గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు –ఇమాన్యుల్ కాంట్ -6

డాక్టర్ కాంట్ –మీజిస్టర్

1754 లో ముప్ఫయ్యవ ఏట కాంట్  .’’whether the earth has changed its revolution ‘’,’’on the question whether the earth aging from physical point of view’’అనే రెండు ప్రఖ్యాత వ్యాసాలు  రాశాడు .31 వ ఏట 1755 లో ‘’మీజిస్టర్ ‘’గాఅంటే లెక్చరర్ గా  ప్రమోషన్ పొందాడు .దీనికి కారణ మైనది ఆయన దీసిస్స్ ‘’on fire ‘’.దీన్ని succeinet meditation on fire ‘’అన్నాడుప్రొమోషన్ కు కావలసిన ఫీజు ను బాబాయి రిచ్ స్టర్ ‘’కట్టాడు .నాలుగు వారాల తర్వాతా పబ్లిక్ పరిక్ష రాసి జూన్ పన్నెండు న డాక్టరేట్ పొందాడు .’’Hahn ‘’అనే ఆయన కాంట్ పేరు ను రిజిస్టర్ చేశాడు .అప్పుడు కాంట్ ‘’on the essay  and through instruction in philosophy ‘’అనే విషయం మీద గొప్ప ఉపన్యాసం ఇచ్చాడు .దీనితో కాంట్ కు ప్రాముఖ్యం పెరిగింది .ఆయనది ‘’ఎక్సెలెంట్ బ్రెయిన్’’ అన్నారంతా .  కాంట్ రాసిన’’ a new exposition of the first principle of meta physics ‘’చూసిన  కొనిగ్స్ బర్గ్ వర్సిటి అధికారులు అదేయూని వర్సిటి లో లెక్చర్లు ఇవ్వటానికి అంగీకరించారు .1755  నాటికి కాంట్ ప్రతిభ తెలియని వారే లేక పోయారు .1756 లో లిస్బన్ లో జరిగిన మూడు భూకంపాలపై మూడు వ్యాసాలూ రాశాడు .1756 లో ఏప్రిల్ 25 న రాసిన ‘’new remarks about the explanation on the theory of winds ‘’ను సమ్మర్ సెమిస్టర్ కు విషయం గా ఎంచుకొన్నాడు

లీబ్నిజ్  ,ఉల్ఫ్ ల రెండు ప్రాధమిక సిద్ధాంతాలకు కాంట్ అభ్యంతరం చెప్పాడు .అవే ‘’ప్రిన్సిపిల్  ఆఫ్ కాంట్ర డిక్షన్ ,ప్రిన్సిపిల్ ఆఫ్ సఫీషి ఎంట్ రీజన్’’ .కాంట్ సఫీషి ఎంట్ రీజన్ ను మార్చి కొత్త నిర్వచనమిచ్చాడు కొత్త పద్ధతిని ఆచరణ లోకి తెచ్చాడు .అదే ‘’the system of universal connection of substances ‘’కాంట్ దృష్టిలో దేవుడు ఒక ప్రాధమిక పదార్ధం .అదే విశ్వమంతా వ్యాపించి ఉంటుంది .మొదట్లో దానికి చలనం లేదు .మొదటి చలనం దేవుడి నుంచి రాలేదు ప్రకృతి శక్తుల ప్రభావం వల్లనే చలనం వచ్చింది  ఆ చలనం నిరంతరం అనంతం గా సాగి పోతుంది .మన ఆత్మ ఏదో ఒక గ్రహం లో ఉండే ఉంటుంది అంటాడు కాంట్ .ప్రపంచానికి ప్రారంభం ఉంది కాని అంతం లేదు .’’నాకు పదార్ధాన్ని ఇస్తే ప్రపంచం ఎలా ప్రభవిన్చిందో చూపిస్తాను ‘’అనే వాడు కాంట్ .

1796 లో ‘’లాప్ లేస్ ‘’చెప్పినటు వంటిదే కాంట్ చెప్పిన ‘’జెనరల్ థీరి ‘’ఇదే19 వ శతాబ్దం లో ‘’కాంట్ –లాప్ లేస్ ‘’సిద్ధాంతం అయింది .ఈ సిద్ధాంతం కాంట్ బ్రతికుండగా ప్రాచుర్యం పొందలేదు .దీనికి కారణం పబ్లిషర్ దివాలా తీయటం ఒకటి అయితే రెండో కారణం చాలా కాపీలు పబ్లిషర్ ఇంట్లో నాశనం కావటం .ఇప్పుడు కాంట్ మీజిస్టర్ అయ్యాడు కనుక యూని వర్సిటి లో సబ్జెక్టులు బోధించటానికి అర్హుడు కూడా అయ్యాడు .వర్సిటి మాత్రం దీనికి జీతం ఏమీ ఇవ్వదు .విద్యార్ధుల ఫీజులే ఆధారం .వేరే ఆదాయం లేక పొతే బతకటం కష్టమే .లెక్చరర్లు యూని వర్సిటి రూముల్లో కాకుండా ప్రైవేట్ లెక్చర్ హాల్స్ లో పాఠాలు బోధించాలి .

కాంట్ బోధించే హాల్స్ అన్నీ విద్యార్ధులతో నిండి పోయేవి .అంత మాత్రం చేత అందరికీ ఆయన ఇష్టం అని ఏమీ భావిన్చక్కరలేదు .జీవిక కోసం చాలా లేక్చర్లిచ్చాడు 1755-56- మొదటి సెమిస్టర్ లో లాజిక్ ,మెటాఫిజిక్స్ ,గణితం ,ఫిజిక్స్ బోధించాడు .సమ్మర్ సెమిస్టర్ లో జాగ్రఫీ ,ఎథిక్స్ చెప్పాడు దాదాపు 16-24 లెక్చర్లు ఇచ్చేవాడు .ఇంత అరచుకొన్నా ఆదాయం మాత్రం అంతంత మాత్రమె .ఆయన దగ్గర ఖజానా లో 20 బంగారు నాణాలున్దేవి .వాటిని చాలా భద్రం గా దాచుకొనే వాడు ఎప్పుడే అవసరం వస్తుందో నని జాగ్రత్త .కాని వాటి జోలికేప్పుడూ పోలేదు దానిని కాంట్ ‘’ఐరన్ రిజర్వ్ ‘’అని ముద్దుగా పిలుచుకొనే వాడు .చినిగే దాకా ఒకే కోటు వేసే వాడు స్నేహితులు కొత్తది కొనిస్తామన్నా వద్దని వారించే వాడు .మొదటి మూడేళ్ళు ఇబ్బందులతోనే గడిపాడు .తరువాత కొంత నయం .మంచి బోధకుడిగా కాంట్ పేరు మారు మ్రోగింది .కాంట్ ఖచ్చిత మైన ఆహార నియమాలేవీ పాటించి నట్లు కనీ పించదు .కానీ ఆయన ఖచ్చిత మైన దిన చర్య ను మాత్రం పాటించాడు

కాంట్ దిన చర్య

కాంట్ దిన చర్య గురించి చరిత్రకారు లందరూ ప్రస్తావించారు .ఆయన గడియారానికే సమయ పాలన చెప్పి నట్లు గా ప్రవర్తించే వాడు కార్య క్రమాలన్ని సమయ బద్ధం గా ,అన్నికాలాల్లోను జరిగి పోయేవి నియమ ,నిస్ట ఉన్న చింతనా పరుడు కాంట్ .ఉదయం అయిదింటికే నిద్ర లేవటం కాఫీ తాగటం రాసుకోవటం కాలేజికి వెళ్లి పాఠాలు చెప్పటం ,మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటకు ఎక్కడ వీలైతే అక్కడే భోజనం చేయటం.సాయంత్రం షికారు అన్నీ సమయాన్ని పాటించి చేసే వాడు వాహ్యాళి చేసి సాయంత్రం ఇంటికి తిరిగి వచ్చి కిటికీ లోంచి చర్చి గోపురాన్ని చూస్తూ ధ్యాన నిమగ్నడయ్యే వాడు ఖచ్చితం గా రాత్రి పదింటికి  నిద్ర పోయే వాడు .

ఖచ్చితం గా మధ్యాహ్నం3-30 కి వీధి గుమ్మం దాటి షికారుకు బయల్దేరే వాడు .ఒక్క సెకను అటూ ఇటూ ఉండేది కాదు .ఆయన్ను చూసి గడియారాల టైం ను సరి చేసుకొనే వారు ‘’.lime tru ‘’ అనే ప్రదేశం లో షికారు చేసి,ఇల్లు చేరే వాడు .ఆయన వాహ్యాళి చేసిన ఆ ప్రదేశాన్ని ‘’ఫిలాసఫర్స్ వాక్ ‘’అనే వారట..వాన వస్తే ,ఆయన దగ్గర పని చేసే ముసలి నౌకరు గొడుగు పట్టి వెనక నడిచే వాడు .30 ఏళ్ళు గా కాంట్ దిన చర్య లో ఏ మాత్రం మార్పు లేదు దటీజ్ కాంట్ ..

ఆరోగ్యాన్ని చాలా జాగ్రత్త గా కాపాడుకొనే వాడు .బజారు లోకి వస్తే నోట్లోంచి గాలి లోపలకు పోకుండా జాగ్రత్త పడే వాడు .రోగ కారక సూక్ష్మ జీవులు నోట్లోంచి శరీరం లోకి వ్యాపిస్తాయనే ఈ జాగ్రత్త .మితం గానే భోజనం చేసే వాడు .దారిలో తెలిసిన వారు నీ పించినా మితం గానే మాట్లాడే వాడు .కాలక్షేపానికి పేక ఆడే వాడు .బిలియర్డ్స్ కూడా ఇష్టం గా ఆడే వాడు .ఆయన చెప్పుకొనే ‘’లక్సరీ ‘’అంటే విలాసం ఒక్కటే అదే పైప్ కాల్చటం

అమోఘ పాండిత్యం

కాంట్ కు ఈస్తటిక్స్ అంటే ఏమిటో తెలియదు .కవిత్వం ,సంగీతం పట్ల మోజు లేదు .తత్వా శాస్త్ర చరిత్రనే ఆయన అభ్య సించ లేదు .ఇది మరీ విడ్డూరం .లీబ్నిజ్ ,వోల్టైర్ ,ఉల్ఫ్ ,రూసో లను కాచి వడబోశాడు కాంట్ .బ్రిటిష్ తత్వ శాస్త్ర ,సాహిత్యాలను అధ్యయనం చేశాడు .న్యూటన్ ఆవిష్కరించిన సిద్ధాంతాలను జీర్ణించుకొన్నాడు .మేధావి కాంట్ తత్వ వేత్త కంటే  సైంటిస్ట్ గానే జీవించాడు తనకు తెలిసిన విజ్ఞానాన్ని అందరికి అందించాలన్న తపన తో సులభ శైలిలో ఫిజిక్స్ ,ఖగోళ ,భూగర్భ ,ఆన్త్రో పాలజీ లపై గ్రంధాలు రాశాడు .డార్విన్  చెప్పిన జీవ పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని ఒంట బట్టించుకొని దాని వ్యాప్తికి మార్గం సుగమం చేశాడు .

సశేషం

67 వ భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభా కాంక్షలతో

మీ—గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ –15-8-13 –ఉయ్యూరు

   గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు –ఇమాన్యుల్ కాంట్- 5

రచనా వ్యాసంగం

భౌగోళికం గా కొనిగ్స్ బర్గ్ చాలా మారు మూల ఉండటం వల్ల  ఇక్కడి యూని వర్సిటి లో అన్ని ఫాకల్టీ లను బాగా బోధించే వారు కాదు .కొన్ని అసలు బోధనకే నోచుకో లేదు .ప్రయోగాత్మక భౌతిక శాస్త్ర బోధనా ఉన్నా సరైన ప్రయోగ శాలలు లేవు .బీద విద్యార్ధులు ఎక్కువగా ఇక్కడ ఉండటమే అసలు కారణం .అంటే తగినంత ఆర్ధిక ననరులు ఉండేవికావు .జర్మనీ లో అన్ని చోట్ల కంటే ఇక్కడ జీవ శాస్త్ర బోధన పరమ నాసి రకం గా ఉండేది .1744లో ఈ వర్సిటి లో 44మంది ప్రోఫెసర్లుండే వారు .జీతాలు చాలా తక్కువగా ఇచ్చేవారు .లెక్చరర్లకు అసలు జీతాలే ఉండేవికావు .విద్యార్ధులు కట్టే ఫీజుల మీదే వారి ఆధారం .అందుకే జీవనానికి వేరే మార్గం లో సంపాదిన్చుకోవాల్సి వచ్చేది .కొంత మందిలెక్చరర్లు  విద్యార్ధుల కోసం డార్మిటరీ లు నిర్వహించేవారు కొందరు విద్యార్ధులను తమ ఇళ్ళల్లోనే ఉంచుకొనే వారు .ఫిలాసఫర్ లకు అందరి కంటే అతి తక్కువ జీతాలు ఉండేవి. సాధారణం గా ఫిలాసఫీ కి అంత గిరాకీ ఉండేది కాదు .దియాలజీ కి మంచి క్రేజ్ ఉండేది .దీన్ని బోధించే ప్రొఫెసర్లకు జీతాలు బాగా ఎక్కువ .వీరికి పలుకు బడి కూడా అధికం గా ఉండేది .ఇక్కడి ప్రొటెస్టెంట్ మతం లో అరిస్టాటిల్ సిద్ధాంత బోధనే ఎక్కువ గా ఉండేది .క్రమం గా మతాధి పతుల పెత్తనాన్ని తగ్గించేశారు .ఇమాన్యుల్ కాంట్ చేరే నాటికి దాన్ని ఇంకా బోధిస్తూనే ఉన్నారు .

1726 లో ‘’హాల్లె ‘’సిద్ధాంతాలతో దియాలజి ని బోధించాలని నిర్ణయించారు .కొనిగ్స్ బర్గ్ లోని ప్రీస్ట్ అయిన అబ్రహాం ఉల్ఫ్ వద్ద శుద్ధత్వం (కేరక్టర్ ),విద్యా సర్టిఫికేట్ లు ఉంటేనే మతాధికారి గా నియమించే వారు .పీటిస్ట్ ల ప్రభావం 1740 వరకు ఉచ్చ స్తితి లో ఉండేది .కాంట్ యూని వర్సిటి లో చేరే నాటికి ఫిలాసఫీ లో ఎనిమిది మంది ప్రోఫెసర్లుండే వారు ..ఎంతో మంది అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్లు గా ఉండే వారు .వీరికి తోడూ లేక్చరర్లుండే  వారు .వీరంతా గ్రీక్ ,హీబ్రు ,ఛందస్సు ,కవిత్వం ,చరిత్ర ,తర్కం ,వేదాంతం ,అనుస్టాన వేదాంతం ,గణితం ,భౌతిక శాస్త్రాలు బోధించే వారు .జర్మనీ లోని మిగిలిన యూని వర్సిటీల కంటే కొనిగ్స్ బర్గ్ లో ‘’మెటా ఫిజిక్స్‘’నేర్చుకొనే వారు ఎక్కువ అని విజిటర్లు సంతోషించేవారు .ఇదే సమయం లో Knewtzen ‘’అనే ఆయన జర్మనీ భాష లో ‘’philosophical proof of Christianity ‘’రాసి ప్రచురించాడు ఆయన పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు గొప్ప ఫిలాసఫర్ .ఈ విశ్వ విద్యాలయం లోనే కాంట్ కు ఫిలాసఫీ ,దియాలజి ,నేచురల్ సైన్స్ లతో గాఢ పరిచయ మేర్పడింది .అప్పటికి ఫిజికల్ సైన్స్ లో ముఖ్యం గా ఖగోళ శాస్త్రం లో గొప్ప పండితులేవరూ లేరు .ధీ రిటి కల్ ,ప్రాక్టికల్ ఫిజిక్స్ లలో కాంట్ సాధించింది ఇక్కడేమీ కనీ పించదు .

కాంట్ లోని అసమాన వేదావితనం వల్ల  యూని వర్సిటి లో చేరిన నాలుగేళ్ళకే ‘’thoughts on the true estimation living forces ‘’ అనే గొప్ప వ్యాసాన్ని రాశాడు అంటే ఇరవై ఏళ్ళ వయసులో రాశాడన్న మాట .. ఈ రచనకు తనను ప్రేరేపించిన్దేమితో కాంట్ ముందు మాటల్లో ఏమీ చెప్ప లేదు .ఆయన చేసిన ‘’the great masters of knowledge ‘’అనేది లీబ్నిజ్ ,న్యూటన్ లను ఉద్దేశించికాదుకూడా .  జర్మని పబ్లిక్  కంటే కొనిగ్స్ బర్గ్  ఎకాడమిక్ కమ్యూనిటీ ని ఉద్దేశించే రాసినట్లున్తుంది . కాంట్ ‘’మెటాఫిజికల్ కాన్సెప్ట్స్ ‘’ప్రవేశ పెట్టటం ప్రారంభించాడు .’’కదిలే వస్తువులు  లోపల ఉన్న ఫ్రీ మోషన్ వల్ల  కదుల్తాయి ‘’అని చెప్పాడు .అందుకే వేగం ఎప్పుడూ సమానం గా నే ఉంటుందని వివరించాడు .వస్తువుల స్వేచ్చ ,అనంత వేగం లను కొలవటానికి ‘’లివింగ్ ఫోర్స్ ‘’మాత్రమె కారణం అన్నాడు .దీన్ని లీబ్నిజ్ సిద్ధాంతాల నాధారం గానే అర్ధం చేసుకోవాలి .’’ఫ్రీ మోషన్ ఉన్నప్పుడే లివింగ్ ఫోర్స్ ‘’ఉంటుందని తేల్చాడు .ఈ లివింగ్ ఫోర్స్ ‘’monad ‘’తో సంబంధం కలిగి ఉంటుందని చెప్పాడు .’’ప్రపంచ స్తితి ముందే ఏర్పాటు చేయ బడి ఉంటుంది’’ అన్నది కాంట్ భావన .వస్తువుల లోని అంతరిక సిద్ధాంతాలు బయటి వాటితో ఏక స్వరం తో అంటే ‘’హార్మని’’తో ఉంటాయి అంటే లోపలి వాటికి బయటి వాటికి వ్యతిరేకత ఉండదు .’’ఆత్మకు దాని చలనం దానికి ఉంటుంది .ఇది ఇతర మైన వాటిని కదిలించనూ గల శక్తి కలిగి ఉంటుంది ‘’అని సిద్ధాంతీకరించాడు

1744 లో అంటే కాంట్ కు ఇరవయ్యి ఏళ్ళు వచ్చే  తండ్రి చని పోయాడు .కుటుంబ బాధ్యత అంతా పేద్ద వాడైన కాంట్ మీదే పడింది .కాంట్’’ మెటా ఫిజిక్స్ ఆఫ్ మోరల్స్ ‘’రాసి  నట్లే కుటుంబానికి ఎక్కువ సమయం కేటాయించి వారి ఆలనా పాలనా చూశాడు .1748 లో ప్రైవేట్ ట్యూటర్ గా ‘’Judschen ,Arnsdorf ,Rauten burg లలో పని చేశాడు తండ్రి ఎస్టేట్ వ్యవహారాలూ చూశాడు .కాంట్ విద్యార్ధి జీవితం అంత ఆనందమయం గా గడవ లేదు .ఆర్ధిక సమస్యలే కాదు అయన  స్వేచ్చ బౌద్ధిక ఎదుగుదలకు అడ్డంకు లేర్పడ్డాయి .ఇరవైనాలుగు ఏళ్ళకే   స్వంత కాళ్ళ మీద నిల బడి తన సత్తాను చాటుకొన్నాడు . సమూలం గా జీవితాన్ని మార్చుకో గలిగాడు .

ఫాస్టర్ ఆన్ ద్డ్రీచ్చ్ ,బెర్న్ హార్డ్ ఫ్రీడ్రిచ్ వాన్ హోల్సన్ ,కీసర్లిన్గ్స్ అనే వారు తమ పిల్లలకు కాంట్ తో చదువు చెప్పించుకొన్నారు .అది ఆ విద్యార్ధులకు పట్టిన అరుదైన అదృష్టమే ఆన్డ్రిచ్ కున్న  అయిదుగురు కొడుకులలో ముగ్గురికి కాంట్ చదువు చెప్పాడు .అందులో ఒకడు ‘’వైన్ మర్చంట్ ‘’అయ్యాడు .కాంట్ కు ఆ తర్వాతా మంచి దోస్త్ గా ఉన్నాడు కూడా .కొనిగ్స్ బర్గ్ కు అరవై మైళ్ళ దూరం లో ‘’హల్సన్ ‘’గారి ఎస్టేట్ ఉంది .ఈ కుటుంబం తో కాంట్ కు మంచి అను బంధమేర్పడింది .ఆయన అక్కడి నుండి వెళ్లి పోయిన తర్వాతా కూడా కాంట్ తో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు జరిపే వాడు .ఆ రోజుల్లో ప్రైవేట్ ట్యూటర్ ను ‘’hofmeister ‘’అనే వారు కాంట్ తనను గూర్చి చెప్పుకొంటూ .’’ I am worsr private teacher or hofmeister ‘’అని అనుకొన్నాడు .అదొక బాదర బందీ వ్యవహారం అని పించేది ఆయనకు .కాని తనకు తెలియ కుండానే గొప్ప టీచర్ అని పించుకొన్నాడు కాంట్ .ఈ ‘హాఫ్ మీస్టర్  ‘’’గా ఉన్నకాలం లో తన విధానాలకు  ,నైపుణ్యానికి మెరుగులు దిద్దు కొన్నాడు .ఇలా జీవితాన్ని గడుపుతూనే ‘’general natural history and theory of the Heavens or An essay on the constitution and mechanical origin of the whole Universe Treated in accordance with Newtonian principles ‘’రాయటం పై ద్రుష్టి సారించాడు

సశేషం

మీ –గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ –14-8-13- ఉయ్యూరు

      గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్రజ్ఞుడు –ఇమాన్యుల్ కాంట్ -4

            కాంట్ యవ్వనం, ఉన్నత విద్య ,  సంపాదన 

   సాధారణం గా యవ్వన ప్రాదుర్భావం లో శరీరం లో అనేక మార్పులు వచ్చి రూపు రేఖలు ఏర్పడి స్తిరత్వాన్ని పొందుతాయి .కాంట్ రూపు రేఖలేలా ఉన్నాయో తెలుసు కొందాం .కాంట్ అందమైన వాడని ఏ చరిత్ర కారుడూ చెప్ప లేదు .వికార స్వరూపుడు గానే అందరూ రాశారు అయిదు అడుగుల ఎత్తు  మాత్రమె ఉన్న వామనా కారి కాంట్ .చాలా బలహీనం గా ఉండేవాడు .అందుకే అర్భకుడు అన్నారు .పొట్ట లావు గా ఉండేది .చాతీ సిమెంటు బల్లలా ఉండేది .వీటికి తోడు భుజం వంకర గా ఉండటం తో ‘’అష్టా వక్రుడు ‘’గా కనీ పించే వాడు .మహా వేదాంతి,గ్రీకు తత్వ వేత్త సోక్రటీస్ కూడా ఇదే ఆకారం లో ఉండే వాడట .ఇలాంటి మహాను భావులకు అందం తో ఏమి పని ? వారి హృదయం, మనసు మేధా సంపత్తి  అన్నీ ఎంతో అందమైనవి .కనుక వారినేమీ బాహ్య రూపం బాధించలేదు అంతస్సౌన్దర్యం నిండిన మహాత్ములీ ఇద్దరు .ఇమాన్యుల్ కాంట్ మాట్లాడుతుంటే అదొక వాక్ ప్రవాహమే .మంత్రం ముగ్ధులై శ్రోతలు ఆ ఝరీ ప్రవాహం లో కొట్టుకొని పోయే వారు .అప్పుడాయన బాహ్య రూపం ఏమీ వారికి కనీ పించేదికాదు అసలు దాని పై వారికి దృష్టే ఉండేదికాదట .వికారానికి ఆయన మాటల్లో ఉండే చెణుకులు హాస్యాం మందుగా పని చేసిందేమో నని పించేది .నవ్విస్తూ చతురోక్తులతో ,చక్కని సంభాషణా చాతుర్యం తో ,శైలితో శ్రోతలను కాంట్ ఆకర్షించే వాడు .ఎంత కష్టమైన విషయాన్నైనా అలవోకగా అరటి పండు ఒలిచి చేతిలో పెట్టినట్లు చెప్పగల నైపుణ్యం, నేర్పూ ఉన్న వాడు వాగ్ధాటి ,పాండిత్యం ప్రతిభ అవగాహనా ,పూర్వాపరాలతో మనసుల్ని దోచుకొనే  ముగ్ధ మనోహర ఉపన్యాసకుడని పించుకొన్నాడు . .ఆడపిల్లల్ని ఆకర్షించే శారీరక సౌందర్యం లేక పోవటం వల్ల  కాంట్ ను వలచి వచ్చిన కన్య ఎవరూ లేక పోయారు .ఇది తీరని వెలితిగానే మిగిలి పోయింది .ఈయన కూడా ఏ అమ్మాయిని ప్రేమించినా అడుగు కూడా ముందుకేసే సాహసం చేయ లేక పోయాడు .కనుక జీవితాంతం పెళ్లి కాని బ్రహ్మ చారి గానే ఉండి  పోవాల్సి వచ్చింది .

        కొనిగ్స్ బర్గ్ యూని వర్సిటి లో పదహారవ ఏట 1740 లో కాంట్ చేరాడు .తత్వ శాస్త్రం ఫిజిక్స్ ,జామెట్రీ ,ఆల్జీబ్రా ,సైకాలజీ ,ఆస్ట్రానమి ,లాజిక్ సబ్జెక్టులు చదివాడు .కాంట్ చదువు కోసం తండ్రి చేసిన సాయం ఏమీ లేదు .తనతో చదివే,చదువులో వెనక బడిన విద్యార్ధులకు ట్యూషన్ చెప్పి డబ్బు సంపాదించి దాంతో చదువుకొనే వాడు ,జీవించే వాడు ..ఇప్పుడే మొదటి విలియం మరణించి అయన కొడుకు రెండవ విలియం రాజయ్యాడు .యూని వర్సిటి లో చేరిన తర్వాత కాంట్ జీవితం లో గొప్ప మార్పు వచ్చింది .తనకు కావలసిన సబ్జెక్ట్ తీసుకొనే స్వేచ్చా ,రోజంతా తనకిస్ట మై నట్లు గడిపే స్వాతంత్రం లభించటం వల్ల  హాయిగా ఉందని పించింది .ఏది ఎప్పుడు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే వారే లేరు .తండ్రితో ఉన్న ఇంటిని వదిలేసి వచ్చేశాడు .స్వంత గదినొక దాన్ని ఏర్పరచుకొని ,యూని వర్సిటి కి బయటే ఉన్నాడు .యూని వర్సిటి మెంబర్ అవటం వల్లా ,ఎకడమిక్ సిటిజన్ అవటం వల్లా కొనిగ్స్బర్గ్  సిటీ అధికారుల ,అధికారాలకు లోను కావలసిన అవసరం లేకుండా పోయి పూర్తీ స్వేచ్చా జీవి అయ్యాడు .కాని యూని వర్సిటి అధికారులకు మాత్రం తల వంచక తప్పలేదు .అందువల్ల కాంట్ కు అనేక రకాల ప్రయోజనాలు అధికారాలు లభించాయి .ముఖ్యం గా నిర్బంధం గా సైన్యం లో చేరాల్సిన పని తప్పింది ..ఈ యూని వర్సిటి లో చేరటం తో జీవితాంతం దానితో శాశ్వత అను బంధమేర్పడింది .

       1940 సెప్టెంబర్ 24 న కాంట్ తన పేరు  ‘’Emanuel Kant ‘’గా యూని వర్సిటి రికార్డులలో రిజిస్టర్ అయింది .ఇక్కడ చేరటాన్ని కాంట్ సరదాగా ‘’టౌన్ లో నుంచి ‘’గౌన్ ‘’లోకి ప్రవేశించటం ‘’అని చమత్కరించాడు .దీనితో ఉన్నత గౌరవాలు పొందే అర్హత ఏర్పడింది .సరిగ్గా పదహారేళ్ళ వయసులో ఇంత అద్భుత మైన మార్పు తన జీవితం లో జరిగిందని ఏంతో  సంబర పడి  పోయాడుకాంట్.  .’’కోలీజియం ఫ్రేడ రీషి యం ‘’నుంచి పట్టా పుచ్చుకొన్న తర్వాత ఇక్కడ పెట్టిన ప్రాధమిక పరీక్షలో అతి తేలికగా గట్టేక్కేశాడు .కాంట్ కోలీజియం లో స్తైఫండ్డ్ కాని ,ఫెలోషిప్ కాని తీసుకో లేదు .బోధనా కూడా చేయక పోవటం కూడా ప్రత్యేకతే .తన దారేదో తానూ ఏర్పరచుకొన్నాడు క్లాసిక్స్ నే వృత్తి గా తీసుకోవాలని మొదట భావించినా ఫిలాసఫీ ని మొదటి విషయం గా ఎన్నుకొని చదివాడు .

      ఇక్కడే కాంట్ కు Christoph Freidrich Heilsberg  .,అనే ఆయన సహాధ్యాయి అయ్యాడు .మంచి స్నేహితుడూ అయ్యాడు .కాంట్ కు ఒక ఏడాది జూనియర్ ఈయన .ఇద్దరూ ఒకే క్వార్టర్ లో ఉండే వారు .Wolmer ‘ఆదేశం మేరకు హీల్స్ బెర్గ్ మొదలైన వారికి కాంట్ ఫిలాసఫీ పుస్తకాలు ఇచ్చాడు .వారికి స్వయం గా బోధనా చేశాడు .క్రమంగా డబ్బు సంపాదన కోసం ఇతర విద్యార్ధులకూ బోధించటం ప్రారంభించాడు .వారందరూ కాంట్ కు అనేక రకాలుగా సాయం చేసి కృతజ్ఞత తెలుపు కొన్నారు .కాంట్ కు కావలసిన సదుపాయాలూ కల్పించారు .కాఫీ ,రొట్టెలను అంద జేసే వారు . ..వోల్మార్ బెర్లిన్ కు చేరడం తో ఆయన స్తానం లో ఉన్న Bellan Kallenberg ‘’కాంట్ కు ఉచిత క్వార్టర్ ను ఏర్పరచి అవసరమైన సాయం చేశాడు .కాంట్ తండ్రి చని పోయిన తర్వాత బాబాయి ‘’Richter ‘’ అనే చెప్పులు కుట్టే ఆయన చిన్న తమ్ముడిని దగ్గరకు తీసుకొని పోషించాడు .కాంట్ బయటికి వెళ్ళే టప్పుడు అరువు తెచ్చుకొన్న కోటు ,పాంటు, చెప్పులు వేసుకొని వెళ్ళే వాడు అంత బీదరికం అనుభవించాడుకాంట్ .ఇవేవైనా చిరిగి పోయి పాడై  పోతే స్నేహ బృందం డబ్బులు వసూలు చేసి కొత్తవి కొనిచ్చే వారు .ఇదే కాంట్ కున్న గొప్ప ‘’ఫ్రేటర్నిటి’’అంటే స్నేహ బృందం ..ఆ రోజుల్లో యూని వర్సిటి విద్యార్ధులు తాగుడు ,ఫైటింగ్ మొదలైన వ్యసనాలకు పూర్తిగా బానిసలై పోయే వారు .కాంట్ వీటన్నిటికి దూరం గా జీవించి తన ప్రత్యేకత ను రుజువు చేసుకొన్నాడు .ఆదర్శం గా జీవించాడు మార్గ దర్శీ అయ్యాడు .

       కాంట్ –యువ విద్యార్ధులకు సబ్జెక్టులు బోధించటం మాత్రమె కాదు ,వారి శీల ప్రవర్తనల లో గణనీయ ప్రభావం కలిగించాడు .కాంట్ నే విద్యార్ధులు ‘’నైతిక గురువు ‘’గా భావించి గౌర వించే వారు .అక్కడాయన పని చేసినంత కాలం వారిపై కాంట్ ప్రభావం ఉండేది .కాంట్ గారు’’ నవ్వటాన్ని’’ ఎవ్వరూ చూడలేదట .ఈ విషయాన్ని ఆయనే స్వయం గా వెల్లడించాడు కూడా .’’ఎరాస్మస్ ,రోటే న్ డాం ,మాంటేగ్ ‘’ లరచనలు చదివి ప్రపంచం లో ఉన్న మంచిని పెంచుకోమని విద్యార్ధులకు సలహా ఇచ్చేవాడు కాంట్ . ఆట స్తలం లో పెద్దగా కాంట్ ఆడిన ట్లు లేదు .కాని ‘’బిలియర్డ్స్ ‘’మాత్రం చాలా ఇష్టం గా ఆడే వాడని హీల్స్ బెర్గ్ చెప్పాడు .

      1700 ప్రాంతం లో జర్మని లో 28 యూని వర్సిటి లున్దేవట .దాదాపు అన్నీ చిన్నవే .మొత్తం 900 మంది విద్యార్దులుందే వారు .1760 లో సంఖ్య ఏడు వేలకు పడి పోయింది .ఆ తర్వాతా అయిదు కొత్త వర్సిటీలు వచ్చినా పరిస్తితి మారలేదు .ప్రష్యా లోని ‘’ఆల్బెర్ర్తినా ‘యూని వర్సిటి ఉన్న రెండు పెద్ద వాటిలో ఒకటి .కొనిగ్స్ బర్గ్ లో ఇతర దేశీయ విద్యార్ధులూ చేరి చదివే వారు .పోలాండ్ ,లుదివేనియాల నుండి వచ్చి చేరే వారు .’ఇక్కడ వేదాంతం చదివే వారికి హాలీ యూని వర్సిటీ లో రెండేళ్ళు చదవాల్సిన అవసరం ఉండేది కాదు .అంటే అంత ఉన్నత ప్రమాణం లో దీన్ని బోధించే వారన్న మాట .      సశేషం

     మీ—గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ -13-8-13- ఉయ్యూరు 

గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు –ఇమాన్యుల్ కాంట్ -3

         కోలీజియం అనేది ‘’పీటిష్ ‘’వాళ్ళ స్కూలు .ఆధ్యాత్మిక అవినీతిని అంతం చేయటం సరైన నీతి ధర్మాలతో కూడిన క్రైస్తవాన్ని ఆచరించటం దీని ప్రత్యేకత .ప్రపంచ పరి రక్షణ ,సుహ్రుద్భావాన్ని నెలకొల్పటమే వీరి లక్ష్యం .జీవితం లోను ,చర్చి లోను ఉన్నత శ్రేణి నాయకులను తయారు చేసే సంస్థ .చాలా మంది విద్యార్ధులు దీనిలోనే ఉండి చదువు కొనే వారు .కొద్ది మందికి బయట నుండి వచ్చి చదువుకొనే అనుమతినిచ్చే వారు .కాంట్ ఇంటి నుండే వచ్చి ఇక్కడ చదివాడు  ఇక్కడ చదువు అంతా ఒక నిర్ణీత ఛట్రం లో బిగించి నట్లు నడిచేది .ఉదయం ఏడు గంటల నుండి సాయంత్రం నాలుగు గంటల వరకు బడి వేళలు.. ఉదయం 11నుండి ఒంటి గంట వరకు మధ్యాహ్న భోజన విరామ సమయం .వారానికి ఆరు రోజులు స్కూల్ ఉండేది .సెలవులు చాలా తక్కువ .ఈస్తర్ పండుగకు కొద్ది రోజులు సెలవులున్దేవి .అలాగే పెంతే కోస్ట్ ,క్రిస్మస్ సెలవులు ఉండేవి .

      గంటకు ఒక సబ్జెక్ట్ బోధించే వారు .ఉదయంఏడు నుంచి  ఎనిమిది గంటల వరకు వేదాంతం లో అయిదు క్లాసులు .ఎనిమిది నుండి పది గంటల వరకు లాటిన్ క్లాసులు .పది గంటల నుండి పదకొండు వరకు గ్రీక్ భాష లో పెద్ద క్లాసులు జరిగేవి .ఎక్కువ మంది విద్యార్ధులు లాటిన్ చదివే వారు .పద కొండు నుండి పన్నెండు వరకు కేటా  ఇంచిన గదిలో  భోజనం చేసే వారు .ఆ సమయం లోనే ఉపాధ్యాయులు కొందరు విద్యార్ధులకు ఉప యోగ పడే వి ఏవైనా చదివి విని పించే వారు .మధ్యాహ్నం పన్నెండు నుండి రెండు వరకు లాజిక్ ,హిస్టరీ ,ఫిలాసఫీ జాగ్రఫీ ,చర్చి చరిత్ర ,దస్తూరి మొదలైన  ఎవరికిష్టం అయిన ది వారు నేర్చుకొనే వారు .మధ్యాహ్నం రెండు గంటల నుండి మూడు వరకు హీబ్రూ భాష ,లెక్కల క్లాసులు ఉండేవి  బుధ ,శని వారాలలో కావాలను కొనే వారు లెక్కలు నేర్చు కోవచ్చు .మధ్యాహ్నం రెండు గంటల కాలం లో ఎవరికైనా ఇష్టమైతే గాత్ర సంగీతం నేర్చు కోవచ్చు .ఇదీ బిజీ షెడ్యూల్ .నేటి మన కాన్వెంట్ చదువుల్లాగా .

       మొదటి ఏడాది మత శిక్షణ లో ‘’లూధర్ గారి ప్రశ్నోత్తరాలు ‘’బట్టీ పట్టాలి .బైబిల్ కధలు చెబుతారు .రెండో ఏడు ప్రశ్నోత్తరాల తో బాటు ‘’సుదీర్ఘ సంభాషణలు ‘’నేర్వాలి .మరిన్ని బైబిల్ కధలు రావాలి .మూడవ ఏడాది కూడా ఇలానే కోన సాగుతుంది .నాల్గవ ఏడు ‘’cris toph starke –‘’order in tabular form ‘’ఉంటుంది .అయిదు ,ఆరు క్లాసులకు ‘’న్యు టెస్ట మెంట్ ‘’ను క్షుణ్ణం గా నేర్పిస్తారు . –

       కాంట్ కు ‘’ధియాలజీ’’ బుర్రకు ఎక్కనే లేదు .మూడవ ఏడాది గ్రీక్ ,లాటిన్ లను బాగానే నేర్చాడు .ఆయనకు ఇష్టం ఉన్నా లేక పోయినా దియాలజి లో మంచి ఫౌండేషన్ ఏర్పడింది .అదే జీవితాంతం జ్ఞాపకం ఉండి  పోయింది . కోలీజియం చదువులకు వెన్నెముక లాటిన్ భాష .కాంట్ కు లాటిన్ బాగా వచ్చేసేది .1739-40 లలో కాంట్ కు ఫిలాసఫీ మీద ఎక్కువ అభిమాన మేర్పడింది .క్లాసిక్స్ ఎందుకో రుచించ లేదు .ఆయనకు ఇష్టమైన టీచర్ లాటిన్ బాగా బోధించే ‘’Heyden reich ‘’ గారు .హిస్టరీ జాగ్రఫీ క్లాసులూ ఉండేవి అయితే అంత  ప్రాధాన్య మైనవి కావు .ఫ్రెంచ్ భాష నేర్వాల్సిన అవసరం ఉండేది కాదు .అది కావాలను కొన్న వారు బుధ ,శని వారాల్లో నేర్చుకోవచ్చు

        పీటిష్  విద్యా విధానం లో పిల్లల్ని కొట్టటం అనేది ఉండేది కాదు అదే క్రమ శిక్షణ కు మంచిది అని భావించే వారు .స్వయం క్రమ శిక్షనే ధ్యేయం అయినా అది పెద్ద గా ఫలితాన్నివ్వలేదు స్కూలు చదువు పూర్తీ అవటానికి మూడేళ్ళ ముందే కాంట్ తల్లి చని పోయిందని ముందే చెప్పుకొన్నాం .

     కాంట్ పుట్టి పెరిగిన కొనిగ్స్ బర్గ్ చుట్టూ ప్రక్కల ఉన్న రాజకీయ పరిస్తితులు

 ఆ నాటి ఫ్రెడరిక్ రాజు పాలన ను ‘’the age of enlightenment ‘’ అన్నాడు కాంట్ .కొనిగ్స్ బర్గ్ను  ‘’ఏకాంత బాక్ వాటర్ టౌన్ ‘’అని 18 వ శతాబ్దం లో పిలిచే వారు .ప్రష్యాకు  . ‘’సరి హద్దు నగరం ‘’అనే వారు .నిజం గా ఇది ప్రష్యా దేశానికి ఈశాన్యం గా ,రష్యా దేశానికి దగ్గరలో ఉంది .ప్రష్యా కంటే పోలాండ్ కు దగ్గర .గొప్ప ప్రాముఖ్యం ఉన్న నగరం కూడా .1706 లో కొనిగ్స్ బర్గ్ జనాభా 40 వేలు .1786 కు ఇది 56 వేలకు పెరిగింది .ప్రష్యా దేశం లోని ముఖ్య నగరాలలో కొనిగ్స్ బర్గ్ ఒకటి .ప్రష్యా రాజ్యం అప్పటికి బలహీనం గా నే ఉండేది .ప్రష్యా జనం తమను ప్రష్యన్లు అని అను కొనే వారు కాదు  .పైగా జర్మన్లు గానే భావించు కొంటారు .ప్రష్యన్లు అని అని పించుకొనే అర్హత కొనిగ్స్ బర్గ్ ,ఆ పరిసర వాసులకే ఉంది .ప్రష్యా రాజు బెర్లిన్ లో ఉంటాడు కొనిగ్స్ బర్గ్ కు బెర్లిన్ నగరం తో సాన్నిహిత్య సంబంధం ఉంది

     18 శతాబ్దం లో సైనికులు ప్రష్యా సైనిక స్తావరాలలో ఉండే వారు కాదు .సిటీ లోని పౌర స్తావరాలలోనే ఉండే వారు .దీని వల్ల  ఘర్షణలు ఎక్కువ గా జరిగేవి .కొత్త వారిని సైనికులు గా తీసుకోవాల్సి వస్తే పౌరులను నిర్బంధం గా చేర్చుకొనే వారు .అందుకని కాంట్ కు సైనికులపై సదభిపాయం ఏర్పడలేదు .కాంట్ యువకుడు గా ఎదిగే వరకు అక్కడ స్వేచ్చ .పరిణతి ఉండేవి ప్రభుత్వం చాలా క్రూరంగా ఉండేది .ఫ్రెడరిక్ మొదటి విలియం రాజు కాలం లో కొనిగ్స్ బర్గ్ ‘’అంతర్జాతీయ నౌకాశ్రయం ‘’గా రూపు దిద్దు కొంది.వ్యాపార లావాదేవీలు ఎక్కువే .అధికారులతో వ్యాపారస్తులతో కొనిగ్స్ బర్గ్ కళ  కళ  లాడేది ..కనుక ‘’బాక్ వాటర్ సిటి ‘’అన్న మాట నిజం కాదు .

    కాంట్ స్నేహితులు కూడా కొనిగ్స్ బర్గ్ చుట్టూ ప్రక్కల ప్రాంతాల వాళ్ళే .స్వేచ్చా వాణిజ్యం ,నైపుణ్యం ఉన్న కుటుంబాల పిల్లలే ఆయన స్నేహితులు .అయితే చిన్న నాటి స్నేహితు లేవర్నీ ఆయన వృద్ధాప్యం లో గుర్తు ఉంచుకోలేక పోయాడు పాపం .కాంట్ పెరిగిన వాతా వరం ఇలాంటిది అని చెప్పటానికే ఇదంతా ఆ వాతావరణం అత్యంత ప్రమాద కరమైంది అన్నాడు కాంట్ .ఎన్నో అగ్ని ప్రమాదాలు ,వరదలు తుఫాన్ల భీభాత్సాలతో  జన జీవితం ఎప్పుడూ అల్లకల్లోలం గా ఉండేది .కాంట్ జీవితకాలం లోనే  లెక్క లేనన్ని అగ్ని ప్రమాదాలు జరిగాయి ఆయన పుట్టిన స్వంత ఇల్లే 1769 .లో అగ్నికి ఆహుతైంది ఆయన నివశించిన ప్రాంత మైన ‘’vorder vorsadt ‘’లో 76 ఇళ్ళు పరశురామ ప్రీతి చెందాయి .ఇంత  ప్రమాద కర మైన నగరమైనా కొనిగ్స్ బర్గ్’’ మధ్య యుగపు జర్మన్ నగరం ‘’లా అందం గా ఉంటుంది .నగరం లో ఎన్నో వంతెనలు ఉండటం  వల్ల ‘’ఉత్తర వేనీస్ ‘’నగరం అనే వారు

    18 వ శతాబ్దపు కొనిగ్స్ బర్గ్ అనేక సంస్కృతులకు నిలయం గా ఉండేది .లిదూనియన్లు ,మిన్న నైట్లు,హుజినాట్లు మొదలైన వారంతా ఇక్కడికి వచ్చి చేరారు .ఫ్రెంచ్ భాష మాట్లాడే వారూ ఉన్నారు .వీరందరూ వ్యాపారస్తులే .పోలాండ్ ,రష్యా దేశస్తులు, యూదులు డచ్ ,ఇంగ్లాండ్ వర్తకులకు కొనిగ్స్ బర్గ్ నిలయమై పోయింది .ఎవరి ఆచార వ్యవహారాలను వారు స్వేచ్చగా పాటించే వారు .పరస్పర సంబంధాలు తక్కువ గానే ఉండేవి ..అంటే విభిన్న సంస్కృతీ విలసిత నగరం గా కొనిగ్స్ బర్గ్ ఉండేది ఈ భిన్న సంస్కృతులను అధ్యయనం చేయటానికి కాంట్ కు ఇతర దేశాలు తిరగాల్సిన అవసరమేర్పడ లేదు .అన్నీ ఇక్కడే ఉండటం తో అధ్యాయం సులభ మైంది ఇన్ని ఉన్నా స్కూల్ వేళ  అయి పోయిన తర్వాత పిల్లలు ఆడుకోవ టానికి ఆటస్తలం కాని పార్కులు కాని ఉన్న దాఖలాలు లేవు .మొదటి విలియం మరణించి రెండవ విలియం రాజైన సంవత్సరం లోనే కాంట్ గారి స్కూల్ జీవితం పూర్తీ అయి పోయింది .రెండవ విలియం తండ్రి కంటే ఉదార వాదిగా ప్రవర్తించాడు .ఆయనకు సాహిత్యం వేదాంతాలలో మంచి అభినివేశం ఉండేది .విలియం రాజు ‘’  Halle ‘’అనే ఆయన స్థానంన లో ‘’wolff ‘’అనే అతన్ని ‘’లా ప్రొఫెసర్ ‘గా ’,యూని వర్సిటి వైస్ చాన్సలర్ గా చేశాడు .అందువల్ల ప్రష్యాకు గౌరవ స్స్థానం కల్పించి ప్రష్యా వెలుగులు యూరప్ వెలుగు కావాలని భావించాడు రాజు ‘ . 

   కాంట్ యువ జీవితాన్ని గురించి తర్వాత తెలుసు కొందాం

      సశేషం

               మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -10-8-13- ఉయ్యూరు 

గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు -ఇమ్మాన్యుల్ కాంట్ -1

             ఈ రచనకు నేపధ్యం

   నాకు సుమారు పద్దెనిమిదవ  ఏడు వచ్చిన దగ్గర నుంచి ఏ వేదాంత ,తత్వ గ్రంధం చదివినా అందులో ఇమ్మాన్యుల్ కాంట్ ను ఉదాహరించని పుస్తకం లేదు .ఆ తర్వాత ఉద్యోగం లో చేరి అనేక చోట్ల పని చేస్తూ అక్కడ ఉన్న లైబ్రరీల లో ఉన్న పుస్తకాలను చదివి నప్పుడూ తరచుగా కాంట్ గురించి ఉండేది .ఇంతకీ ఎవరీ కాంట్ అన్న జిజ్ఞాస నాలో సుమారు యాభై ఏళ్ళ నుంచీ రగులు తూనే ఉంది.కాని ఆయన పై రచన లేవీ  నాకు అందు బాటులో క నిపించలేదు .లేక నేనే శ్రద్ధగా వేదక లేదేమోకూడా .శ్రీ అనుభవానంద స్వాముల ‘’సర్వ మత సిద్ధాంత సౌరభం ‘’సీరియల్ పుస్తకాలను చదివిన కొద్దీ వారూ కాంట్ ను పడదే పదే గుర్తు చేసుకోవటం ఆశ్చర్యం కలిగించింది .అలాగే సర్వేపల్లి రాదా కృష్ణ పండితుని వేదాంత ధార చదివినప్పుడూ ఆయన కాంట్ ను జ్ఞాపకం చేసుకొన్న సందర్భాలున్నాయి .కనుక కాంట్ నన్ను వదలి పెట్ట లేదు బహుశా  నేనే ఆయన రచనలను చదివే స్తితి పొందలేక పోయానేమో నని పిస్తుంది .

     మొదటి సారి 2002 లో అమెరికా కు టెక్సాస్ లోని హూస్టన్ లో ఉన్న మా అమ్మాయి వాళ్ళ దగ్గరకు వెళ్లి నప్పుడు అక్కడున్న లైబ్రరీ ని బార్న్స్ అండ్ నోబుల్ వాళ్ళ సంస్థల ను ఉపయోగించుకొన్నా నా ద్రుష్టి ఎక్కువ గా ఆంగ్ల సాహిత్యం ,ప్రపంచ సాహిత్యం మీదకే పోయింది తగి నన్ని పుస్తకాలు వెతుక్కొని చదివి చాలా మంది రచయితల గురించి రచనల గురించి చదివాను .ఇప్పుడు కూడా కాంట్ నా ద్రుష్టి లో పడలేదు .ఆయన పుస్తకాల కోసం నేను వెదక లేదు అంటే బాగుంటుందేమో .రెండో సారి మిచిగాన్ లో డెట్రాయిట్ కు మా విజ్జి వాళ్ళింటికి వెళ్ళినప్పుడు కూడా ఆంగ్ల నాటకాలు వివిధ ప్రక్రియలు .వగైరా సాహిత్యాన్నే చదివాను ఇప్పుడూ కాంట్ నాకు అందు బాటులోకి రాలేదు .రాలేదు అంటే నేనే శ్రద్ధ పెట్టలేదంటే సబబేమో .

    మూడవ సారి మళ్ళీ మిచిగాన్ కు వెళ్ళినప్పుడు మొదటి మూడు నెలలు ఏ పుస్తకం దొరికితే ఆ పుస్తకామే చదివాను కాని కాంట్ నా మనసులో ఉన్నా అక్కడ ఏ విభాగం లో ఆయన రచనలుకాని  ఆయన గురించి కాని ఉంటాయో తెలుసుకోలేక పోయాను ఇది నా స్వయంకృత అపరాధమే  .అయినా నా మనసులో కాంట్ గారు తిష్ట వేసుకు కూర్చున్నాడు .మూడో నెలలో మా ఉయ్యూరు వాస్తవ్యులు ,ప్రస్తుతం అమెరికా లో అలబామా  రాష్ట్రం లో హాంట్స్ విల్ (వేట పాలెం )లో ఉన్నరితైరేడ్ లైబ్రేరియన్  శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారితో ఒక రోజు ఫోన్ లో సంభాషించటం తో  అక్కడ మా ఇద్దరికీ స్నేహం,ఆత్మీయత ,ఆప్యాయత ,చిగురించటం మొదలైంది . అంతకు ముందు 2004 లో వారు ఉయ్యూరు ఏ.సి. లైబ్రరీ కి దాదాపు అయిదు లక్షల భారీ విరాళం ఇచ్చి ఇంకో లక్ష రూపాయల పుస్తకాలు అందజేసి, లైబ్రరి ప్రారంభోత్సవానికి జూలై పద్దేనిమిదిన రాష్ట్ర మంత్రులచే జరిగే ప్రారంభోత్సవానికి ఆయనా ఆయన అక్కగార్లు బావ గారు స్వయం గా వచ్చి ఇంకో లక్ష ఖర్చు చేసి ప్రారంభోత్సవాన్ని ఘనం గా నిర్వహించి నప్పుడు ఆ లైబ్రరీ నిర్మాణ కమిటీ కి  కన్వీనర్ గా ఉన్న నాకు వారితో తోలి పరిచయమేర్పడింది .మా ఏం ఎల్ సి.రాజేంద్ర ప్రసాద్ పూనిక తో ఇదంతా జరిగింది .ఆ నాటి కృష్ణా జిల్లా గ్రంధాలయ చైర్మన్ శ్రీ గొర్రెపాటి గోపీ చంద్ అమెరికా లో వారిని కలిసి ఈ విరాళాన్ని అర్ధించి మహోప కారం చేశారు వీరూ తగినట్లు  స్పందించారు . అందు వల్ల  ఉయ్యూరు లో ‘’దక్షిణ భారతం లో అంత  వరకు లేని ’మొదటి ఏ.సి.లైబ్రరి ఉయ్యూరు లో’’ వచ్చింది .ఇదీ మా పూర్వ పరిచయం

    సరే మిచిగాన్ లో ఉన్న చివరి మూడు నెలల్లో దాదాపు రోజు విడిచి రోజు వారు ఫోన్ లో  సమభా షించటం  కాని మెయిల్ ద్వారా పలకరించటం కాని చేసే వారు ..వారి శ్రీమతి శ్రీమతి సత్య వతి  గారు కూడా తరచూ నాతొ మా శ్రీమతి తో ,మా  అమ్మాయి విజ్జి తో  మాట్లాడే వారు వారింట కాసిన కూరలను పోస్ట్ లో పంపే వారు. ఇప్పుడే మా ఉయ్యూరు వారు ప్రస్తుతం అమెరికా లో కాలి ఫోర్నియా లో ఉంటున్న ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఆర్ధిక శాస్త్ర వేత్త శ్రీ ఆరిక పూడి ప్రేమ చంద్ గారితో నాకు ఫోన్ ద్వారా మైనేని గారు పరిచయం చేశారు అంతేకాదు నవంబర్ లో మేము ఇండియా వచ్చినప్పుడే ప్రేమ చంద్ గారూ ఇండియా వచ్చారు ప్రేమ చంద్ గారికి నా చేత సాహితీ మండలి  ఆధ్వర్యం లోస్వంత ఖర్చులతో మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు ఉయ్యూరు లో ఘన సన్మానం చేయించారు. ప్రేమ చంద్ అంటే మైనేనికి గురు భావం ఆత్మీయ భావం

      అప్పుడప్పుడు మా సంభాషణలలో కాంట్ గురించి వచ్చేది నేను కాంట్  పుస్తకాలు నాకిక్కడ దొరక లేదని చెప్పాను .ఆయన ఫి లాసఫీ పుస్తకాలున్నా చోట వెదక మని సలహా ఇచ్చారు చూశ లాభం లేక పోయింది  ఆయన ఎప్పుడూ ‘’ప్రసాద్ గారూ !మీకు ఏ పుస్తకం కావాలన్నా నాకు చెప్పండి నాలుగు రోజుల్లో మీ దగ్గిరకు వచ్చేట్లు చేస్తా‘’ననే వారు ఆబగా మొదట్లో కొన్ని అడిగితే పంపారు కొన్ని ఆయనే నేను తప్పక చదవాల్సిన పుస్తకాలు అని ఎన్నో పంపారు .వాటి ఖరీదు పోస్టల్ ఖర్చు చూసి నేను క్రమం గా అడగటానికి జంకే వాడిని .కాని ఆయనకివేమీ పట్టేవి కాదు ఎన్నోవిలువైన పుస్తకాలు పంపి నాతొ చదివించిన మార్గ దర్శి గోపాల కృష్ణ గారు. మా ఆత్మీయత క్రమం గా పెరిగింది కాంట్ గురించి సరైన పుస్తకాలు లేవని అంటూనే శ్రీ వాడ్రేవు చిన వీర భద్రుడు  కాంట్ ఫిలాసఫీ మీద రాసిన చిన్న పుస్తకం పంపారు .అది నేను చదివాను కాని ఒక్క ముక్క కూడా అర్ధం కాలేదు .ఆ మాటే చెప్పాను ఫోన్ లో ‘’అంతే నండీ !’’అన్నారు .కాని ఊరుకో లేదు మరో ఇంగ్లీష్ పుస్తకం పంపారు .అదీ నాకు ‘’గ్రీక్ అండ్ లాటిన్ ‘’అని పించింది అయ్యో కాంట్ గారు చేరువ కాలేక పోతున్నారు అని దుగ్ధ మాత్రం వదలలేదు .2008 నవంబర్ లో ఇండియా వచ్చాం . 

   మా ఇద్దరి మధ్యా ఆత్మీయత పెరిగుగుతూనే ఉంది .కాంట్ గారిపై ‘’kant ,a biography –by Manfred kuechinరాసిన జీవిత చరిత్ర ను నాకు పోస్ట్ లో పంపారు .అది అందగానే చదివేశాను బాగా రాశాడు రచయిత .ఆ మాటే  వారికి చెప్పి కృతజ్ఞతలు జేశాను .కాని అందులో ఆయన ఫిలాసఫీ మాత్రం  నాకు  ఇంకా అర్ధం కాలేదు ఎలా ఎలా అని ఎదురు చూస్తున్నాను తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం తిరగేశాను .ఎన్సైక్లో పెడియా బ్రిటానికా చూశాను.కాని దారి దొరక లేదు .అయినా కాంట్ గురించి నాకు తెలిసింది రాద్దాం అనుకోని 2012 లో నాలుగో సారి అమెరికాలోని నార్త్ కెరొలినా కు  వెళ్ళే ముందు కొంత రాశాను  .’ఇండియా వచ్చిన తర్వాత  వెదికితే  అది నాకు కనీ పించలేదు నిరుత్సాహ పడ్డాను .కాని అనుకో కుండా మా బావ మరిది ఆనంద్ ఇంట్లో హైదరాబాద్ లో నండూరి రామ మోహన రావు గారు రాసిన‘’విశ్వ దర్శనం ‘’పుస్తకం కనీ పించింది ఆబగా చదివేశాను  ఆయన కాంట్ ఫిలాసఫీ ని అద్భుతం గా అర్ధం చేసుకొని విశ్లేషించి సామాన్యులకు కూడా అర్ధమయ్యేట్లు రాశారు అది నా పాలిటి చింతామణి అని పించింది. అది అడిగి తెచ్చుకొన్నాను  ఇంకఆలస్యం చెయ్య కుండా కాంట్ గారి పై బృహత్ వ్యాసం రాయాలని సంకల్పించాను  ఎన్నో  ఏళ్ళ నా కోరిక తీర్చుకోవాలని తహ తహ లాడాను 21-5-2013 న ప్రారంభించి,24-5- 13 తో 46 పేజీల బృహత్ వ్యాసం తయారు చేశాను . .దీనినే ఇప్పుడు ధారా వాహిక గా అందజేస్తున్నాను .ఎన్నో పేర్లు ఆలోచించి చివరికి ‘’గణిత విజ్ఞాన వేదాంత తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు ఇ మ్మాన్యుల్ కాంట్ ‘’అని శీర్షిక గా ఎంచుకొన్నాను .ఈ రచనకు బాగా తోడ్పడిన పుస్తకాలు ఆంగ్లం లో మాన్ ఫ్రెద్ రాసిన  కాంట్ జీవిత చరిత్ర మరియు నండూరి వారు రాసిన విశ్వ దర్శనం .

      నాలుగో సారి లో అమెరికా కు వెళ్లి నప్పుడు మైనేని వారింటికి వెళ్లి వారిని సందర్శించాను ఆకుటుంబం నాపై చూపిన ఆదరాభి  మానాలు మరువ లేనివి ..నన్ను బస్ ఎక్కిస్తూ,నా జేబులో 500 డాలర్ల చెక్ పెట్టిసరస భారతికి కాని ఏదైనా సత్కార్యానికి కాని వినియోగించామన్నారు .నా నోట మాట రాలేదు దాదాపు పాతిక వేల రూపాయలు , అక్కడ వారి మిత్రు లందరికి పరిచయం చేహారు అందుకే వారిచ్చిన డబ్బు తో  నేను రాసిన   ‘’సిద్ధ యోగి పుంగవులు‘’పుస్తకాన్ని ‘’సరస భారతి’’ తరఫున ప్రచురించి వారి కోరిక పై వారి తల్లి గారికి అంకిత మిచ్చాను .ఇలా వారి సొమ్మును సద్వినియోగం చేశానని తృప్తి చెందాను .    నాకు కాంట్ పై గ్రంధాలను పంపి ,ఈ రచన కు తోడ్పడి ప్రోత్సహించిన ఆత్మీయులు శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారికి ఆత్మీయం గా ఈ  ‘’గణిత విజ్ఞాన  వేదాంత ,తత్వ శాస్త్ర కోవిదుడు ఇమ్మాన్యుల్ కాంట్ ‘’ బృహత్ వ్యాసాన్ని అంకిత మిస్తున్నాను  .అసలు కద రేపటి నుంచి –

    సశేషం

      మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –8-8-13- ఉయ్యూరు  

కొందరు ప్రముఖ లాటిన్ అమెరికన్ రచయితలు -2(చివరి భాగం )

              4-ఇస బెల్ అల్లెండీ

   చిలి దేశపు రచయిత్రి .1942  జననం చిలి అధ్యక్షుడు అలెండీ కి బంధువే .పదిహేనేళ్ళ వరకు అనేక దేశాలు తిరగాల్సి వచ్చింది అనేక భాషలు నేర్చుకోవాల్సి వచ్చింది ,అనేక మంది స్నేహితులేర్పడ్డారు దీనికి కారణం చిలీ లో రాజకీయ అస్తిరత్వమే ఏ ప్రభుత్వమో నిలకడ గా లేదు .సైనిక పాలన లో జనం ఉక్కిరి బిక్కిరి.అలెండీ హత్య తో మరీ దిగ జారిపోయింది దేశం .1970 లో సాల్వేడార్ చేరింది .అలెండీ దేశాధ్యక్షుదయ్యాడు .కాని మిలిటరీ వ్యూహం వల్ల 1973 లో హత్య గావింప బడ్డాడు దీనికి అమెరికా కూడా కారణమే నని అన్నారందరూ .అలెండీ కి  సోషలిస్ట్ భావాలు ఎక్కువే .దాని తో పాలనా పరమైన మార్పులు తెచ్చి ప్రజల మనిషి గా నిలిచాడు .ఇసబెల్ ఆయన ప్రెసిడెంట్ గా ఉన్నప్పుడు ఆయన తో విందు ఆరగించింది కూడా .భర్త విల్ గార్డెన్ .the house of the spirits ,city of the beasts ,eeva luna daughter of fortune మొదలైన నవలలు రాసింది ఆమె రచనల్లో మాజిక్  రియలిజం ఉంటుంది .ఆమెకు నేషనల్ ప్రైజ్ ఫర్ లిటరేచర్ ,కామన్ వెల్త్  అవార్డ్ ,అమెరికన్ బుక్ అవార్డులు లభించాయి .యునైటెడ్ నేషన్స్ కు చెందినా ఫుడ్ అండ్ అగ్రికల్చర్ కు చిలీ లో పని చేసింది .చని పోయిన తన కూతురు పోరా పేరిట ఇసాబెల్ అల్లెండీ ఫౌండేషన్ స్తాపించి సేవా కార్య క్రమాలు చేస్తోంది .

5—జార్జి అమేడో

ఈయన బ్రెజిల్ దేశస్తుడు 1912 లో పుట్టాడు .ఆ దేశం చాలా పెద్దది కమ్యూనిస్ట్ అభిమాని అయ్యాడు .తర్వాతా వదిలేశాడు .1966 లో ‘’donaflor and her two husabands ‘’ నవల రాశాడు .మొత్తం మీద  32 పుస్తకాలు రాశాడు .48 భాషల్లోకి అవి అనువాదం పొందాయి ‘’world’s most frequently translated author ‘’.గిన్నీస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్స్ రికార్డ్ కు ఎక్కాడు ‘’బ్రెజిల్ అకాడెమి ఆఫ్ లెటర్స్ ‘’అనే గౌరవం పొందాడు .లండన్ వెళ్లి కొంత కాలం ఉన్నాడు 1985 లో మళ్ళీ బ్రెజిల్ చేరాడు2001- 8- 6 నdied . journa list ,federal depuuty representative  and satirist .had left views ,   

6 –కార్లోస్ ఫాం టేస్

     1928 లో పుట్టాడు సాంస్కృతిక రాయ బారిగా మంచి ప్రఖ్యాతి పొందాడు .వైవిధ్య మైన కధలతో కధనం తో లబ్ధ ప్రతిస్తుదయ్యాడు .ఆయన రాసిన ‘’హైడ్రా హెడ్ ‘’కు పెద్ద ప్రోచ్చింది .వివాదకర మైన అనేక వ్యాఖ్యలు చేసి అందరికి దూరమయ్యాడు అందుకే ఆయన్ను ‘’స్వ దేశం లో పరదేశి ‘’అంటారు

7–   julio cortazar 

1914 -1984 కాలం లో జీవించిన రచయిత బెల్జియం దేశస్తుడు .అతని దృష్టిలో ‘’we have to revolutionary literature rather thsan literate of revolution ‘’అని అభిప్రాయం ఉన్న వాడు .wrote  10 novels ,poetry non fiction drama and criticism    

  26-9-2002 గురువారం నాటి నా అమెరికా డైరీనుండి

    ఇంతవరకు 2002 లో మేము మొదటి సారి అమెరికా కు వెళ్ళినప్పుడు నేను అక్కడహూస్టన్ లో  ఉన్న జంగ్ మానస్ లైబ్రరీ లో తీసుకుని చదివిన పుస్తకాల గురించి నా దరీ లో దిన చర్య లో రాసుకొన్న వాటిని పెంచి లేక తగ్గించి నాకు ఇస్టమైనవీ నచ్చినవాటి గురించి మీ అందరికిధారావాహికం గా  తెలియ జేశాను . మంచి స్పందనే కనిపించింది ..ప్రస్తుతం ఈ ధారా వాహిక కు స్వల్ప విరామం ఇస్తున్నాను మరల త్వరలో మొదలు పెట్టి మిగిలిన పుస్తకాల గురించి ,రచయితల గురించి తెలియ జేయ గలను.

           రేపటి నుండి కొత్త ధారావాహిక మొదలు పెడుతున్నాను

         మీ –గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ -7-8-13-ఉయ్యూరు

   కొందరు ప్రముఖ లాటిన్ అమెరికన్ రచయితలు -1

      ఉత్తర అమెరికా లోని మెక్సికో ,హోండూరస్ ,నికారుగ్వా ,కోస్టారికా ,పెనామా ,దక్షిణ అమెరికా లోని వెనిజుల ,కొలంబియ ,ఈక్వెడార్ ,పేరు ,బ్రెజిల్ బొలీవియ ,పరాగ్వే ,అర్జంటీనా ,చిలీ ,ఉరుగ్వే దేశాలను లాటిన్ అమెరికా దేశాలని అంటారు .ఈ దేశాల రచయితలు 1960 నుండి ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించారు .ఇందులో స్పానిష్ ,పోర్చుగీస్ ,భాషలు మాట్లాడే వారే ఎక్కువ .వీటిని స్పెయిన్ పోర్చుగీసు దేశాలు ఆక్రమించటం వల్ల నే ఈ భాషలు నిలిచినాయి .క్రీశ.1500ప్రాంతం లో 300 ఏళ్ళు యూరోపియన్ కాలనీలు గా ఉన్న దేశాలివి .19 వ శతాబ్దం లోనే విముక్తి పొందాయి .యూరస్ లోని అన్ని ప్రాంతాల జనాలవారు  వలస రావటం తో ఆవాస భూములయ్యాయి .ఎక్కువ మందికి స్పానిష్ మాత్రు భాష . బ్రెజిల్ లో మాత్రం ఇంగ్లీష్ ఫ్రెంచ్ డచ్ భాషలు మాట్లాడుతారు

        ఈ దేశాలన్నీ యుద్దాలతో ,అంతర్యుద్ధాలతో అతలా కుతల మై పోయాయి .నిలకడ గా ఏ ప్రభుత్వమూ లేదు .వీళ్ళ రచనల్లో ‘’మాజికల్ రియలిజం ‘’ఎక్కువ గా ఉంటుంది .అంతర్యుద్ధాల వల్ల  రచయితలూ ఇతర దేశాలలో తల దాచుకొనే వారు .ఇందులో కొందరు సాహిత్యం లో నోబెల్ ప్రైజ్ సాధించిన వారు కూడా ఉన్నారు .వారిలో కొందరి గురించి సంక్షిప్తం గా తెలుసు కొందాం

                    1—జార్జి లూయీస్ బోర్జెస్

    బోర్జెస్ అర్జెంటీనా లో బ్యూనస్ ఐర్స్ లో1899 లో జన్మించాడు .చిన్ననాటి నుండి కధలు వినటం చెప్పటం అలవాటు .ఆరవ ఏట మొదటి కద రాశాడు  .స్కూల్ లో చదువు సాగలేదు .మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలం లో జెనీవా కు వెళ్ళాడు ..ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు ఈ రచయిత లందరికి స్కూలు చదువు లేదు స్వంతం గా నే అన్నీ నేర్చుకొన్నారు .1921లో మళ్ళీ స్వదేశం చేరుకొన్నాడు .కళ్ళు సరిగ్గా కానీ పించక ఇబ్బంది పడే వాడు .కొంత కాలం లైబ్రేరియన్ గా పని చేశాడు .1928 లో కళ్ళు అసలు కనీ పించేవికావు .తాను చెబుతూ ఉంటె తల్లి రాసి పెడుతూ ఉండేది .నేషనల్ లైబ్రరి కి డైరెక్టర్ అయ్యాడు .దేశానికి ‘’పీరాన్ ‘’అనే వాడు అధికారం లోకి రాగానేఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశాడు .తర్వాత ఇంగ్లీష్ ప్రొఫెసర్ అయ్యాడు .ఇంగ్లాండ్ రాణి బోర్జెస్ కు ‘’నైట్ హుడ్ ‘’ప్రదానం చేసి గౌరవించింది .అమెరికా కాంగ్రెస్ లో షేక్స్ పియర్ పై1976 లో మహాద్భుత మైన ఉపన్యాసం ఇచ్చాడు .1986 జూన్ 14 న  99 ఏళ్ళ నిండు జీవితాన్నిసంతృప్తిగా గడిపి మరణించాడు

                       2–   గేబ్రియల్ గార్సియా మార్క్వెజ్

1982 లో నోబెల్ బహుమతి పొందిన ఈ సాహితీ మూర్తి .కొలంబియా లో 1946 లో పుట్టాడు .1956 లో పారిస్ లో ఉన్నాడు ఫిడేల్ కాస్ట్రో క్యూబా ను స్వాధీన పరచుకొనటాన్ని గేబ్రియల్ సమర్ధించాడు .  1965 లో ఒక సారి మెక్సికో లో రోడ్డు మీద వెడుతుంటే ‘’one hundred years of solitude ‘’అనే నవల ప్లాట్ అంతా మదిలో మెదిలింది .వెంటనే ఇంటికి వచ్చి రాయటం ప్రారంభించాడు .ఇది అత్యంత జనామోదం పొందింది ప్రపంచం లో 50 భాషల్లోకి అనువాదం పొంది విశేష మైన కీర్తిని ఆర్జించి పెట్టింది .ఇందులో తమ దేశ చరిత్ర ,ఫిక్షన్ రెండు కలిసే ఉంటాయి .1982 లో దీనికే నోబెల్ బహుమతినిచ్చారు ‘’love in the time of cholera ‘’నవల బెస్ట్ సెల్లర్ అయింది .ఊహాత్మక రచయితగా మంచి పేరుంది

                          3-.రోసారియో కాస్టెల నాస్

     ఈమె 1925 లో జన్మించి 1974 లో మరణించింది .మెక్సికో లో సంపన్నుల ఇంట పుట్టింది .ఆ కాలం లో ఆ దేశాలలో ఆడవాళ్ళకు చదువు చెప్పించే వారు కాదు .1933 లో ఒక స్నేహితురాలు వాళ్ళ ఇంట్లో ఒక చిన్నారి మరణం త్వరలో జరుగుతుందని జోస్యం చెప్పింది .తమ్ముడు చని పొతే బాగుండునని ఈ పిల్ల అనుకొంటే ఈపిల్ల చస్తే బాగుండు నని తల్లి భావించింది .చివరకు తమ్ముడే చచ్చి పోయాడు .ఆ తర్వాత కుటుంబ ఆస్తి అంతా హారతి కర్పూరం లాగా హరించుకు పోయింది .ప్రభుత్వం వీరి భూములను స్వాధీనం చేసుకొని నేటివ్ ఇండియన్ లకు పంచి పెట్టింది .ఈ విషయాలన్నిటిని ‘’the three knots in the net ‘’నవల లో రాసింది .1948 తలిదంద్డ్రులిద్దరు  చని పోయారు ..అప్పటిదాకా గారాబు బిడ్డగా పెరిగింది .1950 డిగ్రీ పూర్తీ చేసింది .స్పెయిన్ లో చదువు కోవటానికి అనుమతి సాధించింది యూరప్ అంతా పర్య టింన్చింది .ఆమె రాసిన ‘’the nine guardians ‘’నవలకు బహుమతి వచ్చింది .భర్త రికార్డో ఫిసాసఫీ ప్రొఫెసర్ .పెళ్లి అయిన కొన్నేళ్ళకు విడి పోయారు 

.

           రోసారియో  చిన్న పిల్లల కోసం చాలా కధలు రాసింది .1966 లో’’ professor for comparative literature ‘’ అయింది .తర్వాతా విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ అయింది .’’one must laugh ,then since laughter ,as we know is the first manifestation of freedom ‘’అని నవ్వుకు గొప్ప అర్ధం చెప్పిందామె .1971 లో ‘’ఫామిలి ఆల్బం ‘’ విడుదల చేసింది .ఆ ఏడే రాయబారి గా ఆమె ను ప్రభుత్వం నియమించి గొప్ప అరుదైన అవకాశాన్ని కల్గించింది .ఆడవాళ్ళలో ఇంత గౌరవాన్ని పొందిన వారెవ్వరూ అప్పటి దాకా ఎవరూ లేరు ఆమెకే ఆ మొదటి అదృష్టం దక్కింది .49 వ ఏటఇస్రాయిల్ లోని టెల్ అవైవ్ లో1974 august 7 న  ఇంట్లో ఎలెక్ట్రిక్ లాంప్ ను అమరుస్తూ షాక్ కొట్టి మరణించింది .ఇక్కడ మన తెలుగు నవలా రచయిత్రి మాది రెడ్డి సులోచనా దేవి గాస్ స్టవ్ ప్రమాదం లో మరణించిన విషయం మనకు గుర్తుకొస్తుంది విధి వంచితలిద్దరూ ‘’రోసారియో  కా స్టేల నాస్ ‘’ను ప్రభుత్వ లాంచనాలతో ‘’national heroes ‘’ఉంచే   చోట సమాధి చేసి అత్యున్నత గౌరవాన్ని కల్గించారు

       26-9-2002 గురువారం నాటి నా అమెరికా డైరీ నుండి

      సశేషం

మీ –గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ -6-8-13- ఉయ్యూరు

.

సకలకళా ప్ర పూర్ణుడు డి.హెచ్.లారెన్స్–2 

            ప్రేమ ను గురించి అత్యద్భుతం గా వర్ణిస్తాడు లారెన్స్ ‘’there are two loves .sacred and profane ,spiritual and sensual .in sensual love it is the two blood systems the man’s and the women’s which sweep up into pure contact almost fuse .almost mingle .never quite .there is always the finest imaginable wall between the two blood waves ,though which pass unknown vibrations forces but through which the blood itself must never break or it means bloodying .

    ‘’ in spiritual love the contact is purely nervous .the nerves in the lovers are set vibrating in unision like two instruments .the pitch can raise higher and higher . But carry this too far and the nerves begin to break . ,to bleed ,as it were and aform of death sets in ‘అని రెండు రకాల ప్రేమలలోని తారతమ్యాలను చెప్పాడు ఆయన మాటల్లో చదివితేనే బాగుంటుందని అదే ఇక్కడ రాశా .ఇంత  గొప్పగా చెప్పగలగటం అందరికి రాదు .

              మనిషి లో ఉన్న చిక్కేమిటంటే తన అదృష్టానికి తానె కారణం అధికారి అనుకోవటమే అంటే కాక ఏకత్వాన్ని కోరుతాడు . spiritual love ‘’ సాధించిన తర్వాతా అదే జీవితాంతం కావాలను కొంటాడు దీనినే అతడు ‘’ hightening llife ‘’అన్నాడు .ఈ కలయిక తర్వాతా దీని ద్వారా విశ్వ సమ్మేళనాన్ని వాంచిస్తాడు మానవుడు అంటాడు లారెన్స్ మనిషికి ఎప్పుడూ ప్రేమ కావాల్సిందే .దాన్ని పొందాల్సిందే .దాన్ని త్యాగం చేసి ఒంటరిగా ఉండలేడు .ఇవన్నీ ఆలోచించే ఎడ్గార్ ఎల్లెన్ పో రాశాడని మెచ్చుకొంటాడు .

        ప్రేమ ఆత్మల మధ్య యుద్ధం అంటాడు .కవిత్వానికి’’మెకానికల్ రిధం’’ ఉందంటాడు .దానినే ఎడ్గార్ పట్టుకోన్నాడని చెప్పాడు .ఒక జీవి ని గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోవాలంటే దాన్ని చంపాల్సిందే అని పో అభిప్రాయం గా లారెన్స్ అన్నాడు .తన కున్న మేధస్సుతో మనిషి జీవిత రహస్యాలను తెలుసుకొనే అధికారి అని అనుకొంటాడు అది ప్రోటోప్లాజం ను విశ్లేశింటమే అవుతుంది .చని పోయిన ప్రోటో ప్లాజం ను అనలైజ్ చేస్తేనే అందులోని భాగాలు దాని నిర్మాణం తెలుస్తుంది అందుకే దీన్ని‘’death process ‘’అన్నాడు .’’murder is a lust to get at the very quick of life itself and kill it ‘’అని అభిప్రాయం చెప్పాడు .

             జీవితం లో ఎన్నో కస్టాలు అనుభవించాడు దరిద్రం అంచునే చాలాకాలం జీవించాడు రాంచ్ హౌస్ కొన్నాడు  గుర్రపు  స్వారి చేశాడు .ఒంటరి  ప్రయాణాలు చేశాడు  ఽనాగరకులతొ జీవించి వారిని మార్చే ప్రయత్నం చేశాడు .ఇంగ్లిశ్ ఫిక్షన్ కు ఒక కొత్త రూపు సంత రించి పెట్టాడు  .విమర్శ లోతులు తరచాడు .   

      లారెన్స్ క్రిటిసిజం చదువుతుంటే వారేవా లారెన్స్ అని పిస్తుంది .తన బ్రెయిన్ ను అం తా  డ్రైన్ చేసి అక్షర ప్రవాహం తో నిమ్పాడని పిస్తుంది .సాహిత్య బీజాలకు సశ్య శ్యామల ఫలితాన్నిచ్చే జీవనది గా మార్చాడని పిస్తుంది .ఆ గడ్డం లో ఆ చూపులో ఒక దార్శనికత స్పష్టమౌతుంది .అతని రచనలలో ఏంతో  నిగూఢ త ,భావ సాంద్రత ఉన్నాయి అతని హృదయమంతా కవితామృతమే .అందుకే లారెన్స్ కలం పట్టుకొంటే మాట పాటై ,పద్యమై హృద్యమై సద్యోగర్భితం గా వెలువడి ఆనందాన్నిస్తుంది .శ్రీ పాద వారి కదన శైలి ఉంటుంది .లోతైన అవగాహనా ఉంది ఎప్పుడు చదివానో ఇదివరకు లారెన్స్ మీద ఎందు వల్లనో విపరీత మైన ,వల్ల  మాలిన అభిమానం ఏర్పడిపోయింది నా మనసులో .అతని మాటలు ‘’కో ట బుల్ కోట్స్‘’చదివిన జ్ఞాపకం ఉంది అందుకే అంతటి ఆరాధనా భావం ఏర్పడిందేమో ?

23-9-2002 సోమవారం నాటి నా అమెరికా డైరీ నుండి

      మీ—గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ -6-8-13ఉయ్యూరు

       సకల కళా ప్రవీణుడు డి.హెచ్. లారెన్స్ -1

   లారెన్స్ 1885 లో ఇంగ్లాండ్ లోని నాటిన్ఘాం షేర్ దగ్గర ఈస్ట్ వార్డ్ అనే చోట జన్మించాడు . పదహారేళ్ళ వయసులోనే ‘’వైట్ పీకాక్ ‘’నవల రాశాడు . బారోస్ అనే ఆవిడతో ప్రేమాయణం సాగించాడు .1912 లో ఇంగ్లాండ్ ,ఇటలీలు పర్య టించి అవి నచ్చక జెర్మని చేరాడు .ఈ లోపల భార్య ఇంకోడితో జంప్ . 1814 లాక్ టు పెవిలియన్ గా ఇంగ్లాండ్ చేరాడు . ‘’రైన్ బౌ ‘’అనే విఖ్యాత నవల రాశాడు .తర్వాతా ‘’విమెన్ ఇన్ లవ్ ‘’రాశాడు .సావేజ్ పిల్గ్రిమ్స్ రాసి పేరు పొందాడు ఇండియా తో సహా అనేక దేశాలు తిరిగాడు 1925 లో ఆయన ప్రసిద్ధ నవల ‘’lady chatterley’s love ‘’రాశాడు దీన్ని ప్రభుత్వం నిషేధించింది .అతనొక గొప్ప చిత్రకారుడు కూడా .వీటినీ బాన్ చేసింది . స్వాధీన పరచుకొంది ప్రభుత్వం . 1930 లోమార్చి రెండవ తేదీ న     ఇటలీ లోని వెనిస్ లో నలభై అయిదు ఏళ్ళకే లారెన్స్ మరణించాడు .50 కధలు ,12 నవలలు ,అనేక కవితలు ,ఎన్నో చిత్రాలు ,యాత్రా సాహిత్యం ,సాహిత్య విమర్శ మొదలైన అనేక మైన రచనలు చేశాడు .లారెన్స్ రచన చదువుతుంటే కవిత్వం జాలు వారుతున్నట్లున్డటం అతని శైలికి అద్దం . ధర్డ్ పెర్సన్ లోనే కదా చెబుతాడు .రచనలన్నీ యాభై సంపుటాలుగా వచ్చాయి .లారెన్స్ మరణం తర్వాతా హెచ్.జి.వేల్స్ కొన్ని టిని ప్రచురించాడు .

‘’the very great literary talent f the time .he lived with titanic energy and produced enormous quqntity of work ‘’అని ఒక్కమాటలో లారెన్స్ గురించి చెప్ప వచ్చు .అతని భావ తీవ్రతను ‘’temperate tone ‘’అంటారు .తనను తాను ‘’మానవ బాంబ్ ‘’గా చెప్పుకొన్నాడు లారెన్స్ . Lawrence bomb image suggests the total annihilation Christian civilization which is condition for a new birth like phoenix which rises to a new life from its ashes ‘’అంతటి ప్రభావాన్ని చూపిన ఘనా ఘనుడు .

      లారెన్స్ భావాలు చాలా తమాషా గా ఆలోచనాత్మకం గా ఉంటాయి .అతని దృష్టిలో ‘’sex is understood by primitive peoples before the body has been purified and de energiged ,civilized out of existence . it is when man fulfills his sexual nature ,that he attains his highest human destiny and achieves god head ‘’మన చలం టైప్ అన్నమాట . రజనీష్ భావజాలం కూడా ఇంతే కదా .అదో యోగం .భోగం లో యోగం . క్రమ పధ్ధతి లో ఆలోచించే వాడాయన . ఇంకోరకం గా మానసిక శాస్త్ర వేత్త కూడా . అన్ని రచన లలోమానవుడే కన్పిస్తాడు .గొప్ప జీనియస్ అని పించుకొన్న లారెన్స్ అంటే విమర్శకులకు అసహనం గా ఉండేది .రచనలన్నీ దాదాపు ఆయన స్వీయ చరితామ్రుతాలే .అతని ఆరోగ్యం బాగుండేది కాదు కాని మైళ్ళ కొద్దీ నడిచే సత్తా ఉన్న వాడు .ఇంగ్లీష్ నవలకు కొత్త రూపు ను సంతరించాడు తన కాలపురచయిత లందరిలో”దిగ్రేటెస్ట్”అనిపించుకొన్నాడు.      

      లారెన్స్ కధల్లో ‘’the Prussian officer ,the blind man ,two blind birds ,the fox the rock of horse winner ‘’మంచి పేరు తెచ్చుకోన్నాయి . నవలలలో ‘’ women in love ,rainbow లు అందరి మెప్పు పొందాయి కవితల్లో ‘’tortois ‘’. కవిత లో’’-traveller-with your tail tucked in a little on one side –like a gentleman in a long skirted coat –a life carried on your shoulder –invincible fore runner  ‘’అని ఏంతో భావాత్మకం గా చెప్పాడు దానినే ఇంకా వర్ణిస్తూ‘’blotted –o n this small  bird –this rudiment –this little dome this pediment –of all creation –this slow one ‘’అని మన అది కూర్మ అవతారాన్ని  జ్ఞప్తికి తెస్తాడు .లారెన్స్ రాసిన ‘’స్నేక్ ‘’కూడా మన పుస్తకాలలో అంశం గా చేర్చి బోధించటం చూశాం .జీవితాలలో ప్రమాణాలతో కూడిన జీవితాలున్దాలంటాడు దీనినే ‘’kindling the life quality where it was lost ‘’అన్నారు

        లారెన్స్ గొప్ప సాహితీ విమర్శకుడు .చాలా లోతుగా తీవ్రం గా అలోచించి చెబుతాడు .అమెరికన్ మొదటి ఆధునిక కవి వాల్ట్ విట్మన్ గురించి ‘’and who ever walks a mile full of false sympathy walks to the funeral of the whole human race ‘’అని కుహనా మెచ్చు గాళ్ళకు చీవాట్లు పెట్టాడు .అలాగే ఎడ్గార్ అల్లెన్ పో కవి మీద అద్భుత ప్రశంశా వాక్యాలను కవితాత్మకం గా చెప్పాడు ‘’fenimore cooper has two vibrations going on together –a disintegrating and slowing of the old consciousness ,the forming of a new consciousness underneath .Poe has only oneonly the disintegrative vibration.this makes him more a scientist than an artist ‘’అని గ్రేటెస్ట్ ట్రిబ్యూట్ ఇచ్చాడు .శిల్ప హృదయం ఉన్న వాడుకనుక ఆ శిల్పి అంతరంగాన్ని చక్కగా ఆవిష్కరించాడు .పో ఎందుకు అనారోగ్య కర మైన రచనలు చేశాడు అని మొరలిస్ట్ లు ఆశ్చర్య పోతే దానికి సమాధానం గా ‘’they need to be written because old things need to die and disintegrate because the old white psyche has to be gradually broken down before any thing else come to pass ‘’అని ఘాటుగా క్లాస్ పీకాడు లారెన్స్ .అంతే కాదు’’ పో’’ లో ఉన్నది మానసిక ,చేతనా యొక్క రసాయనిక విశ్లేషణ ,.నిజమైన కళ లో ద్వంద్వ లయ సృష్టి, మరణం  ఉంటాయన్నాడు అందుకే కవి పో తన రచనలను ‘’కధలు –టేల్స్ ‘’అన్నాడు .అవి కారణ కార్య సంబంధాల పై కేంద్రీకరణమే నంటాడు లారెన్స్ .అవి మనిషి హృదయం లోని దెయ్యపు భావనలే అతన్ని చీకాకు పరచేవే వాటినే పో అద్భుత సృష్టి తో తీర్చి దిద్దాడు .

         అతని దృష్టిలో జీవుల జీవితం   లో ముఖ్య మైనది ప్రతి జీవి తాను ఒంటరిది,ప్రత్యెక మైనదే నని .అది తన ఏకాంతాన్ని భగ్నం చేసుకొన్నా క్షణం నుంచి ఇతరాలతో కలిసినప్పుడు దిక్కు తోచక గందర గోళం లో పడి పోతుందని దాని వల్ల  మృత్యువుకు చేరువౌతుందని .ఈ సృష్టి రహస్యం అన్ని జీవు జాతులకు సహజమేనని మనిషి నుండి అమీబా వరకు ఇదే జరుగుతుందని చెప్పాడులారెన్స్ ‘ 

మరిన్ని విశేషాలు మళ్ళీ

23-9-2002 సోమవారం నాటి నా అమెరికా డైరీ నుండి

  మీ—గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ -5-8-13- ఉయ్యూరు

సాహితీ నల్ల వజ్రం –మాయా యాంజేలో

    ‘’all my work is meant to say ‘’you may encounter many defeats ,but you must not be defeated ‘’అనేదినల్ల జాతి  మహా రచయిత్రి మాయా  యాంజేలో నినాదం .ఆ స్పూర్తితోనే ధ్యేయం తోనే గడిపింది . అంతే కాదు అడ్డు అయ్యే ప్రతి సమస్య ఒక సవాలై ఒక అనుభవమై జీవిత పురోగతికి తోడ్పడుతుందని చెప్పింది .దీని వల్ల వైవిధ్య దృక్పధం కస్ట సహిష్ణత వస్తాయని నమ్మింది .తన జీవిత రేఖను ‘’fighting defeat ‘’గా అభి వర్ణించింది . ఆరడుగుల అందహీను రాలు యాంజేలో . కవి రచయిత్రి ,నాటక రచయితా ,ఎడిటర్ ,పెర్ఫార్మర్ ,సింగర్ ,ఫిలిం మేకర్ ,డాన్సేర్ ,టి.వి.పెర్సనాలిటి,విద్యా వేత్త ,ప్రపంచ దేశాలను ప్రభావితం చేసిన సకల కళా సరస్వతి . ఒక రకం గా కొంత వరకు మన భానుమతి అన వచ్చు 

        అమెరికా లోని మిస్సోరి లో 1928 ఏప్రిల్ నాలుగున జన్మించింది . తండ్రి వదిలేసి పోయాడు .తల్లి ఇంకోడితో సంబంధం పెట్టుకోంది . అప్పుడు కు క్లు క్లాక్స్ ఉద్యమం తీవ్రం గా ఉండేది . నిరాశామయ జీవితం .అంతశ్శక్తితో గౌరవం గా జీవించాలని నిశ్చయించు కొంది..కాని విధి వంచిత అయింది .తల్లి బాయ్ ఫ్రెండే ఈమెను ఎనిమిదేళ్ళ వయసులో రేప్ చేశాడు .అది ఆమెకు దిక్కు తోచని స్తితి అవమానకరం . తాతమ్మ దగ్గరకు చేరింది గత్యంతరం లేక . జరిగిన చెడు అనుభవానికి నాలుగేళ్ళు మౌన వ్రతం పట్టింది . ‘’బెర్త్ ఫ్లవర్స్ అనే ఆమెతో పరిచయం కలిగింది . కధలు ,పుస్తకాలు చదవమని ఆమె చెప్పిన హిత బోధ పని చేసి నిరంతర పుస్తక వ్యాసంగం లో మునిగింది .

    1941 లో చెల్లెలి తో మళ్ళీ తల్లిని చేరింది . స్కూల్ లో చేరి డాన్స్ డ్రామా ప్రాక్టీస్ చేసేది . ఒక అనాధ శరణాలయం  లో కొంత కాలం ఉంది . ఇక్కడ ఉండటమే తన జీవితం లో సహనానికి నాంది పలికిందని గమ్యం ఎర్పరచుకోవటానికి మార్గమేర్పడిందని చెప్పింది . సిటి బస్ కండక్టర్ గా ఎంపికైంది ఈమెయే మొట్ట మొదటి లేడీ బస్ కండక్టర్ . తానూ పరిణతి చెందలేదని ,స్త్రీత్వం పూర్తిగా రాలేదని గ్రహించింది . ‘’లేస్బియాన్ ‘’గా ఉన్నానేమో అనే సందేహమూ కలిగింది . ఈ సందేహం తీర్చుకోవటానికి తనతో చదివే కుర్రాడిని పిలిచి సెక్స్ లో పాల్గొంది .కడుపోచ్చి పిల్లాడు పుట్టాడు . వాడికి గే జాన్సన్ అని పేరు పెట్టింది .

    .తల్లి దగ్గర తన కొడుకును వదిలి ఉద్యోగాన్వేషణ చేసింది మాయా . వంటపని వైట్రేస్స్ పని చేసింది . భుక్తి కోసం వేశ్యా వృత్తినీ చే బట్టింది . మళ్ళీ తల్లిని చేరింది మాదక ద్రవ్యాల అమ్మకమూ చేసింది . తానిన్ని పనులు చేస్తున్నా చంద్రుని కాంతి లా స్వచ్చమైన దానినే నని బతక టానికి చేసిన పనులే ఇవని అంటుంది . తర్వాత సేల్స్ క్లార్క్ గా పని చేసింది  శాన్ఫ్రాన్సిస్కో లో  అక్కడ తెల్ల జాతి వారితో పరిచయమేర్పడింది . తోష్ అనే అమెరికన్ గ్ర్గ్రీక్ తోపరిచయం, పెళ్లి అయ్యాయి .వాడు ఈమెను వంటింటికే పరిమితం కావాలని శాసించాడు.వాడికి దేవుడి పై నమ్మకమూ లేదు . ఈవిడ చర్చికి వెళ్తుంటే వద్దనే వాడు .కలహాల కాపురం . రెండేళ్ళ తర్వాత విడాకులు .

         నైట్ క్లబ్ లో డాన్సర్ గా,సింగర్ గా చేరింది . పేరును మాయా యాన్జేలూ నుంచి ‘’మాయా యాంజేలో ‘’గా మార్చుకోంది .ఈ పేరు క్లిక్ అయింది . కధలు రాయటం ప్రారంభించింది . న్యు యార్క్ చేరింది . అక్కడి రైటర్స్ గిల్డ్ లో చేరింది . ‘’the heart of a woman ‘’ రాసింది . వరుసగా ది. ఫైర్,నెక్స్ట్ టైం లు రాస్తే మంచి ప్రోత్సాహమే లభించింది . దియేటర్ లో పని చేసింది అక్కడే నల్ల జాతి హక్కుల పోరాట నాయకుడు మార్టిన్ లూధర్ కింగ్ తోపరిచయ మేర్పడింది . ఆయన ఉద్యమం పై తీవ్ర ఆసక్తి చూపి దాని కోసం ఒక బెనిఫిట్ షో నిర్వహించింది . 1960 లో ‘’make ‘’ అనే సౌత్ ఆఫ్రికన్ తోపరిచయమై దక్షిణాఫ్రికా కు అతనితో వెళ్ళి,పెళ్లి చేసుకోంది . .అక్కడ నాటకాలలో వేషాలు వేసి మంచి పేరు ,ప్రఖ్యాతి పొందింది .ఇది వాడికి నచ్చలేదు . వాడు ఇంకో అమ్మాయితో సంబంధం పెట్టుకొన్నాడు . ఇదేమిటి అని ఈమె ప్రశ్నిస్తే అది తమ ఆచారం పొమ్మన్నాడు . పేచీలు , విడాకులు .

        ఈజిప్ట్ చేరుకొంది . ‘’ఆరబ్ అబ్సర్వర్ ‘’లో పని చేసింది . రేడియో లో ఉపన్యాసాలిచ్చింది . 1961 లో కొడుకు తో ఘనా చేరింది . నాలుగేళ్ళు అనేక పత్రికలకు ఆర్టికల్స్ రాసింది .గుర్తింపు లభించింది . ఘనా అధ్యక్షుడు ‘’నుక్రుమా ‘’తో పరిచయం కలిగింది . ఘనా వాళ్లకు బ్లాక్ అమెరికన్లు అంటే ఇష్టం లేదు . మళ్ళీ కాలిఫోర్నియా చేరింది . కధలు ,పాటలు పద్యాలు రాసింది . టి.వి.సిరీయల్స్  లో పాల్గొంది .1969 లో ‘’the poetry of Mayo ‘’ విడుదల చేసింది . కాన్సాస్ యూని వెర్సిటి లో ఫెలోషిప్ సాధించింది . ‘’I know how the caged bird sings ‘’ అనే తన స్వీయజీవిత  చరిత్ర రాసుకోంది .. మొదటి భాగాన్ని చదివిన బాల్డ్విన్ అనే విమర్శకుడు ‘’her portrait is biblical study of life in the midst of death ‘’అని గొప్ప గా ప్రశంషించాడు .

    1971 లో ‘’give me a cool drink before I die ‘’,కు పులిట్జర్ బహుమతి వచ్చింది .1972 లో ‘’జార్జియా జార్జియా‘’సినిమాకు స్క్రీన్ ప్లే రాసింది . అమెరికా సాహిత్య చరిత్రలో మొదటి నల్ల జాతి స్త్రీ రాసిన స్క్రిప్ట్ అది .మూడో సారి ‘’పాంట్ ‘’అనే వాడితో పెళ్లి . 1974 లో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ అయింది .1976 లో ‘’all day long ‘’రాసింది .,roots ‘’సినిమా లో ‘’కిటా కింటే‘’పాత్ర లో గ్రాండ్ మదర్ గా నటించింది ..1981 లో the heart of a woman ‘’కు మంచి పేరొచ్చింది . తన జీవిత చరిత్రలో అయిదవ భాగానికి ‘’all god’s children need traveling shoes ‘’అని పేరు పెట్టింది . ఇది బాగా క్లిక్ అయింది .

     1093  లో అమెరికా అధ్యక్షుడిగా బిల్ క్లింటన్ పదవీ స్వీకర ప్రమాణం చేసినప్పుడు మాయా ను ఆహ్వానించి కవిత చదవమని కోరాడు . ‘’on the pulse of morning ‘’అనే కవితను చదివి సార్ధకత తెచ్చింది . ఇప్పటికీ ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు గొప్ప కవిగా మయా యాంజేలో కు గుర్తింపు ఉంది . ఆమె రచనలను విశ్లేషిస్తూ ‘’though Maya’s work is personal ,she aspires to be universal ‘’అని శ్లాఘిస్తారు . ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ మహిళ గా జన్మించి ఎన్నో అవాంతరాలను ఎదుర్కొని జంకు లేకుండా ధైర్యం తో   తన ధ్యేయాన్ని సాధించి వివిధ రంగాలలో తన బహుముఖ ప్రావీణ్యతను నిరూపించిన నల్ల జాతి వజ్రం మాయా యాంజేలో .

   28-9-2002 శని వారం నాటి నా అమెరికా డైరీ నుండి

     మీ—గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -1-8-13- ఉయ్యూరు 

        ది సి అండ్ ది బెల్స్

    చిలీ దేశం లో పుట్టి సాహిత్యం లో 1971లో  నోబెల్ బహుమతి పొందిన పాబ్లో నెరూడా కవి రాసిన కవితా సంపుటి యే ‘’the sea and the bells ‘’.సృజనాత్మక కవి ‘’sound of stones being born ‘’అంటూ వింతగా చెబుతాడు .

                                                                                                                         ఆయన ఇల్లు 

          ఈశీర్షిక లో బెల్స్ అంటే కదిలే షిప్స్ .అవి కాలానికి సంకేతం . సాగర తరంగాలు తనను ధ్యాన ముద్ర లోకి తీసుకొని వెళ్తాయని భావిస్తాడు . అలానే ‘’merchandise ‘’అంటే బీదతనం –పావర్టికి చిహ్నం . ఈ కవి చని పోయే సమయం లో ఈ కవితలు ఆయన డెస్క్ మీద ఉన్నాయట .తర్వాత మరణానంతరం ప్రచురింప బడ్డాయి . భార్య మేటేల్డీ పైన కూడా కవిత రాశాడు . చాలా సహజం గా సాధారణం గా  గా అవసరానికి తగిన సామగ్రి తోకవిత రాసి రంజింప జేస్తాడు . ‘’he feels his life being regenerated daily by its intimate knowledge of the seas of renewal and articulated by the generosity of love . Facing imminent death ,he remarks in the past tense ‘’it was beautiful to live –when you lived ‘’అంటాడు .భార్య తో తన ప్రేమ ‘’cyclic process of seasons of the feminine principle of sunshine and rain and the day ‘’గా గొప్ప గా అభి వర్ణించాడు

 1973 సెప్టెంబర్ లో మరణించాడు .జననం 12-7-1904 సర్రియలిస్తిక్ కవిగా గొప్ప గుర్తింపు . ప్రపంచ భాషలలో ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు గొప్ప కవిగా ప్రఖ్యాతి చెందాడు .బ్రెజిల్ లో కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడు కార్లోస్ గౌరవార్ధం లక్ష మంది హాజ రైనా సభలో నెరూడా తన కవితలను విని పించి అందరిని ఆకర్షించాడు .నోబెల్ బహుమతి ని స్వీకరించి చిలి చేరినప్పుడు ప్రెసిడెంట్ అలెండీ సమక్షం లో డెబ్భై వేల మంది పాల్గొన్న సభలో తన కవితలు విని పించాడు  ఽఅయన మరణిస్తే అంత్యక్రియల రోజున జనం కర్ఫ్యూ ను ధిక్కరించి వేలాదిగా హాజరై గౌరవం గా అంత్య క్రియలు పూర్తీ చేశారు .  

           కొన్ని కవితా పంక్తులు

 1-‘’that is why I am so much and so little –so wealthy and so destitute –because I am from below –from the earth

2-‘’slender is our country –and on the naked edge of knives –her delicate flag brns

3-‘’hour after hour one spoonful –of acid falls from the sky as to day falls from the day –from the day of this day ‘’

4—‘’monotonous is my song –my word is a shadow bird –fauna of stone and sea the grief –of winter planet in corruptible ‘’

5—‘’once more young men ready yourselves –for another chance to kill to die again –and to scatter flowers over the blood ‘’

27-9-2002 శుక్రవారం నాటి నా అమెరికా డైరీ నుండి

      మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –1-8-13- ఉయ్యూరు 

         అమెరికన్ బ్లేక్ ఖలీల్ జీబ్రాన్

   ఖలీల్ జీబ్రాన్ లెబనాన్  కు చెందిన సృజనాత్మక కవి,చిత్రకారుడు .  . అ దేశం లో ఒక ఆచారం ఉంది ‘’tummaz ‘’.అనే దేవత కంచు విగ్రహం చేసి పూజించి కన్యలు నదులలో కలిపితే అలాంటి భర్త గా తిరిగి వస్తాడని నమ్మకం . ప్రక్రుతి పరవశించే‘’బెచేరి ‘’అనే చోట 1883జనవరి ఇరవై  ఆరు న పుట్టాడు జీబ్రాన్ . తండ్రికున్న పద్నాలుగు అంది సంతానం లో ఎనిమిది మందే మిగిలారు .పెద్దన్న పీటర్ అమెరిక వెళ్లి డబ్బు బాగానే సంపాదించాడు .జీబ్రాన్ ,తల్లి ,సోదరి కూడా అమెరికా వెళ్ళారు . బోస్టన్ నగరం లో నివాసమున్నారు . కవిత్వం రాయటం పెయింటింగ్ చేయటటం ,కుట్టు పనులు చేయటం చేసేవాడు .తీసుకు వెళ్ళిన పెద్దన్న పీటర్ ,తల్లి కూడా క్షయ వ్యాధి తో అక్కడే మరణించారు . కుటుంబ బాధ్యతాజీబ్రాన్ పై  పడింది .

     పారిస్ వెళ్లి చిత్రలేఖనం లో రెండేళ్ళు కస్టపడి సాధించాడు . మేరి ఎలిజే బెత్ హేస్కేల్ ఆనే ఆమె అతనికి ఏంటో సాయం చేసింది అభివృద్ధికి తోడూ పడింది . క్రిస్టియన్ మతానికి చెందినా వాడ్సైనా ముస్లిం మాట ప్రభావం అందునా సూఫీ మాట ప్రభావం ఎక్కువ . సిరియా కు అరబిక్ భాష జాతీయ భాష కావాలని వాంచించాడు 

                            లెబనాన్ లో ఇల్లు                   చిన్ననాటి ఫోటో                   జీబ్రాన్ గీసుకొన్న స్వీయ చిత్రం 

జీబ్రాన్ మ్యూజియం ,సమాధి       వాషింగ్టన్ లో మెమోరియల్      బోస్టన్ లో మెమోరియల్

        అమెరికా లో చిత్ర ప్రదర్శన పెడితే ఎవరూ హర్షించలేదు . మేరీ హాస్కిల్ ,బార్బోర యాంగ్ లు ప్రోత్స హించి న్యూయార్క్ నగరం లో ప్రదర్శిస్తే గొప్ప పేరు ,గుర్తింపు లభించాయి . ఆరబిక్ భాషలో మంచి కవిత్వం రాశాడు .అతను రాసిన ‘’the procession ‘’అనే గేయం బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది . దాన్ని’’beautiful in form ,creative In thought ,immediate and lasting favour ,ranked among the classics of contemporary English literature ‘’అని పించు కొంది .తన వూరు వెళ్లి పోవాలని wadi-quadisha ‘’ను స్వతంత్రం చేయాలని ఆలోచించే వాడు .  .కాని టి.బి. తో ఆరోగ్యం దెబ్బతింది  డాక్టర్ పరీక్షించి మందులు వద్దన్నాడు . 1939 ఏప్రిల్ పది న నలభై ఎనిమిదవ ఏట ఖలీల్ జీబ్రాన్ కవి న్యు యార్క్ లో  మరణించాడు .శవాన్ని స్వంత ఊరుకు చేర్చారు . అఖండ జన నీరాజనాల మధ్య అంత్య క్రియలు జరిగాయి . జీబ్రాన్ ను ‘’అమెరికన్ బ్లేక్’’అంటారు .కవిత్వం లోను రాజకీయాలలోనూ తీవ్ర వాది 1923లో రాసిన ”the prophet ” తో ఆంగ్ల భాషా భిమానులకు దగ్గరయ్యాడు . అతని ఫిలసాఫికల్ వ్యాసాలూ మంచి ఆలోచనలను రేకెత్తించాయి . అన్ని కాలాల లోను అత్యధిక పుస్తకాలు అమ్ముడు పోయిన కవులలో మూడవ వాడు జీబ్రాన్ .1918 వరకు అరబిక్ భాషలోనే రాశాడు ఽఅ తర్వాత అంటా అ ఇంగ్లీష్ లోనే  .లెబనాన్ లో జీబ్రాన్ మ్యూజియం ఏర్పాటు చేశారు .. అతని సమాధి ప్రక్కన ఇలా రాశారు ‘ Wen next to Gibran’s graveritt are the words “a word I want to see written on my grave: I am alive like you, and I am standing beside you. Close your eyes and look around, you will see me in front of you.”^{[citation needed]} 

అమెరికా లోని మేరీ లాండ్ యూని వర్సిటి లో ”జీబ్రాన్ చైర్ ఫర్ వాల్యూస్ అండ్ పీస్  ”’ఏర్పాటు చేశారు  రాసిన ”   pity the nation ”’అనే ప్రముఖ కవిత మరణానంతరం వెలువడింది .

      అతని కొన్ని కవితా పంక్తులు

1-‘’to steal a flower ,we call mean –to rob a field is chivalry ‘’

 2-‘’hounours are but false delusions –like the froth upon the wave ‘’

 3-‘’if you shall meet happy on –who is contented with his lot –unlike the rest of all mankind –pray his Nirvana disturb not ‘’

4 –‘’in the forest no destination –of soul or body is istilled

5-‘’air is water aerated –and the dew –water distilled (soul and fertility )

              ప్రముఖ నాటక రచయితఆర్ధర్ మిల్లర్ -4

         ఆ నాటి అమెరికా లో బీద వాడి స్తితి ఎలా ఉందంటే అందర్నీ వదిలి కుటుంబం లోను బయటా అందర్నీ  గట్టుకోవాల్సిన స్తితి .అన్నీ ఫామిలీ కోసం చెయ్యాలి .భర్తగా కుటుంబం కోసం కష్టపడాలి .కుటుంబ పటిష్టత కు తోడ్పడాలి . అందుకని కుటుంబానికి బానిస గా ఉండి పోవాలి .అదే అతనికి తప్పని స్తితి ,అదీ సంతోషం గా చేస్తాడు .కాని అమెరికా బిజినెస్ మాన్ మాత్రం స్వార్ధ పరుడు కాదు . అతను తనను తానూ అర్పించుకొనే స్వయం సిద్ధుడు .ఈ త్యాగానికి ఎప్పుడైనా ఒక గుర్తింపు రావచ్చు రాక పోనూ వచ్చు .

         అమెరికా లో కుటుంబ స్తితి –బలహీన బంధాలతో కుటుంబం ఉండేది .దానికి సాంఘిక చేయూత లేదు .కుటుంబానికి వ్యతిరేకం గా సంఘం ఉండేది .ఇద్దరు వ్యక్తుల సృష్టి యేవారి కుటుంబం ..వారికొకరు తెలియని వాళ్ళు .  వేర్వేరు భౌగోళిక పరిస్తితులనుండి వచ్చి చేరిన వారు వారి సాంఘిక స్తితులు కూడా భిన్నమే . వేర్వేరు అభిప్రాయాల వాళ్ళు . పిల్లలు యేవో వేర్వేరు సిటీ లకు వలస వెళ్ళే వాళ్ళు . అంటే ప్రతి విషయం లోను ‘’కంటిన్యుటి’’ లేని స్తితి . ఇవే అమెరికా ఫామిలీ వ్యవస్తను శాసిస్తున్నాయి ఒక వేళ ఆ స్తితి అందుకోలేక పొతే వారిని క్షమించరు . .ఈ అపజయాలనే మిల్లర్ తన కధలకు వస్తువు గా వాడుకొన్నాడు .

                అమెరికా అనుభవం అతని రచనకు భూమిక . అది తండ్రి  ,కొడుకుల అను బంధం .బంధాలు సడలి పోయే సమయం లో కొడుకు దూరం అవటం ఉంటుంది .తండ్రి అనేక ఒడి దుడుకులతో సతమత మావుతూంటాడు . తండ్రీ కొడుకుల మధ్య తీవ్ర మనస్పర్ధలు . తండ్రి అవి నీతి పఅరుడు .ఆ అవినీతిని కొడుకు అనేక సమయాల్లో బయట పెడతాడు .అవినీతి విలువలతో తండ్రి జీవితం సాగిస్తాడు .కారణం అదే అతనికి తెలిసిన విధానం . దీనికి ప్రత్యామ్నాయం తెలియని వాడు .

                అమెరికా కల ఏమిటో ‘’డెత్ ఆఫ్ ది సేల్స్ మాన్ ‘’నాటకం లో అసలు సమస్య . రాజ్యాంగం ప్రజా రక్షణ చేస్తానని హామీ నిచ్చినా నిలుపుకోలేక పోయింది . వ్యాపారం దెబ్బతిని పోయింది . మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత సేల్స్ మాన్ షిప్ పెరిగి పోయింది . .ఇదంతా అవినీతి మాయమై పోయింది .లాభమే పరమావధి గా బతుకులు గడుస్తున్నాయి మనిషికి మనిషికి మధ్య ఉన్న సంబంధం వస్తువులే అంటే ‘’commadities’’మాత్రమె . మనిషి మనిషిగా పూర్తిగా నశించాడు .ఆతను ‘’BECOMES A COMMADITY HIMSELF .,A SPIRITUAL CIPHER ‘’అయ్యాడు .అంటే పూజ్యం ,పనికి మాలిన వాడు అయి పోయాడు . ఇది మానవత్వానికే సిగ్గు చేటు .పతనానికి పరాకాష్ట . ‘’He sees his personality . this personality became the means to an end namely consummated sale .commercial face ,commercial smile ‘’తో బతుకు లాగుతారు . మనిషి ‘’oily cog in the machine of the sales apparatus ‘’వ్యాపార యంత్రం లో చక్రం యొక్క పన్ను  అయి పోయాడు . . దీనితో ప్రవర్తనలో పెద్ద మార్పు వస్తుంది అన్నిటా వైఫల్యమే .కూలి పోతాడు .కుంగి పోతాడు .

           కాని మనిషి యంత్రం కాదు .డెత్ ఆఫ్ దిసేల్స్ మాన్ లో సేల్స్మన్ చావు ‘’symbolic of the break down of the whole concept of salesmanship inherent in our society ‘’గా భావిస్తారు .ఇదే అ నాటి లక్షలాది మనుషుల నిస్సహాయ స్తితి .’’హిల్లీ లోమన్ ‘’ఇదులో హీరో .అతడు కింది  మధ్యతరగతి యువకుడు.ఆ ప్రాయం వారికి ప్రతినిది .ఇతన్ని గురించి మిల్లర్ ‘’the lovable lower middle class mole to a type of living and thinking which really all of us-professionals as well as salesmen ‘’. అని చెప్పాడు . ఇందులో ‘’stream of consciousness ‘’ఉంది . స్పష్టమైన అ పూర్వక నైతికత కనీ పిస్తుంది .

        దిక్రూసిబిల్ నాటిక లో మేకార్ధిజం పై తీవ్ర మైన విమర్శ ఉంది . అంటే ruisonous accusation without any basis in evidence ‘’మొత్తం మీద అమెరికా నాటక కర్తలలో ఓక అద్భుత ప్రయోగ  శీల  నాటక కర్త ,సమాజ దృక్పధాన్ని మలుపు తిప్పిన వాడు సాటి రచయితల అభ్యున్నతికి వారి నిర్బంధాలను ఎదిరించి పోరాడిన వాడు గా ఆర్ధర్ మిల్లర్ నిలిచి పోయాడు .మన  ఆచార్య ఆత్రేయ తోమిల్లర్ ను పోల్చవచ్చు నని పించింది .

                సమాప్తం

   21-9-2002 శని వరం నాటి నా అమెరికా డైరీ నుండి

       మీ –గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ –24-7-13 ఉయ్యూరు 

  ప్రముఖ నాటక రచయిత  ఆర్ధర్ మిల్లర్ –1

          1915 లో అక్టోబర్ పది హేడు న అమెరికా లోని న్యూయార్క్ లో ఆర్ధర్ మిల్లర్ జన్మించాడు . తండ్రిది ఆడ వాళ్ళ కోట్లు తయారు చేసే వృత్తి .,వ్యాపారం .తల్లి బాగా చదువు కొన్నఆవిడ..మధ్యాహ్నం పుస్తకం చదవటం ప్రారంభిస్తే రాత్రికల్లా ఆమె చదివేసేది .. చదివిన నవల పై చర్చించటానికి ప్రతి వారం కొలంబస్ యూని వెర్సిటి విద్యార్ధులను డబ్బు లిచ్చి ఇంటికి పిలుపించుకోనేది . ‘’she was haunted by a world she could not reach out by books she would not to read ,concerts she would not get to attend ,and above alla ,interesting people ,she would never get meet ‘’/అని తల్లి ని గురించి చెప్పాడు మిల్లర్ . .14 వ సంవత్సరం వరకు మిల్లర్ బాల్యం బాగానే గడిచింది . . అప్పుడు ‘’గ్రేట్ డిప్రెషన్ ‘’కూడా వచ్చింది . తండ్రి వ్యాపారం దెబ్బతిని వీధిన పడ్డాడు . తండ్రి  చేతకాని తనం పై తల్లికి విప రీతమైన కోపం .

కుటుంబం బ్రూక్లిన్ చేరింది . సరి అయిన గ్రేడ్లు రానందున యూని వర్సిటి లో ప్రవేశం లభించలేదు మిల్లర్ కు . ఆ సమయమే ఆతను ‘’సేల్డ్స్ మాన్ ‘’నాటకం రాయటానికి గొప్ప నేపధ్యం లభించింది .సేల్స్ మాన్ పాత్ర ను సాహిత్యం లో అద్భుతం గా చిత్రించాడు .దాస్తోవిస్కి ,టాల్ స్టాయ్ పుస్త కాలను విపరీతం గా చదివాడు 1934 .లో మిచిగాన్ యూని వర్సిటి లో చేరి జర్నలిజం ,ఏకనా మిక్స్ ,హిస్టరీ లను చదివాడు ..అప్పుడే ‘’ a quest to understand how society changed ,how it influenced the individual and how it could be improved ‘’అనే భావం ఏర్పడింది . సోషలిజం మీద మోజు ఏర్పడింది . సామాన్య మానవుడి హక్కులు ,గౌరవం గురించి తెలుసుకొన్నాడు . ‘’ a social evolution of the planet ‘’ వల్ల కొత్త న్యాయం ,చట్టం, ఉన్న వ్యవస్థ వస్తుందని ఊహల్లో తేలియాడాడు ..

         కాలేజి లో నాటక రచన పోటీలో మొదటి బహుమతి పొంది , 250డాలర్ల నగదు పొందాడు .  ఆ నాటకమే ‘’నో విలన్ ‘’.అందులోని పాత్ర లన్నీ తన కుటుంబం లోని వారి వంటి వారే . ఇందులో మిల్లర్ ‘’introduced many of the themes and conflicts that dominate his later and more artistic works ‘’. స్వార్ధానికి ,పరాభవానికి మధ్య ఉన్న టెన్షన్ ను ,క్లాస్ స్ట్రగుల్ ను ,కుటుంబ సభ్యులకు కుటుంబ ఆనుకూల్యత కుమధ్య ఉన్న విభేదాలను మొదలైన ఎన్నో విధానాలను అందులో చూపించాడు . దీని వల్ల వచ్చిన ప్రోత్సాహం టో ఇంగ్లీష్ లో డిగ్రీ ని సాధించాడు . దియేటర్ ప్రాజెక్ట్ లో చేరాడు . మేరీ స్లేటరి ని పెళ్లి చేసుకొన్నాడు .  ఇద్దరు పిల్లలు కలిగారు .బ్రూక్లిన్ నేవీ యార్డ్ లో పని చేశాడు .రేడియోకు నాటికలు రాసి మంచి పేరు పొందాడు . 1944 లో ‘’man who had all the luck ‘’నాటికను బ్రాడ్వే లో ప్రదర్శించారు . అది స్పందన కల్గించలేక పోయింది . ఆ విషయాన్ని గురించి రాస్తూ ‘’I could become no body  like music player on wrong instruments ina false scale ‘’అని తనను తానూ ఎస్టిమేట్ వేసుకొన్నాడు

              తర్వాత ‘’ఫోకస్ ‘’నవల రాశాడు . 1930 లో ఫ్రస్ట్రేషన్ తోనలిగి పోయాడు ఆర్ధర్ . అప్పుడు ‘’ఆల్ మై సన్స్’’నాటిక రాస్తే ఒక మాదిరి స్పందన కలిగింది ప్రేక్షకులలో . కాని 328 సార్లు ప్రదర్శింప బడింది . దీనికి ‘’డ్రామా క్రిటిక్స్ సర్కిల్ అవార్డ్ ‘’వచ్చింది . అప్పుడు తాను పొందిన విజయానికి గర్వ పడ్డాడు ఆనందం పొందాడు సంత్రుప్తిలభించింది . ‘’my identification with life’s failures was being menaced by my fame ‘’అని   ఆనందం గా మిల్లర్ రాసుకొన్నాడు .

        1949 లో చిర కీర్తి తెచ్చి పెట్టిన ‘’the death of the sales man ‘’నాటకం రాశాడు . దానిపై ప్రశంసా వర్షమే కురిసింది . మొదటి ప్రదర్శన ఫిలడెల్ఫియా లో జరిగింది . నాటకం అయి పోగానే ప్రేక్షకులు ‘’did not applaud .Instead sat in silence ,stood up ,put their coats and sat down again ,not wanting to leave the theatre . Some people were crying ,finally almost as an after thought ,the applause exploded’’అని మిల్లర్ ఆ నాటి అనుభవాన్ని ఆనందాన్ని అక్షర బద్ధం చేశాడు మంచి నాటకానికి రసజ్ఞులైన ప్రేక్షకులు స్పందించాల్సిన విధానం గా వారు స్పందించారు .నాటక కర్త కు జేజేలు పలికారు అదీ సహృదయ స్పందన అంటే .అలా స్పందించాలి అసలైన ప్రేక్షకులు హాట్స్ ఆఫ్ టు ప్లే రైటర్ అండ్ ది ఆడియన్స్ .ఈ నాటకం 742 సార్లు ప్రదర్శింప బడి రికార్డు సృష్టించింది . పులిట్జర్ అవార్డ్ కైవశ మైంది . గొప్ప నాటక కర్త గా బహుళ ప్రాభవాన్ని పొందాడు మిల్లర్ .

         21-9-2002 శనివారం నాటి నా అమెరికా డైరీ నుండి

               మిగిలిన వివరాలు తర్వాత

              మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –22-7-13 ఉయ్యూరు 

       పోలాండ్ లోని లితుయాన దగ్గర జేస్లా మిలోజ్ 1911 జూన్ ముప్ఫై న జన్మించాడు .రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలం లో ప్రసిద్ధి చెందినా కవి కధకుడు ,వచన రచయితా .తన కవిత్వాన్ని ‘’ది వరల్డ్ ‘’పేరిట అతి సాధారణ కవితలు ఇరవయ్యింటిని రాసి ముద్రించాడు . పోలాండ్ రిపబ్లిక్ కు సాంస్కృతిక సంబందాదికారిగా పని చేశాడు . తర్వాత ‘’వెస్ట్’’కు  చేరాడు .1953 లో ‘’ది కాప్తివ్ ‘’అనే స్టాలిన్ వ్యతిరేక పుస్తకం రాశాడు .

          అమెరికా లోని కాలి ఫోర్నియా యూని వర్సిటి లో  ‘’slavik languages and literature ‘’కు ప్రొఫెసర్ గా1961 నుండి 1998 వరకు పని చేశాడు . అమెరికా పౌరసత్వాన్ని పొందాడు .1978 లో ‘’ఇంటర్నేషనల్ ప్రైజ్ ఫర్ లిట రేచర్ ‘’ను అందుకొన్నాడు .1980 లో సాహిత్యం లో ‘’నోబెల్ పురస్కారం ‘’పొందాడు .ఆయన బహు భాషా పండితుడు .పోలిష్ ,లిథువేనియన్ ,రష్యన్ ,ఇంగ్లిష్ ఫ్రెంచ్ భాషల్లో అమోఘ పాండిత్యాన్ని సంపాదించాడు . కాధలిక్ మతం ను స్వీకరించాడు .

        1960 లో అమెరికా కు చేరాడు  . పోలాండ్ లోని కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం మిలోజ్ పుస్తకాలను నిషేధించింది . రష్యాలో స్టాలిన్ నియంతృత్వం నశించిన తర్వాతా అంటే ‘’ఇనుప తేరా పగల కొత్త బడిన తర్వాత ‘’మళ్ళీ పోలాండ్ చేరాడు .ఇజ్రాయిల్ ప్రభుత్వం “Righteous among the Nationsఅవార్డ్ నిచ్చి గౌరవించింది .ఒక సారిరెండవ  పాప్ జాన్ పాల్ టో భేటీ అయితే వారిద్దరి మధ్యా సంభాషణ ఈ రకం గా జరిగింది .. In an 1994 interview, Miłosz spoke of the difficulty of writing religious poetry in a largely postreligious world. He reported a recent conversation with his compatriot Pope John Paul II; the latter, commenting upon some of Miłosz’s work, in particular Six Lectures in Verse, said to him: “You make one step forward, one step back.” The poet answered: “Holy Father, how in the twentieth century can one write religious poetry differently?” The Pope smiled.^[16] A few years later, in 2000, Miłosz dedicated a rather straightforward ode to John Paul II, on the occasion of the pope’s 80th birthday.^[17]

    ^{93 ఏళ్ళ వయసులో 2004 ఆగస్ట్ 14 నస్వంత ఇంటిలో మిలోజ్ మరణించాడు .ఆయన కవితా సంపుటాలు ఇరవై కి పైనే ఉన్నాయి వచన సంపుటులు ఇరవైఆరు ఉన్నాయి . అనువాదం చేసినవీ ఎక్కువే ఽఅయన రచనలు అనేక భాషల్లోకి అనువదింప బడ్డాయి . తనను గురించి ఆయన ”i a faithful son of the black earth ,shall return to the black earth ” అని చెప్పుకొన్నాడు .ంఇలొజ్ కవిత్వం లో కొన్ని ఝలక్ లు} 

 ^{”the rose is only a sexual symbol} 

^{so what else is now ?i am not my own friend -time cuts me in two} 

^{but she too looked at me as if if i were a ring of saturn} 

^{the human heart holds more than  speech does} 

        ^{జేస్లోక్ కు కమ్యూనిజం ,జాతీయ సోషలిజం తో సంబంధం ఉన్న వాడు ఱాజకీయ అవగాహన ను కవిత్వంరచన ల ద్వారా తెచ్చాడు .} 

          ^{17-9-2002 మంగళ వారం నాటి నా అమెరికన్ డైరీ నుండి} 

         ^{22-7-13-మీ గబ్బిటదుర్గా ప్రసాద్ -ఉయ్యూరు} 

  మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి గుమ్మళ్ల బలరామయ్య ప్రభుత్వంలో వివిధ హోదాలను నిర్వహిస్తూనే, తాను స్వయంగా పాత్రలో పోషిస్తూ, రంగస్థల అభివృద్ధికి, ప్రాచుర్యానికి పెద్దయెత్తున కృషి చేశారు. రిటైరైన తరువాత మరింతగా ఈ రంగం అభివృద్ధికి నడుం బిగించారు.

నాటక రంగంపై అనంతమైన మమకారంతో పాటు, అభినయ పాటవం కూడా పెంచుకున్న సీనియర్ ఐఏఎస్ అధికారి గుమ్మళ్ల బలరామయ్య ఈ రంగం మీద ఇక మరింతగా శ్రద్ధ చూపించబోతున్నారు. ఇటీవల పదవి విరమణ చేసిన బలరామయ్య వీలయినంతగా రంగస్థలాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి పథకాలు సిద్ధం చేస్తున్నారు. అత్యున్నతమైన స్దాయి పదవీ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూనే నాటకాలలో వివిధ పాత్రలు పోషించిన ఈ మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి తన జీవిత కాలంలో రంగస్థలం మీద అందుకున్న అవార్డులకు లెక్కే లేదు. నిజానికి ఓ ఐఏఎస్ అధికారిగా నాటకాల్లో పాత్రలు ధరించడం ఆయనకు మాత్రమే చెల్లింది. ఆయన సుమారు 55 ఏళ్లుగా నాటకాలలో కొన్ని వందల పాత్రలు పోషించారంటే అందులో అతిశయోక్తేమీ లేదు. అ«ధికారానికి అతీతమైన కళాప్రతిభతో వేలాదిమంది అభిమానులను కూడగట్టుకున్న ఆయన తన అనుభవాలను వివరించారు. ఆయన అనుభవాలు, విశేషాలు ఆయన మాటల్లోనే….

చిత్తూరు జిల్లాలో మారుమూల ఉన్న మధుమాల పల్లెలో పుట్టి పెరిగిన నాకు మామూలు బడిలో కూడా చదువుకునే అవకాశాలు లేకుండా బాల్యం గడిచిపోయింది. అప్పట్లో చదువుకు అవకాశాలు లేకపోయినా, నాటకాలలో పాత్రలు ధరించడం మాత్రం బాగానే ఒంటబట్టింది. ఎలాంటి ఆస్తిపాస్తులూ, చదువులూ లేని ఇంట్లో అయిదుగురిలో ఆఖరి అబ్బాయిగా పెరిగాను. మా అమ్మ నన్ను బాగానే గారాబం చేసేది. చిన్నబడిలో కూడా చదువుకునే స్తోమత లేకపోవటంతో ఎలాగైనా ఎంతో కొంత చదువుకునేలా చేయాలన్న ఆమ్మ ఆరాటంతో మేనమామల ఊరు పూడిలో వీధి బడిలో ఓనమాలు నేర్చుకునే అవకాశం దక్కింది. అక్కడ తెలుగు పంతులుగారు సూరి చెప్పిన అక్షరాలు, ఆయన చెప్పే పద్యాలు నాకు తెలియకుండానే నాలో సంగీతం, అభినయాల పట్ల కూడా ఆసక్తి పెంచాయి.

నాకు అప్పట్లోనే నాటకాల పట్ల అభినివేశం మరీ మితి మీరి ఉండేది. 1953లో పుట్టిన నాకు 60-70 దశకంలో వచ్చిన నాటకాలలో ఏదో ఒక పాత్ర ధరించేలా అవకాశాలు వచ్చేవి. మొదట్లో పూడి గ్రామ పరిసరాల్లోని కళాకారులతో సన్నిహిత పరిచయాలు పెరిగాయి. గురప్ప పిళ్లె అనే పెద్దాయన ఆ రోజుల్లో చిత్తూరు జిల్లాలో బాగా పేరున్న కళాకారుడు. ఆ చుట్టుపక్కల చాలా మందికి నాటక రంగ గురువు. ఆయనే నాకు అభినయ పాఠాలు, పద్ధతులు నేర్పారు. అక్కడ జరిగే నాటకాలు అందులో పాత్రలు ధరించేవాళ్లు పరిచయం కావటంతో అందులోని లోతుపాతులు క్రమక్రమంగా అవగతం కావడం ప్రారంభించాయి. నేను మనసుపెట్టి నటించిన ‘రాతిమనిషి’ నాటికలో ఉత్తమ నటనకు బహుమతి వచ్చింది. హైస్కూలు చదువు పూర్తి చేసుకుని, శ్రీకాళహస్తిలో కళాశాలలో ప్రవేశించే నాకు ఓ రంగస్థల నటుడిగా పేరు వచ్చేసింది. అప్పటికే నాకు ఇబ్బడిముబ్బడిగా బహుమతులు కూడా వచ్చాయి.

చిన్నప్పటి నుంచే…
జిల్లాలో జరిగే పరిషత్తు నాటకాల్లో పాల్గొనడం, ఒక్కొక్కసారి బయటి ప్రాంతాలకు కూడా వెళ్లడం నాకు బాగా అలవాటైపోయింది. మా కాలేజీలో విద్యార్థుల సాంస్కృతిక సంఘానికి నాయకుడిగా ఉండేవాడిని. ఆ రోజుల్లో బాగా పేరున్న నాటకాలన్నీ మా బృందం ద్వారానే వేదికల మీద కనిపించేవి. పౌరాణిక నాటక రాజం శ్రీకృష్ణరాయబారం వేయటానికి 40తో కూడిన బృందం మా ప్రాంతంలో ఉండేది. అలా నాటకాలు వేయటంతో పద్యగానంతో పాటు సంగీతంలో కూడా పట్టు దొరికింది. ఏ మాత్రం స్వర దోషాలు లేకుండా ఆలపించేవాడిని. సాంఘిక నాటకాలు, నాటికల్లో ఎంతెంత దూరం, సుడిగుండం, చూడు చూడు నీడలు వంటి వాటిని అద్భుతంగా ప్రదర్శించాం. ఈ నాటకాలన్నీ నాకు మంచి పేరు ప్రఖ్యాతులు తెచ్చిపెట్టాయి.

ఆ రోజుల్లో అందరూ ప్రతిష్ఠాత్మకంగా పరిగణించిన నెల్లూరు నెఫ్జా పోటీల్లో పాల్గొనటమే గొప్పగా ఉండేది. అందులో కూడా మేము ఉత్తమ బహుమతులు గెలుచుకున్నాం. తెలకం రాఘవయ్య అనే పెద్దాయన ఆ ప్రాంతంలో రంగస«్థల ప్రముఖుడు. ఆయన మమ్మల్ని మెచ్చుకుని ఎంతగానో ప్రోత్సహించేవారు. వరసగా నాకు ఉత్తమ నటుడుగా బహుమతులు రావటంతో నాటక రంగంలో ఇంకా పట్టు పెంచుకోవాలన్న తృష్ణ పెరిగింది. వీటి గురించి లోతుగా చదవటంతో పాటు కొత్త ప్రక్రియలపై కూడా దృష్టి పెట్టాను. నాకు బాగా ఇష్టమైన రచయిత్రి బీనాదేవి రాసిన ‘డబ్బు డబ్బు డబ్బు’ కథని ఏకపాత్రాభినయంగా మలిచాను. అందులో ఓ ఆటో డ్రైవర్ సొమ్ముల చుట్టూ తిరుగుతున్న మనుషుల జీవితాల్ని ఏకరువు పెడుతూ, చుట్టూ ఉన్నవాళ్లకి క«థలు కథలుగా చెపుతాడు. ఉత్తరాంధ్ర యాసలో ఆ పాత్ర మాటల్ని చిత్తూరు జిల్లా పలుకుబడికి అలవాటు పడ్డ నేను చెప్పి చూపించేవాడిని.

నాకు చిన్నప్పటి నుంచి ఎన్టీరామారావు అంటే చాలా ఇష్టం. వీరాభిమానిని. మా చిన్నప్పుడే శ్రీకృష్ణ పాండవీయం విడుదల అయింది. చాలా కష్టాలు పడి ఇష్టంగా చూసేవాడిని. ఆ ప్రభావంతో నేను స్వయంగా సుయోధన సార్వభౌమ, అశ్వద్ధామ పాత్రలను ఏక పాత్రాభినయాలుగా రూపొందించుకున్నాను. కాలేజీ స్థాయి నుంచి యూనివర్సిటీలో ఎం.ఎ చదవటం దాకా నాటక రంగం లో నా గమనం కూడా పెరిగింది. 1970 ప్రాంతాల్లో విస్తృతంగా వేదికల పైకి వచ్చిన ‘సంఘం చెక్కిన శిల్పాలు’, ‘ఆగండి కొంచం ఆలోచించండి’, ‘ఛాయ’ వంటి నాటకాలు మా మిత్ర బృందం అద్భుతంగా ప్రదర్శించింది. ఈ నాటకాలన్నిటిలోనూ నేను చక్కని పాత్రలు ధరించాను. అలా ఎన్నెన్నో నాటకాలు, అనుభవాలతో నా రంగస«్దల మైత్రి పెనవేసుకుపోయింది.

నటిస్తూనే, పోటీ పరీక్షలకు వెళ్లా…
ఆ కాలంలో అగ్ర స్థాయి పరిషత్తుగా పేరు సంపాదించిన రాజమండ్రి ఎల్.కె.ఎమ్‌లో నాటకం వేయటంతో పాటు అక్కడ అన్ని ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే రంగస్థల ఉద్దండులతో కలిసిమెలిసి తిరగటం వల్ల నాకు చాలా విషయాలు ఆకళింపుకు వచ్చాయి. మరో వైపు చదువు పూర్తయి పోయి బతుకు దారిలో ముందడుగు వేసే ప్రయత్నాలు చేస్తుంటే గ్రూప్ 4లో సర్వీసు కమిషన్ ద్వారా ఎంపిక వర్తమానం వచ్చింది. సచివాలయంలో గుమాస్తాగా పని చేసే సమయంలోనే సిద్దప్ప నాయుడు. డిఎస్.ఎన్. మూర్తి, ఎర్రంనేని చంద్రమౌళి, రాధాకృష్ణమూర్తి వంటి వారి నాటకాలు చూడటం అలవాటు అయింది. అప్పటి రోజుల్లో కొడాలి గోపాలరావు రాసిన చైర్మన్, అప్పలాచార్య రాసిన మంచం మీద మనిషి వంటి నాటకాల్లో నేను ప్రధాన పాత్రలు పోషించాను. ఒక వైపు ఉన్నత ఉద్యోగాల కోసం పోటీ పరీక్ష లకు వెడుతుండడం, మరో వైపు నాటకాలలో నటించడం దాదాపు జమిలిగా సాగాయి. సర్వీసు కమిషన్ ద్వారా ముందుగా గ్రూప్ 1 సెలక్షన్, ఆ తరువాత ఐఎఎస్‌కు ఎంపిక కావడం జరిగిపోయాయి.

ప్రకాశం జిల్లాలో జాయింట్ కలెక్టర్‌గా పనిచేస్తున్న కాలంలో పాటిబండ్ల ఆనందరావు రచించి, దర్శకత్వం వహించిన ‘పడమటి గాలి’ నాటకం చూడటం, ఆ బృందంతో పరిచయం పెంచుకోవడం జరిగింది. సుమారు 4 గంటలపాటు ఏకబిగిన సాగే ఆ నాటకంలో పాత్ర ధరించాలన్న కోరిక నన్ను మళ్లీ వేదిక మీదకి తెచ్చింది. చిన్న ఉద్యోగంలో ఉన్నప్పుడు ఆంక్ష లు, పట్టింపులూ లేవు కానీ, ఉన్నతోద్యోగంలో మాత్రం ప్రభుత్వ నియమావళి ప్రతిబంధకం తెచ్చిపెట్టింది.. ఐఎఎస్ అధికారిగా ఉంటూ, నాటకాల్లో పాత్రలు పోషించడానికి నిబంధనలు అడ్డువచ్చాయి. ప్రభుత్వ అనుమతి కోసం దరఖాస్తు చేసుకుంటే ‘ఇదేం విడ్డూరం’ అంటూ తిరస్కరించారు. నాటకాలవారికి సాంస్కృతిక రంగానికి ఆత్మీయబంధువు అయిన డాక్టర్ కె.వి. రమణకి ఈ విషయం తెలిసి, మన రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ముఖ్య కార్యదర్సితో వాదించి, ఒప్పించి, అనుమతి ఇప్పించారు.

‘పడమటి గాలి’లో వేషంతో ఐఏఎస్ స్థాయిలో నటుడుగా ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చాను. తిరుమలలో జె.ఇ.ఒగా ఉన్నప్పుడు, ఆ తరువాత వివిధ శాఖల అధిపతిగా ఉన్నప్పుడు నాటకాలలో నటించడమో, వాటికి సన్నిహితంగా ఉండడమో జరుగుతూనే ఉండేది. నేను మే నెలలో పదవీ విరమణ చేసినా తెలుగు రంగస్ద్థలంలో మాత్రం చురుగ్గానే ఉండాలనుకుంటున్నాను. రాష్ట్ర సాంస్కృతిక శాఖకు కార్యదర్శిగా ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల నిర్వహణలో కీలకమైన భాధ్యతలు నిర్వహించే అవకాశం దక్కింది. కె..వి. రమణ, సాంస్కృతిక మండలి చైర్మన్ ఆర్.వి. రమణమూర్తి. తెలుగు అధికార భాషా సంఘం చైర్మన్ మండలి బుద్దప్రసాద్, సంచాలకుడు కవితాప్రసాద్‌లతో కలిసి పలు ప్రత్యేకతల్ని ఆ సభలకు సంతరించి పెట్టాం. నాటక రంగానికి తగిన ప్రాధాన్యాన్ని కల్పించాం. మన నాటక రంగం ప్రత్యేకతలు, చరిత్ర, ప్రతిభావంతులు ప్రపంచ నాటక రంగానికి ఏ విధంగానూ తీసిపోని స్థితిలోనే ఉన్నట్టు ఖాయంగా చెప్పగలను.

కుటుంబమంతా సమష్టి కృషి
భార్య సుగుణశీల చిత్తూరు జిల్లా పూడి గ్రామంలో ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యారు. కుమార్తె సృజన సివిల్ సర్వీసెస్‌కు ఎంపికయింది. నా కుటుంబమంతా రంగస్థల అభివృద్ధి పట్ల ఆసక్తి ప్రదర్శిస్తుంటుంది. నాకు నచ్చిన విశేషాలు, నా ఆలోచనలు కలగలిపి, నాకు నచ్చినవారితో కలిసి తెలుగు రంగస్థలానికి పూర్వ వైభవం తీసుకు వద్దామనే ఆలోచనలో ఉన్నాను. మనకున్న అద్భుతమైన సాహిత్య సంపదను రంగస«్థల వికాసానికి సంక్రమించేలా చేయాలని ఉంది. మంచి కథలు, ఇతివృత్తాలను నాటకాలుగా మలచటం బాగుంటుంది. ఆ దిశలో కొందరు సంప్రదిస్తున్నారు. బుల్లి తెరపై నాటకరంగ ప్రమాణాల పెంపుదలకు సాటిగా మేటి ప్రదర్శనలు, సింగిల్ ఎపిసోడ్‌లు వంటివి విస్తృతంగా జనరంజకం చేయాలన్న ఆలోచనలున్నాయి..మంచి రిపర్టరీని అభిరుచిగల కళాకారుల సమన్వయ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలని కూడా కొందరు సూచిస్తున్నారు. నాటక వికాసం కోసం నేను చేయగలిగిందంతా చేస్తాను. కలిసివచ్చేవారికి నా ఆహ్వానం. తెలుగువారు ఎక్కడెక్కడ ఉన్నా నాటకం అందివచ్చేలా చేయాలని ఉంది.

ద్రవాధునికత వంటి కొత్త భావనల్ని (లేదా ప్రత్యయాల్ని) మన సమాజ, సాహిత్యాలకు అన్వయించుకున్నప్పుడు నూతన విశేషాలు బయటపడతాయి. సంకీర్ణ సమాజం మనది. దీనికి గ్రాహ్యత (absorption), జీర్ణీకరణ assimilation) స్వభావం ఎక్కువ. దీనిలో పూర్వాధునిక లక్షణాలు ఎట్లాగూ ఉన్నాయి. పూర్వాధునికత నుంచి ఆధునికతకి సాగే క్రమమూ ఉంది. ఆధునికత నుంచి ద్రవాధునికతకి సాగే క్రమం కూడా కన్పిస్తుంది…

మీరు చూసే ఉంటారు. రోడ్డు మీద అపరిమిత జనసందోహం మధ్య ద్విచక్రవాహనం మీద పాతికేళ్ల కుర్రాడు శరవేగంతో పోతుంటాడు. తల పక్కకి వాలిపోయి భుజాన్ని తాకుతుంటుంది. చెవికి, భుజానికి నడుమ ఒక సెల్‌ఫోను అతుక్కుపోయి ఉంటుంది. అతను తన బాస్‌తో ఆ పూట ఆఫీసు పని గురించి మాట్లాడుతున్నాడా, లేక స్నేహితురాలితో సాయంత్రం సినిమా గురించి ముచ్చటిస్తున్నాడా అనేది మన కనవసరం. సదరు ద్విచక్ర వాహన చోదకుడి పరిస్థితిలో చలనవేగం ఉంది. అందువల్ల అస్థిరత ఉంది. అందువల్ల అభద్రత కూడా ఉంది. ద్రవాధునికత (Liquid Modernity) అనే భావనని అర్థం చేసుకోవటానికి ఆ దృశ్యం చక్కని ఉదాహరణ.

ఇప్పటిదాక తత్వవేత్తలు ప్రపంచాన్ని రకరకాలుగా వ్యాఖ్యానించారు, అసలు సంగతి దాన్ని మార్చటమే నన్నాడు చాన్నాళ్ల కిందట కార్ల్ మార్క్స్. అయితే కర్త ఎవరో కనపడకుండా విపరీత వేగంతో మారుతున్న ప్రపంచ వ్యవస్థల మధ్య మనమిప్పుడు అవస్థలు పడుతున్నాం. పల్లెల నుంచి పరదేశాల దాక వలసలు, భూసంబంధాల్లో విస్థాపనలు (displacements), మూలాల విచ్ఛిన్నత, రంగులు మారే వస్తు ప్రపంచం, మార్కెట్ సంక్షోభాలు, ఉద్యోగ జీవితాల్లో అభద్రత, ఆధునిక మానవుడి మానసిక గ్లాని -ఇవన్నీ మనల్ని కలవరపెడుతున్నాయి. ఈ అస్థిర వర్తమానాన్ని కొత్తగా అర్థం చేసుకోవటానికి, విశ్లేషించి వ్యాఖ్యానించటానికి జిగ్మంట్ బౌమన్ Zygmunt Baum- an) రాసిన ‘లిక్విడ్ మోడర్నిటీ’ (Liquid Modernity) అనే పుస్తకం ఉపయోగపడుతుంది. ఆ విధంగా మార్పుకి దోహదం చేస్తుంది.

పోలెండ్‌కి చెందిన ఈ సామాజిక తత్వవేత్త, ఆచార్యుడు పాశ్చాత్య తత్వశాస్త్రంతోపాటు సామాజిక శాస్త్రం బాగా అధ్యయనం చేశాడు. కార్ల్ మార్క్స్, మాక్స్ వెబర్, ఆంటోనియోగ్రాంసీ, డెరిడా మొదలైన వాళ్ల ప్రభావాలకు లోనయ్యాడు. వాటికి కొనసాగింపుగా లిక్విడ్ మోడర్నిటీ, లిక్విడ్ లవ్, వేస్టెడ్ లైవ్స్, లిక్విడ్ లైఫ్ పుస్తకాలు రచించాడు.

ఎప్పటికప్పుడు వేగంగా మారుతున్న ప్రస్తుత ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవటానికి బౌమన్ రెండు భావనలు రూపొందించుకొన్నాడు. అవే 1. ఘనాధునికత (Solid Modernity) 2. ద్రవాధునికత (Liquid Modernity). (పోస్ట్ మోడర్నిటీ అనే పదంలోని గందరగోళం తప్పించటానికి బౌమన్ లిక్విడ్, సాలిడ్ అనే పదాలు గ్రహించాడు).

ఘన ద్రవ లక్షణాలు: ఘన పదార్థాల్లోని అణువుల మధ్య గట్టి బంధం ఉంటుంది. అది ఆ అణువులు విడిపోకుండా -పదార్థం సడలిపోకుండా- నిరోధిస్తుంది. ప్రత్యేక నిర్మాణ విధానంవల్ల వాటికి ఒక స్థిరత్వం ఉంటుంది. ఘన పదార్థాలు నిలకడగా ఉంటాయి. కొంత స్థలం ఆక్రమిస్తాయి. స్థలమే ప్రధానం, కాలం వాటికి ముఖ్యం కాదు. అంటే చిరకాలం నుంచి అవి అట్లాగే పడి ఉంటాయి. కదలికను లేదా మార్పును ఎదుర్కొనే స్వభావం వాటిల్లో బలంగా ఉంటుంది.

ద్రవ పదార్థాలకు స్థలకాలాల నిర్నిబంధం ఉండదు. అవి తమ ఆకృతిని ఎక్కువకాలం స్థిరంగా నిల్పుకోజాలవు. ఆకృతి మార్పుకు సిద్ధంగా ఉంటాయి. అవి స్థలాన్ని ఎక్కువ (సేపు) ఆక్రమించవు. కాలమే వాటికి ముఖ్యం. ద్రవ పదార్ధాలు తొణుకుతాయి. చిందుతాయి. తేలిగ్గా కదులుతాయి. వేగంగా పరిగెత్తుతాయి. పొర్లుతాయి. ఉప్పొంగుతాయి. ఘనపదార్థాలను ఆపినంత తేలిగ్గా వాటిని ఆపలేం. అవి ఆటంకాల్ని దాటతాయి. కొన్నిటిని తమలో కరిగించుకొంటాయి. కొన్నిటిలోనుంచి ప్రయాణిస్తాయి. అసాధారణమైన ఈ కదిలే గుణం వాటికి తేలికదనాన్నిస్తోంది. ఎల్లప్పుడు కదలికే, అస్థిరతే. వర్తమాన వినూత్న సామాజిక ఘట్టాన్ని ఆకళించుకోవటానికి బౌమన్ ఈ ద్రవత్వం (ఫ్లూయిడిటీ లేదా లిక్విడిటీ) అనే రూపకాన్ని ముఖ్యంగా గ్రహించాడు. ఘన, ద్రవ -ఈ రెండు మాటలకి ‘ఆధునికత’ అనేది అంటిపెట్టుకొని ఉంది. కనుక ఆధునికతని ముందుగా అర్థం చేసుకొంటే ఆ తర్వాత అందులో వచ్చిన మార్పుని తేలిగ్గా అర్థం చేసుకోగలం.

ఘనాధునికత:
దరిదాపుగా 300 ఏళ్ల నుంచి ఆధునికత (Modernity) ఏర్పడి, కొనసాగిందని బౌమన్ అభిప్రాయం. భౌతికంగా పారిశ్రామిక విప్లవం, భావజాలపరంగా ఫ్రెంచి విప్లవం ఆధునికతకి అంకురార్పణ అనుకోవచ్చు. బిపన్‌చంద్ర కూడ ఈ అభిప్రాయమే వెలిబుచ్చాడు. బౌమన్ ఆలోచనలో స్థలకాల సంబంధంలో మార్పు ఆధునికతకి ప్రారంభ బిందువు. మనిషి జీవనాభ్యాసం నుంచి స్థలకాలాలు విడివడటంతో, అవి పరస్పరం విడివడటంతో ఆధునికత మొదలైంది. అంటే జీవనం ఇంకెంత మాత్రం స్థలకాలాలకు బందీ కాదన్నమాట. అధికారం, ఆధిపత్యం సాధించటానికి త్వరణవేగం ప్రధాన సాధనమైంది. నిబ్బరమైన నడకను తప్పించిన యాంత్రిక ప్రయాణ సాధనాలు నిర్దిష్ట స్థలం నుంచి గొప్ప కదలిక నిచ్చాయి. వేగవంతమైన యాంత్రిక ఉత్పత్తి కాలాన్ని జయించింది; దేశదేశాలకు చేరింది. ఆధునికతకి ఇదొక చిహ్నం.

ఘనాధునికతలో తొలి దశ యిది. ఇందులో కొన్ని కచ్చితమైన నమూనాలున్నాయి. రాజ్యం ఇట్లా ఉంటుంది; వర్తకం ఇట్లా సాగుతుంది; అభివృద్ధి ఈ విధంగా జరగాలి. ఇట్లా కొన్ని నమూనాలు. గత ఉదాహరణల సాయంతో, అనుభవ సంపాదనతో చక్కగా కార్య నిర్వహణ చెయ్యవచ్చని నమ్మిన కాలం అది. గట్టిగా, ఘనాకృతితో అంతగా మారని ప్రపంచంలో ఈ ప్రణాళిక అర్థవంతంగా సాగిందన్నాడు బౌమన్. ఈ దశలో తగినంత సమాచార సేకరణతో, జ్ఞానంతో, సాంకేతిక నైపుణ్యంతో మరింత కచ్చితమైన, హేతుబద్ధమైన ప్రపంచం రూపొందించగలమని మేధావులు భావించారు. 20వ శతాబ్ది తొలి భాగం దాక ఘనాధునికత గురించి, దానిలో రావాల్సిన, రాగల మార్పుల గురించే చర్చించామన్నాడు బౌమన్. ఘనాధునిక దశలో పెట్టుబడిదారు, శ్రామికుల మధ్య, ఇతర వ్యక్తుల మధ్య వైరుధ్యాలతోపాటు దృఢమైన సంబంధాలుండటం గమనించదగింది.

ఈ పరిస్థితిని మన దేశానికి అన్వయించుకుంటే ఇక్కడ వలసవాదుల ద్వారా ఆధునికత ఆలస్యంగా అడుగుపెట్టింది. మేధావులు చాలమందిని ఆధునిక భావజాలం ఆకర్షించింది. అందులో గురజాడ ఒకడు. ‘ముత్యాల సరములు’లో ముందు ముందు మేటి వారల మాటలనే మంత్ర మహిమతో జాతి బంధాలు జారిపోతాయని ఆయన అనుకొన్నాడు. ‘ఎల్ల లోకము వొక్క యిల్లై, వర్ణ భేదము లెల్ల కల్లై’ మనుషుల మధ్య ప్రేమబంధం బలపడుతుందన్నాడు. మతాలన్నీ మాసిపోయి, జ్ఞానం ఒక్కటే నిలిచి వెలుగుతుందన్నాడు. ఆధునికత ప్రసాదించిన ‘జ్ఞానదీపం’ స్వర్గలోకాన్ని అంటే ఒక సుఖమయ నూతన ప్రపంచాన్ని- చూపించగలుగుతుందనే నమ్మకం అది.

‘కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టో’లో ‘melting the solids’ అనే మాట ఉంది. దాని అర్థం, ఘనీభవించిన భావజాలం తొలగించి, దాని స్థానంలో సరికొత్తగా అభివృద్ధి చేసిన ఘన-నమూనాలు ప్రతిష్ఠించటమే; మన కాళ్లు చేతులు కట్టిపడేసిన సాంప్రదాయిక విధేయతలు, ఆచారపరమైన హక్కులు తొలగించటమే; అసంబద్ధంగా ఉన్నవాటిని హేతుబద్ధం చెయ్యటమే. ఈ విధంగా ఆధునికతలో రెండోదశ- modernization of modernity-మొదలైందని బౌమన్ గుర్తించాడు. తద్వారా మరింత ఘనీకృత వ్యవస్థలు ఏర్పడ్డాయి. ఇక్కడ బౌమన్ ప్రజాస్వామ్య, సోషలిస్టు వ్యవస్థలు రెండింటినీ ఉద్దేశించి ఉండవచ్చు.

ద్రవాధునికత :
దాదాపు అర్ధ శతాబ్దం నుండి ఆధునికత ఘనస్థితి నుంచి ద్రవస్థితికి చేరినట్టు బౌమన్ నిర్ధారించాడు. మనదేశంలో ఈ క్రమం ఇటీవలే మొదలైంది. ఇది సాఫ్ట్‌వేర్ పెట్టుబడిదారుల శకం. ఇక్కడ పెద్దపెద్ద యంత్రా లు లేవు. స్థలాన్ని జయించటం లేదు. ప్రపంచమంతా తన ఉక్కురెక్కలు సాచిన మైక్రోసాఫ్ట్ కంపెనీకి సియాటిల్ నగరమే ఏకైక నిలయం. (ఫ్లోటింగ్ బ్రిడ్జి మీద నుంచి చూస్తే బిల్‌గేట్స్ భవన సముదాయం తప్ప ఫ్యాక్టరీలు, భారీ ఉత్పత్తులు కనపడవు) అంటే పెట్టుబడి కార్ఖానాలు, పెద్ద పెద్ద యంత్రాలు, శారీరక శ్రమ చేసే కార్మికుల్ని వదిలిపెట్టి, కాబిన్ లగేజి వంటి స్వల్ప భారం మోస్తుంది. కనుక ఇప్పుడు పెట్టుబడి ఒక బ్రీఫ్‌కేస్, లాప్‌టాప్, సెల్‌ఫోనులతో ప్రపంచం నలుమూలలకి తేలిగ్గా ప్రయాణించగలదు. ఇది భారరహిత విధానం.

ఈ దశలో పెట్టుబడిదారుకి, ఉద్యోగికి శాశ్వత ‘వివాహ బంధం’ తెగిపోయి ‘కలిసి బతకటం’ అనే పద్ధతి వచ్చింది. ఇది తాత్కాలిక సహజీవనం. ఈ బంధం మిక్కిలి బలహీనం. ఎప్పుడైనా పుటుక్కుమనవచ్చు. లేబర్ యూనియన్‌లు లేవు. ఉద్యోగ భద్రత లేదు. అన్ని అస్థిరమైన, కొద్దికాలపు ఉద్యోగాలే. ఇవి రోలింగ్ కాంట్రాక్టులు. ఏ రోజుతో ఉద్యోగానికి మంగళం పాడతారో తెలియదు. కార్పొరేట్ రంగంలో కాంట్రాక్టు లేబర్‌తో పోల్చితే పర్మనెంట్ లేబర్ శతాంశమే.
ద్రవాధునికతలో ద్రవీకృత శ్రామిక విపణిని (fluid labour market) గుర్తించాడు బౌమన్. సాఫ్ట్‌వేర్ తరంలో శ్రామిక వర్గం సడలిపోయిందని, అందువల్ల పెట్టుబడి భారరహితంగా మారిందని, అందువల్ల తేలిగ్గా, వేగంగా కదలగలిగిందని వివరించాడు బౌమన్. తేలికదనం, వేగం వల్ల కలిగే సమస్యలు వేరు. ఈ భారరహిత పెట్టుబడి విధానం విమానయానం వంటిది. పైలట్ క్యాబిన్ ఖాళీగా ఉంటుంది! ప్రయాణికులకు విమానం ఎటు పోతుందో, ఎక్కడ దిగుతుందో తెలియదు. అది క్షేమంగా కిందికి దిగటానికి తామేం చెయ్యగలరో విధివిధానాలు తెలియవు. అయితే ప్రయాణం సులువుగా ఉంటుంది.

ఈ విధానంలో ఉద్యోగి ఒక ప్రాజెక్టు నుంచి యింకో ప్రాజెక్టుకి గెంతుతాడు. ఏ రంగంలోను ప్రత్యేక నైపుణ్యం సంపాదించకుండానే గోళమంతా తిరుగుతాడు. ఎప్పటికప్పు డు పాతది మర్చిపోయి కొత్త ప్రాజెక్టుకి అవసరమైన కొత్త నైపుణ్యం సంపాదించటమే. మారుతున్న ప్రపంచంలో తెలివిగా, హుందాగా, నీతిగా ప్రవర్తిస్తూ విజయం సాధించటమే పెద్ద సమస్య. ‘ప్రజలే చరిత్రను నిర్మిస్తారు; కాని అది వాళ్ళకి నచ్చిన పరిస్థితుల నుంచి కాదు’ అని కార్ల్ మార్క్స్ ఎన్నడో చెప్పిన మాట ఉదాహరిస్తూ బౌమన్ ‘నువ్వు పని చేసే ప్రపంచం నువ్వు నిర్ణయించుకొన్నది కాదు’ అన్నాడు. అంటే నువ్వు సాధించాలనుకొన్నదానికి, సాధ్యమయ్యేదానికి మధ్య ఘర్షణ ఉందన్నమాట.

ఇప్పటి కార్పొరేట్ ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవటానికి ద్రవాధునిక భావన బాగా ఉపయోగపడుతుంది. కంప్యూటర్లు, అంతర్జాలాలు, సెల్‌ఫోనులు, ఆన్‌లైన్ కాన్ఫరెన్సులు నిండిన ఈ ప్రపంచంలో ఉద్యోగికి స్థలంతో సంబంధం లేదు. అతను బంధరహితుడు, అస్థిరుడు. అతను ఈ దేశంలోనో, అమెరికాలోనో ఉండి పరదేశాల్లో క్లయింటుల అవసరాలు తీరుస్తాడు. తన పని ద్వారా ఏ ఉత్పత్తి జరుగుతుందో అతనికి తెలియదు. తెలియాల్సిన అవసరమూ లేదు. కంటికి కనపడని ఏ లక్ష్యం కోసమో అతను పని చేస్తాడు. తన అసలు యజమానిని అతను కలలోనైనా చూసి ఉండడు. చూసేదల్లా తనపై మేనేజర్లని, తన సమాచారం, లేదా ‘జ్ఞానం’ అందిపుచ్చుకొనే నలుగురైదుగురు సాటి ఉద్యోగుల్ని. ఆలోచనలు, డిజైన్లు, అంచనాలు తప్ప శరీరంతో చేసే పనేమీ ఉండదు. కీబోర్డు మీటలు నొక్కటమే అతని ప్రధాన శారీరక శ్రమ. కళ్లముందు ఏ ప్రాంతం లేదు. భౌతిక నిర్మాణం లేదు. ఉన్నదంతా కంప్యూటర్‌లో కనపడే ఆభాస వాస్తవికతే (virtual reality). ఈ సరికొత్త ప్రపంచాన్ని, అందులోని అస్థిర సంబంధాల్ని మన రచయితలు లోతుగా అన్వేషించాల్సి ఉంది.

ద్రవాధునికతలో ప్రపంచీకరణ ఉంది; వలసలున్నాయి. సంచార జీవనం ఉంది; అంతర్జాలం ఉంది; సెల్‌ఫోన్లు ఉన్నాయి. జీవితంలో మార్పు అనేది ఇవాళ ‘శాశ్వత’ పరిస్థితి. మార్పు లేని గానుగెద్దు పద్ధతి ఇంక కుదరదు. ఏదో ఒక గత ఉదాహరణని అనుసరించటం ‘మంచిది’ కాదు. జ్ఞానం సంపాదించి, దానిమీదనే ఆధారపడటం ఇవాళ ‘తెలివైన ప్రతిపాదన’ కాదు. అంటే ఏవో కొన్ని స్థిరమైన అభిప్రాయాలను అంటిపెట్టుకొని బ్రతకటం గాక ఎప్పటికప్పుడు మారే పరిస్థితుల కనుగుణంగా మారుతూ పోవటమే నేటి జీవన విధానంగా బౌమన్ గుర్తించాడు. ఈ జీవన విధానంలో 1. అపాయం, 2. అస్థిరత్వం, 3. దుర్బలత్వం (vulnerability) అనే లక్షణాలు కూడా గమనించాడు. అభద్రతే వాటి సారాంశం. అయితే సామాజిక శాస్త్ర వికాసంతో, నిర్ణయ స్వేచ్ఛతో కూడిన ఉన్నత సమాజంలో మనుషులు తమ జీవితాల్ని అర్థవంతం చేసుకోగలరని బౌమన్ ఆశించాడు.
ద్రవాధునికత వంటి కొత్త భావనల్ని (లేదా ప్రత్యయాల్ని) మన సమాజ, సాహిత్యాలకు అన్వయించుకున్నప్పుడు నూతన విశేషాలు బయటపడతాయి. సంకీర్ణ సమాజం మనది. దీనికి గ్రాహ్యత (absorption), జీర్ణీకరణ (assimilation) స్వభావం ఎక్కువ. దీనిలో పూర్వాధునిక లక్షణాలు ఎట్లాగూ ఉన్నాయి. పూర్వాధునికత నుంచి ఆధునికతకి సాగే క్రమమూ ఉంది. ఆధునికత నుంచి ద్రవాధునికతకి సాగే క్రమం కూడా కన్పిస్తుంది. ముఖ్యంగా విద్యాధిక, ధనాధిక, కార్పొరేట్ వర్గ జీవన విధానంలో ఈ సరికొత్త పరిణామాన్ని తేలిగ్గా గుర్తించగలం. అది మోగించే ప్రమాద ఘంటికలూ వినగలం. ప్రపంచీకరణకి, ద్రవాధునికతకి గల రక్త సంబంధాన్ని కూడా మనం గుర్తించాల్సి ఉంది. ఈ గుర్తింపు మన సాహిత్య వస్తువులో నూతన ఆవిష్కరణలకి దారి తీస్తుందని నా నమ్మకం.

85008 84400

                 జోసెఫ్ కాన్రాడ్

1857 లో డిసెంబర్ మూడున రష్యా  ఆక్రమిత పోలాండ్ లో జోసెఫ్ కాన్ రాడ్  జన్మించాడు . అసలు పేరు ‘’Jozef Teodor Konrad Nalicz Korzieniowski ‘’చిన్నప్పుడే తల్లి మరణించింది . తండ్రికి టి.బి. జబ్బుతో ఆరోగ్యం కోల్పోయాడు .తండ్రి కవి ,నాటక రచయితా . పన్నెండేళ్ళ వయసులో తండ్రి కూడా చని పోయాడు . 1874 లో ‘’ఫ్రెంచ్ మెర్కండైస్ ‘’లో ప్రవేశించాడు . మూడు సార్లు వెస్ట్ ఇండీస్ కు వెళ్ళాడు . ప్రేమ విఫలమై బాధ పడ్డాడు . ద్వంద్వ పోరాటం లో ఒక సారి బులెట్ దెబ్బ తగిలింది . 1886 లో షిప్ కు యజమాని అయ్యాడు .

         బ్రిటన్ చేరాడు పౌరసత్వాన్ని పొందాడు . ‘’concord ‘’గా పేరు మార్చుకొన్నాడు . మలేరియా టో బాధ పడ్డాడు . కాంగోలో ఉద్యోగం లో చేరాడు 1894 .కాంగో ఉద్యోగానికి రాజీ నామా చేసి ఇంగ్లాండ్ వెళ్ళాడు ..’’the black mate ‘’అనే మొదటి కద 1886 లోరాశాడు .  మూడేళ్ళ తర్వాత ‘’an out  cast of the island ‘’,’’the Nigger of the Narassus ‘’రాశాడు ..తర్వాత ‘’టేల్స్ ఆఫ్ అన్ రెస్ట్ ‘’ ,హార్ట్ ఆఫ్ డార్క్ నేస్’’పూర్తీ చేశాడు 1902 లో ‘’టైఫూన్ అండ్ ది యూత్ ‘’అనే చిన్న కదా సంపుటి వెలువరించాడు .

           1904 లో ‘’nostroma ‘’,1907 లో ప్రసిద్ధ రచన అని పించుకొన్న ‘’the secret agent ‘’నవల రాశాడు ఇది చలన చిత్రం గా కూడా వచ్చింది . అతని ‘’మిర్రర్ ఆఫ్ ది సి ‘’కి కూడా పేరొచ్చింది . తర్వాత ‘’మెంటల్ బ్రేక్ డౌన్ ‘’వచ్చింది కాన్రాడ్ కు. ‘’చాన్స్ ‘’అనే నవల బాగా క్లిక్ అయింది . పాప్యులారిటి పెరిగింది .తర్వాత ‘’the shadow line ‘’,the arrow of gold ‘’రాసి ప్రచురించాడు . 1923 లో అమెరికా వెళ్ళాడు . అక్కడ న్యు యార్క్ లో ఘన స్వాగతం లభించింది .1923 లో చివరి నవల ‘’the rover ‘’విడుదల చేశాడు .1924 ఆగస్ట్ మూడు న ఇంగ్లాండ్ లో మరణించాడు 

           ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు మానవ పతనాన్ని కాన్రాడ్ తన రచనల్లో నేపధ్యం గా చూపించాడు ..రాజకీయం ,నాగరకత ,మానసిక శాస్త్రం మొరాలిటి ,పరిణామం ,మనషి తనను తాను  అర్ధం చేసుకొన్నవిధానం అనే వాటిపై ద్రుష్టి పెట్టి రాసిన రచనలు కాన్రాడ్ వి .’’హార్ట్ ఆఫ్ డార్క్ నేస్ లో  తన భావాలను విస్పష్టం గా ప్రకటించు కొన్నాడు . .బుద్ధుని లాగా కూర్చుని స్పష్టం గా కద చెప్పి నట్లు కాన్ రాడ్ చెప్పేవాడు అని ప్రసిద్ధి చెందాడు .రచనల్లో సింబాలిజం ,మేలో డ్రామా ఎక్కువ . ‘’going up that river was like traveling back to the earliest beginning of the world ‘’లాగా అని పిస్తుందని భలే తమాషా గా చెప్పాడు వేదాంతాన్ని మిళితం చేసి .

          కద చెబుతూ ‘’it was not my strength that wanted nursing ,it was my imagination that wanted soothing ‘’అంటాడు కాన్రాడ్’’మార్లో ‘’అనే కద చెబుతూ . ‘’marlo’s and concord’s journey up the ‘’congo ‘’is one sense ,a journey back into time ,beginning with Marlo’s apprehenshion that England too was once one of the dark places of the earth and moving to consideration of the fascination of the abomination –the fascination of civilized man for his primitive atavistic roots ‘’.the voice of the surf heard now and then was a positive pleasure –like the speech of a brother ‘’ఇందులో ‘’the horror ,the horror ‘’అని పించటం లో ప్రపంచం లో మానవుడి దుష్టత్వ భావానికి పరా కాస్ట కన్పిస్తుంది .

           హార్ట్ ఆ ఫ డార్క్ నేస్ లో సంప్రాదాయ వైవిధ్యత కన్పిస్తుంది . రాజకీయ వ్యంగ్య వైభవం ఉంటుంది .అందుకే దీన్ని‘’సైకలాజికల్ ఒడిస్సీ ‘’అంటారు .  కాన్రాడ్  జీవిత చరిత్రే ఇది .ఎన్నో ఐరనీలతో సింబాలిక్ గా పెసిమిజం తో నిండి ఉంటుంది .అతని ‘’షాడో లైన్ ‘’ను మాస్టర్ పీస్ ‘’అంటారుగొప్ప స్టైలిస్ట్ రచయిత అని ముద్ర పొందాడు . .ఆయన వాణ్ణి అంటి హీరోయిక్ పాత్రలే  .ది హెచ్ .లారెన్స్ ,హెమింగ్ వె , ఫాక్ నర్,ఫిట్జెరాల్డ్ ,ఆర్వెల్ వంటి ప్రముఖ రచయితా లేందరి పైనో కాన్రాడ్ ప్రభావంఉంది స్వీయ జీవితాన్ని ,మాతృదేశం పోలాండ్ భావనలను కలబోసి రచన చేశాడు