రచన: కృష్ణ ఆర్. గురుస్వామి రెడ్డియార్, ఎం.ఏ., (కాంటాబ్)-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

ఇది అత్యంత ఆహ్లాదకరమైన ప్రయాణం. గ్రీకు దీవులు, ఇటాలియన్ తీరం యొక్క విశాలమైన, ఉత్కంఠభరితమైన దృశ్యాలతో ఈ ప్రయాణం ముగిసింది. ద్రాక్షతోటలతో నిండిన ఎగుడుదిగుడు పర్వత వాలుల మధ్య మనోహరంగా మెరిసే విల్లాలు కనువిందు చేస్తున్నాయి. పురాతన సంఘటనల జ్ఞాపకాలు కళ్ళ ముందు మెదులుతున్నాయి, వాటిలో హోమర్ రచించిన ఒడిస్సీ కథ కూడా ఒకటి. సముద్రంలో మాకు తాత్కాలిక నివాసంగా మారిన ఈ ఓడపై మాకు అప్పటికే ఒక అభిమానం ఏర్పడింది. సుదూర సముద్రాలలో పగలూ రాత్రీ తళుకులు తప్పకుండా ప్రయాణించి, గతంలో ఎన్నోసార్లు చేసినట్లే ఇప్పుడు మళ్ళీ తన ఇంటికి తిరిగి వస్తున్నందుకు సంతోషిస్తూ, అది కచ్చితమైన వేగంతో ముందుకు సాగుతోంది.

సాయంకాలం అయింది. సరైన మార్గదర్శకత్వంతో వెనిస్ చేరుకున్నాము, సాంప్రదాయ వేడుకలతో స్వాగతం లభించింది. వెనీషియన్ చర్చిలు, భవనాలు, ఓడరేవు, శిఖరాలు, గుమ్మటాలు, ఇళ్ళు చూసినప్పుడు కలిగే సౌందర్యాత్మక అనుభూతి—సుదీర్ఘ సముద్ర ప్రవేశద్వారం వద్ద భవనాలు  హోర్డింగ్‌లపై ఇటాలియన్ పేర్లను చదవడం ఒక కొత్త అనుభవం—అక్కడ కొన్ని ఇటాలియన్ యుద్ధనౌకలు వచ్చాయి—ఇవన్నీ ఒక సుదీర్ఘ సముద్రయానానికి గమ్యాన్ని చేరుకున్నామనే భావనతో కలిసిపోయాయి. ముందు రోజు సాయంత్రం ఓడలో వీడ్కోలు విందు జరిగింది—ఓడ కెప్టెన్, కాస్త రోమన్ లాగా కనిపిస్తూ, తాను ఓడరేవుకు తీసుకువచ్చిన ప్రయాణికులకు, సున్నితంగా అలంకరించిన సెలూన్‌లో వీడ్కోలు పలికాడు—ఆ గోడలపై ఉన్న గ్రీకో-రోమన్ శైలి ఫ్రీజ్‌లు నాకు బాగా నచ్చాయి. మేమందరం డెక్‌లపైనా, సెలూన్‌లలోనూ గుమిగూడాము—వాటిలో ఫాసిస్ట్ చిత్రాలు ఉన్నాయి—ఈ చారిత్రాత్మక వెనిస్‌ను ఆత్రుతగా చూస్తూ, అశాంతంగా అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నాము. క్రమంగా, ఇంజిన్ల గంభీరమైన, శక్తివంతమైన, ప్రకంపనలు సృష్టించే, ప్రతిధ్వనించే శబ్దం ఆగిపోయింది, ఈదుతున్న ప్రొపెల్లర్ల భారీ చప్పుడు ఆగిపోయింది, ఓడను లంగరు వేసి కట్టేశారు. ఓడలో కలుసుకుని స్నేహితులుగా మారిన మా మధ్య వీడ్కోలు పలకరింపులు జరిగాయి.

ఇప్పుడు గమ్యస్థానాలు వేరు. మేము మా సామాన్లతో మా మా దారుల్లో వెళ్ళిపోతున్నాము – జావాలోని హిందూ వాస్తు అవశేషాల గురించి మాట్లాడిన నా డచ్ స్నేహితుడు, యుద్ధ సమయంలోని భారతీయ సైనికుల గురించి, ఫ్రెంచ్ నాయకత్వంతో బ్రిటిష్ దళాల కలయిక  వారి గొప్పతనం గురించి మాట్లాడిన నా ఫ్రెంచ్ స్నేహితుడు, కాంట్  షోపెన్‌హౌర్ గురించి మాట్లాడిన నా జర్మన్ స్నేహితుడు, పద్నాలుగు సూత్రాలు, యుద్ధ అప్పులు, మద్యపాన నిషేధం గురించి మాట్లాడిన నా అమెరికన్ కోటీశ్వరుడైన స్నేహితుడు – ఆచరణాత్మకంగా “డ్రగ్-డ్రగ్” పానీయాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటూ –  సుదీర్ఘ సముద్రయానాల నుండి వచ్చిన ఇతర దేశాలకు చెందిన నా స్నేహితులు – వారిలో ఒకరు చైనా సముద్రాలలో తుఫానుల గురించి, బేరింగ్ జలసంధిలోని ఉధృతమైన అలల గురించి ఆకర్షణీయంగా, ఉద్వేగభరితంగా వివరించారు.

ఒక ఓడ ప్రయాణం వంటి తాత్కాలిక నివాసంలో కూడా అనేక దేశాల కలయిక, అది ముగిసినప్పుడు ఒకరకమైన లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ సమావేశాన్ని తలపిస్తుందనే కొద్దిపాటి విచారంతో మేము విడిపోతున్నాము.

చినుకులు పడుతున్నాయి – కొద్దిగా, మరీ ఎక్కువ కాదు, మేఘాలు నగరంపై కమ్ముకున్నాయి – మరీ దట్టంగా కాదు. నిచ్చెన మెట్ల వలె అంచెలంచెలుగా నేను ఓడను విడిచి వెళ్తున్నాను, చివరి అడుగు వేస్తూ, నా ఊహల్లో అపారంగా నిండిన గత వైభవపు వాతావరణాన్ని అనుభూతి చెందుతూ, ఇప్పుడు నేను ఈ గొప్ప నగరంలో అడుగుపెడుతున్నానని నాకు నేను చెప్పుకుంటున్నాను.

నాకు చినుకులు పడటం ఇష్టం. గొడుగు పరిచి ఉంది. కస్టమ్స్ గుండా వెళ్ళడం నాకు ఇష్టం లేదు–నగరపు అసలైన వాతావరణాన్ని అనుభవించాలని నేను ఆత్రుతగా ఉన్నాను. నేను వీధుల వెంట, వంతెనలు, కాలువలను దాటుకుంటూ ముందుకు నడుస్తున్నాను–వెనిస్ ఎలా ఉంటుందో గ్రహించి ఉలిక్కిపడ్డాను. నీటి వీధులు, సముద్రపు నీరు–సముద్రపు కాలువల్లోని ‘పునాదుల’పై నిర్మించబడి నగరం తేలుతున్నట్లు ఉండటం దీని ప్రత్యేకత–అద్భుతం–కాలువలు, లోతైన కాలువలు–ఇవే వెనిస్‌లోని వీధులు, రోడ్లు, దారులు, ఉపమార్గాలు. ఎంతో అందంగా, విచిత్రంగా ఉండే వంతెనల ద్వారా వీటిని చేరుకోవచ్చు, దాటవచ్చు, మళ్ళీ దాటవచ్చు. అవి అప్పుడప్పుడు అక్కడక్కడా కనిపిస్తూ ఉంటాయి.

నాకు ఇది ఇష్టం–నేను పిల్లలను చూస్తున్నాను–ఒక చర్చి దగ్గర,–ఒక పాఠశాల దగ్గర ఆడుకుంటున్న వెనీషియన్ పిల్లలు–అవి ఎలాంటి ఆటలు!–ఎంత తీయని కళ్ళతో ఉన్న చిన్న బాబులు, పాపలు, సంతోషంగా, ఉల్లాసంగా, ఆట ఉత్సాహంతో నిండి ఉన్నారు! విచారంగా, నేను అమ్మాయిల, స్త్రీల పక్కగా వెళ్తూ, వారి కళ్ళలోకి చూస్తూ, వీళ్ళు వెనీషియన్లు అని నాకు నేను చెప్పుకుంటున్నాను–అవును మరి!–నేను దారుల వెంట, వీధుల వెంట, కాలువల వెంట, వారి వేషధారణలను, వెనీషియన్ ఆచారాలను చూస్తూ, గమనిస్తూ ఉన్నాను.

నేను తిరిగి వస్తున్నాను–కస్టమ్స్ గుండా వెళ్తున్నాను. అక్కడ పని చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఫలానా దాని కోసం, ఫలానా దాని కోసం వెతకడం–వీరంతా ఫాసిస్ట్ ఇటాలియన్ ప్రభుత్వ అధికారులు. విచారణ ముగిసింది– సోదా కూడా–స్వేచ్ఛ!

కాలువ వచ్చేసింది–పడవలు ఎదురుచూస్తున్నాయి. ప్రయాణికులు అనువాదకులు––ఎంత బహుభాషావేత్తలో!–విదేశీ భాషలో మాట్లాడినప్పుడు తప్ప, మిగతా అన్ని వైపులా ఇటాలియన్ భాష మాట్లాడటం నాకు వినిపిస్తోంది. ఇటాలియన్ వినడానికి చాలా మధురంగా ఉంది,–డోల్స్, సి, సి,–నాకు దాని గొప్ప సాహిత్యం గుర్తొచ్చింది–కవితలు గుర్తుకువచ్చాయి–ఆ! కానీ నేను ఇటాలియన్ పడవవాళ్లతో వ్యవహరించాలి.

నేను పడవలో ఉన్నాను–వెనీషియన్ గోండోలాలు! గోండోలా  నునుపైన, లాలించే, తేలియాడే, నిశ్చింతమైన, జారుడు అనుభూతిని–దాని ఆకారాన్ని–గ్రహించడం చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంది! కాలువ నీటిపై మిరుమిట్లు గొలిపే వాన చినుకులు, వాటి ప్రతిబింబాలతో, అప్పుడప్పుడు ఆగుతూ రకరకాల రీతులలో పడే సవ్వడి!–చూడటానికి ఎంత హాయిగా, ఆహ్లాదకరంగా ఉందో! తెడ్ల లయబద్ధమైన చప్పుడు!–అలా సాగిపోతూనే ఉన్నాను–కలలు కంటూ, వెనీషియన్ వైభవపు రాత్రుల గత స్వప్నాలను సాకారం చేసుకుంటున్నాను. వర్షం కురుస్తూనే ఉంది–దాని సంగీతాన్ని నేను ఆస్వాదిస్తున్నాను. ఒక గోండోలా నుండి సంగీతం వినబడుతోంది. కాలువపై ఈ వర్షం చూపే ప్రభావం ఒక అత్యంత సుందరమైన దృశ్యాన్ని సృష్టిస్తుందని నాకు అనిపిస్తోంది–అబ్బా!

నేను గ్రాండ్ కెనాల్‌లో ఉన్నాను. ఎంతటి అద్భుతమైన దృశ్యాలు! ఈ పురాతన, భారీ, చారిత్రక, సంపన్న భవనాలు లోతైన నీటి మధ్యలో ఎలా తేలియాడుతున్నాయి! నేను చూస్తున్న వాటిలోని చరిత్రల గురించి ఆలోచిస్తున్నాను. ఎలాంటి ప్రభావాలను రంగులలో, చిత్రాలలో బంధించవచ్చో అని ఆశ్చర్యపోతున్నాను. అలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, దీపాలు మినుకుమినుకుమంటూ, ప్రకాశిస్తూ, ఇంద్రధనుస్సులా మెరుస్తున్నాయి. ప్రతిఫలించిన కాంతితో నీరు తళతళలాడుతోంది, నాట్యం చేస్తున్న ఆ నీటిలో ఆ ప్రభావం వేయి రెట్లు అధికమయింది–ఎన్నో పడవలు ఒకదానికొకటి దాటుకుంటూ వెళ్తుండగా–కొన్నిసార్లు నిశ్శబ్దంగా, కొన్నిసార్లు స్పష్టంగా. వర్షంలో తడిసిన పడవల లోపల నుండి ఇటాలియన్ భాష వినడం ఆహ్లాదకరంగా ఉంది.

హోటల్ చేరుకున్నాను–అల్బెర్గో!–గ్రాండ్ కెనాల్‌పై ఉన్న ఒక నాగరికమైన హోటల్–ఆహ్వానించబడి, స్వాగతించబడి, నేను మర్యాదపూర్వకమైన ఇటాలియన్లు  సందర్శకుల మధ్య ఉన్నాను. నాకు ఆ కార్యాలయం బాగా నచ్చింది. ఆ స్వాగతం నాకు నచ్చింది. గొడుగు తీసుకుని, కొంటె చూపులతో ‘బోనా సెరా’ అని పలకరిస్తూ, నవ్వుతూ ఇటాలియన్ భాషలో నాకు అంతా వివరించే ఆ చిన్న పిల్లాడు నాకు ఇష్టం.

బుగ్గల్లో అందమైన సొట్టలున్న, చూడటానికి ముద్దుగా ఉండే ఒక పనిమనిషి, చాలా సౌకర్యవంతంగా సర్దిన నా గది—కెమెరా—లోకి నన్ను తోడ్కొని వెళ్ళింది. అక్కడ, కళ్ళు నవ్వుతున్న ఒక అందమైన అమ్మాయి ఫోటో కనిపించింది. దాన్ని చూడు, చూడు, మళ్ళీ చూడు—అక్కడ గోడ మీద!—అక్కడ, అక్కడ గోడ మీద వెనిస్ నగరం ఫోటో ఉంది. నేను దాన్ని చూశాను—మళ్ళీ చూశాను—సెయింట్ మార్క్ స్క్వేర్!—నా ప్రియమైన శాన్ మార్కో. దాని సాహిత్యం నాకు గుర్తొచ్చింది. నేను వెనిస్ కిటికీల గుండా చూశాను. నాకు నగరపు దీపాలు కనిపించాయి. ‘ఇటాలియా’—దీన్ని నేను తెల్లవారుజామున చూస్తాను.

పరుపు  లాలింపు మెత్తదనంలో నేను అప్రతిహతంగా కలలు కంటూ, వెనిస్ గొప్ప గతం గురించి, భారతదేశపు గొప్ప గతం గురించి – వాటి ప్రాచీన పరస్పర పట్టు సముద్రపు పరిచయం, స్నేహం గురించి – ఇటలీ యొక్క ప్రాచీన వైభవం గురించి, భారతదేశపు ప్రాచీన వైభవం గురించి ఆలోచిస్తూ ఉన్నాను.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-5-26-ఉయ్యూరు