పుస్తకం !!

శ్రీ శంకర జయంతి శుభాకాంక్షలతో గంగా స్తోత్రము అర్థ విశేషాలు

ganaga stotram (1)

సమన్వయం సాధించిన సనాతనుడు!

ఆదిశంకరాచార్యుడు సనాతనుడు…. కలియుగంలో జన్మించిన వారందరిలోను అగ్ర గణ్యుడు. ఆయన పుట్టక పూర్వం కాని పుట్టిన తరువాత కాని కలియుగంలో ఆయనతో సమానమైన ప్రతిభావంతుడు ప్రభావవంతుడు మరొకరు పుట్టలేదు. భవిష్యత్తులో పుట్టవచ్చుగాక! కృష్ణద్వైపాయన వ్యాసుడు, యదుకుల కృష్ణుడు వంటివారు ఆదిశంకరాచార్యుని కంటె పూర్వం భారతీయతకు మరింతగా మెరుగులు దిద్దారు వారు ద్వాపరయుగంలో పుట్టినవారు! వసిష్ఠుడు వాల్మీకి వంటివారు మరింత పూర్వం త్రేతాయుగంలో జీవించినవారు! సనాతన భారతీయతత్త్వం వీరందరికంటె పూర్వంనుంచి ఉంది, సృష్టి ఆరంభంలో వేద ద్రష్టలైన మహర్షులు సనాతన సాంస్కృతిక తత్త్వాన్ని ఆవిష్కరించడం పునరావృత్తవౌతున్న చరిత్ర! ఎందుకంటె సనాతనతత్త్వం సృష్టి ఆరంభం కాకపూర్వం కూడ ఉంది! భారతీయులు దర్శించిన వాస్త వం చరిత్ర…. సృష్టి ఆరంభం కావడం, నాలుగువందల ముప్పయి రెండు కోట్ల సంవత్సరాలపాటు కొనసాగడం చరిత్ర. ఈ కాల వ్యవధి ముగిసిన తరువాత నాలుగువందల ముప్ప యి రెండు కోట్ల సంవత్సరాలపాటు శూన్యం ఏర్పడడం చరిత్ర! ఇలా ‘శూన్య’స్థితి, ‘సృష్టి’ స్థితి ఒకదాని తరువాత ఒకటి, ‘రాత్రి’, ‘పగలు’వలె, నిరంతరం పునరావృత్తం కావడం ‘శాశ్వతమైన’అంటే ‘సనాతనమైన’ విశ్వవ్యవస్థ! ఈ పునరావృత్తి సాపేక్షం! ఒకప్పుడు భాసిస్తున్నది…. మరొకప్పుడు శూన్యంగా ఉంటున్నది! అందువల్ల సృష్టికి శూన్యానికి అతీతమైనది సత్యం! ఈ సత్యం బ్రహ్మము! సత్యాన్ని మరోసారి వివరించిన కారణజన్ముడు ఆదిశంకరాచార్యుడు! కనిపించని వినిపించని ‘సత్యం’ కనిపించడం వినిపించడం ‘ఋతం’! ఈ ‘ఋతం’విశ్వవ్యవస్థ. విశ్వవ్యవస్థ అసంఖ్యాక వైవిధ్యాల నిలయం. వైవిధ్యాల మధ్య వైరుధ్యం లేదు….సమన్వయం ఉంది. స్వరూప వైవిధ్యాల మధ్య స్వభావ ఏకత్వం ఉంది! ఇదే సమన్వయతత్త్వం! ఈ సమన్వయ తత్త్వం వేద సంస్కృతిగా, భారతీయ సంస్కృతిగా, హైందవ సంస్కృతిగా, సనాతన సంస్కృతిగా సమాజ స్థితం కావడం చరిత్ర! ‘‘ఏకం సత్ విప్రాః బహుధావదన్తి’’అన్నది సనాతన సమన్వయ తత్త్వం. ‘‘సత్యం ఒక్కటే… దాన్ని వివిధ మతాలుగా పండితులు వివరిస్తున్నారు.’’ వైవిధ్యాల మధ్య వైరుధ్యం లేని సమన్వయ తత్త్వం భారతీయతే. కొడిగట్టిన ఈ సమన్వయతత్త్వాన్ని మళ్లీ వెలిగించినవాడు ఆదిశంకరుడు! వైవిధ్య మతాలమధ్య కల సమన్వయతత్త్వాన్ని మరోసారి ఆవిష్కరించాడు…..
ఉన్నది ఒక్కటే… అది సత్యం, దానికి భిన్నమైనది ఏదీ లేదు. ఈ ‘బ్రహ్మ జిజ్ఞాస’ అద్వైతం! విభిన్న స్వరూపాలమధ్య నిహితమైన స్వభావం ఒక్కటేనన్న, లక్ష్యం ఒక్కటేనన్న ‘ఋతం’ ధర్మజిజ్ఞాసకు ప్రాతిపదిక! భారతీయుల ఈ ‘్ధర్మజిజ్ఞాస’ మతాల మధ్య ఉన్న అద్వైత స్థితిని గుర్తించింది, వ్యక్తికీ సమాజానికీ మధ్య, సమాజానికి సృష్టికీ మధ్య, సృష్టికీ, సృష్టికర్తకూ మధ్య సహజంగా ఉన్న అద్వైత స్థితిని దర్శించింది! ఈ సమన్వయ భావ సాంస్కృతిక తత్త్వానికి గ్రహణం పట్టినప్పుడల్లా గ్రహణ విముక్తికోసం విజయవంతంగా కృషిచేసిన ‘ప్రభావకరులు’ అనాదిగా ప్రభవించారు, అనంతంగా ప్రభవిస్తూ ఉంటారు. ఈ ‘పరంపర’లోని కారణజన్ముడు ‘కాలడి’లో పుట్టిన శంకరుడు.
వైవిధ్యాల మధ్య వైరుధ్యం ఉందన్న ‘భ్రమ’వైవిధ్యాల విధ్వంసానికి దోహదం చేసింది. ఈ ‘భ్రమ’్భరతీయ స్వభావానికి, వేదతత్త్వానికి వ్యతిరేకమైనది! భారతదేశంలో మొదటి మానవుడు పుట్టాడు, మానవీయ సంస్కృతి మొదట భారతదేశంలో వికసించింది. క్రమంగా భారతదేశంనుండి వివిధ కారణాలవల్ల సరిహద్దులకు ఆవలికి వెళ్లిన ప్రజలు ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో స్థిరపడినారు!! క్రమంగా భారతీయతకు దూరమయ్యారు. అంటే వైవిధ్యాలను పరిరక్షించే ప్రవృత్తికి దూరమయ్యారు! ఇలా దూరమైనవారు మ్లేచ్ఛులు!! భారతదేశపు సరిహద్దులకు దగ్గరగా విదేశాలలో స్థిరపడినవారు కొన్ని భారతీయ సంస్కారాలను గుర్తుంచుకున్నారు. భౌగోళికంగా దూరంగా జరిగినవారు భారతీయ సంస్కారాలను పూర్తిగా మరచిపోవడం ప్రపంచ చరిత్ర! వైవిధ్య పరిరక్షక ప్రవృత్తికి ఇలా దూరమైనవారు తమదికాని ప్రతి వైవిధ్యాన్ని ధ్వంసంచేయడం ఆరంభించారు. తమది కాని మతాన్ని ధ్వంసం చేయడానికి పూనుకున్నారు. తమది కాని భాషను, తమది కాని భావాన్ని, రీతిని, నీతిని ఇలా అనేకానేక వైవిధ్యాలను ధ్వంసం చేయడానికి భారతీయతకు దూరమైనవారు కృషిచేశారు! ఫలితంగా వైవిధ్యాలను పరిరక్షించే భారతీయులకూ, వైవిధ్యాలను ధ్వంసంచేసే విదేశీయులకూ మధ్య సంఘర్షణ మొదలైంది!
ఈ సంఘర్షణలో భారతీయులను విజయపథంలో నడిపించిన సమరశీల స్వభావాన్ని పునరుద్ధరించిన ‘కలియుగ కృష్ణుడు’ ఆదిశంకరాచార్యుడు!! భగవద్గీత లక్ష్యం జీవన సమర ధర్మాన్ని విస్మరించి చతికిలపడిపోయే అర్జునులను తిరిగి కర్తవ్యపథంలో నడిపించడం….. సరిహద్దుల రక్షణకోసం యుద్ధంచేయడం అనివార్యమన్న జీవన ధర్మాన్ని గుర్తుచేసి, స్వజాతిని కర్తవ్యపథంలో నడిపించిన కారణజన్ముడు శంకరుడు.
మహాభారత యుద్ధం జరిగిన తరువాత ముప్పయి ఆరేళ్లకు కలియుగం ఆరంభమైంది. అదే రోజున యదుకుల కృష్ణుడు పార్ధివ శరీరాన్ని పరిత్యాగం చేశాడు. కలియుగం ఆరంభమైన తరువాత ఈ మన్మథ సంవత్సరం ఉగాది నాటికి 5,116 ఏళ్లు గడిచాయి. ప్రస్తుతం 5117వ సంవత్సరం నడుస్తోంది. కలియుగంలో 1215వ ఏట గౌతమబుద్ధుడు జన్మించాడు. అది క్రీస్తునకు పూర్వం 1887వ సంవత్సరం. కలియుగంలో 2593వ సంవత్సరంలో ఆదిశంకరాచార్యుడు పుట్టాడు. అది క్రీస్తునకు పూర్వం 509వ సంవత్సరం. గౌతమబుద్ధుడు జన్మించిన సమయానికి ఆదిశంకరాచార్యుడు అవతరించిన సమయానికీ మధ్య నడిచిన 1378 సంవత్సరాలలో మన దేశ చరిత్రలో అనేక ప్రధాన సంఘటనలు దుర్ఘటనలు విఘటనలు సంభవించాయి! గౌతమబుద్ధుడు జన్మించిన తరువాత ఇప్పటికి 3902 ఏళ్లు అయింది. ఆదిశంకరుడు జన్మించిన తరువాత 2524 ఏళ్లు గడిచాయి. ఈ వైశాఖ శుద్ధ పంచమి ఈరోజు ఆదిశంకరుని 2525వ జయంతి.
గౌతమబుద్ధుడు హింసాకాండను నిరసించాడు. హింసను నిరసించడం అనాదిగా భారతీయ జీవన పద్ధతి! అహింస పరమ ధర్మము. వేదాలు పురాణాలు శాస్త్రాలు స్మృతులు హింసను నిరసించాయి. ‘‘నితాం తా పారభూతదయ’’ భారతీయ స్వభావం. అందువల్ల అహింస ప్రాతిపదికగా గౌతమబుద్ధుడు బౌద్ధమత ప్రచారం చేయడం సనాతన జీవన వైవిధ్యాలలో ఒకటి! అనేక శుభ లక్షణాల సమాహారం సనాతన సంస్కృతి! అయితే సమయానుగుణంగా ఒక్కొక్క శుభ లక్షణం ఒక్కొక్క సమయంలో ప్రాచుర్యం పొందుతుంది! ఇది సృష్టిగతమైన ధర్మం కూడ! ఎండవానలు రెండూ సృష్టిగతం! రెండూ అవసరమే….. ఒక్కొక్క సమయంలో ఒక్కొక్కటి ప్రధానవౌతోంది! అలా బుద్ధ్భగవానుని ప్రభావంతో అహింసకు ప్రాధాన్యం వచ్చింది! కానీ శతాబ్దులు గడిచిన తరువాత ‘అహింస’ విపరీత అర్థాలకు, వక్రీకరణకు గురిఅయింది!
యుద్ధం చేయడం ‘హింస’కాదు, మనమీదికి దూకిన పిశాచాలనుండి, రాక్షసుల నుండి, క్రూర మృగాలనుండి కాపాడుకొనడానికై యత్నించడం ఆయుధ ప్రయోగం చేయడం హింసకాదు. నిష్కారణంగా నిష్కరుణగా ఇతరులను భౌతికంగా, మానసికంగా, బౌద్ధికంగా బాధించడం హింస! ఇతర దేశాలలోకి చొరబడి నిరాయుధులను వధించడం, ఇతర దేశాలలోని జాతీయ చిహ్నాలను, ధార్మిక కేంద్రాలను ధ్వంసం చేయడం, మహిళలపై అత్యాచారం జరుపడం వంటివి హింసారూపాలు. కానీ మన దేశం మీది ఇతరులు దండెత్తి వచ్చినప్పుడు వారిని ప్రతిఘటించడానికై యుద్ధం చేయడం హింస కాదు. వైవిధ్య విధ్వంసక శక్తులను తిప్పికొట్టడానికి వైవిధ్య పరిరక్షక శక్తులు సంఘర్షణ సాగించడం హింస కాదు!! కానీ శతాబ్దుల తరువాత బుద్ధ్భగవానుని ‘అహింస’ను వక్రీకరించిన వారు ‘్ధర్మయుద్ధం’ చేయడం హింసచేయడంలో సమానమని ప్రచారం చేశారు. ఫలితంగా బౌద్ధమత నిబద్ధులైన పాలకులు దురాక్రమించిన విదేశీయులను ప్రతిఘటించడం మానుకున్నారు. దేశపు సరిహద్దులు ఛిద్రమయ్యాయి. విదేశీయులు మన దేశంలోకి చొరబడి దోపిడీకాండ సాగించారు!
కలియుగం 2,269నుంచి 2775వ సంవత్సరంవరకూ ఆంధ్ర శాతవాహనులు ‘గిరివ్రజం’ రాజధానిగా మొత్తం భారతదేశాన్ని పాలించిన సమయంలో సరిహద్దుల భద్రత మరింత ఛిద్రమైంది. ఎందుకంటె ఈ ఆంధ్ర శాతవాహనులలో అత్యధికులు యుద్ధం చేయడం మానిన బౌద్ధులు. క్రీస్తునకు పూర్వం 833లో మొదలైన వీరి సార్వభౌమత్వం క్రీస్తునకు పూర్వం 327 వరకు కొనసాగింది! ఈ సమయంలోనే పారశీక రాజు డేరియస్ సైరస్ మన దేశంలోని వాయువ్య పశ్చిమ ప్రాంతాలను ఉత్తర ప్రాంతంలో కొన్ని భాగాలను ఆక్రమించాడు. కలియుగం 2552లో అంటే క్రీస్తునకు పూర్వం 550లో ఈ సైరస్ తన పేరిట కొత్త కాలగణన పద్ధతి- శకం-ని ఆరంభించాడు. భారతీయులు ఈ కొత్త ‘శకాన్ని’వాడడం ఆరంభమైంది.
ఈ భావదాస్య నేపధ్యంలో ‘సైరస శకం’ ఒకటవ శతాబ్దిలో జన్మించిన ఆదిశంకరాచార్యుడు తన పరిక్రమ ద్వారా ప్రబోధం ద్వారా స్వజాతీయులను, సనాతన భారతీయులను ప్రభావితం చేశాడు! ఈ ప్రభావం భారతీయులను శతాబ్దులపాటు జాగృతం చేసింది. విదేశీయుల దురాక్రమణనుండి దేశాన్ని రక్షించుకొనడానికై సంఘర్షణకు మళ్లీ శ్రీకారం చుట్టింది!! యుద్ధంచేయాలని భగవద్గీతను ఆవిష్కరించిన కృష్ణుడు ‘ద్వాపరం’లో బోధించాడు. ‘్భగవద్గీత’కు ‘్భష్యం’చెప్పిన ఆదిశంకరాచార్యుడు కలియుగంలో అదే కర్తవ్యాన్ని ధ్వనింపచేశాడు!! ఫలితం కలియుగం 2776లో అంటే క్రీస్తునకు పూర్వం 326లో అలెగ్జాండర్ అన్న గ్రీకు బీభత్సకారుడిని గుప్త చంద్రగుప్తుడు, సముద్రగుప్తుడు మన దేశంనుండి తరిమివేయడం…..ఇలా భౌగోళిక సమగ్రతను కాపాడడానికి పూర్వకంగా ఆదిశంకరుడు అంతర్గత సమన్వయం సాధించాడు! ఈ సమన్వయం వైదిక మతాల మధ్య మాత్రమేకాదు, వైదిక మతాలకూ, వైదికేతర మతాలకూ మధ్య కూడ ప్రస్ఫుటించడం చరిత్ర! శైవ, వైష్ణవ, శాక్త, సౌర, గాణాపత్య, స్కాంద మతాలన్నీ ఒక సనాతన వేద సంస్కృతికి చెందిన వైవిధ్యరీతులన్నీ సత్యాన్ని ఆదిశంకరుడు పునఃప్రచారం చేశాడు!
ఈ సర్వమత హైందవ సంపుటంలో బౌద్ధ జైన మతాలు సమన్వయం పొందడం ఆదిశంకరుని ‘అద్వైత’ సాధనకు పరాకాష్ఠ!
ఆత్మకూ పరమ్మాకూ మధ్య అద్వైతం……
సాకార దేవతామూర్తుల మధ్య అద్వైతం…..
వ్యక్తికీ సమాజానికీ మధ్య అద్వైతం….
సమాజానికీ సృష్టికీ సృష్టికర్తకూ మధ్య అద్వైతం…..
ఆదిశంకరార్యుడు పునరావిష్కరించిన సనాతన జాతీయ తత్త్వం ఇది!

22-4-15 మా కుటుంబం ద్వారక తిరుమల యాత్ర మరియు మా రామారావు గూడెం అగ్రహారం లో మా స్థలం లో చందూరి సుబ్బారాగారి అమ్మాయి శ్రీమతి భారతి ,అల్లుడు శ్రీ కొలచల ప్రసాదరావు దంపతులు నిర్మించిన శ్రీ భక్తాంజనేయస్వామి వారల ఆలయ తృతీయ వార్షి కొత్సవం   ,ఏలూరులో శ్రీమతి గబ్బిట యజ్ఞశ్రీ ఇంటిలో ఆతిధ్యం  జంక్షన్ -నూజివీడు రోడ్ లో 45 అడుగుల ఎత్తు  శ్రీహనుమాన్ విగ్రహ౦ , జంక్షన్ హనుమాన్ విగ్రహ  సందర్శనం -చిత్రమాలిక 

‘’కెమోటాలజి పిత’’ కొలచల సీతా రామయ్య-2

లాల్ గోవింద్  భవిష్యత్

మధ్యలో ఈ లాల్ గోవింద్ ఎవరు ?అను కుంటున్నారా?ఆయనే సీతారామయ్యగారు .చిన్నప్పుడు తండ్రిగారు పెట్టిన పేరు అది .పుట్ట్టగానే తండ్రిగారు సీతారామయ్యగారి జాతక చక్రం వేయించి ఆయన ఇండియాలో ఉండరని ,బాగా చదివి గొప్ప పేరు ప్రతిష్టలు సంపాదిస్తారని ,ఎప్పుడో ఒక కసారి మాత్రమె ఇండియాకు వస్తారని ,విదేశీ వనితనే వివాహం చేసుకొని సంతానం పొందుతారని తెలుసుకొన్నారు .అందుకోసం రామయ్య గారు ఏ నిర్ణయం తీసుకొన్నా సమర్ధించారు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చి ప్రత్యక్షంగా పరోక్షం గా సాయమూ చేశారు .ఇంగ్లీష్ వారు మనల్ని చాలా దారుణం గా అణచి వేసి మన స్వాతంత్ర్యాన్ని హరించి భాషా సంస్కృతులకు వినాశం కలిగించారని రామయ్య అభిప్రాయ పడ్డారు .కాని పది శతాబ్దాల క్రితం మనకు గొప్ప విశ్వ విద్యాలయం ఉండేదని అందులో దేశ విదేశాలకు చెందిన వారెందరో విద్య నేర్చి ఉన్నత స్థానాలు పొందారని చెప్పారు .13 వ శతాబ్దం లోనే భారతీయ నవలా సాహిత్యం పతనం చెందటం ప్రారంభించిందని ఆయన తండ్రి చెప్పేవారట .అయినా అద్భుత సాహిత్య సృష్టి జరిగింది అని అప్పటికి ఇంగ్లాండ్ లో సర్ వాల్టర్ స్కాట్ అనే నవలా కారుడు జన్మి౦ చనే లేదు అన్నారు .తన రాష్ట్రం లో కష్టపడితే తప్ప తిండి దొరికేది కాదని ‘చెమట గ్రామ లాండ్ స్కేప్’’ గా ఉండేదన్నారు .

ఒక సారినవాబుగారి రాణీకి పుట్టట గొడుగులు(ముష్రూమ్స్) ఇస్టమని  తమ పొలం లో ఉన్న కుక్క గొడుగులు ఏరుకొని వెళ్ళటానికి ఒక రాజ సేవకుడు వస్తే తండ్రి గారు అనుమతినిచ్చి ‘’మేము కుక్క గొడుగులు తినం ‘’అని వ్యంగ్యం గా అన్నారట .తండ్రికి మానవత్వం పై అపార గౌరవం అని చెప్పేవారు .ఆయనంటే ప్రాణం ,ఆరాధనా క్రమంగా పెరిగిందే తప్ప తరగనే లేదు .జీవితం లో ప్రతి దశలోనూ తండ్రి తనకు బాసటగా నిలుస్తున్నారని వెనక ఉండి నడిపిస్తూ ఆశీర్వ దిస్తున్నారని రామయ్యగారు భావించేవారు .అపార జ్ఞాన సంపద సాధించాలని ,కొత్తవాటిని కనుక్కోవాలని నూతన విషయాలను సృష్టించాలని చిన్నప్పటి నుండి అనుకొనేవారు .

కొలచల వారి మూలాలు

కోలచల వారిమూలం  మెదక్ జిల్లా లోని కోలచల గ్రామం  .మహా వ్యాఖ్యాన కర్త మల్లినాద సూరి ది అదే గ్రామం .కోలా అంటే ఎలుగు బంటి అని అర్ధం .అచలం అంటే కొండ .అక్కడ నుంచి వలస వచ్చి ఉయ్యూరు దగ్గర యాక మూరు లో ఉంటున్నారు .సీతారామయ్యగారు 15-7-1899 న జన్మించారు .7 గురు సంతానం లో ఈయన చివరివాడు .తండ్రి వెంకట కృష్ణ శాస్త్రి పురోహితులు . తల్లి మూర్తమ్మ .ఉయ్యూరులో ప్రాధమిక విద్య నేర్చి ,మచిలీపట్నం లో సెకండరీ విద్య అభ్యసించారు .తండ్రి గారు పౌరోహిత్యం చేస్తున్నా ఆధునిక భావాలున్నవారు .గ్రామం లో పెద్దమనిషిగా తగాదాలు పరిష్కరించేవారు .జ్ఞాన బోధ చేసేవారు .వంశానుగతంగా వచ్చిన వేద విద్య రామయ్యగారి దాకా నిలబడింది .కాని బ్రాహ్మణులు ఉద్యోగం చేయటానికి ఇష్టపడేవారు కాదు .ఎవరైనా ఈ విషయమై ప్రశ్నిస్తే నవ్వి ఊరుకోనేవారు .హరిజనుల విషయమై ఆయన అభిప్రాయం గొప్పగా ఉండేది .’’మనమంతా నిజాం నవాబుకు, బేగం కు హరిజనులమే’ మనం ఇప్పుడు విజ్ఞాన యుగం లో ఉన్నాం .పురాతనకాలం లో మనం  ఎవరు ఎవరి దగ్గర ’పడుకోన్నామో మనకు తెలీదు .అనేవారు  .దీనిపై కొందరు మండి పడ్డారు . మిగిలిన వారు పెద్దగా పట్టించుకొనే వారుకాదు .  అనంతకాల గమనం లో ఎవరు ఎవరికి వారసులో తేల్చటం కష్టం అని  అనే భావం ఆయనది .మన మంత్రాలలో ఎక్కడా ఆర్య శబ్దం లేదని చెప్పేవారు .ఈ భావాలన్నీ విన్న సీతారామయ్యగారికి తండ్రిపై ఉన్న ఆరాధనాభావం రెట్టింపు అయింది .

రామయ్య గారి ఉన్నత విద్యాభ్యాసం – నడిచి మద్రాస్ చేరటం

ఆయనకు ఫిజిక్స్ గణితం పై అభిమానం. వాటినే ఎన్నుకొని  మద్రాస్ లో చదువుకోవాలనుకొన్నారు .తండ్రిగారికి ఈ విషయం చెప్పారు .తండ్రిగారు పోరోహిత్యం ద్వారా సంపాదించినా కుటుంబ వ్యవహారాలకు దాన్ని జాగ్రత్త చేసేవారు .కాని ఈయన చదువుకోసం దాన్ని ఖర్చు పెట్టె ఆలోచనలో లేరాయన. మంచిదే నని కాని మద్రాస్ కు నడిచి వెళ్లాలని ఒక్కమాటలో చెప్పారు . మారు మాట్లాడకుండా ఇంట్లోనుంచి బయటికి నడిచి దారిపట్టారు రామయ్య గారు .ఎక్కడికి వెళ్ళాలో ఎవరిని ఆశ్రయిం చాలో తెలీ కుండానే ఈ ప్రయాణం సాగింది .బెజవాడ లో కృష్ణా నదిని చూశారు అది గొప్ప ప్రబోధం చేసినట్లు అనిపించింది . తన దారిలో ఏ అడ్డంకులున్నా వాటిని అధిగమించి దారి చేసుకొని నిరంతరం ప్రవహిస్తూ సముద్రం వైపుకు సాగి పోతున్నానని అవసరాన్ని బట్టి దారి మార్చుకొంతటున్నానని చెప్పినట్లుంది .ఇలా ప్రతి నదీ గమ్యం వైపుకు పరుగులు తీస్తూనే ఉంటుంది అన్న సత్యం గ్రహించారు .తన అనంత గమ్యం లో విజయాలే వరిస్తాయో అపజయాలే చుట్టుముడతాయో తెలీదు లాల్ గోవింద్ కు .ఒక కల కంటున్నాడు .ఆకల సాకారం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నాడు .తాను బుద్ధుడిని అని అనుకొన్నాడు .తన తో ఉండే హరిజన పిల్లాడు కుమార్ అంటే గోవింద్ కు అమితమైన ప్రేమ ఇల్లు వదిలి వచ్చేటప్పుడు అతని బాగోగులన్నీ చూసి వచ్చాడు. అది తన కర్తవ్యంగా భావించాడు ..మద్రాస్ కు సగం దారిలో ఉండగా  మేనమామ కలిశాడు .తండ్రికి డబ్బు అవసరం కలిగినప్పుడు ఈయనే సాయం చేసేవాడు .కుర్రాడు మద్రాస్ వెడుతున్నట్లు  ముందే తెలిసింది అన్నాడు ఆయన .అక్కడ ఒక జమీందార్ కు సిఫార్సు ఉత్తరం రాసిచ్చాడు .ఆ సిఫార్సు ఉత్తరాన్ని నవాబు గారి బేగం నుండి సాధించాడాయన .జమీందార్ అన్నీ చూసుకొంటాడని భరోసా ఇచ్చాడు కూడా .త్వరలో డిగ్రీ సాధించి అందరికి సంతోషాన్ని కలిగించమని ఆశీర్వ దించాడు .నడుచుకొంటూ నడుచుకొంటూ మద్రాస్ చేరారు సీతారామయ్య .అదే ఆయన చూసిన మొదటి సిటీ .దాని చూసిన అనుభూతి జీవితాంతం ఉందంటారు ఆయన .సిఫార్సు ఉత్తరం మీద ఎవర్ని కలవాలో ఉంది. తానుకలవాల్సింది ఒక ఇంగ్లీష్ ఆయన్ను అని తెలిసి కంగారు పడ్డారు .

..అక్కడి నుండి  మదన పల్లె చేరి అక్కడ డాక్టర్ అనీబిసెంట్ నేషనల్ యూని వర్సిటి లో 1917 లో చేరి బి ఎస్ సి డిగ్రీ1921లో  పొందారు . అక్కడి నుండి మద్రాస్ లోని అడయార్ కు ఆవిద్యాలయం మారింది .తండ్రి గారు చిన్నప్పటి నుండీ చెప్పిన ‘’ఏ పని అయినా అంకితభావం తో చేయాలి .ఇదే అత్యున్నత మైన యోగ .సంపూర్ణతను ప్రతి విషయం లో సాధించాలి పనిపై శక్తి యుక్తులన్నీ కేంద్రీకరించి పని చేయటం ఉత్తమ విధానం .’’యోగః కర్మ సు కౌశలం ‘’అనే గీతావాక్యం ప్రేరణ కావాలి  .ఇలా చేస్తేనే మానవులం అని పించుకొంటాం .మనవ జన్మ కు సార్ధకత ఇదే ‘’మాటలు సీతారామయ్యగారికి తారక మంత్రమే అయింది జీవితం లో అన్ని దశలలో దాన్ని పాటించి ఉత్తమ ఫలితాలు సాధించి సర్వోత్తమ మానవులుగా ఎదిగారు మనిషి మనీషి అయ్యారు

ఉన్నత విద్యాభ్యాసం కోసం విదేశ పయనం

జ్ఞానం సంపాదించాలి అనేది సీతారామయ్యగారికి స్తిర సంకల్పం అయింది .ఏ పని చేసినా అదే దృష్టితో ఉండేవారు . .

.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-4-15-ఉయ్యూరు

‘’కెమోటాలజి పిత’’ కొలచల సీతా రామయ్య-1

రష్యా సీతారామయ్య రాక

అది 1963 వ సంవత్సరం మే  నెల .ఉయ్యూరు అంతా’’రష్యా సీతారామయ్య ‘’గారి రాక కోసం ఎదురు చూస్తోంది .ఆయన ఉయ్యూరువాడని ,రష్యా వెళ్లి 42 ఏళ్ళు దాటి మళ్ళీ ఇన్నేళ్ళకు, ఇన్నాళ్ళకు42రోజుల పర్యటనకు  ఉయ్యూరు వస్తున్నారని అందరు సంబర పడుతున్నారు .రష్యాలో ఆయన గొప్పఆయిల్  శాస్త్ర వేత్త అని ,అనంత రామయ్యగారి తమ్ముడు అని మాత్రమె తెలుసు .అంతకంటే ఇరవై మూడేళ్ళ వయసున్న మా లాంటి వారికి మిగిలిన వివరాలు తెలీవు .ప్రతి ఇల్లు తమ ఇంటి బంధువు వస్తున్నట్లు ఎదురు చూసింది .ఆయనకు అపూర్వ స్వాగత సత్కారాలు చేసి గౌరవి౦చు కోవాలనే ఉత్సాహం పెల్లుబికింది. అదీ ఆ సందడి కి కారణం .మా వంగల దత్తుగారి పుణ్యమా అని సీతారామయ్య గారి ని దగ్గరగా చూసే అవకాశం కలిగింది .అప్పటికే మేము దత్తు గారింట్లో ‘’బాల భారతి ‘’నిర్వహిస్తున్నాం ‘’నన్నయ కళాసమితి ‘’ఏర్పాటు చేసి కార్యక్రమాలు చేస్తున్నాం .అందువల్ల దత్తుగారింట్లో మాకు స్వతంత్రం ఎక్కువ .మా మిత్ర బృందం అందరం కూడా అక్కడే ఉండేవాళ్ళం .సెలవులైతే ఇక చెప్పక్కర్లేదు .ఆయన లైబ్రరీ ఆయన రేడియో మాకే స్వంతం .అంత చనువు .మాకంటే చాలా పెద్ద వయసు వారే అయినా దత్తుగారు మాకు స్నేహితునిలాగానే కనిపించేవారు .కనుక దత్తుగారింట్లో మాకున్న చనువుతో సీతారామయ్యగారిని మరింత దగ్గరగా చూడచ్చు ,మాట్లాడచ్చు అనే ఆనందం నాది .

సీతారామయ్యగారు ఉయ్యూరుకు దగ్గరున్న యాక మూరుచిన్న పల్లెటూరిలో   సుక్షేత్రమైన వ్యవసాయ క్షేత్రం లో స్వంత అన్నగారింటిలో దిగారని ,అక్కడి బంధు మిత్రులందరూ ఆనందాన్ని పట్టలేక పోయారని ,వారు ఆయనకు ఆప్యాయంగా నలుగుపెట్టి ,తలంటి పోశారని ,ఉయ్యూరువదిలి సుమారు అర్ధ శతాబ్దంఅయినా స్వచ్చమైన తెలుగు మాట్లాడుతున్నారని ,ఇంట్లో సంధ్యావందనం ,పూజ చేస్తున్నారని ,దేవాలయాలకు వెళ్లి దర్శిస్తున్నారని ,సంస్కృత శ్లోకాలు, తెలుగు కవుల పద్యాలు ధారాళంగా అవసరం వచినప్పుడు వారి నోటినుండి వెలువడుతున్నాయని ,శ్రీ శ్రీ మహా ప్రస్తానం వారికి వాచో విదేయమని ,సంస్కృత కవుల గురించి సాధికారంగా మాట్లాడి అందర్నీ ఆశ్చర్య పరుస్తున్నాయని వార్తలు యాకమూరు నుండి ఉయ్యూరుకు ఏ రోజుకారోజు చేరేవి .విని ఆనది౦చే వాళ్ళం అంతటి సంస్కారం ,నిబద్ధత భారతీయ సంస్కృతిపై మక్కువ నా బోటి వారికి పరమానందాన్నే కలిగించింది .ఒక రకం గా ఆయన అభిమానినయ్యాను . కరడుకట్టిన కమ్యూనిస్ట్  దేశమైన రష్యాలో ఉంటూ ఈ దైవ భక్తీ, మాత్రు దేశ భక్తీ సంస్కృతీ ,సంస్కారాలు ఇంకా వంట బట్టి ఉండటం మరింత ఆశ్చర్యం కలిగించింది .రష్యాలో ఆయన పేరు ‘’కాన్ స్టాన్టిన్ సెర్జియో విచ్ ‘’అని తెలిసి ఇంకా ఆశ్చర్య మేసింది .ఆ పేరు మాకు ఒక మంత్రమే అయింది .తెలిసినవారందరికీ ఆపేరు ప్రచారం చేశాం .రష్యా సీతారామయ్యగారి అసలు పేరు’’ కొలచల సీతారామయ్య ‘’అని పూర్తిగా తెలుసుకొన్నాం. రష్యా పేరున్నా అక్కడ ఆయన ‘’రామయ్యా’’ అనే పిలువ బడేవారని, చెప్పుకొనే వారని తెలిసి మరీ ఆనందమేసింది .ఆయన రష్యా ఆవిడను పెళ్లి చేసుకొన్నారని ఆవిడ పేరు ‘’కాత్యా ‘’అని కాని రష్యాలో ఆమెను ‘’సీతమ్మ ‘’అని ఆప్యాయంగా పిలుచుకోనేవారని ,ఇంట్లో ఆతిధ్యం అచ్చంగా తెలుగు సంప్రదాయం లోనే ఇచ్చేవారని  మరిన్ని వివరాలు తెలుసుకొని ముక్కు మీద వేలేసుకోన్నాం .ఆయన ఇద్దరు కూతుళ్ళకు లీలావతి అని ,నీల వేణి అని భారతీయ పేర్లు పెట్టారని తెలిసి మరీ యెగిరి గంతేశాం .అంతకు మించి సీతారామయ్యగారి గురించి మాకు తెలియలేదు .తెలుసుకొనే తీరుబడీ లేదేమో !అప్పటికి మా నాన్న గారు చనిపోయి రెండేళ్ళు అవుతోంది .రాజమండ్రిలో బి .ఇ .డి .ట్రెయింగ్ పూర్తీ చేసికృష్ణా  జిల్లా పరిషత్ లో సైన్స్ మేస్టర్ ఉద్యోగం కోసం ఎదురు చూపులు చూస్తూ ఉన్నాను .వేసవి సెలవలు కూడా .అప్పుడు రోహిణి లో రోళ్ళు బద్దలయ్యే ఎండలుండేవి.

దత్తు గారింట్లో –కొలచలవారింట్లో –సూరివారింట్లో సీతారామయ్యగారు

యాకమూరు నుంచి బంధుగణం తో ఒక రోజు దత్తుగారింటికి వచ్చారు సీతారామయ్యగారు .మేమందరం ఆయన చుట్టూ మూగి హడావిడి చేశాం .పెద్దవాళ్ళు ఏవేవో ప్రశ్నలు వేస్తున్నారు .ఆయన ఏంతో ఓపికగా సమాధానాలు చెబుతున్నారు  .రష్యా అభివృద్ధి జర్మనీ అభి వృద్ధి విషయమై ప్రశ్నలేవరో వేశారు .అప్పుడు ఆయన చెప్పిన సమాధానం ఇప్పటికీ నా చెవుల్లో ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంది .మర్చిపోలేని విషయం అది. ‘’మన భారత దేశం లో అన్నీ ఉన్నాయి .ఆలోచనల్లో మనమే ముందు .కాని ఆచరణలో వెనక బడిపోయాం .దీనికి పరాయి పాలన కొంత కారణం .మన అశ్రద్ధ మిగతాకారణం  మీకు తెలియని విషయం ఒకటి నేను చెబుతున్నాను వినండి .ఇది ప్రైవేట్ సంభాషణ కనుక ఇబ్బంది లేదు .వేదిక మీద ఇలాంటివి చెప్పకూడదు .విమాన శాస్త్రాన్ని మన భరద్వాజ మహర్షి రాశారు .కాని దానిపై మనం ఆలోచించి ప్రయోగాలు చేయలేక పోయాం .కాని జర్మన్లు ఆ శాస్త్రాన్నిమన నుంచి  దక్కించుకొన్నారు .మన వాళ్ళను తీసుకొని వెళ్లి దాన్ని విశేషాలు నేర్చుకొని వాళ్ళ భాషలోకి మార్చుకొని విమానాలు  తయారు చేసి  ఆధునీ కరించారు .ఇలా ఎన్నో శాస్త్రాలు మననుంచి వారికి చేరాయి .వాటిని చక్కగా ఉపయోగించుకొన్నారు .మన దేశం లో లేని శాస్త్రం లేదు ధీరీ  ఉంది .దానిపై ప్రాక్టికల్స్, అప్లికేషన్లు మనం చేయలేకపోయాం  మనకు ఆర్ధిక స్తోమతా తక్కువే .దాని ఫలితం వాళ్ళు అనుభవిస్తున్నారు .మనం వెనక బడి పోయాం ‘’అనగానే అందరము  గట్టిగా చప్పట్లు కొట్టి  అభి నందించు కొన్నాం . మన గొప్ప తనానికా ?చేతకాని తనానికా ఆ చప్పట్లు అని ఇప్పుడని పిస్తోంది .దత్తు గారింట్లో కాఫీ టిఫిన్లు  భోజనాలు ఏర్పాటు జరిగింది .సాయంత్రంకాలేజి రోడ్డులోని  కొలాచల శ్రీరామ మూర్తి మామయ్య ఇంటికి సీతారామయ్యగారితో ఆటు అందరం చేరాం .అక్కడా ఇలాగే సంభాషణ పరంపర సాగింది .ఆయనా ఆత్మీయ ఆతిధ్యం ఇచ్చాడు .ఆ తర్వాత సూరి అనంత రామయ్యగారింటికి వెళ్ళిన జ్ఞాపకం .అక్కడా మనసు విప్పి మాట్లాడారు పాత జ్ఞాపకాన్నీ తవ్వి తీశారు .అందర్నీ పేరు పేరునా ఆరా అడిగి తెలుసుకొన్నారు .రష్యాలో తమ జీవిత విధానం ,ఇంట్లో ఆడవాళ్ళ విషయం పిల్లలు ఏమి చేస్తున్నారు  అన్నీ సవివరంగా చక్కని తెలుగులో మాట్లాడుతుంటే చూసే వారందరం బొమ్మల్లా మారి పోయాం .అంతటి ప్రభావం కలిగించారు

పౌర సన్మానం .

ఉయ్యూరులో సీతారామయ్య గారు ఎక్కడికి వెళ్ళినా యాభై అరవై మంది ఆయన్ను అనుసరించి ఒక ఊరేగింపుగా వెళ్ళేవారు .చూడటానికి భలే ముచ్చటగా ఉండేది .ట్రావెలర్స్ బంగళాలో మే నెల 21 వ తేదీసాయంత్రం ఉయ్యూరు పంచాయితీ ప్రెసిడెంట్, పంచాయితీ  సభ్యులు ,పౌర సమితి తరఫున డాక్టర్ మిక్కిలినేని సాంబశివరావు గారు కలిసి బ్రహ్మాండమైన ఆత్మీయ పౌర  సన్మానం చేశారు సీతారామయ్యగారికి  .పుష్పహారాలతో ముంచెత్తారు .దీనికి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ వారు లీడ్ తీసుకొన్నారు .బహిరంగ సభలలో సీతారామయ్యగారు భారత రష్యా మైత్రీ బంధాన్ని గురించి చెప్పేవారు రష్యా అగ్రగామి దేశంగా మారిందని అన్నిరకాల భారత దేశ అభి వృద్ధికి అన్నిరంగాలలోనూ సహాయ సహకారాలు అంద జేస్తుందని తెలియ జేసేవారు. ఇంటర్వ్యులలోనూ ఈభావాన్ని చెప్పేవారు   .

మళ్ళీ  రష్యాకు

1963 ఏప్రిల్ 22 నుండి జూన్ 5 వరకు 42 రోజులు మాత్రమె మాత్రు దేశమైన భారత్ లోగడిపి  సీతారామయ్యగారు మళ్ళీ రష్యా చేరుకొన్నారు .ఆయన తాను ఇండియాకు ,రష్యాకు చెందినా ఉమ్మడి పౌరుడిని అని చెప్పి గర్వ పడే వారు రష్యాలో ఆయన్ను’’ ఆంధ్రా సీతా రామయ్య’’ అంటే ఇండియాలో మనం ఆయన్ను ‘’రష్యా సీతారామయ్య’’ అంటాం .అదే బంధుత్వం రెండు దేశాల మధ్య .ఆయన ఒక శాస్త్రీయ సాంకేతిక రాయబారి . భారత్ నుండి రష్యా వెళ్ళిన తర్వాత సుమారు 14 సంవత్సరాలకు ఉబ్బసం తీవ్రమై న్యుమోనియా తో బాధపడి  29-9-1977 న  సీతారామయ్యగారు 78 వ ఏట మరణించారు .

మనుమరాలు మూలాల  ఆచూకీకి  రాక

సుమారు పదేళ్ళ క్రితం  కొల చాల సీతారామయ్యగారి మనుమరాలు ‘’అనస్తేషియ ‘’తన తాతగారు జన్మించిన  గ్రామాన్ని దేశాన్ని సందర్శించాలని తన మోల్లాల అస్తిత్వాలను తెలుసుకోవాలని ఉత్సుకత తో , సంకల్పం తో ఇండియా వచ్చింది .’’హాం రేడియో అధిపతి’’ సూరి శ్రీరామ మూర్తి (సూరి)ఆమెను హైదరాబాద్ నుండి ఉయ్యూరు తీసుకొని వచ్చి ఉయ్యూరు కాలేజి దగ్గరున్న తన స్వగృహం లో శ్రీ వై. వి .బి .రాజేంద్ర ప్రసాద్  ఆధ్వర్యం ఆమెకు అభినందన సభ ఏర్పాటు చేసి ,తాతగారు తిరగాడిన ప్రదేశాలన్నీ తిప్పి చూపింఛి  ,ఆమెకు గొప్ప స్పూర్తి కలిగించాడు  ఆమె వాళ్ళ మాకు ప్రేరణ కల్గించాడు .ఆమె భారత నారిలాగా చీరా జాకెట్ ధరించి బొట్టు గాజులుతలలో పూలు పెట్టుకొని అందరి అభిమానాన్నీ పొందింది .కలుపుగోలుగా మాట్లాడింది ప్రశ్నలు వేసి అక్కడికి చేరిన వారితో సీతారామయ్య గారి పరిచయాన్ని అడిగి తెలుసుకొన్నది .మళ్ళీ వస్తానని ,ఇక్కడ తాతగారికి ఏదో ఒక స్మ్రుతి చిహ్నం ఏర్పాటు చేయాలను కొంటున్నానై తెలియ జేసింది . .ఆమె ఏంతో ఆత్మీయంగా ,తన్మయంగా  మాట్లాడి కృతజ్ఞతలు తెలియ జేసింది . ఆసభలో నేనూ ప్రసంగిస్తూ ‘’మన బజారుకు’’ కొలచల సీతా రామయ్య బజారు ‘’అని పేరు పెట్టి గౌరవించి సార్ధకం చేసుకోవాలి అని ,దీనికి రాజేంద్ర చొరవ తీసుకోవాలని ‘’చెప్పాను .రాజకీయ నాయకుడు కనుక రాజేంద్ర ‘’ అదెంత పని .పంచాయితీ మనదే   .తీర్మానం చేసి పాస్ చేయిద్దాం ‘’అని హామీ ఇచ్చాడు .కాని ఇంతవరకు ఏమీ జరగలేదు  .ఎనస్తేషియా భావించిన స్మ్రుతి చిహ్నమూ యేర్పడ లేదు .ఇవన్నీ సభా వైరాగ్యాలే .

ఈ మధ్య మా మైనేని గోపాల కృష్ణగారు సీతారామయ్యగారి పై వచ్చిన ‘’A wreath for doctor Ramayya ‘’92cc227532d17e56e07902b254dfad10 by Ghen Shangin –Berezovsky ‘పుస్తకం కొని పోస్ట్ లోపంపారు .దాన్ని మూడు రోజుల్లో జుర్రేశాను .దాని నాదారంగా సీతారామయ్యగారి జీవితం ,పరిశోధనలు ,సాహిత్యం మొదలైన విషయాలపై ఏదో రాయాలనే సంకల్పం కలిగి మైనేని వారికి మెయిల్ రాశా .దానికి శీర్షిక కూడా ‘’పుల్లేరు నుండి ఓల్గా దాకా ‘’అనేది ,‘’కొలచల సీతారామయ్యాయణం ‘’అనే శీర్షికా మనసులో మెదిలి ఆయనకు తెలియజేశాను .  మొదటిది మైనేని వారికి బాగా నచ్చిందని చెప్పారు ..కాని రాత్రి ఎందుకో ‘’కేమోటాలజీ పిత కొలచల సీతారామయ్య ‘’అనేది సార్ధకం గా ఉంటుందని ,ఆయన వైజ్ఞానిక కృషికి అద్దం పడుతుందని అనిపించి మొదలుపెట్టాను .ఎలా రాయాలో తెలీక ఇలా ప్రారంభించా . దీన్ని ధారావాహికం గా రాస్తాను .అంతటి మహా విజ్ఞాన శాస్త్ర వేత్త మా ఉయ్యూరు వాడనే గర్వం ,ఆయన జీవితం అందరికీ తెలియాలనే తపన ,అది యువత కు ఆదర్శం కావాలనే కోరికా, మా గోపాల కృష్ణ గారి సౌజన్యానికి కృతజ్ఞత లే  ఈ వ్యాస పరంపర .సీతారామయ్యగారి ఫోటో కోసం గూగుల్ లో వెతికితే దొరక్కపోవటం దురదృష్టం .అందుకని ఆ పుస్తకం లోదే తీసు కొంటున్నాను.కింద ఫోటో జతచేశాను చూడండి  .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -21-4-15 –ఉయ్యూరు

సరసభారతి నిర్వహించిన పాలగుమ్మి పద్మ రాజు గారి శత జయంతి

విహారిగారు స్వర్గీయ గుత్తికొండ రామరత్నం గారిపై రాసిన ”స్మృతిగీత ”

‘’జీవితం సప్త సాగర గీతం ‘’–రచన కీ .శే.వేటూరి సుందర రామ మూర్తి

సేకరణ- శ్రీమతి గబ్బిట సమత –తెలుగుపండిట్ –హైదరాబాద్

జీవితం సప్త సాగర గీతం –వెలుగు నీడల వేదం

సాగనీపయనం –కల ఇలా కౌగిలించే చోట

ఏది భువనము ,ఏది గమనము –తార తోరణము

ఈ ‘’చికాగో సియర్స్ టవర్ ‘’–ఏ స్వర్గ సోపానమో ?

ఏది సత్యం ఏది స్వప్నం ‘’డిస్నీ’’జగతిలో ?

ఏది నిజమో ఏది మాయో తెలియని లోకము

హే బ్రహ్మ మానస గీతము

మనిషి గీసిన చిత్రము –చేతనాత్మక చిత్రము

మతి కృతి పల్లవించే చోట –జీవితం సప్త సాగర గీత౦

ఆ’’ లిబర్టీ ‘’శిల్ప కళలో –స్వేచ్చాజ్యోతులు

‘’ఐక్య రాజ్య సమితి ‘’లోన కలసే జాతులు

ఆకాశాన సాగిపోయే అంతరిక్షాలు

‘’ఈ మయామి బీచ్ ‘’కన్న ప్రేమ సామ్రాజ్యము

హే సృష్టికి ఇది అందం –దృష్టికందని దృశ్యము

కవులు రాయని కావ్యము –కృషీ కుషీ సంగమించే చోట

జీవితం సప్త సాగర గీతం –జీవితం సప్త సాగర గీతం

నరేంద్రుని ‘అరుణ శక్తి’…

ఆనంద రామాయణ

శ్రీరాముని దిన చర్య

శ్రీరాముడు ఉదయాన్నే లేచి కాలోచిత విధులు నిర్వహించి పల్లకీ ఎక్కి సరయూ నదికి మహా వైభవం గా వెళ్ళేవాడు .నదిని పరిశుద్ధి చేయాలనే సంకల్పం తో ఇసుకపై కాలి  నడకన ప్రవాహం ఉన్న చోటికి చేరేవాడు .బ్రాహ్మణులు  చెప్పినట్లు స్నానాదులు పూర్తీ చేసి నిత్య కర్మలను అనుస్టించేవాడు .గోవులను బంగారాన్ని ధాన్యాలను బెల్లాన్ని డబ్బును మొదలైన దానాలతో సరయూ నదికి ,విప్రులకు పూజ చేసి సమర్పించేవాడు .

బంగారు గొలుసులతో అలంకరింపబడ్డ  ,పట్టు బట్టలు  బంగారు త్రాళ్ళు ఉన్న గుర్రాలు లాగే  రధమెక్కి స్నానం చేసి మడికట్టుకొన్న సారధి తోలుతుండగా పురజనులు చూస్తుండగా రాజమార్గం లో  ప్రయాణించేవాడు .నగర స్త్రీలు పుష్ప వృష్టి కురిపిస్తుండగా నిజ మందిరం చేరే వాడు .సీత ఇచ్చే అర్ఘ్య పాద్యాదులను స్వీకరించేవాడు .అగ్ని హోత్ర శాలకు చేరుకొని ధర్మ పత్ని సీతతో కలిసి అగ్ని హోత్రునికి ఆహుతులను సమర్పించేవాడు .’’గత్వాగ్ని హోత్ర శాలాయాం సీతాయాసన సంస్థితః –అగ్ని హోత్రాది విధినా వహ్నిం హుత్వా తతః పరం ‘’.

లోక శిక్ష కోసం విధి విధానంగా శ్రీ సాంబశివ శంకరుని ఆరాధించేవాడు .సీత చేసిన నైవేద్యాన్ని సమర్పించేవాడు .విప్రులకు దానాలిచ్చి సంతోష పెట్టేవాడు .వారి ఆశీర్వాదాలు గ్రహించి గోపూజ చేసి ,అశ్వత్థ వృక్షాన్ని అర్చి౦చేవాడు .తర్వాత సూర్యారాధన చేసి  బ్రహ్మ యజ్ఞాన్ని విధి విధానం గా పూర్తీ చేసేవాడు .వసిస్టమహర్షి పురాణ ప్రవచనం చేస్తుంటే శ్రద్ధగా సీతా సమేతం గా విని మహర్షిని సత్కరించేవాడు .బంధుమిత్రులు చేరగా వారితో సరస సల్లాపాలు ఆడేవాడు .సీతాదేవి అనేక సార్లు కోరిన మీదట దివ్య మైన నేతితో చేసిన పక్వాన్నాన్ని ,ఫలాలను ఉపాహారంగా తీసుకొనేవాడు .భార్య ఇచ్చిన తాంబూలాన్ని స్వీకరించి ,దివ్య వస్త్రాలు కట్టుకొని ,అద్దం లో చూసుకొనే వాడు .జానకీదేవి కటాక్షాన్ని పొంది రధమెక్కి మంత్రులు ,దూతలు  పరి వేష్టించి ఉండగా మాత్రు మందిరాలకు వెళ్లి తల్లులను దర్శించి ప్రదక్షిణ నమస్కారాలు చేసి దీవెనలు పొందేవాడు .

తీర్ధ రూపుల వారి రాజమందిరం చేరి సింహాసనాధిస్టు డైన తండ్రి దశరధ మహా రాజును సందర్శించి ,ప్రణామం చేసి ,అక్కడకు చేరిన పురజనుల విన్నపాలు విని పరిష్కరించేవాడు .ప్రతి క్షణం రాజు గారి గౌరవ మర్యాదలను కాపాడేవాడు .తర్వాత తన మందిరం చేరేవాడు .పత్ని ఇచ్చిన  అర్ఘ్య పాద్య ఆచమనాదులు స్వీకరించి ,ఆమెతో సరసోక్తులతో కాలక్షేపం చేసేవాడు .పిమ్మట సరయూ నదిలోమధ్యాహ్న స్నానం చేసేవాడు .ఆయన స్నానించిన ఘట్టాలకు ‘’రామ తీర్ధం ‘’అనే పేరు వచ్చింది .ఇక్కడ చైత్రమాసం లో స్నానం చేస్తే విశేష ఫలితం వస్తుంది –‘’నిత్యం యత్రా కరోత్ స్నానం సరయ్వాం  నిర్మలే జలే –తదాఖ్యాయా భవాత్తీ ర్ధం  -రామ తీర్ధ మితి స్పుటం ‘’.

తర్వాత మాధ్యాహ్నిక ఇష్టులు నిర్వహిస్తాడు .బ్రాహ్మణులు మంత్రులతో కలిసి మూడుకాళ్ల పీటల మీద స్వర్ణ పాత్రలలో  భోజనాలు చేస్తాడు .సీతాదేవి కంకణ మంజీర కింకిణీ నూపురాదుల కలస్వనం కమ్మగా వినిపిస్తుండగా సీతా దేవి వడ్డన చేస్తుండగా అందరితో  కలిసి భోజనం చేసే వాడు .చేతులు కడుక్కొని ,తాంబూలం వేసుకొని సంతోషిస్తాడు .కొద్దికాలం నిద్రపోయి విశ్రాంతి తీసుకొంటాడు .లేచి నూత్న వస్తధారణ చేసి ధనుర్బాణాలు ధరించి శస్త్రాలు తీసుకొని రధమెక్కి ,వైభవం గా పుష్ప ఉద్యానవనం చేరుకొంటాడు .అక్కడ విహరించి మంగళ వాద్య ధ్వనులు విని పిస్తుండగా తన మందిరం చేరుకొంటాడు .

సాయం స్నానం చేసి సంధ్యావందనాదులు పూర్తీ చేస్తాడు .అగ్నిని ఉపాసిస్తాడు .పరమేశ్వరుని పూజిస్తాడు .నైవేద్యాదులు సమర్పిస్తాడు .ఆహరం తీసుకొంటాడు .దివ్య పర్యంకం చేరుకొని సీతా సాధ్వి తో కలిసి హాస్య ,వినోద గీత సంగీత నృత్య వినోదాలు చూస్తాడు .ఆ తర్వాత సుఖం గా నిద్రిస్తాడు .ఇలా అయోధ్యలో సీత దేవితో పన్నెండేళ్ళు సఖ జీవితం గడిపాడు రాముడు .దిన కృత్యం లో మార్పేమీ ఉండేదికాదు .

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-4-15 –ఉయ్యూరు

‘’నా ఆకాశం నాదే ‘’

ఆకాశం లో సగం స్త్రీ మూర్తిదే .అందుకని ‘’నా ఆకాశం నాదే ‘’అనే హక్కు అమెకున్నది .ఈ హక్కుల పత్రమే శ్రీమతి శీలా సుభద్రా దేవిగారి ‘’నా ఆకాశం నాదే ‘’కవితాసంపుటి . సుభాద్రాదేవిగారి కవిత్వం పై  స్పందించిన సుప్రసిద్ధ రచయిత్రి విశ్లేషకురాలు డా .కాత్యాయనీ విద్మహే ‘’నా కృషి కురుతే కావ్యం ‘’ అనే భావాన్ని ఎక్కించుకొని కొత్తజన్మ ఎత్తని వాళ్ళు హేతువాదిగా ,సమతా వాదిగా కాలేరు .సుభద్రా దేవిగారిది కులమతాలకు అతీతమైన భావన .బాల్యం కోల్పోయినవారిని ,బతుకును క్రీడగానో ,కలగానో మార్చుకొన్న వాళ్ళను ,ఆర్ధిక దౌర్భాగ్యాలకు విలవిల లాడే మధ్య తరగతి వాళ్ళ ఆరాట ,పోరాటాలకు దిగిన వాళ్ళను గురించి రాశారు ‘’అన్నమాటలు ఇక వేరెవరూ అదనంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదనిపించేవే .కనుక నా పని చాలా తేలికయినది .ఈ సంపుటిలో 34 కవితలు వివిధ శీర్షికలతో ఉన్నాయి ఇవి వివిధ పత్రికలో ముద్రణ పొందినవే ..అన్నీ అర్ధ వంతమైనవే నని పిస్తాయి చదువుతూ పోతుంటే .ఒక విహంగ వీక్షణం వేద్దాం .

తల్లి ‘’తులసి కోట దగ్గరే కొడి గట్టిన దీపమయ్యింది ‘’ఇక ఇంటి బాధ్యతా ఈమెదే .కొత్తబిచ్చగాడు పొద్దేరగడన్న సామెతగా ఆశాకిరణాలతో అంతా అలంకరించింది .’’ముళ్ళకు తాకిన పాద ముద్రల్ని అద్ది ‘’ అరుణారుణ రంగ వల్లికలతో’’ముంగిలి అలంకరిం చింది .మరి ‘’ఆశే కదా జీవితానికి పునాది !’’అని వేదాంతమూ వచ్చింది .’’రూపాంతరాలు చెందుతున్న మహిళల వెతల్ని విసిరిపారేయటానికి  ‘’పూనుకొని కొత్తతరాన్ని స్వాగతి౦చ టానికి సిద్ధమైంది .’’ఇక తూర్పువాకిలి తెరవటమే తరువాయి ‘’గా మిగిలింది అంటారు ‘’కొత్త పొద్దు ‘’అనే మొదటికవితలో .

మగాళ్ళు ‘’మృగాళ్ళు ‘’గా చెలామణి అవుతూ విర్రవీగి వీధుల్లో తిరుగుతుంటే ‘’తల్లినీ సోదరినీ కూడా గుర్తించని కామం పొగమంచు ‘’ప్రపంచ దేశాల మీదుగా కప్పేసి౦దన్నారు .ఈ మృగాలు గ్రామాలు దాటి నగర ప్రవేశం చేస్తుంటే సుభద్రా దేవిగారికి ‘’యుగాంతం వచ్చినట్లే ‘’అనిపించింది ఇది సహజం .మాదక ద్రవ్యాలు ,కాలుష్యాలు ,సోదరిభావనే లేని కర్కోటక కీచకులు పెట్రేగి పోతున్నప్పుడు యుగాంతం వచ్చిందనే అనుకోవాలి .’’అనేకానేక బందురూపాలన్నీ కలగలసిపోయి –ఒకే ఒక్క మగాడిగా మాత్రమే తనను తానూ మలచుకోన్నప్పుడు ‘’ఆడది అనేది సుఖానికే కాని దేనికీ కాదనే భావం ప్రబలమై గర్భం లోనే చిదిమేస్తున్న వికృత పోకడలు పెరిగిపోయినప్పుడు ,రేపటి కాలం లో ‘’అద్దెకి కూడా గర్భం దొరకని కార్యేషు దాసుల ‘’గూర్చి ఆలోచించాల్సిన అవసరం వచ్చింది అన్నారు .ఇవన్నీ యుగా౦తా నికి సూచనలే అని తెలియ జెప్పారు .యుగా౦తా నికి గ్రహగతులు తప్పనక్కర లేదు  ,భూకంపాలు రానక్కరలేదు .’’రేపు కాకపొతే మరో రోజు పునరుత్పత్తి ఆగిపోతే –‘’అదే యుగాంతం కాదా ?అని ప్రశ్నించారు .నిజమే మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న ఇది .దీనికి మనమందరం సమాధానం ఆలోచించాలి .బాధ్యతా వహించాలి .మౌలిక ప్రశ్న ఇదే ఇప్పుడు .

‘’ రేపటి తోలి వేకువ కోసం  నవ చైతన్యం తో ఆహ్వాన గీతికల్ని ‘’ఆలపించి స్వాగతి౦చటానికి పూనుకొంటే ‘’నిద్ర అమ్మైతన ఒడిలోకి –పొదుగు కొని తననీ తన ఆలోచనలను జోకోడుతుందోనని  ఒక ‘’ఉదయం కోసం ‘’ ఎదురు చూసే భావ చిత్రం గీశారు .’’స్పందన జీవ లక్షణం ‘’అని తెలియ జేస్తూ ‘’కనబడని రాతి గుండెని శరీరం లో దాచి –రాతి ముఖానికి మొసలి తొడుగు తగిలించి –జనాల మధ్య తిరిగి కార్చే కన్నీళ్లు ‘’ఉత్త ఉప్పు  నీళ్ళే కాని తన కోసం చెమర్చేవి కావు ‘’ అని హెచ్చరిస్తారు .’’నీకు నువ్వే ఆసరావై –మరొకరి చేతికి కర్రవై బతుకు, బతికించు –‘’అని సలహా చెప్పి రాతి మొకాన్ని మాత్రం తగిలించుకొని కనపడవద్దన్నారు .క్రికెట్ ఆటల్లో మజా అనుభవిస్తూ ,ఉద్రేకం తో నరాలు తె౦పు కొంటూ ఊగిపోతూ  డబ్బూ సమయం వ్యర్ధం చేసుకొనే వ్యసన పరులకు కూడా గాఢ హెచ్చరిక జారీచేసి ‘’గెలుపోటములు ముందే నిర్ణయమై పోయి –ఎవరు గెలిచినా ఎవరు ఓడినా –లాభ పడేది వాళ్ళే ‘’అంటే మాచ్ ఫిక్సింగ్ మాన్స్ ఫీల్డ్ లే బెట్టింగ్ అప్పారావు లే  అన్న నవీన క్రికెట్ సత్యాన్ని తెలియ జెప్పారు .ఇవన్నీ ‘’మెత్తటి ఉరి తాళ్ళు ‘’అని సార్ధక నామధేయం తగిలించారు .’’మాచ్ ఫిక్సిం గ్  రాజకీయ క్రీడలో –వెర్రిబాగుల  ప్రేక్షకులమై పొతే –మన మెడలకు కూడా క౦డువాలే ఉరి తాళ్లై మెత్తగా బిగుసుకొంటాయ్’’కనుక తస్మాత్ జాగ్రత్త –జాగ్రతోం జాగ్రత  . ‘’కవిత పేపరు మీద వాలితెకాని –నిద్రా దేవి రెప్పల పాన్పు పై విశ్రమించదు’’అని ‘’ఆలోచనకీ అక్షరానికి మధ్య’’ సంబంధం తెలుపుతూ ‘’అక్షరాలు మూటకడితేకాని అంతరాత్మ శాంతించదు’’అన్న ‘’కవి సత్యాన్ని’’ చెప్పారు .రాచకీయ నాయకమ్మన్యుల ప్రలోభాలకు వాగ్దానాలకు మెరమెచ్చులకు లొంగిపోయి చేతనున్న ఆయుధాన్ని విసిరిపారేసే ‘’నిరాయుదులం కాము ‘’అంటూ ‘’గోటి తోనో ఓటు తోనో ‘’వారి వాగ్దానాల బుడగల్ని ‘’టుప్’’మనిపించే సమర్ధులం అని  వార్నింగ్ ఇచ్చారు .

తనకు ఏ భావననైనా ప్రకటించుకొనే సావకాశం లేదట .లోపల సముద్రాలు గర్జిస్తాయి .అగ్నిపర్వతాలు బద్దలవుతూ ఉంటాయి .లావా ఎగసి పడుతూనే ఉంటుంది .కాని వీటిని తెలుసుకోవాలంటే  గుండె  మీద వాలి వినాలి లేకపోతె అక్షరీకరించుకోవాలి .అంతేకాని మొగానికి ఆ భావాలను అతికి౦చు కోలేదట .అందుకే ‘’వేదనో నిర్వేదమో అంటూ చిక్కని ‘’మోనాలిసా చిరునవ్వు’’ లోని చిదంబర రహస్యాన్ని నేను ‘’అని చాలా భావ గర్భితం గా చెప్పారు .

‘’పుస్తకం శీర్షిక కవితాశీర్శికయే ‘’నాఆకాశం నాదే ‘’లో తన ధోరణిలో తనను నడవనిమ్మని ,ఏ దృష్టి కోణాన్ని ఏ రంగటద్దాలని తగిలించవద్దని ఏ ఛట్రం లోనూ బంధించవద్దని  వేడుకొంటారు సుభద్రాదేవి .’’రాత్రి పొడువునా సాహితీ బయళ్ళలో స్వేచ్చావిహారం చేయాలను ‘’కొంటారు .’’నాచేతనైనట్లు నాకోసం నేను –అచ్చంగా నాది అనుకొనే స్వంత గడ్డపై ‘’విహరిస్తుంటే తన వెనక పరుగేమిటి? అని నిలదీస్తారు .’’చెమ్మగిల్లిన గింజల్ని ఏరుకోన్నట్లు –పదాల్నియేరు కోవటమే ‘’తానూ చేస్తున్నాని నిజాయితీగా ప్రకటించారు .బక్క రైతు వేదన ,అహంకార బలదర్పాలకు బలి అయిన మూగ జీవి వేదన, స్వార్ధపు పెనుకోరల్లో చిక్కి విలవిల లాడే అభాగ్యునికి ఊరట తన కవితా వస్తువులని ‘’ఈ దృశ్యాల్ని సాహిత్యం లో అల్లుకొనే గూటి పక్షిని ‘’అనీ అంటారు .గూటి పక్క ఆకుపచ్చని కొమ్మపై కూర్చుని తానూ ఆలోచల్ని ఆలాపిస్తుంటే ‘’ఏ పంజరం లోనో బంధించి –ఏ చూరుకో వేలాడ దీయాలని ‘’చూడవద్దంటారు. తన స్వేచ్చ తనకు కావాలనిదానికి హద్దులు పెట్టవద్దని ‘’ కరాఖండీగా చెప్పిన తెగువ సుభద్రా దేవిగారిది .ఏ ఇజం ముద్ర తనకు తగిలించవద్దని కోరిన మనస్తత్వం ఆమెది  .తనకు అందరూకావాలి అందరికీ తానుకావాలనే విశాల హృదయ .

‘’కాలుష్య సంస్కృతిని ఎలాకాల్చాలో –అక్షరాల్లోనైనా అస్తిత్వ పోరాటాల్లోనైనా  ‘’కలిసి నడుద్దాం అంటూ ‘’కాసింత కలం అందివ్వండి ‘’అని సాయం కోరారు. అక్షర జీవుల్ని ఆసరాగా నిలవమని ప్రబోధమే అది .’’ఒక వర్షం లో మూడు దృశ్యాలు ‘’చూశారు సుభద్రా దేవి .ఏసీ రూమ్ లో బతుకు కోసం ఆడే అమ్మాయి శరీరాన్ని తలపోస్తూ ‘’రాక్ సంగీతం లో వంపులు తిరుగుతోందట వర్షాధార .అద్దాల్లోంచి చూస్తె త్రీడీ ఫోటోగ్రాఫ్ గా మనసుకు ఆహ్లాదమిస్తోంది . రెండో సీన్ లో చెట్టు నీడలోనో  చూరుకిందో గడిపే అమ్మాయి –‘’వర్ష ధార చుర కత్తి అయి చల్లగా శరీరాన్ని కోస్తోంది –బతుకు బట్ట చాటున గుండె కుంపటి రగిల్చి –కళ్ళ దీపాలని వెలిగించుకొంటూ ‘’ జీవన యానాన్ని ఆపకుండా ‘’జొన్న పొత్తుల చిటపటలతో చలిని తరిమి కొడుతోంది ‘’ఒక ముసలిది .ఉరమబోయిన మేఘం ‘’కళ్ళనిండా మెరుపుతో –ఓ నిమిషం విస్తుబోతూ ఆగిపోయింది .’’శ్రీశ్రీ భిక్షు వర్షీయసి మనకిక్కడ జ్ఞాపక మోస్తుంది .

మూడో దృశ్యం –నట్టిళ్ళలోకి కాలనాగై జరజరా పాకి అర్ధ రాత్రి ఆక్రమి౦చుకోటానికి  వస్తున్న వర్షపునీరు కూడా ‘’అతలాకుతలం అవుతున్న కుటుంబాల్ని చూసి కంట తడిపెట్టుకొన్న ఇళ్ళు సైతం  జలజలా నీటిని కురిపిస్తున్నాయి .ఈ మూడు దృశ్యాలను వైవిధ్యం తో కళ్ళకు కట్టించి రూపకాలంకారానికి పట్టం కట్టి కనువిందు మనసుకు విందు కవిత్వపు పసందు కూర్చారు .తన ప్రతిభా వ్యుత్పత్తులు బహుమతులు తెచ్చిపెట్టాయి .ఇవి వ్యక్తిగతం కాకుండా తన సామాజిక వర్గానికే చేసిన మతలబు ఏమిటో అర్ధం కాలేదట సుభద్రా దేవిగారికి .అందుకే శీర్షిక ‘’!’’అయింది వింతగా విశేషంగా .వార్ధక్యానికి కూడా వార్నింగ్ ఇచ్చారు –‘’నిస్త్రాణగా సొమ్మసిల్లిన శరీరానికి సైతం –ఉత్తేజాన్ని డయాలిసిస్ చేసినట్లు –మనసూ శరీరమూ ఉరకల లెత్తుతున్నాయ’’ట .అందుకే అక్షరాలతో ఆడుకొనే ,సాహిత్యం తో సరాగాలు పాడుకొనే తమ జోలికి వార్ధ్యక్యాన్ని  రావద్దన్నారు .తమవద్ద దాని పప్పులేమీ ఉడకవని తెలిపారు .

‘’అస్తిత్వం కోసం ఆరాటపడటం మంచిదే –‘’కాని దానినే పైకి ఎక్కే మెట్లుగా మార్చుకోవద్దని మంచి సలహా చెప్పారు .ఆ సోపానం ఎక్కి ‘’అడ్డ దార్లు తోక్కితేనే తంటా’’అనీ హెచ్చరించారు. లోకం పోకడ గమనించి చేసిన హెక్చరికేఇది .’’పరిమళ ప్రస్తారం ‘’కవితలో సుభద్రా దేవి ‘’ఆడ దాన్నో ఈడ దాన్నో మాత్రమె కాదు –సాహిత్య సుగంధాన్ని దోసిట్లో తీసుకొని –హృదయాలకు హత్తుకొనే అన్ని ప్రాంతాల దాన్నీ ‘’అని తాను  అందరకు చెందిన దానినని చాటి చెప్పుకొన్నారు ‘’ఈ నేల మీదికి పాకే భూ గంధాన్ని –పరిమళించే కవితా పుష్పాన్ని –శిలగా కాదు –శబ్దించే శిలాక్షరాన్ని –(శీలా క్షరం ?)ఎప్పటికీ అలానే ఉంటాను ‘’అని వాగ్దానమూ చేశారు .తన ప్రయాణం ఎటో అనే సందేహం లో ఊగిపోయారు ‘’ప్రయాణం ‘’కవితలో. తాను  వెతుకుతున్నది తనలోని తాత్విక చి౦తననా లేక చింతనకు దూరమౌతున్న తాత్వికతనా?అని మధన పడ్డారు .ఇది పక్వ దశకు సూచనగా మనం బావించాలి .సాహిత్య యానం లో మరిన్ని మైలు రాళ్ళను ప్రతిస్టించు కోవాలని ఆకాంక్ష ఉంది ఆమెగారికి .అందుకోసం రెండవ బాల్యం లాగా ‘’మళ్ళీ మొదలుపెట్టాల్సిందే‘’అని చెప్పి ‘’నిరంతర నిర్విరామ చైతన్య శీలత్వం కలిగిన వాడే మనిషి ‘’అని గొప్ప నిర్వచనం చేశారు .

‘’ చీడ పీడలు పట్టిన సమాజం చెట్టుని –ధర్మాగ్రహం తో సమూలంగా పెకలించేందుకు ‘’నాలుగు చేతులూకలిసి గునపం గా మారాల్సి౦దేనంటారు .చిరుకదలిక కోసం పాళీకి మరింత పదును పెట్టాల్సిందే –కలిసి నడవాల్సిందే ‘’అంటారు ‘’ధర్మాగ్రహం ‘’లో .’’మాట’’ఎన్నిరూపాలు చెందుతుందో చెబుతూ ‘’సమస్యల చిక్కుల్లో చిక్కుకున్నప్పుడు ముడులు విప్పి బయట పడేస్తుంది మాట .జీవిత నౌక తుఫానులో చిక్కుకోన్నప్పుడు తెరచాపై వాలుకు తీసుకొని వెడుతుంది .దుఖం తో తడిసి ముద్ద అయినప్పుడు చల్లని హృదయమై సేద తీరుస్తుంది .బాధల ఎర్రటి ఎండకు గొడుగై నీడనిస్తుంది .మనుషుల మధ్య వంతెనై కలుపుతుంది.అల్లు కున్న స్నేహలతకు విచ్చుకొన్న పరిమళ మవుతుంది .మనసుని మైమరపించే వెన్నెల సోన అవుతు౦ది .మాట.ఒక్కో సారి గుండెల్ని ముక్కలు చేసే తప్పుడు మాట అవుతుంది .హృదయాన్ని మధించే కవ్వమవుతుంది .పచ్చని బతుకుల్ని బుగ్గి చేస్తుంది. కనుక మాటను జాగ్రత్తగా వాడాలి .

‘’పరాయీకరణ ‘’ను గురించి బాధ పడుతూ ‘’నేనెక్కడో తప్పిపోయాను ‘’అని చెంప దెబ్బ కొడతారు .’’నాలోంచి నేను తప్పి పోతూనే ఉన్నాను .శూన్యం ఆవరించింది దాన్ని. నింపే ప్రయత్నం లో ‘’నాలోకి నేను నా ప్రయత్నం లేకుండానే చొచ్చుకు పోతున్నాను ‘’అని కలవర పడ్డారు .చివరికి ‘’ఈ కొత్త మేనుతో –నేను మనిషిని కాకుండా పోతున్నానా ?’’అని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తారు .ఆమె ఆరాటం మన౦దరిఆరటమే.మనమనసుని ఆమె అక్షరాల్లో ఆవిష్కరించారు అంతే .    ఈ రెండు సంపుటులలోని కవిత్వం ఒకే నాణానికి బొమ్మా బొరుసూ తప్ప వేరేమీకాదు అంతటి సన్నిహిత్వమున్నకవితలు .సుభద్రా దేవిగారి పరిపక్వ కవిత్వానికి ప్రతిదీ ఉదాహరణగానే చెప్పచ్చు .అద్భుత భావనకు అవసరమైన పదాల కూర్పు నేర్పు గా కనిపిస్తుంది .విషయం సూటిగా గుండెలోకి చొచ్చుకు పోతుంది .పదబంధాలూ ,పద చిత్రాలూ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి .ఏదీ కృత్రిమంగా ఉండదు .సహజ సౌందర్యమే కనిపిస్తుంది  సుభద్రా దేవిగారికి కావాల్సింది వనితకు అభద్రతా భావం తొలగి సుభద్రత కలిగించటం .అబలకాదు సబల అని నిరూపించుకోవటం .స్త్రీ అస్తిత్వాన్ని కాపాడుకోవటం .వాళ్ళ అస్తిత్వానికే పెద్ద పీట వేశారు .ఆడపిల్లల జీవితాలతో ఏ దశలోనూ ఆడుకోవద్దని ,ఏ దశలోనూ అడ్డుకోవద్దని మగజాతికి  హెచ్చరిక ఉంది .వ్యామోహాల వెంట పడి ‘’మబ్బు లోని నీళ్ళు చూసి ముంత వలక బోసుకో వద్దు ‘’అన్న ముందు చూపూ ఉంది .మహిళ అన్నిరంగాలలో తన సామర్ధ్యాన్ని నిరూపించుకోవాలి స్వయం వ్యక్తిత్వం తో భాసించాలి .ఎవరి దయా దాక్షిణ్యాలపై సానుభూతి పై  జీవించ రాదు .పరిస్తితిని తన చేతికి చిక్కించుకొని నిలబడి వాలుప్రవాహమైనా ఎదురు ప్రవాహమైనా ధైర్యం తో సాగాలి .పరిస్థితులకు బానిస కారాదు .రెండు సంపుటాలలోనూ స్త్రీయే కధా వస్తువు ఎక్కువ కవితలలో . మొదటిదైన ‘’అస్తిత్వ రాగం ‘’చూస్తె నాకు మాత్రం ఆధునిక భారతం లో ‘’స్త్రీ పర్వం ‘’అని పించింది . రెండవదైన ‘’నా ఆకాశం ‘’లో సుభాద్రాదేవిగారు ఒక తల్లిగా సోదరిగా హితైషిగా, సమాజ శ్రేయస్సుకోరే మానవీయ మూర్తిగా దర్శన మిస్తారు .ఈ రెండూ కలిస్తే శీలా సుభద్రా దేవి గారి ఆంతర్యమే ఆవిష్కరింప బడిందని అర్ధమవుతుంది .ఆమె కున్న సౌజన్యం, సహనం  ,సంయమనం కవితలలో వ్యక్తమవటం గొప్ప విషయం .

వీర్రాజు గారి కవిత్వం లోను ,సుభద్రా దేవిగారి కవిత్వం లోను ‘’కోటబుల్ కోట్స్ ‘’కోసం వెతుక్కోనక్కర లేదు .అంతేకాదు ఇద్దరి పుస్తకాలకు ఎవరి ము౦దు మాటలూ ,పరిచయాలు ఉండవు .అదొక ప్రత్యేకత కూడా .నిజంగా వారికీ ఆ అవసరమూ లేదు అని చదివితే మనకు తెలిసి పోయే విషయం .చదవాలి అనుభవించాలి .ఆనుభూతిని అందరితో పంచుకోవాలి అంతే .

ఈరెండు పుస్తకాలను నాకు అందజేసినందుకు శ్రీమతి  సుభద్రా దేవి గారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకొంటూ  వాటిని పరిచయం చేసే అదృష్టం సాహితీ బంధువులకు కలిగించినందుకు ధన్యవాదాలు తెలియ జేస్తున్నాను .

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -17-4-15-ఉయ్యూరు

శీలా సుభద్రా  దేవి  గారి  అస్తిత్వ భావ రాగం

శ్రీ శీలా వీర్రాజుగారికి సెప్టెంబర్ లో సరసభారతి శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు (అమెరికా) ఏర్పాటు చేసి ,సరసభారతిద్వారా  ‘’స్వర్గీయ బాపు రమణ ల స్మారక పురస్కారం ‘’శ్రీ శీలా వీర్రాజుగారికి  బందరులో ప్రదానం చేయి౦చి నపుడు మొదటి సారిగా వారి అర్ధాంగి శ్రీమతి సుభద్రా దేవి గారిని చూశాను .అన్యోన్యమైన జంట .ఇద్దరూ సాహిత్యపు పంట పండించారు . వీర్రాజు గారి పుస్తకాలతో బాటు ఆమె రాసిన ‘’బతుకు పాటలో అస్తిత్వ రాగం  ‘’,నా ఆకాశం నాదే ‘’అనే రెండు కవితాసంపుటుల పుస్తకాలనూ నాకు అందజేశారు .కాని వాటిని ఒక పది రోజుల క్రితమే చదివే తీరిక దొరికి చదివాను .వీటిపై నాకు తెలిసిన విషయాలను  సాహితీ బంధువులకు అందజేయటమే నేను చేస్తున్న పని .వీర్రాజు గారి ప్రతిభకు ఏమాత్రం తీసిపోని ప్రతిభ సుభద్ర గారిది ఆమె భావనా ,పరిధి ఆమెదే . స్త్రీ అస్తిత్వవాదాన్ని తన వాదం గా భావి౦చి రాసిన కవితలే ఇవి .రెండుపుస్తకాలు  వీర్రాజుగారి  గొప్ప ముఖ చిత్రాలతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి .ముందుగా ‘’బతుకు పాటలలో అస్తిత్వ రాగం ‘’ఊరించి తెలుసుకొందాం . .

’బతుకు పాటలలో అస్తిత్వ రాగం ‘’ .

ఇది దీర్ఘ కవితా విహారమే .ఏడు ఖండికలుగా ఉన్నది .పుట్టుక  నుంచి వృద్ధాప్యం వరకు జీవిత గమనమే కనిపిస్తుంది .ఆడపిల్ల పుట్టితే సహించలేని లోకాన్ని ,ముందు జాగ్రత్తకోసం లింగ నిర్ధారణ చేయింఛి ఆడపిల్లయితే ‘’శకలాలు శకలాఉగా చిదిమేయాలనే  రాక్షస ప్రయత్నాన్ని ‘’ఆమె ఎండగట్టారు .బిడ్డజననం తో ‘’బండరాళ్ళను బోసి నవ్వులు కరిగించవు –కేరింతలకు రాతి హృదయాలు చలించవు ‘’అని చెప్పి లింగ భేదం అంటే ఏమిటో తెలీని ఆ పసి గుడ్డు ‘’ఆత్మీయ స్పర్శకోసం దిశలు పరికిస్తూనే ఉంటుంది ‘’అని మానవ అల్పమనస్కతను తెలియ జేశారు .ఇంతటితో ఆ పిల్ల కస్టాలు తీరవు  .భ్రూణ హత్య కుదరక పొతే చంపటానికి సవాలక్ష మార్గాలున్నాయి .పసిపిల్ల నోట్లో వడ్లగింజ వేసి ,గాజురవ్వ వేసి ప్రాణాలు తీసే ఉపాయాలున్నాయి .వీటినీ తట్టుకొని బతికినా బిడ్డ కన్నవారికి భారమై ‘’చెత్త కుప్ప తొట్టెలో ‘’జాలిలేని లోకాన్ని అసహాయంగా చూస్తూ కన్ను మూయనూ వచ్చు .

సంక్షేమ హాస్టళ్ళలో క్షేమం ‘’some  ‘’మాత్రమె నని మనకు తెలుసు .అక్కడ ఈ మధ్య ‘’ట్రంకు పెట్టెలు సైతం పురిటి నొప్పులు’’ పడుతున్నాయి .రక్త సిక్తమై  ఊపిరి పీల్చుకోలేక పసికందులు తమలోకి  తామే ముడుచుకుకు పోతున్నాయి ‘’అని వాటి బండారం అక్కడ జరిగే వ్యభిచారం వాటి ఫలితంగా చదూకొనే పిల్లలకొచ్చే గర్భ ధారణ లను కాళ్ళ ముందు ఉంచారు .  .ఆక్కర లేని పిల్లలు గడ్డిపువ్వులై మట్టిలోనే తలవాలుస్తున్నాయని ఆవేదనా చెందారు ‘’ఒక్కో పాపాయి ఒక్కో చరిత్రకు ప్రారంభ మౌతుంది ‘’అని నిర్వచించి కాలం మాత్రం జీవన కావ్యాలు రాస్తూనే ఉ౦ టుందన్న చారిత్రిక సత్యాన్ని ఎరుక పరచారు .ఆడపిల్ల సీతాకోక చిలుకలని ఎగరేసుకొంటూ ఇల్లంతా సందడిగా తిరగాలని అంతటా తానై ఎదగాలని అప్పటినుండే ఆశతో ఉంటుంది .వాళ్ళంతా చిట్టిమొలకలు  .కాని వారిలో ఉన్నది అస్తిత్వ ఆలాపనయే అంటారు .

తల్లి ఒడిలో పెరుగుతూ నిశ్చింతగా ఒక బిడ్డ నిద్రలోకి జారుకొంటే ‘’ప్రభుత్వ ఆస్పత్రి పెరటి గుమ్మం లోనే తుది ఊపిరి జార్చుకొన్న పసి గుడ్డు నిర్జీవ శరీరం కోసం ఊరకుక్కలు నంజుకోటానికి సిద్ధంగా ఉండే హృదయ విదారక దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరించారు .బాబాల వెంటబడి ,బూడిదతో పిండాలని పందడిస్తామంటే నమ్మి ,దేవుళ్ళను నమ్ముకొని ఉన్నవాళ్ళను గురించి చెబుతూ ‘’నిలువెల్లా ముద్దై కడుపులు పండించుకోటానికి పడే ఆరాటాన్ని కళ్ళారా చూపారు .బతుకు బండీలాగటానికి గతి లేక ,విధిలేక ఆశ్రమ స్కూళ్ళలో చేరే ఆడపిల్లల మానాలతో ఆడుకొని ఆగమాగం చేసి  ‘’అక్ష రాలకు బదులుగా పొట్టల్లో పిండాలు ‘’పొదిగి పెడుతున్నారు ‘’అని సమాజ కీచకులను చీదరించుకొన్నారు . .

అమ్మాయి పెరిగితే ‘’అబ్బురాల పంటై –ఇంటి నిండా పరుచుకొన్న రంగుల రాట్నం ‘’అవుతుంది .వెలుగులు నింపే హరివిల్లూ కావచ్చు నంటారు సుభద్ర గారు .అదే మరొక ఇంట్లో ‘’ఇరుకిరుకు మనస్సులో మరొకతై-కోరుకొని అతిధీ ‘’కావచ్చు .ఇంకో ఇంట్లో ‘’అమ్మకపు సరుకై బాల దమయంతి యై –అక్కున చేర్చుకొనే మరో వెచ్చని గూటికోసం ‘’ఎదురు చూస్తూ కలల్లో కూడా దిక్కుల్ని  వెదుక్కొనే దౌర్భాగ్య దామోదరి అవుతుంది .’’దారిపక్క కన్ను విప్పిన గడ్డిపూపాపాయికి –చిరుగాలే ‘’జోల కొట్టేది అని సానుభూతి చూపిస్తారు .’’పూల గుత్తి కుటుంబం లో గుచ్చేత్తే భద్రత కోసం –చూసే పసిచూపులు మన చుట్టూ ఎన్నో వేలాడుతున్నాయో ?అని ఆశ్చర్యపోతారు .

పిల్ల పెరిగి పెద్దదై’’నాన్న ఒడిలో కులుకుతున్న చిట్టి తమ్ముడి ని ఆప్యాయం గా లాలించ బోతుంది .వాడెందుకు ఏడ్చాడో తండ్రి తనను ఎందుకు కసిరాడో తెలీక గుడ్ల నీరు కుక్కు కుంటుంది ఆ అమాయక ప్రాణి .ఆమెది ‘’తనదికాని తప్పును శిలువలా మోస్తున్న ‘’యేసు అవతారం .తలిదండ్రుల కలల్నితన కళ్ళలో అతికించు కొంటుంది .స్వంత కలలు కనే అదృష్టం లేనిది .ఇంట్లో తోబుట్టువులను సాకుతూ  బుజాన ఉన్న పుస్తకాల సంచీతో బాటు బాల్యాన్నీ మూలకు విసిరేసే విధి వంచిత అవుతోంది బాలిక .కొందరేమో వయసుకు  మించిన భారాన్ని చంకనేసుకొని ‘’పసితనం లోనే ఆరిందా లైపోతున్నారు ‘’అని జాలి పడ్డారు .’’నర్సరీ క్లాసు పంజరం పక్షి ఆమె ‘’.బడిపిల్లలతో నిండిన ఆటోలు పరిగెత్తే ఫ్లవర్ వాజులు ‘’గా కనిపిచాయి సుభద్రగారికి .చిదిమేయబడిన బాల్యం గల ఒకపిల్ల ‘’మంది ఇళ్ళల్లో అంట్ల గిన్నెలని కన్నీళ్ళతో కడిగి దిగులు మొకాలతో ‘’భవిష్యత్తు తెలీకుండా గడుపుతున్నందుకు బాధ పడ్డారు

అనాధ శరణాలయాల్లోవిదిలించే మెతుకుల్ని  ‘’రుచి ఎరగని నోట్లో కుక్కుకొనే ‘’అనాధలను పుస్తకాలైనా తమ బతుకుల్లో తెరచుకొని చీకట్లను తరిమి కోటి ఆశల్ని పూయిస్తాయని ‘’ఆశించే అభాగ్యులెందరో ?పనీ పాటా చేసే పిల్లల గురించి చెబుతూ ‘’గుడిసె కప్పు నిండా సూర్యుళ్ళని నింపుకొని –కలల తూనీగల రెక్కల్నిచిదిపెసేవి పుస్తకాలే ‘’అని వాపోయారు వారి దౌర్భాగ్యానికి .వీళ్ళు ‘’శ్రమ విలువని అణా పైసల్తో సహా ఖచ్చితంగా –లెక్క వేయ  గలుగుతున్న చిన్నారి శ్రమజీవులు ‘’అన్నారు .మరికొందరు ‘’తాము కోల్పోయిన హక్కు ఏమిటో తెలియని ‘’వారు చెత్త కుప్పలో చిత్తుకాగితాల్ని ఏరుకొంటూ  బాల్యాన్ని పోగొట్టుకొన్న వీధి బాలికలు .ఇలా సమాజం లో భోగం ,దౌర్భాగ్యం పాపల జీవితాలతో ఆడుకొంటోంది అని స్పష్ట పరుస్తారు .

బాలిక పెరిగి కన్నె వయసు వస్తే ‘’కొత్త అందాలు శరీరమంతటా పరచుకొని ‘’ప్రతిదీ కొత్తగా దర్శన మిస్తూ పొందాలన్న తపన పెరిగి ‘’సృష్టిలోని అందాలన్నిటినీ సొంతం చేసుకోవాలనే కాంక్ష  రగుల్తుంది ఇది సహజం వయసు ధర్మం కూడా . ఇక్కడా తర తమ భేదాలున్నాయి .కొందరు ‘’లక్ష్య సాధనలో  గ్రంధ ‘’ వాల్మీక’’లై అనుకొన్నది సాధించి అపర సరస్వతులౌతారు .మరికొందరు తళుకు బెళుకు ప్రపంచపు భ్రమలకు లోనై ,రంగుల కలలు కని  తప్పటడుగులు వేసి  జీవితం ముళ్ళ బాట చేసుకొంటారు .’’అందమే తొలి మెట్టు అనే భ్రమ మెస్మరిజం చేసి అందాల్ని అతికి౦చు కొనే దారిలో కొందరు ,’’కామ దావానలం చుట్టూ ముట్టి –నిగ నిగల నాజూకు ఆకు పచ్చని జీవితం ‘’బూడిద కుప్పగా మార్చుకొనే వారు కొందరుంటారు .మరికొంతమంది ‘’ప్రేమికుడి వెనకాల పెంపుడు జంతువుగా మారిన బాలనాగమ్మలై ‘’బలై పొతూఉంటారు .నిజం తెలిసి ఆత్మహత్య చేసుకొని అర్ధాంతరంగా జీవిత రంగం నుండి నిష్క్రమిస్తారు .దీనికి తోడూ ‘’వెండి తెర వేల్పుల విన్యాసాలూ’’ చూసి  ‘’జీవితమంటే ప్రేమనే రెండక్షరాల మంత్రం ‘’అనుకోని మోసపోతారు .ఈ వయసులో ‘’కాలాన్నీ జీవితాన్నీ ‘’గురించి   సుభద్రగారు ఉద్బోదించి ‘’చేజారిన నిమిషాన్ని తిరిగి వెనక్కి తెప్పించుకోలేం ‘’అని వార్నింగ్ ఇస్తారు .ప్రేమించలేదని యాసిడ్ దాడులు బ్లేడ్ల కోతలు నిత్యం చూస్తూనే ఉన్నాం .రాక్ష ప్రేమ ఇది .దీన్నుంచి సమాజం బయటపడాలి. దీనిలో అందరి బాధ్యతా ఉందని చెప్పకుండానే చెప్పారు .

చదువులు పూర్తయి ‘’డాలర్ల గింజల కోసం వీసా రెక్కలు విదిలిస్తూ –గూడు వదిలిన పక్షి కూనలౌతున్నార’’ని అంటారు కవయిత్రి .అయితే ‘’తమదైన జీవిత శిల్పాన్ని చెక్కుకోటానికి వేడుతున్నందుకు ‘’సంబరపడతారు .వీళ్ళంతా చదువు’’ కొనుక్కోగలిగే’’ జనం .మరి కొనుక్కోలేనివారు –‘’కోరికల్ని కట్టగట్టి ఇంటి చూరులో నో గుండె సరంబీ లోకో విసిరి కొట్టి ‘’బతుకు పోరాటం చేస్తారు .గంతకు తగ్గ బొంత ను కట్టుకొని ఇల్లే స్వర్గం గా జీవితం వెళ్ళ మారుస్తారు .ఇందులోనూ అదృష్టవంతులు దురదృష్ట  వంతుతులూ ఉంటారు .’’భర్త చుట్టూ కుటుంబం చుట్టూ కోరికల్నీ ఆశల్నీ అల్లుకొని తనజీవితాన్ని అందులోనే మమైకం చేసుకొంటారు .’’.స్త్రీకోసం అందరూకలిసి ‘’స్వర పెటికపై పొదుపు కొని-ఆర్తిగా గొంతుకలుపుదాం ‘’రారమ్మని సుభద్రా దేవిగారు పిలుపు నిచ్చారు .

కన్నె ముత్తయిదువై  అత్త వారింట అడుగు పెట్టిన  శుభ సందర్భం .భర్త నే దైవంగా భావించి పూజించే వైనం .కడుపు పండే సమయం .’’పొట్టలో పాపాయి ఊపిరి పోసుకోన్నది మొదలు ‘’ఎన్నెన్నో కలని గుది గుచ్చుకొంటుంది ఆ తల్లి .తల్లి గుర్తుకొచ్చి ‘’తనకై అమ్మ పడిన ఆరాటపు జాడల్ని –కళ్ళల్లోకి తెచ్చుకొని కన్నీళ్ళతో కడిగి అందులో తన ప్రతిబింబాన్ని చూసు కొంటుందట ‘’అద్భుత భావ చిత్రణ .కర్తవ్యమే ఇప్పుడు ఆమె జీవిత నావకు చుక్కాని అవుతుంది .’’తనకు దక్కని జీవన పరిమళాలని –పిల్లల దోసిట్లో నింపటానికి ’’ఆరాట పడుతుంది ..ఇప్పటి మహిళా జీవితం అనేక రంగాల్లో ఉంది .కార్యాలయాల్లో  గృహాలయాల్లో బాధ్యత నిర్వహిస్తుంది .’’సహకరించని శరీరాన్ని ఉత్సాహ పరచుకొని ‘’సమాధాన పడుతుంది .కెరీర్ కు పగ్గం వేసి ,సంపాదనకు ఫుల్ స్టాప్ పెట్టి ,జీవితం తో రాజీపడి పిల్లల ఆటపాటలతో మమేకమై ‘’సంపూర్ణ గృహ లక్ష్మి ‘’అవతారం ఎత్తు తుంది .ఆమెలో సహనం ఓర్పూ ,పట్టుదల ముప్పేటలా అల్లుకొని ఇంటికే సర్వం సమర్పిస్తుంది .ఆదర్శ గృహిణి అని పించు కొంటుంది .ఇందులో సంతృప్తి ఆనందం అనుభవిస్తుంది .ఇల్లే స్వర్గ సీమ అవుతుంది ఆమెకు .

‘’శ్రమకు తగ్గ ఫలితం చెమటై జారి పోతున్నా –ముళ్లబాటలో శరీరం చీరుకు పోతున్నా –కడుపు పంటకు మాత్రం ముళ్ళు తాక కూడదని ‘’నిర్విరామంగా పని చేసే యంత్రమే అవుతుంది .కడుపుకట్టుకొని ‘’స్వేదజలాన్ని పైసలుగా మార్చి –పిల్లల దోసిట్లో విద్య గా ధారపోసి ‘’వాళ్ళు ఏ రోజుకైనా ‘’లోహపు రెక్కలు కట్టుకొని విదేశాలకు ఎగిరిపోయి ‘’నిలువెల్లా డాలరు పూలతో అభిషేకిస్తారని కొండంత ఆశ తో బతుకుతుంది మందికోసం .’’స్వప్నాలను మాత్రం వెలిగించు కొంటుంది –కంటి దీపాన్ని ఆశతో ఎగ దోసు కొంటూ ‘’అదీ ఆమె ప్రస్తుత పరిస్తితి .తనలాంటి అభాగ్యుల సేవలో తరించాలన్న తలంపు ఆమెను బతికిస్తుంది .’’మూలాల్ని నిరంతరం తడుముకొంటూ –నవ చైతన్యం తో అక్షరీకరించుకొని ‘’సమస్యకూ సమస్యకూ మధ్య నడుస్తుంది సామాజిక కార్యకర్తగా జీవితాన్ని పునీతం చేసుకొని సార్ధకం చేసుకొంటుంది .వారి ‘’పురోగమనానికి దీప ధార అవుతుంది ‘’ఇదీ ఉత్కృష్టమైన మార్పు .

కోరికల పంచకల్యాణి గుర్రాలెక్కి స్వారీ చేసే సంతానాన్ని చూసుకొని మురుస్తూ ,అప్పుల అడుసులో కాలుపెట్టి లోతుకు ,ఇంకా లోతుకు దిగిపోతూ అసహాయయై ఆసరాకోసం దిక్కులు చూస్తుంది .విధి వక్రించి జీవిత భాగస్వామిని దూరం చేస్తే సముద్రం లో ఏకాకి నావ అయి ,విద్య సమకూర్చిన ధైర్యం తో ముందుకే సాగిపోతుంది .అధైర్యాన్ని నిలువు లోతున పాతేస్తుంది .’’ధైర్యే సాహసే లక్ష్మీ ‘’అని పించు కొంటుంది .కాలం తో సమానం గా ‘’మరాతన్ రేస్ ‘’లో పాల్గొంటుంది .’’మెనీ మెనీ బాధలు పెట్టె మెనో పాజ్ ‘’నుండి బయట పడటానికి అవయవాలను యుద్ధ రంగం గా మార్చుకొంటుంది .’’గర్భ సంచీ నిండా అండ పిండ బ్రహ్మాండాల నన్నింటినీ సర్దుకొని –బుజాన వేసుకొని హడావిడి చేసి పోతుంది .ఇదొక నరక యాతన .ఆ బాధ నుంచి  గట్టెక్కి  సరైన ఆరోగ్యం పొందటం ఏంతో కష్టం  .’’ఎప్పటికీ ఎండిపోని జీవజలం ఆత్మా విశ్వాసం తో –మనసును నింపి సజీవం చేసుకొంటుంది ‘’.అందుకే ‘’ప్రతి గుండె తలుపు తట్టి –ప్రతి హృదయం పై అస్తిత్వ జండా ప్రతిష్టించి ‘’దిక్కులు ప్రతిధ్వనించేలా పాడమని కెప్టెన్ లక్ష్మిలాగా సలహా ఇస్తారు సుభద్రా దేవి .

కాల చక్రం ఎవరి కోసమూ ఆగదు .తరానికి తరానికీ మధ్య అంతరాయాలు పెరుగుతాయి .వైరుధ్యాలు చోటు చేసుకొంటాయి .పిల్లలు డాలర్ల వర్షం లో విదేశాలలో హర్షం పొందుతుంటే ,తనకోసం వస్తారన్న ఆశ అడుగంటి పోతుంటే ఇన్నాళ్ళ ,ఇన్నేళ్ళ శ్రమ వృధా అనిపించి జీవితంపై ఆశ నశించటం సహజం .వారికోసం’’ నిరీక్షణ చేతికర్రకు ఆనుకొంటూ –మనసు ముంగిట్లోనే లైట్ హౌస్ గా స్తంభించి పోతుంది ఆ వృద్ధ నారి ‘’.ఒకవేళ కన్నపేగు చీరుకు పొతే –ఆశల బుడగలు చిట్లి పోతుంటే –కన్నీరు వర్షించటం మర్చి పోయిన పొడి కళ్ళతో ‘’కూల బడి పోతుంది .

చివరి క్షణాలలో అనాధ జీవచ్చవమై –నిర్వేదానికి , నిర్లక్ష్యానికి  గురికాక ‘’ఏ ఆడదానికీ తప్పటం లేదని నిర్వేదం చెందారు సుభద్రా దేవి .ఉమ్మడి కుటుంబాలు ‘’కుంచించుకు పోయి అతి చిన్న పరమాణు కేంద్రం లో ఇమిడి పోతున్నాయి ‘. ఇప్పుడు దేశాలన్నీ ‘’వ్రుద్దాశ్రమాలయ్యాయి ‘’అని యదార్ధ పరిస్తితిని వివరించారు .ఉద్యోగ విరమణ చేసినా ‘’ఇంటి చాకిరీకి విరమణ ఉండదు ‘’.అమ్మ రాజీనామా ‘’కు అవకాశమే లేదు .’’సెకండ్ ఇన్నింగ్స్ గా మనవళ్ళు మనవరాళ్ళను ‘’తీర్చి దిద్దే బాధ్యతా మీద వేసుకొంటుంది .’’సిరి చుక్క పెట్టిన స్వంత ఆలోచనల్ని మరో సారి తడుముకొని  ఇష్టమైన వ్యాపకాలలో కష్టమైనా తనివితీరా ఈదు లాడుతుంది .ఇప్పటిదాకా పిల్లలకోసం దాచి పెట్టి తినిపించింది ఇప్పుడు తానూ తినాలనుకొంటే ‘’అనారోగ్యాలు నోటికి ప్లాస్టరు అంటించి బెదిరిస్తాయి .తినే యోగం ఇప్పుడు లేనే లేదు .’’మైసిన్లు ‘’తో కాలక్షేపం .

జీవన సంధ్య వచ్చేస్తుంది .’’చర్మం పై అలలు అలలు ‘’గా ముడుతలు ఆవరించుకు పోతాయి. శిరసుపై వెండితీగలు మెరుస్తాయి .ఎదురీతల్లో అయిన గాయాల మచ్చలు వగైరాలన్నీ ‘’జీవితానుభవాల పరిపక్వతకు కొలమానాలే ‘’అంటారు .’’చేవ లేదనీ గొంతు పెగలటం లేదనీ –నిరాశ సూదితో పెదాల్ని కుట్టేసు కొంటుంది ‘’. ఇక్కడే సుభద్రా దేవి మేలుకోలుపు పాడారు ‘’మధుర జీవితానుభవాల సారాంశాన్ని నింపి –అస్తిత్వ జండాను గుండె గుండెకు తాకించి ‘’కొత్తపాటకు జీవితార్ధాన్ని నేర్పించి ఆలపించమన్నారు .’’సామూహిక అస్తిత్వ ఆలాపనలతో –ప్రతి హృదయం లోను గమకాల్ని మీటి –ప్రతిమనసును తట్టి లేపాలని ‘’అస్తిత్వ రాగాలాపన చేసి జాగృతం చేశారు .

ఆడది గర్భం లో పిడమై ఊపిరి పోసుకొన్న దగ్గర్నుంచి –చిద్రమై శకలాలుగా జారి పోకుండా ప్రాణాన్ని నిల బెట్టుకొనే వరకు –మొదలైన అస్తిత్వ పోరాటాన్ని కడదాకా కొన సాగించాల్సి వస్తున్నందుకు విచారించారు .ఎక్కడ ఏ రకమైన విచక్షణ ఉన్నా సమైక్య నినాదం తో ఉద్యమించాలని పిలుపు నిచ్చారు .’’ఎప్పుడూ ఏ నాడూ కూడా తెగిపోని విధంగా విస్తరింప జేస్తూ –వినువీధుల నిండా అల్లుకొనేలా –చేతుల్నీ హృదయాల్నీ కలుపుకొంటూ –మాటల్నీ మనసుల్నీ విస్తరిస్తూ –సజీవ స్వరాల అల్లిక జిగిబిగితో –రేపటి తరాలకు కొత్త ఊపిరి లందిస్తూ ‘’ముందుకు సాగాని అభిలషించారు .ఈ కొనసాగింపు ‘’కడదాకా –ఊపిరి కొసదాకా –అనంతంగా –‘’కొనసాగిద్దామని అందరికి ఎరుక పరచారు సుభద్రా దేవిగారు .

‘’జనం బాధ శ్రీ శ్రీ బాధ ‘’అయితే మహిళా జనం బాధ శీలా సుభద్రా దేవిగారి బాధ .ఇదొక అస్తిత్వ నిరూపణ గాధ.ప్రతి అడుగులో పొంచి ఉన్న ప్రమాదాల ఘోష .ఒక రకం గా ‘’మహిళాయణం ‘’  మహిళా వేదం .స్త్రీ త్వ నిరూపణం .అవరోధాలను  అధిగమించి ముందుకు సాగే స్థిర సంకల్పం .అనుకొన్నవి జరగవని ,జరగనివాటికోసం విచారిస్తూ కూర్చోటం కాదు –ఉన్నదానిలో సరిపుచ్చుకొని ముందుకు సాగటమే అవుతోంది స్త్రీజీవితం .ఆమెకు విముక్తి లేదు .కనుక ఇది ఒక విముక్తి గీతం .అయితే సాధారణ ఫెమినిస్ట్ రచయిత్రుల్లాకాకుండా సుభద్ర గారికి ఎవరిపైనా కోపం ద్వేషం లేదు .పగ సాధింపు లేదు .అశ్లీలం ,అసభ్య పదజాలం లేదు .మార్పు రావాలన్న ఆరాటమే కనిపస్తుంది .స్త్రీ స్వయం సిద్ధ అవ్వాలన్న తపనే ఉంది .ఊహల్లో తేలిపోకుండా నేలమీద నిలవాలన్న హితవు ఉంది .భద్రమైన జీవితం మహిళలకు ఉండాలని సుభద్ర గారు కోరుకొన్నారు .స్త్రీ అస్తిత్వ జండాను బుజాన వేసుకొని అస్తిత్వ నినాదం తో దిక్కులు పిక్కటిల్లేట్లు నినదించిన స్త్రీ మూర్తి ఆమె .ఆమె ఆరాటం ,పోరాటం దీనికే .అందుకే అందరినీ సమైక్యమవ్వమని పిలుపు నిచ్చారు .

సుభద్రా దేవిగారి ‘’నా ఆకాశం నాదే ‘’సంపుటి పై  తరువాత తెలియ జేస్తా.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-4-15 –ఉయ్యూరు

డా శ్రీ టి రంగస్వామిగారునాకు  చాలాకాలం గా ఆత్మీయ సాహితీ మిత్రులు ”హనుమ కొండ రాజధానిగా సాహితీ సామ్రాజ్యాన్ని” ఏలుతున్న బహుగ్రంధకర్త ,వక్త ,ప్రచురణకర్త ,సాహిత్య సంస్థ  కు అధిపతి .వారిపుస్తకాలు మనకు ,మనపుస్తకాలు వారికీ బట్వాడా అవుతుంటాయి .విశ్వనాధ  వారికి  పరమ అంతరంగికులు శ్రీ రంగస్వామి .వారి ఆత్మీయ స్పందనే ఈ ఉత్తరం -దుర్గాప్రసాద్