Category Archives: సేకరణలు

ఆదోని పురాణ సంఘం ఉపన్యాసాలు – డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఎడిసన్, స్టీల్‌ల ‘స్పెక్ట్రేటర్, టాట్లరు’ వ్యాసాల మార్గాన పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహారావు ‘సాక్షి’ వ్యాసాలను రాశాడు. అవి 1913న ‘సువర్ణలేఖ’ వారపత్రికలో, 1920, 1927, 1933లలో ఆంధ్రపత్రిక సారస్వతానుబంధాలలో ప్రచురితమయ్యాయి. తెలుగు సాహిత్యంలో ఈ వ్యాసాలకున్న ప్రాధాన్యం తెలిసిందే. 1917-1918లలో అనంతపురం ఆర్ట్స్ కాలేజీలో … Continue reading →

టొమాటో   ప్రియ మిత్రమా !                        నమస్తే.                         ఈ విద్యుల్లేఖకు నేను తాజాగా రాసిన ‘టొమాటో’ వ్యాసం పి.డి.యఫ్. జతపరిచాను.     … Continue reading →

ప్రియ మిత్రమా !                       నమస్కారం.                        కాయగూరల్లో మన తెలుగువారికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన వంకాయను గూర్చి ఇటీవల నేను రాసిన వ్యాసం ఈ విద్యుల్లేఖకు జతపరిచాను. … Continue reading →

అందరివీ సినిమా పెళ్లిళ్లే ‘ఇదేలే తరతరాల చరితం జ్వలించే జీవితాల కథనం’ ‘అందమైన భామలు లేత మెరుపు తీగలు…’ ‘గువ్వ గోరింకతో ఆడిందిలే బొమ్మలాట’ వంటి హిట్ పాటలు విన్నప్పుడు ఆ పదాల అర్థాల్లో పడి వాటిని రాసిన భువనచంద్ర గురించి కాసేపు మర్చిపోతాం. ‘మంచిమంచి పాటలెన్నో రాయడానికి పునాది వేసింది మా ఊరు చింతలపూడి’ … Continue reading →

అంతా రామ మయం శ్రీరామ నవమినాడు దేశ విదేశాల భక్తులంతా భద్రాచలం చేరుకుంటారు. సీతారాముల కల్యాణోత్సవం కనులారా వీక్షించాలని తపిస్తారు. అలాంటి రాముని సేవలో తరిస్తున్న భద్రాద్రి దేవస్థానాచార్యులు కొమాండూర్ ఇళైయవిల్లి స్థలశాయి, ఆలయ ప్రధాన అర్చకులు పొడిచేటి జగన్నాథాచార్యులు తమ అనుభవాలను ఇలా పంచుకుంటున్నారు.. 12 సంవత్సరాల పుణ్యకాలం – కొమాండూర్ ఇళైయవిల్లి స్థలశాయి, … Continue reading →

జ్ఞానపీఠ రావూరి   తెలుగు సాహితీవేత్తకు మరోసారి జ్ఞానపీఠం గుర్తింపు లభించింది. ప్రముఖ తెలుగు రచయిత డాక్టర్ రావూరి భరద్వాజను కేంద్ర ప్రభుత్వం సాహిత్యంలో అత్యున్నత స్థాయి జ్ఞానపీఠ పురస్కారానికి ఎంపిక చేయడం తెలుగువారు నిజంగా గర్వించదగిన విషయం. ఆయన రాసిన ‘పాకుడు రాళ్లు’ గ్రంథానికి మూడున్నర దశాబ్దాల తరువాత 2012 సంవత్సరానికి గాను ఈ … Continue reading →

చిగురాకుల ఊయలలో ‘ఇల’ మరిచిన ఓ చిలుకా.. ‘ప్రతివాద భయంకర’ ఇంటి పేరు గల శ్రీనివాస్ నిజానికి అతిసున్నిత మనస్కుడు. ‘పఠనం, గానం’ ఆయన ఉచ్ఛ్వాస నిశ్వాసాలు. ‘నిత్యయవ్వనుడి’గా చెప్పుకుని మురిసిపోయే నిత్య దరహాసి. ఒక పరిశోధనాంశం గురించి సలహా కోసం చెన్నయ్‌లోని ఆయన ఇంటికి వెళ్లినప్పుడు అనేక ఆసక్తికర అంశాలు వెల్లడించారు. ఆయన మహాప్రస్థానానికి … Continue reading →

అరటి నార చీరలు సీతారాములు వనవాసానికి వెళ్లినప్పుడు నార దుస్తులను ధరించారని విన్నాం. అడవుల్లో తపస్సు చేసుకునే ఋషులూ నార వస్త్రాలనే కట్టుకునేవారనే కథలూ తెలుసు. కాని నార వస్త్రాలేమిటో తెలుసా? ‘అరటి చెట్టు పీచుతో బ్రహ్మాండమైన వస్త్రాలు తయారుచేస్తున్నాం’ అని చెప్పారు ‘అనానాఫిట్’ అనే సంస్థవారు. ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన యువకుడు మామిళ్లపల్లి రాజశేఖర్, … Continue reading →

నా గెలుపు బాణి నాన్నదే ఆయనకు తెలియని రంగమంటూ లేదు. చిత్రలేఖనం, సంగీతం, కవిత్వం, కథారచన, దర్శకత్వం… ఇలా అన్ని కళారూపాలను ఆయన ఔపోసన పట్టారు. ఆరేడు భాషలలో కవిత్వాలు రాయగల పాండిత్యం ఆయన సొంతం. అయితే రావలసిన గుర్తింపు ఆయనకు రాలేదు. ఎనిమిది పదుల వయసులో సైతం విజయం కోసం ప్రయత్నాన్ని మానలేదు ఆయన. … Continue reading →

అవీ ఇవీ అన్నీ -4 1–సెప్టెంబర్ అయిదు గురు పూజోత్సవం నాడు చేసే ప్రతిజ్ఞ- To commit our selves once more to our  chosen profession  Endeavour selflessly to brighten the lives of those in our charge  Allow ourselves to accept that self improvement is an … Continue reading →

  అవీ ఇవీ అన్నీ -3 1-ఆదిత్య మండలం లో ప్రకాశించే మహిమాన్విత మైన కాంతులే ‘’వేద రుక్కులు .‘’సంధ్యా సమయం లో విరాజిల్లే ప్రభలు ‘’సామ వేద సంహితలు’’ .చండ మార్తాండ మండలం లో మనోహరం గా ప్రవహించేసత్యమైన ఆత్మయే యజుర్వేదం .ఆత్మ కారకుడు ఆదిత్యుడు .ఆరోగ్య ప్రదాత .,అన్నదాత .అని ‘’అరుణం ‘’చెబుతోంది . 2-బ్రహ్మ లోకం లో నాలుగు నక్షత్రాలు చతురస్రం … Continue reading →

 అవీ ఇవీ అన్నీ -2 మండేకాలం –ఎండాకాలం –కవితలు 1-నారాయణ బాబు ‘’ఎండాకాలం ఎండా కాలం –పగళ్ళు నెగళ్లు   మండే రోడ్డు –పన్నెండు గంటలు 2-‘’ప్రకృతి పెట్టిన వేసవి గాన పాఠశాల –     తుమ్మెద తుంబుర శ్రుతి –కోయిల ఒజ్జ’’ 3-దాశరధి ‘’నాల్క కింత తడిలేకున్నా –నయనాలకు తడి తగిలించిన    క్షణ క్షణ విజ్రుం భిత  తృష్ణ –ఈ మృగ తృష్ణ 4 –నామాడి … Continue reading →

   అవీ ఇవీ  అన్నీ -1 1-ఓటు –నాడు మనసారా ఇచ్చేది –నేడు మనసారా తో ఇస్తున్నారు 2-మరణం –జీవించి నందుకు లభించే బహుమతి 3-జనం –ఓట్ల చెట్లు 4-కుండ –మనసు ను చల్ల బరచు కొనేందుకు నిప్పుల కొలిమి లో ఒళ్లంతా కాల్చుకునేది 5-సారీ-తప్పిదాల మన్నించగల ఇంగ్లీష్ వారి పంచాక్షరీ మంత్రం 6-సానుభూతి –ఎదుటి వారి హృదయాలను తెరిచే బంగారు తాళం చెవి   7-నవ్వు … Continue reading →

‘శివతాండవ’ మాడిన నిత్య విద్యార్థి – శశిశ్రీ తాను రచించిన కావ్యాన్నే తానే పాఠ్యపుస్తకంగా చదివి పరీక్ష రాసిన అరుదైన కవి సరస్వతీపుత్ర పద్మశ్రీ డాక్టర్ పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు. పదునాలుగు భాషలలో పాండిత్య శోభతో ఒక్క గొంతుకై అబ్బురపరచిన బహుభాషా చక్రవర్తి ఆయన. తెలుగు ప్రబంధాలలోని ప్రబంధ నాయికలకు సాహిత్య చరిత్రలో సముచిత సమయోచిత స్థానం … Continue reading →

అపూ’ లాంటి జ్ఞాపకాలే నావన్నీ ఆరికెపూడి ప్రేమ్‌చంద్ అంటే పెద్దగా ఎవరికీ తెలియకపోవచ్చు. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలో పరిశోధకుడిగా పనిచేసిన అధ్యయనశీలి అంటే కాస్త తెలుస్తుంది. ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్ తరఫున అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంఘంలో ఉద్యోగం చేశారంటే ఇంకొంచెం తెలుస్తుంది. రిజర్వ్‌బ్యాంక్ పూర్వపు గవర్నర్ వై.వేణుగోపాలరెడ్డి వంటివారికి ఆప్తులైన ఆలోచనాపరుడని చెబితే మరికొంచెం తెలుస్తుంది. … Continue reading →

మైసూరు వెళితే… మేల్కోటే వెళ్ళిరండి – డా. నాగసూరి వేణుగోపాల్   ఒక కోటి అంటే ఒకటి అంకె పక్కన ఏడు సున్నాలు పెట్టాలి. అదే వేయి కోట్లు అన్నప్పుడు పది సున్నాలు పెట్టాలి. సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ సున్నాల సంఖ్య పెరుగుతుంది. ఈ స్థాయిలో ఉన్న సంఖ్యలను సులువుగా పేర్కొనే పద్ధతి ఉంది. వెయ్యి … Continue reading →

రాకెట్ ఎగిరినపుడంతా ‘మొగల్తూరు’ రైతే గుర్తొస్తాడు మొగల్తూరు అనగానే టక్కున చిరంజీవి గుర్తొస్తాడు. అరే, కృష్ణంరాజుదీ అదే ఊరు కదా అనుకుంటాం. ఈ సినిమా వ్యవహారం పట్టని పాత తరం వాళ్ళయితే, బారిష్టర్ పార్వతీశంని గుర్తు చేసుకుంటారు. ఈ ముగ్గురూ కాకుండా నాలుగో హీరోని ఇప్పుడు పరిచయం చేస్తున్నాం. పేరు ఎంవైఎస్ ప్రసాద్. శ్రీహరికోట రాకెట్ … Continue reading →

ఫ్రాన్స్‌లో ‘సురభి’ జిలుగులు తెలుగు నాటక ఖ్యాతిని ఎల్లలు దాటించడంలో సురభి నాటక సమాజం ముందంజలో ఉంది. ఆ కుటుంబాల పెద్దగా సురభి నాటకాలకు కొత్త దశ, దిశ నిర్దేశం చేసిన పద్మశ్రీ రేకందార్ నాగేశ్వరరావు అలియాస్ బాబ్జీ తెలుగు నాటక వైభవాన్ని ఫ్రాన్సు ప్రేక్షకులకు త్వరలో రుచి చూపించబోతున్నారు. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమి … Continue reading →

 తనలో తాను         ఒక విచిత్రమైన, కాని ఆలోచింపజేసిన, ఆలోచించాల్సిన అరుదైన సందర్భం. దక్షిణామ్నాయ శృంగేరీ శ్రీ శారదా పీఠాధీశ్వరులు జగద్గురు శంకరాచార్య శ్రీశ్రీశ్రీ భారతీ తీర్థ మహాస్వామి విశాఖపట్నం వేంచేశారు. భీమునిపట్నంలో సద్గురు శివానందమూర్తివారి ఆశ్రమానికి -వారి దర్శనార్థం వెళ్లాను. శివానందమూర్తిగారు నన్ను అందరిలోనూ పిలిపించారు. స్వామివారికి స్వయంగా పరిచయం చేశారు. స్వామివారు ముందుకు వంగి … Continue reading →

సినిమా పదకోండవ అవతారం సినిమా మనిషిని ప్రభావితం చేయడమే కాదు… ఆలోచనల్ని సమూలంగా మార్చేస్తుంది అంటారు జె కె భారవి. ఆయన దృష్టిలో సినిమా11వ అవతారం. ‘చిటికెల పందిరి’ సినిమాకు దర్శకుడుగా సినీరంగంలోకి ప్రవేశించినా ఆ తర్వాత రచయితగా మారి ప్రఖ్యాతి గడించారు భారవి. ఆ క్రమంలో 24 కన్నడ సినిమాలకు రచన చేసినా ఆయన … Continue reading →

సీత అయోధ్యకు తిరిగొచ్చాక… రామాయణం మన అందరికీ కథగా తెలుసు. రామాయణంలో పాత్రలన్నిటినీ దేవుళ్లుగా కాకుండా మానవ కోణం నుంచి చూస్తే ఎలా ఉంటుంది? ప్రముఖ రచయిత్రి వాయు నాయుడు చేసిన అటువంటి ప్రయత్నమే ‘సీతాస్ ఎసెంట్’. రామాయణంలోని ముఖ్యమైన పాత్రల రాగద్వేషాలు, భావోద్వేగాలు, ఇష్టాఇష్టాలను సున్నితంగా చిత్రీకరించిన ఈ నవలలోని కొన్ని ఆసక్తికరమైన భాగాలు..  … Continue reading →

మహాత్మునితో మరపురాని క్షణాలు – ఎస్.వి. పంతులు   గాంధీజీ మన మధ్యనుంచి వెళ్ళిపోయి చాలా కాలం అయింది. ఆయన ఉపదేశాల ఉపయుక్తత నేటికీ ఉంది; ఎప్పటికీ ఉంటుంది. వివిధ విచ్ఛిన్న ధోరణులతో అతలాకులతమవుతోన్న నేటి సమాజంలో శాంతి, సామరస్యాలు నెలకొనాలంటే మహాత్ముని బోధనలను పాటించడమే ఉత్తమోత్తమ మార్గం.  గుంటూరు అరండల్ పేట్‌లోని మునిసిపాలిటీ వారి … Continue reading →

తెలుగుకు వెలుగు   కొద్దిగా ఆలస్యమే అయినా, రాష్ట్ర పాఠశాలల్లో తెలుగు బోధనను తప్పనిసరి చేస్తూ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకోవడం ముదావహమే. పాఠశాల స్థాయిలో, ఇంటర్మీడియట్‌లో, డిగ్రీ కళాశాలల్లో తెలుగు పేపర్‌ను నిర్బంధం చేస్తూ ప్రత్యేక ఉత్తర్వులు జారీ చేయబోతున్నట్టు ప్రభుత్వం సోమవారం ప్రకటించింది. ఈ ఉత్తర్వుల ప్రకారం ఇక తెలుగు భాషేతరులు కూడా తెలుగును … Continue reading →

సాహితీ కలహ భోజనాలు! – మువ్వల సుబ్బరామయ్య ఇందు గలదు అందు లేదని సందేహము వలదు, రగడ ఎందెందు వెదకి తొంగి చూడగా.. పూర్వం పండిత ప్రకాండుల సాము గరిడీలకు సాహిత్య పత్రికలు తాలింఖానాలు అయినాయి. పరస్పర దూషణ సాహిత్య విమర్శగా చెలామణి కాసాగింది. నెల్లూరు మండలంలో తొలి తెలుగు పత్రిక పూండ్ల రామకృష్ణయ్య ‘అముద్రిత … Continue reading →