన్న కంకుల్లో గుండు సూదులు గుచ్చ్చాడు అవి తిని ఆవులు చచ్చిపోయాయి .ఈ పాపం తనదే నని భావించి ఆ రోజు నుంచి కొంత మేత కోసి గట్టు మీద పడేసి కావాల్సిన వాళ్ళు తీసుకుని పోయేట్లు చేశాడు ఆసామి .మేతలు లేని వాళ్ళు హాయిగా తీసుకెళ్ళి మేపుకుంటున్నారు .సోషలిజం అంటే ఇంతకంటే ఎక్కడుంది స్వామీ?

ఆ ఊళ్ళో కాపులకు .మాల వాళ్లకు  బ్రాహ్మలకు విడి విడిగా బావులున్నాయి .ఒకరి నూతినీరు ఇంకొరు తాగరు .బావులు తవ్వేటప్పుడు మొట్టమొదట నీళ్ళ రుచి చూసినవాడు తాత .ఏదో మాటల సందర్భం గా ఈ మాట బయట పెట్టాడు తాత .’’అయితే ఈ ఊర్లా మూడు బాయిల్నీ ముందర ఎంగిలి సేసింది నువ్వేనా తాతా ‘’అని నవ్వాడు  బాపన కుర్రాడు .అందరూ నవ్వుకున్నారు .అంతే బాపనోళ్ళ బాయి ఎంగిలైందని మూసేసి బోరు వేసేసుకున్నారు మర్నాడే .అప్పుడు తాత ‘’మనుషులు మారి నట్లున్దారుకాని వాళ్ళ మనసులు మారలేదురా .ఆళ్ళ పిల్లోడు ఇని ఆల్లకు సేప్పింటాడు .అందుకే ఇంతపని సేస్తిరి ‘’అన్నాడు తాత మనవడితో .

ఆ ఊళ్ళో వీరుల గుడి ఉంది .అక్కడికెళ్ళి మొక్కితే వీరత్వం తన్నుకోస్తుందని నమ్మకం .ఆ గుడిలో నిధి ఉందని దొంగలు తవ్వటం ఒక కుర్రాడు అనుకోకుండా చూసి గుడిలో దణ్ణం పెట్టుకొని వీరత్వం విజ్రుమ్భించి వాళ్ళని చితక బాది తోలేశాడు .అప్పటి నుంచి వాడిని ‘’వీర గాడు ‘’అన్నారు .కన్నడ వాగ్గేయ కారుడు పురందరదాసు చెప్పాడని ఒక పకీరు సాయిబుల పండక్కి వచ్చిన అందరి విస్తళ్లలో ఉమ్మేస్తున్నాడు .అందులో నే భోజనాలు వద్దిన్చుకుని  మహా  ప్రసాదం గా తింటున్నారందరూ .రచయిత ఇలా చేయటం బాగాలేదన్నాడు .అప్పుడు పకీరు పురందరదాసు చెప్పిందే తానూ ఫాలో అవుతున్నానని చెప్పి కావాలంటే పెద్దవాళ్ళను కనుక్కోమన్నాడు ఒక పెద్దాయన ‘’తురు కరు కరిదరే ఉన్నబహుదన్నా-తురుకరు  వెంజలు అతి పుణ్యవయ ‘’అని చదివాడు .ఇది విన్న రచయిత పగల బడి నవ్వాడు అసలు అర్ధం తెలీకుండా ఇంతకాలం మూఢం గా వీళ్ళు ప్రవర్తిస్తున్నారని గ్రాహించాడు  లోతు విచారించి అందరికి అందులోని గూడార్ధం వివరించాడు .ఒక సారి ఒక తురక రాజు  పురందర దాసుకు ఎదురై  తురకల మీద ఒక పాటకాని పద్యం కాని చెప్పమన్నాడు .చెప్పక పొతే నరికేస్తానని బెదిరించాడు .అప్పుడు చెప్పిన పద్యం ఇది .ఇందులో రెండు రకాల అర్ధాలున్నాయి .మొదటిది –తురకలు పిలిస్తే భోజనానికి వెళ్ళాలి .వాళ్ళ ఎంగిలి చాలా పుణ్యం అని .రెందోఅర్ధం ఆవుదూడ పిండితే లేక పాలు ఇస్తే తినోచ్చు  తాగొచ్చు .ఆవుదూడ ఎంగిలి మహా పుణ్యం మొత్తం మీద ఆవుపాలు తాగొచ్చు ఆవు దూడ ఎంగిలి మహా పుణ్యం అని .అర్ధం .తురక రాజు దాసుగారు తన్ను పొగిడాడు అనుకోని ఆయనకు మొక్కి వెళ్ళిపోయాడు ఆ రాజులాగే ఈ పకీరు ,పకీరులాగే మూర్ఖ జనాలు ప్రవర్తించారని బుద్ధి చెప్పాడు .అందరూ దూ దూ అని ఉమ్మేస్తూ వెళ్ళిపోయారు .ఇలాంటిపకీర్లను చూసే హోసూరు ప్రాంతాపు తత్వ వేత్త ,కవి, బోధకుడు,అందరికి ఆరాధ నీయుడు  స్వర్గీయ కైవారం తాత గారు ‘’లలాట శూన్యము ,కంట కుల్లావి ,మెడ నిండా దారాలు ,మణి పూసలుకొన్ని ,ఒడ్డు పొడుగునా పెద్ద గడ్డాలు పెంచుక లుంగీ కట్టుకుని గంజాయి పొగ దీసి అల్లా నెరుగని కల్ల కాజీ పకీరుల్లారా ‘’అని యెగతాళి చేశాడు .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -20-7-14-ఉయ్యూరు

—

—

రాబందుల్లా మిగిలిపోవద్దు.. గరుడ పక్షిలా ఎదగండి

Published at: 20-07-2014 03:31 AM

మనపై గౌరవం తగ్గేందుకు కారణం మనమే
గౌరవం డిమాండ్‌ చేస్తే రాదు.. ప్రజలు ఇవ్వాలి
గెలిచే వరకే పార్టీలు.. తర్వాత అందరి కోసం పనిచేయండి
ప్రజాప్రతినిధుల అవగాహన తరగతుల్లో స్పీకర్‌ సుమిత్రా మహాజన్‌

హైదరాబాద్‌, జులై 19(ఆంధ్రజ్యోతి): ‘గరుడ పక్షి… రాబందు రెండూ ఆకాశంలో చాలా ఎత్తులో ఎగురుతాయి. రెండూ పక్షి జాతికి చెందినవే. కానీ గరుడ పక్షికి మనం ఇచ్చే గౌరవం ఎక్కువ. అది దేవుడి వాహనం. రాబందుకు ఆ గౌరవం లేదు. అది మృత కళేబరాల్లో మిగిలిపోయిన మాంసం కోసం తిరుగుతుంది. ప్రజాప్రతినిధులు ఈ విషయాన్ని నిత్యం మననం చేసుకోవాలి. మనం గరుడ పక్షిలా ఉండాలా.. లేక రాబందులా మిగిలిపోవాలా అన్నది ఎవరికి వారు నిర్ణయించుకోవాలి. ప్రజల కోసం పనిచేసేవారికి గరుడ పక్షిలా ప్రజల మనన్న దక్కుతుంది. ప్రజల మీద బతికేవారిని రాబందుల్లా చీదరించుకుంటారు. లక్షల మందిలో మీకు మాత్రమే ప్రజాప్రతినిధులుగా ఎన్నికయ్యే అవకాశం వచ్చింది. సద్వినియోగం చేసుకోండి’ అని లోక్‌సభ స్పీకర్‌ సుమిత్రా మహాజన్‌ పేర్కొన్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలకు ఇక్కడ నిర్వహిస్తున్న అవగాహన తరగతుల్లో భాగంగా శనివారం ఆమె ప్రజాప్రతినిధులను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. ప్రజాప్రతినిధులకు ఇటీవలి కాలంలో ఎందుకు గౌరవం తగ్గుతోందని ఎమ్మెల్సీ జూపూడి ప్రభాకరరావు వేసిన ప్రశ్నకు ఆమె సూటిగా సమాధానం చెప్పారు.

’దానికి కారణం మనమే. గౌరవం డిమాండ్‌ చేసి తెచ్చుకొనేది కాదు. ప్రజలు వారంతట వారు ఇవ్వాలి. మీలాగా నేనూ రాజకీయవేత్తనే. నా నియోజకవర్గానికి మీలో ఎవరైనా వెళ్లి నేను తప్పు చేశానని విమర్శిస్తే చాలా మంది ప్రజలు ఖండిస్తారు. నాపై వారిలో ఉన్న సదభిప్రాయానికి అది నిదర్శనం. అందుకే నేను నా నియోజకవర్గంలో 8 సార్లు గెలిచాను. మీరూ ఆ స్థాయికి ఎదగాలి. మెజారిటీ నేతలు ఇలా ఉంటే తప్పనిసరిగా రాజకీయ వ్యవస్థకు గౌరవం పెరుగుతుంది’ అన్నారు. ప్రజల ముందు గొప్పగా కనిపించాలని తాపత్రయపడవద్దు. మీరు గొప్పవారని ప్రజలు అనుకోవాలని సుమిత్రా మహాజన్‌ ప్రజాప్రతినిధులకు హితవు పలికారు. ప్రజలు మీకు ఎంత ఇచ్చారో వారికి అంతకు రెట్టింపు ఇవ్వండి. అప్పుడు మీరు మంచి నాయకులు, మంచి ప్రజా ప్రతినిధులు అవుతారు’ అని వివరించారు.

గెలిచిన తర్వాత ప్రజాప్రతినిధులు పార్టీలను పక్కనపెట్టాలి. అందరి మనిషిగా ఎదగాలి.. అలాగే ఉండాలని ఆమె నొక్కి చెప్పారు. ‘నేనూ రాజకీయవేత్తనే. నా వద్దకు నాకు ఓటు వేసినవారు…వేయనివారు ఇద్దరూ వస్తారు. అందరినీ ఒకేలా అక్కునచేర్చుకుంటా. 360 డిగ్రీల కోణం అంటే మొత్తం చుట్టూ చూడటం. ప్రజాప్రతినిధి పనితీరు ఆ రకంగా ఉండాలి’ అని ఆకాంక్షించారు అందరికీ నమస్కారం అంటూ తెలుగులో ప్రసంగం ప్రారంభించిన సుమిత్ర అందరికీ ధన్యవాదాలు అంటూ తెలుగులో ముగించారు. మైనారిటీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి నజ్మా హెప్తుల్లా ఈ సమావేశంలో ప్రసంగిస్తూ మాజీ కేంద్ర మంత్రి పర్వతనేని ఉపేంద్రను గుర్తు చేసుకొన్నారు. ఏపీ శాసనమండలి చైర్మన్‌ చక్రపాణి జ్ఞాపక శక్తి తనను ఆశ్చర్యపరిచిందని, 1984లో ఢిల్లీలో తాను ఏ నెంబర్‌ ఇంటిలో.. ఏ రోడ్డులో ఉన్నానో ఆయన చెప్పారని.. ఆ విషయం తనకే గుర్తు లేదని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు. అతిథులకు మెమొంటోలు బహుకరించే సమయంలో ఆమె తన కోసం ఎంపిక చేసిన నెమలి బొమ్మను కాదని వెంకటేశ్వర స్వామి చిత్రం ఉన్న జ్ఞాపికను అడిగి తీసుకొన్నారు.

పిబరే కృష్ణ. ర.సం -3

పెంచిన గొడ్డు మీద మమకారం ,అది దూరమైతే వచ్చే విచారం మాటలకు అందనిది .మనకే కాదు మనకు మాలిమి అయిన ఆ గొడ్డు కూ అంతే ఆపేక్ష ఉంటుందని తెలియ జెప్పినశ్రీ  చిన్నయ్య గారి మల్లేష్ చెప్పిన ‘’పటం కట్టి పెట్టుకో నుండాము’’కధ.నల్లావును తెల్లావును సంతనుంచి తోలుకొచ్చాడు యజమాని. తెల్లావు అందరికి మాలిమయింది .నల్లావు పొట్ల గిట్టలా దగ్గరకు చేరనివ్వటం లేదు. ఇంటిల్లి పాదీ దాన్ని చూసి భయపడుతున్నారు .మేత నీళ్ళు  పెట్టటానికీ  భయమే .బుసలు కొడుతుంది .తెల్లావు దూడను పెట్టి మరీ కుటుంబానికి దగ్గరయింది .నల్లావును వదిలించుకోవాలని పెద్దాయన ప్లాను .రెండు ఆవులుల్ని తీసుకుని  నల్లావునమ్మి తెల్లావు జతకు ఇంకోదాన్ని తెచ్చుకుందామని సంతకు వెళ్ళాడు .ఒంటి ఆవును కొనం అని  బేరగాళ్ళు అందరూ అన్నారు .గత్యంతరం లేక ఇష్టం లేక పోయినా   నల్లావుతో బాటు తెల్లావునూ  అమ్మాల్సోచ్చింది .తెల్లావు ‘’అంబా అంబా ‘’అని కన్నీరు కారుస్తూ కొన్నవాడితో వెళ్ళింది .వాళ్ళ యదలనిండా అబ్బుకున్న మబ్బు వాళ్ళకన్నా ముందే వాళ్ళ ఊరు పోయి తబ్బుకొని ఉంది .ఇంటికి చేరేసరికి ‘’అరవై నాళ్లుగా అలక్కుండా ఇడి సేసిన పొయ్యి గడ్డ మాదిరి గా ఉంది మా ఊరు ‘’అంటాడు యజమాని దుఖం తో .యజమాని తల్లి కొడుకును ‘’బొమ్మలు ఆడించే వాడు పై నున్నాడు ఆయప్ప యెట్లా ఆడిస్తే అట్లాంటా ఆడాలప్పా ‘’అని ఓదార్చింది .’’దానిని అమ్మినబుడు అది నన్ను సూసిన సూపును మరిసేకి కాదమ్మో ‘’అని కన్నీరు ధారగా కార్చాడు .పేగు గ బంధం కన్నా గొడ్డు బంధం బలీయమైనట్లని పించింది .మూడు రోజులతర్వాత తెల్లావు ఎలా బయట పడిందో సరాసరి ఇంటికొచ్చేసి సావిట్లో నుంచుంది .’’యెంత గాపకమే మా మీద కూతురా .ఇన్ని మైళ్ళు ఎట్లోస్తివి కూతురా ‘’అని ఆప్యాయం గా తెల్లావును కావలించుకొని ఆనందం తో కన్నీరు కార్చాడు యజమాని .ఆవు గాయాలకు మందు రాసి కట్టు కట్టి మేత వేశాడు ఆప్యాయం గా .తెల్లావును కొన్న ఆసామికి వాళ్ళ కాసులు వాళ్లకి మర్నాడు సంతలో ఇప్పించేశాడు ఋణం ఉంచుకోకుండా .చాలా ఏళ్ళు తెల్లావు కామ దేనువులా ఇంట్లో లక్ష్మీ దేవిలా వెలిగి బిడ్డల్ని కని  చనిపోయింది .చేలో గుంత తవ్వి గౌరవం గా కృతజ్ఞతగా పూడ్చేశారు .సంక్రాంతికి తీసిన తెల్లావు ఫోటో ను ఫ్రేం కట్టించి ఇంట్లో దాచుకున్నారు .అదీ అనుబంధం రక్త బంధం కంటే బలీయమైంది .చెప్పిన విధానం బాగుంది .

పల్లె టూరి వాళ్ళు గొర్రెల మాదిరి అనుకోని నలుగురు బయటి వాళ్ళు వచ్చి ఆయిలింజన్లకు లోనిస్తోంది ప్రభుత్వం అని చెప్పి అందర్నీ ఒక చోట చేర్చి ఒక్కొక్కరి దగ్గర అరవై రూపాయలు వసూలు చేసి ,పంగనామాలు పెట్టి డబ్బుతో హోటల్లో హాయిగా మెక్కు తుంటే సప్లైయర్  ‘’ఈలల కేవుల్లో సరైన గొర్రెలు సిక్కి పోయిరి .ఇంగోక నెల నాల్లన్నా మసాల్దోసేలు తినిందే తినింది’’అని నవ్వుకుంటాడని ‘’ఆ నలుగురు ‘’కద చెప్పి  ముగించారు శ్రీ జూజు వాడిజయరాం .

అతన్నేవరో స్నేహితుడినని చెప్పి పాత జ్ఞాపకాలను గుర్తు చేసి హోటల్లో కాఫీ తగించి బిల్లు కట్టేసి ,సెల్ నంబర్ ఇమ్మంటే నాలుగు రోజుల కిందటే చేశాగా ఆనంబర్ కే చెయ్యి అని చెప్పి చెయ్యిచ్చి ఇంతలో అతనికి ఫోన్ వస్తే ఆందోళన గా మాట్లాడి వాళ్ళ బావకు సీరియస్ అని చెప్పి ఆటో ఎక్కి వెళ్లి పోయిన వాడెవడో అసలు గుర్తుకే రాని స్తితిలో ఉన్నాడు ‘’ఆతడేవడో “’కద లో రచయిత శ్రీ తాడేపల్లి శ్రీనివాస ప్రసాద్ .

హోసూరు సాహితీ పితామహుడు శ్రీ నంద్యాల నారాయణ రెడ్డి ‘తెలుగు తావు ‘’కత లో భాషాభిమానం లేని వారందర్నీ ఉతికి ఆరేసి దెయ్యాల్ని చేసి చెట్లకు వేలాడ దీశాడు .హోసూరు సాహితీ క్షేత్రం లో రెడ్డి గారొక దొడ్డ రచయిత .స్పూర్తి ,ప్రేరణ ,పెద్దన్న .తెలుగు ప్ప్రేతాలకు అరవ ,కన్నడ ప్రేతాలు నిలవ టానికి నీడ కూడా ఇవ్వట్లేదని నర్మ గర్భం గా తెలుగు వారికి తమిళ కన్నడ రాష్ట్రాలు చేస్తున్న అన్యాయాన్ని అన్యాప దేశం గా చెప్పిన సరదా దెయ్యాల కద.తెలుగు మాటలు మర్చి పోయి ఆంగ్ల పదాల వ్యామోహం లో పడ్డ వారని చురుకైన వ్యంగ్య కొరడాలతో దెబ్బ తీశాడు పెద్ద రెడ్డి గారు .

ఉబ్బు లింగాలు ఎలా బోల్తాపడి దెబ్బతిని సర్వస్వం కోల్పోతారో వ్యసనం యెంత దుస్తితి కల్గిస్తుందో  చెప్పేశ్రీమతి యెన్ సురేఖ రాసిన  నీతి కద ‘’యసనం ‘’.హనుమంత రావు కు పొగడ్తలంటే ఇష్టం పొగిడితే యెంత పనైనా చేస్తాడు .ఎంతైనా ఖర్చూ చేస్తాడు .డ్రామా పిచ్చి కూడా ఉంది.డబ్బు  పెట్టి నాటకాలాడించి ,మద్రాస్ వెళ్లి సినిమా తీయాలని ఉన్న దంతా ఊడ్చిపారేశాడు .పెండ్లాం తీరూ అంతే ‘’అల్పునికి అధికార మిస్తే అర్ధ రేతిరి గొడుగు పట్ట మనే టైపు .మొగుడు ఆమె పేర పెట్టిన ఆస్తి నంతా అమ్మి పుట్టినింటి వారికీ  కట్ట బెట్టింది .వాళ్ళు పనికిమాలిన ప్లాటు ఒకటి ఆవిడకు కొని మిగాతాదంటే నొక్కేశారు బొక్కేశారు .ఆవిడా మొగుణ్ణి వదిలి పట్నం చేరింది .ఇంట్లో ఈగల మోత బయట పల్లకి మొతగా ఉన్న హనుమంతం చివరికి చిప్ప  చేతికొచ్చి అడుక్కు తింటూ బతికాడు .ఈ కద తన పిల్లలకు చెప్పిందో ఇల్లాలు .పిల్లలు తెలివిగా ‘’హనుమంతప్పను ఇంట్లో వొళ్ళు బయటోళ్ళుఇడిసేశారు మంచోల్లుగా ఉండటానికి ఇదా ఫలితం ?’’అని అడిగారు .దానికామె ‘’హనుమంతప్ప మంచోడు అయినందుకు సేడిపోలేదు యాసనాల జోలికి పోయి సేడిపోయాడు ,మంచిగానే మనం ఉండాల’’అని సందేహాన్ని తీర్చింది .

చిన్న తనం లో పిల్లలు ఆడే చిన్న అబద్ధాలను ,తప్పించుకోటానికి వేసే ఎత్తు గడలను అవి బెడిసి కొడితే వచ్చే అపాయాన్ని ‘’సావన బెలుగు సామి ‘’(శ్రావణ బెలగోళ స్వామి )కధలో శ్రీ నా వేం అశ్వద్ధ రెడ్డి సరదాగా పిల్లల మనస్తత్వాన్నిఆవిష్క రిస్తూ చెప్పాడు .సినిమా హాల్లో కి అబద్ధం ఆడి వెళ్లీ  లాగూ చొక్కా కూడా విప్పెయించి కొట్టిన దెబ్బలకు బెంబేలెత్తి పోయాడోక పిల్లాడు  .వాడి  ఉనికి తెలుసుకున్న అత్తయ్య ,అత్త కూతురు వచ్చి దిగంబరం గా దిశ మొలతో ఉన్న వాడిని ‘’యేమిరా సావన బెలుగు సామి నిలిసి నట్లా నిలిసుండావు’’అంటున్న అమ్మలక్కలను కసిరి ఇంట్లోంచి ఒక చెడ్డీ తెప్పించి మేనల్లుడికి తొడిగించి మానం కాపాడింది అత్త .వాడి ఇంటికి తీసుకు పోయి’’రే తరకల నా బట్టా!నీపైన ఎతబెట్టుకుని నిన్నట్నింకా  ఒగ కడి కవళ మైనా ముట్ట లేదురా ఈల్లిద్దరూ ‘’అంది అత్త .అమ్మంటే అప్పుడే విలువ తెలిసింది వాడికి .ఆవిడ కూడా కొడుకును పొదివి పట్టుకుని ‘’ఏలమ్మా నా కొడుకు నట్లా ఏడిపిస్తావు ‘’అని అత్తను కసిరి వాడికళ్ళు’’ ఉజ్జీ ‘’ తబ్బు కొనింది వాని యమ్మ .చిన్న కధలో ఎన్నో భావోద్వేగాలు ఆప్యాయత ప్రేమ ,ఆదరణ ,బుద్ధి చెప్పటం దార్లో పెట్టటం అన్నీ కల బోసిన కత .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19-7-14-ఉయ్యూరు

పిబరే కృష్ణ .ర.సం -4.

శ్రీ పూతల పట్టు రఘునాధ రెడ్డి పేరెన్నిక గన్న  రచయిత.ఆయన రాసిన ‘’ఆ నెత్తురూ ఆ చెమటే ‘’గుండెల్ని పిండిస్తుంది .తండ్రి పెద్దకుడుకును కానీ కానీ కూడ బెట్టి చదివించి పెళ్లి చేసి చేతికి ఆధారమవుతాడనుకుంటే మెదడు వాపోచ్చి చచ్చిపోయి తండ్రి దుఖాన్ని కష్టాన్ని మరింత  పెంచాడు .రెందోకొడుకు మీద   ఆశ పెట్టుకున్నాడు. వాడికి చదవు అబ్బలేదు .కానిచిత్తూరు లో ’’ గుడ్డ లంగడి’’పెట్టి అనుభవం లేక అప్పులు చేసి తలెత్తుకు తిరగ లేకుండా చేశాడు .తన చిన్నప్పుడు తండ్రి  చేసేదిలేక కూరగాయల గంప నెత్తి  కెత్తుకొని సంతలో కంటే ఇంటింటికీ తిరిగి అమ్మితే డబ్బు లేక్కువోస్తాయని  తిరుగుతున్నాడు .దీన్ని చూడ లేక పోయాడు  చిన్నాడు .ఆ మాటే అమ్మతో అన్నాడు ‘’ఇంకొన్నాళ్ళు మనకీ అగసాట్లు తప్పవు .అన్న సదివి ఉద్యోగం రాగానే ఈ ఇక్కట్లుండవు ‘’అని సముదాయించింది .అప్పుడు కడుపు లో తిండి లేకుండానే తల్లీ తండ్రి పొలం పనులు చేసుకొంటూనే ఉన్నారు .

ఇవన్నీ ఫ్లాష్ బాక్ లాచిన్నకోడుక్కు గుర్తుకొచ్చి ‘’కస్టపడే వాళ్లకు కడ కన్నా సుకం దొరకతా దంటారు .మా నాయనకు కడా వరకు అగసాట్లే మిగిలినాయి .మా బతుకులు సిన్గారించాలని ఆయన బతుకును ఎండ బెట్టుకున్నాడు .ఆయన నెత్తిన పెట్టుకుని మోసి మోసి అమ్మింది కూరగాయలూ ,కూరాకులూ కాదు –ఆయన నెత్తుర్నీ చమట నూ అమ్మి నలుగురు బిడ్డలా కడుపు నింపాడు .ఆ నెత్తురూ ,ఆ చమటే మా అన్న చేతిలో బడి పుస్తకమైంది .అవే మా అక్కోల్ల మెడలో తాళి బొట్టయింది .అవే చిత్తూర్లో నా పేరిట గుడ్డ లంగడి అయింది ‘’అని నిర్వేదం చెందుతాడు .ఇప్పుడు ‘’సంపారిస్తా ‘’(సంపాదిస్తా)నెమ్మది గానే ఉన్నాడు .నాయన్ని కడుపు కింత ముద్ద పెట్టి చూసుకో గలడు.అయితే’’ ఆ ముద్ద తినేకి నాయన లేడిప్పుడు’’ అని దుఖిస్తాడు .గుడ్డల యాపారం లో తానూ అంతా పోగొట్టుకున్నందుకు తన్ను చూసి వేదన పడిపడి’’లక్క వాయి ‘’కొట్టి అపుడే తీరిపోయినాడు . కొడుకుగా తండ్రి రుణాన్ని తానేట్లా తీర్చుకో గలను ?అంటూ వేదనకు గురైనాడు .

ఇందులో ప్రతి మాట అర్ధ వంతం గా రాశాడు రచయిత .అంతా జీవిత అనుభవ సారమే .పేదోళ్ళ నిరాశా నిస్ప్రుహలె .కదా కధనం లో మంచి పట్టు సాధించాడు ‘’పూతల పట్టు ‘’.

పల్లె టూరి సింగిల్ టీచర్  బడి భాగోతమే ‘’కోడి గుడ్ల మేస్టరు’’.అయ్యవారు ఇస్కూల్ కి రాగానే కాళ్ళు బల్ల మీద పెట్టి కుర్చీలో హాయిగా గుర్రెట్టి పడుకుంటాడు .’’ఇంట్లో వాళ్ళ రావిడి పడలేక ‘’బడి కోస్తాడు గురూ గారు .పిల్లలూ దేవాన్తకులే మేస్టారి ని బురిడీ కొట్టించే ఘనులే .చదువు చెబితే మాత్రం గోడకు సున్నం అతికి నట్లు మనస్సులో నాటుకు పోతుంది .చెప్పాలిగా .సందేహం వచ్చి నిద్ర లేపి అడిగితే ‘’చిత్రాన్నమూ బెల్టు బువ్వా’’ తిని పిస్తాడు .అంటే వాయిన్చేస్తాడన్న మాట .మేస్తురికి కోడి గుడ్లు లంచం ఇస్తే ఇంకేమక్కర్లేదు. అందుకే ఆయన ‘’కోడి గుడ్లు మాస్తురు ‘’అయ్యాడు .కొట్టకుండా ఉండాలంటే కోడి గుడ్డు చదివిన్చాల్సిందే అయ్యవారికి అదే లంచం ఆయనకు .త్రిక సంధి సూత్రం తెలియదని విశ్వామిత్రుని తపస్సు భగ్నం చేసిన మేనక లా ఒకమ్మాయి అడిగితే ,ఆమె పుస్తకం లోని చిన్నయ సూరి సూత్రం చదివింది .చిర్రున కోపం వచ్చింది మేస్టారికి ‘’ఆంధ్రా వాళ్లకి ఏమీ ‘’పంగ ‘’లేదు .అట్లా మాటల్లో రాయక పొతే అందరికి తెలిసేట్లు తెలుగు లో రాస్తే ఏమి ?’’అని విసుక్కుని తన పద్ధతిలో తేట తెల్లం గా ‘’అ ,ఈ ,ఏ లను మూండ్లు అంటారు .మూండ్ల మీది ఒంటి హల్లు జంట హల్లుగా మారుతుంది .జంట హల్లు అయినప్పుడు ముందరి పొడవచ్చు పోట్టిదవుతుంది .నేను పాటము రాసింటే ఇట్లే రాసి ఉందును .తెలుగు చిన్నోల్లకు నోళ్ళు తిరగని మాటలతో పుస్తకాలు నింపేసి చదువుమంటే యట్లా ?పాట మంటే యెట్లుం డాల.మేస్తురు చెప్పక పోయినా చదివితే చాలు తానుగా తెలిసి పోవాల ‘’అని పాటం తో బాటు గొప్ప హితవూ చెప్పాడు అయ్యవారు .అయ్య వారికి కొడుగుడ్డు నజరానా ఇస్తే గబుక్కున గోడకు కొట్టి సోనంతా నోట్లో పోసుకుని గుటుక్కున మింగుతాడు .కదా రచయిత శ్రీ రాజన్న గారి శ్రీకాంత్ .సరదా గా ఉన్నా యదార్ధానికి ఆయువు పట్టు ఉన్న కథ .

శ్రీ మతి రామక్క గారి సుమ రాసిన ‘’సమసి పోయిన తాళి బొట్టు ‘’లో తల్లి తాళి బొట్టు తూటు పడి ,నల్ల పూసలు మాసిపోయి యెర్ర గుండ్లు సమసిపోయి కనిపించాయి ఆడపిల్లలకు. అదే వాళ్ళు చూడటం మొదటిసారి. అయ్యో అని ఏడుస్తున్నారు ‘’బిడ్డలో బిడ్డలో అని అంతా బిడ్డలకే చేసి పెట్టి ,తన కోసం ఇంతైనా యోచన చేయకుండా బతికేస్తోంది ‘’తల్లి అని తెలుసుకున్నారు .దుఖాన్ని ఆపుకో లేక పోతుంటే ఆయమ్మ ‘’అయ్యో కోతి బిడ్డల్లారా ఎందుకే అట్లా ఏడుస్తారు .ఇది మా అత్తకి వాళ్లత్త యేసిన తాళి బొట్టు .నా పెండ్లపుడు మెరుగు పెట్టించి వేసిరి .అందుకే పాతదయి సమసి పోయింది .ఏడ వద్దు కల కుండా ఉండండి ‘అని ఓదార్చింది ఆ దొడ్డ ఇల్లాలు కూతుళ్ళను .కొత్త తాళి బొట్టు తెచ్చి పెడతానని పెద్దకోడుకన్నాడు .’’వద్దు కొడకా .ఈ బంగారును ఏమైనా ఎత్తుకు పోతానా .రాజమ్మ కొడుకులు చేసి నట్లు చేయకుండా ఊళ్ళో నామర్యాద ఊరోళ్ల ముందర నిలబెట్టండి కొడకా అంతే చాలు ‘’అని అడ్డు చెప్పింది .తల్లిపై గౌరవం పిల్లలపై ఆపేక్షా ఏదీ కావాలనుకొని పెద్దరికం ,మర్యాద బతుకు కోసం తపన మనకు కని  పిస్తాయి .ఒక కూతురు తాళి బొట్టును పసుపు దారానికి కూర్చి అమ్మ మేడలో వేయగా  సంతృప్తి పడ్డారందరూ .గుండెలోతులను తడిమే కద.

చివరికద  ‘’కృష్ణ రసం ‘’ కు స్పూర్తి ప్రదాత ,సారధి సచివుడు ,నేస్తం ,ప్రేరణ ’ప్రళయ కావేరి ‘’వంటి అద్భుత జీవిత వాస్తవ కధలను రాసిన శ్రీ సా వేం .రమేష్ రాసిన ‘’ఎందుండి వస్తీవి తుమ్మెదా “’.ఇందులో  కొడుకు వస్తాడని అందరికి చెబుతూ ఎదురు చూస్తా,వాడేదో కాగితం రాసినట్లు చెబుతూ ,వెతుక్కుంటూ ,వాడిరాకను ఈమె వాయిదాలు వేస్తూ వాడు  రాక పోవటాన్ని జీర్ణించుకోలేక తాగుడు కు అలవాటు పడి దమ్ము కొడుతూ’’ఎందుండి వస్తీవి తుమ్మెదా ‘’పాట పాడుకుంటూ  బిచ్చ గత్తే లాగాతిరుగుతూ పెట్టింది తింటూ బతికే ఒక ముసిలి కద..రచయిత కనపడ్డ ప్పుడల్లా ‘’కొడుకా నువ్వే నా కొడుకువి ‘’ అనేది .ఆమె చనిపోయిన సంగతి చాలా కాలానికి తెలుసుకున్న రచయిత అవాక్కయ్యాడు .

ఇలా ‘’మోతు(దు)కు పూల వాన ‘’కదా గుచ్చం ఆద్యంతం అలరిస్తుంది .ఆ పూల వాన లో తడిసి ముద్దవుతాం గుండెలను తట్టుతుంది .మనసును ఆలోచింప జేస్తుంది .కలవర పెడుతుంది .సాను భూతి చూపిస్తుంది .ఇవన్నీ హోసూరు ప్రాంత నిసర్గ భాషా సౌందర్యానికి వన్నె చిన్నేలే .వారి కతలే ,వెతలే ,మట్టి గుబాళిం పులే .ఇందులో వాడిన కొన్ని మాటల కు అర్ధాలు తెలుసుకుని ఆ భాషా మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదిద్దాం . కృష్ణ రసాన్ని పానం  చేద్దాం .

మొయిలు –మబ్బు ,బానము –ఆకాశం ,మీజు –ఈత ,మచ్చు –కత్తి,కొర –మంచు ,మొరము –చేట ,ఆనె రాళ్ళు –వడగళ్ళు  ,బూబమ్మ పురుగులు –సీతా కోక చిలకలు ,తలవరు –పంచాయితీ ప్రెసిడెంట్ ,శాన బోగుడు –కరణం,కారే దారుడు –మునసబు ,దిట్టము –పధకము ,చేపలుకి –సెల్ ఫోన్ ,పోల్లరి –టైలర్,అరిది –చోద్యం ,సమసిపోవు –అరిగి పోవు .

దీని తర్వాత శ్రీ అగరం వసంత్ రాసిన ‘’వెండి మొయిళ్ళు –బండ బతుకులు ‘’కదా సంపుటి లోని కదా వివరాలు తెలియ జేస్తాను .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19-7-14-ఉయ్యూరు

పిబరే కృష్ణ .ర.సం.-2

కన్న పేగు విలువ తెలియ జెప్పే కద ను శ్రీ ఎద్దుల సత్యనారాయణ రెడ్డి రాశారు .తల్లికి షుగర్ ఎక్కువై ఇన్సులిన్ మీద బతుకుతోంది .దాన్ని తెమ్మంటే తాత్సారం చేస్తున్నాడు కొడుకు .వాడి పరిస్తితీ అస్తవ్యస్తం గానే ఉంది .చేతిలో డబ్బు ఆడటం లేదు .పెళ్ళాం పేరుకు ‘’వనిత’’ కాని ఆ లక్షణాలు లేనిది .వాడికి అప్పే దొరకటం లేదు .మధ్యలో నలిగిపోతున్నాడు .వాడు స్నానం చేస్తుంటే వాడి చిన్నపాప మిద్దె మీది  నుంచి జారి కిందపడి చెవిలోంచి నెత్తురు కారుతోంది .వనిత ఏడుస్తూ మొగుడ్ని పిల్చింది .ఇంతలో  వాడి తల్లి వచ్చి ‘’’’దేవుడా !నా కొడుక్కిన్ని అగచాట్లు ఎందుకు పెడతాఉన్నావు ?పాపిస్తోడా యేమిరా ఈ బాదలు ,అప్పా దేవుడా కనికరము చూపించి కాపాడు తండ్రీ ‘’అని గోడు గోడున ఏడుస్తూ ,పాపను సముదాయిస్తూ ముద్దాడుతోంది .స్నేహితులెవరో కారు తెచ్చారు.పిల్లను హాస్పిటల్ కు తీసుకెళ్ల టానికి .వాడు పిల్లతో కారెక్క బోతుంటే ‘’కొడకా ఇద్దో ఈ నూర్రాపా యలు ఉంది నా తావున .తీసుకో ‘’అని వాడి చేతిలో నలిగిన నోట్లను పెట్టింది ఆ అమ్మ .కన్నపేగు విలువ మరి ఆ తల్లికి కాక ఎవరికి తెలుస్తుంది ?

శ్రీ కలువ కుంట నారాయణ తన ఊరి జ్ఞాపకాలను గుది గుచ్చి చెప్పాడు .పూర్వం అంతా నడకే నని ఇప్పుడీ కార్లు బస్సులు వచ్చి నడక మర్చిపోయారని  ‘’గేపకం ‘’చేసుకొన్నాడు .ఊర్లోని బండా గుండూ,చప్పితోడు ,పోట్టబ్బవంటి మారు పేర్లున్న మనషులు గుర్తుకొచ్చారు .’’బాపన చీమలు ,మాల కాకులు ,కుమ్మరి పురుగులు వడ్రంగి పిట్టలు ,సాలె పురుగులు ,దేవాంగ పిల్లులు ,గొల్ల భామలు ,దాసరి పాములు గుర్తుకొచ్చి ప్రపంచం లో ఏ భాషలో కూడా ఇలా కులం పేర్లున్నాయా ?ఇక్కడే ఈ ప్రత్యేకత ఏమిటి అని ఆలోచిస్తాడు .కప్పల్లాగా వానకు సంబర పడే జీవి లేదని చెబుతాడు .వాటిల్లో కోమటికప్పలు ‘’బేరం సారం ‘’ అని కంసాలి కప్పలు ‘’టక్కుం బిక్కుం ‘’అని ధ్వని చేస్తాయని బాపన కప్పలు ‘’నెయ్యి పప్పూ ‘’అంటా యని చిన్నప్పుడు పెద్ద వాళ్ళు చెప్పింది జ్ఞాపకం వస్తుంది .తండ్రి ని ఊళ్ళో అంతా  ‘’ఆయవారా ‘’అని పిలవటం ఆయనే తనకూ గురువవటం ,నాటకాలు ప్రాక్టీస్ చేయటం ,నరసయ్య నాయుడు నిద్ర పోతూకూడా మద్దెల దరువు లయ తప్పకుండా వాయించటం గుర్తుకొచ్చి మురిసి పోతాడు .ఇప్పుడు వేసే నాటకాలలో గందర గోళం ఉందని బాధ పడతాడు .’’నా చిన్న నాటి అనుభవాలు గుత్తులుగా మొలసుకొని వస్తున్డాయి .అందరితో పంచుకోవానే తహ తహ నన్ను  ‘’నీ గేసుకొన్న(దార బోసుకున్న ) గ్యాపకాలు ‘’రాయిన్చిందని ముగిస్తాడు .

శ్రీ కారు పల్లి నరసింహ మూర్తి ‘’అమ్మే ఆపేకారము ‘’పేరు తో రాసిన కధలో తల్లి అనాకారితనానికి  లొట్ట కన్నుకు కొడుకు చీదరించుకొంటూ దూరం గా పోయి పెద్దింటి పిల్లను పెళ్ళాడి సంపన్నుడై కూడా ఊరికి రాకుండా వచ్చినా తల్లిని చూడకుండా పుట్టిన పిల్లల్ని నాయనమ్మ కు చూపకుండా ఉంటాడు .ఒక సారి వాడు కుటుంబం తో ఊర్లో జరిగే ‘’తేరు ‘’ను చూడటానికి వచ్చాడు  .పిల్లలు ముసలి అవ్వ ఫోటో తీశారు ఫ్రెండ్స్ కు చూపిద్దామని .కొడుకును  గుర్తుపట్టిన తల్లి వాడికి కనపడకుండా వెళ్ళిపోయి ఊరి కారణం  చేత ఒక ఉత్తరం కొడుక్కి రాయించి వాడెక్కడున్నా కని  పెట్టి ఉత్తరం ఇమ్మని కోరింది .అలానే అడ్రస పట్టుకొని వాడి చేతిలో ఉత్తరం పెట్టాడు .చదివిన కొడుకు నిలువునా నీరై కన్నీరు కాలువలు కట్టేట్లు గా ఏడ్చాడు .తన తప్పు తెలుసుకొన్నాడు .తల్లి రాసిన ఉత్తరం లో ‘’చని పోయేముందైనా నీకు నిజం తెలియాలని రాస్తున్నా.నాకన్ను ఎలా లొట్ట బోయిందో ఊళ్ళో కరణానికి (శాన బొగులు )నాకే తప్ప ఎవరికీ తెలియదు .నీ చిన్నప్పుడు ఒక ఆబోతు  రంకె లేస్తూ వీధిలో వీరంగం చేస్తోంది .అది అక్కడే నుంచున్న నీ మీదకోస్తుంటే దాన్ని నేను అదిలిస్తే అది రెచ్చిపోయి నా పై బడి కుమ్మేసింది .నాకన్ను లొట్ట బోయింది .మొహమంతా గీక్కు పోయి వికారం గా మారింది  .నీకూ దెబ్బలు తగిలాయి .నిన్నూ నన్నూ కారణం  పట్నానికి తీసికెళ్ళి హాస్పిటల్ లో చేర్పించాడు .నా గాయాలు మూడ్రోజుల్లో తగ్గాయి .నీజ్వరంనెల్లాళ్ళ దాకా  తగ్గ లేదు .మీ నాన్న గుర్తుగా జాగ్రత్త గా  పెట్టుకున్న తాళి బొట్టూ, కమ్మలూ అమ్మి ఆసుపత్రికి కట్టి నిన్ను బతికిన్చుకొన్నా . నువ్వు బతికి బాగుండాలని  తపన పడి సాకి పెద్దోన్ని చేశా .కూలి నాలి చేసి కరణం ఋణం కూడా తీర్చేశాను .ఇక మిగిలింది నాకు నేనుండే ఇల్లు అది నీ పేర రాసి కరణానికిచ్చి  దస్తావేజు పంపిస్తున్నా .నా కొడుక్కోసం పోగొట్టుకున్న కన్ను నా కొడుకును   దూరం చేసింది .ఒక సారి ఇంటికొచ్చి నన్ను అమ్మా అని పిలు చాలు ‘’.ఆ ఫోటో లో ఉన్నదే నాయనమ్మ అని వాళ్లకు ఏడుస్తూ చెప్పాడు .తప్పు తెలుసుకుని పశ్చాత్తాప పడ్డాడు .

పిల్లాడు తీసిన అమ్మ ఫోటో ను తీసుకొని కుటుంబం తో పల్లెకొచ్చి ,ఇంటిని స్కూల్ పేర రాసి అందులో డెవలప్ చేసిన అమ్మ ఫోటో పెట్టి ‘’నా ఎట్లా కొడుకు ఇంగేవారికి ఈయద్దుదేవుడా !’’అని అందరికి వినబడేట్లు మొక్కి వెళ్ళిపోయాడు .కళ్ళు చెమర్చే పేగు బంధం కల మరో కద. దృక్కోణం మాత్రం వేరు .

యువకదా రచయిత శ్రీ కేంచప్ప గారి మునిరాజు ‘’ఎనుముపోతు  పండుగ ‘’లో పిల్లలకు దున్నపోతును అమ్మవారికి బలివ్వటం ఇష్టం ఉండదు .దాన్ని కాపాడాలని అనుకొంటారు వారి వల్లకాదు .’’సప్పలమ్మ తల్లి దీపాల పండుగ ‘’నాడుదాన్ని తెగేసి బలిస్తారు .మాంసాన్ని  ఊరంతా ప్రసాదం గా తీసుకొని వండుకొనే రివాజు .పిల్లలకు కడుపు తరుక్కు పోతూ ఉంటుంది జంతు హింస .కాని ‘’కోసిన పాపం తింటే పోతుంది’’అనే సామెత చెప్పాడో మారెప్ప .సరే నను కొంటారు .దున్నను నరికే వాడి చేతులు పడిపోవాలని కోరుకుంటారు .కాని ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయా స్తితి వారిది .చివరికి ఒక్కేటుతో ఎనుమును నరకడం మాంసంఅమ్మవారికి నైవేద్యం పెట్టటం  వండుకు తినటం ఆ మసాలా కంపు కు పిల్లలు మురిసి పోవటం జరిగి అమ్మవారు శాంతించి జల్లు కురిపించిందని సంబర పడతారు .ఈ తంతులో జరిగే ప్రతి విషయాన్ని వివరించాడు రాజు .పిల్లల మనస్తత్వమూ మనకు తెలుస్తుందింది ఇందులో .

శ్రీ గోనోళ్ళ సురేష్ రెడ్డి ‘నల్ల రగ్గు ‘’కధలో మంచి సస్పెన్స్ ఉంది .పెద సావు కారు బుచ్చయ్య   ,కస్టపడి చేను చేసుకొనే రాజన్నఅనుకోకండా హత్యలకు గురి అవుతారు .ఎలా జరిగిందో ఎవరికీ తెలియదు. రక రకాల ఊహా గానాలు రేగుతాయి .నల్ల రగ్గు కప్పుకొన్న వారెవరో ఈ హత్యలు చేశారని అందరూ అనుకొంటారు .బుచ్చయ్యను రాజన్న చంపాడని రాజన్నను భార్య నరసమ్మ చంపిందని కధనాలు పుకార్లు షికార్లు చేస్తాయి .ఎవరికి అర్ధం కాక బుర్రలు పగల కొట్టుకొంటున్నారు  .’’ఏయ్ పుంగు మాట లేలరా .సంపినప్డు సూసినోడేవరూ లేరు .సంపినోడేవడో ఆడికే ఎరిక మనకేలరా “’అను కొంటారు .చివరి వాక్యం లో ‘’ఉతికి ఎండేసి మడిసి పెట్టిండే నల్ల రగ్గు ను తీసి బిడ్డల మీద కప్పుతా కసిగా నగు కొనింది సావుకారి పెండ్లాము బయ్యమ్మ ‘’అని ముగిస్తాడు రచయిత . ఇందులో వివాహేతర సంబంధాలు ప్రధానం గా ఉండి హత్యకు కారణాలౌతాయని మనకు చివరికి తెలుస్తుంది .ఈ హత్యలు చేసింది షావుకారు బుచ్చయ్య భార్య బయ్యమ్మే నని నమ్మాల్సి వస్తుంది .

శ్రీ మతి కొమాండూరు కృష్ణ కళా వతమ్మ’’ పుట్టింటి బెమ ‘’లో పుట్టింటి సంప్రదాలకు భిన్నం గా అత్తింటి పద్ధతులను అలవర్చుకోవటం మొదట్ల్ కష్టం గా ఉన్నా చివరికి రాజీ పడి అత్తగారి విధానాలనే ఆచరించిన ఒక కోడలి మనస్సు వివరణ ఉంది .

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-7-14-ఉయ్యూరు