సరసభారతి ఉయ్యూరు

  వింత ఆలయాలు –విచిత్ర విశేషాలు –9

                                                          కుంభ కోణం లో కుండ మూతి లింగం

  తమిళ నాడు లోని కుంభకోణం లో వెలసిన ‘’కుమ్భేశ్వర స్వామి ‘’లింగం కుండా మూతి లాగా ఉండటం తో ఆ పేరు వచ్చింది .ఇక్కడ మహా మాఘం అనే కొలను ఉంది .పన్నెందేల్లకు వచ్చే పర్వ దినమే మహా మాఘం ..ఆ సమయం లో ఆ కొలను లో ‘’గంగా జలం ‘’పుడుతుందని భక్తుల విశ్వాసం .ఇదీ ఇక్కడి వింత ,విశేషం . మహా మాఘం లో ఉత్సవం అమోఘం గా జరుగుతుంది .

                            వ్రేలి ముద్రలు కని పించే సైకత లింగం 

             కర్నూలు జిల్లా ప్రొద్దుటూరు కు దగ్గర్లో ముక్తి రామేశ్వరం ఉంది ..ఇక్కడి లింగం ఇసుక తో చేసింది .సైకత లింగం అంటారు ..లింగం అయిదు అంగుళాల ఎత్తు మాత్రమే ఉండటం విచిత్రం .ఈ లింగం పై ఇసుకను అదిమి పెట్టిన చేతి వ్రేలి ముద్రలు ఇప్పటికీ కని పించటం విశేషం .

                             ఉత్సవాలు లేని కోటి పల్లి లింగం

 తూర్పు గోదావరి జిల్లా కాకి నాద కు దగ్గర్లో గోదావరి ఒడ్డున కోటి పల్లి దివ్య క్షేత్రం .దేవేంద్రుడు నిర్మించిన స్వంభూ శివలింగం ,ఆలయం ఉన్నాయిక్కడ .పాతాళం నుంచి ఈ లింగం ఉద్భవించినదని పురాణ కధనం .ఇది ‘’యోగా లింగం ‘’అవటం వల్ల ఉత్స వాలు ఉండవు .ఈ కోటేశ్వర స్వామికి చైత్ర మాసం నుండి అయిదు నెలలు కోటి తీర్ధం లో ఉంటాడు .మిగతా ఏడు నెలలు కోటి తీర్ధ జాలం నేల మట్టం వరకు వుండి ,భక్తులకు దర్శనం ఇస్తూ ,ఆనందం మాత్రమే కల్గించటం విశేషం .

                                     కన్నీరు కార్చే గరుడుడు

                  నెల్లూరు జిల్లా సూళ్ళూరు పేట కు రెండు కిలో మీటర్ల దూరం లో ‘’మన్నారు పోలూరు ‘’గ్రామం పురాణ ప్రసిద్ధి చెందింది ..ఇక్కడే జాంబ వంతునికి ,శ్రీ కృష్ణుడికి యుద్ధం జరిగిందని అంటారు .ఇక్కడున్న ‘’అలఘు మల్లామ్క్రిష్ణ ‘’దేవాలయం చాలా పురాతన మైనది ..చాళుక్య రాజులు కట్టిన దివ్య దేవాలయం ఇది ..ఇక్కడ సుగ్రీవ ,జాతాయు ,జాంబవంత ,గరుత్మంతుల భారీ విగ్రహాలు అందర్ని ఆకర్షిస్తాయి .స్వామి భక్తు లంతా కొలువు దీరి నట్లు ఉంటుంది ..దీన్ని మని కాంత క్షేత్రం అని కూడా పిలుస్తారు ..స్వామి గర్భాలయానికి దక్షిణం గా ‘’సౌందర్య వల్లి ‘’అమ్మ వారు ఉంటారు .స్వామికి ఎదురుగా తొమ్మిది అడుగుల ఎత్తున గరుత్మంతుని విగ్రహం సమ్మోహన పరుస్తుంది .గరుడుని కంటి నుంచి కన్నీరు ఒలుకు తున్నట్లు శిల్పి విగ్రహాన్ని మహాద్భుతం గా మలిచాడు ..శమంతక మని ని శ్రీ కృష్ణుడు ఇక్కడే జాంబవంతుని దగ్గర నుండి పొందాడని ఐతిహ్యం .సత్య .జాంబవతీ సమేత శ్రీ కృష్ణ స్వామి దర్శనం సర్వ శుభ ప్రదం ..ఇక్కడే సత్య భామ కు గర్వ భంగం అయిందట ..ఈ ప్రదేశం లోనే ఆంజనేయుని చేత గర్వ భంగం అయింది .తనకు జరిగిన అవమానాన్ని దుఃఖిస్తూ ,తన స్వామికి మొర పెట్టు కొనే సన్నీ వేష రూప కల్పనే గరుడుని కన్నీరు గాధ .ఇప్పటికి ఆ కన్నీరు గాధను మనం చూడ వచ్చు .అద్భుత మైన వింత ఇది .ఇక్కడి శిల్ప సౌందర్యం చిత్రాతి చిత్రం గా ఉంది మనసులను ఆకర్షిస్తుంది .

   సిద్ధ యోగి పుంగవులు –2

                                                                అవధూత దొంతులమ్మ

        ఏరుల పుట్టుక ,యోగుల పుట్టుక ఎవరికి తెలియదని సామెత .ఆమెనర్మదా నదీ తీరాన ఉండే  బంజారా మహిళా .ఎలా వచ్చిందో కృష్ణా జిల్లా మచిలీ పట్నం చేరింది అరవై ఏళ్ళ వయసు తో  .ఆమె నెత్తి మీద నీళ్ళ కుండల్ని దొంతరలు గా పెట్టు కొని మోస్తుండేది .అందుకని ఆమె ను’’ దొంతు లమ్మ’’ అన్నారు బందరు జనం .అదే ఆమె పేరు అయి పోయింది .ఒక యోగి ఆమెకు దర్శనం ఇచ్చి సంసార బంధాలను వదిలెయ మని ఆదేశిస్తే ,భర్త అనుమతి తో ఇల్లు వదిలి వచ్చేసింది . దీక్ష నిచ్చి పంపాడు యోగి .ఆమె అవధూత గా మారి ఏంతో  దూరం నడిచి శ్రీ శైలం చేరింది .దిగంబరం గా తిరిగేది .బాహ్య స్పృహ ఉండేది కాదు .నిరంతరం సమాధి స్తితి లో ఉండేది .

              నెమ్మదిగా బందరు చేరి ,మొదట కుమ్మరి వీధిలో తర్వాత జగన్నాధ పురం లో ఉన్నది .ఆమెను కర్రతో కొట్ట  బోయిన వాడి చేయి చచ్చు బడింది .ఆమె కాళ్ళ మీద పడితే అనుగ్రహం తో  చేయి మళ్ళీ పని చేసింది .ఒక సారి ఒక లాయర్ గారి వీధి అరుగు పై కూర్చొని ఉండగా ,ఆయన పిచ్చి కోపం తో ఆమె దగ్గరుండే బట్టల  మూటను కాలితో తన్నాడు .ఆమె నవ్వుతు వెళ్లి పోయింది .ఆ లాయర్ కాలు మంటలు పోట్లకు గురై గిల గిల లాడాడు .ఇలా క్రమంగా ఆమె మహిమలు వ్యాప్తి చెందాయి .ఇంకో సారి చల్ల పల్లి కి చెందిన ముగ్గురు ఆడ వాళ్ళు  బట్టల వ్యాపారం కోసం బందరు వచ్చి బెజవాడ రోడ్డు పక్క ఉన్న వీధి అరుగు మీద కూర్చున్నారు .ఆ పక్కనే దొంతులమ్మ పిచ్చి గుడ్డల మూట తో  కూర్చుని ఉంది .అర్ధ రాత్రి సమయం .ఆమె తమను ఏమి చేస్తుందో నని వారు భయ పడ్డారు .ఇంతలో ఆమె కళ్ళ నుండి సూర్య కిరణాల లాగా మెరుపులు వచ్చాయి ..ఆ ముగ్గురికి ఆశ్చర్యం కలిగి భక్తీ తో  ఆమె శిష్యులయారు .ఆమె వారిని దగ్గరకు పిల్చి కారం ముద్ద తీసి వారి నోటికి అందించింది అది తీపి పదార్ధం గా మారి మధురం గా ఉందట ..బందరు వచ్చి నప్పుడల్లా తనను కలిసి వెళ్ళ మని చెప్పి పంపింది .

     గుంటూరు జిల్లా మంగళ గిరి నుంచి బందరు లో స్తిర పడ్డ వలివేటి పేరయ్య ఆమె మహిమలను గమనించాడు .ఆమె మిరపకాలయలు ,ఉల్లి పాయలు ,ఉప్పు తన గోనే సంచి కింద  దాచి ప్రసాదం గా పెట్టేది .అవి అతి మధురాలయ్యేవి .ఆమె యే కొట్టు దగ్గర నిలబడితే ఆ కొట్టు ఆ రోజు విపరీతం గా లాభాలు గడించటం అందరికి అనుభవం .బ్రతి మాలి రప్పించు కొనే వారు .సర్కిల్ పేట లో చోడవరపు సుబ్బమ్మ అనే వితంతువు దత్త పుత్రుడు అమ్మ చెప్పి నట్లే చని పోయాడు .ఈ విషయం ఆమె కు చెప్ప టానికి  వెళ్తే అమ్మ మండ్ర  గబ్బల మీద కూర్చున్న దృశ్యం చూసి చకితు రాలై  ఆమె మహిమ అపరిమితం అని గ్రహించింది .ఆమె కు దత్త పుత్రుని మరణం తో  పరీక్షించి  వైరాగ్యం బోధించి శిష్యురాలిని చేసుకొన్నది .వేమూరి అచ్చయ్య అనే ఆయన టో ఉపదేశం ఇప్పించింది .

          ఒకాయన ఉపదేశం కోసం వస్తే అర్ధ రాత్రి శ్మశానానికి రమ్మన్నది .అతడు అలానే వెళ్లాడు .ఆమె పెద్ద పులి రూపం లో కని పించి భయ పెట్టింది .ఆయన పారి పోయాడని తెలుస్తోంది .పరీక్షించ కుండా ఎవరికి దీక్షనిచ్చేది కాదు చెరుకూరి పద్మ నాభ ప్రసాద్ బహాద్దర్ పక్ష వాతం తో కుడికాలు చచ్చు పడింది .ఆ కుటుంబం అమ్మ దగ్గరకు వచ్చి శరణు వేడింది .అమ్మ తన కాలును ఆతని కాలుతో గుడ్డ పే లిక తో  కట్టింది .కాసేపు అయిన తర్వాత ఆయన పక్షవాతం మాయ మైంది .అప్పట్నించి ఆ కుటుంబానికి ఆమె రక్ష .వాళ్లకు ఒక కూతురుండేది .ఆమె ను అమ్మ ‘’రాణీ ‘’అని సంబోధించేది .ఆమెను చల్ల పల్లి జమీందార్ యార్ల గడ్డ శివ రామ ప్రసాద్ బహాద్దర్  గారికి ఇచ్చి వివాహం చేయాలని పద్మ నాభ ప్రసాద్ గారు భావించారు .కాని రాజా గారికి చేసుకోవటం ఇష్టం లేదు .కాని అమ్మ ధైర్యం చెప్పింది .ఈ పిల్లను మర్నాడే  ముక్త్యాల జమీందార్ దత్తత తీసుకొని చల్ల పల్లి రాజా గారికిచ్చి వివాహం చేశారు .చల్ల పల్లి కోటలో దొంతులమ్మ అమ్మ వారికి ఘన సన్మానం చేశారు .

        కారు మూరి కృష్ణ మూర్తి అనే ఆయన అమ్మ దగ్గర దీక్ష కోసం వచ్చాడు .ఆయన రామ తారక మంత్రాన్ని25 లక్షల సార్లు ,బాల మంత్రాన్ని ఏడు లక్షల సార్లు ,ప్రసన్నాంజనేయ మంత్రాన్ని నాలుగు లక్షల సార్లు జపించిన మహా పురుషుడు .అనేక సమారాధనలు ,అన్న సంతర్పణలు చేసిన కర్మిష్టి ..చీమల కోసం అయిదు మణుగుల పంచదార ను పోసిన భూత దయా పరుడు .అమ్మ అనుగ్రహం పొంది ఉపదేశం పొంది శిష్యుడై   ఆమె తల పెట్టిన అనే సత్కార్యాలు నిర్వహించిన ఘనుడు కృష్ణ మూర్తి .బాబా మస్తాన్ అనే మహనీయుడు అమ్మతో అర్ధ రాత్రి దాకా తత్వ విచారణ చేసే వాడు .జొన్న విత్తుల శేష గిరి రావు అనే సంగీత కళా కారుడు నటుడు గురువు దండిస్తాడని భయ పడి  అమ్మ పంచ చేరాడు .ఆమె అతన్ని మహా విద్వామ్శుడిని చేసింది .కుర్తాళం సిద్దేశ్వర పీఠానికి అది పతి అయిన కాను కొల్లు త్రివిక్రమ రావు గారు అమ్మ వద్ద జ్ఞాన భిక్ష పొంది ,ఆ తర్వాత సన్య సించి ఆ పీఠ ది పతి అయారు .ఆయనే విశ్వనాధ గారికి గురువు కూడా .మనశ్శాంతి లేని వారు అమ్మను దర్శిస్తే ,చల్లని చూపు తో  మానసిక ప్రశాంతత నిచ్చేది అని గ్రంధాలు తెలియ జేస్తున్నాయి .ఆమె ఎప్పుడు ‘’వికల్ప సమాధి ‘’లో ఉండేదని ప్రత్యక్ష సాక్షులు చెప్పారు. అంటే  మనస్సునకు ఆత్మ శక్తి స్వరూప అవస్థ కలగటం చేత సమాధి స్తితి లో –వికల్పాలు నష్టపోకుండా ,చిత్తాన్ని బ్రహ్మ లో లయం చేసి కేవల పర బ్రహ్మ లో నిలిపి ఉంచటం అన్న మాట .

                       దొంతులమ్మ అనుగ్రహాన్ని పొందిన వారిలో దాలి పర్తి పిచ్చిహరి ,యడవల్లి నాగేశ్వర రావు ,క్రోవి సత్యనారాయణ ,కోకా అహోబల రావు ,మొదలైన ప్రముఖులున్నారు .ఆమె 9-2-1932  రాత్రి పదకొండున్నరకు దేహాన్ని చాలించింది .  ఆమె జననం1807  గా భావిస్తారు .దొంతులమ్మ ఉత్స వాలు బందరు లో ఘనం గా నిర్వహిస్తారు .మాఘ మాసం లో పద కొండు రోజులు ఆరాధ నా  ఉత్సవాలు ఘనం గా జరుగు తాయి .ఆమె విగ్రహం లంబాడి దుస్తులతో అలంకరించి ఉంటుంది ..జీవితం చాలించినా సమాధి నుండి భక్తుల కోర్కెలు తీరుస్తుంద నే నమ్మకం ఉంది .—ఇంకో సారి మరో యోగి కధ –

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –1-6-12.—కాంప్—అమెరికా

 సిద్ధ యోగి పుంగవులు –1

                                                                  ఖండ యోగి – మస్తాన్ వలి

‘’సిద్ధ యోగి పుంగవులు ‘’అనే శీర్షిక ను ప్రారంభిస్తున్నాను .ఇందులో ఎందరో మహాను భావులున్నారు .వారిని గురించి సంక్షిప్తం గా తెలియ జేయట మే నా ఉద్దేశ్యం .ముందుగా మస్తాన్ వలీ గారిని గురించి తెలియ జేస్తాను . దీనికి ఆధారం స్వర్గీయ ఆచార్య బిరుద రాజు రామ రాజు గారి ”ఆంద్ర యోగులు ”

      మస్తాన్ అంటే ఎప్పుడు దైవ చింతన లో ఉండే వాడు .ఒక రకం గా దైవ మత్తుడు .అలాంటి వారిలో నల్ల మస్తాన్ అనే గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన ఈయన ప్రసిద్ధుడు .ఆయన ఒక చోట ఎప్పుడు స్తిరం గా ఉండే వాడు కాదు .గుంటూరు జిల్లా లో సంగడి గుంత లో ఒకరు చిన్న పాక కట్టించి ఆయనకు ఇచ్చారు .ఆయన నడుము వాల్చి ఎన్నడూ పడుకొని ఉండటం ఎవరు చూడలేదు .అనుక్షణ సంచారి .ఒక సారి ఉరుములు మెరుపులతో వర్షం కురుస్తోంది .ఆయన దగ్గర ఎప్పుడు ఉండే మేక దూరం గా ఉంది .ఆయన ఒక చిన్న మునగ చెట్టు కింద ఉన్నాడు .ఆయన కూర్చున్న చోట తప్ప వర్షానికి తడవని ప్రదేశం లేదట .ఆయన మేక చచ్చి పడింది .దాని దగ్గరకు వెళ్లి భగవంతున్ని ధ్యానించి ‘’లే’’అన్నాడు .అంతే లేచి కూర్చున్నది .ఈ మహిమ అందరికి పాకింది .వేరొక సారి ఆయన దగ్గరుండే కోడి ని ఒకామె ఎత్తుకు పోయి చంపి కూర వండుకుని తిన బోతోంది .దివ్య ద్రుష్టి తో ఆయన చూసి వాళ్ల  ఇంటికి వెళ్లి మాంసపు ముద్దా గా ఉన్న ఆ కోడిని ‘’బోబో’’అని పిలిచాడు .అది కోడి రూపం దాలిస్తే ఆయన ఒళ్ళోకి తీసుకొని నిమిరారు .ఆమె కాళ్ళా వెళ్ళా పడి బతిమి లాడింది కనికరించి  శిష్యురాలిని చేసుకొన్నాడు .

                      వలీ గారు’’ ఖండ యోగ సిద్ధి’’ తెలిసిన వారు .అంటే ముక్కలు ముక్కలుగా ఉన్న శరీర భాగాల్ని సిద్ధి తో  మళ్ళీ యదా రూపం లోకి తేవటం .ఈ విద్య షిర్డీ సాయిబాబాకు ,ఈయనకు ,వాడరేవు లలితానంద సరస్వతి ,మౌన స్వామి ,చీరాల ,కడప అవదూతలకు మాత్రమే ఉండేదట .ఒక సారి ఆయన యోగనిద్రలో ఉన్నారు .గ్రామ సమీపం లో ఒక పొలం లో ఆయన తల ,మొండెం కాళ్ళు ,చేతులు చిన్నా భిన్నమై పడి  ఉండటం రైతు గమనించి గ్రామం లో అందరికి ఏడుస్తూ చెప్పాడు .వాళ్ళంతా అక్కడికి  చేరే సరికి వలీ గారు పూర్తీ రూపం పొంది చిదానందం గా ఉన్నారు .ఇంకోసారి ఒక వ్యాపారి కొట్టు ముందు కూర్చుని ఉన్నాడు వాలీ .కొట్టు వాడికి విసుగెత్తి ఎన్ని సార్లు పొమ్మన్నా పోలేదు .వాడు కోపం తో  ఊగి పోతూ కర్ర పెట్టి ఆయన్ను బాది పారేశాడు .ఆయన శరీరం ముక్కలు ముక్కలై చెల్లా చెదరు గా పడి పోయింది . వ్యాపారే చంపాడని పోలేసులకు చెబితే అతన్ని అరెస్ట్ చేశారు .వలీ గారి శరీర భాగాలను అన్నీ కలిపి ఆకృతి తెచ్చి స్మశానానికి తీసుకు పోతుంటే ఆయన లేచి కూర్చుని అందర్ని ఆశ్చర్యం లో ముంచేశాడు .వ్యాపారి తప్పేమీ లేదని ఓదిలించాడు .

       వాలీ గారికి సర్వజ్ఞత ఉంది .గుంటూరు లో ఆయన ఉన్నప్పుడు పాప రాజు అనే జ్ఞాన యోగి శిష్యుడు ఉన్నావ నందయ్య గురువు ఆజ్న పై ఈయన ఉండే చోటుకు వచ్చాడు .ఆయన ధ్యానం లో ఉన్నాడు ఒక పేద వాడు వలీ గారు ఏదైనా డబ్బు ఇస్తాడేమో నని అక్కడికి వచ్చాడు .నందయ్యను చూసి అతని జేబులో ఉన్న పావలాను బిచ్చ గాడికిమ్మన్నాడు .నందయ్య నోరు తెరిచాడు అంతే ఉంది అతని జేబులో ..అతన్ని పాప రాజు పంపాడు కదా అని అడిగాడు .అవునన్నాడు .అప్పుడు పాప రాజు గొప్ప తనాన్ని వలీ గారు చెప్పారు .పాప రాజు గారింట్లో తండ్రి తద్దినం రోజున భోక్తలు తినక ముందే తనకు అన్న పెట్టి నసంస్కారి అన్నారు .గుంటూరు వాడొకడు కాశీ వెళ్లి గంగా స్నానం విశ్వనాధ సందర్శనం చేసి ఒక పెద్ద మసీదు దగ్గరకు వచ్చాడు అక్కడ ఉన్న ముసలాయన అతనిది గుంటూరు కదా అని అడిగి ఆశ్చర్య పరచాడు .గుంటూరు లోని తన మిత్రుడు వలీ బాగున్నాడా అని అడిగాడు .వలీ ని చూసి రెండు వందల  ఏళ్లు అయిన్దనిచేప్పాడు .ఇంటికి తిరిగి వచ్చి వలీ గారికి ఈ విషయం చెప్పాడు ఆ యాత్రికుడు .కాశీలో తన మిత్రుడు కన్పించాడా అని అడిగారు వలీ .అని అతడు చూశాను అన్నాడు అతన్ని చూసి రెండు వందల ఏళ్లు అయిందన్నారు వలీ .వారిద్దరి సర్వజ్ఞాత్వానికి యాత్రికుడు ఆశ్చర్య పోయి కాళ్ళ మీద పడ్డాడు .

      వలీ గారు నిగ్రహం ,అనుగ్రహం కల వారు .ఒక ముస్లిం యువకుడు ఈయన పోకడ ను పిచ్చి గా భావించి పిచ్చోడు పిచ్చోడు అంటూ గేలి చేసే వాడు .ఈయన నవ్వు కొనే వాడు .కొంత కాలానికి ఆకుర్రాడే పిచ్చి వాడయి పోయాడు .తలిదండ్రులు వాడిని తీసుకొచ్చి ఈయన కాళ్ళ మీద పడేశారు .దయ టో అతని తల నిమిరారు .అంతే .మామూలు మనిషి అయాడు వాడు .ఒక సారి బెజవాడ లో కొందరు ముస్లిం పెద్దలు మాట్లాడు కొంటుఉండగా  వలీ గారు అక్కడికి వచ్చి తన చేతి లో ఉన్న బుట్ట ను అక్కడ పెట్టి తాను మక్కా వెళ్లి తిరిగి వచ్చేదాకా దాన్ని చుస్తున్దమని చెప్పి వెళ్లి పోయారు .వారు పిచ్చేమో అను కొన్నారు .రెండు గంటల తర్వాతా వచ్చి మక్కా విశేషా  లన్ని చెప్పి తన దారి పట్టారు .ఇదంతా గాస్ అను కొని .అక్కడ మక్కా లో ఉన్న తమ వారికి తంతి పంపారు .వారు యాత్ర బానే జరిగిందని వాలీ గారు కూడా వచ్చివేళ్ళారని చెప్పారట .అప్పుడు ఆయన మహమ్మద్ ప్రవక్త అవతారం అని అందరు గ్రహించారట .

       వినుకొండ మహిళా ఒకామె సంతానం కోసం వలీ గారిని ప్రార్ధించింది మగ బిడ్డ పుడతాడని చెప్పి పంపాడు .మగ బిడ్డను కని రెండు నెలల తర్వాతా వలీ గారి ఆశీర్వాదం కోసం బయల్దేరింది వినుకొండ రైలు  స్టేషన్ లోనే వలీ గారి దర్శనం అయింది .ఆమె కృతజ్ఞతలు చెప్పు కొంది .వాలీ గారు ఆమెను గుంటూరు వెళ్ళమని అక్కడ పెద్ద ఉత్సవం జరుగు తోందని చెప్పి పంపారు .గుంటూరు చేరే సరికే ఆ ఉదయమే మస్తాన్ వలీ గారు చని పోయిన  వార్త విన్నది .రెండు గంటలక్రితం తాను సజీవ మస్తాన్ వలీ ని చూసింది .అప్పుడు అర్ధమయింది ఆమెకు చని పోయిన తర్వాతా కూడా  భక్తులకు ఇతర చోట్ల  దర్శనం ఇస్తున్నారని .ఆయన తాను చని పోయే రోజు ను ముందుగా నే ప్రకటించి తన శిష్యుడు మదారు సాహెబ్ కాళ్ళు పిసుకు తుండగా అనుకున్న సమయానికి దేహ యాత్ర చాలించారు .వేలాది జనం చేరారు .ఆయణ తన ఖననాన్ని పిచ్చయ్య గారిచ్చిన స్థలం లో  చేసే ఏర్పాటు కూడా చేసుకొన్నారు .ఆరోగ్య అధికారి నగరం లో సమాధి చేయ టానికి ఒప్పు కోలేదు .సాయంత్రం అవుతోంది .అంత్యక్రియలు చూసి ఇళ్లకు వెళ్లాలని అందరి ఆత్రం ..ఇంతలో ఆ అది కారికి తీవ్ర మైన కడుపు నొప్పి వచ్చి గిల గిల తనను కొంటున్నాడు .జ్ఞానోదయమైంది .వెంటనే ఒప్పు కొన్నాడు .కడుపు నొప్పి తగ్గింది .ఆయన సమాధి హిందూ ముస్లిం లందరికి పవిత్ర దర్గా యే .

          ఆయన ప్రాచుర్యం ఎంత గొప్ప ది అంటే గుంటూరు జిల్లాలో హిందువులు తమ పిల్లలకు మస్తానయ్య ,మస్తానమ్మ అని పేరు పెట్టు కొంటారు .వాలీ గారు సుమారు 1685 ప్రాంతం లో జన్మించి నట్లు భావిస్తారు .మరణం మాత్రం 23-5-1895 అంటే సుమారు రెండు వందల పది సంవత్స రాలు జీవించారని భావన .ఆయన్ను గుంటూరు లో మొదట చూసిన వారందరికి ఎనభై ఏళ్ళ వాడు గా నే కన్పించటం విశేషం .అలాగే చివరి దాకా ఉన్నారు ..ఎన్నో ఏళ్లు తపస్సు చేసి సిద్ధులు పొంది అప్పుడు గుంటూరు వచ్చారన్న మాట .

 ఇంకో యోగి గురించి ఇంకో సారి తెలియ జేస్తాను .

             మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –1-6-12—కాంప్—అమెరికా

చరిత్ర –సాహిత్యం –5 (చివరి భాగం )

            రవీంద్ర నాద టాగూర్ ‘’literature is really not reflections of social process ,but the essence ,the abrifgement and summary of history ‘’అన్నాడు .కనుకనే సంఘ సంస్కరణా పేక్ష తో స్త్రీ పునర్వివాహం ,కన్యా శుల్కం ,పాశ్చాత్య వ్యామోహం పై నిరసన ,భారతీయ సంస్కృతీ పునరుద్ధరణ ,స్త్రీ స్వాతంత్రం ,,సామ్య వాదం మొదలైన విషయాల పై కందుకూరి ,గురజాడ ,పానుగంటి ,చిలక మార్తి ,,చలం ,విశ్వనాధ ,శ్రీ శ్రీ లు విస్తృతం గా రాశారు .చైతన్యం తగ్గి నిద్ర పోతున్న సమాజాన్ని జాగృతం చేశారు .వైతాళికులు అని పించు కొన్నారు .art  not only reproduces life ,but also shapes it ‘’అన్నారు .’’అపారే కావ్య సంసారే కవి రేవ ప్రజా పథిహ్ –యధాస్మై రోచతే విశ్వం –తదే దం పరి వర్తతే ‘’అన్నాడు ఆనంద వర్ధనుడు అనే ఆలన్కారికుడు .అంటే సాహిత్య జగత్తు లో కవే బ్రహ్మ .ఈ విశ్వాన్ని తనకు ఎలా కావాలో అలా మలచు కుంటాడు .విలియం బ్లేక్ కూడా he sees a world in a grain of sand and heaven in a wild flower –holds infinity in a palm of your hand and eternity in an hour ‘’అన్నాడు .కవికి ఉన్న ప్రతిభ అనంతం .అతని ప్రభావం కూడా గొప్పదే .మనం చరిత్ర ,సాహిత్యం గురించి కదా మాట్లాడు కొనేది—అందుకే ప్లేటో అంటాడు ‘’poetry comes nearer to vital truth than history ‘’ఉన్న విషయాన్ని చరిత్ర కారుడు వివరిస్తాడు .అందులోని పరమార్ధాన్ని నిరూపిస్తాడు కళా కారుడు .

                     శ్రీ కృష్ణ దేవ రాయలు దక్షిణ భారత దేశాన్ని సమైక్యం గా ఉంచాడు .ఈ భావ వ్యాప్తికే ఆముక్త మాల్యద రాశాడు ..తంజావూరు పాలకులు మహారాష్ట్రులు ,మైసూరు రాజులు ద్రావిడ భాషా సాహిత్యం తో తెలుగు భాష సన్నిహితం గా మేలగేట్లు చేశారు .జాతీయ సమైక్యత కావాలంటే భాషా సమైక్యత అవసరం .దీని వల్ల భావ సమైక్యతా వస్తుంది .ఇది అన్ని సమైక్యత ల కంటే గొప్పది .అదే మనకు కరువైన్దిప్పుడు .అలాగే యాత్రసాహిత్యాన్ని రాసి భారతీయ సాంఘిక ,సాంస్కృతిక ,సాంప్రదాయ స్తితి గతుల్ని ప్రజలకు అందించారు ఏనుగుల వీరాస్వామి తన ‘’కాశీ యాత్ర’’అనే త్రావేలోగ్ లో .’’నీలగిరి యాత్ర లో ‘’కోలాచల శేషాచల కవి ,కాశీ మజిలీ కధలు ,జానపద కధలు ఆనాటి వైభవాలను అద్దం  లో చూపాయి .

                అక్షరం మన ఆయుధం .దాని ప్రతాపం తోనే వీరేశ లింగం గారుమూఢ ,చాందస ఆచారాలను ఎండ గట్టారు .తెలుగు లోని అన్ని ఆధునిక ప్రక్రియలకు ఆయనే ఆద్యుడు .అయితే మన జీవన మూలాను మరువ రాదు .మన వేళ్ళను విచ్చేదం  చేసుకో రాదు .అమెరికా లోని నీగ్రో ల దయనీయ స్తితుల్ని చూసి తన జాతి వ్రేళ్ళు ఎక్కడ ఉన్నాయో పరిశోధన చేసి నల్ల జాతిని మేల్కొల్ప టానికి ‘’ది రూట్స్ ‘’అనే పుస్తకం రాశాడు నల్ల జాతీయుడు .రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ ఓల్గా సే గంగా లో చారిత్రకాదారంగా పూర్వపు మన నాగారకతా ప్రయాణం అంతా వివ రించాడు .కవులు ,కళా కారులు మన సాంస్కృతిక రాయ బారులు .పూర్వం నన్నయ ,తిక్కన ఈ పనే చేసి తమ రాజ్యాలను ,రాజులను ఆపదల నుండి కాపాడు కొన్నారు .భారతీయ సంస్కృతీ పై పాశ్చాత్య ప్రభావం పెరిగి మనమేవరమో ,మన పూర్వ చరిత్ర ఏమిటో మరిచి పోయే సమయం లో విశ్వ నాద వేయి పడగలు నవల ,రామాయణ కల్ప వృక్షం మన జాతీయ జీవ నానికి మహా భాష్యం గా రాశాడు .తరతరాల భారతీయ సంస్కృతికి సమైక్యతా కు అవి చిహ్నాలు

                 అయితే విజ్ఞాన శాస్త్రం తెస్తున్న విప్లవం మర్చి పోరాడు .దాన్ని వినాశనాన్ని గుర్తుంచు కోవాలి .జూల్స్ వేర్న్స్ ,హక్సిలీ విశ్వాంతర ప్రయాణాలను గురించి ఊహించి సైంటిఫిక్ ఫిక్షన్ రాశారు .అవి ఆ తర్వాతా నిజమే అయ్యాయి .అందుకే కవిని క్రాంత దర్శి అన్నారు.ఎంత శాస్త్ర వేత్త అయినా హృదయ వాది  కావాలి .అందుకే డార్విన్ ,తిన్దాల్ డేవీ లు పరిశోధనల్లో ఎంత మునిగి ఉన్నా టెన్నిసన్ ,షేక్స్ పియర్  మిల్టన్ ,షెల్లీ ల కవితలు చదివారు ,ఆనందించారు .టా లమి ,ఉమర్ ఖయ్యాం లు గొప్ప ఖగోళ శాస్త్ర వేత్తలు కూడా .గొప్ప కవిత్వమూ రాసి మెప్పించారు .మలేరియా పై పరిశోధన చేసిన రోనాల్డ్ రాస్  గొప్ప కవే.తన డైరీ ని పద్యాలలో రాశాడు .వ్వ్యక్తి ,సమాజం ,జాతి మానసిక స్తితి లను చక్క దిడ్డ టానికి సైకాలజీ సాహిత్యమూ వచ్చింది .

            ఏది చెప్పినా హితం గా ,మితం గా కమ్మగా చంమగా ,చమత్కారం గా చెప్పాలి ..ఎన్నో వాదాలు ఇతర దేశాల్లో వ్యాపించి తర్వాతా మనకు చేరాయి .claassism ,neo clascism ,romaantism ,naturalism ,futurism ,sarrialism ,symbolism ,impressionism ,imagism ,daadaaism వగైరా ఎన్నో వాదాలు అక్కడ పురుడు పోసుకొని ఇక్కడికి చేరాయి ఇవన్నీ ఎక్కువగా ఫ్రాన్స్ దేశం లోనే ఆరంభ మైనాయి .ప్రాచీనుల్లో నవ్యుడు ,నవ్యుల్లో ప్రాచీనుడు విశ్వనాధ క్లాసికల్ ,రోమాన్తిజం కవిత్వం రాసి భేష అని పించుకొన్నాడు .కృష్ణ శాస్త్రి ,రాయప్రోలు కూడా ఈ మార్గాలను సు సంపన్నం చేశారు .కృష్ణ శాస్త్రిని ఆంధ్రా షెల్లీ అన్నారు .

                 ఛందస్సు సంకెళ్ళు తెంచు కొని పఠాభి రాశాడు .నిఘంటువుల్ని విసిరేయ మన్నాడు .కాల్పనిక సాహిత్యం లో ‘’లిరిక్ ‘’కు ప్రాధాన్యం వచ్చింది .ఛందస్సు లో మార్పు వచ్చింది .ఆట వెలది తేట గీతి ప్రాచుర్యం పొందాయి .ఎంకి పాటలు వచ్చాయి .అయితే అంతా ఊహల్లో తేలి పోయారు .జనం సంగతి మరిచారు .అప్పుడు వీళ్ళను చూసి ‘’పరుగెత్తే మబ్బుల్లారా !ప్రపంచామిది  గమనిస్తారా ‘’అని శ్రీ శ్రీ వాళ్ల దృష్టిని భూమి మీదికి మరల్చాడు .తానూ అభ్యుదయ కవిత్వం రాశాడు .కవిత్వానికి కొత్త నిర్వచనం చెప్పాడు .’’కాదేది కవితకనర్హం ‘’అన్నాడు .శ్రామిక జీవుల శ్రమైక సౌందర్యానికి విలువ నిచ్చాడు .తాజమహల్ కట్టించింది ఎవరో కాదు ,దానికి రాళ్ళెత్తిన కూలీలు ఎవ్వరు /అని ప్రశ్నించాడు .తారీఖులు ,దస్తావేజులు చరిత్ర కాదన్నాడు .మానవత కు విలువ నిమ్మన్నాడు .కవితను భూ మార్గం పట్టించాడు .శక్తి ఖలేజా ఉన్న వాళ్లనే రమ్మన్నాడు .లేకుంటే జగన్నాధ రాధా చక్రాల కింద నలిగి పోతారని హెచ్చ రించాడు .’’మీ కోసమే ఈ సమస్తం ‘’అని సామాన్యులకు అండ గా నిలిచాడు శ్రీ శ్రీ .ఆకలి రాజ్యం సినిమా లో కమల హాసన్ చేత శ్రీ శ్రీ కవితలు ఎన్నో విని పించారు .టాగూర్ సినిమా లో ‘’నేను సైతం ,నేను సైతం ప్రపంజాబ్జపు తెల్ల రేకై పల్ల విస్తాను –నేను సైతం ప్రపంచాగ్ని లో సమిధ నౌతాను ‘’లాంటి కవితలు పెట్టి ప్రేరణ కలిగించారు .

                ఈ విధం గా సమాజం వ్యక్తీ అవినా భావ సంబంధాన్ని కలిగి నడిచి అభ్యుదయాన్ని సాధించాలి .చరిత్ర ముందుంటే సాహిత్యం తరువాత ,సాహిత్యం ముందు ఉంటె చరిత్ర తర్వాతా ,కొన్ని సందర్భాలలో రెండు కలిసి నడుస్తాయి

            సమాప్తం

              మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ — 1-6-12—కాంప్—అమెరికా

 ఊసుల్లో ఉయ్యూరు —31

                                                      కొలచ (త )ల శ్రీ రామ మూర్తి మామయ్య

      ఆయన భూమికి అయిదే అడుగుల ఎత్తుంటాడుటాడు .పిలక ,గోచీ పోసి నలగని శుభ్రమైన తెల్ల గ్లాస్కో  పంచె పైన తెల్ల చేతుల నేత బనీను ,గుండు ,పిలకా ,యెర్రని కళ్ళు ,ఎప్పుడూ ఉండే సూక్ష్మ పరిశీలనా ద్రుష్టి , వేగం గా మాట్లాడే స్వభావం ,ఆత్మీయత ,ఆదరణ ,కొంచెం గడుసు కొంచెం పొగరు ,మాట కరుకు ,ఆలోచన అపర చాణక్యం అన్నీ కలిస్తే మా శ్రీరామ మూర్తి మామయ్య .ఇంటి పేరు కొలచల .అయితే అన్నీ లెక్కలే ఆయనకు .కొలతల్లో దిట్ట .అందుకని ‘’కొలతల మామయ్యా’’ అంటాన్నేను .మా బంధు గణానికినికి ఆయన ‘’ఇంజనీరు గారు ‘’.ఆయనేమీ పాలిటెక్నిక్ లో సివిల్ ఇంజినీరింగ్ చదవ లేదు .కాని ఆయన కలప కొలత వేసినా ,ఇల్లు నిర్మాణానికి  కోల తలు చెప్పినా నూటికి నూరు పాళ్ళు ఖచ్చితమే .ఇంజినీర్లు కూడా అంత ఖచ్చితం గా చెప్పలేరు అనే వారు అందరు .మా అందరికి యే పని వచ్చినా వెంట ఉండి   నిర్మాణం చేసే వాడు .మనకు దిగులుండేది కాదు .ఎంత డబ్బు అవుతుందో ,ఎంత కలప కావాలో ,ఎన్ని ఇటుకలు పడ తాయో ,ఎంత సిమెంటు ,ఇసకా అవసరమో ,కూలి ఎంతవుతుందో అంతా ముందే ఖచ్చితం గా చెప్పి పనిలోకి దిగమంటాడు .అందుకని ఆయన అంటే మా కుటుంబాలలో మహా క్రేజు .

                    కాలేజి కి వెళ్ళే దారిలో కుడి వైపు అప్పుడు ఆఖరి ఇల్లు శ్రీ రామ మూర్తి మమయ్యదే  .వాకిట్లోకి నీళ్ళు పోవటానికి డ్రైనేజి కాలువ మొదటే కట్టించు కొన్నాడు .ఇంట్లో కావాల్సిన అన్ని ఆధునిక సామాను అంటే రేడియో కుర్చీ లు అన్నీ చక్కగా అమర్చుకొన్నాడు .ఇల్లు ఎప్పుడు అతి పరిశుభ్రం గా ఉండేది .శుభ్రత అంటే ,శుచి అంటే ఆయన ఇంట్లోనే .ఇంకెక్కడా అది కని పించేది కాదు .మడి బట్టలకు దండాలు ,గొడ్ల పాక ,పాలేరు ,ధాన్యం పోసు కోవటానికి కొట్టు ,అన్ని వసతులతో వంట గది ,వాకిట్లో విశాల మైన అరుగు .బయట రోడ్డు మీద కూర్చొనే చిన్న అరుగు ఇలా అన్నీ పకడ్బందీ గా ఉన్న ఇల్లు ఆయనది .పడక గది  లో’’ చిలకల పందిరి’ మంచం ‘’,మెత్తని పరుపు ,దిండ్లు ,నలగనితెల్లని పక్క దుప్పట్లు .ఇల్లంతా గచ్చు ,నల్లని నాప రాళ్ళు .భోజనాల గది  ..అంతా ఒక ప్రత్యెక తరహాయే మామయ్యది .అందరికి ఆయన ఇల్లు ,ఒళ్ళు ,పని తీరు ఆదర్శం .ఆయన పడక గదిలో ఆకాలం లో ప్రసిద్ధి చెందినా’’ నేషనల్  ఎకో’’పెద్ద  రేడియో .కర్నాటక సంగీతం అంటే మహా మోజు .రేడియో లో ఎప్పుడు మద్రాస నుంచి వచ్చే కచేరీలు వింటుండే వాడు .

           శ్రీ రామ మూర్తి గారి తండ్రి అంతర్వేది గారు .వేదం బాగా చదువు కొన్న వాడు .నిత్య వ్యవహారాల్లో ఆరి తేరిన వాడు .చాలా సరదాగా మాట్లాడే వాడు .రాజమండ్రి నుంచి పడవల్లో కలప తెప్పించి వ్యాపారం చేసే వాడట కూర గాయాల వ్యాపారము చేశాడని అంటారు . .వ్యవహార దక్షుడిగా పేరు .అందరికి తలలో నాలుక గా వ్యవ హరించే వాడు .నాకు ఆయన బానే గుర్తు .మేము హిందూ పురం నుంచి వచ్చిన కొత్త .ఆయన ఒక సారి మా ఇంటికి వచ్చాడు .నా పేరు ఏమిటి అని అడిగాడు .నేను తల బిరుసుగా ‘’పెసర కాయ ‘’అన్నాను .’’ఆరి భడవా ఖానా  అంత పొగరా ?నేను ఇక నిన్ను ‘’పెసర కాయి ‘’అనే పిలుస్తాను ‘’అని నవ్వుతు అన్నాడు .కాని చాలా ఆప్యాయం గా అలకరించే వాడు .ఆయన మరణం నాకు గుర్తుంది .ఆ పన్నెండు రోజులు మా అందరికి అక్కడే భోజ నాలు .మమ్మల్ని చాలా దగ్గర బంధువులు గా చూసే వారు .మా నాన్న గారంటే విప రీత మైన గౌరవం .మామయ్య నాన్నగారిని ‘’బావ గారూ ‘’అని అమ్మను ‘’భవానక్కాయ్ ‘’అని పిలిచే వాడు .నన్ను దుర్గా పతీ అనే వాడు .ఆయన భార్య పేరు రావమ్మ .మేము అత్తయ్యా అని పిలిచే వాళ్ళం .వాళ్ల పెద్దమ్మాయి సుబ్బమ్మ సూరి బుచ్చి రామయ్య గారి పెద్ద కోడలు .ఆమె మాకు అయిదవ క్లాస్ లో సహాధ్యాయి .ఆమె భర్త మా  స్నేహితుడు నరసింహానికి  పెద్ద అన్న .రెండో కూతురు కామేశ్వరి మా కజిన్ అయిన సూరి రాదా కృష్ణ మూర్తి భార్య .మూడో అమ్మాయి భర్త ప్రభుత్వ ఉద్యోగి .కొడుకు దీక్షితులు మాకు జూనియర్ .

           శ్రీ రామ మూర్తిగా రికి పెద్ద వంతెన దగ్గర  ఎడమ వైపు సైడు కాలవ ను ఆనుకొని చాలా స్థలం ఉంది .అందులో కలప అడితి ఉండేది .సత్యం గారి అడి తీ అని పేరు .మామయ్య ఆయనకు అద్దె కిచ్చాడు దాన్ని .అందులో ఆయన పెద్దల్లుడు గుమాస్తా గా ఉండే వాడు రామ కకృష్ణ శాస్త్రి  అతని పేరు .సత్యం గారి కుటుంబం నరసింహం  కుటుంబం , ,శ్రీ రామ మూర్తి గారి కుటుంబం చాలా సఖ్యత గా  ఉంటారు .అక్కడ కులాలేమీ అడ్డు రాలేదు .సత్యం గారు కమ్మ వారు .ఆయనకు ఇంకో భాగా స్వామి కూడా ఉండే వారు .మంచి కలప దొరికేది .రెట్లు కొంచెం ఎక్కువే .అప్పుడు కలప కొత్త మిషన్లు లేవు .రంపపు కోతే .మాకు కలప కావాలంటే అక్కడే కొనే వాళ్ళం .

   శ్రీ రామ మూర్తి గారి పెద్దమ్మాయి పెళ్లి అయిదు రోజులు చేసి ఊరంతా భోజనాలు పెట్టాడు మామయ్య .దీక్షితులు ఒడుగు నాలుగు రోజులు చేసి అందరినీ పిలిచాడు .అట్లాగే రెండో అమ్మాయి మూడో అమ్మాయి పెళ్ళిళ్ళు అన్నీ విధి విధానం గా చేశాడు .ఆత్మీయత రంగ రించే వాడు .మేము వాళ్ళింట్లో వి.ఐ.పి .లమే .మాకు అంత గౌరవం . ఆ రోజుల్లో ఇళ్లకు వచ్చి బొట్టు పెట్టి భోజనాలకు పిలిచే వారు .భోజనం రెడీ అవగానే ప్రతి ఇంటికి వెళ్లి రమ్మని కబురు చేసే వారు .రెండు పూటలా భోజనాలే .టిఫిన్లు కూడా అక్కడే .మామయ్య అన్నీ ప్రత్యేకం గా దగ్గరుండి  చూసుకొనే వాడు .ఆయనకు  తోడు మా మేన మామ గంగయ్య గారు .ఇద్దరు స్వంత అన్నదమ్ముల్లా మెలిగారు చివరి దాకా .అన్నయ్య మాట తమ్ముడికి వేదం .తమ్ముడి సూచన అన్నకు శిరో దార్యం ‘’గంగన్నయ్యా ‘’అని ఆప్యాయం గా పిలిచే వాడు .మా మామయ్యా మాత్రం శ్రీ రామ్మూర్తీ అనే వాడు .ఏరా  అని చనువుగా పిలుచుకొనే వారు .కుటుంబాలు అంత సన్నిహితం గా ఉండేవి

       రాదా కృష్ణ మూర్తి మాబుల్లి మామ్మ మనవడు .వాడికి శ్రీ రామ మూర్తి మామయ్య రెండో కూతురు కామేశ్వరి తో  వివాహం అయింది .కారణాలు తెలీదు కాని చాలా కాలం వారిద్దరికి కార్యం జరగ లేదు .మామయ్యా టెన్షన్ పడి పోతున్నాడు .ఎవరు చెప్పినా మా వాడు వినటం లేదు .ససేమిరా అంటున్నాడు .మామ్మ కూడా బాధ పడుతోంది .వాళ్ల ఇంట్లో బెజవాడ లో నేను ఇంటర్ చదివాను .చిన్నప్పటి నుంచి వాడికి నాకు చాలా స్నేహం బందుత్వాన్ని మించిన స్నేహం అది .నేను వాణ్ని అన్నయ్యా అని పిలిచే వాణ్ని కాదు ‘’గురూ ‘’అనే వాడిని .వాడు నన్ను పేరు పెట్టి పిలిచే వాడు . గురువు గారి సమస్య శిష్యుడే తీర్చాలి అనే వాళ్ళు అందరు .వాడి సమస్య నాకు వదిలి పెట్టారందరూ అమ్మా నాన్న తో  సహా .ఒక సారి ఏదో శుభ సందర్భం లో మా బంధు గణం ,రాధుడు మామ్మ అందరు మా ఇంటికి వచ్చారు .నేను ఇంటర్ పూర్తీ చ్చేశాను .అప్పుడు ఒక మాస్టర్ ప్లాన్ వేశాను .అందర్ని ఎకామ్బరేశ్వారా పిక్చర్ పాలస్ కు సినిమా కు తీసుకొని వెళ్ళాము .అమ్మా నాన్న ,చిన్నక్క బావ ,రాదా ,కామేశ్వరి నేను మా తమ్ముడు మోహన్ .నేను ముందే జాగ్రత్త పడి  వారిద్దరికి పక్క పక్క సీట్లు ఎర్పాట యేట్లు చేశా .మేము కొంచెం దూరం గా కూర్చున్నాం .వారిద్దరూ ఏమి మాట్లాడు కున్నారో తెలీదు .కాని ఇంటర్వల్ లో ఇద్దరు కలిసి సోడా తాగారు బయటకు వెళ్లి …అమ్మయ్య అనుకొన్నాం .దీన్ని సాధించి నందుకు నన్ను అందరు అభినందించారు .మర్నాడు మళ్ళీ రికార్డు పెట్టాను .ముందు ససేమిరా అన్నాడు .గట్టిగా వాయిస్తే కార్యానికి ఒప్పు కొన్నాడు .మా ఓదిన కామేశ్వరి ఏమి మంత్రం వేసిందో భలే గా పారింది .మా అందరి గుండెల మీది బరువు తీరి నట్లయింది .అప్పటి దాకా వాడు ఉయ్యుర్లో మామగారింటికి వెళ్లి రెండేళ్లు అయింది .కార్యం మా ఇంట్లోనే జరగాలని షరతు పెట్టాడు మా వాడు .’’థాట్ కాదన్నాడు ‘’మావ .చివరికి అందర్ని సమాధాన పరచి మా ఇంట్లోనే ఏర్పాటు చేశాం .ఆ తర్వాతా మామ ఇంటిని వదల్లేదు వాడు .మామ అల్లం పెళ్ళాం తా రు డబ్బా అన్న వాడు మామ బెల్లం పెళ్ళాం తరగని గనియింది మామ్మ  ను క్రమంగా దూరం చేసుకొన్నాడు ఆ తర్వాతా ఎప్పుడో .ఇంత పని నా వల్లే సాధ్యం అయిందని శ్రీ రామ మూర్తి మామయ్యా ఏంతో  మెచ్చాడు నన్ను .మా ఇంటిల్లి పాదికి బట్టలు పెట్టాడు .అప్పటి నుంచి నేను వాళ్ల దృష్టిలో వి.ఐ.పి.అయాను .

                 ఇంజినీర్ మామయ్య బయటి ఊరికి వెళ్తే తెల్లని లాల్చీ వేసుకొని వెళ్ళే వాడు .ఊళ్ళో ఉంటె ,ఏదైనా పని సూపర్వైజ్ చేయాల్సి వస్తే పంచె ,పైన యెర్రని  కాశీ తువ్వాల  తో వచ్చే వాడు .నల్లని కిర్రు చెప్పులు ఆయన ప్రత్యేకత .బాగుండేవి ముచ్చటగా .ఉదయం పని ప్రారంభం అవటానికి ముందు వచ్చి సూచనలు చేసే వాడు మధ్యలో పదకొండింటికి ఒక సారి వచ్చి చూసే వాడు .మధ్యాహ్నం మూడింటికి వచ్చి దాదాపు ఆరోజు పని ఆయె వరకు ఉండి మర్నాడు ఏమేమి కావాలో చెప్పి ,తెప్పించే ఏర్పాటు చేసే వాడు .యే కట్టుడికి ఎన్ని పాళ్ళు సిమెంట్ వేయాలో ఎంత ఇసక వేయాలో చెప్పే వాడు .అది సరిగ్గా కలపక పోతే తిట్టే వాడు తాపీ మేస్త్రీని .సీతా రామయ్య అనే తాపీ మేస్త్రి పెద్ద వంతెన దగ్గర ఉండే వాడు .అతనే మా దొడ్డి గోడలు గోడల పాక  నీటి తొట్టె గిలక బావి కత్తాడు .ఆ తర్వాతా భిక్షాలు .వడ్రంగి ఫరీదు సాహేబు .భలే పని వాడు .నల్లగా బారుగా ఉండే వాడు .చక్కని నగిషీ పని .మా గదిలో చువ్వల దర్వాజా ,వంటిట్లో మడి అలమార్లు సామాను అలమార్లు అతనే చేశాడు .మామయకు తురకం బాగా వచ్చు .వాళ్ళతో బాగా మాట్లాడే వాడు ..మా గొడ్ల  దొడ్లో సిమెంటు రాయిని  ని యాకమూరు రామయ్య అనే ఆయనతో దగ్గరుండి తీయించాడు .చాలా పెద్ద అచ్చు .దాదాపు అరవై ఏళ్లు దాటినా చెక్కు చెదర కుండా ఇంకా అవి ద్రుధాం గా ఉన్నాయి .కలప నాణ్యత ఆయనకు బాగా తెలుసు .రంపపు కొత్త మిల్లులు వచ్చింతర్వాత అవసరమైతే మా వెంట ఉండి  కొత్త కోయించే వాడు .ముక్క వృధా కాకుండా చాలా జాగ్రత్త పడే వాడు .రిక్షా మీద వెళ్లి వచ్చే వాడు .పని అంటే దైవం అని ఆయన భావన .

     మా మేన మామ గంగయ్య గారికి గానుగ సున్నం తారస రాయి టేకు బద్దీల తో  ఆయనే డాబా కట్టించించాడు దగ్గరుండి .నన్ను చాలా సార్లు ‘’ఒరే  పది వేలు చేత్తో పట్టు కోరా .నేను నీకూ డాబా వేయించి పేద తాను ‘’అనే వాడు .అంత డబ్బు అప్పుడు మా దగ్గర ఉండేది కాదు .కాని ఆ అభిమానానికి జోహార్లు .

    హిందీ టి వి.సీరియల్ ‘’చాణక్య ‘’అందరు చూసే ఉంటారు .అద్భుతం గాఉండేది . .అందులో చాణక్య పాత్రధారి దర్శకుడు ద్వివేది అనుకుంటా .అచ్చం గా మా శ్రీ రామ మూర్తి మామయ్యా అదే వేషం  ,అదే పోజు టో ఉండే వాడు .ఈన్ని చూస్తె ఆయన్ను చూడక్కర లేదు .మామయ్యా చిక్కని ఫిల్టర్ కాఫీ నే తాగే వాడు .మా ఇంట్లోను ఫిల్టర్ కాఫీ యే .ఆయన వస్తే కాఫీ ఇవ్వటం మామూలు .గ్లాసులు ఏంతో  పరిశుభ్రం గా ఉండాలి .మనుష్యుల్ని పూసు కోవటం ,రాసుకోవటం ఆయనకు ఇష్టం లేదు .క్రమశిక్షణ కు పెద్ద పీట వేసే వాడు .ఆ చూపు నుండి తప్పించు కోవటం ఎవరి వల్లా కాదు .అదో ప్రత్యెక శైలి .మా కుటుంబాలే కాదు .ఆయన సలహా సంప్రదింపులు పొందని కుటుంబం ఆ నాడు మా ఉయ్యుర్లో లేనే లేదని చెప్ప వచ్చు .ప్రతి ఫలాపేక్ష లేకుండా అలా చేయటం ఎందరికి సాధ్యం ?అది ఆయనకే సాధ్యమయింది .ఆలోచనలో ,వ్యూహ రచనలో అపర చణ క్యుదని అని పించుకొన్నాడు .మేము కూడా  చాటున ‘’చాణక్యుడు ‘’అనే వాళ్ళం .నవ్వు కంటే సీరియస్ గా ఉండటం ఆయన తరహా .నవ్వాడు అంటే ఏదో ఉంది అనే భావం .

         మా ఇళ్ళల్లో పెళ్ళిళ్ళకు ,ఒడుగులకు ఆయన దగ్గరుండి అన్నీ పర్య వేక్షించి జరిపించే వాడు .మా నాన్న గారు చని పోయినపుడు మా కుటుంబానికి ఎంతో అడ దండ గా ఉన్నాడు .మా అమ్మ చని పోయి నపుడు అంతా తానే అయి జరి పించాడు .ఆయన మా దగ్గర ఉంటె వెనక్కి తిరిగి చూసు కొ నక్కర లేదనే దిలాసా మాకు కల్పించాడు ఆయన .మా మేన మామ తర్వాతా ఆయనే మాకు అతి దగ్గర చుట్టం అని పించుకొన్నాడు .ఆయన మూడు కాలాల్లో సంధ్యా వందనం చేసే వాడు .వేదం బాగా చదివు కొన్నాడు .పెళ్ళిళ్ళలో పురుహోతిడుడు ఎక్కడైనా పోరపడితే చక్క దిద్దే వాడు .ఆయన ఇంటికి అతిధులు ఎక్కువ గా వచ్చే వారు .కమ్మని భోజనం పెట్టి తగిన సత్కారం చేసే వాడు .మడి వంట .వేదం చదువు కొన్న వారిని పరీక్షించే చక చక్యం ఉన్నవాడు .మా మేన మామ నిర్వహించే వేద సభలకు హాజరై దగ్గరుండి ఏర్పాట్లు చూసే వాడు .

         ఒక రకం గా మా కుటుంబాలకు సారధి మంత్రి ,సచివుడు ,స్నేహితుడు ,నీతి కోవిదుడు ,అపర చాణక్యుడు ,ఇంజినీరు  మా కొలతల సారీ కొలచల శ్రీ రామ మూర్తి మామయ్య .ఇన్నాళ్ళకు ఆయన్ను తలచుకోవటం నా అదృష్టం గా భావిస్తున్నాను .

  మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —31-5-12—కాంప్ —అమెరికా

 చరిత్ర-సాహిత్యం — 4       

             పత్ర్రికలు ప్రజా బాహుళ్యానికి చేరువ గా ఉంటాయి .ఆంద్ర పత్రిక ,ప్రభ ,కృష్ణా పత్రికల సేవ నిరుప మానం .సంపాదకులైన కాశీ నాధుని ,ముట్నూరి ల సంపాదకీయాలను ప్రజల్ని చైతన్య పరచి కార్యోన్ముఖులను చేశాయి .బ్రిటీష వారికి అవి కొరడా దెబ్బలే .సినిమాలు జాతీయ ,రాష్ట్రీయ అభిమానాన్ని ప్రోది చేశాయి .సాంఘిక దురాచారాలను ఎండ గట్టాయి .

   వీటన్నిటికి మించి కధ సామాన్యులను బాగా పలకరించింది .పెద్ద ప్రభావమే కల్గించింది .ఆధునిక తెలుగు కధ కు ఆద్యుడు గురజాడ .ఆయన కధ ‘’దిద్దు బాటు ‘’మొదటి ఆధునిక కధానిక .విశ్వనాధ ,వేలూరి ,శ్రీ పాద ,మల్లాది మా గోఖలే ,బుచ్చి బాబు ,,గోపీ చాంద్ ,చిన్తాదీక్షితులు పద్మ రాజు ,చా.సో.,తిలక్ వగైరా మంచి కధలు రాసి మంచి ప్రభావం చూపారు .కాలాన్ని బట్టి శైలి మారింది .భాష కూడా మారింది .ఏదైనా ప్రజలకు దగ్గరయ్యే ఉపాయం వెదుక్కోందిసాహిత్యం ..రేడియో ,టి.వి. ల ప్రభావం మాటలతో చెప్పక్కర లేదు .మినీ కధ ,కాలం కధ లు వచ్చాయి .మినీ ,హైకూ కవితలు రాజ్యమేలుతున్నాయి .కొందరు కవులు తాము చూసిన విషయాలను చాటువులు గా అందించారు .కంప్యుటర్ వచ్చి మొత్తం అంతా మార్చేసింది .యువత దాని లో కొట్టుకు పోతోంది .అది అవసరమే అయినా అనవసర విధానాలు జనాన్ని పేడ దారి పట్టిస్తున్నాయి .కొత్తరచనలు బ్లాగులు సాహితీ సేవ చేస్తున్నాయి .ఖగోళ రహస్యాలు తెలుస్తున్నాయి .వ్యావహారిక భాష అవసరాన్ని గిడుగు వారు బహుళ వ్యాప్తి లోకి తెచ్చారు .పాత్రోచిత భాష ను కన్యా శుల్కం లోను ,ప్రతాప రుద్రీయం లో ను గురజాడ వేదం వారు ప్రవేశ పెట్టి మార్గ దర్శనం చేశారు .మాండలికం లో కధలు ,కవితలు వచ్చి ఉత్తేజితుల్ని చేస్తున్నాయి .రాయలసీమ తెలంగాణా ,ఉత్తరాన్ద్ర్ర రచయితలు దూసుకు పోతున్నారు .

       ఒక దేశం లో జరిగిన సంఘటనలు ,చరిత్ర ఇతర దేశాల పై అక్కడి రాజకీయ ,ఆర్ధిక ,సామాజిక స్తితుల పై ,సాహిత్యం పై ప్రభావం చూపిస్తాయి .బయల్దేరింది ఒక దేశం లో నైనా ,దాని ప్రభావం మీడియా ద్వారా విశ్వ వ్యాపితమవుతుంది .స్పెయిన్ దేశపు నాటక కర్త ‘’లోప దివేగా ‘’1800 లో నాటకాలు రాశాడు .షేక్స్ పియర్ చాలా తస్క్కువే నాటకాలు రాశాడు .కాని ప్రపంచ దేశాల పై అనంత ప్రభావం చూపాడు .రాసింది రసానందం గా ఉండటమే దీనికి కారణం .విశ్వ శ్రేయస్సు ను కల్గించాలి .’’నిన్నటి మహా భారతం పద్దెనిమిది పర్వాలు అయితే నేటి కావ్యం పద్దెనిమిది పంక్తులే ‘’అన్నాడు శ్రీ శ్రీ .తక్కువలో ఎక్కువ ప్రభావం కలిగించేదే ఉత్తమ రచన .అంత కూడా భరించలేం –‘’వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం ‘’అనేశారు .స్పూర్తి ,చైతన్యం కల్గించే ఒక్క వాక్యం చాలు అదే కావ్యం అని అర్ధం .అంటే భిన్నత్వం లో ఏకత్వం సాధించేది ,శాంతిని బోధించేది ,సారవంతం అయింది అయిదే గొప్ప రచన ..తన అనుభూతి ని జనం అనుభూతిగా చేసేదే .అదే కల కాలం నిలుస్తుంది .

                      literature is the immortaalityof the human speech’’అన్నారు .గ్రీకు దేశానికి స్వాతంత్ర ప్రబోధం చేసి  ,తానూ స్వయం గా యుద్ధ రంగం లో దూకి తన జాతికి స్వాతంత్రం తెచ్చాడు ‘’బైరాన్ ‘’మహా కవి ..అలాగే ఫ్రెంచి విప్ల వాన్ని  ప్రేరే పించి ,విప్లవ గీతాలు ,కావ్యాలు రాసి రూసో అనే రచయిత తన దేశానికి స్వేచ్ఛ కల్గించాడు .ఈయనకు వాల్టర్ అనే మరో రచయిత తోడూ అయాడు .రష్యా లో గోర్కి ,తాల్ స్టాయ్ ,రచనలు జనాలను చైతన్య పరచాయి .ఇక్కడ విప్లవాలు ,ఉద్యమాలు ,సాహిత్యం ఒక దానికొకటి తోడ పడి జమిలిగా సాగాయి .

       literature is the critisism of life ‘’అని ఆర్నోల్డ్ అంటే ,it is an expression of society అని ఇంకోరు అన్నారు .literature is the comprehensive essence of the intellectual life of a nation ‘’అని వేరొకరు వ్యాఖ్యానించారు .అన్నీ నిజాలే .తెనాలి రామ లింగని ‘’పాండురంగ మహాత్మ్యం ‘’లో నిగమ శర్మకధ ఆనాడు విశృంఖలం గా తిరిగిన యువకుడి కధ .గౌరన రాసిన ‘’హరిస్చంద్రో పాఖ్యాన్నం ‘’లో నక్షత్రకుని పాత్ర ,పెద్దన గారి మను చరిత్ర లో వరూధిని ,ప్రవరుడు ,ముక్కు తిమ్మన గారి సత్య భామ ,కళాపూర్ణోదయం లోని కల భాషిణి ,అందరు ఆయా కాలాల్ లోని విలక్షణ వ్యక్తులే .హాయిగా భార్యా పిల్లల టో కాల క్షేపం చేయకుండా దూరం గా పారి పోవాలని భావించే వారిని మళ్ళీ గృహసత ఆశ్రమం  వైపు కు రప్పించే ప్రయత్నాలే మను ,పాండు కావ్యాలు ..మహమ్మదీయ దండ యాత్రల ఫలితం గా ఆంధ్రజాతి నిర్వీర్యమైంది ..విజయ నగర రాజులు ఆంధ్రుల ప్రాభవాన్ని నిల బెట్టారు .అందుకే రాయల వారి ఆముక్త మాల్యద లో సామాజిక స్పృహ ,మాలదాసరి కధ లో భక్తికి కుల మత భేదాలు లేవని చెప్పటం ,రాజనీతి ,వగైరాలు నిక్షిప్తమైనాయి ..తెలుగు జాతి ఆచార వ్యవహారాలను నాగరకత ,విశ్వాసాలు ,పండుగలు ,పబ్బాలు క్రీడాభి రామం లో శ్రీ నాధుడు చూపాడు .వీటిని ఆధారం చేసుకొని శ్రీ సురవరం ప్రతాప రెడ్డి గారు ‘’ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర ‘’రాశారు .

సశేషం —మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —31-5-12.—కాం

చరిత్ర—సాహిత్యం –3

          అలాగే మహాభారత కాలం లో కురు పాండవుల మద్య దాయాది పోరు శిశుపాలుడు మొదలైన వారి దాష్టీకం ..సంఘం లో తగ్గి పోతున్న నైతిక విలువలు .జరిగిన ,జరుగుతున్నా ,జరుగ బోయే విషయాలను గ్రంధస్తం చేయాల్సిన అవసరం కల్గింది .వేదం లోని ధర్మ సూక్ష్మాలను అర్ధం చేసు కొ లేని సామాన్యులకు కధలుగా వాటిని అందించాల్సిన అవసరం వచ్చింది .మానసిక స్తితి ని ప్రేరేపించాల్సిన అవసరం .కర్తవ్య పరాయనులను చేయాల్సిన సమయం ..అందుకే వ్యాస మహర్షి మహా భారత రచన చేసి దానికి ‘’పంచమ వేదం ‘’అనే స్తాయి కల్పించాడు .అందులో లేని విషయం లేదు ..వేద విభజన చేశాడు .బ్రహ్మ సూత్రాలు రాశాడు .అయినా భక్తీ మార్గాన్ని అందించ లేక పోయానని బాధ పడ్డాడు సామాన్యుడికి అందు బాటు లో ఉండేది భక్తీ మాత్రమే అని భావించి భాగవతం రాశాడు .భగవంతుని విభూతి ని అనేక రూపాల్లో వివ రించాడు ..అందులో భగవంతుని కధలే కాదు భక్తుల కధలూ ఉన్నాయి .భక్తితో ధ్యానం టో చివరికి ద్వేషం తో  కూడా భగ వంతుని చేర వచ్చు నని చూపాడు .సాటి మనిషికి సాయం చేస్తేనే దేవుడు ఆడరిస్తాడనే విషయమూ తెలిపాడు .ఈ విషయాలను ప్రహ్లాద ,రంతి దేవుల చరిత్ర లలో స్పష్టం చేశాడు ..తర్వాతా చారిత్రాత్మక విషయాలన్నీ వివ రించ టానికి సృష్టి ఎలా ప్రారంభమైందో ,చెప్పటానికి పద్దెనిమిది పురాణాలు రాశాడు .పురాణం అంటే పురా నవం .అంటే పూర్వం జరిగింది అయినా వినటానికి కొత్త గా ఉంటుందని .భారత యుద్ధం తరువాత ,పాండవుల పాలన తర్వాతా భవిష్యత్తు లో ఏయే రాజ వంశాలు పరి పాలించ  బోతున్నాయో యే రాజు ఎంత కాలం పాలన చేస్తాడో అన్ని వివరాలు వ్యాసుడు భవిష్యత్తు పురాణం లో అందించాడు .అందుకే కవి ని క్రాంత దర్శి అన్నారు .కవి ద్రష్ట ,స్రష్టా కూడా .కనుక ఇక్కడ సాహిత్యం ముందు పుట్టి చరిత్ర తరువాత జరిగింది అని తెలుసు కోవాలి .కనుక చరిత్ర ,సాహిత్యం పరస్పర ఆశ్రయాలు .రెండూ ,మానవ జీవితాలను ప్రభావితం చేస్తాయి .అలాంటి సందర్భం భారత దేశం లోదేశ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ కాలం లో కన్పిస్తుంది .ధర్మానికి హాని కల్గినపుడే నన్నయ ,తిక్కనలు భారత రచనలు చేశారు .

               ఆంగ్ల కవి టెన్నిసన్ THERE IS NOT THE REASON ,THERE IS BUT TO DO OR DIE ‘’అన్నాడు ఒక కవిత లో .దాన్ని గాంధీ గారు ‘’విజయమో –వీర స్వర్గమో ‘’తేల్చు కొండి అని ఆగస్ట్ ఎనిమిది నదేశ ప్రజల్ని ఉత్తేజ పరిచాడు .అదే ఆగస్ట్ విప్లవానికి నాంది అయింది .విజయ సాధనకు మార్గమేర్పడింది .దేశ విముక్తికి కారణం అయింది .బంకిం చంద్ర చటర్జీ ‘’వందే మాతరం ‘’గీతం దేశ ప్రజల పై గొప్ప ప్ర భావం కల్గించింది .ప్రేమ్చంద్ ,టాగూర్ రచనలు దేశ భక్తిని చాటి చెప్పాయి .చేస్తున్న ఉద్యోగాలు వదిలేయమని అరవింద ఘోష్ లాంటి వాళ్ళు బోధించారు .’’లాల్ బాల్  పాల్  త్రయం ‘’దేశమంతా తిరిగి చైతన్యం కల్గించారు .ఆ సమయం లో ఆంద్ర దేశం లో పర్య తించాడు బిపిన్ చంద్ర పాల్  ..రాజమాండ్రిడ్రిసభలో చిలక మార్తి లక్ష్మీ నర సింహం గారు ‘’భారత దేశంబు చక్కని పాడియావు –హిందువులను లేగా దూడ లేద్చు చుండ –తెల్ల వారను గడసరి గొల్ల వారు –పితుకు చున్నారు మూతులు బిగియ గట్టి ‘’అనీ పాడారు ఆ తర్వాతా ఆ పద్యం తారక మంత్రమే అయింది .గరిమేళ్ళ సత్య నారాయణ గారు ‘’మాకొద్దీ తెల్ల దొరతం ‘’అనే పాట టో ప్రజలంతా ఉర్రూత లూగి పోయారు .భారతీయ సమైక్యతకు ఎందరో నాయకులు ,రచయితలు ,కళా కారులు తమ వంతు పాత్ర నిర్వ హించారు .దీనితో ఉప్పు సత్యాగ్రహం ,విదేశీ వస్త్ర బహిష్కరణ ,,హరిజనోద్ధరణ ,రాష్ట్రభావన ,హిందీ ఉద్యమం పెన వేసుకొని నడి  చాయి .స్వంత భాష పై భక్తీ పెరిగింది .’’యే దేశ మేగినా ఎందు  కాలిడినా పొగడరా నీ తల్లి భూమి భారతిని ‘’అని ఎలుగెత్తి చాటాడు రాయ ప్రోలు  సుబ్బారావు .ఫ్రెంచి విప్ల వానికి రూసో ,రష్యా విప్లవానికి మార్క్స్ ,తాల్స్తాయి రచనలు తోడ్పడ్డాయి .రాజా రామ మోహన రాయ్ ,దయానంద సరస్వతి స్వాతంత్ర యుద్ధానికి కొత్త భాష్యం చెప్పారు కే.ఆంద్ర దేశం లో గురజాడ ,చిలక మార్తి ,రాయ ప్రోలు ,,విశ్వనాధ ,తుమ్మల ,కృష్ణ శాస్త్రి వగైరాలుకధాలు ,కావ్యాలు రాసి ప్రజల్ని కత్రవ్యం వైపు కు మరల్చారు .అల్లూరి దేశభక్తి ,కన్నె గంటి హనుమంతు శౌర్యం గానం చేసి దేశ భక్తీ రగిల్చారు .అహింసా వ్రతం గొప్ప తనాన్ని సౌందర నందం కావ్యం లో పింగళి ,కాటూరి గొప్ప గా చెప్పారు .గాంధే తన సేవాదళాన్ని ‘’శాంతి దళం ‘’అన్నాడు .గాంధి జీవిత చరిత్రను తుమ్మల తెలుగు పద్య కావ్యం గా రాశాడు .రాణా ప్రతాపుని దేశ భక్తీ ,జ్ఞాపకం చేయటానికి దుర్భాక రాజ శేఖర శతావధాని ‘’రాణా ప్రతాప చరిత్ర;;కావ్యం రాశారు .తన సర్వస్వాన్ని దేశం కోసం త్యాగం చేసిన వాడు రాణా  .ఆ స్పూర్తి కలగాలని ఆయన సందేశం ‘’.నా స్వాతంత్రం నా ఊపిరి ‘’అన్న శివాజీ చరిత్ర ప్రభావితం చేసింది .పరమత సహనం ఆ కాలం లో వ్యాప్తి కావాల్సిన అవసరాన్ని తీర్చిందీ కావ్యం   .అందుకే అది శివ భారతం గా గడియారం వారు గంట కొట్టి నట్లు కాలానికి తగ్గ ఉద్బోధ చేశారు .

                 ‘’దేశ మంటే మట్టి కాదోయ్ దేశమంటే మనుషులోయ్ ‘’అన్నాడు గురజాడ .జాషువా జాతీయ నాయకులందరి పైనా కమ్మని పద్యాలను చెప్పి వారిని చిరస్మరనీయుల్ని చేశాడు .ఖద్దరు గొప్పతనం చాటాడు .’’అంట రాని తనంబు నంటి భారత జాతి భువన సభ్యత గోలు పోయే ‘’అని బాధ పడ్డాడు .మహాత్ముని సత్యాగ్రహ యజ్ఞం లో ‘’స్వరాజ్య బాల ‘’జన్మిస్తుందని కరుణశ్రీ కల గన్నాడు .’’లాఠీ పోతులు పూల చెండ్లు –చేరసాలల్ పెండ్లి వారిల్లు –యే కాఠిన్యం బైనన్ ,సుఖానుభావమే –గాంధీ కళా శాలలో ‘’అన్నాడు పాపయ్య శాస్త్రి .గాంధీని కృష్ణునిగా ,జహ్వారు ని అర్జుని గా ఊహించారాయన .ఆయన రాసిన ‘’విజయ శ్రీ ‘’భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమ స్పూర్తి దాయకం గా ఉంటుంది .అహింస గొప్ప తనాన్ని ఆయన ‘’కరుణశ్రీ ‘’లో చిందించారు .

       అటు తెలంగాణా లో రజాకార్ ఉద్యమం తీవ్ర మైంది .దాశరధి ‘’అగ్ని వీణ ‘’మీటా డు .’’నా తెలంగాణా కోటి రతనాల వీణ ‘’అన్నాడు .ఆ నాటి నవాబు ను ‘’తర తరల బూజు ‘’అన్నాడు .తానూ ఉద్యమలో చేరి ముందున్నాడు జైలుకెళ్లాడు కవి దాశరధి

‘’వీర గంధంగంధము తెచ్చి నారము వీరు లేవ్వరో తెల్పుడీ ‘’అని తెలుగు వాళ్ళను హెచ్చరిక చేశాడు రామ స్వామి చౌదరి .’’కొల్లాయి గట్టి తె నేమి ,మా గాంధి కోమటి పుట్టి తె నేమి “’అని బసవ రాజు అప్పారావు ,గేయం జనాన్ని ఉర్రూత లూగించింది .కృష్ణ శాస్త్రి ‘’కమ్మగా బతికితే గాన్దీయుగం –మనిషి కడుపు నిండా తింటే గాంధీ జపం ‘’,’’నారాయణ నారాయణ అల్లా అల్లా –మా పాలిటి తండ్రీ నీ పిల్లల మేమేల్లా ‘’అని సర్వ మానవ సౌభ్రాతృత్వం బోధించాడు .కవితలు ,పాటలు కావ్యాలే కాదు దేశ భక్తీ బోధించే నాటకాలూ వచ్చాయి తిలక్ మహారాజు నాటకం ,కాంగ్రెస్వా లా ,పాలేరు నాటకాల్లో గ్రామ పునర్నిర్మాణం ,అస్పృశ్యతా నివారణ ,మద్య పాన నిషేధం ,గురించి చర్చించారు .ఆత్రేయ ‘’ఈనాడు ‘’నాటకం లో ఐకమత్యమే బలం అని చాటాడు .పౌరాణికాలలో ‘’ఉద్యోగ విజయాలు ‘’లో ధర్మ రాజు పై కృష్ణుడు చేపిన పద్యం ‘’అలుగుట యే ఎరుంగని మహా మహితాత్ముదజాత శత్రువే అలిగిన నాడు ‘’గాంధీ మహాత్మునికి అన్వయిన్చేట్లే చెప్పార.బ్రిటీష వారికి హెచ్చరిక గా ..

      ఉద్యమ వ్యాప్తి కి జన సామాన్యం కావాలి .వారికి అర్ధమయ్యే భాష కావాలి .ఆహ్లాద పరుస్తూ సందేశం ఇవ్వాలి .అన్డుకేం ‘’నవల ‘’అవసర మైంది .ఉన్నావ వారి ‘’మాల పల్లి ‘’నవలలో సంస్కారం ,సహజీవనం ,నవ జీవన నిర్మాణం ,,హరిజనాభ్యుదయం కన్పిస్తాయి .విశ్వనాధ ‘’వేయి పడగలు ‘’నవలలో ఆ నాడు సాంఘిక స్తితి ఎలా దిగజారి పోయిందో ,ధర్మం ఎలా పతనం చెందిందో తెల్పింది .బుచ్చి బాబు ‘’చివరకు మిగిలేది ‘’లో స్వాతంత్రా వసరాన్ని , ,నిత్య జీవిత సంఘర్షణ కన్పిస్తాయి .కొడవటి గంటి ‘’’చదువు ‘’లో ఉప్పు సత్యాగ్రహం ,వ్యక్తీ వికాసం చోటు చేసుకొన్నాయి .’’కొల్లాయి గట్టితే నేమి ‘’అన్న మహీధర రామ్మోహన రావు నవల అస్పృశ్యత ఎలా రూపు మాసిందో చూపించారు .ముప్పాళ్ళ రంగ నాయకమ్మ ‘’బలి పీఠం ‘’లో వర్ణాంతర వివాహ సమస్యను పరిష్కరించారు .పోలా ప్రగడ సత్య నారాయణ ‘’కౌసల్య’’నవలలో సత్యాగ్రహాలు భార్యా పిల్లల్ని కూడా  వదిలి స్వతంత్రం  కోసం పాటు పడిన వారి విషయం వివ రించారు .

      ఆత్మ కధలు గొప్ప ప్రభావమే కల్గించాయి గాంధి ఆత్మకధ ,తిలక్ ది ప్రకాశం గారిది వీరేశ లింగం గారిది ఉత్తేజితుల్ని చేశాయి .పట్టాభి రాసిన కాంగ్రెస్ చరిత్ర భారతీయ ఆత్మ ను మేల్కొల్పింది .రాష్ట్ర పతి  కలాం గారి ఆత్మ కధ యువతకు గొప్ప ప్రేరణ గా నిలిచింది .

సశేషం —మీ గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –30-5-12—కాంప్–

This slideshow requires JavaScript.

 చరిత్ర-సాహిత్యం –2

     ప్రకృతి మన ముందున్న సజీవ చరిత్ర .’’కళలన్ని ప్రక్రుతి కి అనుకరణలే ‘’అన్నాడు అరిస్టాటిల్ (art imitates nature ).ఏది చేస్తుందో అదే ప్రక్రుతి అన్నారు ..ఈ ప్రపంచం యేర్పడ టానికి మూల కారణం ప్రక్రుతి .అంటే నదులు ,పర్వతాలు ,సూర్యుడు సముద్రాలు ,చెట్లు ,అరణ్యాలు ,చంద్రుడు ,ఆకాశం ,పశువులు ,పక్షులు అనీ .ఇవన్నీ మనకు ఏదో ఒక ఆదర్శాన్ని అందించేవే ..లాభా పెక్షా ,ప్రతిఫలా పెక్షా లేకుండా నే మేలు చేస్తాయి .మానసిక వికాసం కల్గిస్తాయి .అందుకే మన మొట్ట మొదటి సాహిత్యం అయిన వేదాలలో ఈ విషయాలన్నీ ఉన్నాయి ..నదీ సూక్తం ,పర్జన్య సూక్తం ,పృధ్వీ సూక్తం అన్నీ వీటికి సంబంధించి నవే . .ఇదంతా ప్రకృతి ఆరాధనా విధానమే .మనం పొందే ప్రేరణ కూడా ఉంటుంది .మనకు అపాయం కల్గించే వాటి నుండి రక్షించ మని దేవత లను వేడు కోవటమే .మన కుటుంబం ,సమాజం ,దేశం అభి వృద్ధి కి దోహదం చేయమని ,ప్రక్రుతి శక్తుల్ని ప్రార్ధించటం ఉంది ..అన్నిటినీ దేవతలు గా భావించే మనస్తత్వం మనది ..ఇదంతా పైకి కన్పించేది .మరి మనకు మనసు ఉంటుంది కదా .ఇది లోపలి భావాలను గురించి ఆలోచించేది .దీన్నే అంతఃకరణ అంటారు .ఇది కూడా సాహిత్యం లో ప్రతి ఫలించింది .దీని వల్లనే కాళిదాసాది కవులు ,మిల్టన్ షేక్స్ పియర్  ,షెల్లీ కవిత్రయం మొదలైన వారంతా కావ్యాలు రాశారు .మానవ మనో ప్రవ్రుత్తి ని తమ రచన ల లో అద్భుతం గా ఆవిష్కరించారు ..ఇక్కడ కల్పనా ,చమత్కారం ,సౌందర్య దృష్టి ,మానసిక ఆనందం అన్నీ లభిస్తాయి ..ప్రక్రుతి శక్తులను వశం చేసు కోవా టానికి ,మానవ శ్రేయస్సు కు యజ్ఞాలు ,యాగాలు చేయాల్సి వచ్చింది .వాటి కోసమే మంత్రాలు అవే రుక్కులు ..మానవుడికి ,పశు పక్షాడులకు శారీరక ,మానసిక వ్యాధులు వస్తే నివారించాలి .దీని కోసం మంత్ర తంత్రాలు .

                      మానసిక ఆనందం రావటానికి రాగ సంగీతం అవసరం ..పాట లో వశీకరణ శక్తి ఉంది .ఇలా అనతం గా వేదాలు పెరిగి పోయాయి వేదాలు .అందుకే వేద విభజన చేయ వలసి వచ్చింది .వేద వ్యాసుడు ఈ పని చేసి  నాలుగు వెదాలుగక విభజించాడు .దేవతా స్తుతి అంతా ఋగ్వేదం ,యజ్న యాగాలకు యజుర్వేదం ,ఆరోగ్యానికి అధర్వ వేదం ,సంగీతానికి సామ వేదం ..వేదాలను ఎవరు రాయ లేదనే మన నమ్మకం .మనసు ను జయించిన ఋషుల మనో నేత్రాలతో చూసి వాటిని దర్శించారు .కనుక వారు ద్రష్టలైనారు .వారు స్రష్టలు  కారు .ఇలా వేద విజ్ఞానం అంతా వచ్చింది .యజ్న యాగాదులతో కాల క్షేపం జరిగి పోతోంది .అదే చివరికి రొటీన్ అయి పోయింది .సంతృప్తి తగ్గింది .కనుక ప్రశాంతం గా జీవించాలి అనే భావం వచ్చి అరణ్యాలకు వెళ్లారు .తపస్సు చేశారు .నిశ్చల మైన మనస్సు ఉంటె అంతా మనస్సు అనే స్క్రీన్ మీద భూత భవిష్యత్ వార్త మానాలు తెలుస్తాయి అనే భావం  పొందారు .దాని వల్ల ఉపనిషత్తులు వచ్చాయి .అవి వందకు పైనే ఉన్నాయి .అందులో పది మాత్రమే ప్రాముఖ్యత చెందాయి .వేదాలలో ఏమున్నదో అందరు చదివి తెలుసు కొ లేరు .కనుక వాటి సారాన్ని ఉపనిషత్ ల లో నిక్షిప్తం చేశారు .వీటిని వేదాంత సాహిత్యం అన్నారు .వీటి వల్ల భగవంతుని సమీపం చేరే మార్గం సులభ మైంది .అయితే ఇవన్నీ వ్యక్తీ గతాలు .ఎవరి దారి వారిదే అయింది .,అంటే ఇప్పుడు సమాజం లో రెండు మార్గాలు ఏర్పడ్డాయి .ఒకటి –వేదాలలో చెప్పినట్లు యజ్న యాగాదులు చేయటం ,,లేదా రెండో మార్గ మైన వ్యక్తీ గత పధ్ధతి లో మోక్షాన్ని పొందటంఅందుకోసం వంటరి తనం గా అరణ్యాలలో జీవించటం .ఈ రెండు మార్గాలు కూడా ఎవరో కొద్ది మందికి మాత్రమే సాధ్య మైనవి ..మరి సామాన్య జనం సంగతేమిటి ? అందరు యజ్న యాగాల్లో నో ముక్కు మూసుకొని అరణ్యాల్లో నో ఉంటె ప్రజా జీవితం ఎలా /రాజ్యం ఎవరు నడ పాళీ ? రక్షణ ఎవరు చేయాలి ? న్యాయం ఎవరు చెప్పాలి ?.చదువు సంస్కారం లేని వారికి ముక్తి రాదా ?వాళ్ళను తరింప జేసే మార్గం లేదా ?.అప్పుడే వారి కోసం భగవద్గీత ఆవిర్భ వించింది

          తన్ను నమ్ముకొన్న సామాన్య జనుల కోసం ముఖ్యం గా గోపికలు గోపాలురు అయిన చదువు రాని  వారి కోసం శ్రీ కృష్ణుడు మహా భారత యుద్ధం లో ‘’గీత ‘’ ను ఉపదేశించాడు .’’అనన్యాస్చింత యంతోమాన్ ,మామేకం ,శరణం వ్రజ ‘’అన్నాడు .అంటే నన్ను నమ్మండి .నేనే మీకు శరణు అన్నాడు .మీ సంసార జీవనం మీర్రు చేసు కొంది .యే పని లో ఉన్నా ,ఆ పని లో శ్రద్ధ చూపండి .’’కార్యం కర్మ సు కౌశలం ‘’నైపుణ్యం తో చేసే ప్రతి పని ,భగవంతున్ని మెప్పిస్తుంది .duty is god ‘’పనికి గౌరవం ఇవ్వండి .అన్ని పనులు దైవ సమానమే .యే దేవుణ్ణి అయినా కొలవండి .కాని నిశ్చల భక్తీ అవసరం .అని చెప్పాల్సిన ఆవ సరం ఆ నాడు కృష్ణుడికి కల్గింది .ఇదంతా ఆనాటి కాల ప్రభావమే .అందుకే ప్రపంచం లో భగవద్గీత కున్న విలువ యే గ్రంధానికి లేదు .బైబిల్ తర్వాతా ప్రపంచం లో అందరు చదివే పుస్తకం గీత .వేద ,ఉపనిషత్ ,వేద శాస్త్ర విషయాలన్నీ అందులో ఉన్నాయి .

      ఆదర్శ మానవున్ని ఆవిష్కరించాల్సిన అవసరం ,తన కాళ్ళ టో తాను ఆ ధర్మాలు ,లక్షణాలు ఉన్న శ్రీ రాముడిని దర్శించటం వాల్మీకి మహర్షి చేసుకొన్నా పుణ్యం .జంట పక్షుల విరహాన్ని చూసి ,శోకం లో అనుకో కుండా అనుష్టుప్ ఛందస్సు లో శ్లోకం నోటి వెంట వచ్చింది .శ్రీ మద్రామాయణం రాసి ఆది కవి అని పించు  కొన్నాడు .అది ఆదికావ్యం అయింది ..అందులో అన్ని రకాల వ్యక్తుల మనో భావాలు ప్రతి ఫలించాయి .రాజనీతి ,యుద్ధ నీతి కర్తవ్య పాలన ,స్నేహ ధర్మం ,ఆశ్రిత రక్షణ ,పితృవాక్య పాలన ,భ్రాత్రు ధర్మం ,మాత్రుధర్మం శత్రువు లోని మంచిని గుర్తించటం ,పశు పక్షాదుల పై స్నేహ భావం ,ధర్మ రక్షణ మొదలైన వన్నీ రామాయణం లో రాముని నడక ,నడత వల్లమార్గ దర్శకం గా చూపించాడు కవి వాల్మీకి .

సశేషం —మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –29-5-12.—

 అమెరికా డైరీ

                                                                        విహార యాత్రా వారం

    కిందటి వారం మొదట్లో  అంతా కొంచెం నీరసం గా గడిచినా ,చివర్లో ఊపు అందుకోంది  .లైబ్రరి లోతెచ్చిన వాటి లో  పదకొండు పుస్తకాలు చదివాను .దాదాపు అన్నీ బాగున్నాయి .వాటిలో కొన్ని టి పై ఆర్టికల్స్ రాశాను కూడా .అ మేరికా లోని రీజియన్ మూడు లో ఉన్న సాయి సర్విస్ సెంటర్లు అన్నీ కలిసి ఇక్కడికి సుమారు నూట ఇరవై మైళ్ళ దూరం లో ఉన్న అప్పలేచియాన్ పర్వతాల సమీపం లో బ్లూ రిద్జి మౌంటైన్ అనే చోట y.m.c.a.హాల్ లో ఈ నేల 26 –28 మద్య మూడు రోజులు’’retreat’’ కార్య క్రమాన్ని ఏర్పాటు చేశారు .దానిలో విహార యాత్ర లాగా మేమందరం పాల్గొన్నాం .ఆ విశేషాలు –

                                                                             ఏర్పాట్లు

     మూడు రోజులు ఉండాలి కనుక ,వాళ్ళు పెట్టేది అమెరికన్ బ్రేక్ఫాస్ట్ ,లంచ్ ,డిన్నర్ కనుక మేము తిన గలమో లేమో నని మా అమ్మాయి విజ్జి ముందు జాగ్రత్త పడి మా కోసం  మూడు కూరలు ,రెండు పచ్చళ్ళు , ,పెరుగు ముందే రెడీ చేసింది .అక్కడికి సుమారు మూడు వందల మంది వస్తారని అంచనా .వీరికి అక్కడ శనివారం ,ఆదివారం ,సోమ వారం ఉదయంటిఫిన్ మాత్రమే  అక్కడ వాళ్ళు పేడ తారట.. .అందుకని శార్లేట్ లోని సాయి సెంటర్ వాళ్ళు వాలంట రి  రీగా కొన్ని కుటుంబాలను కొంత తినటానికి ఏదైనా తయారు చేయమని చెప్పారు .మా అమ్మాయి అంత మందికి రెండు పచ్చళ్ళు తయారు చేసింది .ఒకటి టమేటా పచ్చడి ,రెండోది దోస ఆవ కాయ . పెరుగు పులిహోర ,పెరుగన్నం కూడా తీసుకొని వెళ్ళింది .శుక్రవారం రాత్రికే అంటే ఇరవై అయిదు రాత్రికే చేరే వారికి ,సోమవారం లంచ్ చేసే వారికి ఈ ఏర్పాట్లు .మా కుటుంబానికి వేరే అన్నం ,వగైరా .ఇవన్నీ మూడు రోజుల నుంచి తయారు చేసి రెడి చేసింది .ఇంకో ఆవిడ చపాతీలు ఇందరికి  .కొందరు పళ్ళు .కొందరు పేపర్ ప్లేట్లు కప్పులు ,కాఫీ పొడి టీ పొడి ఇలా ఎవరికి వీలైంది వాళ్ళు స్వచ్చందం గా తెసుకొని వెళ్లారు .ఇక్కడ డబ్బు వసూలు చేయరు .ఇలానే యే కార్య క్రమం అయినా నిర్వ హించటం వీరి ప్రత్యేకత .పిల్లలకు బిస్కట్లు ,పాలు యోగాట్లు జూసులు కాన్డీలు షరా మామూలే .

                                                                     అపలేశియన్ పర్వత పాదాల చెంత

      అపలేచియన్ పర్వతాలు 480 మిలియన్ల సంవత్సరాల నాడు ఏర్పడి నట్లు భావిస్తారు .అమెరికా తూర్పు .పడమర భాగాలను ఇవి వేరు చేస్తాయి .సుమారు నాలుగు వందల కిలో మీటర్లు వ్యాపించాయి .కెనడా వరకు ఉన్నాయి .నార్త్ కేరోలీనా లోని మౌంట్ మిచెల్ శిఖరం వీటిలో పెద్దది .దీని ఎత్తు 6,684 అడుగులు .దీనిపై పైన ,హార్డ్ వుడ్  అడవులు దట్టం గా ఉన్నాయి . 1528 .లో నార్సేజ్ అనే అతని నాయకటం లో ఒక బృందం పరిశోధనకు వచ్చింది .వీరికి ఇప్పటి ఫ్లారిడా లోని తల్లా హస్సీ అనే చోట ఒక నేటివ్ అమెరికన్ గ్రామం కని పించింది .వాళ్ళు తమ రికార్డులో దాన్ని ‘’అపలేచియన్’’ గ్రామం అని రాసు కొన్నారు .అప్పటి నుంచి ఆపేరుతో ఈ పర్వతాలు పిలువా బడుతున్నాయి .స్పానిష్ వాళ్ళు దీన్ని’’అపలేచి’’ అన్నారు .’’అలిఘని పర్వతాలనీ ‘’వీటిని పిలుస్తారు .

      మేము శుక్రవారం సాయంత్రం నాలుగింటికి కార్ లో బయల్దేరాం .వీకెండ్ కనుక బాగా ట్రాఫిక్ ఉంది .బలు రిద్జి చేరే సరికి రాత్రి ఏడున్నర అయింది .మాకు మంచి రూమే ఇచ్చారు .రెండు మంచాలు న్నది .వెంటనే డిన్నర్ మన వాళ్ళు తయారు చేసింది –పులిహోర ,పెరుగన్నం అరటి ఆపిల్ పళ్ళు పెట్టారు .కడుపు నిండా తిన్నాం .అప్పటికే సగం పైగా జనం వచ్చారు .రాత్రి పన్నెండు వరకు వస్తూనే ఉన్నారు .వీరందరికీ బాడ్జీలు ఒక్కో రూం కు నాలుగు తాళం చెవులు ,జరిగే కార్య క్రమాల వివరాల కాగితం కవర్ లో పెట్టి ఇచ్చారు .ఆ రాత్రి పనేమీ లేదు .కొత్త చోటు కనుక నిద్ర పట్టా లేదు .మర్నాడు ఉదయం నుంచి కార్య క్రమాలు మొదలు

  26 శని వారం ఉదయం అయిదున్నర గంటల నుంచి ,సోమవారం ఉదయం పది గంటల వరకు వివిధ కార్య క్రమాలు .మూడు రోజులు ఉదయమే ప్రభాత భేరి .అందరు లేచి కార్యక్రమాలకు తయారవటం .అయిదున్నర నుండవేద పనసలు చదువుతూ నగర సంకీర్తన .ఆరున్నరకుభజన .ఏడు గంటలకు బ్రేక్ ఫాస్ట్ .ఎనిమిదిన్నార నుండి ఉపన్యాసాలు మధ్యాహ్నం పన్నెండు వరకు .ఆ తర్వాతా గంట లంచ్ బ్రేక్ .మధ్యలో కాఫీలు .మధ్యాహనం రెండు నుంచి అయిదు వరకు వివిధ వర్క్ షాపులు .ఐదున్నరకు భజన సాయంత్రం ఆరునుంచి ఏడు వరకు డిన్నర్ .ఏడున్నరకు ప్రత్యెక కార్య క్రమం .ఇదీ షెడ్యూలు .

 శని వారం బ్రేక్ ఫాస్ట్ కు వెళ్ళాం .ఆకులు అలమలు కోడిగుడ్డు అట్టువగైరాలున్నాయి .మేము యోగాత్ ,సీరియల్స్ టిని కాఫీ కలుపు కొని త్రాగం .ప్రభావతి సభలకు రాలేనంది  .మేము వెళ్ళాం .ఈ సమావేశం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ‘’సామరస్యం ‘’.ఇది వ్యక్తిలో ,కుటుంబం లో సమాజం లో ఎలా సాధించాలి అన్న దాని పై ప్రసంగాలు వ్యక్తిలో సామరస్యం విషయం పై ఫ్లారిడా లో ఉండే జ్ఞాన భాస్కర్ తెనాలి ప్రసంగించారు .పోతన పద్యాలు ,వేదం భగవద్గీత ల నుండి ఉదాహరిస్తూ మాట్లాడారు .తర్వాతా రీట మరియు భర్త రాబర్ట్ బ్రూస్ గార్లు కుటుంబం లో హార్మని గురించి ప్రసంగించారు .వీరిద్దరూ సాయి బాబా శిష్యులై ప్రపంచ దేశాలన్నీ తిరిగి ప్రచారం చేస్తున్నారట .ఆ తర్వాతా ట్రినిడాడ్ కు చెందినా ఫైజ్ మొహమ్మద్ చక్కని ఉపన్యాసం సమాజం లో సామరస్యం పై చేశారు .నాకు ఆయన ప్రసంగం బాగా నచ్చింది .

               మధ్యాహ్న  భోజనాల తరువాత మూడు చోట్ల వర్క్ షాప్ లు జరిగాయి .ఎవరికి వీలున్న చోట వారు పాల్గొన వచ్చు .నేను సుందర అయ్యర్ మాట్లాడిన యోగా క్లాసుకి ,గమేజ్ అనే ఆయన మాట్లాడిన కోపం జయించటం ఎలా అనేదానికి వెళ్లాను  తెనాలి గారు’’ రుద్రం’’పాడి అందరితో అని పించి అర్ధం చెప్పారు  .భజన ను ఇతర ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన వాళ్ళు చేశారు .డిన్నర్ తర్వాతా ఆరు బయట చెట్ల కింద కొయ్య బెంచీలు ఏర్పాటు ఉన్న చోట  bon fire ‘’అంటే భోగి లేక చలి మంట ఏర్పాటు చేశారు .దానికి ముందు సుందరయ్యర్ పుట్ట పర్తి లో తన అనుభవాలను చెప్పారు .’’శంకరాచార్య్ల వారు రచించిన ‘’శివోహం శివోహం ‘’ఆ శ్లోకాలను చాలా బాగా పాడి అర్ధం చెప్పారు .దీనికి వ హారమణి మృదంగ సహా కారం కూడా ఉంది .ఒక గంట ప్రసంగం తర్వాతా కట్టెలు కాల్చి భోగి మంట వేశారు .అందరు పిల్లా జెల్లా సరదాగా చూశారు రాత్రి తొమ్మిదింటికి రూం కు చేరాం .రావటానికి ,పోవటానికి నడవ లేని వారికి కా ర్టులు ఏర్పాటు చేశారు .రాత్రి మా భోజనం రూం లోనే మేము వండుకొన్న పదార్దాలతోనే తృప్తిగా తిన్నాం .మధ్యాహ్నం లంచ్ కూడా మేము తినేట్లు లేదు .మధ్యాహ్న భోజనమూ మాదే .ఇలా మొదటి రోజు జరిగింది ‘

    రెండో రోజు ఆదివారం స భలల్లో inter faith మీద ప్రసంగాలు .క్రిస్తియానిటి  కి పాస్టర్ స్టీల్ ట్రినిడా నుంచి ,హిందూ మతానికి తెనాలిగారు ముస్లిం మతానికి ఫైజ్ గారు ప్రతినిధులు గా మాట్లాడారు .ఫైజ్ గారి ప్రసంగమే అన్నిటా బాగుంది ..అంతకు ముందు రీటా దంపతులు సత్య సాయి సేవా కార్య క్రమాల గురించి ప్రసంగించారు .రీటా గారు చీర కట్టు కొని వచ్చారు .మతాల మీద మాట్లాడినప్పుడు కన్వీనర్ అక్షిత్ వారిని కొన్ని ప్రశ్నలు అడిగి వాటికి సమాధానాలు రాబట్టారు  .అవి ఒకటి రెండు వాక్యాలలో మీ మతం ఏమి చెప్పిందిచెప్పమని ,మతాన్ని మీరేవిధం గ పాటిస్తారు .మీ మతం లో ఉన్న దోషాలేమిటి .జననం ,మరణం ,పునర్జనం ల విషయం లో  మీ మతం లో ఉన్న గొప్ప దోషం లేక ఇతరులకు కని పించే దోషం ఏమిటి మొదలైన ప్ప్రశ్న లకు ముగ్గురు సమాధానాలు బానే చెప్పారు .అందరి కంటే ఫైజ్ గారి వివరణలు చాలా సూటిగా ,సూక్ష్మం గా ఉన్నాయి మనసుకు పట్టాయి . ఆయన జీహాద్ గురించి చక్కగా వ్వరించారు .జీహాద్ అంటే అంతస్శాత్రువులను అంతం చెయ్యమని తప్ప బయటి వారిని హత మార్చమని కాదని ఒకాయన్ పుర్రెకు పుట్టిన బుద్ధితో తమ మతం అపర తిష్ట పాలైందని చెప్పారు .అందరు చప్పట్లు చరిచారు .అందుకనే అది అవగానే ఆయన దగ్గరకు వెళ్లి ‘’ఇవాల్టి ముగ్గురి లో మీరే హీరో’’అని చెప్పి అభినందించి ,ఫోటో తీయిన్చుకోన్నాను పాస్టర్ గారు హిందూ మతం లో కులాల సమస్య ను ఎత్తితే ఒక ప్రేక్షకుడు దానిపై సమాధానం చెప్పమని తెనాలి గారిని కోరితే ఆయన మంచి వివరణే చేశారు .నాయనారులు తక్కువ జాతి వారైనా వారిని అందరు గౌర విస్తున్నారని పూజ చేస్తున్నారుఅనీ చెప్పారు ..వారేమి చెప్పారు అని ముఖ్యం కాని వారి కులానికి ప్రాధాన్యత లేదని వివ రించారు .అప్పుడు నేను లేచి తెనాలి ని సమర్ధిస్తూ ‘’ఉపనిషత్తు లను రాసింది ఎక్కువ భాగం బ్రాహ్మణే తరులే నని  ఆవి మనకు శిరోదార్యాలని ‘’చెప్పాను .ఔనని తెనాలి తల పంకించారు ..

                మధ్యాహ్న భోజనం కూడా రూం లోనే మా భోజనమే చేశాం .మధ్యాహ్నం  రీజినల్ ప్రెసిడెంట్ల సమావేశం ,వచ్చ్చే సంవత్సరానికి ప్రణాళిక మాట్లాడు కొన్నారు .ఫైజ్ గారి వర్క షాప్ .అయ్యర్ గారి దానికి వెళ్లి కాసేపు కూర్చున్నాం .సాయంత్రం ఐదున్నరకు పవన్ మమల్నిద్దర్ని కార్ట మీద చుట్టూ పక్కల అంతా తిప్పాడు .ఆరింటికి డిన్నర్ మా రూం లోనే మేము  తెచ్చుకొన్నది విజ్జి వండిన రైస్  కుక్కర్ భోజనం చేశాం .రాత్రి ఏడున్నరకు శార్లేట్ సాయి సెంటర్ కు చెందినా చిన్న పిల్లలు ఒక నాటిక వేశారు . మా మనవళ్ళు శ్రీకేత్ అశుతోష్ ,పీయూష్ లు కూడా వేషాలు కట్టారు .అందులో సారాంశం సాయి బాబా తెలిపిన విశ్వ ప్రేమ ..పిల్లలు బానే నటించారు .ఇదే హై లైట్ అని అందరు అన్నారు .అ తర్వాతా గ్రీన్స్ బోరో లోని యువకులు సాయి బాబా ప్రేరణ విశ్వజనీనత పై మంచి నాటకం వేశారు .దీన్ని రికార్డు చేసి నటించారు .బాగుంది .ఇది అయేసరికి దాదాపు తొమ్మిదిన్నర అయింది .పదింటికి మా అల్లుడు శార్లేట్ నుంచి మమ్మల్ని తీసుకొని వెళ్ళ టానికి వచ్చాడు .పదిన్నరకు రాత్రి బయల్దేరి అర్ధ రాత్రి పన్నెండున్నరకు రెండు గంటల్లో ఇంటికి చేరి పడు కొన్నాం .మర్నాడు కార్య క్రమానికి డుమ్మా .

      పది రాష్ట్రాల నుంచి ఇరవై సెంటర్ల నుంచి మూడు వందల యాభై మంది రిట్రీట్ కార్య క్రమం లో పాల్గొన్నారు .అందరు ఉత్సాహం గ వున్నారు .అన్ని మతాల ,భాషల వాళ్ళు వచ్చారు .సాయి బాబా మీద అంతటి విశ్వాసం వాళ్లకు ఉండటం చాలా ఆశ్చర్యం వేస్తుంది . సర్విస్ ,ప్రేమ అనేవే వీరందరికీ ప్రేరణ .ఈ కార్య క్రమాన్ని తన భుజస్కందాల మీద వేసుకొని సమయ పాలన తో  చాలా అద్భుతం గా నిర్వహించిన వారు మన తెలుగు వారే అయిన సత్తి రాజు సర్వేష్ అనే ప్రముఖ వైద్యుడు .ఈ విధం గా ఈ వారం విహార యాత్రా వారం గా తమాషా గా గడిచి పోయింది .

  మే ఇరవై ఎనిమిది అమెరికా లో మృత వీరుల సంస్మరణ దినోత్సవం .దీన్ని కూడా రిట్రీట్ లో ప్రసంగించిన వారంతా ఈ  దేశ ,ఇతర దేశ మృత వీరులకు నివాళులు అర్పించి సంప్రదాయాన్ని కాపాడారు .దీన్ని ఇక్కడ ‘’మెమోరియల్ డే ‘’అంటారు .ప్రభుత్వ సెలవు దినం కూడా .దీంతో కలుపు కొని శని ఆదివారాలతో మూడు సెలవులు .కనుక వీళ్ళు లాంగ్  వీకెండ్ అంటారు .ఇక్కడ కూర్చుని చూస్తె పర్వత సౌందర్యం నాయనానదకరం గా కని పించింది .విశాల మైన మోడళ్ళు కల వృక్షాలు చాలా ఎత్తు లో ఉన్నవి కని పించాయి .చాల కొత్త మిషన్లు ఇక్కడ ఉన్నాయి .ఇళ్లకు పనికి వచ్చే కలప అంతా ఈ ప్రాంతం నుండే వస్తుందేమో .ఇక్కడ వందేళ్ళ క్రితం కట్టినy.m.c.a. భవనం చెక్కు చెదరకుండా అందం గా ఉంది .దీన్ని ప్రభుత్వం నేషనల్ మాన్యు మెంట్ గా రక్షిస్తోంది .ఇక్కడ ఉన్న వరండాలో కుర్చీల లో కూర్చుని అపలేశియన్ పర్వత సౌందర్యాన్ని అందరు దర్శిస్తారు .

     ఈవారం లోచదివిన పద కొండు పుస్తకాలు –chinook nation ,destruction of books ,mightier thaan svord ,the lost world of troy ,naat turner ,the spark ,funny things in the white house ,tolkeen ,alaan turing ,man is not alone ,and re –readings

     మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –28 -5-12.—కాంప్ అమెరికా

          చరిత్ర   –సాహిత్యం –1

          భావి భారత పద నిర్దేశకులు ,శక్తి కణాలు ,ఉత్సాహ వంతులు ,ధైర్య సాహసో పెతులు ,విచక్షణా చతురులూ ,ఆవేశ అగ్ని కణాలు ,అయిన యువ విద్యార్ధినీ విద్యార్ధులకు –అభి నందనాలు .కాలేజికి వచ్చి లేజీ గా ఏదో వింటూ ,పరీక్షల ముందే చదివి పాస్ అవుదాం ఆన్న ఆలోచన ల లోంచి బయట పడి  ,జీవితం  ఏమిటి ?మన కర్తవ్యం ఏమిటి ?మన చుట్టూ ఏమి జరుగు తోంది ?మనం దేశ భవిష్యత్తు లో మన పాత్ర ఏమిటి ?మనల్ని వదిలేస్తే ప్రగతి ఉంటుందా ?మన సంప్రదాయం ఏమిటి ?సంస్కృతీ ఏమిటి ?ఈ చదువుల పరమార్ధం ఏమిటి /విద్య లక్ష్యం ఏమిటి ?పరి పూర్ణ వ్యక్తిత్వ వికాసానాన్ని ఎలా సాధించాలి అనే ప్రశ్న లతో ఉక్కిరి బిక్కిరి అవుతూ ,ఒక మార్గాన్ని ,లక్ష్యాన్ని ఏర్పరచు కోవాలన్న ధ్యేయం తో  ,రొటీన్ కు భిన్నం గా ,ఆలోచించాలన్న సంకల్పం తో  మీరు చేబట్టిన ఈ ‘’ఇన్నోవేటివ్ ప్రోగ్రాం ‘’విని చాలా సంతోషించాను .జీవిత విలువలను తెలుసు కోవాలన్న మీ ఆరాటం ఆదర్శ నీయం .ఆ దిశ లో సాగుతున్న మీ ప్రయాణం అభినంద నీయం .’’శక్తులు నిండే ,నెత్తురు మండే ‘’మీ లాంటి యువత తో కాసేపు ముచ్చ్చ టి న్చాలని  మీరు కోరినపుడు ఆనందం తో అంగీకా రించాను ..ఇక్కడ నేనేదో చెప్తానని ,మీరేదో వింటారని రనీ ,కాదు మనం పరస్పరం అభిప్రాయాలను అంద జేసుకొందామని వచ్చాను ..నాకు ఈ అవకాశాన్ని అందించిన మీ కాలేజీ యాజమాన్యానికి ,ఇలాంటి కార్య క్రమం చె బట్టి ,రూప కల్పనా చేసి ,మీ విద్యార్ధి నాయకులకు ,మార్గ దర్శకులైన మీ అధ్యాపకులకు ,ముఖ్యం గా ఈ కార్య క్రమాన్ని నా ఉపన్యాసం తో ప్రారంభింప జేయాలని కోరిన ప్రిన్సిపాల్ శ్రీ రాయుడు గారికి కృతజ్ఞతలు .కొత్త ఆలోచన కొత్త మార్గాలను వేస్తుంది .ఏదో వినూత్నం గా చేయాలన్న సంకల్పం ఉంటె తప్పక దారి కన్పిస్తుంది .నీరు పారకుండా ఉంటె మలినం అవుతుంది .అలానే యువ శక్తి ప్రక్వహిస్తేనే సమాజానికి ఉపయోగ పడుతుంది .ప్రేరణ పొందాలనే మీ ఆలోచనకు అభినందనలు .ఇది శుభ సూచకం .—ఇక ప్రస్తుతానికి వద్దాం

                            ‘’చరిత్ర –సాహిత్యం ‘’అనే అంశం మీద డిగ్రీ విద్యార్ధులకు ఉపన్యాసం ఇవ్వమని కోరారు .చాలా సంతోషం .నిజం గా ఈ రోజు మీ కాలేజి చరిత్ర లో ఒక చారిత్రాత్మక సంఘటనే .దీని లో నేను మీతో ముఖాముఖి జరపటం ముఖ్య మైన సంఘటనే .ఈ సందర్భం గా మీరు మీ మనోభావాలను గేయాలుగా వ్యాసాలుగా వ్రాసి లిఖిత పత్రిక తయారు చేయటం –అంటే అప్పుడే సాహితీ ప్రభావం ఈ సంఘటన పై చారిత్రిక అంశం గా   ప్రభావం పడింది అన్న మాట .ఇలాంటి విషయాలు ఎన్నో మన నిత్య జీవితం లో ,జాతి జీవితం లో జరుగుతూ ఉంటాయి .వాటన్నిటి ప్రభావం ఎలా వుంటుంది ?అన్న దాని పై మనం మాట్లాడు కొంటున్నాం .కొంత మూల విషయాల లోకి వెళ్లి చూద్దాం .

          సాహిత్యం అంటే ఏమిటో తెలియాలి కదా ముందు .హితేన సహితం సాహిత్యం .అంటే మేలు చేసేది సాహిత్యం .ఆ మేలు వ్యక్తిగతం ,సమాజ గతం ,జాతి గతం కావచ్చు .అయితే ఈ చెప్పే విషయం సత్యం తో నిండి ఉండాలి .సుందరం గా ఉండాలి .దాని వల్ల ఆనందం రావాలి .అదే సాహిత్యం .దీననే సత్య శివ సుందరం అన్నారు .ఇక చరిత్ర అంటే ఏమిటో తెలుసు కొందాం .సంఘటనల పరంపర నే వ్రాసి ఉంచితే దాన్ని చరిత్ర అన్నారు .దీన్నే’’ రికార్డెడ్ ఇన్సిడెంట్స్ ‘’అంటారు .చరిత్ర జరిగిన తర్వాత సాహిత్యం ఆ చరిత్ర ను చిత్రించ వచ్చు .మరి చరిత్ర లేనప్పుడో ?దాన్నీ చరిత్రాతీతం లేక చరిత్ర పూర్వం అన్నారు .చరిత్ర ,సాహిత్యం పరస్పరం ప్రేరణ పొందుతాయి .అనుకొని సంఘటన జరిగినపుడు  జాతి జీవన విధానం లో మార్పు వచ్చినపుడు ,,ఏదైనా ఉద్యమం జరిగి నపుడు జాతీయ జీవనం లో మార్పు జరిగి నపుడు ,విదేశ దండయాత్ర జరిగి నపుడు ప్రజల మానశిక స్థితి పై దెబ్బ తగిలినప్పుడు ,,మత విద్వేషాలు చేల రేగి నప్పుడు ,భాశోద్యమాలు వచ్చినప్పుడు ,,భాషా ,సంస్కృతీ ,నాగర కథ ల పై పరాయి పెత్తనం వచ్చి నప్పుడు ,జీవిత విధానం లో అనుకొని మార్పులు జరిగి నపుడు భావాలు మానశిక అంశాలు పై దెబ్బ పడినపుడు   ,జనన ,మరణ ,కరువు ,పాడి పంట ,ధర్మ సంకటం వస్తే యువత దారి తప్పి నప్పుడు ,జాతి జీవనం లో విద్యార్ధులను పాల్గొనే టట్లు చేయ నప్పుడు ,వ్యవస్థ చిన్నా భిన్న మైనపుడు ,జాతికి విలువైన విషయాల పై దాడి జరిగి నపుడు  ,సంచలనం కలిగించే యే సంఘటన అయినా జరిగి నపుడు కవులు ,రచయితలు స్పందిస్తారు .వాటికి కళా రూప మైన ఆకృతి ని కల్పిస్తారు .జాతికి సందేశం ఇవ్వాల్సిన సమయం లో ఉత్తేజం కల్గించాల్సిన సందర్భాలలో ప్రేరణ కల్గించి ,జాతిని చైతన్య వంతం చేయటం ,కోసం సాహిత్యం అవసరం .సుస్తిర పరిపాలన అందించ టానికి ,సువ్యవస్థ ఏర్పర చాతానికి ,ప్రజల మనో భీష్టాలను నేర వేర్చ టానికి ,విద్యా వికాసం కల్పించ టానికి రాజకీయ పరమైన రచనలు వస్తాయి .న్యాయ నిర్వహణ కోసం శాస్త్రాలు వస్తాయి .ప్రజా రక్షణ కోసం శాస్ర రచనలు వస్తాయి .ప్రజల మానసిక ఆనందం చాలా ముఖ్యం .దీని కోసం కళలు ,సాంస్కృతిక కార్య క్రమాలు కావాలి .వీటి తో ఆనందం కలగటమే కాదు ఒక గమ్యం కూడా ఏర్పడుతుంది .ఇలాంటి వన్నీ అందించాల్సిన బాధ్యత రచయిత లది .ప్రజల మానసిక స్తితులన్నీ ఒకే రకం గా ఉండవు .పండితుల స్తాయి ఒకతిదే సామాన్యుల కోసం ఇంకోటి .వీరికి పాటలు ,నాటకాలు ,గేయాలు త్వరగా అందుతాయి .దీనితోఆనందం పొందుతారు .అవే జాన పదాలు .ఒక రకం గా జ్ఞాన పదాలు .మార్గాలు వేరు అయినా ఆనందం పొందే తీరు ఒక్కటే .ఆనందమే అందరి పరమావధి ..ఇదంతా స్తూలం గా చెప్పే విషయం .ఇప్పుడు కొంత సూక్ష్మ పరిశీలన చేద్దాం .

  సశేషం —-

 మనవి –ఈ రచనకు దాదాపు తొమ్మిదేళ్ళు .ఉయ్యూరు యే..జి.ఎస్.జి సిద్దార్ధ డిగ్రీ కళా శాల ప్రిన్సిపాల్ శ్రీ బి.వి.రాయుడు గారు నాకు  2003 నవంబర్ మొదటి వారం లో  ఫోన్ చేసి తమ కాలేజి లో ఆ సంవత్సరం డిగ్రీ విద్యార్ధులకు ‘’ఇన్నోవేటివ్ ప్రోగ్రాం ‘’అనే కొత్త కార్య క్రమాన్ని చేబట్టు తున్నామని ,అది విద్యార్ధులను పోటీ పరీక్షలకు తయారు చేయటానికి ,సాహిత్య సాంస్కృతిక వికాసానికి చరిత్రాధ్యయనానికి తోడ్పదాలాన్నదే ధ్యేయమని చెబుతూ ,ఆ కార్య క్రమాన్ని నాతో ప్రారంభింప జేయా లన్నదే తన మనో భావం అని ,అందరు దాన్ని అభి నందిన్చారని కనుక నవంబర్ ఇరవై అయిదవ తేది తమ కళా శాలలో సాయంత్రం మూడు గంటలకు ‘’చరిత్ర –సాహిత్యం ‘’అనే అంశం ‘’మీద కనీసం ఒక గంట సేపు గెస్ట్ లెక్చర్  ఇవ్వాలని  కోరారు .నేను ఏమీ సందేహించ కుండా వెంటనే అంగీకా రించాను .వారితో నాకు చాలా ఏళ్లు గా పరిచయం ఉంది .డిగ్రీ విద్యార్ధులతో కాసేపు మాట్లాడే అరుదైన వకాశమే కాక ,అది ప్రబోదకం గా ,ప్రేరణ కల్గిన్చించేది గా ఉండాలని భావించాను .తగిన సమయం ఉన్దికనుక కావలసిన విషయ సేకరణ చేసి దాన్ని రాసుకోన్నాను .ఆరోజు న కనెను చేసిన ప్రసంగ విషయమే ఇప్పుడు మీకు అందిస్తున్నాను .ఆ తర్వాతా వరుసగా మూడేళ్ళు నాతో రాయుడు గారు అనేక మైన అంశాల పై గెస్ట్ లేక్చార్లను  ఇప్పించారు .ఆదేశం గా భావించి నా కర్తవ్యాన్ని నేర వేర్చాను .ఈ ప్రోగ్రాం వల్ల ఏంతో  మేలు చేకూరిందని వారు కలిసి నప్పుదలా చెప్పే వారు .ముఖ్యం గా నా ప్రసంగాలకు విద్యార్ధులు ఎంతో ఆసక్తి కణ పరిచారని .కళా శాల విద్యార్ధులు ఎన్నో పోటీలలో బహుమతులు పొద  టానికి దోహద పడ్డానని చెప్పే వారు .అది వారి సహృదయత  .అనే నేను భావించాను .ఇదీ ఈ వ్యాసానికి నేపధ్యం .

   మీ—గబ్బిట.దుర్గా ప్రసాద్ —28-5-12.—కాంప్—అమెరికా

  నియంత ముసోలిని ప్రజా హిత కార్య క్రమాలు

    ఇటలి  నియంత ముసోలిని రాజకీయం గా కర్కశం గా ఉన్నా ప్రజలకు ఎంతో మేలు చేశాడు .ఈ విషయాలు ఎవరి దృష్టీ నీ ఆకర్షించి నట్లు లేదు ..అధికారం లోకి వచ్చిన రెండు నెలల్లో ముప్ఫై రెండు కేబినేట్ సమా వేశాలు నిర్వహించాడు ..రైలు  రోడ్ల నిర్మాణానికి గొప్ప అనువజ్నులను నియమించాడు .రోమన్ ఎక్స్ప్రెస్ ఒక సారి పద్నాలుగు నిమిషాలు ఆలస్యం గా చేర్చి నందుకు డ్రైవర్ ను వెంటనే తొలగించాడు ..రైల్వే లలో దోపిడీలు ,దౌర్జన్యాలను అరి కట్ట టానికి స్పెషల్ రైల్వే పోర్స్ శాఖ ను ఏర్పాటు చేశాడు .అధికార గణం అనే చేంబర్ కాదు ప్రజల్ని పాలించేది ప్రభుత్వమే ప్రజల్ని పరి పాలిస్తుందని ప్రజలకు తెలియ జెప్పాడు .ప్రజా పాలన చేయటం ప్రారంభించాడు .1922 నవంబర్ పదహారున ప్రధానిగా బాధ్యతలు చేబట్టాడు .1926 అధికారాలనాన్ని హస్తగతం చేసుకొని అధికార కేంద్రం గా ,నియంత గా మారాడు .

   అతని పార్టి ఫాసిస్ట్ పార్టి .ఫాసిస్ట్ ఇటలి ని గ్రేట్ పవర్స్ లో ఒకటి గా చేయాలన్నదే ముసోలిని మనోగతం ..ప్రజలందరికి ‘’ఐడెంటిటి కార్డ్ లు ‘’ఇచ్చిన ఘనత ముస్సోలినీదే .1930 లో వచ్చిన ప్రపంచ వ్యాప్త డిప్రెషన్ నుండి ఇటలీని ఒడ్డుకు చేర్చేందుకు ,సంక్షోభ నివారణకు  the battle of the lire ‘’కార్యక్రమాన్ని చె బట్టాడు .లైర్అనేది ఇటాలి నాణెం .దీనితో ఇటలి లీరా విలువ తగ్గ కుండా కాపాడాడు ..వస్తువుల ధరలను తగ్గించాడు .సబ్సిడీలను పెంచాడు .అందువల్ల మద్య ,పేద తరగతుల వారు బతికే అవకాశం బాగా కలిగింది .ముసోలిని పై ప్రజలకు నమ్మకం బాగా పెరిగింది .

            ఆర్ధిక సంక్షోభం దిగుమతులపై ప్రభావం చూపిస్తుంది .దీనికి విరుగుడు గా ‘’the battle of wheat ‘’కార్యక్రమం మొదలు పెట్టాడు .అధికోత్పత్తి దీని ధ్యేయం .తాను కూడా రైతు వేషం వేసుకొని పోలాల లోకి వెళ్లి రైతుల్ని ప్రోత్సహించి కష్ట  పడి పని చేయించి దిగుబడి అధికం చేయించాడు .దున్నాడు ,విత్తనం వేశాడు కోతలు కూడా కోశాడు .ప్రపంచం అంతా ఆర్ధిక సంక్షోభం లో కొట్టు మిట్టాడు తుంటే ఇటలి ప్రజలు హాయిగా నిమ్మకు నీరెత్తి నట్లు ఉన్నారు .పంటలు ఇబ్బడి ముబ్బడి గా పండాయి .ప్రపంచ దేశా లన్నీ ఇటలి వైపు కు ఆశ్చర్యం గా చూశాయి .ఈ గోధుమ యుద్ధం అత్యంత విజయ వంతమయింది .1933నాటికి దిగుమతులు రెండు లక్షల ఇరవై  వేలనుండి  ఒక్క సారిగా పదిహేను వందల టన్నులకు చేరింది .ఇంత గొప్ప మార్పు ఆ కాలం లో యే దేశం లోను రాలేదు .ఇటలీ హీరో అయాడు ముసోలిని .

           చిత్తడి నే లలు ఎందుకు పనికి రాకుండా ఉండేవి .వాటికి నీటి సౌకర్యం కల్గించాడు .తొమ్మిది మిలియన్ల ఎకరాలను అదనం గా సాగు లోకి తెచ్చిన ఘనత ముస్సోలినిదే .రొమ్ కు తెర్రసినామధ్య ఉన్న మలేరియా వ్యాధి విపరీతం గా వ్యాపించి ఉండే ఒక లక్ష యాభై వేల ఎకరాల చిత్తడి నే లల్ని పంట పొలాలుగా మార్చి మలేరియా ను నిర్మూలించట మే కాక ,సాగు భూమి విస్తీర్ణాన్ని పెంచటం సాహసో పెత మైన చర్య .వాటిల్లో దేశం మొత్తం మీద ఉన్న దేబ్భై వేల  కుటుంబాలకు నివాసం కల్పించాడు .ఆరు కొత్త పట్టణాలను నిర్మించాడు ‘’.il duce’’అంటే ‘’మహానాయకుడు’’అని పించు కొన్నాడు .

     ఇటాలి జనాభా పెంచాలి అనే ఉద్దేశ్యం తో ‘’battle of the people ‘’ అనే జనాభా పెంచే కార్య క్రమం చేబట్టాడు .ఇటాలి జనాభాను నాలుగు కోట్ల నుండి ఆరు కోట్లకు పెంచగాలిగాడు ..ఇలా చేస్తే తప్ప పురాతన రోమన్ సామ్రాజ్యానికి ఉన్న ఘనత సాధించలేమని అతని ఉద్దేశ్యం .అదే అతని కల కూడా .ఉన్న జనం లో సగమైనా పెరగాలని భావించాడు .ఖచ్చితం గా అలానే జరిగింది .మహిళలకు పిల్లల్ని కన  టానికి ప్రోత్సాహాలు ఇచ్చాడు .పెళ్లి చేసుకొని బ్రహ్మ చారులకు పన్ను విధించాడు .ఎక్కువ సంతానం కన్నా సంతాన లక్ష్ములు కు బహుమతులు అంద జేశాడు .93 మంది మహిళలు 1300 మంది పిల్లల్ని కన్నారు .వారందరినీ పిలిచి ఘన సత్కారం చేశాడు .ఆరోగ్యం ,మాత్రు సంరక్షణ ,పసి పిల్లల మరణాలను తగ్గించటం వంటి ఎన్నో పనులు చేశాడు ..దీనికి కొంత రాజకీయ కారణం కూడా ఉంది .ఇటాలి లో రాజ కీయ సంక్షోభం పెరిగి జనం ఇతర దేశాలకు వలస పోవటం జరిగింది .

            అమెరికా ప్రెసిడెంట్ ఉడ్రో విల్సన్ ,ఇంగ్లాండ్ ప్రధాని చామర్లేన్ ,లు ముసోలిని అంటే వీర అభిమానం పెంచు కొన్నారు .గాంధీ మహాత్ముడు ముసోలిని ని ‘’సూపర్ మాన్  ‘’అన్నాడు .కాంటర్ బేరి చర్చి ఆర్చి బిషప్ ‘’యూరపు లీడర్ల లో ముసోలిని అత్యున్నతుడు ‘’అన్నాడు .greatest genius of modern times ‘  ’ అన్నాడు థామస్ ఎడిసన్ ‘అన్నిటా చితికి పోయిన ఇటాలి దేశాన్ని పేదరికం నుండి ఒద్దే క్కించిన మహానాయకుడు అన్నాడు అమెరికన్ బాంకర్ ఆటో కాం.. ‘’చర్చిల్ కు  ముసోలిని ముందు  చుట్ట కాల్చే  ధైర్యం లేక పోయింది .అతను ముసోలిని సంతకం చేసిన ఫోటో తనకు ఇమ్మని కోరితే తిరస్కరించాడు ముసోలిని .హిట్లర్ కు ముసోలిని అంటే వీరాభి మానం .ముసోలిని తనకు దేశ విదేశాలనుండి రెండు మిలియన్ల ప్రజలు ఉత్తరాలు రాస్తే అందరికి సమాధానం రాసి హృదయాలను గెల్చు కొన్నాడు .ప్రపంచం మొత్తం మీద35 వేళ గ్రీటింగ్ కార్డులను క్రిస్మస్ పండుగ రోజు అందు కొన్న ఏకైక నాయకుడని పించు కొన్నాడు .1920-30 కాలం లో ప్రపంచం మొత్తం మీద ‘’సర్వోత్తమ నాయకుడు’’ అని పించు కొన్నాడు ముసోలిని .

                          వెనిస్ ను దేశం ప్రధాన వాహిని కి కలిపే బృహత్తర కృషి చేశాడు .నాలుగు వేళ మైళ్ళ రోడ్ల నిర్మాణం చేశాడు .అనేక ఆక్విడేక్ట్ లు కట్టించాడు .అపూలియా భూములకు నీటి పారుదల సౌకర్యం కల్పించాడు ..నాలుగు వందల బ్రిడ్జి లను నిర్మింప జేశాడు .సకాలం లో రైళ్ళు నడిచే టట్లు చేశాడు .టెలిఫోన్ వ్యవస్థను ఆధునీ కరణం చేశాడు .పోస్టాఫీసులు ,గవర్న మెంట్ ఆఫీసులకు లెక్కే లేదు .అయిదేళ్ళలో రోమన్ సామ్రాజ్యం ‘’marvel  to nations of the world ‘’అవాలని ముసోలిని ధృఢ వాంచ.అదే అతని నినాదం .పూర్వపు ఆగస్టస్ సామ్రాజ్యం లా అతి విశాల ,క్రమశిక్షణ గల శక్తి వంత మైన సామ్రాజ్య నిర్మాణమే తన ధ్యేయం అని పదే పదే  ముసోలిని చెప్పే వాడు .ప్రజలను జాగృతం చేసి ప్రేరణ కల్గించే వాడు .దీని కోసం తనకు సర్వాధి కారాలు కావాలను కొన్నాడు .పొందాడు .దాని తర్వాతే ఇటలీ పునర్నిర్మాణం ప్రారంభించి విజయం సాధించాడు

        ముసోలిని కి ముందున్న పార్ల మెంట రి ప్రభుత్వం మాఫియా గ్రూపులను అదుపు లో పెట్ట లేక పోయింది .ముసోలిని కాలం లో హత్యలు 278 నుండి కేవలం ఇరవై అయిదు కు తగ్గాయి అంటే ఎంత కఠినం గా రౌడీ షీటర్ల విషయం లో వ్యవహరించాడో తెలుస్తోంది .ముసోలిని తర్వాతా మళ్ళీ ఎవరు వాళ్ళను నియంత్రించ లేక పోవటం వల్ల మాఫియా గాంగ్ చేల రేగి పోయింది .1వేల ప్రభుత్వ ప్రాధమిక విద్యాలయాలు నేల కోల్పాడు ముసోలిని .నగరాలలో ని పిల్లలకు ‘’సమ్మర్ కాంప్ పు ‘’లు ఏర్పాటు చేశాడు . 1930 నాటికి ఇటాలి ప్రజలు అత్యంత సంపన్నులయారు .ఇరవై వ శతాబ్దం లో ఇటాలి ప్రజల జీవితం అన్ని విధాల మెరుగైంది .ఆ కాలాన్ని ‘’the halcyon years ‘’ అంటే మన భాష లో స్వర్ణ యుగం అని ప్రపంచం  అంతా భావించింది .

        పార్లమెంటరి సాంప్రదాయం లేక పోయేసరికి ,ఏక వ్యక్తీ పాలన రావటం వల్ల హింసా కాండ తగ్గ్గింది .ముసోలిని ప్రపంచ ప్రసిద్ధ రాజ కీయ వేత్తగా ప్రశంసలు పొందాడు .ఇతర దేశాల నుండి నాయకులు ఇటలీ వచ్చి ,ఇక్కడి అభి వృద్ధి చూసి మెచ్చు కొన్నారు .కాని ముసోలిని యే ఇతర దేశాన్ని ఇంత వరకు సందర్శించక పోవటం ఆశ్చర్యం .mussolini  does not want advice-he only wants applause  ‘’అని ఒక అందర్ సెక్రెటరి అన్నది .అదీ ముస్సోలిని అంటే .ముసోలిని మహా వేగం గా కారు నడపటం అంటే ఇష్టం .ఆ నాడు ప్రతి స్కూల్ లో ప్రతి క్లాస్ రూం లో ముస్సోలిని ఫోటో లున్దేవి .ఉదయం జరిగే స్కూల్ ప్రార్ధన లో ముందు ముసోలిని ,ఆ తర్వాతే జీసస్ ప్రార్ధన పిల్లలు చేసే వారట .

   ఇంత గొప్ప ప్రజా పాలకుడు అయిన ముసోలిని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో అనవసరం గా ఇటలి ని యుద్ధం లో దూర్చి ఓడి పోయి ప్రజా పరాభవం పొంది ,నిర్దాక్షిణ్యం గా కొత్త గా అధికారం లోకి వచ్చిన సోషలిస్టుల చేత కాల్చి చంప బడటం విధి లీల.

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –25-5-12.   కాంప్—అమెరికా

మేము ఉంటున్న నార్త్ కెరొలిన

     క్రీ.శ..200 లో ఇక్కడ ఇటుకలు మట్టి బొమ్మలు  తయారు చేసేవారు .వాటి ని ఉత్సవాలకు వాడే వారు .క్రీ.శ. 1000 లో పు రాతన మిసిసిపి సంస్కృతీ ఇక్కడికి వచ్చింది .పెద్ద నగరాల నిర్మాణం జరిగింది .వ్యాపారవాణిజ్యాలు బాగా ఉండేవి .ఇక్కడి ఆదిమ జాతులు carolino .angloquian , భాషలు మాట్లాడే చౌనోక్ ,రోనోక్ మొదలైన జాతుల వాళ్ళు .వీరిని మొదటిసారిగా బ్రిటిషర్లు ఎదిరించారు .ఇక్కడికి వచ్చిన మొదటి యురోపియన్లలో ఇంగ్లీష వారే ప్రధములు .1580 లో సర వాల్టర్ రాలీ ఇక్కడ రెండు సెటిల్మెంట్లు ఏర్పాటు చేశాడు .తరువాత వాళ్ల కాలనీలు ఏమయ్యాయో మిస్టరీ .1640 లో వర్జీనియా నుంచి ఆంగ్లేయులు ఇక్కడికి వలస వచ్చారు .1663బ్రిటన్ రాజు ఇక్కడ కారోలీనా కాలనీ ఏర్పాటుకు అంగీక రించాడు .

             పద్దెనిమిదవ శతాబ్దానికి ప్రాతినిధ్య ప్రభుత్వాలు ఏర్పడ్డాయి .1765 లో బ్రిటిషవాళ్ల అధిక పన్నులకు ,పార్లమెంట్ లో ప్రాతినిధ్యం లేక పోవటానికి నిరసన ప్రారంభ మైంది .అమెరికా విప్లవం లో ఇది దేశ భక్తీ ప్రాంతం అయింది .దీని ఫలితం గా బ్రిటన్ నుంచి స్వాతంత్రం పొందే అవకాశం ఇక్కడి డెలిగేట్ల కు లభించింది .కాని బ్రిటీష వారి భక్తులు కొందరు దాన్ని అమలు కాకుండా అడ్డు పుల్ల  వేశారు .

         19 వ శతాబ్డం  ప్రారంభం లో ఇది రూరల్ స్టేట్ గా ఉంది .సిటీలు లేవు .కొన్ని పల్లెలు మాత్రమే ఉన్నాయి .బానిసల సాయం తో  పత్తి బాగా పండించే వారు .పత్తికి అనువైన భూమి ఎక్కువ ఉంది .ప్రజాస్వామ్య భావాలు మొదటి నుంచి ఎక్కువ గా ఉన్న రాష్ట్రం .బానిసలపై కూడా దయా దాక్షిణ్యం చూపించే వారు .దక్షణాది వారు యునియన్ నుంచి విడి పోదామని ప్రయత్నిస్తే వీళ్ళు అంతగా సహకరించలేదు .ఇక్కడి ఎన్నికల్లో తూర్పు ప్రాంతం డెమోక్రాట్లకు ,పడమటి ప్రాంతం విగ్గు లకు తీవ్ర పోటీ ఉండేది .1861ఏప్రిల్ లో ఫోర్ట్ సెంటర్ లో కాల్పులు జరిగాయి .యూనియన్ నుంచి నార్త్ కెరొలిన విడి పోయింది .కాన్ఫెడరేషన్ లో చేరింది .అమెరికన్ సివిల్ వార లో వేర్పాటు వాదులకు మద్దతు నిచ్చిందీ రాష్ట్రం .రి కన్స్ట్రక్షన్ కాలం లో బానిస విమోచన జరిగింది .1950-60 మధ్య జరిగిన సివిల్ రైట్స్ ఉద్యమం లో ఈ రాష్ట్రానికి పెద్ద పాత్ర ఉంది .’’సిట్ ఇన్ ప్రొటెస్ట్ ‘’ను గ్రీన్ బరో సిటి లో నిర్వహించాడు మార్టిన్ లూధర్ కింగ్ .ఇది ఉద్యమ కేంద్రమే అయింది .’’student non violent co-ordination committee ‘’ ఇక్కడే అంటే రాలీ లో sha university’ లో  ఏర్పడింది .1973 లో రాలీ మేయర్ గా క్లారంస్ లైటనేర్ అనే ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ ఎన్నికైనాడు .నార్త్ కరోలీన రాజ దాని రాలీ ..పెద్ద నగరం మాత్రం శార్లేట్

     ఇక్కడ అపలేచియన్ పర్వతాలున్నాయి .తీరప్రాంతాలు ,పంట భూములు ఉన్నాయి .పొగాకు పంటలో అమెరికా లో మొదటి స్తానం .అలాగే చిలగడ దుంప కూడా అత్యధికం గా పండుతు నంబర్ వన్ స్తానం పొందింది  క్రిస్మస్ ట్రీలు  అంటే పైన చెట్లకు రెండో స్తానం .కుకుంబర్ అంటే దోస పంట  కు మూడో స్థానం .స్త్రా బెర్రి ,ప్రత్తి పంటకు నాలుగో స్తానం .సోయా బీన్స్ ,మొక్క జొన్న ,గోధుమ ,వేరుసెనగ ,బ్లూ  బెర్రిస్ , బంగాళా దుంప ,టమేటో మొదలైన పంటలు పండే రాష్ట్రం .

  కోళ్ళు ,ట ర్కీలు ,పందుల పెంపకం ఎక్కువ .బ్రాయిలర్ కోళ్ళకు మొదటి స్థానం .అలాగే ఆపిల్స్ కు కూడాపీచు లు ,పశు పెంపకం హాగ్ పెంపకము ఎక్కువే .

              వస్త్ర పరిశ్రమ ,సిగరెట్లు ,టొబాకో లకు నంబర్ వన్ .పందుల పెంపకం లో రెండో స్తానం .సిన్తేతిక్ ఫైబర్ ,ఫార్మా స్యూటి కల్స్ ,కు ఇది కేంద్రం .కంప్యుటర్ ,ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు ,కమ్యునికేషన్ సామగ్రి ఉత్పత్తికి జాతీయం గా మూడో స్తానం లో నార్త్ కెరొలినా ఉంది .

నార్త్ కెరొలినా లో గ్రానైట్ గనులు అపారం గా ఉన్నాయి .సున్నపు రాయి నిక్షేపాలు అధికమే .ఫాస్ఫాల్తిక్ రాక్ ,లిదియం గనులున్నాయి .మైకో ,మార్బుల్ లకు కేంద్రమైంది .

 బ్లుక్రాబ్స్ ,ష్రిమ్ప్ చేపలకు ప్రసిద్ధి ,ఆక్వా కల్చర్ ఉంది .కాట్  ఫిష్ ఇక్కడి ప్రత్యేకత .

 నార్త్ కెరొలినా కు ‘’ .the tar hill state ‘’,’’turpentine state ‘’ అని మారు పేర్లున్నాయి .

                                                                  charlotte (షార్లేట్ )

     అమెరికా లో ఛ ను షా గా పలకటం ఫాషన్ .చికాగో ను  షికాగో అంటారు .చార్లేట్ ను షార్లేట్ అంటారు .ఇది ఈ రాష్ట్రం లో పెద్ద సిటి ..మెక్లీన్ బర్ఘ్ కౌంటి దీని దగ్గరే ఉంది .పదిహేడవ పెద్ద నగరం .న్యూయార్క్ తర్వాత ఇక్కడే బాంకింగ్ ఎక్కువ గా జరుఫు తుంది .మూడు ప్రధాన బంకులకు కేంద్రం శార్లేట్ .charles macklien burgh అనే బ్రిటీష రాజు మూడవ జార్జి భార్య పేరు మీద ఈ సిటి ఎర్పడింది .అమెరికన్ రివల్యుషనరి వార్ కు కేంద్రం గా నిలిచింది .జనరల్ కారన్ వాలీస్ ను తరిమి కొట్టిన ప్రాంతం .hornest nest అని దీనికి నిక్ నేం.తూర్పున catawba,ఆగ్నేయం లో లేక నార్మన్ సరస్సు ఉన్నాయి .ఇది మాన వ నిర్మిత అతి పెద్ద మంచినీటి సరస్సు .

  షార్లేట్ డెమొక్రాటిక్ పార్టీకి  మెజారిటీ అభిమానం ఉన్న సిటి .ఇంతవరకు యే ప్రెసిడెంట్ ఎన్నికలకు అభ్యర్ధిని నిర్ణయించే సమావేశం ఇక్కడ జరగలేదు .ఈ సంవత్సరం సెప్టెంబర్ లో డెమొక్రాటిక్ అభ్యర్ధిని ప్రకటించే పెద్ద సదస్సు షార్లేట్ లో జరుగ బోతోంది .చరిత్రను సృష్టిస్తుంది .

       మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –24-5-12.కాంప్ –అమెరికా .

 ఆడదై పుట్టటమే నేరమైంది

    ఆమె గొప్ప గణిత శాత్ర వేత్త కుమార్తె .గణిత శాస్త్రం లో ప్రోఫెస్సర్ ,విజ్ఞాన శాస్త్ర వేత్త .ఆమె స్వయం వ్యక్తిత్వం మగవాళ్ళకు అసూయ పుట్టించింది .ఆమెను ఏమీ చేయ లేక నడి  బజార్లో కిరాతం గా చంపే శారు .ఆమెయే హిపాటి యా అనే గ్రీకు మేధావి .శాస్త్ర్రేయ పరిశోధనలు చేసినందుకు హత్య గావింప బడ్డ మొదటి మహిళా  హిపాటియా.

          హిపాటియా తండ్రి తియాన్ .ఆయన అలెగ్జాండ్రియా  లోని అతి పెద్ద మ్యూజియం లో గణిత శాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడు .అది గ్రీకు మేధావులకు గొప్ప కేంద్రం .సాంస్కృతిక కేంద్రం కూడా .మేధావులైన విద్యా వేత్తలకు నిలయం .తియాన్ ను అత్యంత సమర్ధుడైన వేదాంతి గా ఆ కాలం లో భావించే వారు .మ్యుజియం అధికార సంఘం లో సభ్యుడు .ఖగోళం ,జామెట్రీ ,సంగీతం ,పై గొప్ప పరిశోధనలు చేసి వ్యాఖ్యానాలు రాశాడు ‘’.టా లమీ టాబ్లెట్స్’’ పై వ్యాఖ్యానానికి పెట్టింది పేరు .యూక్లిడ్ మూల సిద్ధాంతాలను బోధించే వాడు .బైజానటనులు     న్లు కూడా అతని మార్గదర్శకత్వం లో నడిచే వారు .అంత మంచి పేరున్న వాడు ‘’.కాస్మిక్ కే యాస్’’ పై కవిత రాశాడు ‘’టా లమీ ప్రపంచం’’ పై కూడా వ్యాఖ్యానం రాసి మెప్పు పొందాడు .ఆయన్ను  గొప్ప ఖగోళ శాస్త్ర వేత్తగా మజీశియన్ గా  చరిత్ర పేర్కొంది .

              అలాంటి గొప్ప తండ్రికి కి    హిపాటియా .క్రీ.శ..355 లో గొప్ప కుమార్తె గా  జన్మించింది .తండ్రి వద్దే విద్యనూ నేర్చింది .కొద్ది కాలం లోనే తండ్రిని మించిన కూతురు అని పించు కొంది .ద యా ఫాన్దిస్ రాసిన ‘’అరిత్ మాటి కా ‘’పై మంచి వ్యాఖ్యానం రాసి సెబాస్ అని పించు కొంది .అలాగే అపోలినయాస్ రాసిన ‘’కొనిక్స్ ‘’పైనా రాసింది .తండ్రి మొదలు పెట్టిన ‘’అలమాజిస్ట్ ‘’పుస్తకాన్ని సంపూర్ణం గా రాసి ప్రశంశలను పొందింది .ఇతర నగరాల లోని మేధావి వర్గం తో  నిరంతరం సంప్ర దింపులు జరిపేది .ఆమె అలెగ్జాండ్రియా  మ్యుజియం లో నియో ప్లతానిక్ స్కూల్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ  లో ప్రొఫెసర్ గా క్రీ.శ.400లో   పని చేసింది .ఖగోళం ,గణితం ,గ్రహాల కదలిక పై పుస్తకాలు రాసి పేరు తెచ్చు కొంది .ఆమె క్లాస్ లో కూర్చొని ఆమె బోధన వినాలని చాలా మంది విద్యార్ధులు ఆమె ను వేడు కొనే వారు .సామ్రాజ్యం లో చాలా ప్రదేశాల నుంచి విద్యార్ధులు వచ్చి అక్కడ చదివే వారు .రాజకీయం గా కూడా మంచి పలుకు బడి ఉండేది ..ఆమె పై ప్లాటో ,ప్లోటి నస్ ప్రభావం ఎక్కువ గా ఉండేది .నిసియా అనే ఆమె స్నేహితుడు తాను రాసిన ‘’ఆన్ డ్రీమ్స్ ‘’పుస్తకాన్ని ఈమెకు పంపి అభిప్రాయం కోరాడు .ఆ సబ్జెక్ట్ లో ఆమెకే తగిన పాండిత్యం ఉందని అతని నమ్మకం .ప్లూటా ర్క్ కూడా ఆమె కు సహాధ్యాయి .సాధారణ స్త్రీలు ఆ రోజుల్లో కట్టు కొనే సాంప్రదాయ దుస్తులను ధరించేది కాదు .ఉపాధ్యాయులు వేసుకొనే బట్టలనే ధరించి బోధించేది .తన రధాన్ని తానే నడుపు కొనేది .

             ఆమె శాస్త్ర వేత్త కూడా .plane astrolobe ,graaduated glaas hydrometer ,hydroscope లను నిర్మించింది .

          హిపాటియా   క్రిస్టియన్ కాదు .ఆ నాటి బిషప్ ‘’సిరిల్’’యూదులను   తరిమి వేస్తుండే వాడు .దీన్ని ఆమె ,ఆమె తో  పాటు అలేగ్జాన్ద్రియా  గవర్నర్ ‘’ఒరేస్తేస్ ‘’కూడా వ్యతిరేకించాడు .అతను కూడా ఈమె లాగే నాన్ క్రిస్టియన్ (పాగాన్ ).ఇవన్నీ బిషప్ కు నచ్చలేదు .ద్వేషం టో గవర్నర్ ఆరేస్తాస్ ను చంపించాడు .హిపాటియా మగ వారి లా దుస్తులు ధరించటం ,లెక్కలు బోధించటం ,సైన్స్ ప్రయోగాలు చేయటం బిషప్ సిరిల్ సహించ లేక పోయాడు .అతని లో అసూయ నర నరానా  వ్యాపించి పోయింది ,.వివేకం కోల్పోయాడు .ఆమె హద్దు మీరి ప్రవర్తిస్తోందని అందరి వద్దా వాపోయే వాడు .ఎవరు అతన్ని పట్టించు కోలేదు .దుష్ట పన్నాగం పన్నాడు .

      క్రీ.శ. 415లో బిషప్ సిరిల్  పీటర్ అనే కిరాతక అనుచరుడిని ఈమెను చంపటానికి ఏర్పాటు చేశాడు .హిపాటి స్ క్లాస్ లో గణితం బోధిస్తుండగా ,కిరాయి మూక క్లాస్ లోకి ప్రవేశించి ,వివస్త్ర ను చేసి ,మంత్ర గత్తే  అని నింద మోపి ,’’సేసారియన్ చర్చి ‘’ ‘’వరకూ ఈడ్చుకొని వెళ్లారు ..ఆమె సహాయం కోసం ఎంత అరిచినా ప్రయోజనం లేక పోయింది .ఎవరూ ముందుకు రాలేదు .మూగ రోదనే అయింది .అందరు చూస్తుండగా ఆమె కళ్ళు పీకేశారు .నాలుక కోసే శారు .ఆమె విల విల లాడుతూ చని పోతుంటే రాక్షసం గా నవ్వారు .చని పోగానే అక్కసు ఇంకా తీరక ఆమె శవాన్ని ‘’సినారాస్ ‘’అనే చోటికి తీసుకొని వెళ్లి ముక్కలు ముక్కలుగా నరికారు ఆ నరరూప రాక్షసులు .అయినా వారికి తృప్తి కలగ లేదు .ఆమె శరీరం లోపలి భాగాలన్నీ  ,ఎముకల తో  సహా బయటికి తీసి ,వాటినీ, ఆమెను తగుల బెట్టారు .అంటే, ఆమె ఆడది అని గుర్తింపు నిచ్చే దేన్నీ వాళ్ళు మిగలకుండా తగల బెట్టారు .ఇలా ఒక మహిళా  శాస్త్ర వేత్త హత్య గావిమ్పబడం చరిత్ర లో ఇదే మొదటిది అని చరిత్ర కారులు పేర్కొన్నారు .’’తియోఫిలాస్ ‘’అనే చారిత్రకుడు రాసిన ‘’లైఫ్ ఆఫ్ ఇంసై డోర్‘’’’అనే పుస్తకం లో సిరిల్ చాలా అసూయతో హిహిపాటి యా వల్ల క్రిస్టియన్ మతానికి ఏదో ఉపద్రవంక లుగు తుందని ద్వేషం తో  ఒక శాస్త్ర విజ్ఞాని అయిన మహిళను చంపటం అతి కిరాతకం ‘’అని రాశాడు .

                క్రీ.శ.  642 లో ఆరబ్బులు అలెగ్జాండ్రియా ను వశం చేసుకొనే వరకు ‘’నియో ప్లటా నిక్ ‘’విద్య కొన సాగింది .ఆరబ్బులు అలెగ్జాండ్రియా లోని అతి గొప్ప మ్యుజియం గా ఉన్న లైబ్రరీ ని తగుల బెట్టారు .లక్షలాది పుస్తకాలు ద్వంసమయ యి .అందులో హిపాటియా రాసిన పుస్తకాలు కూడా ఉన్నాయి .అయితే ఆమె గురించి ఆమె శిష్యులు ,స్నేహితులు చెప్పిన రాసిన  దాన్ని బట్టే ఆమే చరిత్ర కొంత తెలిసింది .ఇంతకీహిపాటియా చేసిన నేరం- ఆడదిగా  పుట్టటమే .

      గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —24-5-12—కాంప్—శార్లేట్ –నార్త్ కెరొలినా –యు.ఎస్.యే.

        సంస్కృతి అంటే ?

        సంస్కృతి అనేది మానవ జీవితాలకు మాత్రమే సంబంధించింది .అది ఉండబట్టే మనల్ని మానవులు అంటున్నారు .లేకుంటే జంతువులతో సమానమే .సంస్కృటతి అంటే సభ్యతా ,సంస్కారం అని అనుకొంటాం ..ఇతరుల పట్ల మర్యాదా ,మన్ననా ,గౌరవం చూపటమే ఈ రెండు పదాలకు అర్ధం .అవి లేక పోయినా ,చూపక పోయినా ,సంస్కృతీ విహీనులు గా భావింప బడటం లోక రివాజు .సంస్కృతీ పై మంచి అవగాహన కలిగి ఉండాలి .సామాజికం గా ఐక్యతా ఉండాలి .ఈ రెండు ఉంటె దేశ ఐక్యత సాధ్యం .సమాజం లో ఉన్న వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాల వల్ల కలిగేది సంస్కృతి .దీనికోసం నిరంతరం చర్చలు జరుగు తూనే  ఉంటాయి .ఈ చర్చల మొత్తం సారాంశమే సంస్కృతి .నాగరకత నుంచి వచ్చేది విద్య .ప్రతి జాతికి ,దేశానికి సంబంధించిన సంస్కృతి ఉంటుంది .

                   సంస్కృతీ ని అనేకులు అనేక రకాలుగా నిర్వ చించ టానికి ప్రయత్నించారు .అంత తేలికగా నిర్వ చింప బడని పదం .’’ఎవరైతే ,తన ప్రవర్తన లో నాగరకత  చూపిస్తారో ,వారు సంస్కతి  ఉన్న వ్యక్తులు ;;అంటారు .ఇంకొంచెం ఆలోచిస్తే ,’’ఒక నియమిత సమాజం లో ప్రజల జీవన విధానాన్ని సంస్కృతి ‘’అన వచ్చు .రాతి కాలం నుండి నేటి వరకు మనిషి సుఖం గా ,ఆనందం గా ఉండటానికి ,సంతృప్తి గల జీవనాన్ని ఇచ్చేదీ సంస్కృతి ..చట్టానికి లోబడి ,మానవ ప్రశాంత జీవ నానికి ,సామాజిక ప్రవర్తనకు ,పొందిన జ్ఞానం తో ,పెరిగే విలువలు ,ప్రమాణాలతో జీవనం సాగించట మే సంస్కృతి .సంస్కృతీ టో పాటు ,నాగరకత పదమూ అవినా భావ సంబంధం కలిగి ఉంది .ఒక్కో సారి ఒక దాని కొకటి కలిపి వాడుతూ ఉంటాం .నాగరకత అనేది –సంస్కృతీ కి ఉన్న బాహ్య రూపం .అంటే –మనం ఉపయోగించే వస్తువులు ,యంత్రాలు వగైరా .ఆంతరిక మైనది సంస్కృతీ .నాగరకత శరీరం అయితే ,సంస్కృతీ ఆత్మ .నాగరకత అనేది సంస్కృతీ లో ని భౌతిక పార్శ్వం ..లేదా భౌతిక సంస్కృతి .సామాజిక జీవన వ్యవస్థలు ,కట్టు బాట్లు ,ఆచారాలు ,విలువలు ,కళలు ,సాహిత్యం ,,సంగీతం ,సమాజం లోని వ్యక్తుల పరస్పర చర్యలు ,సంబంధాలలో పొందే  అభి వృద్ధి వీటన్నిటిని కలిపి ‘’అభౌతిక సంస్కృతీ ‘’అంటారు .ఈ పార్శ్వాన్నే విస్త్రుతార్ధం లో సంస్కృతీ అంటాం .అంటే సంస్కృతికి ,భౌతిక ,అభౌతిక పార్శ్వాలున్నట్లు గా తెలుస్తోంది ..మనుష్యులు దేన్నీ కలిగి ఉన్నారో అది నాగరకత అని ,మనుష్యులు అంటే ఏమిటో చెప్పేది సంస్కృతీ అని ‘’మకైవార్ ‘’అనే విశ్లేషకుడు సూక్ష్మం గా చెప్పాడు .భౌతిక సంస్కృతీ తేలి కగా మారి పోతుంది .అభౌతి కం అంత తేలిగ్గా మారదు .

                                                సంస్కృతీ లక్షణాలేమిటి

    ఏయే లక్షణాలు ఉంటె సంస్కృతీ అనాలి ?సమాజం లో ని వ్యక్తుల ప్రవర్తనా ఫలితం గా ఏర్పడిందే సంస్కృతీ .అంటే సంస్కృతీ సమాజ ఫలితం గా ఏర్పడు తుంది .సంస్కృతి  మానవ నిర్మిత మైనదే .అందుకే మనిషి ,అతను చేసే పనులే సంస్కృతీ అన్నారు .కొత్త తరం వారికి అవసర మైనవన్నీ అందించేది సంస్కృతి . .సంస్కృతీ పరిణామ శీలం కలిగి ఉంటుంది .సమాజ అవసరాలను బట్టి మారుతుంది .సంస్కృతి అభ్యాసనం   వల్ల అంటే నేర్చు కోవటం వల్ల ఏర్పడుతుంది .భాషా ,కళలు మొదలైనవి నేర్చు కొంటె నే వస్తాయి .తనకు అవసర మైన హోదా,గౌరవం ,తిండి ,బట్టలు ,పొంది సంతృప్తినిస్తుంది .అందుకే సంతృప్తి దాయక మైనదిగా సంస్కృతీ ని భావిస్తారు ..భిన్న సంస్కృతుల మధ్య ఆదాన ప్రదానాలుంటాయి .అనుకరణ అనేది ఆదరణ లకు నిలయమై పంచు కొ బడేది గా ఉంటుంది .నిరంతరం మారుతూ ఉండటం దాని లక్షణం ..ఆలోచన ,భావం అనేవి దాని లక్షణాలే కనుక సంస్కృతీ మారుతూ ,గతిశీలం గా ఉంటుంది .సంస్కతి  విస్తృతం గా పెరిగి పోతే ,విడి పోవటమూ జరుగు తుంది .ఒకే విధ మైన సంస్కృతీ ఉన్న వేర్వేరు వ్యక్తుల మధ్య పరస్పర సంబంధాన్ని సంస్కృతీ ఏర్పరుస్తుంది .అందుకని ,సంస్కృతి  భిన్న మైనా ,సమగ్రం గా ఉంటుంది .సంస్కృతీ సమాజం లోని పరి వార్తన ,సామాజిక ప్రమాణాలను,నియంత్రిస్తుంది .కనుక వ్యక్తులు విలువలను ఆచరణ లో పెట్టాలి

             సంస్కృతికి పునాది కుటుంబం .ఆర్ధిక స్తితి ,ప్రభుత్వం ,విద్య ,మతం అనే సంస్థలే .ప్రతి వ్యక్తీ పైనా అది కారం ,అనుమతుల ప్రభావం ,ఎక్కువగా ఉంటుంది .ఎవరి సంస్కృతీ వాళ్లకు గొప్పే .ఇతర సంస్కృతుల్ని కూడా ఆద  రించే ఉదార భావం అలవాడాలి .’’సంస్కృతీ బహుళత్వం ‘’అనే భావన ఈ రోజు విశ్వ వ్యాపితం గా ఉంది .తరాల మధ్య వ్యత్యాసం ఏర్పడు తుంది .కొన్ని అంశాలలో అభివృద్ధి బానే ఉంటె ,కొన్నిటి విషయాలలో నెమ్మది గా ఉంటుంది .దీన్నే ‘’సంస్కృతిక విలంబన ‘’(కల్చరల్ లాగ్ )అన్నారు విశ్లేషకులు .భిన్న సంస్క్రుతులున్న సమాజాలు కాని ,వ్యక్తులు కాని తారస పడ్డప్పుడు కలిగే ఫలితం ,ప్రభావం ‘’సాంస్కృతిక విఘాతం ‘’అంటారు .ఒత్తిడి వల్ల ఒకరి భావాలపై వేరొకరి భావం పడి ఘర్షణ కలుగు తుంది .

           హేబెర్ట్ స్పెన్సర్ ‘’సంస్క్రుతిభౌతికము కాదు ,అభౌతిక ము కాదు .ఈ రెంటికీ భిన్న మైన అర్ధాన్నిస్తుంది ‘’అన్నాడు .కనుక సంస్కృతీ ‘’సూపర్ ఆర్గానిక్ ‘’లక్షణం కలదని భావిస్తున్నారు .సంస్కృతీ ఆదర్శ ప్రాయ మైనదే .’’విసరణ (దిఫ్యూజన్ ) ద్వారా అది చొచ్చు కొని పోతుంది .అందుకే ఈ బాధ భరించ లేక ‘’అనుభవాల ప్రోగు ‘’అని సంస్కృతిని నిర్వ చించారు .ప్రస్తుతం ఉన్న విజ్ఞానాన్ని ,భవిష్యత్తు కు ఉపయోగ పడ టా న్ని ‘’కల్పన ‘’అన్నారు .కల్పన పెరిగితే ,విజ్ఞానం పెరుగు తుంది .ఆధునీ కరణ ,,సమాజ అవసరాల్లో ఒకటి .ఉన్న విషయాలను కనుక్కోవటం ఆవిష్కరణ .ఖండాలు కనుక్కోవటం మొదలైనవి ఆవిష్కరణలు (డిస్కవరి) అన్నారు .సర్దు బాటు కూడా ఒక భాగమే .రెండు సంస్కృతుల మధ్య ఫలదీకరణం జరిగి సంస్కృతీ శక్తిని ,జీవనాన్ని నిలబెట్టు కొంటుంది .ఒక సమూహం నుంచి వేరొక దానికి సాంస్కృతిక అంశాలు వ్యాప్తి చెందటమే సంస్కృతీకరణ .ఒక్కో సారి భిన్న సంస్కృతులు చాలా కాలం కలిసి ఉండటం వల్ల భేదాలు అంతరించి విలీనీ కరణం జరుగుతుంది అని దీని పై ఆలోచించిన జ్ఞానులు పరిశోధనా పూర్వకం గా తెలియ జేశారు .

             ‘’ఒక సమాజపు సాంస్కృతిక సాంప్రదాయాలను ,అది సంపాదించే ప్రక్రియను సంస్కృతీ స్వీకరణం గా వీరు నిర్వ చించారు .సంస్కృతిని సక్రమింప జేయటాన్ని  ,స్వీకరణ లేక’’ en culturation ‘’అంటారని దీని మీద సాధికారం గల mary godman ‘’అనే ఆయన చెప్పాడు .ఈ విధానమే భారతీయ సంస్కృతి  భిన్న దేశాలకు వ్యాపించటా నికి కారణం అయింది అని ఆయన సూటిగా నిష్కర్ష గా చెప్పాడు .

        మీ—గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —24-5-12.-కాంప్—అమెరికా .

    ట్రాయ్ పై కొత్త కోణం  

          ట్రాయ్ ,ట్రోజన్ వార లను గురించి హోమేర్ మహాకవి ఇలియడ్ ,ఒడిస్సి గ్రీక్  పురాణ గాధలలో విపు లంగా వివరించాడని అందరికి తెలిసిన విషయమే .అందాల రాసి హెలెన్ వల్లనే గ్రీకులకు ,ట్రోజన్లకు పదేళ్లు యుద్ధాలు జరిగాయి .అప్పుడు హెలెన్ ధరించిన బంగారు ఆభరణాలు ,రాజు ధరించిన వజ్రాలు పొదిగిన బంగారు కిరీటం మొద లైనవి అసలు ఉండేవా /లేక హోమర్ కల్పించి రాశాడా /ఉంటె ఆ అమూల్య ధన రాసులేమైనాయి ?అసలు ట్రాయ్ నగరం కంచు యుగానికి చెందితే దాని అవసేషా లేక్కడ కన్పిస్తాయి?గ్రీకులు లక్ష మంది సైనికులతో వెయ్యి నౌకలతో  ట్రాయ్ మీద దండెత్తారని హోమర్ రాసింది ఎంత వరకు నిజం /అనే ప్రశ్నలు రెండు శతాబ్దాలుగా పరిశోధకులను వేధిస్తున్నాయి .వాటి పై సమగ్ర విశ్లేషణం చేయాలని చాలా మంది ప్రయత్నించారు .వారు ఇటీవలి కాలం వరకు కొత్త కోణం లో వెలిబుచ్చిన విశేషాలే ఇప్పుడు మనం తెలుసుకో బోతున్నాం .ఆనాటి ట్రాయ్ నే నేడు టర్కీ అంటున్నారు

                    ట్రోజన్ వార్  అయిన నాల్గుగు వందల సంవత్సరాలకు హోమర్ రాశాడు గ్రీక్ పురాణాలను .హోమర్ రాసి అప్పుడే 2800సంవత్స రాలైంది ఒకప్పుడు బాబిలోనియా ప్రముఖ వర్తక కేంద్రం .ఇదే ఇవాల్టి ఇరాక్ .మధ్య ప్రాచ్యం లో గొప్ప సామ్రాజ్యం .రెండు వేళ ఏళ్లు వర్తకానినికి కేంద్రం గా ఉంది .ఆ నాడు మెసపొటేమియా అనే ప్రాంతం నుండి ట్రాయ్ కు చేరే వారు .మెసపొటేమియా అంటే రెండు నదుల మధ్య భూమి వర్తకానికి హిత్తిట్టేతెస్ మీదుగా వెళ్ళేవారు .ఈ జాతి వాళ్ళు రహస్యాలను బాగా జ్జాగ్రత్త  గ కాపాడే వారుగా ప్రసిద్ధి .ఇక్కడి దేవతలు బాబి లోనియా దేవతల కంటే భిన్నం గా ఉంటారు .’’ తుఫాను దేవత ‘’ను ఎక్కువగా పూజించే వారు .ఇక్కడి ప్రజల్ని విలూసా ప్రజలంటారు .అయితే వీరే  ట్రో జన్లు  అనే అభిప్రాయం కూడా ఉంది .విలూసా యే ట్రాయ్ అని .వైన్ డార్క్ సి అని హోమర్ పిలిచిన ఆజియాన్ సముద్రం లో మూడు వేళ ఏళ్ళ కిందటి సముద్రం లో మునిగి .లేక ముక్కలైన నావలు కని పించాయి .అందులో సారాయి నిలవ చేసే సా ధనాలు దొరికాయి .ఇవి గ్రీకులవి ,త్రోజన్లవి కావచ్చు .ఇద్దరు సారా సరసులే మర్మరా సముద్రం పక్కన ఉన్ననగరమెబాష్పోరస్ నే ఇస్తాంబుల్ అని ఇప్పుడు అంటున్నారు ..

          క్రీ.పూ.1627 లో పెద్ద అగ్ని పర్వతం బ్రద్దలైంది .అప్పుడు తెర అనే చోట కొన్నికుడ్య చిత్రాలు బయల్పడ్డాయి .అవి చెక్కు చెదర లేదు .అందులోని స్త్రీలు కంచు యుగానికి చెందిన వారు గా గుర్తించారు .ఇవాల్టి ఆధునిక దుస్తులు ఆనాడే ఆడవాళ్ళూ ధరించిన దాఖలాలు కని పించాయి .గ్రీకులకు చేపలు పట్టే పని ఎక్కువగా ఉండేదని అంటారు .’’hali carnassus అనే పట్టణం లో హోమర్ జన్మించి నట్లు భావన .అతడు క్రీ.ప్పూ.850 కాలం వాడు .వైన్ డార్క్ సి కి ఇరువైపులా గ్రీకుల పట్టనాలున్దేవి .ఆసియా మైనర్ లో వారికి కావాల్సిన ముడి పదార్దాలున్దేవి .వాటిని సాధించటమే ధ్యేయం గా ఉండే వారు .వాణిజ్య సామ్రాజ్యానికి ఆద్యులని పించుకొన్నారు .హిట్టితే సామ్రాజ్యం క్రీ.పూ.1150 కే కూలి పోయింది .క్రీ.పూ..480 లో అశేష సేనా వాహినితో పర్షియా నుంచి xerxes దండెత్తి వచ్చాడు .అతని చూపు ట్రాయ్ మీద పడింది .అక్కడ వెయ్యి నల్ల ఎద్దులను బలి ఇచ్చాడు .ఒకప్పుడు గ్రీకుల స్వాధీనం లో ఉన్న ట్రాయ్ ను వశ పరచుకొన్నాడు .అతని పేరుకు అర్ధమే ‘’రాజాది రాజు ‘’అని .అప్పుడు సముద్రాలు దాటటానికి పడవల బ్రిడ్జి లుండేవి .

                 ట్రాయ్ గురించి త్రావ్వాకాలు జరపాలనని Heinrich Schliemannఅనే పరిశోధకుడు వ్యాపారం లో డబ్బు బాగా సంపాదించి ,భార్య తో సహా  1873 లో హోమర్ రాసిన దాని ఆధారం గా ట్రాయ్ చేరి  హిస్సార్లిక్ అనే చోట తవ్వకం  మొదలు పెట్టాడు .అంతులేని ధన రాసులు కిరీటం బంగారు నగలు దొరికాయి .వాటిని జర్మని కి తరలించాడు .ఆ తర్వాతా అవి రష్యా చేరి సెయింట్ పీటర్ బర్ఘ్ మ్యూజియం కు చేరాయి .అతనికి అగమినన్ ముఖానికి తోడుక్కొనే బంగారు మాస్క్ దొరికింది మైసీనియా లో కూడా తవ్వకం సాగించి సమాదుల్ని కను గోన్నాడు ..ఆర్ధర్ ఇవాన్స్ అనే అతను క్రీట్ లో  చేసిన తవ్వకాలలో బాగా అలంకరించ బడిన ఒక గది  అందులో గోడలక రంగుల చిత్రాలు  వ్రాత ఫలకాలు కనిపించాయి .బెల్జేన్ అనే పరిశొధకునికి ట్రాయ్ లో  మట్టి ,రాతి ఫలకాలు లభించాయి .1963 లో ఎట్ట కేలకు బెల్జేన్ పురాతన ట్రాయ్ నగరాన్ని ,అందులోని సౌధాలను కనుక్కొన్నాడు .కోర్ఫ్మాన్ అనే పరిశోధకుడు కూడా తవ్వకాలు సాగించి కంచు యుగం నాటి ట్రాయ్ బెల్జిన్ కనుక్కొన్న దానికంటే పది హేను  రెట్లు పెద్దదిగా ఉంటుందని తేల్చాడు .అప్పుడు జనాభా ట్రాయ్ లో ఏడు వేల మంది మాత్రమే ఉండ వచ్చు నని ,హోమర్ కవి చెప్పి నట్లుగా లక్ష మంది గ్రీకులు ట్రాయ్ మీదకు  దండెత్తి వచ్చే  అవకాశం లేదని వెయ్యి నౌకలతో వచ్చారని చెప్పటం కూడా అతిశయోక్తి అని చెప్పాడు .కంచు యుగం లోని ట్రాయ్ పైన ఎనిమిది సార్లు నిర్మాణం జరిగి మొత్తం తొమ్మిది ట్రాయ్ నగరాలు భూమి లో ఉన్నాయని చెప్పారు అందరు .ప్రియాం రాజు సంపద అంతా రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాతా రష్యా చేరింది .ఎలా చేరింది  అన్నది మిస్టరీ గానే ఉంది .

నన్నయ్య నుండి నంది మల్లయ్య వరకు నినదించిన నవ్య ధోరణులు –6(చివరి భాగం )

                                                                  కదిరీ పతి –ఆయ్యల రాజు  నారాయణా మాత్యుడు

        కధా కావ్యాల పరంపర లో ‘’శుక సప్తతి ‘’,’’హంస విం శతి ‘’వచ్చాయి .మొదటి దాన్ని పాల నేరి కదిరీ పతి ,రెండో దాన్ని అయ్యల రాజు నారాయణా మాత్యుడు రాశారు ‘’.రంకును’’ చివరిదాకా వర్ణించి చెప్పి ,దాని జోలి కి వెళ్ళ వద్దని చివర్లో నీతి బోధించారు .అయితే ఆనాటి ఆచార వ్యవ హారాలు ,వృత్తులు ,వాటి విశేషాలు ,వేష భాషలు ఇందులో వర్ణించటం తో’’ క్రానలాజికల్ సమా చారాన్ని’’’’ ఇచ్చేవిగా ,అంటే సాంఘిక చరిత్రకు సంబంధించి నవి గా ప్రత్యేకించి వీటిని పేర్కొంటారు ‘’.కధా కావ్యాలను ‘’విజ్ఞాన సర్వస్వం ‘’గా మార్చి కొత్త దారి చూపించటం వీరి ప్రత్యేకత.’’అన్నారు కోవెల సంపత్కుమారాచార్యుల వారు .

                                                                        పిల్లల మర్రి పిన వీర భద్రుడు

            సరస్వతీ దేవి ని కావ్యారంభం లో స్తుతించి అనుగ్రహం పొందిన వాళ్ళే మన కవులంతా .కానీ ‘’వాణి నా రాణి’’అని మీసం మెలేసి ,రొమ్ము చర్చు కొని చెప్పిన వాడు పిన వీర భద్రుడు .ఇదే ఇతని కొత్తదోరణి.రాణి అంటే ‘’రాజ్ని‘’అనే అర్ధం కొందరు దీనికి చెప్పారు .మరీ అంత మోటుగా అంటాడా అని వారి సందేహం .’’వాణీ సహస్రం ‘’లో’’ రాణి’’అనే మాట ఉందట .అందుకే సరస్వతి దేవి తన’’సాహిత్య సామ్రాజ్ఞి ‘’ అన్నాడు అని భావించారు .ఆయన వాగ్దేవీ మంత్రో పాసకుడట .అందుకే అన గలిగాడు .ఆమె అనుగ్రహ ప్రసాదం లభించింది .తెలుగు లో మొదటి కవిత్రయం నన్నయ ,తిక్కన ,ఎర్రన –రెండవ త్రయం –జక్కన ,శ్రీ నాధుడు ,పిన వీర భద్రుడు .మూడవ కవి త్రయం పెద్దన ,రామ లింగడు ,రామ రాజ భూషణుడు అని గుంటూరు శేషేంద్ర శర్మ ఒక చక్కని విభజన చేశారు .పిన వీరన జైమిని భారతం ,శృంగార శాకుంతలం కూడా రాశాడు .సంస్కృతం ,తెలుగు పదాలతో పద్యాలను సవారీ చేయించాడు .మన్మోహనం గా పిల్లల మర్రి రచనలు హాయిగా మర్రి వృక్షపు నీడ లో సేద దీర్చి నట్లుంటాయి .

                                                                           జక్కన

    ‘’చక్కన నీవై దుష్య ము ,-చక్కన నీ కావ్య రచన చాతుర్యంబుల్ –చక్కన నీ  వాగ్వైఖరి –చక్కన నీ  వంశ మహిమ –జక్కన సుకవీ ‘’అని తనను తన విక్ర మార్క చరిత్ర కావ్యాన్ని అంకితం తీసు కొన్న సందర్భం లో ‘జన్నయ సిద్ధ మంత్రి ‘’ అన్నట్లుగా జక్కనే రాసుకొన్నాడు .’’వక్రత’’లేకుండా రుజుమార్గం లో కవిత చెప్పటం ఇతని ప్రత్యేకత .’’నవ ‘’అనే శబ్దం జక్కనకు చాలా ఇష్టం .అందుకే ‘’నవ శబ్దార్ధ రసాను బంధ పదవిన్యాస క్రియా లంకార శ్రవణా నంద కధా సుధా మయ ,మహా సారస్వతాంబోధి లో రసజ్ఞులు అవలీల గా విహరిస్తారు ‘’అని చెప్పాడు .ఆయనకు ప్రేరణ భారవి కవి చెప్పిన ‘’క్షణే క్షణే యన్నవతా ముపైతి ‘’అంటారు పండితులు .ఉపమా ,ఉత్ప్రేక్ష లతో కవిత్వాన్ని చాలా మంది కవులు అలంకరిస్తే ,స్వభావోక్తి కి పట్టం కట్టి  నవ్యత్వాన్ని నిరూపించాడు జక్కన ‘’ప్రతి పద్యం లోను ,ఏదో ఒక చోద్యం’’ ఉండాలని ఆరాట పడ్డాడు .‘’ఆ బాట పట్టాడు .తన ఆలోచన లోని నవ్యత ను తాను’’ సీస పద్యాన్ని సంస్కృతం లో రాసి ‘’మరీ చూపించాడు .అందుకే జక్కన కవిత చిక్క న ,చక్కన నవ్య భావనా విలసిత మైంది .

                                                                                    కొరవి గోపరాజు

                ‘’సింహాసన ద్వాత్రింశిక ‘’కధా కావ్యాన్ని రాసిన కొరవి గోప రాజు కవి ,పండితుడు,వీటికి మించి శాస్త్రజ్ఞుడు .నాట్యం ,శకునం ,కామం ,యోగం ,స్వప్నం మొదలైన శాస్త్రాలను లోతుగా అధ్యనం చేసి లోతు పాతు  లను తెలుసు కొన్న వాడు .శాస్త్ర సిద్ధాంతాలను సమర్ధ వంతం గా కావ్యాలలో రాసిన మొదటి కవి గోప రాజు .తన కావ్యాన్ని ‘’హరి హర నాధుడు ‘’కు అంకితం చేసిన చివరి కవి కూడా అవటం ఒక విశేషం .పురోహితులను ,చింత కాయలను కూడా కవిత్వం లో బంధించాడు ‘’.సామెతలఆమెతలు’’ పుష్కలం .సూక్తులు ,పలుకు బడులు దట్టించి తెలుగు ను పరి పుష్టం చేశాడు .వినూత్న కొరవి చేత ధరించి వెలుగు ప్రసాదించాడు .

                                                               నంది మల్లయ  -ఘంట సింగన

           ఇప్పటి వరకు మనం చూసిన తెలుగు  సాహిత్య రంగం లో తొలి జంట కవులు నంది మల్లయ్య ,ఘంట సింగన ..అదేవీరి నవ్యతా ,నాణ్యత .వీరిద్దరూ ‘’శరీరం ,ప్రాణం ‘’లాగా ఉన్నారని.ప్రతి పద్యాన్ని ‘’చారు ఫణితి ‘’లో చెప్పగలరని ,వీరిద్దరూ కలిసి రాసిన ‘’వరాహ పురాణాన్ని ‘’అంకితం పొందిన సాళువ నరస రాజు అన్నాడట .వ్యర్ధ పదాలు (జల్లులు )లేకుండా అల్పాక్షరాలతో ,అనల్పార్ధం గా రచించారని ఈ జంట కు పేరుంది .ఈ జంట  అరాసిన మరో కావ్యం ‘’జ్ఞానం అనే చంద్రుని ఉదయం ‘’అయిన ‘’ప్రబోధ చంద్రోదయం ‘’అనే నాటకం .ఇది ‘’విశ్వ సాహిత్యం లోనే అపురూప నాటకం ‘’గా పరిగణింప బడింది .జీవన వేదాంతానికి చెందిన అతి సులభ ,సరళ రచన ‘’.వేదాంత రస పాకాన్ని గ్రోలిన వారెవరూ ,మళ్ళీ తల్లి పాలు గ్రోలరు –కోరరు ‘’అన్నారు విజ్ఞులు .అంటే మళ్ళీ జన్మ అనేది ఉండదు అని నిశ్చితాభి ప్రాయం .అద్వైత సిద్ధాంత బోధకం గా ఉన్న నాటకం ఇది .’.దీన్ని ‘’ప్రబంధం ‘’లా రాసి నవ్యత ను ,నాణ్యత ను సాధించారు వీరు .కనుకనే వారిద్దరిని స్మరిస్తున్నాం .సంస్కృతం లో ‘’కృష్ణ మిశ్రుడు ‘’రాసిన  ఈ నాట కాన్ని ప్రబంధం గా మార్చి నూత్న వరవడి సృష్టించిన తొలి  జంట కవులు వీరు .వ్యక్తులు వేరైనా ,కవిత్వం మాత్రం ఒక్కరే రచించి నట్లు రాయటం మహా గొప్ప విషయం .నవతను కవిత లో సృష్టించారు .జంట కవిత్వానికి ఆద్యులై వంద నీయు లైనారు .వీరి రచన లో ‘’సూక్తి వైచిత్రి ‘’అధికం ..ఉదాత్త మైన రచనను  సముదాత్తం  గా పోషించారు .ఈ జంట కవుల రచన ‘’సూక్తి భాండారం ‘’అన్నారు మహా పండితులు శ్రీ మల్లం పల్లి శరభేశ్వరార్యుల వారు ..ఇలా నన్నయ్య నుండి నంది మల్లయ్య వరకు ఎందరో కవులు తెలుగు సాహిత్యం  లో ఎన్నో నవ్య రీతులను వెలయింప జేసి , మలుపులు తిప్పి ,అభ్యుదయ మార్గం లో ప్రయాణం చేసి మహా గౌరవాన్ని పొందారు .తాము ధన్యులై .మనల్నీ ధన్యులను చేశారు .ఎప్పటికప్పుడు తెలుగు సాహిత్య సరస్వతి కి నూతన అలంకారాలను సంత రించి వినూత్న శోభ ను చేకూర్చారు .’’జయంతి తె సుక్రుతినో  రస సిద్ధాః కవీశ్వరః ‘’.

సమాప్తం —-మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —23-5-12 —కాంప్–అమెరికా

This slideshow requires JavaScript.

  నల్ల వజ్రం –నిక్కి గివాని

            అమెరికా లో పౌర హక్కుల కాలం లో ( అరవయ్యవ దశకం) లో వచ్చిన నల్ల జాతి అంటే ఆఫ్రో అమెరికన్ రచయితల్లో నిక్కి గివాని అందర్ని ఆకర్షించి న  మంచి మహిళా రచయిత .ఉన్నదున్నట్లుగా మాట్లాడటం ,స్వీయ వ్యక్తిత్వం  తో ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ యువ తరాన్ని ప్రభావితం చేసి ఉత్తేజ పరిచింది .నల్ల జాతి విముక్తి పోరాటానికి నడుం బిగించింది .సాంఘిక దురన్యాయాలకు నెమ్మదిగా నిరసన తెలుపుతూ ,క్రమంగా జాతి వివక్షత కు వ్యతిరేకం గా నిలిచి పోరాడింది .రెండవ నల్ల జాతి రచయిత ల సామావేశం 1967 లో పాల్గొని ,ఆనాటి నేత అమిరీ బరాకా ప్రభావానికి లోనైంది .నల్ల జాతి వారు విడిగా కొత్త సాహిత్యాన్ని .సర్వ స్వతంత్రం గా నిర్మించాలని నినదించింది .అప్పటి వరకు ఉన్న అమెరికన్ ఇంగ్లీష ,యురోపియన్ సాహిత్య సంప్రదాయ పద్ధతులు శాశించే దారి వదిలి కొత్త దారి తొక్కాలని ఆలోచన చేసింది

                                                                      బాల్యం –చదువు

             ఆమె పూర్తీ  పేరు’’ యోలాందే గివాని జూనియర్’’ .1943 జూన్  ఏడున అమెరికా లో టేన్నిసి రాష్ట్రం లోని నాక్స్ విల్లి లో జన్మించింది .బాల్యం సిన్సినాటి లో గడిచింది .మళ్ళీ నాక్స్ విల్లి చేరి తాతయ్య ఇంట్లో ఉంది. ఫిస్క్ స్కూల్ లో చేరింది .అనుమతి లేకుండా స్కూల్ మానేసి నందుకు మొదటి సెమిస్టర్ కు అనుమతించ లేదు ..సిన్సియాటి చేరి ,అక్కడి యునివేర్సిటి లో రాత్రి తరగతులలో చేరింది ..మళ్ళీ ఫిస్క్ కు వచ్చి ,సోషల్ సబ్జెక్ట్ తీసుకొని చదివింది .ఒక వర్క్ షాప్ లో బ్లాక్ ఆర్ట్ ఉద్యమ కారులైన బరాకా  ,జోన్స్ లను చూసింది .అప్పటికే పౌరహక్కుల ఉద్యమం ఉధృతంగా  నడుస్తోంది ..నిషేధింప బడ్డ’’ స్టూడెంట్ నాన్ వయలెంట్ కొ ఆర్డినేషన్ కమిటీ ‘’ ,ని పునరుద్ద రించింది .1967  లో ఆనర్స్ డిగ్రీ తీసుకొని సిన్సినాటి కి వచ్చింది ..1968 ఏప్రిల్ నాలుగున పౌరహక్కుల నాయకుడు అమెరికన్ గాంధి మార్టిన్ లూధర్ కింగ్ జూనియర్ హత్య జరిగింది .గివాని హతాశు రాలై అట్లాంటా లో జరిగిన ఆయన అంత్య క్రియలకు హాజరైంది .న్యూయార్క్ లోని కొలంబియా లో ఉన్న స్కూల్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ లో చేరింది .’’సృజనాత్మక రచన ‘’కోర్సు తీసు కొన్నది .కాని రాయ లేమో నని భావించి  డిగ్రీ తీసుకో కుండానే మానేసింది .

                                                            ఉద్యోగం –రచనలు

        ఆనర్స్ డిగ్రీ పొంద  గానే ‘’బ్లాక్ ఫీలింగ్ ,బ్లాక్ టాక్’’ కవితా సంపుటు లను స్వయం గా ప్రచురించింది .విప్లవ జర్నల్ అయిన ‘’కన్సేర్వేషన్‘’పత్రిక సంపాదకు రాలైంది  .సిన్సియాటి లో మొట్ట మొదటి ‘’బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఫెస్టివల్ ‘’నిర్వహించింది .దేలావార్ కు మకాం మార్చి సెటిల్ మెంట్ హౌస్ లో పని చేస్తుండగా ,పెన్సిల్వేనియా వర్సిటి స్కూల్ ఆఫ్  సోషల్ వర్క్ లో ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్ ఫెలోషిప్ వస్తే చేరింది .కొంత కాలం చదివి మానేసింది .’’బ్లాక్ జడ్జిమెంట్ ‘’అనే పుస్తకం రాయటం లో నిమగ్న మైంది . తర్వాత క్వీన్స్ కాలేజి లో విద్యా బోధనా చేసింది .పుస్తకాలను స్వయం గా ముద్రించాలని ఆమె భావించింది .బర్డ్ లాండ్ లోని జాజ్ క్లబ్  లో కవిత్వం విని పిస్తుంటే వందలాది మంది విని ఆనందించి ప్రోత్స హించే వారు .ఈ కధనం అంతా స్థానిక పత్రికల లో వస్తే పదివేల కాపీలు అమ్ముడయి రికార్డ్ సృష్టించింది .1970 ‘’బ్లాక్ జడ్జిమెంట్ ‘’పుస్తకాన్ని విడుదల చేసింది .చాలా మంది చదివి మెచ్చారు .పెళ్లి చేసుకొని ఒక కొడుకు ను కన్నది .

                                               కవితా పథనం  –పాటల ఆల్బం

                1970  లో గివాని నికితాం ప్రెస్ ద్వారా నల్ల కవితలను మొదటి ‘’ఆంత్రోపాలజీ ‘’ గా ,’’night comes softly’’ పేరప్రచురించి ,తను ఎన్నాళ్ళ నుంచో అనుకొన్న కోరిక తీర్చు కొంది .తరువాత ‘’సోల్ ‘’అనే టి.వి.ప్రోగ్రాం చేసింది .హార్లెం లో ప్రేక్షక సమూహాలకు కవితలను చదివి విని పించి మెప్పు పొందింది .’’స్పిన్ యే సాఫ్ట్ బ్లాక్ సాంగ్ ‘’ను ముద్రించి ,రికార్డ్ చేసి మొదటి ఆల్బం ‘’ట్రూత్ ఇస్ ఆన్ ఇట్స్ వే ‘’పేర విడుదల చేసింది .దానికి మంచి ఆదరణ లభించింది .లండన్ లో గివాని జేమేస్ బాల్డ్విన్ కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ  స్క్రిప్ట్ ను 1971 లో ప్రచురించి ప్రాచుర్యం పొందింది .1972 లో ఆమె రాసిన ‘’ట్రూత్ ‘’పాటల ఆల్బం ‘’బెస్ట్ స్పోకెన్  వర్డ్ ఆల్బం ‘’గా రికార్డు ,రివార్డు పొందింది .’’మై హౌస్ ‘’అనే ఆమె పుస్తకం 1973  అమెరికన్ లైబ్రరి అసోషియేషన్ వారి  ఉత్తమ పుస్తకాల జాబితా లో చేరింది .ఆదర్శ కవి మార్గ రేట్ వాకర్ తో ‘టేపేడ్ డయలాగ్ ‘’ను ఇచ్చింది .’’లేడీస్ హోం జర్నల్ ‘’ఉమన్ ఆఫ్ ది యియర్ ‘’అవార్డ్ నిచ్చి సత్కరించింది ముప్ఫై వ జనం దినాన్ని న్యూయార్క్ లోని లింకన్ సెంటర్ లో కవిత్వం చదివి గడి పింది  .ప్రభుత్వ ఆహ్వానం పై ఘనా ,టాంజానియా ,జాంబియా దేశాల్లో పర్య టించి ఉపన్యాసాలనిచ్చింది .’’ego tripping and other poems for young readers  ‘’ను ప్రచురించింది .’’ల్like a ripple on a pond’’ ‘’ఆల్బం విడుదల చేసింది .

                                                                 గౌరవాలు

           కవిత్వం పై ఉదాహరణ ల తో మాట్లాడటం అంటే గివాని కి చాలా ఇష్టం .ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు ,రికార్డింగులు అంటే మరీ ఇష్టం .అదే ఆమె వ్యాపకం అయింది .ప్రతి మాటను అర్ధ వంతం గా ప్రయోగించటం ,ప్రయోగాత్మకం గా ,ప్రబోదాత్మకం గా రాయటం ఆమె ప్రత్యేకత .ఇంగ్లీష భాష భావ వ్యక్తీకరణకు సరి పోదు ‘’అని ఆమె నిశ్చితాభి ప్రాయం .’’ఇంగ్లీష లో అందరు మాట్లాడుతారు కాని ,ఇంగ్లీష మాట్లాడరు ‘’అంటుంది .మరి తనకు సరైన భాష ఏది అని అడిగితే ‘’ఆఫ్రికా లో మాట్లాడే భాష ‘’అంటుంది .(african  oral tradition ).నల్ల జాతి స్త్రీలు అంటే అత్యంత అభిమానం .మగవారిని ‘’బ్యూటిఫుల్ బ్లాక్ మెన్ ‘’అని అన్నా ,వారి భావాలన్నా ,మొరటు ప్రవర్తన అన్నా ఆమెకు కోపం .వారికి నల్ల జాతి స్త్రీలంటే ఇష్టం ఉండదు అని గట్టిగా చెప్పింది ..అందుకే ‘’ఉమెన్ ‘’అనే కవిత లో it is a sex object if you are pretty –and no love –or no love and no sex if you are fat –get back fat black women be a mother –grand mother strong thing but no women ‘’అని నిర్భయం గా మన్ల మగవారి ఆంతర్యాన్ని ఆవిష్కరించింది .

          1970-80  కాలం లో రెండు వందల కవిత్వపు రీడింగులు ,ఉపన్యాసాలు ప్రతి సంవత్సరం ఇచ్చింది .సంవత్సరానికో పుస్తకం ,ఒక ఆల్బం విడుదల చేసింది .ఎన్నో సంస్థలు ,కమీషన్లు ,ప్రజా సంబంధ శాఖలు ఆమెను ఆహ్వానించాయి .అయినా విద్యా బోధన మాన లేదు .ఒహాయో ,మిన్నిసోటా ,వర్జీనియా విశ్వ విద్యా ల యాలలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా పని చేసి గౌరవం పొందింది .1989 లో ‘’బ్లాక్ స్టడీస్ ‘’లో ఇంగ్లీష ప్రొఫెసర్ గా పని చేసి పదవీ విరమణ చేసింది .

            90 వ దశకం లో డజన్ల కొద్దీ డాక్టరేట్లు ఆమెను వరించాయి .ఎన్నో సాహిత్య ,పౌర సంస్థలు ఆమెకు అవార్డు లిచ్చి సత్కరించారు .ఒక డజన్ నగరాల తాళం చెవులను (కీస్ )లను ఇచ్చి అత్యధిక గౌరవం చూపారు .ఒహాయో ఉమెన్స్ హాల్ఆఫీస్ కు ఎన్నుకో బడింది .తెన్నిసి రాష్ట్రం రాష్ట్ర ప్రముఖ మహిళా పురస్కారం ప్రదానం చేసింది .’’రోజా పార్క్ ఉమెన్ ఆఫ్ కరేజ్ ‘’అవార్డు పొందింది .ఎబని ,మాడే  మోసిల్లి ,ఎసెన్స్ పత్రికలూ ఆమె ను ‘’ఉమన్ ఆఫ్ ది యియర్ ‘’గ ప్రకటించి గౌరవించాయి ..N.A.A.P.అవార్డ్ ను మూడు సార్లు దక్కించుకొన్న అరుదైన  నల్ల జాతి సాహితీ మూర్తి ఆమె .ఎన్నో పిలలల పుస్తకాలు రాసింది .స్వీయ చరిత్రను రాసుకోన్నది .అది ఒక రకం గా నల్ల జాతి వారి చరిత్రే .నేషనల్ బుక్ అవార్డ్ కు నామినేట్ అయింది .ఆమె వ్యాసాలను ‘’సేక్రెడ్ కౌస్ అండ్ ఆదర ఎడిబుల్స్ ‘’గా ప్రచురించింది .’ లంగ్ కేన్సర్  వ్యాధికి గురి అయిణా  విజయ వంత మైన ఆపరేషన్ తో  జీవించింది . 2005 లో  staan ford తో కలిసి ‘’బ్రేకింగ్ ది సైలెన్స్ ,’’ఇన్స్పిరేషన్ స్టోరీస్ ఆఫ్ బ్లాక్ కాన్సర్ సర్వైవర్స్’’ ‘’పుస్తకాలను సంపాదకత్వం వహించి విడుదల చేసింది .

                నల్ల జాతి అని పిలువ బడే ఆఫ్రో అమెరికన్లు సామాజికం గా ,ఆర్ధికం గా ,రాజకీయం గా చైతన్య వంతులు కావాలని ,వారిలో ఈ భావ దీప్తి ప్రజ్వ లించాలని అహరహం శ్రమించిన అలుపెరగని పోరాట యోధురాలు గివాని .అందు కోసం కొత్త ఆలోచనలను ,కొత్త పోకడలను ఆహ్వానించింది ,అమలు జరిపింది .మాటలు కాక చేతల్లో సత్తా చూపించింది .నల్ల వారి శక్తి ని నిరూపించింది .నలుపు లో అందం ఉందని తెలియ జెప్పింది .నల్లవారినందర్నీ ఎకోన్ముఖులను  చేసి బ్లాక్ పాన్ధర్స్ ను ఏర్పాటు చేసి తమ అస్తిత్వాలను మేల్కొల్పింది .తమ జాతి లోని వారి త్యాగాలను ,కష్టాలను ,అంకిత భావాన్ని వెలుగు లోకి తెచ్చే రచనలు చేసి జాగృతి నింపింది .మాండలికాన్ని ప్రోత్సహించి ,తానూ ఆ బాటలో నడిచి ఆదర్శ వంతు రాలై ‘’ నల్ల వజ్రం’’ గా వెలిగింది నిక్కి  గివాని .

       మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –22-5-12—camp-charlotte –north carolina .u.s.a.

  నన్నయ నుండి నంది మల్లయ్య వరకు నిన దించిన నవ్య ధోరణులు –5

                                                                           పోతనా మాత్యుడు

       తెలుగు భారతం సంస్కృత భారతం కంటే పరిమాణం లో చిన్న దైనదే .పోతన భాగవతం మాత్రం వ్యాస భాగ వానుని భాగవతం కంటే పెద్దది అవటం కొత్త విషయం .దీనికి కారణం భక్తీ కధ వస్తే పోతన పరవశం తో పెంచి రాసేయట మే .పోతన సహజ పాండిత్యం ఉన్న కవి అవట మూ నూతన విషయమే .తెలుగు లో ఎన్నో కావ్యాలున్నా పోతన భాగవతమే పండిత ,పామర రంజక మైంది .కరతలా మలకమూ అయింది .దీనికి కారణం భక్తీ ,ఆర్ద్రత .అంత్య ప్రాసలకు అన్నప్రాసన చేసింది పోతనే .వైష్ణవ భక్తీ సాంప్రదాయానికి ప్రతీక గా పోతన భాగవతం నిలిచింది .అన్నమయ్య మొదలైన తద  నంతర  వైష్ణవ భక్తులకు పోతన్నీ దారి చూపించాడు .మందార మకరంద తున్దిలం గా పద్యాలను చెప్ప టం తో తెలుగింట పోతన పద్యాలు అందరి నోట నినదించాయి .రుక్మిణీ కళ్యాణం ,గజేంద్ర మోక్షం ,నిత్య పారాయణీయ మయ్యాయి .ఇంత బాగా జనసామాన్యాన్ని అలరించిన కవి పోతన ఒక్కడే అవటం విశేషం .అంత వరకు భాగవతం జోలికి పోక పోవటమూ పోతన్నకు బాగా కలిసొచ్చింది .

                                                       అన్న మాచార్యులు

    అన్నమయ్య గా తెలుగింట సుపరిచితుడు అన్నమా చార్యులు .జాన పదులు పాడు కొనే అనేక రకాల పదాలను భక్తీ వైభవం టో ఊరేగించిన వాడు తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు .శృంగారాన్ని భగవత్ ఉద్దేశం గా పరిణతి చెందించాడు .తిరుమలేశుని దివ్య సన్నీ దానం లో ఆస్థాన కవి అని పించు కొన్నాడు .పద  కవితకు తెలుగు లో పితామహుడు అని పించు కొన్నాడు .సంకీర్తనలకు ఆచార్యుడే కాదు ,ప్రాగాచార్యుడు కూడా .జాన పదుడు కాని కవి రాసిన జానపద గీతాలు అన్నమయ్యవి .ఇదీ ఇక్కడ విశేషం .ముప్పై రెండు వేల  పదాలను  ఎంతో వైవిధ్య భరితం గా రాశాడు . వాటిలో దక్కింది పద్నాలుగు వేలు మాత్రమే .అందులో ఆధ్యాత్మికాలు ,శృంగార కీర్తనలూ ఉన్నాయి .’’జో అచ్యుతానంద ,జోజో ముకుందా ‘’అన్న జోల పాట పోతన్న గారి పద్యాల తర్వాతా బహుళ ప్రచారం పొందింది తెలుగు నేల మీద .జాన పద శైలితో భక్తిని ,మేళవించి ,వైష్ణవ సంప్రదాయానికి అద్భుత ప్రచారం కల్పించి ,కొత్త బాట వేసిన వాడు అన్నమయ్య .

                                                                జక్కన –అనంతామాత్యుడు

            తెలుగు లో కేతన రాసిన ‘’దశ కుమారచరిత్ర ‘’,మంచన రాసిన ‘’కేయూర బాహు చరిత్ర ‘’కధా కావ్యాలకు సంస్కృతం లో దండి రాసిన ‘’దశ కుమారాచరిత్ర ‘’,రాజ శేఖరుడు రాసిన ‘’విద్ద సాల భంజిక ‘’ఆధారాలు .కాని స్వతంత్రం గాకదా కావ్యాలు రాసి తోలి ప్రయత్నం తోనే శిఖా రాగ్రాలు చేరిన వారుజక్కన ,అనంతయ్య.జక్కన ‘’విక్రమారక చరిత్ర ‘’,అనంతా మాత్యుని ‘’భోజ రాజీయం ‘’తోలి తెలుగు స్వతంత్ర కావ్యాలు .ఇలా ఇద్దరు ఒకే సారి కొత్త మార్గాలు చూపటం ఒక వింత .పశువులు ,పక్షులు ,క్రింది తరగతి మనుష్యులకు కావ్యం లో స్తానం కల్పించి ,పాత్రలను చేయటం కొత్త ఒరవడి .ఇంతే కాదు వీరిద్దరూ తమ కావ్యాలను’’నవ్య కావ్యాలు ‘’అని తామే చెప్పు కోవటం గుర్తుంచు కొదగిన విషయం .విక్రమార్కుని పేర ప్రచారం లో ఉన్న అనేక కధలను గుది  గుచ్చి జక్కన రాస్తే ,చారిత్రిక పురుషుడు కాని భోజ రాజు ను ఆధారం గా చేసుకొని నీతి ,భక్తీ వగైరా సామాజికామ్శాలను కధలను రాశాడు అనంతయ్య .అనంతుడుఛందో దర్పణం  కూడా రాశాడు .అది ఆయన పేర చలా మణిఅయింది .

     మరుగున పడ్డ మహా మేధావి టూరింగ్

          ఆయనరెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో నాజీ ల యుద్ధ రహస్యాలను చేధించి ప్రపంచాన్ని కాపాడాడు .ఈ  నాటి కంప్యూటర్ కు బీజాలు వేశాడు ,ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటలిజెన్స్ కు ద్వారాలు తెరిచాడు  మహా మేధావిగా గొప్ప గణిత శాస్త్రవేత్త గా  గుర్తింపబడ్డాడు కాని చరిత్ర ఆయన్ను మర్చి పోయింది. ఆ మహాను భావుడే ఇంగ్లాండ్ కు చెందిన అలాన్ టూరింగ్ అనే గణిత శాస్త్ర వేత్త .ఈ సంవత్సరం ఆయన శత జయంతి గా ప్రపంచం అంతా జరుపుకొంటోంది .అలాంటి వాడిని గురించి మనం తెలుసు కొని తలచు కొందాం .

                రక్షిత వార్తా సమాచారాన్ని క్రిప్టోగ్రఫీ అంటారు .అంటే పంపిన వాడికి ,పంపబడే వాడికి తప్ప ఆ కోడ్ఇంకెవరికి తెలీదు .దాన్ని అవతలి వాడు డీ కోడ్ చేసుకొని తెలుసు కొంటాడు .ఇది యుద్ధాలలో చాలా ప్రయోజన కరం .దానికి ఎంతో బుర్ర ఉండాలి .అలాంటి అరుదైన మేధావి టూరింగ్ .1912 జూన్ 23 న ఇంగ్లాండ్ లో  ని లండన్ లో జన్మించాడు .తల్లి వైపు ,తండ్రి వైపు వారందరూ మహా తెలివి గల వారే .ఇతను చిన్నప్పటి నుండి స్వతంత్రమైన ఆలోచనలున్నవాడు .పదేళ్ళ వయసు లో హాజేల్ హర్స్ట్ స్కూల్ లో చేరాడు .అతను మేధావి అని టీచర్స్ గ్రహించారు .బేసిక్స్ గురించి ఎక్కువ గా ఆలోచించే వాడు .తర్వాతా శేర్బార్న్ స్కూల్ లో చేరాడు .అక్కడ క్లాసిక్స్ అని పిలువ బడే గ్రీక్ ,లాటిన్ చదివాడు.పద్నాలుగు ఏళ్ళ కే చేమిస్త్రి లో మహా ప్రతిభా వంతుదని పించుకొన్నాడు .అతని లోని గణిత మేధావి కవిత్వం రూపం లో బయట పడ్డాడు ‘’the maths brain liesawake in his bed –doing logs to ten places and trig in his head .అని కవిత రాశాడు .అతని ముఖ్య స్నేహితుడు ,సహాధ్యాయిమార్కాం అకస్మాత్తుగా చని పోతే తల్లడిల్లి పోయాడు .

            కేంబ్రిడ్జి లోని కింగ్స్ కాలేజి లో స్కాలర్షిప్ తో చేరాడు .హిట్లర్ జర్మనీ నియంత గా అధికారం లో నిలబడ్డాడు .మాస్టర్ డిగ్రీని గణితం లో సాధించాడు 1934 లో .తరువాతి ఏడు కింగ్స్ కాలేజికి ఫెలోషిప్ పొందాడు on computable numbers  అనే పేపర్ ప్రకటించాడు .కొన్ని గణిత  భావాలను రుజువు చేయలేము అని తెలియ జేశాడు .దీంతో యూని వేర్సాల్ కంప్యుటర్ ‘’భావనకు బీజం పడింది .తర్వాతా ప్రీస్టన్ యూని వర్సిటి లో అడ్వాన్సెడ్ స్టుడి కి చేరాడు ..గణితం లో పి.హెచ్.డి.సాధించాడు .మళ్ళీ కింగ్స్ కాలేజి లో ‘’ కోడ్ అండ్ సైఫెర్ స్కూల్ లో ‘’చేరాడు . mathematical logic అంటే మహా ఇష్టం .దాన్ని mathematics of mathematics అంటారు .ప్రాబబిలిటి  అనేది గణితం ప్రకారం కంప్యూట బిలిటి  కి సమానం .

             క్రీ.పూ.4000 లకే ఆరకాల జిస్టులు లెక్కలు తేలిగ్గా చేసే’’ అబాకస్’’ అనేది ఉందని గుర్తించారు .అదొక డిజిటల్ కంప్యూటర్ వంటిది .టూరింగ్ దృష్టి అలాంటిది తయారు చేయాలని యునివేర్సాల్ మషీన్ కోసం ప్రయత్నాలు చేశాడు .మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం లో జర్మన్లు’’high security top secret communications    వ్యవస్థ రూపొందించారు .అదే’’cipher machine ‘’ దాన్ని వాళ్ళు’’ ఎనిగ్మా’’ అని పేరు పెట్టారు .cipher   అంటే వార్తను కోడ్ మెసేజెస్ గా ప్రతి అక్షరానికి వివిధ అక్షరాలను సమ కూర్చిపంపటం .దీన్ని తెలుసు కోవటం బ్రహ్మ ప్రళయమే అవుతుంది .1938 లో డీ కోడ్ చేయటానికి అతి కష్టమైనా కోడ్ ను జర్మన్లు కని పెట్టారు . 1939 లో జర్మని పోలాండ్ మీద దాడి చేసింది .బ్రిటన్ ,ఫ్రాన్స్ లు నాజీ వ్యతిరేక పోరాటం చేయాలని నిర్ణయించారు .బ్లేత్చారి పార్క్ లో ని  పరిశోధనా సంస్థ లో టూరింగ్  యుద్ద్ధ కాలం అంతా పని చేశాడు .అతని పరిశోధన సఫలమైంది .నాజీ ల ఎనిగ్మా కోడ్ ను డీ కోడ్ చేసి వాళ్ల యుద్ధ తంత్రాన్ని పసిగట్టి బ్రిటీష ప్రభుత్వానికి తెలియ జేశాడు .దీంతో కొత్త కోడ్ బ్రేకింగ్ టెక్నిక్ ప్రారంభమైంది .దీన్ని సాధించిన మేదావే టూరింగ్  .అదే జర్మని పతనానికి దారి చూపింది .యుద్ధం లో తుడిచి పెట్టుకు పోయింది .ప్రపంచాన్ని  నాజీ భూతం నుండి కాపాడిన మేధావి గా టూ రింగ్  గుర్తింపు పొందాదు   ,1942 లో అమెరికా వెళ్లి అక్కడి నావికా దళం తో  పని చేసి కోడ్ బ్రేకింగ్ లో సలహాలనిచ్చాడు .అక్కడి ఒహాయో లో ఉన్న గ్రాహం బెల్ లాబ్ లో ఎంక్రిప్తింగ్ స్పీచ్ పరికరాలను తయారు చేయటం లో సాయం చేశాడు .colossas’’అనే కొత్త మెషీన్ తయారు చేశాడు .1945 లో’’ ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటీష ఎంపైర్’’ పురస్కారం అందుకొన్నాడు కంప్యుటర్ కు ఆద్యుడై ,మానవ మెదడు ను కృత్రిమం గా తయారు చేసే ఆలోచన లో పడ్డాడు .యంత్రానికి ఉన్న అన్ని సామర్ధ్యాలను వాడి ఆలోచన ,తెలివి తేటలు తో  పనిచేసే సాధనాన్ని తయారు చేసే ఆలోచన కు వచ్చాడు దీన్నే ‘’ బిల్డింగ్ ది  బ్రెయిన్ ‘’అంటారు .’’కంప్యూటర్లకు విషయ జ్ఞానం ,అనుభవం ఉండదన్న భావన తప్పు అని చెప్పాడు .అది కూడా మానవుడి లాగే అన్ని రకాల ప్రజ్ఞా ,జ్ఞానం అనుభవాలను చూపుతుంది అని తెలియ జేశాడు .ఇదేartificial intelligence ‘’  కు దారి చూపింది .

         ‘’ సెల్ఫ్ ఆర్గ నైజింగ్ సిస్టం’’ తయారు చేశాడు దాన్నే’’ సెల్యులర్ ఆటోమా ‘’ అని గణితజ్ఞులు పిలిచారు .తర్వాతనేషనల్ ఫిజికల్ లాబ్ కు వెళ్లి’’ pilot aautomaatic computing engine ‘’‘’(a.c.e.)కోసం పని చేశాడు ఆ నాటి కంప్యూటర్స్ కు అవసర మైన సెట్స్ ,ప్రోగ్రామింగ్ టెక్నిక్స్ ,రోటీ న్స్ ను తయారు చేశాడు ..అయితే అక్కడ పని చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుంటే మాంచెస్టర్ యుని వేర్సిటి  కి వెళ్లి అక్కడ వారు తయారు చేస్తున్న కంప్యుటర్ కు సాయం చేశాడు ‘’.కంప్యుటర్ చేస్’’ కు  ప్రోగ్రాములు రాశాడు .’ 1950 లో ‘’computing machinery and intelligence’’ అనే దాని మీద అతి విలువైన పత్రాన్ని రూపొందించాడు .ఇదే ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటలిజెన్స్ కు మార్గం చూపింది .అవతల మాట్లాడేది మనిషా కంప్యుటారా అనే దాన్ని గుర్తించే test తయారు చేశాడు .దాన్ని అతని పేర పిలుస్తున్నారు .1951 లో’’బ్రిటన్ రాయల సొసైటీ ఫెలో ‘’ గా అత్యున్నత గౌరవం ప్రభుత్వం ఇచ్చింది .1952 లో the chemical basis for morphogenesis ‘’అనేపేపర్  ప్రెసెంట్ చేశాడు .మానవ శరీర భాగాల్లో అభివృద్ధి కారక మైన తేడాల వివరణ దీనితో సాధ్యం అయింది

                         ఇవాళ టూరింగ్  పై అనేక నాటికలు ,కవితలు వ్యాసాలూ వస్తున్నాయి .అతన్ని జాతీయ నాయకుడని కీర్తిస్తున్నారు .2002 లో అతని పై ఒక జాతీయ సదస్సు నిర్వ హించారు ఆరోజు ను ‘’టూరింగ్ డే ‘’ అన్నారు ‘’.యుని వరసల్ మషిన్’’ లో ఇవాళ మనం అందరం భాగా స్వామ్యులం అవటానికి ఆనాడు అలాన్ టూరింగ్ చేసిన ,అందించిన సేవలే కారణం .ఇప్పుడు2012 సంవత్సరం అలాన్ టూరింగ్  శత జయంతి  సంవత్సరం .మనం మరచి పోయిన మేధావిని మళ్ళీ గుర్తు చేసుకొని భావి తరాలకు ప్రేరణను అందిద్దాం .

    మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ — 21-5-12 —కాంప్—అమెరికా

అమెరికా డైరీ –వేడుకల వారం

      అమెరికా వచ్చి మండలం రోజులు అంటే నలభై రోజు లయింది .కిందటి వారం కన్నా ఈ వారం సందడి గా గడిచింది .వేడుకలతో నిండింది .పదమూడవ తేదీ ఆది  వారం ఉయ్యూరు లో శ్రీ హనుమజ్జయంతి మూడు రోజుల కార్యక్రమం మా శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి (హనుమజ్జయంతి 13,14,15 జరిగిన విశేషాలు)ఆలయం లో ఉదయం అభిషేకం తో  ప్రారంభమైంది .గంధ సిందూరం పూజ .మధ్యాహ్నం  . పన్నెండుకు సరస భారతి ఆధ్వర్యం లో ‘’ఆదిత్య హృదయం ‘’పుస్తకావిష్కరణ జరిగింది (ఆదిత్య హృదయం – ఆవిష్కరణ).రాత్రి చిన్న పిల్లలు నృత్య ప్రదర్శన చేశారు .మర్నాడు సోమ వారం ఉదయం మామిడి పండ్ల తో(హనుమజ్జయంతి – మామిడి ఫల -పూజ దర్శనం )  పూజ .చాలా ఖరీదు గా ఉన్నా ,ప్రతి సంవత్సరం లానే జరిగింది .రాత్రి మల్లీ నృత్య  ప్రదర్శన .పదిహేనవ తేదీ మంగళ వారం శ్రీ హనుమజ్జయంతి .ఉదయం ఆరు నుండి తమల పాకులతో పూజ నాన్ స్టాప్ గా పదింటి వరకు .పదిన్నరకు శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వాముల శాంతి కళ్యాణం .మేము అక్కడ లేక పోయినా మా అబ్బాయి రమణ దగ్గర ఉండి అన్ని కార్య క్రమాలు చేసి ,వాళ్ళిద్దరూ దంపతులు పీట ల మీద కూర్చుని కళ్యాణం జరి పించారు .ఆ రాత్రి కే.సి.పి.కాలనీ మహిళా మండలి వారు శ్రీ హనుమాన్ చాలీసా నలభై సార్లు చేశారు . న్యూస్ పేపర్ కవరీజ్ బాగానే వచ్చింది దినపత్రికలలో వచ్చిన హనుమత్జ్జయంతి వార్తలు

                        ఇక్కడ హనుమజ్జయంతి నాడు నేను సహస్ర నామ పూజ చేశాను .నేను వెంట తెచ్చు కొన్న ‘’కళ్యాణం చేయించే పుస్తకం ‘’తో యదా విధిగా అన్ని మంత్రాలతో తంత్రం లేకుండా కళ్యాణం చేశాను .మా దేవాలయం లోని సువర్చలాన్జనేయ స్వాముల ఫోటోలు ఇక్కడ మా అమ్మాయి వాళ్ళింట్లో ఉన్నాయి .విష్వక్సేన పూజ ,పుణ్యః వాచనం ,నవగ్రహ ,ఆష్ట దిక్పాలక పూజ కన్యా వరణం ,మధు పర్కం ,ప్రవర ,మహా సంకల్పం ,చూర్నికా ,లగ్నాష్టకాలు అన్నీ యధావిధి గా చదివి కళ్యాణ అక్షింతలు అందరికి వేశాను .కొబ్బరి కాయ కొట్టాం .పంపర పనస ,మామిడి పళ్ళు ఆపిల్స్ నైవేద్యం .విజ్జి ఉదయమే స్నానం చేసి అప్పాలు ,పులి హోర చేసింది .వాటినీ ని వేద్యం పెట్టాను .ఇలా అమెరికా లోను కళ్యాణం జరిపి నట్లే .

  మా అమ్మాయి విజ్జి –మా మనవడు చదివే స్కూల్ లో వాడి వార్షిక పరీక్షలకు అయిదు రోజులు ఉదయమే ఏడింటికే వెళ్ళింది సోమ నుంచి శుక్ర వరకు .పేరెంట్స్ ను ఇక్కడ వాలంటరీ గా ఇంవిజిలేషన్ చేస్తారు .  .పరిక్షలు చాలా స్ట్రిక్ట్ గా జరుగు తాయట . .ఒకే పుస్తకం లో మూడు రోజుల ప్రశ్నా పత్రాలు ఉన్నా ఎవరూ రేపటి పరీక్ష ఆపేర్ లో ఏమి ఉన్నాయో చూడక పోవటం ఇక్కడి విశేషం అని చెప్పింది .అన్నీ ఆబ్జెక్తివ్  ప్రశ్నలే .ముందు రాసేసినా, చివరి వాడు రాసే వరకు ఎవ్వరు కదల రాదట .వాడు రాయ లేక పొతే మళ్ళీ టైం పెంచుతారట .అందరు రాయటం అయిపోతేనే బయటికి వెళ్లటం  వాలంటరీ కి రెండు రోజులు ట్రైనింగ్ ఇస్తారు .వార్షిక పరీక్షలను’’ ఎండ్ఆఫ్  గ్రేడ్’’అంటారు

                బుధవారం –ఒక బీహారీ వాళ్ళ ఇంట్లో భజనకు వెళ్ళాం .ఇరవై మంది ఉన్నారు . స్వీటు అరటి పండు అందరికి ఇచ్చారు .విజ్జి, మా మనవడు శ్రీ కెత్ కూడా పాడారు .మర్నాడు గురువారం పవన్ అనే మా బంధువుల అబ్బాయి ఇంటి దగ్గర సునీత అనే వాళ్ళ ఇంట్లో భజన .ముప్ఫై  మంది హాజరు .రెండు స్వీట్లు ,పులిహోర ప్రసాదం .శని వారం లైబ్రరి కి నేను మనవడు పీయూష్ వెళ్లి పుస్తాలు ఇచ్చి నేను ఇరవై ఒక్క పుస్తకాలు తెచ్చు కొన్నాను .కిందటి వారం లో చివర చదివిన ముస్సోలిన్-సామ్రాజ్యం చాలా బాగుంది .ఇన్స్పైరింగ్ .దాని మీద పన్నెండు పేజీల నోట్స్ రాసు కొన్నాను .అలానే హౌస్ ఆఫ్ లింకన్ కూడా బాగున్నాయి .మిగిలినవి బొమ్మల పుస్తకాలే .తెచ్చిన వాటిలో నిన్నా ,ఇవాళ షార్ప్, అనేది అలాన్ టూనర్ పుస్తకాలు చదివేశాను .

                                                          షష్టిపూర్తీ –శ్రీ వెంకటేశ్వర కళ్యాణం

      నిన్న అంటే పందొమ్మిదవ తేది శని వారం సాయంత్రం ఇండెపెండెన్స్ రోడ్ లో ఉన్న ‘’హిందూ సెంటర్ ‘’అనే శ్రీ వెంకటేశ్వర దేవాలయానికి అనీతా ,కిరణ్ అనే వారు పిలువగా వెళ్ళాం .ఇదే మొదలు దేవాలయ దర్శనం చేయటం ఇక్కడ .అనీతా వాళ్ళ నాన్న గారికి షష్టి పూర్తీ జరిపారు ఆ దేవాలయం లో .అందుకని వాళ్ల అమ్మా ,నాన్న పీట ల మీద కూర్చుని శ్రీ వెంకటేశ్వర కళ్యాణం చేశారు .సాయంత్రం అయిదున్నర కు ప్రారంభమై ,రాత్రి ఏడున్నరకు పూర్తీ అయిన్చ్ది .వాళ్ళు పిలుచుకొన్న వారందరూ వచ్చారు .అనీతా వాళ్ళు హైదరాబాద్ కు చెందినా తెలుగు వాళ్ళు .పూజారులు కల్యాణాన్ని బానే చేయించారు .అన్నీ యదా విధిగా .కాని తలంబ్రాలు పోయించలేదు ఎందుకనో .పరవాన్నం రవ్వ కేసరి ,పులిహోర ప్రసాదాలు. అక్కడ అందరు దేవుళ్ళు ఉన్నారు .అంటే కాంప్లెక్స్ .మా తోను కన్యా దానం ఇప్పించారు .వెంకటేశ్వర కళ్యాణం లో కన్యాదానం చెయ్యటం ఇదే మొదలు .ఆ తర్వాతా ప్రక్కనున్న విశాల మైన హాల్ లో డిన్నర్ ఏర్పాటు చేశారు అనీత కిరణ్ లు .రసగుల్లా ,మిరప కాయ బజ్జి ,వడ ,పప్పు ,చపాతి రెండు కూరలు వంకాయ కూర అప్పడాలు చట్నీ ,సాంబారు పెరుగు టో భోజనం బాగా ఉంది .అంతా వాళ్ళే తయారు చేసి తెచ్చారు .హాలు చాలా అందం గా ఉంది అందు లోని దొమ్ లైట్లు అద్భుతం .షష్టి పూర్తీ దంపతులు కళ్యాణం అవగానే మా ఇద్దరికీ సాష్టాంగ నమస్కారం చేసి ఆశీ స్సులు పొంది అక్షంతలు వేయించు కొన్నారు .ఆ తర్వాతా అనీతా వాళ్ళ నాన్న గారితో కేక్ కట్చేయించి అందరికి పంచారు .అంతా ఆయె సరికి రాత్రి పది అయింది .అప్పుడు బయల్దేరి ఇంటికి పదిన్నర కు చేరాం .

                                                                 వైశాఖ వన భోజనం

      ఇవాళ ఆదివారం నాడు విజ్జి అవధాని గార్లు మూడు కుటుంబాలను మధ్యాహ్నం భోజ నానికి పిలిచారు .ఒకటి రాంకీ ఉషా కుటుంబం ,రెండు బెల్లంకొండ రవి ఉషా కుటుంబం ,మూడోది పవన్ వాళ్ళ కుటుంబం .పిల్లా జెల్ల కలిపి ఇరవై మంది .పవన్ అత్తా గారు మామ గారూ కూడా వచ్చారు .బి.రవి కి .పవన్ కు మన శ్రీ హనుమ కధా నిది పుస్తకాలు ఇచ్చాను .టమేట పప్పు ,కాబేజీ కూర ,బంగాళా దుంప కూర ,వడియాలు ఆవకాయ .చారు ,పెరుగు .పుచ్చకాయ ముక్కలు పనస తొనలు అందరు కమ్మగా తిన్నారు .అందరు బయట  చెట్ల కింద పట్టాల మీద ప్రక్రుతి లో కూర్చుని హాయిగా భోజనం చేశారు .ఉసిరి గింజలు మొలిచి మొక్కలు వస్తున్నాయి .కనుక దీన్ని వైశాఖ వన భోజనం అన్నాం.అన్నీ విజ్జే చేసింది .ఈ కుటుంబాలన్నీ చాలా మంచి కుటుంబాలు .సంస్కారం ఉన్న వి .స్నేహ పాత్ర మైనవి .

                 ముత్తేవి రవీంద్ర నాద గారు వారానికో సారి ఫోన్ చేసి మాట్లాడు తున్నారు .మధుసూదన రావు గారు రెండు సార్లు మాట్లాడారు ఆయనే ఫోన్ చేసి .మెయిల్ పెడితే మొన్న ఫోన్ చేశారు గోపాల కృష్ణ గారు .ఇలా ఈ వారం అంతా వేడుకల వారం గా గడిచింది .ఇవాళ మధ్యాహ్నం పాత’’ లవ కుశ ‘’సినిమా జెమిని లో చూశాం . .కళ్ళకు ,మనసుకు ఎంతో రిలీఫ్ ఇచ్చింది. రామ రాజ్యం చూసిన దోషం పోయిందని ఊరట కలిగింది .అందులో కుశుడు వేసిన నాగ రాజు రామోజీ స్టుడియో లో రెండేళ్ళ క్రితం  ‘’వరుడు ‘’సినీ షూటింగ్ లో కలిశాడు .అరవై ఎల్లువచ్చాయి .పలకరిస్తే చక్కగా మాట్లాడాడు .ఒకటి రెండు సార్లు ఫోన్ చేసి మాట్లాడాడు .అప్పుడప్పుడు ఉయ్యూరు వస్తూ ఉంటానని చెప్పాడు .ఊరగాయ కావాలంటే మా అమ్మాయి మాగాయ ఇచ్చింది .చాలా బాగుందని హైదరాబాద్ లో షూటింగ్ లో ఉండగా ఫోన్ చేశాడు .మా మనవడు హర్ష వరుడు లో అల్లు అర్జున్ కు తోడి పెళ్లి కొడుకు గా నటించాడు .మేమందరం కూడా అందులో పాల్గొన్నాం .ఎక్కడో వెతుక్కుంటే కని పించ వచ్చు .సినిమా అటకెక్కింది పాపం .ఇప్పుడే మేనల్లుడు శాస్త్రి కాళి ఫోర్నియా నుంచి ఫోన్ చేసి మాట్లాడాడు .తప్పకుండా వారానికి రెండు సార్లైనా మాట్లాడుతుంటాడు .ఆంద్ర లో ఎండలు మండుతున్నాయత .’’సూర్య భగ భగ వానుడు ‘’గా ఉన్నాడని ఈనాడు రాసింది .ప్రకాశం జిల్లాలో యాభై కి వచ్చి జనం అల్లల్లాడి పోతున్నారట .ఇవాళ కాళి ఫోర్నియా లో సంపూర్ణ చంద్ర గ్రహణం అనీ ఇప్పుడే మొదలైందని మేనల్లుడు చెప్పాడు .ఇవీ ఈ వారం విశేషాలు .ఫోటోలు తర్వాతా పేడ తాము .

    మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –20-5-12.—కాంప్ –అమెరికా .

  నన్నయ్య నుండి నంది మల్లన్న వరకు నినదించిన నవ్య దోరణలు – 3

                                                నన్నే చోడుడు శివ కవుల సరసన చేరిన వాదు నన్నే చోడ కవి రాజు మార్గ కవి గా ప్రసిద్ధుడు .జాను తెలుగు కు ప్రాచుర్యం తెచ్చాడు .అతని ‘’కుమార సంభవం ‘’వరసతీ’ .   కావ్యాన్ని ‘’వరసతి ‘’గా పోల్చిన మొదటి కవి .అంతే కాదు మొదటి’’ రాజ కవి’’ కూడా .’’ప్రబంధం ‘’అనే పేరు ను చాలా సార్లు వాడాడు .’’బంధ కవిత్వాన్ని ‘’కవిత్వం లోకి దించిన మొదటి కవి కూడా .పద్యాలను సజీవ చిత్రాలుగా మలిచాడు .కావ్యం అంతా దేశీయ వాసన గుబాళిస్తుంది .శివభక్తుడే కాని ,శైవ మత ప్రచారం చేయని వాడు .పరమత నింధా  చేయని సంస్కారి కూడా . జాను తెనుగు తో బాటు ,’’వస్తు కవిత ‘’లేక ‘’వస్తు కావ్యం ‘’అనే అంశాన్ని మొట్ట మొదట ప్రయోగించాడు .కావ్యానికి అవసర మైన సూక్తులు ,వర్ణనలు ,గుణాలు ,రసాలు ,మొదలైన విషయ సామగ్రి నే ‘’వస్తువు ‘’అన్నాడని విశ్లేషకుల భావన .’’మృదు రీతి సూక్తులిమ్పొంద   ‘’అన్న పద్యం దీనికి ఆధారం .చోడుని పద్ధతిని ‘’కావ్య పద్ధతి ‘’అన్నారు .నన్నయది ఇతిహాస మార్గ మైతే ,నన్నే చోడు నిది కావ్య మార్గం .ఈ రెండూ ఒకే సారి తెలుగు సాహిత్యం లో ప్రారంభమయి నట్లు భావిస్తున్నారు .

                                                                                        కేతన

          మూల ఘటిక కేతన సంస్కృతం లో దండి మహా కవి రచించిన ‘’దశ కుమార చరిత్ర ‘’అనే కావ్యాన్ని తెలుగు లో ‘’దశ కుమార  చరిత్ర ‘’గా రాశాడు .తిక్కన గారికి దీన్ని అంకితం చేశాడు .ఇలా తెలుగు లో ఒక కవి ఇంకో కవి కి అంకితం ఇవ్వటం కేతన తో  ప్రారంభమైంది .కొత్తదారి తొక్కి మార్గ దర్శి గా నిలిచాడు .స్వతంత్ర కేతనం ఎగుర వేశాడు .’’అభినవ దండి ‘’అని పించు కొన్నాడు .నానుడులు ,సామెతలు కుమ్మరించాడు .’’కవిత జెప్పి యుభయ కవి మిత్రు మెప్పింప –నరిది బ్రహ్మ కైనా ‘’అని తన కావ్యాన్ని కవి బ్రహ్మ తిక్కన మెచ్చి నట్లు చెప్పు కొన్న ఘటికుడు .’’విజ్ఞానీశ్వ రీయం ‘’అనే ధర్మశాస్త్ర గ్రంధాన్ని కూడా రాసి ,శాస్త్ర రచనకు శ్రీ కారం చుట్టాడు .కధా కావ్యానికి ఆద్యుడు కేతన అని పించు కొన్నాడు .

                                                                                         మారన

       తెలుగు లో పురాణ రచన చేసిన మొదటి కవి మారన  .’’మార్కండేయ పురాణం ‘’ఇతని కావ్యం .ఈయనా తిక్కన గారి శిష్యుడే .కవిత్వ రచన లో తిక్కన ను అనుసరించాడు .అల్లసాని పెద్దనా మాత్యుని ‘’మను చరిత్ర’’కు ప్రేరణ –మారన  గారి మార్కందేయమే .ఈ పురాణం నుంచే పెద్దన ‘’స్వారోచిష మనువు ‘’కధ ను స్వీకరించాడు .పెద్దన కవిత్వం మారన మార్గాన్నే అనుసరించింది.పురాణం అయినా ఆహ్లాదం గా చెప్పగలిగాడు .పురాణ రచనకు ఆద్యుడై ,తరువాతి వారికి మార్గ దర్శి అయాడు మారన  .కవిత్రయం సరసన నిలవ గలిగిన సంస్కారి .నిగర్వి .’’అఖిల విబుధ సభా పర్వమై ,జగజ్జనాలికి గర్వ పర్వ మై ,యధిక పుణ్య యోగి హ్రుచ్చాంతి పర్వ మై యొప్పు దాని ,హరగునో జ్వల మణి అయిన దాని ’’గా మార్కందేయాన్ని రచించానని బుధ జన విధేయం గా చెప్పు కొన్నాడు .శ్లేష తో పర్వాన్ని పురాణాలకు అన్వయించాడు .సుకుమారత్వం ,సూక్ష్మ రీతి మారన  ప్రత్యేకత .సాత్విక గుణ పరి పూర్నుడిగా మారన కవి ప్రశంశ నేయుడు .

                                                                                హుళక్కి భాస్కరుడు

           రంగ నాద రామాయణం ద్విపద రామాయణం అయితే ,భాస్కర రామాయణం చంపూ రామాయణం .కవి పేరు మీదే ఈ రామాయణం వర్దిల్లటం కొత్త దనం .భారతాన్ని కవిత్రయం తెనిగించి నట్లే భాస్కర రామాయణమూ బహు కృతం అయింది .బాల ,కిష్కింద ,సుందర కాండాలను కుమారుడు మల్లికార్జున భట్టు ,అయోధ్య కాండ ను భాస్కరుని శిష్యుడు రుద్ర దేవుడు ,అరణ్య ,యుద్ధ కాండాలలో ఎక్కువ భాగం భాస్కరుడు రాశారు .యుద్ధ కాండ చివరి భాగాన్ని ,భాస్కరుని స్నేహితుడు అయ్యలార్యుడు రాశాడు .కవి చతుష్టయం దీన్ని పూర్తీ చేయటం కొత్తదనం .భారతం ,రామాయణం తెలుగు లో బహుక్రుతం అవటం యాదృచ్చిక చారిత్రార్మక సంఘట నం .నలుగురు రాసినా ,అందు లో భాస్కరుని వంతు స్వల్పమే అయినా ,కావ్యం భాస్కరుని పేరు మీదే ఉండటం కొత్తగానూ ,వింత గానూ వుంది .నన్నయ ,తిక్కన లకు దీటైన కవి అని భాస్కరుడు కీర్తి పొందాడు వాల్మీకానికి చాలా దగ్గరగా ఉండేట్లు ,ఔచిత్య వంతం గా ఉండేట్లు రచన సాగింది .ఇంకో కొత్త విషయం ఏమి టంటే శ్రీ రాముని ఒక మహా మానవుని గా చిత్రించి నూత్న పోకడలు పోయాడు భాస్కరుడు .ప్రౌధత్వం తో పాటు ,వ్యంగ్య వైభవాన్నీ రుచి చూపించాడు .’’బహులాన్ద్రోక్తి మయ ప్రపంచం ‘’అని భాస్కరున్ని  నాచన సోమన సరసన కూర్చో బెట్టాడు ‘’వసు కారుడు ‘’రామ రాజ భూషణ భట్టుమూర్తి  కవి .

      సశేషం —మీ –గబ్బిట దుర్గా  ప్రసాద్ –20-5-12.—కాంప్—అమెరికా

నన్నయ్య నుండి నంది మల్లయ్య వరకు నిన దించిన నవ్య ధోరణులు –2

                                                                       దేశి కవిత్వం

           నన్నే చోడ   మహా రాజు వాల్మీకి ,వ్యాసులను పురాణ కవి సంఘం గా ,కాళిదాసాదు లను మార్గ కవి పరం గా ,దేశి కవిత్వాన్ని రాసిన వారని దేశి కవులుగా పేర్కొన్నాడు .ఆయా ప్రాంతాలకు చెందినది దేశీ .వ్యవహార భాషా ఛందస్సు దీనికి ముఖ్యం .’’జాను తెనుగు ‘’అన్నాడు నన్నే చోడుడు .ఇదే అచ్చ తెలుగు ,అందమైన తెలుగు అని భావం .ఈ రకమైన కవిత్వాన్ని శివ కవులు బాగా ప్రచారం చేశారు .కవిత్వం తన ‘’మార్గం ‘’వదిలి దేశీయమైంది ఇక్కడి నుంచే .మల్లికార్జున పండితా రాధ్యుడు శివ తత్వ సారం అనే గ్రంధాన్ని దేశీ ఛందస్సు లో రాశాడు .ఆశువు గా చెప్పిన వైన వన్నీ  గ్రంధస్తం అయాయి .ఇదే వేమన కూ ఆదర్శ మైంది ‘’.కంద’’ను పద్యాల్లో చక్కగా వండి వడ్డించాడుపండితుడు  శైవ మత ప్రచారానికి ఈ కవిత్వం ఆలంబన మైంది ఇక్కడి నుంచే .ఇదో వరవడి .

            తర్వాత వచ్చిన వాడు పాల్కురికి సోమ నాధుడు .శైవ మతం పై దీర్ఘ నిష్ఠ ,ప్రత్యెక వ్యక్తిత్వం ,అద్భుత పాండిత్యం తో ,అనన్య కవితా శక్తి తో ,ఒక ‘’స్రష్ట ‘’గా నిలిచి పోయాడు .మొదట్లో నన్నయ గారి మార్గం లో ప్రయాణం సాగించినా ,తర్వాతా ఆ దారి వదలి ,’’ద్విపద ‘’తో సంప్రదాయ కవిగా నిలిచి గెలిచాడు .ఎనిమిది భాషలు ,అనేక శాస్త్రాలు నేర్చిన మహావిద్వాం సు డు పాల్కురికి .కవిత్వం  కూడా ఉరుకులూ ,పరుగులే .’’ఉదాహరణ ‘’కావ్యానికి నాంది పలికాడు .ఇది ‘’విభక్తి విధానం ‘’పై సాగే రచన .ఎనిమిది విభాక్తులతో రచన ఉండటం దీని ప్రత్యేకత .ఒక్కో విభక్తి కి మూడేసి పద్యాలు,ఆది  లోను ,అంతం లోను ,ప్రాస .మొదటిది వృత్త పద్యం .తరువాత రగడ అనే కలిక .మూడోది ఉత్కలిక .అన్ని విభక్తు లతో ఇరవై నాలుగు పద్యాలు .చివరగా ఇరవై అయిదవ పద్యం సర్వ విభక్తులతో ఒక వృత్తం .చివరికి అన్కితాంత పద్యం లో కవి పేరు ఉండటం దీని లక్షణం .మొదట తెలుగు లోను .తర్వాతా సంస్కృతం లోను బసవేశ్వరుని గురించి ,ఉదాహరణ కావ్యాలు రాసి చరిత్ర సృష్టించాడుసోమన .దీని రహస్యాన్ని విప్పి చెప్పుతూ కవి సామ్రాట్ విశ్వ నాద ,’’ప్రపంచం అంతా క్రియా రూపం ,అన్ని క్రియలు పరమేశ్వరుడిని చేరతాయి .ధాతువు విభక్తి ని ఆశ్ర యించే  ఎప్పుడూ ఉంటున్ది.విభక్తి తో సంబంధం లేని క్రియ లేదు .అన్ని విభక్తు లతో పరమేశ్వరుడిని గురించి చెబితే ఆయన సర్వ క్రియలకు ఆధార భూతుడు అని చెప్పినట్లే ‘’అని గొప్ప విశ్లేషణ చేషారు .ఇదో కావ్య తత్త్వం . సాహిత్యం లో ఇదొక నూతన పరికల్పన .తరువాత వర్ధిల్లిన ఉదాహరణ కావ్యాలకు మార్గ దర్శనాన్ని దేశీయం గా చేసినది సోమన  ‘’బసవ ఉదాహరణ ‘’  కావ్యమే .సోమ నాధుడే ‘’బసవా ! బసవా ! బసవా !వ్రుషాదిపా!’’అన్న తోలి శతకాన్ని కూడా రాసి తెలుగు లో శతక సాహిత్యానికి ఆద్యుడు అయాడు .

              అచ్చ తెలుగు ఛందస్సు ‘’ద్విపద ‘’ను ఎన్ను కొని ‘’బసవ పురాణం’’ రాశాడు .ద్విపద ఐహికానికి ,ఆముష్మికానికి కారణం అన్నాడు .పాట లాగా పాడు కొనేందుకు వీలుగా ఉండటం వల్ల జనసామాన్యానికి తన భావనలు అందుతాయని భావించాడు .నన్నయ మొదలు పెట్టిన ‘’చంపూ ‘’పద్ధతికి పోటీగా ఒకే పద్య పద్ధతిని అంటే ద్విపద పద్ధతినిప్రవేశ పెట్టి ,సేహబాస్ అని పించుకొన్నాడు .స్వాభావిక మైన రచనకుప్రాణం  పోశాడు .భక్తిని ,ఆవేశాన్ని కవిత్వం లో పాదు  కోల్పాడు .చారిత్రాత్మక మైన విషయాలనువిషయాలను వస్తువు గా తీసుకొన్న మొదటి కవి పాల్కురికి సోమనార్యుడే .బసవడు ,పండితా రాధ్యుడు చారిత్రాత్మక మహా పురుషులు .వారికి కావ్య గౌరవం కల్పించిన చారిత్రిక కవి . అంతే కాదు – క్రింది కులాల వారికి అగ్రాసనం కల్పించిన మొదటి కవిగా ,నూతన మార్గానికి దేశికునిగా నిలిచి పోయాడు . ఈయన తర్వాతా చాలా మంది కవులు భక్తుల చరిత్రలను కావ్యాలుగా రాశారు .శైవ మతానికి అధిక ప్రచారాన్ని కల్పించిన వాడు కూడా సోమనే .పలుకు బడు లకు ,జాతీయాలకు ,సామెత లకు ఆయన కవిత్వం నెలవు .,,కొలువు .లాక్షి ణి కులతో భేదించి ,స్వంత ప్రయోగాలు చేశాడు .కిన్నెర బ్రహ్మయ్య మరణం తో బసవేశ్వరుడు పొందిన తీవ్ర దుఖాన్ని అద్భుతం గా 14 పాదాలలో రాసి ,జాన పదులకు ఇష్టమైన ‘’బుర్ర కధ ‘’కు బీజం వేశాడు .ఆయన కవితా ధార మహావేగం .సుళ్ళు తిరుగుతూ ప్రవహించి మనల్ని లాక్కు పోతుంది .ఏమి చెప్పాడన్నా ఆలోచన కంటే ఎలా గొప్పగా చెప్పాడా అని ఆశ్చర్య పోతు ఆయన కవిత్వం వెంట పరుగో పరుగు .అందులో కొట్టు కు పోవాల్స్సిందే .ముంచి తేలుస్తాడు .అడ్డూ ఆపు లేని ఉధృత ధృతి ఆ కవిత్వం .ఇదే పాల్కురికి సోమన ప్రత్యేకత .

            సశేషం —మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –19-5-12.—కాంప్—అమెరికా .

  నన్నయ్య నుండి నంది మల్లయ్య వరకు నినదించిన నవ్య ధోరణులు —1

        ఎన్ని విమర్శలు వ్యాప్తి లో ఉన్నా ,ఇంకా నన్నయ్యే  మనకు ఆది  కవి అంటున్నాం .గాసట బీసట  గా ఉన్న తెలుగును సంస్కరించి ,,ఒక మధ్యే మార్గం లో నడిపించి ,భారతాన్ద్రీకరణం చేశాడు .అనుసృజనకు మార్గాన్ని చూపించిన మొట్ట మొదటి వాడు అయాడు .భారతాన్ని పునర్నిర్మిచాడు .వివిధ కోణాల్లో మహా భారతాన్ని దర్శించాడు నన్నయ భట్టారకుడు .వ్యాస భారతం తెలుగు దేశాన సుప్రతిష్ఠితం ఆయె ఉంది .దేవాలయాలలో పురాణ ప్రవచనం జరుగుతూనే ఉంది .తెలుగు వారికి భారత కధలు కొత్తవి కూడా కావు .అయితే తన కధా కదన నైపుణ్యం తో ,నవ్యత తెచ్చాడు నన్నయ .పాత కధే ,కాని కొత్తగా వింటున్న అను భూతి కల్గించాడు .వ్యాస కధ కు సమగ్రత కల్గించాడు .మనిషి ప్రవ్రుత్తి లో మార్పు తెప్పించటా నికి ,దోహద పడ్డాడు .’’ప్రసన్న కధా కలితార్ధ యుక్తి ,అక్షర రమ్యత ,నానా రుచిరార్ధ సూక్తి నిదిత్వం ,’’తన రచన లో ఉంటుందని తెలిపి అలానే పరిపుష్టి కల్గించాడు .అందుకే ‘’రుషి వంటి నన్నయ –జన వాల్మీకి ‘’అన్నాడు విశ్వనాధ .ఔచిత్యం ఆయన రచన లో ప్రధానాంశం .ఆయన వాక్యం ‘’హితం ,మితం ,సత్యం ‘’.సంభాషణల్లో ‘’కాకువు ‘’ను చక్కగా ప్రవేశ పెట్టి ,తెలుగుదనం అద్దాడు .ఏదైనా కొత్త విషయాన్ని చెప్పటానికి కొత్త ఛందస్సును వాడాడు .సందర్భోచితం గా సంస్కృతం ,తెలుగు పదాలను ప్రయోగించాడు .జాన పద  బాణీలకు దగ్గర గా ఉండే విశేష వృత్తా లైన లయగ్రాహి ,తరళం ,మత్త కోకిల పద్యాలను అత్యంత ప్రతిభావంతం గా వీనులకు విందుగా ప్రయోగించాడు .ఇలా నన్నయ నవ్యత కు నాంది పలికాడు .అవసరం అని పించిన చోట వచనమూ రాసి చంపువు గా మలిచాడు . .కవిత్రయం లో మొదటి వాడు నన్నయ్య .

               కవిత్రయ ద్వితీయుడు ,అద్వితీయుడు తిక్కన .’’ఉత్తర రామాయణం ‘’ను రాసి లోకం లో దాన్ని ‘’నిర్వచనోత్తర రామాయణం ‘’గా ప్రసిద్ధి చెందించాడు .ఇందులో అన్నీ పద్యాలే .వచనాలు లేక పోవటం కొత్త దానమే .ఈ కావ్యం లో పద్యాల వైవిధ్యం బాగా చూపాడు .వచనం లేకుండా రాయటం ,ఆనాటికి ఒక గొప్ప లక్షణమే .దాన్నే ‘’ప్రౌ డత ’’అన్నారు .భారతం లో మాత్రం చంపూ పద్ధతి పాటించాడు .అయినా పాత వాసన పోనీక ‘’మౌసల పర్వం ‘’ను వచనం లేకుండా ,నిర్వచనం గా రాశాడు .నన్నయ టో మొగ్గ తొడిగిన నాటకీయత ,తిక్కన లో పుష్పమై వికసించి గుబాళిం చింది .సంభాషణా శైలి లో భారతాన్ని జనరంజనం చేశాడు తిక్క యజ్వ. తెలుగుపద్య రచనా శిల్పం తిక్కన తో పరి పుష్టమైంది .’’ప్రౌడి పాటించు శిల్పమునన్ బారగుడ ‘’అని చెప్పుకొన్న సోమయాజి అపార శిల్ప పారంగాతుదయాడు .’’హరిహరాద్వైత భావన ‘’కు దారి చూపించాడు .అదో ఉపాసనా మార్గం గా భావించాడు ..’’ఆయన ఉభయ కవి మిత్రుడే కాదు ,ఉభయ తత్వ మిత్రుడు ‘’అన్న కోవెల సంపత్కుమారాచార్యుల వారి మాట అక్షర సత్యం .ఈ భావన తిక్కనా చార్యుని సృష్టే .అందుకే ఎర్రన ‘’తను కావించిన సృష్టి తక్కోరుల చేతం గాదు నాన్ ‘’అని కీర్తించాడు .నన్నయ తన భారతాన్ని రాజ రాజ నరేంద్ర మహా రాజుకు అంకితం ఇస్తే ,తిక్కన ‘’హరిహరాద్వైత మూర్తి ‘’కి నైవేద్యం గా సమర్పించాడు .అంకిత విషయం  లో కొత్తదారీ చూపాడు తిక్కనా మాత్యుడు .

             కవిత్రయం లో చివరి వాడు ఎర్రన .హరివంశం ,భారత అరణ్య పర్వ పూరణ ,నృసింహ పురాణం రాశాడు .తన రచనలను నరాన్కిత మూ  చేశాడు .నరసిమ్హాన్కిథమూ చేసి పై ఇద్దరి మార్గాలను అనుసరించాడు .’’హరి వంశం ‘’భారతానికి ఖిల పర్వం .అందుకే ముందు దీన్ని రాసి ,తర్వాతభారతం పూర్తీ చేశాడు .ఎర్రనకు నన్నయ ,తిక్కనలు ‘’అబ్జాసన కల్పులు ‘’అనే భక్తీ భావం ఉంది .సాక్షాత్తు సృష్టి కర్త లైన నన్నయ ,తిక్కన ల కవితా ముద్ర ను తన పై వేసుకొని ‘’ప్రబంధ పరమేశ్వరుడు ‘’అయాడు .ఈ పరమేశ్వర పదం ఎర్రన కవితా శ్రేష్టతను తెలియ జేసేది మాత్రమే .ఎర్రన తో క్కిన కొత్త మార్గం ‘’సూక్తి వైచిత్రి ‘’అని కవి సార్వ భౌముడైన శ్రీ నాధుడే కీర్తించాడు .ఎర్రన శైలి వర్ణనాత్మకం ..నృసింహ పురాణం అంతా వర్ణనా మయమే .అందుకే దాన్ని ‘’ప్రబంధం ‘’అన్నాడు ఆయన .అదే తర్వాత వారికి మార్గ దర్శకం అయింది .భావుకులైన వారు మెచ్చే కవిత్వం అది . ‘’సర్వమార్గేచ్చా విదాత్రువు ‘’అని కవి సామ్రాట్ విశ్వనాధ ఎర్రనకు కీర్తి కిరీటం పెట్టాడు .ఇతి హాస ,పురాణ ,ప్రబంధ రచనా విధానాలకు  దారి చూపించిన ‘’జ్ఞాత శిల్పి ‘’ఎర్రన .ఇప్పటి దాకా వచ్చిన కవిత్వాన్ని’’మార్గ కవిత్వం’’ అన్నారు

            సశేషం –మీ గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —  18-5-12.   –కాంప్—అమెరికా  

 
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

            శుభా  కాంక్షలు

ప్రియ మైన చిరంజీవులకు శుభాశీ స్సులు .మీరందరూ కలిసి ఒక చారిత్రాత్మక మైన పూర్వ విద్యార్ధుల సమా వేశాన్ని నిర్వహించటం చాలా ఆనందం గా ఉంది .సుమారు ఇరవై మూడు సంవత్సరాల క్రితం వత్సవాయి ఉన్నత   పాటశాలను వదిలిన మీరు మళ్ళీ ఆత్మీయత ,అనురాగాలను మేళవించుకొని మాత్రు సంస్థ ఆవరణ లో కలుసుకొని ,మీ అనుభూతులను నెమరు వేసుకొని ,మీరు ఆ విద్యాలయానికి ఏరూపం గా మీ సేవలు అందించి దాన్ని అన్ని విధాలా అభివృద్ధి పధం లోకి తీసుకు వెళ్ళే ప్రయత్నం చేయాలో అని ఆలోచించ టానికి ఈ సమావేశం ఏర్పాటు చేశారని భావిస్తాను .మీ ఆశయానికి నా మనస్పూర్తి అభినందనలు ,మీ అందరికి శుభా కాంక్షలు .నేను మొదటి సారిగా ఆ విద్యాలయం లో పదోన్నతి  ని పొంది ,ప్రదానో పాద్యాయునిగా 1987 -88 .లో పని చేశాను .అన్ని వసతులు ఉన్నా విద్యలో వెనుక బడి ఉండటం బాధ వేసింది .మీరందరినిఉత్సాహ పరచి ,ప్రత్యెక తరగతులను నిర్వ హించి ,హాస్టల్ విద్యార్దులకు కూడా ప్రత్యెక క్లాసులు నిర్వ హించి మీలో ప్రేరణ కల్గించాను .దీనికి నాకు విద్యాలయం లో అందరు ఉపాధ్యాయుల సహకారం మీ సహకారం  లభించింది అక్కడ ఏమైనా మంచి జరిగితే అది ఆ విద్యా కుటుంబం యొక్క గొప్పతనమే .వ్యక్తిది కాదు .సమర్ధులైన ఉపాధ్యాయులు నేను పని చేసిన కాలమ్ ఉండటం నా అదృష్టం .విద్యాలయం చేసుకొన్న అదృష్టం ..అది మరువలేని విషయం .విద్యార్దులుగా మీరు ఆ నాడు కొంచెం అలసత్వం చూపినా మంచి ని చెప్పే వారిని గౌరవించటం మరువ లేనిది .మీరందరూ జీవితం లో ఏదో ఒక సంతృప్తి కరమైన వ్రుత్తి లో స్థిర పడి ఉంటారని ఆశిస్తున్నాను .మాతృదేశం ,మాత్రు సంస్థ లతో మన అనుబంధం శాశ్వత మైనవి .వాటిని కంటికి రెప్ప లాగా కాపాడు కోవాలి .వాటి అభివృద్ధి లో మనం పాలు పంచుకోవాలి.గురువులను గౌరవించటం అందు లో ఒక భాగం .ఈ శుభ సందర్భం లో మీరు మీ గురువులను సత్కరిస్తున్నారని తెలిసి ఆనందం గా ఉంది .ఇటీవలే ప్రారంభమైన ”బాక్ టు స్కూల్
” కార్య క్రమాన్ని పూర్వ విద్యార్ధులందరూ తమ గ్రామాల్లో తాము చదువు కొన్న విద్యాలయాలలో జరుపు కొంటు ,ఆ విద్యాలయ అభి వృద్ధికి తమ వంతు సేవ లందించటం చాల శుభ పరిణామం..ఈ ప్రేరణ నిలవాలి .మీరు భవిష్యత్ తరాలకు ఆదర్శం అవాలి .వీలైనప్పుడల్లా కలుసు కొంటు ,,స్పూర్తిని పొందుతూ ,మీ తరువాతి తరానికి ప్రేరణ నిస్తూ ముందుకు కదలాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాను .నాకోసం మీరు పనిగట్టు కోని వచ్చి ఆహ్వానాన్ని మా ఇంట్లో అందించటం నాకు మహదానందం గా ఉంది .ఉయ్యూరు లో ఉంటె తప్పక వచ్చి మీ ఆనందం లో భాగస్వామిని ఆయె వాడిని .సుదూరం లో ఉండటం వల్ల మీకు నా శుభాకాంక్షలను మెయిల్ ద్వారా పంప వలసి వచ్చింది .నేను తప్పక రాసి పంపాలని మీరందరూ కోరటం మీ సహృదయతకు నిదర్శనం .మీ అందరికి మరో సారి అభి నందనాలు .కార్య క్రమం అందరి సహకారం తో వైభవో పేతం గా ,ఉత్సాహ భరితం గా విజయ వంతం గా జరగాలని మనస్పూర్తి గా కోరు కుంటు, జరుగు తుందని నమ్ముతున్నాను ..—మీ గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —17 -05 -12 .
కాంప్–షార్లెట్ -నార్త్  కెరొలినా –యు.ఎస్..ఏ.

 కల్ప వృక్షపు స్త్రీలు –4(చివరి భాగం)

                                                         సీతా సాధ్వి –

      యుద్ధ కాండ లో ఇంద్రజిత్తు అందర్ని నాగ పాశం తో బంధించాడు .వీరందరూ చని పోయినట్లు రావణుడు ప్రచారం చేయిస్తాడు .సీతకు విషయం తెలిసింది .ఆమె నమ్మలేదు .కావాలంటే త్రిజట తో యుద్ధ రంగానికి వెళ్లి చూడమంటాడు పది తలల వాడు. శ్రీ రామునికి ఏమీ కాదు అనే ధైర్యం లోనే ఉంది .ఆమె విశ్వాసానికి రావణుడు ఆశ్చర్య పోతాడు .

‘’అతని యందీమెకు గల ప్రత్యయంబు  లోతునకు ,సముద్రములు చాలవు ..ఎత్తు న కు పర్వతములు చాలవు .వేగమున నదులు చాలవు .ఇంత ప్రశ్రయము విస్హ్లాదీకరింప శివుడో  క్కడే దయ చూడ వలె ‘’అను కొంటాడు . రాముని క్షేమాన్ని స్వయం గా చూసిన సీత ,లోకం లోని స్త్రీలు సహజం గా ,ఆపద సమయం లో మొక్కే మొక్కులను మొక్కు కుంది నాధుని క్షేమం కోరి .

‘’రాఘవుండు ఆపద దాటినం ,త్రిదశ వంద్యున కాహుతి యౌదు నగ్నికిన్ ‘’.అని తనకు ఆ ఊహ కల్గించిన రావణుని గురువు గా స్వీకరించి ,ఆతనికి నమస్కారం చేస్తాను అంటుంది .దీనికి రావణుని స్పందన కూడా తమాషా గా ఉంటుంది .’’సుదతీ ఇంక నతండు నీకు బతి యంచు గూరు చుంటే ని ,దాన ది యుండెం గద, వాని వంటి పతి చే నగ్ని ప్రవేశం బు తప్పదు ‘’ .ఇద్ద్దరి మాటల్లో ను భవిష్యత్’’ చితి ప్రవేశం’’ కన్పిస్తుంది .ఆయన మాటల ఈటెల కైనా నీకు అగ్ని ప్రవేశం తప్పదు అని రావణుని భావం .ఆమెది మొక్కు .దీన్ని ఇతని మాటలతో తమాషాగా కలిపాడు కవి .

               అగ్ని ప్రవేశం చేయ బోతూ సీత నాదునితో ‘’ఇరువురము నొక్క వెలుగున –చెరి సగమును ,దీని నెరుగు శివుడోకరుండే-పురుషుడ వైతివి –నే  గరిత ను గా నైతి ‘’అని అంటుంది .అదే ఆమె చెప్పిన చివరి రహస్యం .ఆ రహస్యం విప్పట మే రామాయణ కల్ప వృక్ష శాఖా చంక్రమణం .అదే సాధించి చూపించాడు విశ్వ నాద .రసజ్ఞాతకు ,భావుకత కు ,అలంకార ప్రశస్తి కి ,వివిధ సందర్భోచిత వృత్త ప్రయోగ చాతుర్యానికి ,,భావా విష్కరణకు ,శిల్ప మర్మజ్నత కు ,ఊహా వైభవానికి ,,దివి ,భువుల సంగమానికి ,కల్ప వృక్షం సాక్షీ భూతం .ఎంత చివరికి ఎక్కితే అంత అమృత ఫల సిద్ధి .అక్కడ నుండే ఊర్ధ్వమూలం ,అధశ్శ ఖా తత్వ విచారణ .సీతా రాముల దాంపత్యం అనంతం .వారి ప్రేమా అనంతమే .ఆది  దంపతు లైన లక్ష్మీ నారాయణులే వారిద్దరూ .చివరగా విశ్వ నాద మాటలతోనే నమస్కారం –

‘’సీతయు ,రామ చంద్రుడును ,జేతము లందు యుగాలు గల్పము

నాతియు ,బూరుషుండు గ ,ననంతర దంపతి భావ,యాపనా

వ్యాతత ,సంస్కృతి ప్రధము లైన టు లాత్మ దలంచు చుందు ,రా

సీతకు ,రామ చంద్రునకు ,జేతము లంద లి ప్రేమ ఎట్టిదో ?’’

   సమాప్తం –మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –17-5-12.—కాంప్—అమెరికా .
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

                        కల్ప వృక్షపు స్త్రీలు –3

                                                                 సీతా సాధ్వి

                                  రామాయణం అంటే రామ ఆయనమే కాదు   ‘’రామా ‘’అయనం ,సీతా చరితము కూడా .వారి ప్రేమ అద్వైతం .నిరంతరం .అందుకే ఇప్పటికీ సీతా రాముల ఆదర్శ దాంపత్యాన్ని గురించి చెప్పు కోవటం .ఆధునిక సాహిత్యం లో సీతా దేవిని గురించిన పద్యాలలో రెండే రెండు చాలా గొప్పవి ,ఉత్తమోత్తమ మైనవి అని ఫణి హారం  ‘’వల్లభా చార్య ‘’అనే ప్రముఖ విమర్శకుడు ,రచయిత అన్నారు .అందులో ఒకటి విశ్వనాధ అద్భుత జ్ఞాన జ్యోతి –

‘’నిగమ నిగమార్ధముల్ జగము నిండెను ,తన్నిగమాంత వైఖరుల్

నిగమ చయమ్ము కన్నహవళించెను,తన్నిగమాంత చూడమై  

తగిలెను బ్రహ్మ నా బడు పదార్ధము ,బ్రహ్మము మౌళి ,సీత ,కేం

జిగురు గోటి రుచి కే రుచిమంత మదెంత చిత్రమో /’’

 రెండవ పద్యం అనుభూతి కవి దేవర కొండ బాల గంగాధర తిలక్ రాసిన ‘’అద్వైత మాన్మదం’’ లోనిది .

‘’ఏ శరదిందు రేఖ స్ప్రుశియిం పగనవ్వినా సన్న జాజి ,ఆ

శా శికతా  తలాల ,చిరు సవ్వడి ,దొర్లేడి పాల నూర్వు ,,యే

మూసినకొండ కొన కోన మ్రోగిన వేకువ వెల్గు మువ్వ ,నీ

తో సరి రావుగా ,వికసితోత్పల నేత్ర మైధిలీ ‘’

అలాంటి ముని అయిన రామునితో సీత అను బంధం అద్వైత మాన్మధమే .ఆడి దంపతులే కదా వారిద్దరూ .రామత్వం మూర్తీ భావించిన సీత ను సుందర కాండలో విశ్వనాధ ‘’ఆకృతి రామ చంద్రు విభావాక్రుతి ‘’అని వర్ణించే పద్యం నభూతో నభవిష్యతి .ఆ దర్శనం ఆత్మా యోగి అయిన విశ్వ నాధకే సాదయం .అంతటి ఆత్మా యోగి ,మనస్స న్యాసి విశ్వనాధ .

అత్రి మహర్షి బార్య అనసూయా దేవి సీత ను కన్నా బిడ్డ లా చూస్తుంది .లంకలో తనను రాముడు అన్న మాటలను ఆమె తో చెబుతుంది సీతా దేవి .ఆమెకు కోపం వచ్చి రామున్ని కోపం తో నిండిన కాళ్ళ తో చూస్తుంది .ముని పత్ని శ్రీ రాముడిని శాపిస్తుందేమో నని సీత అంతలోనే భయ పడి పోతుంది ..మళ్ళీ అందరు పుష్పక విమానం ఎక్కి వెళ్లి పోతున్నప్పుడు అనసూయ చేతి లో’’ రెండు ఫలాలు’’ ఉంచి ఆశ్రమం లోనికి వెళ్లి పోతుంది .సీతకు అభయం –భర్త రాముడు చూప లేని అనురాగం మాత్రు భక్తితో బిడ్డలు తీరుస్తారని అభయం .కవలలు జన్మిస్తారని సూచనా .సుకుమార సన్నీ వేశం .పరమ సూ క్ష్మ మైన శిల్పం .విశ్వనాధ
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

 కల్ప వృక్షపు స్త్రీలు –2

          దశరధుని ముగ్గురు రాణుల గురించి చెప్తు  ,విశ్వనాధ- వారి రూప వర్ణన చేయడు .లక్షణాలను మాత్రమే చెప్పి ,మనల్నే ఆలోచించు కో మంటాడు .సుమిత్ర ను కౌసల్య తో ఒక సారి ,కైకతో ఒక సారి కలిపి చెప్తాడు .రామ లక్ష్మణులు ఒక జంటగా ,భరత శత్రుఘ్నులు ఒక జంటగా ప్రవర్తిస్తారనే భావి  భావన సూచిస్తాడు .అదీ విశ్వనాదీయం .

‘’కౌసల్యా ముక్తి కంతా సమానాకార ,నలి సుమిత్ర యుపాసనా స్వరూప –విజయ రమా కార వినయామ్బుధి బుద్ధి సుమిత్ర

కైకేయి మధు సామ గాన మూర్తి ,-కౌసల్య నవ శరత్కాల మందాకినీ –సిత పుండరీకంబు  శ్రీ సుమిత్ర

మందార పుష్పంబు మహిళా మణిసుమిత్ర –కైకేయి నును నల్ల కల్వ పువ్వు ‘’

కౌసల్య రాముని తల్లి .ముక్తి కాంతా సమాన మైన ఆకారం కలది .లక్ష్మణుడు ఉపాసనా స్వరూపుడు .శత్రుఘ్నుడు విజయానికీ ,వినయానికీ ప్రతీక .భరతుడు పరమ భాగవత శ్రేష్టుడు .అందుకని కైక ను ‘’సామ గాన మూర్తి’’ అన్నాడు విశ్వనాధ .శరత్కాల మందాకినీ కౌసల్య .-అంటే స్వచ్చమైనది .,శాంత మైనది .ఆమె తో  ఉన్న సుమిత్ర సిత పుండరీకం .అంటే తెల్ల తామర .మరి కైకేయి ?నల్ల కలువ పువ్వు .రాజులకు అత్యంత ప్రీతీ పాత్ర మైంది .ఉద్రేకి అని నిగూఢ భావం .ఆమె తో ఉన్న సుమిత్ర మాత్రం యెర్ర మందారం .గుణాలకు ప్రతీక లుగా వీరిని తన అసమాన పతిభతో తీర్చి దిద్దాడు కవి సమ్రాట్ .

            రాముని చాప విద్యా గురువు కైక .అస్త్ర విద్యా గురువు విశ్వా మిత్రుడు .సీతా రాముల కళ్యాణం తో విశ్వామిత్రుడు తన పని ముగించు కొని వెళ్లి పోతాడు .కాని శ్రీ రాముడు అడవికి వేడితేనె, కాని, అసలు రామాయణం మొదలు కాదు కదా .ఆ పనికి ప్రేర ణ కైక . .ఆమె కూడా శ్రీ రాముని ప్రేరణ తోనే చేసింది . ‘’ .రాముని ఉపనయన సమయం లో కైక ‘’వజ్ర పుంఖిత వాలు టమ్ము ‘’ భిక్ష గా పెట్టింది .ఇది ఒక వింత భిక్ష .వెంటనే రాముడు ఉప్పొంగి పోయాడు .తనకు తగిన భిక్ష అని ఆనంద పారవశ్యం చెందాడు .రాముడి భవిష్యత్తు ‘’దైత్య సంహార గాదా పాండిత్య సముద్ర మూర్తి ‘’కాగలదు అనీ కైక భావన ,ఆశ .’’మొగమున నింత యై ,మురిసి పోయెను రాముడు ,కైక కన్నులన్దిగము మరింత ఇంత యయి ,,ఏళ్లులు  వారే ,–తద న్తరస్థగిత  రఘూద్వాహ ప్రవిల సచ్చిశు  మూర్తి మరింత ఇంతయై ,జగములు పట్ట రాని యొక సాహస దీర్ఘ తనుత్వమొ ప్పగన్ ‘’’

            అహల్య విషయం లో కవి చాలా లోక మర్యాదను పాటించి ధర్మోప దేశం చేశాడు .స్త్రీ ,పురుషులు సంగమం లేకుండా ఎక్కువ కాలం ఉండలేరనేది లోక విదిత మైన విషయమే .ఉంటె వాంఛ  పెరుగుతుంది .తీరే మార్గం లేక పోతే తప్పటడుగులే .పతనం ప్రారంభమే .ధర్మ చ్యుతి జరిగి పోతుంది .అందుకే అహల్యను ‘’మంజూషికా రత్నం ‘’ అని ఎవ్వరూఅనని మాట ను అన్నాడు విశ్వనాధ .రత్నం పెట్టె లోనే ఉంది .వాడకం లేదు .గౌతమ మహర్షి వెయ్యి సంవత్స రాల దీర్ఘ తపస్సు లో మునిగాడు .భార్య యవ్వనాన్ని ,సౌందర్యాన్ని గురించిన చింత లేదాయనకు .మరి అహల్య లావణ్యం అంతా పోత పోసి సృష్టింప బడిన ‘’జగదేక సుందరి ‘’.సంసార సౌఖ్యం పొందని రుషి భార్య .అందుకే ఆమె లో ‘’లౌల్యం ‘’ప్రవేశించింది..ఆమెను ప్రేమిస్తూ తపిస్తూ , చాలా కాలం నుండి ఇంద్రుడు సమయం కోసం ఎదురు చూస్తున్నాడు .ఆ సందర్భం లో అతని మనస్సు లోని మాట ను కవి ఆవిష్కరిస్తాడు –

‘’ఇది నీకై యది ఎన్ని యేండ్లు దిగులయ్యె  నాకహల్యా ‘’అని ఒకే ఒక్క వాక్యం లో తన కోరిక తెలిపాడు .రహస్యం గా కలవాలి .సమయమా లేదు .త్వర లోనే తన కోర్కె తీరాలనే తపనతో ‘’అతి తక్కువ మాటలతో ‘’ తన మనో భావం వ్యక్తం చేశాడు .పని కావాలి ముందు .మాటలకు సమయం కాదు .అదీ ఇంద్రుడి ఆత్రం .సంక్షిప్తత కు అద్దం  పట్టే సన్నివే శం .

          అహల్య ‘’ఇది ఆదనా!కోడి కూసింధా ?’’అన్నది .  అంటే కోడి కూస్తే గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చి నట్లే .అని భావించి వచ్చేశాడు .ఆమె మాటలు పదే ,పదే  తలచు కొన్నాడు దేవేంద్రుడు .ఆమె సొందర్యాన్ని కళ్ళారా చూడ టానికి రెండు కళ్ళు చాలటం లేదా కామోద్రేకికి .ఆమె శృంగార రసాభిజ్ఞాతకు పరవ శించాడు . బుద్ధి మహా వేగం గా ప్రవహిస్తోంది దేవ రాజు కు ..ఆ ప్రవాహానికి’’ కన్నులు చిదిసి వేయి ముక్క లు ‘’ అయాయట .ఇది గౌతముడు ఇవ్వ బోయే శాపానికి సూచన .అంత సూక్ష్మం గా ఆలోచించి చెప్పగలడు  విశ్వనాధ . ఈ కధ చెప్పటం లో విశ్వనాధ ఆంతర్యం ‘’నీతి చెప్పటానికి ,ధర్మ బోధకు జారత్వం ధన మదాంధుల చెడు లక్షణం అని చాట టా నికే ‘’.అంటాడు ఆయనే .శ్రీ రామ కధా భాష్యం జారత్వం కూడదు అనే సందేశమే అంటాడు ..అహల్య మహా పతివ్రత .కానీ’’ కా మునికీ ,కాలానికీ ‘’లొంగింది ‘’పాపపు పని చేయక పోయినా ,రుషి పత్నిని కామ వాంచ బాధించింది .శాపగ్రస్త అయింది .తపస్సు చేసి పునీతు రాలింది .అందుకే శ్రీ రామునికిస్వయం గా వండి ,వడ్డించి ‘’రామ ,రఘు రామ ,దశరధ రామ ,యో యయోధ్యా రామ ,జానకీ రామ ,యోయి తండ్రీ ,అసుర సంహార రామ ,,పట్టాభి రామ ‘’అని విందుకు ఆహ్వానం గా సంబోధించింది అహల్యా దేవి .ఈ  సంబోధనలన్నీ భవిష్యత్తు లో జరిగే కధా సూచనలే .ఆమె మహా తపస్విని కనుక అలా సంబోధించటం లో ఔచిత్యం ఉందని కవి విశ్వనాధ సమర్ధించు కొన్నాడు .

           అహల్య కు పంచేద్రియ జ్ఞానం కలిగే సన్నీ వేశం లో విశ్వనాధ చెప్పిన పద్యం పంచేద్రియాలతో చేసే మహా భక్తీ పూర్వక ఉపాసనా క్రమం .అద్భుత మైన పద్య మాణిక్యం .ఏ కవికీ ఇలాంటి భావనే రాలేదు .రాయలేదు కూడా .అందుకే అది విశ్వనాదోప జ్నకం .విశ్వనాధైక మార్గం .అహల్య పాదాలకు శ్రీ రాముడు నమస్కరించాడు .ఇదీ విశేషమే .ధర్మ రక్షకుడుకనుక ,తపో మూర్తి కనుక ,ఆమె తపస్విని కనుక రాముడు అలా చేయటం మర్యాదా పూర్వకమే .ఒక తపః పుంజం లో ఒక భాగం ఇంకో భాగాన్ని గౌరవించటం అనే వేదాంత భావన ఇమిడి ఉందని విశ్వనాధ సత్య నారాయణ గారే స్వయం గా చెప్పారు .మిగిలిన విషయాలు మరో సారి –

   సశేషం –

                     మీ –గబ్బిట   దుర్గా ప్రసాద్ —17-5-12 —కాంప్—అమెరికా
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

                               కల్ప వృక్షపు స్త్రీలు –1

             అంటే శ్రీ విశ్వ నాద సత్యనారాయణ గారు రచించిన శ్రీ రామాయణ కల్ప వృక్షం లో స్త్రీ పాత్ర చిత్రణ .

  ‘’అల నన్నయ్యకు లేదు తిక్కనకు లేదా భాగ్యము ,అస్మాద్రుశుం –డలఘు స్వాదు రసావ తార దిషణా హంకార ,దో

   హల బ్రాహ్మీ మయ మూర్తి శిష్యుడయినాడ న్నట్ట్టి ,యా వ్యోమ పే—శల చాంద్రీ మృదు కీర్తి చెళ్ళపిళ వంశస్వామికున్నట్లుగన్ ‘’

అంతటి దిషణా  హం కారం ఉన్న కవి విశ్వ నాధ ‘’తేనెల్ వారును ,మేఘ గర్జనలు వీతేన్చున్ ,,పిక కన్యకా నూనవ్యాహృతి మాదు పంచమ మంచిన్డున్ ,దయో నవాభః కణశ్రీ నృత్యంబు ,చూపు మత్కవిత ‘’అని తనను  తానే ఆవిష్కరించు కొన్న విద్వత్ కవి .’’ణా కవితాన్ ,విశాల జఘనా !ఒక ఔచితి లేదు ,భాషలేదాక్రుతి లేదు ,–ఊరక రసాత్మక తనే ,ప్రవహించి ,పోవుదున్ ‘’  .అని తన రాసాత్మతను తెలియ జేస్తాడు .ఇంకొంచెం గడుసుగా ‘’నన్నయ్యయు ,తిక్కన్నయు ,నన్నావేశించిరి ,పరిణా హ మనస్సంచంన్నత  వారలు పోయిన –తెన్నున మెరుగుల ను దీర్చి ,దిద్డుచు పోవుదు న్ ‘’ అంటాడు .అలానే చేసి చూపించాడు .అందుకే విశ్వనాధ శారద ‘’సకలార్ధ దాయిని ‘’.ఆయన కల్ప వృక్షం ‘’సకలోహ వైభవ సనాధం ‘’.

              కల్ప వృక్షం లో అద్వైత తాత్విక దర్శనం ప్రధానం గా చూపారు విశ్వనాధ .వాల్మీకి మహర్షి సుందర కాండ లో ‘’సుందర హనుమంమంత్రాన్ని’’ నిక్షే పిస్తే ,విశ్వనాధ ‘’ఆపదుద్ధార హనుమంమంత్రాన్ని ‘’ప్రతిష్టించారు .సీతా దేవి పరాశక్తి ,శ్రీ రాముడు శ్రీ విద్యో పాసకుడు .రాముడు అరణ్యవాసానికి వెళ్ళే సందర్భం లో వర్ణించిన పద్యాలలో ,’’సౌభాగ్య లక్ష్మీ స్తోత్రం ‘’ఉందని విశ్లేషకులు గమనించారు .

              శూర్పణఖ లో కామం కాయమంతా వ్యాపించి కళ్ళు మూసుకు పోయాయి .’’లింగ సంబంది కామంబు –లే దు దితిజ ,మనుజ యన్న భేదమ్ము,యౌవనము ,వార్ధకంబున ,దశా ప్రబెధముల్ ,కామ సహిత భావమే దివ్యం ‘’అంటుంది .రావణ డు మొదలైన వాళ్ళు నాగరకత కల వారే అయినా ,వారి కామ దృష్టి ఇంతే .అని పించాడు .ఇది ఆధునిక సమాజానికి ప్రతి బిమ్బమే .అయితే సీతా సాధ్వి దృష్టి లో ‘’చేతో మోహ కుల్యా  నదే మర్యాదాక్రుతి తీర్చు యోగం ‘’ అదీ వారిద్దరి తర తమ భేదం .ఇంత సూక్ష్మ పరిశీలనా దృష్టి ఆయనది .కల్ప వృక్షం లో ముని పత్నులు ,రాక్షస స్త్రీలు అందరు లౌకిక వ్యవహారాలలో మన నిత్య జీవితం లో కని పించే మనుష్యుల్లాగానే ప్రవర్తిస్తారు .

                   కల్ప వృక్షం లో కైక కు పెద్ద పీట వేశాడు విశ్వనాధ .రామ కధ అంతా ‘’కైకేయీ సముపజ్నం ‘’అంటాడు .’’కైకేయీ సముపజ్ఞమియ్యది ,జగత్కల్యాణ  గాదా ప్రవాహాకారంబయి పొల్చు రామ కధ ‘’అని భరతునితో ,ఆంజనేయుని తో  అని పిస్తారు విశ్వనాధ .’’కైక కోరక మహా ప్రభు నీవని రాక లేదు –నీ యాడది సీత కోరక మహాసుర సంహరణంబు లేదు –యా యాడు ది లేక, లేదు జగమంచు –నిదంతయు నేనా చేసితిన్ ‘’అని సీతా  సాధ్వి అగ్ని ప్రవేశం ముందు అంటుంది .రాముడు శుద్ధ సత్య స్వరూపం .ఆయన క్రియా ప్రవృత్తిని స్పందింప జేసింది కైక ..ఆ స్పందనను ఫల వంతం చేసింది సీత .అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన సీతను కౌగలించు కొని కైక –

‘’ఓసి యనుంగ ! నీవుగా గైకొని ,,ఈ వనీ చయ నికామ నివాస –భరంబదేల్లనున్ —లోకము నన్ను దిట్టుట తలోదరి !మార్చితి –కైక పంపనే గాక ,దశాననాది వధ కల్గునె ,యన్న ప్రశంశ లోనికిన్ –‘’ అని సంబర పడి  పోయింది కైకేయీ.కార్య సాధనకు అంతటి అంతర్మధనం చెందింది కైక .నిశ్చ యాత్మకం గా సీత ప్రవర్తించింది .అంత రంగాల్లో అంతటి భేదం .బాల కాండ నుండి ,యుద్ధ కాండ దాకా ,కైకేయీ స్పురణ రాకుండా కల్ప వృక్ష కావ్యం సాగదు .శ్రీ రాముడు చేసే ప్రతి యుద్ధం లోను కైక ప్రసక్తి తప్పక ఉంటుంది .ఆమె స్థానం అంత ఉన్నత మైనది గా విశ్వనాధ తీర్చి దిద్దాడు .

  సశేషం —                     మిగిలిన విషయాలు మళ్ళీ తెలియ జేస్తాను –

                  మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –16-5-12.—కాంప్ –అమెరికా

     అమెరికా లో బౌద్ధం

          క్రీ.శ.1500 లో చాలా మంది పాశ్చాత్యులు ఆసియా లోని చాలా బౌద్ధ క్షేత్రాలను సందర్శించారు .అక్కడ కాలనీలు ఏర్పాటు చేసుకొని ,రాజ కీయం గా స్థిర పడ్డారు .1800 లో బౌద్ధం అమెరికా లో ప్రవేశించింది .స్ట్రేంజర్ అనే మాటకు విదేశీ అనే అర్ధం లాటిన్ భాష లో ఉంది .అందుకని దాన్ని అమెరికా వారు స్త్రెంజ్ రెలిజియన్ అని పిలిచారు .1844 లో బాగా వేళ్ళూను కొంది .the d col అనే మేగజైన్ మొదటి సారిగా ఆంగ్లం లో బౌద్ధ గ్రంధాన్ని ప్రచురించింది .1875 లో ఏర్పడిన థియాసాఫికల్ సొసైటీ బౌద్ధ ధర్మానికి ఆకర్షితం అయింది .కల్నల్ హెన్రీ స్టీల్ ఆల్కాట్ ఇక్కడ బౌద్ధ పతాకను ఎగర వేసి ,ప్రాచుర్యం కల్పించాడు .ఆ సొసైటీ స్థాపకులలో రెండవాడీ యన .

              1893 లో చికాగో లో ప్రపంచ మత మహాసభలు జరిగి నప్పుడు ఈ మతాధి పతులు పా ల్గోన్నారు .బౌద్ధం ఆదర్శ వంత మైనదని అట్లాంటిక్ మంత్లీ లో ఒక మెథడిస్ట్ రాశాడు .దానితో చాలా మంది బౌద్ధాన్ని ఆదరించి ,ప్రవేశం కల్పించారు .చికాగో న్యూయార్క్ ,సాన్ ఫ్రాన్సిస్కో లలో మహా బోధి శాఖలేర్పడ్డాయి .1897 లో సాన్  ఫ్రాన్సిస్కో లో ధర్మ సంఘం ఏర్పడింది .అమెరికన్లకు జెన్ శిక్షణ నిచ్చారు . చైనా నుండి మొదటి సారిగా బౌద్ధులు అమెరికా చేరారు 1840-1900 మధ్య రెండున్నర మిలియన్ చైనీయులు  అక్కడి కల్లోల రాజకీయ పరిస్తితులకు భయ పడిదేశాన్ని వదిలి పెట్టి వెళ్లారు . చాలా మంది హవాయి ద్వీపం లో చెరుకు ప్లాంటేషన్ లో చేరారు .ఆ తర్వాతా హవాయి దేశాన్నిఅమెరికా తనలో కలుపు కొంది .కొందరు చైనీయులు కాలి ఫోర్నియా వచ్చారు .దాన్ని వాళ్ళ భాష లో ‘’gam-san  ‘’ .అన్నారు .అంటే ‘’బంగారు పర్వతం ‘’అప్పుడు అక్కడ గోల్డ్ రష్ ఉండేది .అక్కడి సియర్ర నెవాడా లో కొండల కింద బంగారం లభించింది .ఇక్కడికి చేరిన వారు తమ వాళ్ళను పిలిచి రప్పించు కొన్నారు .

          1949 లో కాలిఫోర్నియా లో చైనీయుల సంఖ్యా 55 మాత్రమే .అయిదేళ్ళలో 40,000 అయారు .మొదట్లో మగ వారు మాత్రమే వచ్చారు ..ఆ తర్వాతా కుటుంబాలను తర లించారు .కాలిఫోర్నియా వీరిని బాగా ఆద  రించింది . 1852 లో కాలి ఫోర్నియ లెజిస్లేటర్ గవర్నర్’’ చైనీయులు ఉత్తమ జాతి వారని  ‘’ పేర్కొన్నాడు .అయితే కొన్ని నెలలకే వారి మీద ఆంక్షలు పెరిగాయి .వారికి పౌరసత్వ హక్కులు ఇవ్వం అన్నారు .1882 వచ్చే సరికి చైనీయుల పై అంటి సెంటి మెంట్ పెరిగి పోయింది . 1892 .లో బహిష్కరణ చట్టాన్ని తెచ్చారు .వారిని దేశం లోకి అనుమతించ లేదు .1910లో వలస వారి బంధన సెంటర్లు ఏర్పడ్డాయి . 1920 లో ఇతర దేశాలలోని అమెరికన్లకు ప్రవేశం కల్పించారు .1924 లో ఏడాదికి వంద మందినే అనుమతించారు .అదీ ఐరోపా దేశాస్తులకే .ఇక్కడ పుట్టిన వా తెల్ల వారికే అమెరికా పౌరసత్వం అని తేల్చి చెప్పారు .

             శాన్ ఫ్రానిస్కో  లో మొదటి చైనా దేవాలయం ‘’కాంగ్ చు టెంపుల్ ‘’అనే పేరు తో చైనా టౌన్ లో  ఏర్పడింది .1906 భూకంపం లో దెబ్బతింటే కూల్చేశారు ‘’.kuan tie ‘’అనేఅనే దేవుని విగ్రహాన్ని మాత్రం కాపాడు కొన్నారు .1909 ఆ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించి కొత్త దేవాలయం కట్టారు .శాన్ఫ్రాన్సిస్కో కు వంద మైళ్ళ దూరం లో సియార్ర నెవాడా కొండల కింద ‘’ఆరో విల్లి ‘’లో వేలాది చైనీయులు చేరారు .గుడిని ముందు కర్రతో  తర్వాతా రాతి తో కట్టు కున్నారు . దాని ప్రవేశ ద్వారం ‘’పూర్ణ చంద్రుని ఆకారం ‘’లో ఉండటం వల్ల ‘’మూన్ టెంపుల్ ‘’అంటారు .బంగారు బుద్ధ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించారు .

               జపాన్ వారు 1865-1912 మధ్య వలస వచ్చారు .ఈ కాలాన్ని జపనీయులు ‘’మీజి కాలం ‘’అంటారు .1870 లో యాభై మంది మాత్రమే ఉంటె 1992 కి లక్ష మంది జపానీయులు అయ్యారు .వ్యవసాయం చేశారు .వీళ్ళ పైనా ఆంక్షలు వచ్చాయి .కోర్టుల దాకా వెళ్లారు .అయినా పౌరసత్వం ఇవ్వ లేదు .జోడో శింశు అనే బౌద్ధ దేవాలయానికి చెందిన స్కూలు ఇమ్మిగ్రంట్స్ పక్షాన నిలిచింది .’’యంగ్మెన్ బుద్ధిస్ట్ అసోసియేషన్’’ ఏర్పడింది .చైనా వారిలా కాకుండా జప్స్ ఇక్కడ పెళ్ళిళ్ళు చేసుకొన్నారు .ఇక్కడి తమ భర్తల కోసం వేలాది మంది భార్యలు అమెరికా చేరి వారి ఫోటోల సాయం తో  గుర్తించి కుటుంబాలను ఏర్పరచు కొన్నారు .అందుకే 1908-21కాలాన్ని ‘’picture bride era’’అని పిలుస్తారు .

           ఇమ్మిగ్రంట్స్  బాగా పెరిగి పోవటం తో b.m.n.a.సేవా కార్య క్రమాలను చే బట్టింది .ఇక్కడి బౌద్ధ ఆలయాలను బుద్ధిస్ట్ చర్చ  అని పిలిచే వారు .1960 కాలాన్ని’’zen decade for america’’అన్నారు .. 1950  నుండి జెన్ బూం బాగా వచ్చింది .ఈ కాలం లో ‘’బీట్ జెనెరేషన్ ‘’వాళ్ళు జెన్ బుద్ధిజం వైపుకు వెళ్లారు .ప్రసిద్ధ సాహితీ వేత్తలు దీనిలో చేరే సరికి గొప్ప ఆకర్షణ గా నిలిచింది .వారి భావన లో ‘’ఏదో ఒక రోజు అమెరికా ప్రెసిడెంట్ కూడా వైట్ హౌస్ లో ఒక గదిలో కూర్చుని ధ్యానం చేస్తాడు ‘’ అని నమ్మారు .1990 లో బీట్ జెనెరేషన్ లో విప్లవాత్మక మైన మార్పులు తెచ్చింది జెన్ . wake up ‘’అనే బుద్ధుని చరిత్ర హాండ్ బుక్ గా వచ్చింది

           shunryu suziki అనే జెన్ గురువు సాన ఫ్రానిస్కో కు వచ్చి బౌద్ధాలయం లో ప్రీస్ట్ అయాడు .అతని ప్రభావంతో 1960,.జెన్ మౌంటేన్ సెంటర్ ఏర్పడింది tassa jaraa hot springs వద్ద .దీని ప్రధాన కార్యాలయం లాస్ ఏంజిల్స్ .1965-2000 కాలం లో మూడవ ఫేజ్ బుద్ధిజం అమెరికా చేరింది .అమెరికన్లు జెన్ మతం  వైపుకు బాగా ఆకర్షింప బడ్డారు .1965-1990 మధ్య చైనా అమెరికన్లు నాలుగు రెట్లు పె రిగారు .తైవాన్ వారు లాస ఏంజెల్స్ లో అత్యంత సుందర ,విశాల బౌద్ధ  ఆలయాన్ని’’ Hsi lai ‘’అంటే coming to west పేరిట halsinda  heights  లో ౩౦ మిలియన్ డాలర్ల తో  నిర్మించారు .దీన్ని వైస్ ప్రెసిడెంట్ అల్గోరే సందర్శించాడు .ఇక్కడ గురువులకు ఆశ్రమాలున్నాయి .ఇవన్నీ బౌద్ధ సంస్కృతిని ,చైనా ,జపాన్ సంస్క్రుతులను కాపాడు కోవటానికి సహక రిస్తున్నాయి .

   ఇక్కడి నూట యాభై బౌద్ధ ఆలయాలలో శ్రీ లంక ,థాయిలాండ్  ,లావోస్ ,కంబోడియా దేశాల నుండి వ్యాపించిన ‘’తెరవాడా ‘’పధ్ధతి లో పూజాదికాలను నిర్వ హిస్తున్నారు .లంక లో ఉన్న బౌద్ధ విహారం’’ధర్మ వజ్ర ‘’పేరుతొ 1980 లో బుద్ధ పౌర్ణమి నాడు నిర్మించారు .వేలాది బౌద్ధులు ,మత గురువులు హాజరైనారు .

            ‘’  you will always be an asian ,always an out sider ,not an american ‘’అని కిమ్మకొనే సిహరత్ అనే గురువు బోధించాడు .ఇప్పటి బుద్ధిజం పై నిరసనలు విని పిస్తున్నా ,అది అప్రతి హతం గా ముందుకు సాగి పోతూనే ఉంది .1993 లో ‘’world parliament of religions ‘’శత వార్షి కోత్స వానికి చికాగో నగ రానికి వేలాది ఏషియన్ అమెరికంలుతరలి వచ్చి అనుభూతి పొందారు .ఇరవైవ శతాబ్దం లో అమెరికా లోని బౌద్ధుల సంఖ్య మూడు మిలియన్లను దాటింది .

                     మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —15-5-12 –కాంప్—అమెరికా
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

                             ఆండీస్ పర్వతాల్లో’’ ఇంకా’’ సామ్రాజ్యం  

హిమాలయాల తర్వాతఎత్తైన పర్వతా లు ఆండీస్ పర్వ తాలు .అగ్ని పర్వతాలు అక్కడ ఉన్నాయి .అవి ‘’పె రు దేశం ‘’నుంచి వ్యాపించాయి .పెరు లో ని పురాతన  ‘ఇంకా ‘’ప్రజలన జీవన విధానం ,దాన్ని పరి పాలించిన చక్రవర్తుల పరి పాలన గురించి తెలుసు కొందాం .అక్కడ సూర్య దేవుణ్ణి విరకోచ అంటారు .(మన –విరోచానుడికి దగ్గర గా ఉందా?)ఆయనే   వారి దైవం .ఒక సారి విరోచ కు ప్రజల మీద దయకలిగి ,ఆకాశం నుండి కొంచెం కిందికి వచ్చి చూశాడు .అక్కడి వారంతా అడవి జంతువుల్లా బతుకు తుండటం చూసి బాధ పడ్డాడు .తన కొడుకు ‘’మాన్కొక పాక్ ‘’కూతురు ‘’మామా ఒకలా’’లను భూమి పైకి పంపి ,ప్రజలకు ఇల్లు ,పట్టణాలు నిర్మించ టానికి  వ్యవససాయం కు సాయం  చేయ మన్నాడు .చివర రెండుగా చీలిన రెండు పొడవైన లావు బంగారు కడ్డీలను వారికిచ్చి ,వాటితో పొలాలు దున్నామని చెప్పాడు .అవి ఎక్కడ లోతుగా భూమి లోకి దిగి పోతాయో అదే గొప్ప పట్టణం అవుతుందని చెప్పి పంపాడు .తండ్రి మాట ప్రకారం వారిద్దరూ భూమికి చేరారు .ప్రదేశాలను గాలిస్తూ సారవంత మైన భూమి కోసం ఒక లోయ చేరారు ..ఒక రోజు ఉదయం మాంకో కాపాక్ తానే మెరిసి పోయే దేవుడిగా భావించాడు .బంగారు కాడి  నేల మీద లోతుగా దిగిన చోటు నుండి ,మైళ్ళ కొద్దీ భూమిని దున్నారు .అప్పుడు సూర్యుని కుమారుడిని తానే అని ప్రకటించు కొన్నాడు .అతనినే ‘’ఇంకా ‘’అంటారు .అక్కడే స్తానికుల సహాయం టో పెద్ద నగరాన్ని నిర్మించాడు .సోదరి కూడా సహాయం చేసింది .ఆ నగరాన్ని’’ కూజో ‘’అని పిలిచారు అంటే ‘’భూమికి నాభి ‘’అని పేరు .ఆ తర్వాతా ఇంకా  పాలన లో అది దక్షిణ అమెరికా లో గొప్ప నాగరక కేంద్రం అయింది .ఇదంతా ఇంకా ప్రజలు తార తరాలుగా చెప్పు  కొంటున్న కధ

                అయితే చారిత్రిక కధనం వేరుగా ఉంది .వారి దృష్టి లో మాన్కోకపాక్ మామూలు మనుష్యుడే .క్రీ.ష1200  లో దక్షిణ అమెరికా నేటివ్ ఇండియన్ల ప్రభువైనాడు .వారి భాష ‘’.quechua ‘’ఆ సామ్రాజ్యమే ఇంకా సామ్రాజ్యం .చక్రవర్తి కి మాత్రమే ఇంకా అనే పేరు ఉండేది .13  మంది ఇంకా చక్ర వర్తులు ఆ సామ్రాజ్యాన్ని స్పెయిన్ వారు 1532  లో ఆక్ర మించే వరకు పాలించారు .సామ్రాజ్యాన్ని రెండు వేళ   అయిదు వందల మైళ్ళు విస్తీర్ణం తో ఉత్తరాన ఈ నాటి కొత్త కొలంబియా నుండి ,దక్షిణ మధ్య చిలి వరకు వ్యాపించి ఉండేది .దక్షిణ అమెరికా పడమటి భాగం ఆండీస్ పర్వతాల పుట్టి నిల్లు .ఇరవై వేల అడుగుల ఎత్తున్న ఈ పర్వతాల పై ఇంకా సామ్రాజ్యం వ్యాపించి ఉంది .

                                                         హైటెక్ సొసైటీ    

          ఇంకా సామ్రాజ్యం లో పటిష్ట మైన కమ్యునికేషన్,రవాణా ,సమర్ధ వంత మైన పాలనా ఉండేవి .రెండు పర్వతాల మధ్య ఖాళీ ప్రదేశాన్ని దాట  టానికి ‘’ఎగేవ్ ‘’అనే మొక్కల పీచు ను తాల్లుగా పేని వేలాడే వంతెనలను నిర్మించారు .14000 మైళ్ళ రోడ్లను నిర్మించారు .మంచు గడ్డలు జారి పడే చోట రాతి గోడలు కట్టి పడ కుండా చేశారు .ఎడారులలో ఇసుక తుఫాన్లు తట్టుకొనే విశ్రాంతి మందిరాలు నిర్మించారు .వీటిని ‘’ఎడోబ్ ‘’ అంటారు .స్పానిష్ పత్రిక’’ పెడ్రో డీ కూజా ‘’రాసిన దాని ప్రకారం ప్రపంచం లోనే ఇంకా వారు నిర్మించిన రోడ్లు చాలా నాన్య మైనవనీ ,గొప్ప వని తెలుస్తోంది .లోతైన లోయల్లో ,ఎత్తైన పర్వతాల మీద ,టన్నెల్స్ లో ,మంచు గట్ల మీద ,జారే మంచులో  మెట్లతో ,రక్షణ ప్రదేశాల తో రోడ్ల నిర్మాణం చేశారు .దారి లో పరిశుభ్రత ,విడిది గదులు ,సూర్య దేవాలయాలు ,స్టోర్ హౌసులు ,అన్ని సౌకర్యాలతో నిర్మించి మనకే ఆశ్చర్యం కలిగించేట్లు చేశారు .

                                                           వార్తా హరులు

     ఇంత విశాల సామ్రాజ్యం లో వార్తల్ని ఒక చోటు నుండి ఇంకో చోటుకు చేర వేయటం కష్టం .దీని కోసం వేలాది ‘’పోస్ట్ రున్నేర్స్ ‘’ను ఏర్పాటు చేశారు .పది హేను రోజుల షిఫ్ట్ డ్యూటి తో వాళ్ళు పని చేసే వారు .డ్యూటి అవగానే విశ్రాంతి గదుల్లో ఉండే వారు .కంచుశంఖ ధ్వని విని వార్తా హరులు వస్తున్నారని తెలుసు కొనే వారు .వార్తాహరుల్ని chasquis అంటారు .ఎలాంటి భయంకర వాతావరణం లో నైనా వీరు రెండు మైళ్ళ దూరం సునాయాసం గా వెళ్ళ గలరు .రాత్రి ,పగలు లెక్కే లేదు .దారి అంత సుపరిచితం గా వుండేది వీరికి .వ్యాపారం ,కాని  వార్త కాని రోజుకు దాదాపు రెండు వందల మైళ్ళు చేరేవి .

                                                              వ్యవసాయం

  ఇంకా ల ముఖ్య వ్రుత్తి వ్యవ సాయం .ప్రతి కూల వాతావరణం లో కూడా ల్యాండ్ స్కేప్ ల  పై పంటలు పండించే వారు .రాళ్ళతో మెట్లు మెట్లు గా కట్టి  మధ్యఖాళీలు ఉండేట్లు  చేసి ,ఆ మధ్య భాగాన పంటలు పండించే వారు .మనకు తేయాకు తోటలున్నట్లు .ఇప్పటికీ అదే తరహా వ్యవ సాయమే కోన సాగిస్తున్నారు .పర్వతాల మీద ఈ వ్యవసాయ ఏర్పాట్లు పెద్ద’’ స్టేయిర్ కేసులు’’ ల్లా కన్పించి కను విందు చేస్తాయి ఎడారులలోనూ ప్రత్యెక నీటి వసతులు కల్పించి ,నీటి పారుదల సౌకర్యాలేర్పరచి పంటలు పండించారు .వారిచే సస్య శ్యామలం కాని భూమి వుండేది కాదు .స్క్వాష్ ,చిలగడ దుంప ,పత్తి ,యామ్స్ ,ఔషధ మొక్కలు ,బీన్స్ ,మిర్చి ,కోకా ,క్వినోవా లను పండిస్తారు .మొక్క జొన్నతో రొట్టెలు ,కేకులు ‘’ఛి చా’’. వంటి తినే పదార్ధాలను తయారు చేసే వారు .నీరు లేకుండా గడ్డ కట్టించిన బంగాళా దుంప ను ‘’చునొ ‘’(staples )అంటారు .

                                                                   కుటుంబం

          చక్ర వర్తి ప్రతి ఇంటి పెద్ద కు వ్యవ సాయం కోసం కొంత భూమి ని ఇస్తాడు .దీన్ని ‘’తూపు  ‘’ అంటారు .అందులో వంద పౌండ్ల పంట పండించాలి .మూడో వంతు ఫలసాయం రాజుకు ,ఆయన కుటుంబానికి ,అధికారులకు ,మత గురువులకు ఇవ్వాలి .ఇంకో వంతు సైనికులకు ముసలి వారికి జబ్బు పడ్డ వారికి అందించాలి .మిగిలిన మూడో వంతు కుటుంబానికి .పది మంది రైతుల గ్రూప్ కు ఒక మేనేజర్ ,పది గ్రూపులకు ఇంకో అధికారి ,యాభై గ్రూపులకు పర్య వేక్షకుడు ఉంటా రు .పది వేల  మందికి ఒక నాయకుడుంటాడు .వాడిని’’ బిగ్ యియర్స్’’ అంటారు .వాడి చెవులకు చేట  లంత బంగారు చక్రాలున్డటం వల్ల ఆ పేరొచ్చింది .వయసు ప్రాతి పదిక మీద ఆడ ,మగా గ్రూపులుంటాయి .పదిహేను ఇరవై ఏళ్ళ మధ్య మగాళ్ళు సైన్యం లో చేరటం తప్పని సరి .దాని తర్వాత వారికి మంచి పదవి లభిస్తుంది .సైనికుల భార్యలు ఊలు వడికి ,బట్టలు నేయాలి .ఫాషన్ బట్టలు కుట్టాలి .ముసలి మహిళలు పిల్లల సంరక్షణ చూసు కొంటె చాలు .

              అయిదు ఏళ్ళ లోపు పిల్లలు తలిదంద్రులతో పాటు ఇంట్లోనే ఉంటారు .తొమ్మిదేళ్ళ వరకు వడకాలి .చెడు ప్రవర్తనకు తీవ్ర దండన ఉంది .తొమ్మిది పన్నెండేళ్ళ మధ్య పిల్లలు చేలల్లో పంటలను కాపలా కాయాలి .ఆడ పిల్లలు వంట ,వడకటం ఛి చా అనే ఆహారాన్ని తయారు చేయాలి .పన్నెండు ముప్ఫై మధ్య స్త్రీలు ఇల్లాళ్ళు గా  ఉండాలి .వీరందరికీ ప్రభుత్వం అన్ని రకాల సాయం అందిస్తుంది .

                                                                    పరి పాలన

      ఇంకా అది కారులు ప్రజల్ని కట్టు బాటు లో ఉంచు తా రు .తక్కువ నేరం చేస్తే అందరి ముందు అవమాన పరుస్తారు .లేక పోతే కోకా ప్లాంటేషన్ కు పంపేస్తారు .తీవ్ర నేరం చేస్తే రాళ్ళ టో కొట్టి చంపేస్తారు .లేక పోతే చచ్చే దాకా తలకిందుగా వేలాడ  దీస్తారు .ఒక్కో సారి వీపు మీద మోయలేనంత బండలను పెడతారు .ఇవన్నీ మనకు భయంకరం గా కన్పించినా ,పరి పాలన చాలా ఆదర్శ వంతం గా ఉండేది .ప్రజలు సుఖ సంతోషాలతో తృప్తి గా జీవించే వారు .

                                                                  చక్ర వర్తి

            చక్ర వర్తి అంటే సూర్య కుమారుడే అని వారి భావం .బంగారు సింహాసనం మీద కూర్చుని పరి పాలించే వాడు ..చుట్టూ మందీ మార్బలం .ఒక సారి వేసుకొన్న దుస్తులు మళ్ళీ వేసు కొనే వాడు కాదు .వాటిని కుటుంబం లోని వారికిచ్చి వేసే వాడు .ఇంకా ప్రభువు మర ణిస్తే బిగ్ యియర్స్ అనే పెద్దలు రాజ కుటుంబం లో సమర్దున్ని ఎంపిక చేసి వారసుని గా ప్రకటిస్తారు .అతడు తండ్రి నివ శించిన భవనం లో ఉండడు  .వేరే ప్రత్యెక భవంతి ని నిర్మించుకొని అందులో ఉంటాడు .బంగారం ,వెండి అధికం గా లభించేవి. ఇంటి గోడలకు బంగారు వెండి రేకులను తాపడం చేసే వారు . స చక్ర వర్తి తన పాలన ఎలా ఉందొ చూడాలని కుజ్కో నుండి బయల్దేరి ఊరేగింపు గా ,వైభవం గా  అది కారు  లంతా వెంట ఉండగా ,బరాబరులు చేస్తుండగా నగర సందర్శనం చేసే వాడు .ప్రజలు దారులకు ఇరు వైపులా చేరి ఆనందంగా పూల వర్షం కురి పించే వారు .ఆయనంటే దేవుడే .ఆయన చని పోతే భరించ లేక కొందరు ఆత్మా హత్య చేసుకొనే వారు .లేక పొతే నోటిలో ఆకులు కుక్కు కొని ,లేక ముక్కు బిగించి శ్వాస ఆడ కుండా చేసుకొని ఆత్మా హత్య చేసుకోవటం వారికి మామూలే .

                                                              ప్రకృతే దైవం

     పర్వతాలను ప్రజలు దేవుని గా పూజించే వారు .పర్వత దేవుళ్ళ కరుణా కటాక్షాల కోసం ‘’కాపా కోచా ‘’అనే వేడుక చేసే వారు .చక్ర వర్తి చని పోతేనో ,ప్రక్రుతి వైప రీత్యాలు జరిగితేనో ఈ ఉత్సవం చేసే వారు .దేవుని ప్రసన్నం చేసుకోవటానికి ,పర్వత దేవుణ్ణి సంతృప్తి పరచటా నికే ఈ ఉత్స వాలు .అందుకోసం ఏంతో  కష్ట పడి పర్వతాగ్రం చేరు కొనే వారు .అవన్నీ మంచు పర్వ తాలు .తమకున్న విలువైన వాటిని కానుకగా అక్కడ సమర్పించే వారు .ఆహారం ,పానీయం ,బంగారు విగ్ర హాలు ,ఒక్కో సారి పది హేనేల్ల ఆడ మగ పిల్లల్ని కూడా బలిదానం చేసే వారు. .ఈ పిల్లలు పెద్ద అధికారి లేక గ్రామ పెద్ద ల  పిల్లలే అయి ఉండాలనే నియమం ..వారి అవయవాలన్నీ బాగా ఉండాలి అది ఇంకో నియమం .వీరిని బలి ఇస్తే సంక్షోభాలు రావని ఇంకా ప్రజల నమ్మకం .వారిని ఊరేగింపు గా తెసుకొని వెళ్తారు .ఆ పిల్లలు కూడా తామొక పవిత్ర కార్యానికి ఉప యోగ పడుతున్నామని సంబర పడతారట .వారిని బాగా అలంకరించి సకలాభరణాలతో ,పర్వతాగ్రానికి త్తీసుకొని వెళ్లి అక్కడ వదిలేసి రావటమే బలి అంటే .అక్కడ మంచు, గాలి, వర్షాలకు వాళ్ళు వాళ్ళ చావు వాళ్ళు చస్తారు .

                                                                          మమ్మీలు

             ఇటీవలి పరిశోధన లో ఆండీస్ పర్వతాల మీద మంచులో పిల్లలు మమ్మీ లు గా కని పించారు .వీరందరూ బలి ఇవ్వ బడ్డ పిల్లలే నని తేలింది .ఒక ఎనిమిదేళ్ళ పిల్ల ,అయిదు వందల సంవత్సరాల మమ్మీ కని పించింది .ఇంకో పద కొండు ఏళ్ళ  అబ్బాయిది అయిదు వేల సంవత్స రాల మమ్మీ .దొరికింది .హిమ ఘాతానికి చని పోయారని తేల్చారు .శరీరాలేమీ పాడు కాలేదు .అమ్మాయి శరీరం పై కప్పిన శాలువా ,దానికి పెట్టిన బంగారు పిన్ను అలానే ఉన్నాయి .తాగే పాత్రలు మెరుపులకు కొంత కాలి పోయి వారి పక్కన కని పించాయి .

                                                               స్పెయిన్ వశం లో ఇంకా

      1532 లో ఇంకా ప్రాంతాన్ని అతి తక్కువ మంది సైనికులతో స్పెయిన్ ఆర్మీ దాడి చేసి వశ పరచు కొన్నది .ఇరవై నాలుగు టన్నుల విలువైన సంపదను దోచుకొని స్పెయిన్ రాజు కు కానుక గా సమర్పించారు .ఇక్కడి ఆదిమ ఇండియన్లు ,ఇప్పటికీ పర్వ తాలను దైవ స్వరూపం గా తండ్రులు గా  ఆరాదిస్తూనే ఉన్నారు .అక్కడ కరగ బెర్రిన హిమ జలాన్ని జబ్బులు తగ్గ టానికి ఉప యోగిస్తున్నారు .ఇంకా చక్ర వర్తులు మహాసామ్రాజయాన్ని  ప్రజల ను సుఖ సంతోషాలతో పాలించి చరిత్ర సృష్టించారు .మనకు వారి పాలనా సామార్ధ్యాని గురించి నేర్చు కావాల్సింది చాలా ఉంది .

     మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —15-5-12.—కాంప్ –అమెరికా
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

అమెరికా డైరీ —వీక్ గా” గడిచిన” వీక్

              అమెరికా వచ్చి అప్పుడే నెల దాటింది . వచ్చిన ఇరవై ఐదు రోజులకు కాని లైబ్రరీకి వెళ్ళ లేక పోయాను .అయిదవ తేదీ charlotte mecklen burg లైబ్రరి కి వెళ్ళాం .అక్కడ ఇరవై పుస్తకాలు తీసుకొన్నాను .ఇక్కడి పధ్ధతి వేరుగా ఉంది .మనమే పుస్తకాలను చేకౌట్ చేసు కోవాలి .అంతా అయిన తర్వాత లిస్టు వస్తుంది .నేను ,మా అమ్మాయి విజ్జి చెరో పది పుస్తకాలను పట్టు కొని కారులో పెట్ట టానికి వెళ్తుంటే అందరు విజ్జిని ‘’is all this stuff for you ?అని నవ్వుతు అడిగితే ‘’no -it is my father’s stuff ‘’అని వెనక ఉన్న నన్ను చూపించింది .వాళ్ళు నవ్వుతు’’ ఓహ్ వెరీ గుడ్ ‘’ అని అభి నందించారు .దానర్ధం ఈ మొహం అన్ని పుస్తకాలు చదివేదేనా అని కాని, అమ్మో ముసలాడు చాలా చదువు తున్నాడే అని మెచ్చి కోలు కావచ్చు. నాకు రెండోదే అని పించింది నిశ్చయం గా .అమెరికా కాంగ్రెస్ కు, కౌంటీ మాజిస్త్రేట్ మొదలైన వాటికి ఎన్నికలు జరుగు తున్నాయి .ఎక్కడా హంగూ ,ఆర్భాటం లేదు అరుపులు గోలలూ లేవు .నినాదాలు లేవు .లైబ్రరి లో పోలింగ్ జరుగుతోంది .మనకైతే సెలవ ప్రకటిస్తారు .ఇక్కడ ఎవరి పని వారిదే .ఒక పక్క పోలింగ్ ఇంకో వైపు యదా ప్రకారం లైబ్రరి కార్య క్రమాలు .లైబ్రరీ లలో పిల్లలకు ట్యూషన్ చెబుతారు టీచర్స్ .రెండు గంటలు .శని వారం రోజున .డబ్బు తీసుకొంటారు .ఎన్నిక చాలా పధ్ధతి లో జరగటం నాకు ముచ్చటేసింది .ప్లే కార్డ్స్ పట్టు కొని లైబ్రరి బయటి గేటు కు అవతలే ఏజెంట్స్ నుంచుని ఉంటారు .నవ్వుతు అందర్ని పలకరిస్తారు .లోపల ఎన్నికల బూత్ ను కూడా చూశా.ఎవరి గోల వారిదే .చక్కగా ఓటేసి వెళ్లి పోతున్నారు .సీక్రేసి మైంటైన్ చేస్తున్నారు .బాలెట్  షీట్ చాలా పెద్ద గా కని పించింది .రెండు పార్టీల అభ్యర్ధుల పేర్లు కని పించాయి రెండు  వరుసలలో .బహుశా నేను చూసింది నమూనా పేపర్ అయి ఉండ వచ్చు .లైబ్రరి లో ఎలుగు బంటి  అంత నల్లని కుక్కను చూశా  . .దంపతులిద్దరూ దాన్ని తెచ్చి చిన్న పిల్లలకు చూ పిస్తున్నారు .అన్ని రకాల గేమ్స్ ఆడు కోవా టానికి వీలుంది .నిశ్శబ్దం రాజ్యం చేస్తుంది ఎప్పుడు .నేను తెచ్చిన ఇరవై పుస్తకాలలో పద్నాలుగు నిన్నటి తో చదివేశా .అందు లో ఒకటి రెండు అంత గా బాగా ఏక పోతే తిరగేశాను అక్కడదక్కడ చదువుతూ .చదివిన పుస్తకాల లిస్టు రాస్తా చివర్లో .ఈ వారం లో వర్షం పడింది రెండు మూడు సార్లు .శామ్స్  ,వాల్మార్ట్ ,జి మార్ట్ లకు వెళ్లి పాలు ,పళ్ళు కూరలు తెచ్చు కోవటం తప్ప బయటికి పెద్ద గా వెళ్ళ లేదు .పన్నెండవ తేది శని వారం మదర్స్ డే కోసం ఒకరింటికి వెళ్ళాం . ఈ వారం లో ఇంటి చుట్టూ రాళ్ళు పెట్టించి మట్టి పోయించి పూల మొక్కలు కూర గాయల మొక్కలు పెట్టింది విజ్జి .శ్రీ కెత్ కరాటే క్లాస్ కు వెళ్ళాం శుక్రవారం .

        ఈ నెలలో దాదాపు సరస భారతి కి నలభై అయిదు కు పైగా ఆర్టికల్స్ రాసినట్లు గుర్తు .’’చినుకు మాస పత్రిక’’ లో  నేను రాసిన ‘’అన్నం పెట్టిన చేతుల తోనే—‘’అనే ఆర్తికల్  మే సంచిక లో పడింది . ఇదిsynthetic    అమోనియా తయారు చేసి సస్యవిప్లవానికి నాంది పలికిన హేబర్ అనే శాస్త్రజ్ఞుడి గురించి .స్టేట్ లీడర్ ,సన్ఫ్లవర్ మాగజైన్లలో నేను రాసినవి  వస్తున్నాయి .ఆధునిక  స్త్రీ కవుల గురించి ఆర్టికల్స్ రాశాను .ఇంకా కొన్ని నోట్స్ రూపం లో ఉన్నాయి .వాటిని డెవలప్ చేయాలి .ఏ బయటి ప్రోగ్రాములు లేక పోవటం టో ఈ వారాన్ని ‘’weak గా గడచిన week’’ అన్నానంటే రైం బాగుందని.

                                                      కళ తప్పిన మదర్

          మే పన్నెండు శని వారం మదర్స్ డే.ప్రపంచం అంతా గొప్పగా జరుపుకుంటుంది ,జరుపు కొన్నది .ఇక్కడికి అరగంట ప్రయాణ దూరం లో మా అల్లుడు అవధాని మేనత్త గారి ఊరుకు చెందిన కుటుంబ స్నేహితులు మదర్స్ డే కార్యక్రమం వారింట్లో జరుపుతున్నామని రమ్మని పిలిస్తే వెళ్ళాం .మేనత్త  కుటుంబానికి వీరికి నలభై ఏళ్ళ కు పైగా స్నేహం .తరచు ఆ రెండు కుటుంబాలు కలుసు కొంతాయట .  .స్నేహాన్ని ఇంత బంధం గా ,పదిలంగా భద్ర పరచు కొంటున్న వారిద్దరి కుటుంబాలకు అభి నందనాలు .దాదాపు ఇరవై తెలుగు కుటుంబాల వారు చేరారు .మా అమ్మాయి వాళ్లకు ఈ కుటుంబం తప్ప మిగిలిన వారితో పరిచయమే లేదట .అయితే ఆ దంపతులు మమ్మల్ని చక్కగా మర్యాదగా ఆహ్వానించారు .కుశల ప్రశ్నలు వేశారు సంగతు లన్నీ తెలుసు కొన్నారు .ఇంటి ఆవిడ తాను తెచ్చిన గిఫ్ట్ లను పిల్లలతో వారి తల్లులకు ఇప్పించి హాపీ మదర్స్ డే చెప్పించింది .మా అమ్మాయితో వాళ్ళ అమ్మకు అంటే మా శ్రీమతికి ,మా మనవడి తో మా అమ్మాయికి గిఫ్ట్ లు ఇప్పించారావిడ.మేము అక్కడికి రాత్రి ఏడు గంటలకు చేరాం .ముందుగా అందరికి” ముంత కింద పప్పు” లాంటి దాన్ని  కప్పుల్లో పెట్టి అందించారు .పిల్లలకు బిస్కట్లు జ్యూసులు .మదర్స్ డే సందడి ఏదైనా ఉంటుందేమో నని ఎదురు చూశాను .ఆ జాడ కని పించలేదు .మగ వాళ్ళందరూ ఒక గది లో హాయిగా పేకాట లో మునిగి పోయారు .ఆడ వాళ్ళందరూ షరా మామూలుగా చీరలు ,నగలు ,పిల్లల  గొప్పతనాల ముచ్చట్లలో  లో మునిగి పోయారు .మా ఇద్దరికీ  ఏ మ్బరాసింగ్ గ ఉంది .కనీసం అక్కడ చేరిన స్త్రీలు తమ తల్లుల గురించి తలో అయిదు నిమిషాలు గుర్తు చేసుకొంటే సార్ధకం గా ఉండేది .తాము సమస్యల్లో వున్నప్పుడు తమ తల్లులు ఎలా మార్గ దర్శనం చేశారో వాళ్ళు మాట్లాడు కొంటె నా కంటే  సంత సించె వాడు ఇంకోడు ఉండే వాడు కాదు .అదే చాలా బాధ కల్గించింది .అయితే ఒక గొప్ప విషయం ఏమి టంటే అక్కడికి వచ్చిన వారందరూ దశాబ్దాల పాటు అమెరికా లో ఉంటున్నా చక్కని తెలుగు లో మాట్లాడు కొన్నారు మాట్లాడారు .మగ వారు ,ఆడ వారు ,పిల్లలతో సహా .ఇది మహత్తరం  అని పించింది .ఆడవారు సంప్రాదాయ చీర లతో వచ్చారు .అదీ ముచ్చటేసింది .వీరందరి సంస్కారానికి ,పోషిస్తున్న సంస్కృతికి జేజేలే

                      రాత్రి ఎనిమిదన్నరకు విందు మొదలైంది .రసమలాయి స్వీట్ ,–చపాతి -బంగాళా దుంప కూర ,బీన్స్ కూర ,కాప్సికం కూర ,ఇంకో రక మైన చికిడీ ,.పప్పు, కొబ్బరి చట్ని ,మామిడి కాయ  ఆవకాయ ,టమేటో పచ్చడి అన్నం ,రసం , గడ్డ పెరుగు .అందరు చక్కగా మాట్లాడు కొంటూ తిన్నారు .అడిగి అడిగి ఆడవాళ్ళు వడ్డించారు .మదర్ ను జ్ఞాపకం చేసుకోక పోయినా , మదర్ వంట లాంటి వంట తిన్నాం .అన్నీ ఇంటి ఇల్లాలే చేశారట .మదర్లీ ఎఫెక్షన్ తో  చేశారేమో .అందరు లొట్ట లేసుకొంటు ,ఆమె ను అభినందిస్తూ తిన్నారు .కృతజ్ఞతలను చెప్పి అందరం పదింటికి బయల్దేరి రాత్రి పదిన్నరకు ఇంటికి చేరాం .మదర్ పై ఒక చిన్న పద్యం లాంటి కవిత ఆంగ్లం లో –

m –merciful ,majestic ,memorable  ,magnana mous

o- –omni present ,omni potent ,occcupational

t—talented ,tactful ,terribly inspiring

h—honest ,honourable ,humble ,homely

e—enduring ,ever helpful ,energetic

r—resourceful ,rewarding  and with,right judje ment .

    is mother –  I adore you the mother for all .

     నేనీ వారం లో చదివిన పద్నాలుగు పుస్తకాలు –canary capers ,charles lind bergh ,buddhists hindus ,sikhs in americaa ,lindon  johnson ,ice maiden of the andies ,hundred modern poems ,are you happy ?,making modernism –and picasso ,mrs lincoln ,lenok’s journey ,charlotte then and now ,the abolition of marriage in americaa ,god and the evolving universe ,how shakespere become shakespere .

    మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —14-5-12.

           కాంప్—అమెరికా

సత్య కధా సుధ—10 (చివరి భాగం)

           ఏ జన్మ  లో మానవుడు న్నా ,దాని పై మొహాన్ని వదులు కోలేడు  –దీన్ని వివ రించే ఒక కధ –ఒక గురువు గారికి చావు సమయం దగ్గర పడింది .శిష్యుడు   చుట్టూ విచారిస్తు న్నాడు   .ఆయన్ను ‘’మీరు సరాసరి మొక్షానికే పోతారా “?’’అని అడిగారు .దానికి ఆయన మోక్షానికి ఇంకో జన్మ అడ్డంగా ఉందని ,ముందు పండి  జన్మ తర్వాత మోక్షం వస్తుందని చెప్పాడు గురువు .గురువు గారు పంది  జన్మ ఎత్తటం శిష్య్డుదు  జీర్ణించు కోలేక పోయి తన కర్తవ్యమ్ ఏమిటో చెప్ప మన్నాడు ..దానికాయన ‘’ఊరికి ఉత్తరాన ,ఒక ఎరుకల వాని ఇంట్లో ఒక పంది పిల్లగా  జన్మించ బోతున్నానని ఆ పిల్లకు మొహం మీద తెల్ల మచ్చ ఉంటుందని ,వెంటనే తన్ను చంపేస్తే సరాసరి తనకు మోక్షం వస్తుందని చెప్పాడు .శిష్యుడు అలానే చేస్తానని  మాట ఇచ్చిన తరువాత గురువు  హాయిగా ప్రాణం వదిలాడు

     గురువు చెప్పినట్లే ఎరుకల వాడింటికి శిష్యుడు వెళ్లాడు .అక్కడ ఒక పంది  ఈన టానికి నొప్పులు పడుతోంది .కాచుక్కూచున్నాడు శిష్యుడు దుడ్డు కర్రతో .పంది ఈని ఇరవై పిల్లల్ని కన్నది .అందులో ముఖం మీద తెల్ల మచ్చ పిల్ల కని పించింది .శిష్యుడు ఎరుకల వాడిని బతిమి  లాడి ఆ పిల్లను తీసుకొని ,చాటుగా దుడ్డు కర్రతో దాని కపాల మోక్షం చేసి గురువు గారికి మోక్షం కల్పించాలని కర్ర ఎత్తాడు .ఇంతలో  గురువు గారి గొంతు ఆ తెల్ల మచ్చ పంది పిల్ల నుంచి విని పించింది ‘’నాయనా !నన్ను చంపవద్దు .నాకు చాలా ఆనందం గా ఉంది .పాలు తాగే సమయ మైంది .మా అమ్మ దగ్గర పాలు తాగుతాను .’’అని చెప్పాడు గురువు గారు .దీనిని బట్టి తేలేదేమి టంటే ఎంత నికృష్ట జన్మ ఎత్తినా మరణానికి జీవి భయ పడుతుంది అని .

                   మేక ‘’మే,మే’’అని ఆరుస్తుందని మనకు తెలుసు .మానవ మేక యేమని అరుస్తుందో సరదాగా అయినా, సత్యమే చెప్పాడు ఒక కవి .

    ‘’అపత్యం చ మే –కళత్రం మే –ధనం మే –బంధవాస్చ మే —జల్పస్త మితి మర్త్యాజం హన్తి కాల వృకో బలాత్ ‘’

దీని అర్ధం ఇది –మానవుడు అనే మేక సంతానం నాది –భార్య నాది ,ధనం నాది –బంధు వర్గం నాది అని ‘’మేమే ,మేమే ‘’అంటూ అరుస్తుందట .ఈ అరుపు విని కాలం అనే తోడేలు మీద పడి   బలాత్కారం గా మేక మానవున్ని చంపేస్తుంది .సంస్కృతం లో మే –మమ –అంటే నాది అని అర్ధం .

          చని పోతే నాది అనేది ఏదీ ఉండదని తెలియ జెప్పే ఒక కధ –

ఒక రాజు వంది  మాగధుల స్తోత్రాలతో హాయిగా నిద్ర లేచాడు .తన వైభవాన్ని తానే మురిసి పోతు మనసు లో ఒక శ్లోకం కూర్చు కొంటున్నాడు .ఒక పండితుడు రాజు గారికి తెలీకుండా ఆయన మంచం కింద నక్కి వింటున్నాడు .రాజు గారు శ్లోకాన్ని బిగ్గరగా చదివాడు

‘’చేతో హరాయువతః సుహ్రుదోను కూలః –సద్బాన్ధవాహ్ప్రనయ గర్భ గిరిస్చ భ్రుత్యాః

గర్జంతి దంతి నివహః తరలాస్తూ రంగాః –మన్యే మమై తదపి సర్వ మదృష్ట జాతం ‘’

వెంటనే మంచం కింద ఉన్న కవి పండితుడు ‘’సంమీలనే నయనయొహ్ సహ కించి దస్థి’’అని అయిదు పాదాలు ఉండే  ఆ శ్లోకాన్ని అయిదవ పాదం చెప్పి పూర్తీ చేసి మంచం కింద నుంచి బయటికి వచ్చాడట .పేదరికం బాధ తట్టు కోలేక దొంగతనం చేయటానికి మనసొప్పక  తను ఇలా మంచం కింద దాక్కో వాల్సి వచ్చిందని నిజం చెప్పాడు పండితుడు .రాజు పండితుడిని క్షమించి ధనం భూమి ఇచ్చి సత్కరించి పంపాడట .ఇంతకీ ఆ శ్లోక స్వారస్యం తెలుసు కోవాలి కదా –రాజు తన శ్లోకం లో ‘’నా మనస్సుకు ఆనందం కల్గించే సుందరాన్గులున్నారు ,అనుకూలమైన స్నేహితులున్నారు ,కష్ట సుఖాల్లో పాలు పంచుకొనే బంధువు లున్నారు ,మాటలతో ,రాజ భక్తీ తో  సేవ లందించే నౌకర్లు చాకర్లున్నారు ఘీన్కరించే మత్త గజాలున్నాయి .వాయు వేగాలైన గుర్రాలున్నాయి .ఈ భాగ్యం అంతా నా  అదృష్టం నుంచి వచ్చిందే ‘’అని పొంగి పోయాడు .మంచం కింది కవి పూరించిన దాని అర్ధం –‘’కన్ను మూస్తే ఈ ప్రపంచం లో నాది అనుకో దగిన దేదీ నీకు ఉండదు ‘’.

                    సజ్జన ,దుర్జన మైత్రి ఎలా ఉంటుందో తెలిపే శ్లోకాన్ని అందిస్తాను

‘’దిక్ దిక్ –సజ్జన మైత్రీ –దుర్జన సంసగా ఏవనో భవతు –సజ్జన వియోగ కాలే భవంతి తీవ్రాణి దుఖాని ‘’—అర్ధం –

‘’ఛీ ఛీ –సజ్జన మైత్రి మాకు వద్దు –దుర్జన స్నేహమే మాకు లభించాలి .ఎందు  కంటే సజ్జనులతో యెడ బాటు కల్గితే తట్టు కొ లేనంత దుఖం కలుగుతుంది .దుర్జనుల తో యెడ బాటు మహాదానందం గా ఉంటుంది ‘’అని తమాషా గా అర్ధ వంతం గా చెప్పాడు కవి .దీని అంతరార్ధం –దుర్జన సాంగత్యం వెంటనే వాదులు కోమని .’’శుక మహర్షి ‘’సాంగత్యం పరీక్షిత్తు మహారా జుకు మోక్ష మార్గాన్ని చూపించింది .అదే ‘’శకుని ‘’సాంగత్యం దుర్యోధనుడిని సర్వ నాశనం చేసిందని మనకు తెలిసిన విషయమే .

‘’సాధూనాం దర్శనం పుణ్యం ,స్పర్శనం పాప నాశనం –సంభాషణం సర్వ తీర్ధాని ,వందనం మోక్ష దాయకం ‘’అని పెద్దలు చెప్పారు అందుకే ఆడి శంకరులు ‘’లక్ష్మీ నృసింహ మమ దేహి కరావలంబం ‘’అని దైవాన్ని చేయూత నిమ్మని మనసారా ప్రార్ధించారు .

          సాంగత్య ఫలితాలు ఎలా ఉంటాయో ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ లతో ఎలా చెప్పారో తెలియ జేస్తాను –గాలితో సాంగత్యం చేసిన ధూళి దేవాలయ గోపురం ఎక్కింది .నీళ్ళ తో  కలిసిన ధూళి పాతాళానికి పోయింది .నన తో సాంగత్యం చేసిన నార తల కెక్కింది .ఇనుము నిప్పుతో కలిసి మెత్త బడింది .మట్టి తో నీళ్ళ తో కలిసి త్రుప్పు పట్టి  నశించింది .మహాత్ముల చేతు లతో ప్రతిష్టింప బడిన రాయి దేవత్వం పొందింది .అంధుడికి కళ్ళున్న వాడితో సంబంధం పురోగమ నానికి సహక రించింది .జ్ఞాని కి  జ్ఞాని సంబంధం ప్రజ్ఞాని ని చేసింది .

 మహాత్ములు తీర్ధాలకే మహా పవిత్ర శక్తిని అందించ గలరు –వివేకానంద స్వామి తపస్సు చేసిన కన్యా కుమారి లోని సముద్ర శిల ‘’వివేకానంద రాక్ ‘’అని పేరు పొందింది .బుద్ధుడు తపస్సు చేసిన గయ ‘’బుద్ధ గయ ‘’అయింది ఆదీ  కవి నన్నయ భట్టారకుడు తపస్సు చేసిన ‘’తారకాసుర పట్టణం ‘’-తణుకు అయింది .నిప్పు రవ్వ ఎంతటి మహారన్యాన్ని అయిన దగ్ధం చేస్తుంది .సజ్జన సాంగత్యం ఎంత అజ్ఞాంద కారాన్నైనా అంత రింప జేస్తుంది .

   ప్రార్ధన అంటే ప్ర+అర్ధన వివరం గా చెప్పాలంటే భగవంతున్ని వేరుగా ఉంచి ,తాను వేరుగా ఉంది అర్ధించటమే ప్రార్ధన .మరి ధ్యానం అంటే –‘’నేను భగవంతున్ని స్మరిస్తున్నాను అనే భావం నశించి తాదాత్మ్యాన్ని పొందటం .

     మానవ మనస్సు మర్కటం లా చపలం అని భగవత్పాదులు సౌందర్య లహరి లో ఒక శ్లోకం లో చమత్కారం గా జ్ఞాన బోధకం గా చెప్పారు –

   ‘’కపాలిన్ భిక్షో –మే హృదయ కపి మత్యంత చపలం –దుధం భక్త్యా బధ్వా శివ భవ దదీనం కురు విభో ‘’

  కపాలం చెత్తతో పట్టు కొని బిచ్చ మెత్తు కొనే ఆది భిక్షూ !మహా చపల మైన నా మనస్సు అనే కోతి నాకు ధ్యానానికి భంగం కలిగిస్తోంది .మహాత్మా !ఈ కోతి ని బంధించి నీతో తీసుకొని పో ..నాకు మనస్సు లేకుండా చేస్తే అమనస్క యోగం కలిగి మోక్షం కరతలా మలకం అవుతుంది’’ .ఇక్కడి చమత్కారం ఏమిటో తెలిసే ఉంటుంది .భిక్ష గాడి చేతి లో గొలుసు తో కట్టేసి ఉన్న కోతి ఉంటె ,ఆ కోతిని ఆడిస్తూ వినోదం కల్గిస్తూ ఉంటె అందరు సంతోషం తో  భిక్ష ఎక్కువ గా వేస్తారు   బాగా లా భిస్తుందని వెటకారం .

    ఒకప్పుడు దత్తాత్రేయ మహర్షి అరణ్యం లో నడుస్తున్నాడు .ఒక చోట మార్గం రెండుగా చీలింది .ఏ దారి లో వెళ్ళాలో తెలియ లేదు .దగ్గర్లో ఒక చెరువు దగ్గర చేపలు పట్టే వాడు గాలం తో చేపలు పడు తున్నాడు .వాడి దగ్గరకు వెళ్లి ఎటు వెళ్ళాలో చెప్పమని అడిగాడు .వాడికి ఈ లోకం టో సంబంధం లేదు చేప గాలానికి తగిలితే బుట్ట లో వేసుకోవాలనే ధ్యాస .తప్ప.మహర్షి ఎంత  మొత్తు కొని అరచినా వాడేమీ ఉలక లేదు ,పలక లేదు .చేప చిక్కి బుట్టలో వేసుకొన్న తర్వాత దత్తుని చూసి ‘’ఏమి కావాలి ?’’అని అడిగాడు .ఆ చేపల వాడికి మహర్షి నమస్కరించి ‘’చేపలు పట్టటం లో నీకున్న శ్రద్ద్ధ నాకు  ధ్యాన సాధన లో ఉంటె,ఏ నాడో మోక్షాన్ని పొందే వాడిని ‘’అని ఆశ్చర్య పోతూ దారి తెలుసుకొని వెళ్లి పోయాడు దత్తాత్రేయ మహర్షి

     వ్యాస మహర్షి ఒక సారి అరణ్య మార్గాన వెడుతుంటే ఒక చిన్న పురుగు ,ఆ దారి ని దాట టానికి కంగారు  పడు తూన్డటం చూశాడు దానికి మాట్లాడే శక్తిని ఇచ్చి కంగారు కు కారణం అడిగాడు ‘ఆ పురుగు ‘’మహర్షీ !ఒక మహారాజు ఈ దారి లో రధం మీద వస్తున్నట్లు భగ వచ్చక్తి తో  తెలుసు కొన్నాను .రధం వచ్చే లోపు అవతలి వైపుకు చేరాలి  లేక పోతే చావు తప్పదు ,రధంకింద పడి నలిగి పోతాను ‘’అంది .దానికి వ్యాసుడు ‘’చిన్న పురుగువి నువ్వు ఉంటె ఎంత ,చస్తే ఎంత ?’’అన్నాడు తేలిక భావం తో .దానికా కీటకం ‘’మునీంద్రా !అలా అన వద్దు .మానవులకున్నట్లే మాకూ సుఖ దుఖాలుంటాయి .సుఖం మీద ఆశ ,దుఖం మీద భయం మాకూ సహజమే .’’అని జవాబు చెప్పే సరికి వ్యాసునికి లోక జ్ఞానం లేకుండా తాను ప్రశ్నించి నందుకు సిగ్గు పడి  క్షమాపణ చెప్పి వెళ్లి పోయాడట .

  చితి ,చింత –లకు భేదం ఏమిటి అని శిష్యుడొకడు గురువు ను  ప్రశ్నిస్తే –చితి ప్రాణం లేని శరీరాన్ని కాలుస్తుంది .చింత ప్రాణం ఉన్న దేహాన్ని కాలుస్తూనే ఉంటుంది అని గురువు సమాధానం చెప్పాడు .

         బౌద్ధ గురువు ఆచార్య నాగార్జునుడు మట్టి పాత్ర తో భిక్షాటన చేసుకొనే వాడు .అది చూడ లేక ఒక ధనికుడు ఆయనకు బంగారు పాత్రనిచ్చాడు .దానితో నే భిక్షాట నానికి వెళ్లాడు .ఒక రోజు రాత్రి నాగార్జునుడుందే గుహ లోకి దొంగ ప్రవేశించాడు .దొంగను చూసి ఏమి కావాలని అడిగాడు .బంగారు పాత్ర కావాలన్నాడు వాడు .ఓస్ ఇంతేనా తీసుకో అని తానే దాన్ని ఇచ్చేశాడు దొంగకు . .మళ్ళీ పాత పాత్రే .అను కోకుండా కొన్ని రోజుల తర్వాత దొంగ గుహ లోకి వచ్చాడు.ఇంకేమి కావాలని అడిగాడు ఆచార్యుడు .’’నాకేమీ వద్దు .ఈ పాత్ర తీసుకొని వెళ్ళిన దగ్గర్నుంచి నాకు నిద్రాహారాలు లేవు .ఎవరు ఎత్తుకు పోతారోనని భయం .అదే దిగులు .మీ బంగారు పాత్రను మీరు తీసుకొని నాకు మనశ్శాంతి ని ప్రసాదించండి ‘’అని కాళ్ళ మీద పడి పాత్రను అక్కడే వదిలేసి వెళ్లి పోయాడట

    ఇవన్నీ సత్య దర్శనం చేసే కధలే,విషయాలే . .ఈ వ్యాస పరంపరను ప్రారంభించ టానికి ముందే నేను చెప్పి నట్లు ఈ విషయాలన్నీ శ్రీ టి.వి.కే.సోమయాజులు గారు రచించిన ‘’సత్య దర్శనం ‘’లోనివి .వారికి ప్రేరణ కల్పించిన వారు ‘’స్వామి శ్రీ నిశ్రేయ సానంద జీ మహారాజ్ ‘’ –స్వామీజీ తణుకు లో శ్రీ రామ కృష్ణ సేవా సమితి స్థాపించి ఎందరికో ప్రేరణ నిచ్చిన గురు వరెన్యులు .సోమయాజులుగారు వీరి అనుగ్రహం తో  రాసిన పుస్తకం ఇది .నన్ను ఆకర్షించింది ఆ సుధను మీకూ అందించాలని చేసిన ప్రయత్నమే ఇది .

 సమాప్తం –మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –14-5-12—కాంప్ –అమెరి

సాహితీ బంధువులకు -శుభా కాంక్షలు –మీరు అందరు ”ఆదిత్య హృదయం ”పుస్తక ఆవిష్కరణకు విచ్చేసి జయప్రదం చేసి నందుకు కృతజ్ఞతలు ..ఆహ్వానించిన అతిధులు అందరు రావటం మహా దానందాంగా ఉంది ..శ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్ గారి సాంస్కృతిక సేవలకు ఇది ఉడతా భక్తీ గా ,చంద్రునికో నూలు పోగు గా చేసిన కార్య క్రమం .పుస్తకాన్ని అందం గా ,అర్ధ వంతంఅయిన ముఖ చిత్రం తో   అధిక శ్రద్ధ తీసుకొని తన పై నేను పెట్టిన అధిక భారాన్ని అత్యంత ఆనందం గా భరించి ముద్రించిన మిత్రులు శ్రీ చల పాక ప్రకాష్ గారికి ఆత్మీయ అభి నందనాలు ..అమెరికా నుంచే మెయిల్ లో ఆ సభకు వచ్చి పుస్తకావిష్కరణ చేయమని కోర గానే నిమిషాల మీద జవాబు ఇస్తూ తప్పక కార్యక్రమం లో పాల్గొంటానని హామీ ఇచ్చి అన్న మాట నిలబెట్టు కున్న శ్రీ గుత్తి కొండ సుబ్బారావు గారికి కృతజ్ఞతలు ..సభాధ్యక్ష స్తానాన్ని సమర్ధత తో నిర్వ హించిన మిత్రులు శ్రీ పూర్ణ చంద్ గారికి సహృదయ నమస్సులు .నందన నామ కపద్య కవి సమ్మేళనాన్ని నా అభ్యర్ధనపై నిర్వహించి ,ఇప్పుడు ఆ పుస్తకాన్ని విశ్లేషించి అందులోని ఆదిత్య దీదితులను ,మిత్రత్వ చంద్ర కాంతిని పంచిన శ్రీ గుమ్మా సాంబశివ రావు గారికి అభినందనలు .ఆదిత్య హృదయాన్ని ,ఆదిత్య హృదయం తో అంకితం పొందిన సాంస్కృతిక మిత్ర మహోదయులు శ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్ గారికి ఎన్ని మాటల మల్లెలు చల్లినా తక్కువే .వారికి నా హృదయ పూర్వక క్రుతజ్ఞాతాన్జలులు ..సరసభారతి మీద ఉన్న విశ్వాసం తో ఇక్కడి సభలకు తప్పక వచ్చి పాల్గొంటూ ,ఈ సారి కూడా ఆ పరంపరను కొనసాగించిన శ్రీ మతి పుష్పాదేవి శ్రీమతి సూర్య కుమారి ,శ్రీ వల్లభ రావు మొదలైన సహ్రుదయులందరికి పేరు పేరునా సరసభారతి తరఫున కృతజ్ఞతలు .

This slideshow requires JavaScript.

  సత్య కధా సుధ—9

          పుట్టిన బిడ్డ ఏడుపు కు ,తల్లి పాడే జోల పాటకు ఒక పండితుడు అర్ధం చెప్పాడు –చంటి వాడు ‘’క్వా ,క్వా ,క్వా’’అని ఎడుస్తాడని మనకు తెలిసిన విషయమే .సంస్కృతం లో ‘’క్వా’’అంటే ఎక్కడ?అని అర్ధం .అంటే ఈ లోకం లో ఆనందం ఎక్కడా?అని ప్రశ్నిస్తున్నాడ ట వాడు .తల్లి వాణ్ణి సముదాయిస్తూ ‘’హుళక్కి ,హుళక్కి హాయి ‘’అని పాడుతుంది కదా .ఆమె అర్ధం ఏమిటంటే ‘’నాయనా ! ఈ లోకం లో హాయి అంటే ఆనందం  హుళక్కి అంటే ఏమి లేదు –నిండు సున్నా ‘’అని  ప్రపంచ సత్యాన్ని తెలియ జేస్తుందని వేదాంత పరమైన అర్ధాన్ని చెప్పిందన్న మాట .

                లండన్ నగరం లో ఒక చోట  ఉపన్యాసాన్ని ఇవ్వటానికి సిద్ధ పడ్డాడు చికాగో హీరో వివేకానంద స్వామి .వేదిక మెట్లు ఎక్కుతుండగా ,కొంత మంది జనం ఆయన అవతారాన్ని చూసి ‘’mad ,mad ,mad  ‘’అని అరుస్తున్నారట .ఆయనేమీ లెక్క చేయకుండా తన ఉపన్యాసాన్ని ఇలా ప్రారంభించి నోళ్ళు మూయించాడు ‘’some mad after money ,some mad after women ,Iam mad after god ‘’దానితో వాళ్ళ జ్ఞాన నేత్రాలను తెరిపించాడు దైవీ  శక్తిని బోధిస్తూ .

              వాయువు ప్రేరణ వల్లనే మేఘాలు కమ్ము కుంటాయి .అదే వాయువు వల్ల మేఘాలు తొలగి పోతాయి .ఒకే వాయువు మేఘాలు దగ్గరకు చేరటా నికీ ,విడి పోవటానికీ కారణం అవుతున్నాయి .అలానే మానవుడు మనసు లో రాగాన్ని పెంచు కొని రాగి అవుతున్నాడు .రాగాన్ని వదిలించుకొని విరాగి అయి ముక్తి పొందుతున్నాడు .దీన్ని వివరించే చక్కని శ్లోకం –

‘’వాయునా నీయతే మేఘః  పునః తేనైవ మోక్షతే –మనసా కల్ప్యతే బంధః మోక్షః తేనైవ కల్ప్యతే ‘’

            బౌద్ధ గురువు ,రస సిద్ధుడు ఆచార్య నాగార్జునుడు యోగ శక్తి తో ,ఔషధ శక్తి తో దాదాపు నాలుగు వందల సంవత్స రాలు జీవించి ,చివరికి ‘’అనవసరంగా శ్రమ పడ్డాను ‘’అని గ్రహించి  ఈ  లోకం నుండి విముక్తుడ య్యాడట .

          ఒక జ్ఞాని what can make me afraid? death is a joke to me’’అన్నాడు ఆనందం గా .

              ఒక రాజు గారి కి ఒకడే వడో వెయ్యి మైళ్ళ అవతల,మహా పర్వత శిఖరం మీద అమృత గంగ ఉందని తాగిన వారికి మరణం లేదని తెలియ జేశాడు .ఇంకేముంది –రాజు సైన్యంతో శ్రమ పడి  అంత దూరం వెళ్లి .పర్వతా రోహణం చేసి శిఖరం చేరే సరికి దారిలో చాలా మంది నడవ లేక ,ఎక్క లేక చని పోయి రాజుగారితో పాటు ఒక్క పది మందే మిగిలారట .చివరికి అమృత గంగను చేరాడు .ఒక చెంబు తో  ముందుగా రాజు గారికి భటుడు ఆ జీవన గంగ ను అందించాడు .అక్కడే ఎత్తైన చోట కూర్చొని ,భగవన్నామ స్మరణ చేసి తాగటానికి చెంబు పైకెత్తాడు . ఇంత లో ‘’ఆగండి ఆగండి ‘’అని పిచ్చి కేకలు విని పించాయట  .ఆ వైపు చూశాడు రాజు .అరిచే  వాళ్ళందరూ గోచి పాత రాయుళ్ళు ,వికృతా కారాలతో పిచ్చి చూపులతో కళ్ళు పీక్కు పోయి పళ్ళు లేక నడవ లేక తూలీ పోతూ కన్పించారట .వాళ్ళందరూ రాజు దగ్గరకు చేరి ‘’తాగ కండి బాబూ !ఆ అమృత గంగ తాగి చావటానికి వీలు లేక ,బతక టానికి శక్తి లేక చావు బతుకుల మధ్య గిల గిల లాడుతున్నాం .చావు రాదు. బతికే శక్తి లేదు.మేం చేతు లారా తెచ్చు కొన్నాం .మీరు దాని బారిన పడి  మా లాగా కావద్దు ’’’అని గోల చేశారట.రాజు గారికి జ్ఞానోదయం అయింది .చెంబు విసిరి ఆ నీళ్ళలో పడేశాడు .తనతో పాటు మిగిలి ఉన్న వారితో కిందికి దిగి రాజ్యం చేరు కొన్నాడట .అందుకే ఒక మహానుభావుడు ‘’death is a most important event of life ,man has sufficient time to know how to die ‘’అన్నాడు .

                      ‘’కాశ్యాంచ మరనాన్ముక్తిహ్ ‘’అని అందరికి తెలిసిన విషయమే .కాశీ లో చని పోవటం కూడా మన చేతి లో లేదు అని శూద్రక మహా రాజు కధ తెలియ జేస్తోంది .కాశీ లో మరణించాలి అనే ధృఢ సంకల్పం టో శూద్రక మహా రాజు రాజ్యాన్ని కొడుకులకు అప్పగించి ,కాశీ చేరి అక్కడ ఒక భవనం కట్టించు కొని అందులో ఉంటున్నాడు .ఒక వేళ బుద్ధి మారి ఇంకో చోటుకు పోవాల్సి వస్తుందేమో అని పించి రెండు మోకాలి చిప్పలు తీసేయించుకొని నడిచే పని లేకుండా చేసు కొన్నాడు .ఇక ఏ భయం లేదు .కాశీ  లో మరణం ఖాయం అను కొన్నాడు .

                    శూద్రక మహారాజు  అశ్వ శిక్షణ లో నల మహారాజు అంతటి వాడు .కాశీ రాజు అశ్వ శాలకు ‘’అజానేయం ‘’అనే ఒక కొత్త గుర్రం వచ్చింది .అది ఎవరికీ లోన్గటం  లేదు .చాలా ఇబ్బంది పెడుతోంది .దాన్ని లొంగ దీసి స్వారీ చేసిన వారికి అర్ధ రాజ్యం ఇస్తానని ప్రకటించాడు .ఉండ బట్ట లేక పోయాడు ఆ ప్రకటన విని శూద్రక రాజు .తాను ఆ గుర్రాన్ని అదుపులో పెట్టగలను అని భటుడి తో కాశీ రాజుకు కబురు పంపాడు .మోకాళ్ళు లేవు లేవు ఎలా సాధ్యం అని వాళ్ళు అన్నారు .తనను ఆ గుర్రం మీద ఎత్తి కూర్చో పెట్టండి అన్నాడు .అలానే చేశారు కాశీ రాజ భటులు .అంత వరకు గుర్రాన్ని అదుపు లోకి తేవాలని ప్రయత్నించిన వారందర్నీ ఆ గుర్రం ఎక్క గానే కింద పడేశింది .వాళ్లు భంగ పడి వెళ్లి పోయే వారు .ఈ యన కూర్చున్నాడు కదా అని అందరు సంతోషించి ,గుర్రాన్ని అదుపులోకి టే గలడు అని నమ్మారు కాశీ రాజు తో సహా .గుర్రం రివ్వున దూసుకు పోయింది ఆఘ మేఘాల మీద .శూద్రకుడు ఎప్పుడు తిరిగి వస్తాడా అని జనం ఎదురు చూస్తున్నారు .

                 ఆ పెంకి గుర్రం కాశీ ప్రభావం లేనంత దూరం  సుమారు మూడు వందల మైళ్ళు ప్రయాణించి ,ఒక మర్రి చెట్టును డీకోన్నది .అంతే దెబ్బకు శ్శూద్రక రాజు అక్కడి కక్కడే చని పోయాడు .పాపం కాశీ లో చావాలను కొని ,మోకాలి చిప్పలు కూడా తీసే యించుకొన్న వాడికి కాశీ లో చావు రాలేదు .దిక్కు లేని చావు వచ్చింది .దీనినే భాస్కర శతకం లో చక్కని పద్యం లో చెప్పాడు హుళక్కి భాస్కరుడు –

‘’గిట్టుట కేడ  కట్టడ లిఖించిన ,అచ్చట గాని ,యొండు చో

పుట్టదు చావు !జానువుల పున్కల నూడిచి ,కాశి చావ ,గా

ల్గట్టిన శూద్రకున్ ,భ్రమల గప్పుచు ,తద్విధి గుర్రమౌచు ,ఆ

పట్టున గొంచు ,మర్రి కడ ,ప్రాణము దీసే కదయ్య భాస్కరా “’

             అందుకే కర్తవ్య నిర్వహణ లో ఏమరు పాటు తగదు –మృత్యువు ఎప్పుడు వచ్చి మీద పడుతుందో తెలీదు .ఎప్పుడు చేయాల్సిన పని వాయిదా వెయ్య  కుండా అప్పుడే చేయాలని చెప్పే శ్లోకం –

‘’శ్వః కార్య మద్య కుర్వీత –పూర్వాహ్నే చాప రాహ్నికం –యమస్య కరుణా నాస్తి కృతం వప్యవదాకృతం ‘’

   దీని భావం –రేపు చేయాల్సిన పని ఇప్పుడే చెయ్యి .మధ్యాహ్నం పూర్తీ చేయాల్సింది ఉదయమే చెయ్యి .యముడు దయా రహితుడు .అయ్యో పాపం వీడు తన కర్తవ్యాన్ని పూర్తీ చేశాడా అని చూడడు .పని చేసే ట ప్పుడు ముందే పూర్తీ చేసుకోవాలి .

                       మీ –గబ్బిట దుర్గా  ప్రసాద్ –13-5-12

                             కాంప్ —అమెరికా
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

మార్గ దర్శి మార్గరేట్అట్వుడ్

కవి ,రచయిత సమాజ సేవకురాలు ,సాంస్కృతిక చరిత్ర కారిణి ,పత్రికా సంపాదకురాలు ,బాల సాహిత్య సృష్టి కర్త,అన్నిటికి మించి మంచి అధ్యాపకు రాలు మార్గరేట్ అట్ వుడ్ .సృజనాత్మక సాహిత్య రచన లో నలభై ఏళ్ళు ప్రజలను ప్రభావితం చేసి సమకాలీన రచయితల్లో అన్నిటా అగ్రగామి గా నిలి చింది అట్ వుడ్ . .అన్ని సాహిత్య ప్రక్రియలను సుసంపన్నం చేసింది .మేటి విమర్శకుల మెప్పు పొందిన విదుషీ మణి. మహిలో ద్యమ నాయకు రాలు ..పర్యావరణ రక్షకు రాలు .మానవ హక్కుల పోరాటం లో అగ్రగామి గా నిలిచినా ధీర వనిత .ఆమె జీవితం లో అధికారం ఆమెకు గొప్ప వరమే అయింది .జీవన పోరాటం లో ఎదుర్కొంటున్న అనేక సమస్య ల పై కవిత్వము ,రచనలు చేసి తరాలను ప్రభావితం చేసిన మాన నీయు రాలు .బహుముఖ ప్రజ్ఞా శాలి .

ఫిక్షన్ లో పేరు పొందినా ఆమె సాహితీ జీవితం కవిత్వం తో ఆరంభమైంది .అద్భుత కవిత్వాన్ని వర్షించింది .నవలలు ,కధలు ,మానవ జీవిత చరిత్ర (anthro pology ),అనేక సాహిత్యేతర అంశాలు ,విమర్శ రాసి పుంఖాను పున్ఖం గా పుస్తకాలను విడుదల చేసింది .ఆమె రచనలు చాలా భాగం ప్రజా పక్షమే అయినా ,కవిత్వం మాత్రం ఆమె స్వంతమే .సాంద్రం గా ,భావ స్పోరకం గా ,సూటిగా ఆమె కవిత్వం ఉండటం తో మనసును ఇట్టే ఆకర్షిస్తాయి .వాటిల్లో మానవులు ప్రకృతికి దూర మై పోవటం ,మనుష్యుల మధ్య సంబంధాలు దృశ్యమాన మవుతాయి .మంచి తెలివి తేటలతో చాతుర్యమైన వాదాలతో ,వివేకం టో ,ఆలోచనా ధోరణి టో ,ఇతిహాసాల కధలను ఆధారం గా చేసుకొని ఆమె రచనలు చేసింది .నాటకీయ ముగింపులు ,మాటల్లో అమిత శక్తి ఆమె కు పెద్ద వరాలైనాయి .

బాల్యం –విద్యాభ్యాసం

అసలు పేరు మార్గరేట్ ఎలినార్ అట్ వుడ్ . ..అమెరికా లో ఒంటారియా రాష్ట్రం లో అట్టావా లో 1939 నవంబర్ పది న జన్మించింది .తండ్రి జంతు శాస్త్ర వేత్త .అరణ్య ప్రాణుల పై పరిశోధన కోసం ఉత్తర క్యుబెక్ అడవులకు తరచూ గా వెళ్ళే వాడు .కుటుంబం ఆయనతో నే ఉండటం వల్ల ఎనిమిదవ తరగతి వరకు మాత్రమే చదువు సాగింది .అయితేనేం అందిన ప్రతి పుస్తకం చది వింది .క్లాసిక్స్ నుంచి కామిక్స్ దాకా దేన్నీ వదల్లకుండా చదివేసింది .కెనడా దేశం మీద అభిమానం పెరిగింది .wildernes tips and other stories లో తన అనుభావాలన్నిటిని రాసే సింది .కుటుంబం తత్వాత కెనడా లోని torento కు చేరింది .అక్కడి యునివేర్సిటి లోని విక్టోరియా కాలేజి లో చదివింది . .అక్కడి అధ్యాపకులు సాహిత్య కారులు ,సాహితీ విమర్శకులు అయిన ఫెయిర్ ,మాక్ ఫెర్సన్ ల దృష్టిని ఆకర్షించింది .వారి ప్రభావం ఆమె పై గాడ్హం గా పడింది .మొదటి పుస్తకం’’ ”డబల్ పెర్స ఫోన్ ‘’స్వంతం గా ప్రచురించింది .ఇది గ్రీకు మైథాలజీ లోని స్త్రీలను ఉద్దేశించి రాసిన కవితలు .దీనికి E.J.Pratt మెడల్ ను మొదటి సారిగా అందు కొంది .ఉడ్రో విల్సన్ ఫెలోషిప్ తో హార్వర్డ్ ఉమెన్స్ కాలేజి లో ,చదివి ,ఆ తర్వాతా విక్టోరియన్ సాహిత్య పరిశోధన కోసం పి.హెచ్.డి..కోర్సుకు చేరి పూర్తీ కాకుండా నే ఆ డిగ్రీ పొందకుండానే మానె సింది .కాని ఆ తర్వాతా డజన్ల కొద్దీ గౌరవ డాక్టరేట్లను అందుకొన్న విద్యా రాణి

ఉద్యోగం –రచనా వ్యాసంగం

టోరంటో లో ‘’అనంసి ప్రెస్ ‘’లో ఎడిటర్ గా చేరి ‘’survival –A thematic guide to canadiyan literatureరచన చేసి జాతీయ స్తాయి గుర్తింపు పొందింది .కెనడా స్వాతంత్ర పోరాటం ,జాతీయ అస్తిత్వం ,శతాబ్దాల బ్రిటీష పాలకుల అకృత్యాలు ,అన్యాయాలు దాష్టీకం ,అణచి వేత లను అద్భుతం గా చిత్రించిన రచన అది .దీనితో కెనడా సాహిత్య స్వతంత్ర రచనా వార సత్వానికి ఆద్యురాలు అని పించు కొంది .తాను ఆక్స్ ఫర్డ్ లో చేసిన ఉపన్యాసాలను ఆధారం గా ‘’the strange thing –the melovelent North in Canadian literature ‘’ పుస్తకాన్ని రాసి జన జాగృతి చేసింది .

తర్వాత రెండు చిన్న కవితా సంకలనాలు మొదటి నవల మొత్తం అయిదింటిని అతి తక్కువ కాలం లో రాసి ప్రచురించింది .తన తరం ప్రసిద్ధ రచయిత గా గుర్తింపు లభించింది .’’the animals of that country ‘’,the journals of susannaa ‘’,moodee ‘’రచనలు ఆమెకు గొప్ప పేరు తెచ్చాయి .రెండోది కెనెడియన్ పయనీర్ చరిత్ర .అంటే ఆ దేశాన్ని మలుపు తిప్పిన మహనీయుల చరిత్ర .తరువాత నవలలు రాసి మెప్పు పొంది నవలా రచయిత గా చిరస్తాయి పొందింది .వాటిలో ముఖ్యమైనవి –procedures for under ground ,power politics ,you are happy ,lady oracle ,suffering ,Edith women .ఆమె రాసిన the handa maid’s tale ఆర్ధర్ సి.క్లార్క్ అవార్డ్ పొందింది .అది సినెమా గా కూడా తీశారు .ఇప్పటికే లబ్ధ ప్రతిష్టు రాలిన నవలా రచయిత అని గుర్తింపు వచ్చింది .కవిత్వం వెనకడుగు వేసింది ..ఆమె కవిత రాసినా ,నవల రాసినా జీవన పోరాటం అందు లో ఉంటుంది .అంటే సర్వైవల్ ను ద్దృష్టి లో పెట్టు కొనే ఏదైనా రాసింది .ఆమె నవలలో ని నవలా మణులు అధికార పోరాటం లో నలిగి పోవటం సర్వ సాధారణం .వ్యంగ్యాన్ని మేళవించి రచనకు జీవం పోస్తుంది .

మార్గరేట్ బ్రిటీష కొలంబియా ,మాంట్రియల్ ,ఆల్బెర్తా లలో బోధనా చేసింది .టోరంటో లో ని న్యూయార్క్ వర్సిటి లో అధ్యాపకురాలైంది .న్యూయార్క్ ,ఆస్ట్రేలియా,అలబామా లలో” రైటర్ ఇన్ రెసిడెన్స్” గా పని చేసింది .గ్రీన్ గిబ్సన్ అనే నవలా రచయిత ను పెళ్ళాడింది .1982లో’’ సెకండ్ వర్డ్స్’’ ,-‘’సెలెక్టెడ్ క్రిటికల్ ప్రోస్ ‘’రాసింది ‘’.ది న్యు ఆక్స్ ఫర్డ్ ఆన్తాలజి ఆఫ్ కెనెడియన్ వేర్స్ ‘’ కు ప్రధాన సంపాదకు రాలి గౌరవం పొందింది .ప్రతిభకు తగ ప్రతి ఫలం లభించింది .

ఎనభై వ దశకం లో అట్ వుడ్ రాసిన నవల లన్ని కెనడా ,బ్రిటన్ దేశాల బహుమతులను సాధించి నవే. ‘’.కాట్స్ ఐ ‘’ అన్నది 1988 లో రాసింది .ఇదీ బహుమతి పొందింది .1970 –2006 మధ్య కాలం లో తొమ్మిది సంపుటాల షార్ట్ స్టోరి ఫిక్షన్ ,మూడు ఆంత్రో పాలజిలు , ఎడిట్ చేసింది .అందులో రెండు ఆక్స్ ఫర్డ్ కోసం చేసినవి ఉన్నాయి .అరడజన్ కు పైగా బాల సాహిత్య పుస్తకాలు రాసింది .negotiating with dead ,a writer on writingwith intent ,essays ,reviews ,personal prose వంటివి ఓహ్ ఎన్నో రాసింది .రాసినవన్నీ వన్నె ,వాసి గలవే .నవల మీద ద్రుష్టి ఎక్కువ అవటం టో కవిత్వం పలచ బడింది .అయితేనేం -2007లో’’ ది డోర్ ‘’ కవితా సంకలనం టో తానేమీ వెనక పడి లేనని సామర్ధ్యాన్ని రుజువు చేసుకొంది. .అభిమానం కూడా పెంచు కొంది . కవి గా తన స్థానం ఎప్పుడు అగ్రభాగమే అని రుజువు చేసింది .

” రైటర్స్ యునియన్ ఆఫ్ కెనడా” కు ఆఫీసర్ అయింది .’’P.E.N. ‘’ కు ప్రెసిడెంట్ అయి రాజ కీయ ఖైదీలుగా బందీలైన రచయిత లను విడి పించే అవకాశాన్ని పొందింది .వారి తరఫున తీవ్ర పోరాటమే చేసింది .మార్గరేట్ రాసిన ‘’బ్లైండ్ అస్సాసిన్ ‘’ అనే నవలకు 2000 సంవత్సరం లో’’ బుకర్ ప్రైజ్ ‘’వస్తే ,వారు అంద జేసిన 50,000 డాలర్ల భారీ నగదు పారి పారితోషిక ధనాన్ని’’environmental group ‘’కు ఉదారం గా ఇచ్చిన త్యాగ మూర్తి ఆమె .మాటల్లోనే కాదు చేతల్లో ను తనకు సాటి లేరని నిరూపించు కొంది .గత పాతిక ఏళ్లుగా ఆమె సాహిత్యం పై నిరంతర అధ్యనం జరుగు తూనే ఉంది .ఎన్నో పరిశోధనాత్మక గ్రంధాలను వెలువ రించారు .వేలువరిస్తూనే ఉన్నారు .అందులో ముఖ్యమైనది ‘’the cambridge companion to M.Atwood అనేది రెండు వేల సంవత్సరం లో ప్రచురిత మైనది .ఇంకో పుస్తకం ‘’అట్ వుడ్ ఎ .క్రిటికల్ కంపానియన్ ‘’

మార్గరేట్ కవితా సంకలనాలన్ని నిత్య నూతనం గా ఉంటాయి .ఆమె లోని ధైర్యం ,నిబ్బరం గా చెప్పే భావాలు ,ఎంచుకొన్న భాషా ,పద జాలం అందర్ని ఆకర్షిస్తాయి .పురాతన విషయ మైనా ,ఆధునిక విషయ మైనా ఒక” లాండ్ స్కేప్” గా మన ముందు చిత్రించి నిల బెట్టటం ఆమె ప్రత్యేకత .హింసాత్మక సంఘటనలను రాయాల్సిన అవసరం వచ్చినా ఎక్కడా బాలన్స్ తప్పక పోవటం ఆమె కున్న గొప్ప రచనా లక్షణం .కోపాన్ని ,ద్వేషాన్ని చాలా అదుపు లో ఉంచు కొని రాసి, ఆ భావాలను నిండుగా ఆవిష్కరించే నేర్పు ఆమెది .అందుకే అట్ వుడ్ అన్నిటా అగ్రగామి అంటారు .మార్గ దర్శి మార్గ రేట్ అని గౌరవిస్తారు .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —12-5-12

కాంప్—అమెరికా