నిన్నటి తరం కథ

• -దాట్ల దేవదానం రాజు
• 04/07/2015

…….
కథల పోటీలో ఎంపికైన రచన
……….

కొందరంతే.. సర్దుకుపోరు, విలువల పట్ల రాజీపడరు. అలాగే, తరాల మధ్య తేడాను కొలవలేం. ఇదంతా కాలం తెచ్చిన మార్పేనా? అవును… అంతే అయి వుండాలి. కొన్ని తగవులు ఎన్నటికీ తెగవు. ఇందుకు ఉదాహరణగా రంగారావుని తీసుకుంటే…
***
రంగారావుకి ఎనభై రెండేళ్ళు. పొద్దుట రాఘవకు, తనకూ జరిగిన సంభాషణ చుట్టూనే ఆలోచనలు సాగుతున్నాయి. చిన్నతనంలో తను వంద రూపాయల నోటును కనులారా చూసిందీ లేదు, చేత్తో పట్టుకుందీ లేదు. అత్తారింటికి పెళ్లాం దగ్గరకెళ్లాలంటే.. రేవు దాటడానికి పావలా, బస్సుకు అర్ధ రూపాయి.. రాను పోను సరిపడే డబ్బులు లెక్క కట్టి ఇచ్చేవాడు నాన్న. ఉమ్మడి కుటుంబంలో నాన్న మాట జవదాటే ధైర్యం ఎవరికీ ఉండేది కాదు. ఆయన చూపులు భయపెట్టేవి. గదమాయించి మాట్లాడితే వణుకు వచ్చేది. మరి ఇప్పుడో..? పెద్దలంటే లెక్కలేదు, మర్యాద లేదు. అక్రమ సంపాదన నిలబడదని అంటే రాఘవకు చుర్రుమని కోపం వచ్చేసింది.
‘‘నీతి,నిజాయితీలతో బతకడం వల్ల ఒరిగేదేమీ లేదు. మడి కట్టుకుని కూర్చుంటే మన పని అంతే. నీకు తెలియదు తాతయ్యా..! డబ్బు చుట్టూనే తిరుగుతుంది ప్రపంచం. ఎలా సంపాదించావన్నది కాదు ప్రశ్న. సంపాదించడమే ముఖ్యం. మీ రోజులు వేరు. ఉన్నదాన్ని తినడం తెలియని తరం మీది. మేం అలా కాదు. ముందు మేం అనుభవించాలి. ఆ తర్వాతే మిగిలిన వారికి..’’ అని రంగారావు మంచానికి చేరువుగా కుర్చీ జరుపుకుంటూ అన్నాడు రాఘవ. రంగారావు మాట్లాడలేదు. ఒకసారి మనమడి కేసి చూసి ఊరుకున్నాడు.
రాఘవకు క్షణం తీరిక ఉండదు. ప్రత్యేకంగా అతను చేసేదేమిటో తెలియదు. ఎవరెవరో పనుల కోసం వస్తుంటారు. అస్తమానం హైదరాబాదు తిరుగుతుంటాడు. మంత్రులంటాడు.. అధికారులంటాడు.. డబ్బుకు ఇబ్బంది ఉన్నట్లుగా ఎప్పుడూ కనిపించడు. హాయిగా ఖర్చుపెడతాడు.
రాఘవ తల్లిదండ్రులు అతని చిన్నతనంలోనే ప్రమాదంలో చనిపోయారు. రంగారావు దగ్గరే పెరిగాడు. నెల క్రితం రంగారావుకు సుస్తీ చేయడంతో వారం రోజులు ఆసుపత్రిలో ఉన్నాడు. అప్పట్నుంచీ కాసేపు తాత దగ్గర కూర్చోవడం అలవాటు చేసుకున్నాడు.
‘‘ఎన్నైనా చెప్పు రాఘవా.. న్యాయంగా కూడబెట్టిందే నిలుస్తుంది. అలా కానిదైతే మట్టికొట్టుకుపోవడం ఖాయం’’ మరలా రంగారావు అన్నాడు.
చిరాగ్గా చూశాడు రాఘవ.
‘‘అంటే… నన్ను శపిస్తున్నావా..?’’
‘‘అయ్యో… అంతమాట ఎందుకురా? పైవాడి పిలుపు కోసం ఎదురుచూస్తున్నవాడిని. అయినా నినె్నందుకు అంటాను? నీవేమైనా దోపిడీలు చేస్తున్నావా? కాని పనులు చేస్తున్నావా?’’
‘‘అలాంటివాళ్ళే లోకంలో ముప్పాతిక మంది ఉన్నారు. వాళ్ళంతా దర్జాగా హాయిగా బతుకుతున్నారు. ఒక్కసారి డబ్బు పోగుపడాలే గానీ అక్కడ్నుంచి అదే పెంచుతుంది. ఈ వాదనలు నీకూ, నాకూ మధ్య ఎప్పుడూ ఉండేవే. ఆసుపత్రిలో నీవు చస్తావో, బతుకుకతావో అని మేం ఏడుస్తుంటే- నాకో కోరిక ఉంది. అది తీర్చు- అన్నావు. అదేమిటో చెప్పు తప్పక చేస్తాను’’ అన్నాడు రాఘవ లేచి నిలబడుతూ.
మంచం మీద పడుకుని కబుర్లు చెబుతున్న రంగారావు నెమ్మదిగా లేచి స్టూలుమీంచి మంచినీళ్ళ గ్లాసు అందుకుని తాగాడు.
‘‘నా బాధంతా దాని గురించే. ఈ వారంలో జరిగిపోతే మంచిది. ఆ తర్వాత నేనేమైనా ఫర్వాలేదు. అడ్డు చెప్పకుండా నేను చెప్పినచోటుకి తీసుకెళ్ళు’’ అని కాసేపు ఆగి- ‘‘అన్నట్టు రెండొదల రూపాయలు కావాలి నాకు. మొత్తం కావాల్సింది వెయ్యి.. అయతే- రెండొందలు తక్కువైంది.. ఇవ్వు’’-
వెంటనే రాఘవ పర్సులోంచి అయిదు వందల నోటు తీసి ఇచ్చాడు.
‘‘ఉహూ.. వద్దు.. రెండొందలే కావాలి’’ అన్నాడు రంగారావు.
రంగారావు తాను తీసుకున్న నోట్లను రెండు మడతలు చేసి తలగడ కింద దాచుకున్నాడు.
‘‘నీకెప్పుడు వీలవుతుంది?’’
‘‘వర్షాలు పడుతున్నాయి కదా తగ్గనీ.. వెళదాం.. ఇంతకీ ఏ ఊరు వెళ్లాలి?’’ అడిగాడు రంగారావు.
‘‘అబ్బో.. చాలా దూరమే… పని చెప్పు… నేను వెళ్లి పూర్తిచేసి వస్తాను’’.
‘‘నేనే వెళ్లాలి, ఆ మహానుభావుడి దగ్గరకు. ఇలా దగ్గరకు రా. నా చేతిలో ఒట్టేయి రెండు రోజుల్లో తీసుకెళ్తానని’’.
చేయి అందుకుని ఒట్టువేసాడు రాఘవ.
రంగారావు కళ్ళముందు వెంకన్నబాబు కనిపించారు. ‘ఏనాటి వెంకన్నబాబు… ఎంత మంచి మనిషి’ అనుకున్నాడు.
***
రెండు రోజులు గడిచాయి. ఆ రాత్రంతా వర్షం కురుస్తూనే వుంది. రంగారావు ఉదయానే్న లేచాడు. పనివాడి సాయంతో స్నానాదికాలు పూర్తిచేశాడు. పంచె కట్టుకున్నాడు. చొక్కా తొడుక్కున్నాడు. తీరా చూస్తే చొక్కా ముందుభాగంలో డాగులున్నాయి. ఒక బొత్తాం సగం విరిగిపోయి ఉంది. విప్పేసి మరొక మంచి చొక్కా తీసుకుని వేసుకున్నాడు. రాఘవ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడు, అతను రాలేదు. ఉరుములు.. మెరుపులు.. వర్షం మళ్లీ ప్రారంభమైంది.
‘‘ఈవేళ అంత పెందరాళే లేచారెందుకు?’’ రాఘవ భార్య రమ అడిగింది.
రంగారావు చెప్పలేదు. రమ రెట్టించలేదు. క్షణాలు గడుస్తున్నాయి. రాఘవ రాలేదు. వర్షం కొద్దిగా తెరిపిచ్చింది. రంగారావు అసహనంగా ఏదో గొణుక్కుంటున్నాడు. ఇంట్లో పనిచేసే సూరీడుని లోపలికెళ్లి రాఘవను పిలుచుకు రమ్మన్నాడు. మళ్లీ వర్షం మొదలైంది. కాసేపటికి రాఘవ వచ్చి తాతయ్యని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు, అంత పొద్దునే్న బట్టలు వేసుకున్నందుకు.
‘‘ఏరా.. ఇంకా అలాగే ఉన్నావేంటీ? మాట మరిచావా?’’ అడిగాడు రంగారావు.
ఏమిటన్నట్లు చూశాడు రాఘవ.
‘‘బడాయికి మొన్న ఒట్టు పెట్టావ్.. గుర్తులేదా?’’
‘‘ఇప్పుడా?.. చూడు.. వాతావరణం ఎలా వుందో? వర్షం బాగా పడుతోంది. తుపానుగా మారే అవకాశం ఉందంటున్నారు. వర్షాలు తగ్గాక వెళదాం లే’’ తేలిగ్గా అన్నాడు.
రంగారావు కోపంగా చూసి నెమ్మదిగా లేచాడు. భుజంమీద తువ్వాలు మంచం మీదకు, చొక్కా తీసి రాఘవ మీదకు విసిరేశాడు. జుట్టు చెరిపేసుకున్నాడు. పంచె కూడా విప్పబోతూండగా రాఘవ దగ్గరకొచ్చి పట్టుకున్నాడు. గోడ వార బల్ల దగ్గరకు పోయి అటువైపు చూస్తుండిపోయాడు. ఆయన ఉపయోగించే ఆయుధం ఒకటే.. వౌనవ్రతం..! పమిట కొంగు తుడుచుకుంటూ వచ్చి నడుం మీద చేయి వేసుకుని నిలబడిన రమ్య పకపకా నవ్వింది.
‘‘బుజ్జిగాడి కోపతాపాలు కూడా ఇలాగే ఉంటాయి. వాడికన్నీ ముత్తాతగారి బుద్ధులే’’ అంది.
తాత గెడ్డం పట్టుకుని బతిమాలాడు రాఘవ. ఆయన అలక మానలేదు. ఇక తాత మాట వినక తప్పలేదు రాఘవకి. ఆఖరికి తాతే నెగ్గాడు. రాఘవ కారు తీశాడు. ఇంటి నుంచి రోడ్డుకి చేరే క్రమంలో ఎదర చక్రం మురికి గుంటలోకి దిగబడింది. కారు దిగి ఇద్దరి మనుషుల సాయంతో బయటకు లాగాడు. మరలా చిరు జల్లులు. రంగారావు దర్జాగా డ్రైవింగు సీటు పక్కన కూర్చున్నాడు. కారు ఊరు దాటింది.
‘‘ఇప్పటికైనా.. చెప్పు తాతయ్యా.. ఫ్రెంచి యానాం అవతల ఆ ఊరు… పేరేమిటన్నారు? ఇంతకీ అక్కడికెళ్లి మనం ఏం చేయాలి?’’ కారు అద్దాల్లోంచి రోడ్డును చూస్తూ అన్నాడు రాఘవ.
‘‘మనం వెళ్లాల్సిన ఊరు ఉప్పంగల. ఇక పని ఏమిటంటావా? అక్కడికి వెళ్లాక నీకే తెలుస్తుంది. కారు జాగ్రత్తగా పోనీయ్’’
‘‘మీ ముసిలాళ్లకు అంతా చాదస్తం. ఒక పట్టాన వినరు. వయసొచ్చేకొలదీ మరీ చంటిపిల్లలైపోతారు. అనుకున్నది అయిపోవాలి అంతే. చూస్తున్నారా..? వర్షం.. ఇంకో రోజు తెరిపిగా ఉన్నప్పుడైతే.. ఏమైంది?’’ చిన్న గొంతుతో విసుగ్గా తాత వంక చూస్తూ అన్నాడు రాఘవ.
‘‘రోజులన్నీ చూస్తూండగా జారిపోతున్నాయి రా.. ఈసారికి కష్టపడు. ఇంకెప్పుడూ బాధపెట్టనులే. అయినా నాదే తప్పు.. ఇనే్నళ్ళపాటు దాటెయ్యవలసింది కాదు’’
అమలాపురం చేరారు. మూడు గంటలు పట్టింది. యానాం వెళ్లాలంటే మరో గంట పడుతుంది. యానాం నుంచి ఆ ఊరు ఎంత దూరమో..? అదే అడిగాడు రాఘవ. రంగారావు చెప్పబోయాడు. అకస్మాత్తుగా కారు ఆగింది. ఇంజన్‌లో ఏదో సమస్య. దారంటా వెళ్ళేవారిని తోయమని కారును రోడ్డు పక్కకు చేర్చాడు రాఘవ. మెకానిక్ సరిచేసేటప్పటికి మరో అరగంట గడిచింది. మళ్లీ ప్రయాణం. రాముడ్ని స్తుతించే పాటేదో కూనిరాగం తీస్తూ అందుకున్నాడు రంగారావు. రాఘవ భరించలేకపోతున్నాడు. ఇలా ఇరుక్కున్నందుకు మనసులో తిట్టుకున్నాడు. క్షణాలు గడిచేకొలదీ ఇక ఆగలేకపోయాడు.
‘‘చెవుల్లో ఊరికే రొద పెట్టకు తాతయ్యా.. కాసేపు వౌనంగా ఉండు.. అసలు విషయం చెప్పవు. నీకు తెలుసో లేదో ఎంతో కొంత లాభం లేకుండా ఏ పనీ చేయను. సొమ్ము ఒడిలో పడాలే గానీ అది అక్రమమో, సక్రమమో అని చూడను. ఎదుటివాడి నుంచి సొమ్ము ఎలా రాబట్టుకోవాలో, మనం ఇవ్వాల్సింది ఎట్లా ఎగ్గొట్టాలో తెలుసు. అలాంటివాడిని ఈవేళ నీ పాలబడ్డాను’’ తనలో తాను మాట్లాడుకుంటున్నట్లుగా పైకి అనేశాడు రాఘవ.
కళ్లింత చేసుకుని కొత్తగా వింటున్నట్లుగా రాఘవ కేసి చూస్తుండిపోయాడు రంగారావు. రాఘవ ఎప్పుడూ అలా మాట్లాడలేదు. ఎదుర్లంక చేరుకున్నారు. యానాం- ఎదుర్లంక వంతెన పనులు పూర్తయనా ప్రారంభోత్సవం జరగలేదు. అటు దరికి చేరాలంటే ఇక పడవే గతి. కారును కూడా దాటించాలంటే ఫంట్ అవసరం. రావులపాలెం మీదుగా వెళితే చుట్టూ తిరిగినట్టవుతుందని ఇలా వచ్చారు. మహోధృతంగా.. గోదావరి. చెదురుమదురుగా పడవలు.. ద్విచక్ర వాహనాలకు ఇబ్బంది లేదు. ఇద్దరు మనుషులు మోసుకెళ్లి పడవలోకి దింపేస్తారు. ఫంట్ రెండు రోజులుగా రావడం లేదట. మరమ్మతుల కోసం వెళ్లిందట.
‘‘కారు దాటే మార్గం లేదు.. ఏం చేద్దాం తాతయ్యా.. వెనక్కెళ్లి మరో రోజు వద్దామా..?’’
రంగారావు తీక్షణంగా గోదావరి కేసి, ఆకాశం వైపు దృష్టి సారించాడు. ఆ సరికి మేఘాలు చెదిరిపోయాయి.
‘‘ఇంతా చేసి ఇప్పుడు వెనక్కెళితే.. మరలా రావడం ఎప్పుడు కుదురుతుందో? ఊళ్ళో ఎవరింటి దగ్గరైనా కారును ఉంచేసి, మనం ఏ ఆటోనో మాట్లాడుకుని వెళదాం’’
ఎదుర్లంక గ్రామం ఏటి ఒడ్డునే వుంది. కారుని ఊళ్ళోకి పోనిచ్చాడు. దారిలో పరిచయస్తుడొకడు తగిలాడు. అతను చూపించిన చోట కారు ఉంచేసి, మరలా రేవు దగ్గరకు వచ్చారు. యానాం చేరేటప్పటికి మరో గంట గడిచింది. ఆటో మాట్లాడుకున్నారు. గతుకుల రోడ్డు, ఆరు కిలోమీటర్ల దూరం. ప్రయాసపడి ఉప్పంగల చేరారు. తీరా అక్కడికి వెళ్లాక రంగారావుకు కావాల్సిన వెంకన్నబాబు యానాంలో ఉంటున్నట్లుగా తెలిసింది. వెంకన్నబాబు యానాంలో ఎక్కడుంటున్నాడో తెలుసుకోగానే రంగారావు ఆశ్చర్యపోయాడు. బాధగా ఉంది. స్థిమితంగా లేదు. విన్న విషయం అర్థం కావడానికి సమయం పట్టింది.
ఒక్కోసారి కాలం కొట్టే దెబ్బల్ని ఊహించుకోలేం. వెంకన్నబాబు లాంటి పరోపకారి యానాం వృద్ధాశ్రమంలో ఉంటున్నాడంటే వింతకాక మరేమిటి? వెంకన్నబాబుకు అందులో చేరే అగత్యం ఎందుకు కలిగింది? నమ్మినవాడు చేసిన మోసానికి సర్వం కోల్పోయాడని తెలిసి విచారం కలిగింది.
‘‘ఏమిటి తాతయ్యా.. ఊళ్ళో వాళ్ళు చెప్పింది విన్న దగ్గర్నుంచీ.. అలా ముడుచుకునిపోయావేమిటి? మనుషుల్ని గుడ్డిగా నమ్మితే అంతే మరి..’’
***
యానాం ఓల్డేజ్ హోం పరిశుభ్రంగా ఉంది. ఆడవాళ్ళు ఒక పక్క, మగవాళ్ళు మరోపక్క గదుల్లో ఉన్నారు. వెంకన్నబాబు చాలా బలహీనంగా కనిపిస్తున్నాడు. జ్ఞాపకశక్తి మందగించింది. రంగారావును చాలాసేపటివరకు గుర్తుపట్టలేదు. ఆయన్ని అలా చూడగానే రంగారావుకు దుఃఖం ముంచుకొచ్చింది. బావ వరుసతో ముచ్చట్లు మొదలెట్టారు. శారీరక అవస్థల గురించి మాట్లాడుకున్నారు. ఇద్దరూ ఆఖరి సారి కలిసి ముప్ఫై అయిదేళ్లు అవుతుందని లెక్కలు కట్టుకున్నారు.
రాఘవ మాత్రం అక్కడ ప్రేక్షకుడయ్యాడు.
‘‘ఒక అపరాధ భావం నన్నీమధ్య పీడిస్తున్నది. మిమ్మల్ని కలవకుండా చచ్చిపోతాననే భయం ఈవేళ నన్ను ఇక్కడకు రప్పించింది. మిమ్మల్ని చూశాను, చాలు. మీరు ఆ చుట్టుపక్కల ఊళ్ళకు మకుటం లేని మహారాజులా ఎలా మెలిగారో ప్రత్యక్షంగా చూసినవాడిని. ఒక్క చేతిమీదుగా కాగితం, కలం లేకుండా మీరు చక్కబెట్టిన వ్యవహారాలు మరొకళ్లకి సాధ్యమయ్యే పనికాదు’’ నెమ్మదిగా ఒక్కో మాట చెబుతూ కంటతడి పెట్టాడు రంగారావు.
వెంకన్నబాబు కళ్ళు మిలమిలా మెరిశాయి. ఇద్దరు ముసిలాళ్ళ సొదకు ఇంక అంతులేదని గ్రహించి రాఘవ పొడిగా దగ్గాడు. వాళ్ళను వదిలి దూరంగా పోబోయాడు. రంగారావు గమనించి రాఘవ చేయి పట్టి ఆపాడు.
‘‘ముప్ఫై అయిదేళ్ళ క్రితం నేను మీ దగ్గర మూడొందలు తీసుకున్నాను. ఆ బాకీ అలాగే ఉండిపోయింది. ఆ సొమ్ము మీకివ్వాలని మా మనవడ్ని తోడు చేసుకుని వచ్చాను. నన్ను రుణవిముక్తిడ్ని చేయండి’’ అని చెప్పి వెంకన్నబాబు చేతిలో డబ్బు పెట్టాడు.
‘‘ఇదేమిటి? ఇప్పుడెందుకూ…?’’ ఆ నోట్లను తిరిగి ఇచ్చేయబోయాడు. ఉంచమని దణ్ణం పెట్టి జేబులో కుక్కాడు రంగారావు.
వెంకన్నబాబు తన జేబులోనుంచి నోట్లు తీసి లెక్కపెట్టాడు.
‘‘మీ దగ్గర నేను తీసుకున్నది మూడొందలు… ఎప్పటిమాట… ధర్మప్రభువులు, ఈ మొత్తం మీరు తీసుకుంటేనే నాకు తృప్తి’’ అన్నాడు రంగారావు.
‘‘నేనేమైనా.. వడ్డీ వ్యాపారినా?’’ అని మూడొందలు తన దగ్గర ఉంచుకుని మిగిలిన ఏడొందలు తిరిగి ఇచ్చేసాడు వెంకన్నబాబు.
ఎవరి పంతం వారిదే. ఆయన వద్దంటాడు.. ఈయన కుదరంటాడు.. ఈయన బతిమాలతాడు. ఆయన కాదు పొమ్మంటాడు. ఇది ఇంతలో తెమిలేలా లేదు. ఎవరికివారు తమ మాటే నెగ్గాలనుకుంటున్నారు. రాఘవ చేతులు కట్టుకుని చూస్తూ నిలబడ్డాడు. ఆ ఇద్దరూ ఒక పురాతన క్రీడ ఏదో ఆడుతున్నట్లుగా ఉంది. ఆ ఆటకు ముగింపు లేదు. *

రచయత సెల్ నెం: 94401 05987