ఆనంద రామాయణ విశేషాలు -2

రావణుడు కౌసల్యాదేవి వివాహానికి విఘ్నాలు కలిగించటం

మనకు ఏ రామాయణం లోనూ కనిపించని కొత్త విషయాలు ఆనంద రామాయణం లో కనిపిస్తాయి రావణుడు కౌసల్యను చెరబట్టటం మనం ఇంతకూ ముందు ఎక్కడా విని ఉండలేదు .ఆ విషయం దీనిలో సవివరంగా ఉండి ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది .

బ్రహ్మ దేవునివలన తన మరణం కౌసల్యా సుతుని వలన కలుగుతుందని  తెలుసుకొన్న రావణా బ్రహ్మ  ఆమెకు వివాహం కాకుండా ఉండటానికి ఎన్నో పన్నాగాలు పన్నాడు .అప్పటికి అయిదు రోజుల్లో కౌసల్యా దశరదుల వివాహ ముహూర్తం  నిర్ణయించారని  బ్రహ్మ రావణా బ్రహ్మకు చెప్పాడు .లేడికి లేచిందే ప్రయాణం అన్నట్లు రావణుడు రాక్ష సమూహం తో అయోధ్య కు వెళ్ళాడు .దశరధ మహారాజుతో యుద్ధం చేసి ఓడించి ఒక నౌకలో ఉన్న దశరధుని చూసి నౌకను కాలితో తన్ని సరయూనదిలోవిరిగి పడేట్లు  మునిగేట్లు చేశాడు .దీనికి వాల్మీకి శ్లోకాలు –‘’అయోధ్యాం సత్వరం గత్వా  రాక్శసైహ్  పరివేస్టితః –నౌకాస్తం తమ్ దశరధం జిత్వా యుద్ధైస్సు దారుణైః-బభంజ నిజ పాదేన తాం నౌకాం సరయూ జలే ‘’.  ఆనీతిలో అందరూ చనిపోయారు .కాని దశరధుడు సుమంత్రుడు మాత్రమె బతికి బట్టకట్టి ఆ నౌక ముక్క పై ప్రయాణం చేసి గంగానదిని చేరారు .అక్కడినుండి సముద్రం లోకి కొట్టుకు పోయి ఎలాగో బతికారు .

రావణుడు కోసల దేశానికి వెళ్లి యుద్ధం చేసి కన్య కౌసల్యను అపహరించి ,లంకకు  ఆకాశమార్గం లో వెడుతూ సముద్రం లో ఈదుతున్న ఒక పెద్ద తిమింగిలాన్ని లాన్ని చూసి దానికి కౌసల్యను ఎరగా వేస్తె పీడా వదిలి పోతుంది అది ఆమెను మింగేస్తే కౌసల్య కద కంచికే కదా ఆమెకిక పిల్లలు పుట్టటం, పుట్టినవాడు తనను చంపటం ఉండదుకదా అని ఆలోచించి ఒక పెట్టెలో పెట్టి సముద్రం లోకి తిమింగిలం ఉన్న చోట పడేశాడు .ఇక ఆమె వలన ఏ భయమూ లేదని నిశ్చింతగా లంకకు చేరాడు పదితలలవాడు .తానొకటి తలిస్తే దైవం వేరొకటి తలుస్తున్దికదా.ఆ తిమింగిలం ఇతర జల జీవులతో పోట్లాడి జయించాలని కోరిక కల్గి నోటితో ఆ పెట్టును లాక్కుపోతూ సముద్రం ఒడ్డున దాన్ని ఉంచి మళ్ళీ సముద్రంలోకి చేరి జలచరాలతో కల హిస్తోంది .సుమంత్రుడు రాజు దశరధుడు ప్రయాణం చేస్తున్న నౌకా ఖండం అప్పుడే అక్కడికి చేరింది .అక్కడున్న పెట్టెను చూసి ఇద్దరూ ఆశ్చర్య పోయారు .పెట్టె తెరచి చూస్తె కౌసల్య కన్య కనిపించింది .ఒకరికొకరు పరిచయమై ప్రేమ పెంచుకొన్నారు అవ్యవధానం గా ఇద్దరూ గాంధర్వ విధిలో వివాహం చేసుకొన్నారు . -‘’భార్యా భర్తా సుమంత్రుడు ముగ్గురూ కూడా ఆ పెట్టెలో దూరిరి మూత వేసేసుకొన్నారు .తిమింగిలం శత్రువులను జయించి వచ్చి మళ్ళీ ఆ పెట్టెను నోట కరచుకొని సముద్రం లో దిగింది .

లంక చేరిన రావణుడు బ్రహ్మను పిలిపించి ఆయన చెప్పిన మాట అబద్ధం అయ్యిందని ప్రగల్భాలు పలికాడు .నవ్విన బ్రహ్మ దేవుడు ‘’ఓం పుణ్యాహం ‘’అని గట్టిగా అన్నాడు .అర్ధం కాక రావణుడు షేక్స్ పియర్ ఫేస్ పెట్టాడు .బ్రహ్మ ‘’కౌసల్యా దశరదుల వివాహం జరిగి పోయింది కదా !’’అన్నాడు .విషయం తెలుసుకొన్న పదితలలవాడు తిమింగిలానికి ఎరగా వేసిన పెట్టెను తెప్పించాడు .అందులో చిలకా గోరింకల్లా కౌసల్యా, పదిరదాల దశరధుడు నవ్వుకుంటూ కుల్కుతూ కనిపించారు .క్రోదా వేశం  తో రావణుడు ఖడ్గం తీసి వారిని చంపబోయాడు .బ్రహ్మ వారిస్తూ ‘’నువ్వు పెట్టెలో కౌసల్యను ఒక్కదానినే పెట్టావు .ఇప్పుడు అందులో ముగ్గురున్నారు .కాసేపట్లో కోట్లకొలది జనం కాగలరు ‘’ ’’కౌసలై స్తాపితా శ్యాం పటికాయాం త్వయాపురా –త్రయస్త్రతు సంజాతా భవిష్యం త్యత్ర కోటిశః-‘’ అని భయపెట్టాడు .నువ్వు ఇప్పుడే వీళ్లిద్దర్ని చంపితే ఇప్పుడే రాముడు పుట్టి నిన్ను  చంపేస్తాడు జాగ్రత్త .భవిష్యత్తులో ఏమి జరుగుతుందో ఎవరికీ తెలీదు కనుక నవ వివాహ దంపతులను సుఖం గా సాకేత రాజధానికి పంపించేయ్యి .నా మాట విను .కాస్తకాల్చుకోమంటే ఒళ్ళంతా కాల్చుకోకు ‘’అన్నాడు .భయపడిన రావణుడు బ్రహ్మ చెప్పిన మాట విని ఆ పెట్టెను కోసల దేశానికి  భద్రం గాపంపించేశాడు .ప్రజా సమక్షం లో కోసల రాజు మళ్ళీ వారిద్దరికీ అపూర్వంగా వివాహం జరిపించాడు .తన రాజ్యాన్ని దశ రదునికి కానుకగా ఇచ్చేశాడు .అప్పటినుంచే సూర్య వంశ రాజులు’’ కౌసలేన్ద్రులు’’ అని పిలువ బడ్డారు .

తర్వాత దశరధుడు మగధ రాజ సుత సుమిత్రను పెళ్లి చేసుకొన్నాడు .ఆ తర్వాత కేకయ రాజకన్య కైకేయినీ వివాహమాడి ముగ్గురు రాణులతో స్వర్గ సుఖాలు అనుభవించాడు .అన్నీ ఉన్నాయికాని దశరధునికి సంతానం కలగలేదు ముసలి వాడై పోతున్నాడు .ఈ బెంగ బాగా బాధిస్తోంది .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -15-4-15- ఉయ్యూరు

ఆనంద రామాయణ విశేషాలు -1

శ్రీమద్రామాయణం మన తొలికావ్యం .వాల్మీకి మహర్షి కృతం .ఈ మహర్షి ఆనందరామాయణం ,ఆధ్యాత్మ రామాయణం ,వాసిష్ట రామాయణం అనబడే యోగ వాసిస్టం కూడా రాశాడు . ఆనందరామాయణం లో శ్రీరాముని ఆనందమయ స్వరూపునిగా అభివర్ణించాడు వాల్మీకి .ఇందులో మనం ఇదివరకు వినని చూడని విశేషాలున్నాయి .వాటిని తెలియ జేయటానికే ఈ ప్రయత్నం .శివుడు పార్వతికి చెప్పిన కధలే ఇవన్నీ . బ్రహ్మశ్రీ సిద్ధాంతి శివ శంకర శాస్త్రులుగారు తెలుగు తాత్పర్యం రాసిన  ఈ గ్రంధాన్ని మూడు సంపుటాలుగా ‘’సర్వారాయా ధార్మికవిద్యా  ట్రస్ట్ –కాకినాడ- తూర్పు గోదావరిజిల్లా -533001’’వారు 2005లో పునర్ముద్రించారు .దీన్ని ఉయ్యూరు లైబ్రరీలో నుంచి తెచ్చి చూశాను .ఆ విశేషాలు అందరికి తెలియజేయాలనే ఉత్సుకతే ఈ ప్రయత్నం .

రాముడు  జరుపుకొన్న దీపావళి

సీతారాముల వివాహమై అయోధ్యలో హాయిగా ఆనందాన్ని అనుభ విస్తున్నారు .శరత్కాలం లో ఆశ్వయుజమాసం లో జనకమహారాజు వియ్యంకుడు దాశరధ మహా రాజును మిధిలకు సగౌరవం గా ఆహ్వానించటానికి మంత్రులను పంపాడు .దశరధుడు వారికి యధోచిత అతిధి మర్యాదలు నిర్వహించాడు .వారిని వచ్చిన కారణం అడిగాడు .అప్పుడు మంత్రులు ‘’దీపావల్యుత్స వార్ధం త్వాం సకుటుంబ సమంత్రిణం-పౌర జాన పదైస్సౌక మాహ్వాయామాస తేసుహృత్ ‘’అన్నారు ‘’మహారాజా!మీ మిత్రులు జనక మహారాజు మిమ్మల్ని సకుటుంబ పరివారం గా దీపావళి మహోత్సవానికి దయ చేయవలసినదిగా ప్రార్ధించారు ‘’అని వినయంగా చెప్పారు .

దశరధుడు అంగీకరించి ఈ విషయాన్నిదేశం లో  అందరికి తెలియ జేసేట్లు చాటింపు వేయించాడు .మంచి ముహూర్తం చూసుకొని పౌరులతో సకుటుంబం గా మిధిలకు ప్రయాణం సాగించాడు .శ్రీ సీతారామ లక్ష్మణులు ,కౌసల్యాది మాతలు ,సీత మొదలైన రాజ పత్నులు ఏనుగులను ఎక్కి ,దాస దాసీ జనాలతో మహా వైభవం గా ,మహోత్సవంగా బయల్దేరారు .వియ్యంకుని రాక  విషయం తెలిసిన మిదిలాదీశుడు అంతే వైభవం గా వారికి స్వాగత సత్కారాలు చేయటానికి సన్నద్ధుడై బంధు మిత్ర పరివారసమేతంగా ఎదురు వెళ్లి స్వాగతించాడు .మంగళ వాద్యాలతో నృత్యం చేసే నర్తకీ మణులతో మేడ పైభాగాలనుండి  పౌర స్త్రీలు చల్లే పుష్ప వర్షం తో మిధిలా అంతా పండుగ వాతావరణం లో ఉంది అందరికీ తమ ఇంటికే అమ్మాయి అల్లుడు వస్తున్న అనుభూతి పొందారు .దశరాదులకు ఆర్గ్య పాద్యాదులు సమర్పించి బందుగణాన్ని సాదరంగా జనకర్షి ఆహ్వానించి రాజభవనానికి తోడ్కొని వెళ్ళాడు .

అందరికి నూతన వస్త్రాలు సమర్పించి ,మ్రుస్టాన్న భోజనాలతో విందు చేసి అల్లుళ్ళను రత్నదీప కాంతులతో అలరించాడు .’’జనకః పూజయామాస దీపావల్యాం మహాదినే –దీపోత్సవై ర్మహా పుణ్యే బలిరాజ్యం ప్రవర్తితే –ఆనంద సర్వలోకానాం మంగళాని గృహే గృహే ‘’మహా పుణ్యమైన దీపావళి రోజున ప్రతి ఇంటా సర్వలోకానందం వెల్లి  విరిసేట్లు మహా ఉత్సవం జరిపించాడు .అప్పుడు బలి రాజ్యం సర్వ శోభాయమానమై వెలిగిపోతుంది .అల్లుళ్ళకు అభ్యంగన స్నానాలు చేయించి భోజన భాజనాదులు సమకూర్చి గోవులు దాస దాసీజనం ,చతురంగ సైన్యం సమర్పించి సంతృప్తి చెందాడు .అలాగే జానకీ మొదలైన కుమార్తెలకు సముచిత పుట్ట్టింటి మర్యాదలు జరిపాడు .వచ్చిన అయోధ్యావాసులన్దరిని మహా గౌరవం గా సత్కరించాడు .జనక మహారాజు ఎవరికీ ఏ లోపమూ రాకుండా అన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకొన్నాడు .వియ్యంకుని ఇంటిలో దీపావళి మహోత్సవాన్ని కుమారులు కోడళ్ళు భార్యలు మంత్రి పురోహితులు ,పురజనుల సమేతంగా సంతృప్తిగా ఆనందంగా జరుపుకొని దశరధుడు మరల అయోధ్యకు తిరుగు ప్రయాణమయ్యాడు .ఇదీ ఆనంద రామాయణం లో రామాదులు జరుపుకొన్న మొదటి దీపావళి పండుగ .

దారిలో ఉండగా సీతా స్వయం వరం లో ధనుర్భంగం చేయలేక హతాశులైన వివిధ రాజులుఅందరు కలిసి  పగ బట్టి శదశరధుని  పై కి దండ యాత్రగా వచ్చి ముట్టడించారు .కంగారుపడ్డాడు దశరధుడు .రాముడు లక్ష్మణ సమేతం గా తండ్రిని సమీపించి తానూ ఉండగా భయ పడాల్సినదేమీ లేదని తండ్రికి చెప్పాడు .అప్పుడాయన ‘’నీకు పదహారు ఏళ్లుమాత్రమే .వాళ్ళు నామీదకు వచ్చారు .నేనే తేలుస్తాను ‘’అన్నాడు .రాముడు ‘’నేను చేయలేనప్పుడు మీరు నాకు సహాయం రావచ్చు .మనవారందరి యోగ క్షేమాలు చూస్తూ ఉండండి ‘’అని విన్న వించాడు .ఆలస్యం అమృతం విషం అని శ్రీరాముడు ధనుర్బాణాలు తీసుకొని తండ్రి రధం ఎక్కి  శత్రురాజులపై కి వెళ్ళాడు  .మహా తేజం తో ఉన్న రాముని చూసి వారందరూ  ముందుభయపడినా తర్వాత యుద్ధానికి దిగారు .భీకర యుద్ధం జరిగింది .లక్ష్మణ భారత శత్రుఘ్నులూ యుద్ధానికి దిగారు .శత్రురాజులు భారత శత్రుఘ్నులను బాణాలతో మూర్చ పోయేట్లు చేశారు .ఆగ్రహించిన లక్ష్మణుడు కూడా వారితో తాలపడ్డాడు కాని శక్తి చాలక పోయింది .ఇక ఉపేక్ష చేయరాదని రాముడు రాజులపై వారి సైన్యం పై వాయవ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి ,సముద్ర తీరం వరకు తరిమేశాడు .మిగిలిన వారిపై మోహనాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి మూర్చిల్ల జేశాడు .

భరతుని ఒడిలోకి తీసుకొని కైక ఏడవటం ప్రారంభించింది .వారిని అందర్నీ సమాధాన పరచి లక్ష్మణుడిని దగ్గరలో ఉన్న ముద్గల ముని ఆశ్రమానికిఆయుధాలు లేకుండా  వెళ్లి అక్కడున్న సంజీవిని మొదలైన ఓషధులను అడిగి తీసుకొని రమ్మని పంపాడు .శిష్యులవలన లక్ష్మణ ఆగమన వార్త విని ముని సంతోషించి సంజీవిని ని ఇచ్చి పంపాడు. దానితో భారత శత్రుఘ్నుల మూర్చ  నుండి రాముడు తేరుకోనేట్లు చేశాడు .ముని దశరాధులకు స్వాగతమిచ్చి శ్రీరామ దర్శనం తో పులకి౦చిపోయాడు .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -14-4-15- ఉయ్యూరు

షేక్స్ పియర్ మహాకవి 129 వ సానెట్ కు డాక్టర్ యెన్ .ఎస్.రాచకొండ అనువాదం

ఆంగ్లమూలం

SONNET 129

The expense of spirit in a waste of shame
Is lust in action; and till action, lust
Is perjured, murderous, bloody, full of blame,
Savage, extreme, rude, cruel, not to trust,
Enjoy’d no sooner but despised straight,
Past reason hunted, and no sooner had
Past reason hated, as a swallow’d bait
On purpose laid to make the taker mad;
Mad in pursuit and in possession so;
Had, having, and in quest to have, extreme;
A bliss in proof, and proved, a very woe;
Before, a joy proposed; behind, a dream.
All this the world well knows; yet none knows well
To shun the heaven that leads men to this hell.

_________

శీర్షిక

‘’ పరిభవ వ్యర్ధ ముత్సాహ వ్యయము ‘’

పరిభవ వ్యర్ధ ముత్సాహ వ్యయము రతియు

కార్య రూప పూర్వము కళంక భరితమ్ము

ఆటవికత మోస చరిత్ర ,మోటుతనము

అప్రమాణమ్ము అమితాశ హత్య తలపు

క్రూరతయు రుధిర ప్రసక్తి కూడి యుండు

తృప్తి నొందిన వెంటనే త్రోసి వేయు

తన్ను ఉద్రేక పరునిగా చేయదలచి

ఎరను మ్రింగించి పన్నిన హేతువగుచు

మొదటి హేతువునే కూడి తుదకు రోయు

వెంబడించ వెర్రి ,వశమైన వెర్రి ఇంక

పొందినను పొందు చున్నను పొందబోవు

చున్న వయినను తీవ్రత మిన్ను తాకు

మంచి చెడ్డల బాధించు మాట  లేదు

సుఖము శోభింప రుజువౌను దుఖ మేను

సంతసము కోర లభియించు స్వప్నమొకటే

ధరణి మనుజుల కిది సర్వ మెరుక కాని

నరకమునకు బాట యగు నీ నాక సుఖము

రోయు టెరుగ రెవ్వరైన రూఢి గాను .

13-4-15

కమనీయం కావ్యం

కమనీయం కావ్యం లోకోత్తర వర్ణనా నిపుణులైన కవి యొక్క కర్మయే కావ్యమని మమ్మటాచార్యుడు అన్నారు. కవి శబ్దం మొదట వేదములందు గోచరించుచున్నది. వేదాలలో కవి శబ్దమును పరమాత్ముని అర్థమున వాడబడును. ఆ తర్వాత అది పరమాత్‌ స్వరూపులైన ఋషులకు వాడబడును. వేదమంత్రములు దర్శించుట వల్ల మహాఋషులు వారే కవులు. నా కృషి కురుతే కావ్యమ్‌ అనే వాక్యాన్ని బట్టి ఋషికానివాడు కవి కాలేడు అని కవికానివాడు కావ్యం రచించలేడు. అంటే ఋషి కావ్య నిర్మాణం చేయగలడని తెలుస్తున్నది. వేదాలను, పురాణాలను బాగా నెరింగిన కవి కావ్యాన్ని అల్లుతాడు.
కావ్యములో వేదాలలో గల శాసన రూప శక్తిని పురాణాలలో హితవుతో కూడిన శక్తిని కావ్యంలో రసోచితంగా విషయాన్ని అందిస్తాడు కవి. లోకోత్తర ప్రాంగణానైపుణ్యం ప్రతిభ వలన సాధ్యమగుచున్నది. ప్రతిభ దేవతానుగ్రహం వలన సంప్రాప్తమగును. దేవతానుగ్రహం, తపస్సాం పద్యం, తపస్సు ఋషి వ్యాపారం అందుచేతనే ఋషి కానివాడు కావ్యం నిర్మింప జాలడన్న మాట కలిగినది.
కావ్యాంగము కాని, శబ్దము కాని, న్యాయం కాని, విద్యాకాని, కళ కానిది లేదు. క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దా నికి చెందిన ‘భామహుడు’ శ్రవ్యకావ్య చర్చ గావించి సహితంలైన శబ్దార్ధమును కావ్యమని చెప్పిరి. భామహుని అభిప్రాయం అనుసరించి శబ్ధముగళమ కావ్య శరీరం, అలంకారలు సౌందర్యమును కలిగించు భూషణములు. క్రీ.శ. 6వ శతాబ్దికి చెందిన దండి అనేకవి ఇష్టార్థవ్యవ స్థితమైన పద సమూహమే కావ్యమని అన్నాడు. ఇష్టార్థ మనగా కమనీయమైన అర్థం ఇటువంటి శబ్దాలతో కూడుకొన్న సమూహమును కావ్యమని చెప్పారు.
క్రీ.శ. 6వ శతాబ్ది వాడయినటువంటి వామనుడు గుణములచే ఏర్పడురీతి కావ్యాత్మ అనీ, అలంకారమును తత్‌ సౌందర్య పోషక ముల నియు నుడివినారు. ఆనందవర్ధనుడు విశిష్టంగా చెప్పకపోయినా, అభి నవగుప్తుడు చెప్పిన రీతినే బలపరిచినాడు.
మహిమ భట్టు, కుంతకుడు మొదలగు వారు శతార్థయుగళము కావ్య శరీర మని సూచించిరి.
రస గంగాధర కర్తయైన జగన్నాథుడు దండి శబ్దమునకు ప్రాధాన్య మొసంగెను. శబ్ధార్థములు రెండూ అవినాభావ సంబం ధం కలిగి ఉండును. కాళిదాసు అర్థం, భావం, శబ్దమును ఆశ్రయించియే ఉండు నని చప్పి ఉన్నాడు.
సహితములైన శబ్దార్ధములు కావ్యమని భామహుడు, ఇష్టార్థ వ్యవశ్చిన్న మైన పదావళి కావ్యమని దండి, గుణాలంకార యుక్తములైన శబ్ధార్ధములు కావ్యమని వామ నుడు, అదోషములు, సుగుణములు, సాలం కార ములైన శబ్దార్ధములు కావ్య మని మమ్మటుడు, రసాత్మక వాక్యం కావ్యమని విశ్వనాథుడు, గుణాలంకార రీతి రసోపేతమైన సాదు శబ్ధార్థమ్‌ కావ్యమని పీయుషుడు, రమనీయార్థ, రమణీయార్థ ప్రతిపాదిక కావ్యమని జగన్నాథుడు, రసాలంకారయుక్తం అయినది కావ్యమని కేశవ మిశ్రుడు అన్నారు.
శబ్ద రత్నాకరముననుసరించి ప్రబోధం అంటే మేలు కొలుపుట అని అర్థం. ఈ ప్రబోధము రెండు విధాలుగా ఉండును. 1. మత పరమైనవి 2. సాంఘిక రాజకీయ పరమైనవి.
స్వాతంత్య్రం రాక పూర్వం మన భారతదేశ కవులు వివిధ భాషలల్లో ప్రబోధములు రచించారు. మత ప్రచారం కొరకు ఆయా మతాలవారు ప్రబోధ ప్రవచనాలు చేసారు. చేస్తూ ఉన్నారు.
జైన, బౌద్ధ మతాలవారు ఆయా మతాలవారు జనుల ప్రబోధార్థం జాతక కథలు, కొందరు కావ్యాలు రచించారు. శివవైష్ణవ మతాల వ్యాప్తికి ద్విప దలు, ప్రబంధాలు వెలి సాయి. పాలుకురికి సోమనాథుడు ప్రబోధాత్మక శతకం రచించాడు. ”బసవా బసవా బసవా వృషాధిప” అనే శతకం ద్వారా మత వ్యాప్తి నాశిం చాడు. అట్లాగే ఇతర మతాలవాళ్లు పాటలు మొదలైన సాహిత్యాన్ని ఉప యోగించు కున్నారు.
దాస్య తిమిరా వళిలో పడి పరాధీన శృంక లాల తగిలి కొట్టు మిట్టాడుతున్న జాతిని ఉద్ధరించ డానికి కవులు కలం పట్టారు. అట్ట డుగున పడి సమా జంచే వెలియేయ బడ్డ వారం తా ఒక్కు మ్మడిగా విజృం భించి జాతిని ఉత్తేజ పరి చారు. వారు రాసిం దంతా ప్రబోధ సాహి త్యమే.
దవులపల్లి వారు తన ”సారస్వత నవనీతం” లో అంటారు – నిద్రాణమై ఉన్న జాతిని మేలు కొలుపు టకు సాహిత్యం కన్న మహత్తరమైన సాధనం మరొక్కటి లేదనీ, రూజువెల్డు వాల్టేరు లు రచనల వలన ఫ్రెంచి విప్లవం వచ్చిందనీ.
ఇంతెందుకు టాలిస్టాయ్‌, మాక్సింగోర్కి డాసో వస్కీ ప్రభృతులు రష్యా వాఙ్మయం ద్వారా ఆదేశా లల్లో అద్భుతమైన ప్రబోధం కలిగించారు.
బ్రిటిష్‌ పరిపాలన కింద అణగారి పోయిన భారతీ యులను తమ విద్యుక్త ధర్మాలను పాలింప వలసినదిగ ప్రబోధించి, మేలు కొలిపినది వాఙ్మ యమేనని చెప్పవచ్చు. మన స్వాతంత్య్రోద్యమ చరిత్ర ఒక ఉద్యమంగా వ్యాప్తి చెందుటకు వాఙ్మయ ప్రాబ ల్యమే నని చెప్పవచ్చు. ప్రబుద్ధ భారతానికి తొలి వైతాళికులు రచ యితలేనని నిర్ధారణ చేయవచ్చు.

యం.వి. నరసింహారెడ్డి

తమిళ నేతల అనవసర రాద్ధాంతం

మొదటికొచ్చిన కశ్మీర్ వ్యథ…

నా దారి తీరు -95

బదిలీ ప్రహసనం

సంవత్సరం మంగళాపురం లో పని చేసిన తర్వాత బుద్ధి మారి మళ్ళీ ట్రాన్స్ ఫర్ ప్రయత్నాలు శురూ చేశాను .ఎప్పుడూ నా ప్రయత్నాలేవో నేను చేసుకొనేవాడిని .పెనమకూరు హైస్కూల్ హెడ్ మాస్టర్ శ్రీ సూరపనేని వెంకటేశ్వర రావు రిటైర్ అవుతున్నారని తెలిసి ,అక్కడికి వెడితే ఇంటికి దగ్గర గా ఉన్నట్లు ఉంటుందనే ఆశ పుట్టింది. పుర్రెకు పురుగు తొలచినట్లు అదే ఆలోచన మనసులో సుళ్ళు తిరిగింది .అనుకోకుండా అప్పటికే నాకు శిష్యుడు పెనమకూరు వాడు వల్లూరు కరణం అయిన పెనమకూరు ప్రభాకర రావు కు నేను బదిలీ ప్రయత్నాలు తెలిశాయి అదీకాక నా చిన్ననాటి స్నేహితుడు కనకవల్లి వాడు మారేపల్లి చలపతి బావ మరది కీ తెలిసి ప్రభాకర రావు ద్వారా ప్రయత్నిస్తే పని జరుగుతుందన్నాడు .సరే అనుకొన్నా. ఎవరికీ చెప్పలేదు .దీనికి ఎలా ప్రారంభించాలో తెలియక గుంజాటన పడ్డా. ఇంతలో ప్రభాకర రావు సలహా ప్రకారం ఉయ్యూరు మండలం మాజీ అధ్యక్షుడు ,నాకు హైస్కూల్ లో క్లాస్ మేట్ దిరిసెం ప్రభాకరరావు చెబితే చైర్మన్ కోటేశ్వర రావు గారు తప్పక బదిలీ చేస్తారని చెప్పారు .ఇంకేముంది నా పని యిట్టె అయిపోతుందని పించింది .ప్రభాకరరావు ఉయ్యూరు గూడెం లో ఉంటాడు .ఎప్పుడూ అటు వెళ్ళే పని లేని నేను అక్కడికి వెళ్లి వచ్చిన పని చెప్పా .’’అదెంత పని ప్రసాద్ గారూ .నేనున్నాగా .పని అయిపోయినట్లే అనుకోండి .మనం అందరం కలిసి రుద్రపాక వెళ్లి  పిన్నమనేని ని కలిసి చెబుదాం .ఆయన కాదనరు .మనిద్దరం క్లాస్ మేట్స్ కదా హామీ ఇస్తున్నాను అన్నాడు ‘’.యెగిరి గంతేసినట్లయింది .రొట్టె విరిగి నేతిలో పడిందని పించింది  ముతకగా చెప్పాలంటే ‘’ముడ్డిమీద గుడ్డ నిలవ లేదు ‘’.

మోసం గురో

ఒక రోజు నేను ఇద్దరు ప్రభాకర రావు లు ,ఉయ్యూరు సమితి మాజీ అధ్యక్షుడు మొవ్వా మోహనరావు అందరం కారు లో రుద్రపాక వెళ్లి చైర్మన్ కోటేశ్వర రావు గారిని కలిశాం .వాళ్ళందరూ నన్ను పెనమకూరు కు ట్రాన్స్ ఫర్ చేయమని అడిగారు .తప్పకుండా చేద్దాం . మేస్టారిని  ముందు లాంగ్ లీవ్ పెట్టమనండి .ఒక నెల తర్వాత జాయినింగ్ పర్మిషన్ అప్ప్లైచేయమనండి .నా పని తేలికవుతుంది .’’అన్నారు .సరే అని చెప్పి  అటునుంచి అటు బందరు జిల్లా పరిషత్ ఆఫీస్  కు వెళ్లి పరిషత్ ఎడ్యుకేషన్ ఆఫీసర్ ను కూడా అందరం కలిసి  ,నేను లీవ్ పెట్టబోతున్నట్లు చెప్పి గుమాస్తా శేషగిరి రావు గారికీ చెవిలో వేసి ‘’ప్రసన్నం ‘’చేసుకొని ,అందరం హోటల్ కెళ్ళి ఫుల్ గా ‘’మెక్కి ‘’సాయంత్రానికి ఉయ్యూరు చేరుకొన్నాం .దీనికి నాకు అయిన ఖర్చు ఆనాడే రెండు వేల రూపాయలు .ఇంత భారీగా నేనెప్పుడూ ట్రాన్స్ఫర్ కోసం ఖర్చు చేసి ఉండలేదు .గుండె గుభేల్ మంది . చేతులు అప్పటికే కాల్చుకోన్నాను .ఇక ఆకులవలన లాభం లేదని మనసులో అనిపించింది .నేను మంగళాపురం వెళ్లి లాంగ్ లీవ్ కు అప్ప్లై చేశా .

ఇక్కడి నుంచి కదం అడ్డం గా తిరిగింది .పెనమకూరు కమ్మ టూరు .రిటైర్ అయింది కమ్మ హెడ్ మాస్టారు .కమిటీ ప్రెసిడెంట్ వెంకట నారాయణ గారు అదే కులం .అడుసుమిల్లి సూర్యనారాయణ   కాంగ్రెస్ వాడు ఆయనదీ అదే కులం .అలాంటిది మనకు చెప్పకుండా ఒక బాపనోడు పెనమకూరు రావటమా ?అని వీళ్ళంతా కూడా బలుక్కోన్నారని తెలిసింది .రోజూ జిల్లాపరిషత్ కు వెళ్లి కాంప్ ఆఫీసర్ ను గుమాస్తాలను చైర్మన్ గారినికలిసే ‘’నాయుడు ‘’అనే కమ్మ తెలుగు మేష్టారు ఇక్కడ కింగ్ మేకర్ .పెనమకూరులో పని చేస్తున్నాడు .ఆయనకు తెలీకుండా ఈ ప్రాంతం  లో ఏ ట్రాన్స్ ఫరూ జరగదు .అతనే వెళ్లి ఆర్డర్ తెచ్చేంత చొరవ ఉన్నవాడు .ఉయ్యూరులో ఫైనాన్స్ నడపటం చైర్మన్ గారి గుడివాడ చిట్ ఫండ్ వ్యవహారాలూ చూడటం వలన అతనికి ఇంఫ్లుఎన్స్  ఎక్కువ .అతని చుట్టూ ఎప్పుడూ అరడజను మంది మేస్టార్లు పరి వేష్టించి ఉంటాడు .నాయుడు నాకూ మిత్రుడే .అతనిభార్య జి రంగయ్య గారు అని గరికపర్రు కు చెందిన ఉయ్యూరులో మాతో పాటు పని చేసిన  ఆయన గారి కూతురే. ఆ అమ్మాయి నా స్టూడెంట్ కూడా . నేను పెనమకూరు ప్రెసిడెంట్ నుకాని ,స్కూల్ కమిటీ ప్రెసిడెంట్ ను కాని అసలు కలవనే లేదు అక్కడికి రావాలని ఉందని వాళ్లకు తెలియ జేయలేదు .అది ఒక రకం గా వాళ్లకు అవమానం అని పించవచ్చు .అంతకు ముందు కూడా సైన్స్ మాస్టారిగా నేను కమిటీ వారికి తెలియకుండా విస్సన్న పేటనుండి మూడు నెలల్లోనే బయటపడి పెనమకూరు వచ్చాను .అది వాళ్ళను కెలక వేస్తూనే ఉండి ఉండచ్చు . కనుక నేను అక్కడికి రాకుండా ఉండటానికి అన్ని రకాల పావులు కదిపారు .నేను ఈ ప్రభాకరరావు బృందాన్ని చలపాయి బామ్మర్దిని నమ్ముకోన్నాను .

నాయుడు ఉయ్యూరు సెంటర్ లో కనిపించినప్పుడల్లా ‘’ప్రసాద్ గారు ! ఆర్డర్ ఎప్పుడు వస్తుంది ?’’అని అడిగే వాడు తెలియనట్లు .నేను ‘’మీకు తెలీకుండా ఆర్డర్ ఎలా వస్తుంది ?’’అనేవాడిని ‘’మీకే వస్తుంది పెనమకూరు ‘’అని జోల పాడేవాడు  .నవ్వీ నవ్వకుండా నవ్వే వాడిని అంటే ఏడవ లేక నవ్వే  వాడి నన్నమాట .కాని నా వెనక ఏదో గూడు పుటాణీజరుగు తోందని అర్ధమయ్యింది .నన్ను పెనమకూరు వేయరని నమ్మకంగా తెలిసింది . .గుమాస్తాను కలిశా .పరమహంస గారినీ కలిశాను .అప్పుడు ఆయన ‘’మేస్టారూ ! మిమ్మల్ని పెనమకూరు వేసే ఆలోచనలో చైర్మన్ గారు లేరని తెలుస్తోంది .అక్కడ కమిటీ వారిని మీరు ప్రసన్నం చేసుకోలేదు .మీ మీద నాకు మంచి అభిప్రాయం ఉన్నా సాయం చేయాలని ఉన్నా నేనేమీ చేయలేని పరిస్తితి .మీ ప్రయత్నాలు గట్టిగా చేసుకొని నస్టపడకుండా ము౦దు జాయింగ్ పర్మిషన్ పెట్టండి జాగ్రత్త  ‘’అని చాలా చక్కగా చెప్పారు ఏదీ దాచకుండా .అప్పటి దాకా నాకూ పరమహింస అని పించిన ఆయన ఇప్పుడు నిజం గా ‘’పరమ హంస ‘’అనిపించారు .ఆయన చెప్పినట్లే వెంటనే జాయింగ్ పర్మిషన్ కోసం అప్ప్లై చేశాను .

చేసేదేమీ లేదు .రోట్లో తలపెట్టాను రోకటి పోటుకు వెరవాల్సిన పనేముంది .అంతా మోసం గురో అనిపించింది ప్రభాకర్రావులు కాడి పారేశారు .మన సొమ్ముతో సోకు చేసుకొనే వాళ్ళు వీళ్ళు .తప్పు మనదే కనుక ఏదైతే అది అయిందని వాళ్ళ దగ్గరకు వెళ్ళటం మానేశాను .ఆర్డర్ కోసం ఎదురు చూస్తున్నాను.  చివరికి నా లీవ్ మంజూరై జాయినిగ్ పర్మిషన్ మైలవరం దగ్గర ఉన్న ‘’చిలుకూరి వారి గూడెం ‘’కు ట్రాన్స్ ఫర్ చేస్తూ ఆర్డర్ వచ్చిందని తెలిసి జిల్లా పరిషత్ కు వెళ్లి ఆర్డర్ తెచ్చుకొన్నాను. అందరూ నా మీద సానుభూతి చూపించారు ..అది భరించటం కష్టమైంది .మొదటిసారిగా కాటా దెబ్బ  పీటీ దెబ్బ తిన్నాను .బుద్ధి వచ్చింది లేమ్పలేసుకోన్నాను .రాచకీయ నాయకుల్ని నమ్మటం యెంత తప్పో తెలిసింది .తెలిసి కూడా అడుసులో కాలు వేస్తాం ఒక్కొక్కప్పుడు అదే జరిగింది నాకు .చిలుకూరి వారి గూడెం ఎక్కడుందో తెలీదు .అసలు అలాంటి పేరుతొ ఒక ఊరు ఉందని తెలియదు .కాని సుబ్బారావు అనే తిరువూరు ఏం ఇ వొ ఒక సారేక్కడోకలిసి మైలవరం దగ్గరుందని, చాలా బాగా ఉంటుందని చాలా మంచి స్కూలు అని చెప్పారు .అక్కడ అప్పటిదాకా పని చేసిన హనుమంత రావు నాకు రాజమండ్రి ట్రెయింగ్ మేట్ .అతన్ని కాజ హైస్కూల్ కు మార్చి  నన్ను అక్కడికి వేశారన్నమాట .  ఒక మంచి రోజు అక్కడికి జాయిన్ అవటానికి బయల్దేరి వెళ్లాను .ఆవివరాలు తరువాత తెలియ జేస్తాను .ఇదీ ‘’మోసం గురో కద’’.ఇంతమోసానికి నేనెప్పుడూ గురికాలేదు .ఒక రకం గా భగవంతుడు బుద్ధి చెప్పాడేమో అనిపించింది .ఉన్న చోట ఉండక ఈ తిప్పలెందుకు ?అని పించింది .కాని ఊరుకోనిస్తు౦దా బుద్ధి ?

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -12-4-15 ఉయ్యూరు

 

 

 

—

—

మొదట్లో ఏరువాకా” లేదు -వహీదాలేదు ”రోజులు మారాయిలో

నీటి పొదుపు – భావితరాలకు మనం ఇవ్వవలసిన వారసత్వ సంపద

11-4-15 శనివారం సాయంత్రం 6 గం కు సరసభారతి గౌరవాధ్యక్షురాలు శ్రీమతి జోశ్యుల శ్యామలా దేవి గారింట సరసభారతి ఫ్లోరా కలిసి 78 వ సమావేశం గా తెలుగు కధకు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి తెచ్చిన స్వర్గీయ పాలగుమ్మి పద్మరాజు గారి శతజయంతి ,మరియు ఆత్మీయ సమావేశాన్నిజరిపాం .ప్రముఖ కదానికులు డా .శ్రీ వేదగిరి రాంబాబు ”,తెలుగు రధం ”అధ్యక్షులు శ్రీ కొంపెల్ల బాల సుబ్రహ్మణ్య శర్మ .ప్రసిద్ధ కార్టూనిస్ట్ శ్రీ బాలి గార్లు ఆత్మీయ అతిధులు గా విచ్చేశారు జరిపాం .ప్రముఖ కదానికులు డా .శ్రీ వేదగిరి రాంబాబు ”,తెలుగు రధం ”అధ్యక్షులు శ్రీ కొంపెల్ల బాల సుబ్రహ్మణ్య శర్మ .ప్రసిద్ధ కార్టూనిస్ట్ శ్రీ బాలి గార్లు ఆత్మీయ అతిధులు గా విచ్చేశారు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -32

14-సంస్కరణ  ,వాస్తవ వాది  శాంతికాముకుడు రష్యన్ రచయిత లియో టాల్ స్టాయ్-4(చివరిభాగం )

టాల్ స్టాయ్ అనుచర గణం

టాల్ స్టాయ్ చాలా నిష్టగా ఉన్నాడుకాని భోగాలమధ్యే జీవిస్తున్నాడు .పూర్వానుభవాలు, బలహీనతలకు లో౦గి పోతున్నాడు .తనను తానూ నియంత్రించుకోలేక పోతున్నాడు .యాత్రికుల సందర్శన పెరిగింది .అడపాదడపా పుస్తకాలు  బూట్లు రిపైర్ చేసే బెంచి పై  కూర్చుని రాస్తున్నాడు .ఇలా అనేక విధాల స్థిమిర జీవితం లేకపోయినా కుటుంబంలోను బయటా ఆయన ప్రతిభా కీర్తి పెరుగుతూనే ఉన్నాయి .ప్రజలకు ఆయన బోధలపై విపరీతమైన గురి ఏర్పడింది .ఆయన బోధనలను అమలు పరచటానికి కాలనీలు ఏర్పడ్డాయి .రష్యా యువకులు తమ గురూజీ టాల్ స్టాయ్ అనే చెప్పుకొన్నారు .తమను ‘’టాల్ స్టాయన్స్ ‘’గా పిలుచుకొన్నారు .ఆయన రచనలు ప్రపంచ భాషల్లోకి అనువాదం పొందాయి .వాటి ప్రభావం ఇంకా పెరిగింది .

కరువు –సహాయ పనులు

1891 లో రష్యాలో వచ్చిన భయంకర కరువును ఎదుర్కోవటానికి బాధితులకు సహాయ సహకారాలు అందజేయటానికి నడుం బిగింఛి అంకిత భావంతో రిలీఫ్ వర్క్ ను చేబట్టాడు . .దేశ విదేశాలనుండి కరువు నివారణకు అందు తున్న నిధులను గ్రామాలకు గ్రామాలకే ఆహారం సరఫరా చేయటానికి ఖర్చు పెట్టాడు .దీనితో టాల్ స్టాయ్ సేవానిరతి ప్రపంచమంతా పాకిపోయి ప్రపంచం లోనే గొప్ప గౌరవ నీయుడు ఆరాధనీయుడయ్యాడు

అరిస్టోక్రసికి సింహ స్వప్నం .

ఆయన జీవితం లో చివరి ఇరవై ఏళ్ళు రష్యన్  అరిస్టోక్రసి కి  సింహ స్వప్నమే అయ్యాడు  .ఆయన రచనలనేకం నిషేధించబడ్డాయి .దొంగచాటుగా ప్రింట్ చేసి సొమ్ము చేసుకొన్నారు .ఆయన సమర్ధకులను జైల్లో పెట్టి హింసించారు . ఆయననూ పోలీసు నిఘాలో ఉంచారు .75 వ ఏట చర్చి కూడా బహిష్కరించింది ఆయనను .సంప్రదాయ క్రిస్టియన్ మతాన్ని కాదన్నాడనేదే అభియోగం .ఆయనకున్న పరపతిని తగ్గించాలన్నదే ఆశయం .

అహింసా పరమో ధర్మః

ప్రభుత్వం  పెట్టె హింసలను చూపించే దౌర్జన్యాలను ఆయన పరమ ప్రశాంత చిత్తం తో అహింసా మార్గం లో  ఎదుర్కొన్నాడు .ఆయన విప్లవానికి పూర్తీ వ్యతిరేకి .ప్రభుత్వ చేష్టలను తీవ్ర స్వరం తో నిరసించాడు .అన్యాయాలను అడ్డుకున్నాడు .ప్రతిపనిపైనా పూర్తిగా విచారణ జరిపి మాత్రమె చర్య తీసుకోవాలని ప్రభుత్వానికి తెలియ జెప్పాడు .ఆ నాటి ప్రజల మనోభావాలకు టాల్ స్టాయ్ అద్దంపట్టాడు .విప్లవానికి టాల్ స్టాయ్ యెంత వ్యతిరేకి అయినా ఆయన మరణం తర్వాత 7 ఏళ్ళకు చివరి రివల్యూషన్ రష్యాలో జరిగింది .

మహాత్ముడికి ఆదర్శం

రష్యాలోని యాస్నాయ పోల్యానా దక్షిణ అమెరికాకు అర్ధ ప్రపంచం దూరం లో ఉంది .అక్కడ మోహన్ దాస్ కరం చంద్ గాంధి ‘’the kingdom of God is within you ‘’అని  ప్రకటించాడు .టాల్ స్టాయ్ కి జాబు రాస్తూ తాను  ఆయన విశ్వాసపాత్రుడైన అనుచరుడిని అని చెప్పుకొన్నాడు .ఇద్దరి మధ్యా ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు చాలాకాలం జరిగాయి .1910 చివరలో టాల్ స్టాయ్ మహాత్ముడికి ఒక సుదీర్ఘమైన లేఖ రాశాడు .అందులో క్రిష్టియానిటి  క్రీసు బోధనలను అనుసరించటం లేదని బాధ పడ్డాడు .అందులోనే చాలా తీవ్రంగా ‘’the longer I live ,and especially now when I vividly feel the nearness of death ,I want to tell others what I feel so very clearly and what to my mind is of great importance –namely that which is called passive resistance ,but which in reality is nothing less than the teaching of love ,uncorrupted by false interpretations. A s soon as force was admitted into love ,love was no longer the law of life .And as there was no law of love ,there was no love at all, except violence –that is the power of the strongest .Thus Christian mankind has lived for nineteen centuries ‘’అని కుండ బద్దలు కొట్టి మరీ చెప్పాడు .ఇవే మహాత్ముడికి ప్రేరణ మంత్రాలైనాయి భారత దేశ స్వతంత్ర సాధనకు .అవే మార్టిన్ లూధర్ కింగ్ కు ఆదర్శాలూ అయ్యాయి .

సందర్శకుల సందడి

ఈ ముసలివయసులో అన్నిరకాల అభిప్రాయాల వారి సందర్శన తో టాల్ స్టాయ్ క్షణం తీరిక లేకుండా గడిపాడు .ప్రముఖ కవులు ,భక్తులు ,రాజకీయ నాయకులు ,రాజ్య పాలకులు అందరూ క్యూకట్టి దర్శనాలు చేసుకొని సర్వ సంగ పరిత్యాగి అయిన ఆ మహాను భావుడిని అర్చి౦చేవారు .సన్మానించి గౌరవించేవారు .’’సత్యం కోసం బాహ్య విషయాలను త్యాగం చేయటమే పరమార్ధం అని బోధించాడు లియో .

ఇంట్లో ఈగల మోత బయట పల్లకీ మోత

ఇంట్లో ఈగల మోత బయట పల్లకీ మోత లాగా   తయారైంది టాల్ స్టాయ్ బతుకు .ప్రపంచమంతా ఆరాదిస్తూ పూజిస్తున్న మహా రచయితా దార్శనికుడికి ఇంటిపోరు అదే దామాషాలోఅనులోమంగా  పెరిగి ఇంట్లో పరువు విలోమంగా తగ్గిపోయింది సంతానాన్ని గారాబం గా చూసుకొంటూ వాళ్ళతో ఆటలాడుకొంటూనే  ఉండే వాడు ఒకప్పుదు  .వారికీ తండ్రిపై వల్లమాలిన గౌరవ ప్రేమలుండేవి .కాని ఇప్పుడు అంతా ‘’ఉల్టా సీదా ‘’అయి పోయింది .పిల్లల్లో స్వార్ధం పెరిగింది  .తండ్రి త్యాగనిరతిని వాళ్ళు అర్ధం చేసుకోలేక గొడవ పడ్డారు .పలకరింపులే లేవు .సానుభూతి ఎండమావి అయిపోయింది .కుటుంబం లో .చిన్న కూతురు అలేక్సా౦డ్రా మాత్రమె తల్లినెదిరించి తండ్రి పక్షాన నిలిచింది .మిగతావారంతా బద్ధ విరోదులైపోయారు

సుఖము లేదంతే.

సాధారణం గా మానవ జీవిత చరమాంకం లో సుఖ శాంతులతో వర్ధిల్లటం అందరూకోరుకొనే వరం పాపం ఈ ముసలాయనకు అది శాపంగా మారింది .అందరూ ఆయన్ను వ్యక్తిగతంగా బాధించారు హింసించారు ,పీడించారు .భార్య సోన్యాకు లియో అనుచరుడు వి. జి .చేర్కొవ్ కు మధ్య’’ టగ్ ఆఫ్ వార్ ‘’కొనసాగింది .చేర్కొవ్ పెద్ద లాండ్ లార్డే .సంస్థానం లో ఉండే రైతుల జీవితాలను బాగు చేయాలనుకోన్నవాడే .రెండు విషయాలే తగాదాకు కారణాలైనిలిచాయి .మొదటిది తన రచనల మీద కాపీ రైట్  హక్కులు ప్రజలకు ఇవ్వకుండా భార్యకు దఖలు పరచటం .చరమాంకం లో ఉన్న మాస్టర్ లియో  ను ఆ హక్కులు ప్రజలకు దక్కెట్లు వీలునామా లో పొందుపరచమని చిలక్కి చెప్పినట్లు చెప్పాడు ,ఇలా చేస్తే సోన్యాకు ,ఆమె వారసులకు  హక్కులు దక్కవు .రాయల్టీలు రావు .టాల్ స్టాయ్ చాలా రహస్యం గా భద్ర పరచిన డైరీలు చేర్కొవ్ అధీనం లో ఉండటం .చివరికి చిలికి చిలికి గాలివానైంది ఈ డైరీల విషయం లోనే .

సోన్యా మానసిక స్థితి

ఇంటిలోని పోరు గురించి ఆయన రాసుకొన్న ఎనిమిది డైరీలున్నాయి .సోన్యా మానసిక పరిస్తితికూడా బాగా లేదు .మెనోపాజ్ బాధలెక్కువైనాయి .హిస్టేరికల్ గా మారిందికూడా .భర్త రాసుకొన్న డైరీలలో తన అనారోగ్య విషయాలేమైనా ఉన్నాయేమోనని ఆమె అనుమానం  అపోహ  .భర్త చనిపోతే వాటిని ప్రచురించే హక్కు ఎవరికి దక్కుతుంది అనేదానిపై సందిగ్ధం ఆమెను పీడిస్తోంది .ఎప్పుడూ ఇంట్లో ఆమె ఏడుపులు పెడ బొబ్బలుగా గా ఉంది. ఇల్లు నరకప్రాయమై పోయింది .తరచుగా ఆత్మహత్యా ప్రయత్నాలూ చేసింది .భర్త ప్రతికదలిక పైనా నిఘా పెట్టింది .చెప్పరాని రాయలేని అనేక నేరాలు ఘోరాలు ఆయనపై మోపి మానసిక క్షోభ పెట్టింది .82 ఏళ్ళ ముదుసలి భర్తకు చేర్కొవ్ తో అక్రమ సంబదాన్నీ అంట గట్టింది .ముప్ఫై ఏళ్ళు భార్యకు లొంగి బతికాడు .ఇక ఏమాత్రమూ సహించలేక పోయాడు స్వేచ్చ కావాలని పించింది .రాజీ ప్రశ్నే లేదన్నాడు .

ఇంటి నుంచి బయటి ప్రపంచం లోకి –అటునుంచి అనంత లోకాలకు

28-10-1910 ఉదయం 6 గం లకు అక్టోబర్ చలిగాలిలో తెల్లవారుజాముననే టాల్ స్టాయ్ లేచి తన స్వంత ఎస్టేట్ యాస్నా పోల్యానా వదిలి బాహ్య ప్రపంచం లోకి వచ్చేశాడు .ఎక్కడికి వెళ్ళాలో తెలియదు. ఎక్కడికి వెడుతున్నాడో తెలియదు .తన ఇంట్లో ఇంక ఒక క్షణం కూడా ఉండలేనని ,ఉండరాదని మాత్రం నిశ్చయించుకొని బయట పడ్డాడు ఆమహా రచయిత.అయనను అమితంగా ఆరాధించే కూతురు అలేక్సా౦డ్రా తండ్రిని ఆయన సోదరి ఉండే ఒక కాన్వెంట్ దగ్గర కలుసుకోగలిగింది . మర్నాడు తండ్రీ కూతురు కలిసి తెలియని దూర తీరాలకు ప్రయాణం చేశారు .లియో చలితో వణికి పోతున్నాడు .జ్వరం తీవ్రంగా ఉంది వీళ్ళు ఎక్కిన రైలు  ఆష్టా పోవో స్టేషన్ లో ఆగింది .స్టేషన్ మాస్టర్ దయ తలచి తను ఉంటున్న ఇంటిలో ఆతిధ్యమిచాడు .అప్పటికే న్యుమోనియా సోకి బాధపడుతున్నాడు .టాల్ స్టాయ్ ఇల్లు వదిలి వేల్లిపోయాడన్న వార్త  గుప్పుమన్నది .ప్రపంచం అంతా ఆయన పక్షాన నిలిచింది .ఆస్టా పోవోగ్రామం అంతా జనసముద్రమై ఉప్పొంగింది .విలేకరులు ,ఫోటోగ్రాఫర్లు ,అధికారులు ,గూఢచారి పోలీసులు ,శిష్యులు ,కొడుకులు ,కూతుళ్ళు బంధుజనం అభిమానులు ఆసక్తి పరులతో అంతా హడావిడిగా ఉంది .భార్య సోన్యా కూడా చూడటానికి వచ్చింది కాని భర్త ఆమెను తన రూమ్ లోకి రానివ్వ వద్దని ఆంక్ష విధించాడు  .మర్నాడు నవంబర్ 7 ఉదయం టాల్ స్టాయ్ స్పృహ కోల్పోయే దాకా ఆమెను లోనికి రానివ్వలేదు .ఆ తర్వాతే అనుమతించారు .కొన్ని గంటల తర్వాత ఆయన ఆయాస పడి గాలి పీల్చుకోవటానికి చాలా కష్టపడి చివరికి అంతిమ శ్వాస వదిలాడు .

టాల్ స్టాయ్ తప్పులేమీ చేయని వాడూ ,మహోన్నతుడూ కాకపోయినా ఆయన రష్యాసాహిత్య చరిత్రలో ఒక విస్తృత విశాల మానవుడు ,అంతకు మించి అత్యంత గొప్ప నైతిక బలమున్నవాడు అనటం లో సందేహం లేదన్నాడు రచయిత లూయీ అంటర్ మేయర్ .

టాలెస్ట్ రైటర్, ఫిలాసఫర్ పసిఫిస్ట్   టాల్ స్టాయ్

నవలాకారులలో అత్యున్నతుడు లియో అంది వర్జీనియా ఉల్ఫ్ .జేమ్స్ జాయిస్ ‘’he is never dull ,never tired ,never pedantic ,never theatrical ‘’అన్నాడు .డాస్తో విస్కీ ‘’సజీవనవలాకారుల్లో గొప్పవాడు ‘’అంటే, ఫ్లాబర్ట్ వార్ అండ్ పీస్ చదివి ‘’ఆయనలో కళాకారుడు ,సైకాలజిస్టూ’’ఉన్నారన్నాడు .’’seldom art work so much like nature’’అనిపోగిడాడు ధామస్ మాన్ .ప్రౌస్ట్ ,ఫాక్నర్ ,నబకోవ్ లదీ ఇదే అభిప్రాయం .

టాల్ స్టాయ్  ప్రైవేట్ ప్రాపర్టీ కింద భూములు ఉండటానికి ఇష్టపడలేదు .ఫాదర్ సేర్జియాస్ ను చెకోవ్ కు గోర్కీ కి చదివి వినిపిస్తూ చివర్లో టాల్ స్టాయ్ కన్నీళ్లు ఆపుకోలేక కార్చేశాడు .ఆయన గాంధీగారికి రాసిన ఉత్తరం ‘’ఏ లెటర్ టు ఎ హిందూ ‘’పేరున ప్రసిద్ధి చెందింది .మహాత్ముడు ఆయనను ‘’the greatest apostle of non violence that the present age has produced ‘’అని శ్లాఘించాడు .దక్షిణాఫ్రికాలో ఏర్పాటు చేసిన రెండవ కాలనీకి గాంధీగారు ‘’టాల్ స్టాయ్ కాలని ‘’అని గౌరవ నామ కరణం చేశాడు .అంతర్జాతీయం గా భాషలన్నిటికి ఏక భాష  ‘’ఎస్పరాంటో ‘’ఉండాలని ఆశించాడు లియో .డొకో భోర్ 1895లో తమ వద్ద ఉన్న ఆయుధాలను తగల బెట్టి శాంతి ఉద్యమాన్నిచేయటాన్ని  సమర్ధించాడు .వారి భావాలను అంతర్జాతీయ వేదికపై చర్చి౦చాడు కూడా.డొకో బోర్లు కెనడాకి వలసపోవటానికి సహాయ పడ్డాడు లియో . 1904జపాన్ –రష్యా యుద్ధాన్ని వ్యతిరేకించన శాంతి కాముకుడు టాల్ స్టాయ్ .

మరో ప్రముఖవ్యక్తితో కలుద్దాం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-4-15 –ఉయ్యూరు

.

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -31

14-సంస్కరణ  ,వాస్తవ వాది  శాంతికాముకుడు రష్యన్ రచయిత లియో టాల్ స్టాయ్-3

కరేనిన ప్రాముఖ్యత

వార్ అండ్ పీస్ లాంటి విస్తృత కాన్వాస్ లేకపోయినా అన్నా కేరేనినా తక్కువ పాత్రలతో ,నగరంలోని అపరిశుభ్రత మొదలైన విషయాలకు ప్రాదాన్యమిచ్చాడు లియో .ఇందులో అంతర్గత సంఘర్షణలున్నాయి . నైతికతపై ఆలోచనలున్నాయి .రష్యా ఉన్నత వంశానికి చెందిన ఒక మహిళ విషాద గాధ ఇది .యవ్వనంలో అందంగా ఉన్న సున్నితమనస్కతకల ఒక అమ్మాయికి  తనకంటే చాలా పెద్ద వయస్కుడైన వాడితో పెళ్లి జరిగింది .పరిస్తితుల ప్రాబల్యం వలన ఆమె ఒక యువ ఆఫీసర్ ను ప్రేమించింది .ఇటు ప్రేమ అటు భర్త తో సంసారం .ఈ రెండిటి మధ్య నలిగిపోతుంది .తేల్చుకోలేక ,ముందుకు సాగలేక ,సమాజాన్ని ఎదిరించలేక నిరాశా నిస్పృహలతో రగిలిపోయే కేరేనినా పాత్రను చిరస్థాయిగా నిలిచేట్లు మలచిన తీరు అసదృశం గా కనిపిస్తుంది .’’Anna Karenina is all encompassing stern and compassionate ,understanding ,yet merciless ,one of the supreme novels of the century ‘’.

టాల్ స్టాయ్ కొత్త మతం

నిజ జీవితం లోకూడా టాల్ స్టాయ్ అంతసంఘర్షణ  కు లోనయ్యాడు .తప్పు చేస్తున్నానేమోనని చింతించాడు చావు భయం వెన్నాడుతోంది .మానసులోని భావాలను అణచుకోలేక పోతున్నాడు .జీవించటానికి ఆధారమూ గోచరి౦చటం లేదు  .సమైక్యత,కనీస న్యాయం ,నైతికతస్తిరత్వం  వైపు మొగ్గు పైనే ద్రుష్టి పెట్టాడు .మతం లో సామాన్య రైతుకు అభయం ,మరణానికి సంసిద్ద మయ్యే ప్రశాంతత ఉన్నాయనుకొన్నాడు .దీనికి తనకు పూర్తీ ఆధ్యాత్మిక భావాలే శరణ్యమని పించింది .మొదట సంప్రదాయ చర్చి పై ఆధార పడాలనుకొన్నాడు .కాని వారిలోని చాందస భావాలు ,కర్మకాండలు నచ్చలేదు .చివరికి తన ధోరణిలో ఒక కొత్త మతాన్ని గురించి ఆలోచించాడు .ఈ విషయాలన్నీ ‘’కన్ఫెషన్స్ఆఫ్ సెయింట్ ఆగష్టిన్  ‘’లో చర్చించి రాశాడు.ఆయన మతం లో దేవుడు అంటే దేవుడు అంటే అన్నిరకాల నమ్మకలున్నవారికీ చెందినవాడు .ఏదో ఒక భావానికి మాత్రమె చెందినవాడుకాదు .అంటే ‘’యూని వర్సల్ గాడ్ ‘’ .. జీసస్ అంటే ఒక లిజే౦డరి ఫిగర్ మాత్రమె .అన్నికాలాలకు గొప్ప బోధకుడు .విజ్ఞానానికి పరాకాష్ట .ఆయన చెప్పిన’’ సేర్మాన్ ఆన్ ది మౌంట్ ‘’ లో ఉత్తమజీవికా విధానాలున్నాయి .అందులో చెప్పిన ‘’resist not him that is evil ‘’అనేది శాంతికి ప్రవచనం గా భావించాడు

టాల్ స్టాయ్ ని రూసో తోపోల్చటం ఉంది ఇద్దరి జీవన విధానాలు వేరే . ‘’మనిషి లోని దైవానికి’’సేవ చేయాలనే తత్త్వం లియో ది .వ్యక్తిగతమైన ఇష్టం బలహీనత అన్నాడు .పనిలో మనమెవరమో మర్చిపోవాలి .కళ మానవ సహోదరత్వానికి మాధ్యమంగా ఉండాలి అన్నాడు .ప్రతిదీ కళాత్మకం గా ఉండాలని అంటాడు .చదువులో ,పనిలో ,వ్యక్తిగత భావాలలో ,ప్రభుత్వం లో పబ్లిక్ సెంటిమెంట్ అన్నిటిలో కళ కనపడాలి .కళతోనే అన్నిటినీ కొలిచేవాడు .వీటినే దిలివింగ్ కార్ప్స్’’,దిపవర్, ఆఫ్ డార్క్ నెస్ మొదలైన  నాటకాలలో నిక్షిప్తం చేశాడు .ప్రసిద్ధమైన కధలు’’ దిడెత్ ఆఫ్ ఇవాన్’’’’ ఇల్యోవిచ్ ,ది క్రాత్రడ్జ్ర్ సోనాటా ‘’లలో కూడా పోదిగాడు ‘’.రిసరేక్షన్ ‘’అనే నవల ‘’వాట్ ఈజ్ ఆర్ట్ ‘’లు పూర్తిగా నైతికతను సంర్ది౦చేవే .

మారిన మనిషి

టాల్ స్టాయ్ లో అంతులేని  మార్పులు వచ్చాయి .వస్త్రదారణా మారింది ముతక బట్టలు కట్టటం మొదలు పెట్టాడు .పాద రక్షలు లేకుండా నడిచాడు .ఇతరుల శ్రమ మీద జీవించటం నేరంగా భావించాడు .అన్నిరకాల వ్యసనాలకు ,’’ఆకళ్ళ’’కు దూరంగా ఉన్నాడు .పొగ తాగటం మానేశాడు .శాకాహారం పైనా,తీవ్ర శిక్షల రద్దు పైనా  పుస్తకాలు రాశాడు .డబ్బు బంధాలనుండి ,ఆస్తి సంకెళ్ళ నుండి విడిపడాలని ఆలోచించాడు .ఇవన్నీ ‘’అయ్యవారికి’’ బాగున్నా ‘’అమ్మవారు సోన్యా’’ కు నచ్చలేదు .వీటిపై ఆలోచించటానికే ఆమె ఇష్ట పడలేదు .భార్య పూర్తిగా మతాన్ని చర్చిని సమర్ధించే వ్యక్తీ .అందువల్ల టాల్ స్టాయ్ ఊగిసలాట ధోరణి భార్యకు అసలు నచ్చలేదు .ఆమె స్వతహాగా రైతు కాకపోవటం ‘’ కౌం టేస్’’’’కావటం ,ఆస్తిని విస్త్రుతపరచాలనే ఆలోచనలో ఉండటం ,ఎస్టేట్ ను సంపన్నం చేయటానికి ,పిల్లలకోసం ఎస్టేట్ రాబడి ,సంపద వృద్ధి చేయాలనే ఆలోచనా ఆమెది .స్వచమైన తల్లిగా ఉండటమే ఆమె ఆదర్శం .ఆమెకు విరుద్దం గా ప్రవర్తించలేక తన భావాలను ఒదులుకోలేక సతమతమవుతున్నాడు .నిర్ణయాలను వాయిదాలపై వాయిదాలు వేస్తున్నాడు .తన ఆస్తినంతా ఆమె పేరున రాసేశాడు .తన పుస్తకాలపై వచ్చే ఆదాయం హక్కులు జనానికి ఇవ్వటానికి బదులు  ,ఆమెకే చెందేట్లు రాయటంచేసేశాడు .సోన్యా స్వంతం గా పబ్లిషింగ్ హౌస్ ఏర్పాటు చేసి భర్త రచనలను స్పెషల్ ఎడిషన్స్ గా ముద్రించింది .వ్యాపార ధోరణి బాగా ఉన్న ఆమె దీనితో  డబ్బు బాగా గడించి లాభాలు తీసింది .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -10-4-15 –ఉయ్యూరు

జీవనోద్భాషి ఆంద్ర భాష -బలివాడ అప్పారావు కవిత -మూసి ఏప్రిల్

మచిలీ పట్నం లో ఆంద్ర సారస్వత సమితి ఉగాది పురస్కార ఆహ్వాన పత్రిక

సరసభారతి -సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ -ఉయ్యూరు

 

. ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -30

14-సంస్కరణ  ,వాస్తవ వాది  శాంతికాముకుడు రష్యన్ రచయిత లియో టాల్ స్టాయ్-2

ఆర్మీకి రాం రాం

విపరీత భావాలతో విసిగిపోయి ,మిలిటరీ కేడేట్ గా ఉండలేక మిలిటరీ మాన్ అని పించుకోటానికి ఇష్టపడక సమయాన్ని చదవటం లో రాయటం లో గడిపాడు టాల్ స్టాయ్ .అనేక భాషల్లో ప్రావీణ్యం సాధించాడు .ఫ్రెంచ్ భాషలో హాయిగా రాశాడు .గ్రీక్ ను స్వయం గా అభ్యసించి ,ఆ భాషలో చేసిన అనువాదాలు మహా మహా గ్రీకు ప్రొఫెసర్ల అనువాదాలకంటే మిన్నగా ఉన్నాయని పించుకొన్నాడు .రష్యా టర్కీ యుద్ధ సమయం లో తనను బదిలీ చేశారని తెలుసుకొని  విభ్రాంతి చెందాడు .సేవేస్టపోల్   రక్షణ బాధ్యతలో ఉన్నాడిప్పుడు .ఈ కాలం లో పొందిన అనుభవాలతో సైన్యం అన్నా యుద్ధం అన్నా అసహ్యం కలిగింది .27 వయసులో సైన్యానికి రాజీనామా చేశాడు .యుద్ధ అనుభవం తో ‘’సేవేస్ట పోల్ కధలు ‘’రాశాడు .ఇప్పటికే రచనలో ప్రసిద్ధు డనిపించుకొన్నాడు .బోహీమియా అరిస్టాక్రటిక్ గా లేదు. తన అభిరుచులకు అనుకూలంగా లేదని భావించి మళ్ళీ పీచే మూడ్ గా యసన్యా పోల్యానాకు చేరాడు .కుర్రవయసులో ప్రశాంత జీవితాన్ని అనుభవించే స్తితిలో లేడు.మనసు స్థిమితంగా లేదు .ఏమి చేయాలో పాలు పోవటం లేదు అస్తిమితత్వం బాధిస్తోంది .చివరికి యూరప్ టూర్ చేయటానికి బయల్దేరాడు .తిరిగి వచ్చి పెళ్లి చేసుకోవాలనుకొన్నాడు .తనకు కావాల్సిన భార్య కోసం ప్రయత్నించాడు .అలాంటివారెవరూ తారసడ లేదు .దాదాపు కాలమంతా డెస్క్ దగ్గరే గడుపుతూ రాసుకొంటూ కూర్చున్నాడు .రాత విసుగని పించి రాత మానేద్దామనుకొన్నాడు .టాల్ స్టాయ్ ఊహించిన  తీరులో రచనలు చేయటం  అసాధ్యం అన్నారు విమర్శకులు .వాళ్ళ అభిప్రాయాన్ని మార్చే ప్రయత్నమేమీ చెయ్యలేదాయన .

పిల్లల   స్కూల్ ఏర్పాటు  -విద్యపై అభిప్రాయాలు

31 వయసులో తన సంస్థానం లోని పిల్లలకోసం ఒక స్కూల్ ప్రారంభించాలను కొన్నాడు .అంతకు ముందు చదువురాని కూలీలను  విద్యా వంతుల్ని చేసే ప్రయత్నం చేసి విఫలుడయ్యాడు .తనకు ఈ విషయాలలో ఉన్న సామర్ధ్యం తక్కువ అని తెలుసుకొన్నాడు .మళ్ళీ యూరప్ ట్రిప్ చేసి అక్కడి విద్యా విధానాలను అధ్యయనం చేశాడు .విద్య ఉచితంగా స్వచ్చందం గా అందించాలనే అభిప్రాయానికి వచ్చాడు .విద్యవలన నైతికత పెరగాలని ఆశించాడు .శీల సంపదను పెంచి స్వయం అభివృధికి తోడ్పడాలి .స్వీయ ప్రతిభకు ఊతమివ్వాలి .సృజనను ప్రోత్సహించాలి .తరగతిగది స్వేచ్చకు ,విముక్తికి ఆధారమై ప్రయోగ శాలగా ఉండాలని భావించాడు .

మలుపు తిరిగిన జీవితం

1862 లో టాల్ స్టాయ్ జీవితం అనూహ్యమైనపూర్తీ  మలుపు తిరిగింది .బెర్స్ కుటుంబం చాలాకాలంగా ఆయనకు తెలుసు .తండ్రి డాక్టర్ తల్లి ఆతిధ్యం లో సమర్ధురాలు .పిల్లలు ఉత్సాహ వంతులు . సంతానం లో మధ్య పిల్ల పద్దెనిమిదేళ్ళ  సోన్యా బెర్స్ పై మనసుపడ్డాడు .31 వయసులో అకస్మాత్తుగా ఆమెపై ప్రేమలో పడ్డానని గ్రహించాడు .చాలాకాలం సందేహం ,ఊగిసలాట సాగి చివరికి ఆమెను ప్రొపోజ్ చేయటం ఆమె అంగీకరించటం జరిగిపోయాయి .టాల్ స్టాయ్ అప్పటికే సోన్యా అభిమాన రచయిత.ఆయన్నే ఆరాదించేది .ప్రేమలేఖలతో బాటు డైరీలూ మార్చుకొన్నారు .ఇద్దరి మధ్య రహస్యాలేలేవు .ఆదర్శ దాంపత్యం అనిపించారు .ఒకరికోసం ఒకరు అన్న భావన ఏర్పడింది .ఈ హాయైన అనుబంధం 16 ఏళ్ళపాటు దివ్యం గా కొనసాగింది .భార్య సోన్యా భర్త టాల్ స్టాయ్ రచనకు ప్రేరణగా నిలిచింది .ఆయన రాసిన అనంత సాహిత్యాన్ని  స్వదస్తూరీతో కాపీ చేసింది .ఆయన్ను  సామాన్య విధులనుండి రిలీఫ్ కలిగించి తానె బాధ్యతలు చేబట్టింది .టాల్ స్టాయ్ కి 13 మంది పిల్లలను ‘’కని’’పెట్టింది .ఏడాది కేడాది గర్భిణీగా ఉండటం తో బాహిర ప్రణయ సౌఖ్యాన్ని అందించ లేక పోయింది .ఆయన సెక్స్ దాహాన్ని తీర్చలేక పోయేది .

యుద్ధము-శాంతి .-అన్నా కేరేనీనా

.కాని ఆయన రచనా వ్యాసంగం నిర్విఘ్నం గా కోన సాగుతూనే ఉంది .ఎన్నో రాసిన తర్వాత మనసులో ‘’యుద్ధము –శాంతి ‘’నవలకు బీజం పడి మొలకెత్తి మహా వ్రుక్షమైపోయింది .ఈ నవలలో టాల్ స్టాయ్ పియర్రీగా ప్రిన్స్  ఆండ్రీ గా రెండు విభిన్నపాత్రాలు పోషించాడు .కాని అందరు మగ వాళ్ళూ మెచ్చిన,ప్రేమించిన  నతాషా  పాత్ర మాత్రం భార్య సోన్యాకు పోలిక లేకుండా ఆమె చెల్లెలు తాన్యా లాతీర్చి దిద్దాడు  .దీన్ని రాయటానికి ఏడేళ్ళు పట్టింది .ప్రచురణ పొందిన తర్వాత ఈ నవల బృహత్తర మహా రచనగా ఆధునిక ఇతిహాసం గా  గుర్తింపు పొందింది .రష్యా సాహిత్య చరిత్రలో డి.ఎస్ .మిర్క్సి రాస్తూ  ‘’చాలాముందు చూపున్నమహా రచన అని ,కాల్పనిక సాహిత్యపు అవధిని పెంచిందని ,యుద్ధం అవా౦చనీయమని ,సాధారణ మానవుని మహోన్నతంగా మలిచాడు ‘’అని కీర్తించాడు .మనుషుల సాధారణ స్వభావాలను చాలా చక్కగా చిత్రించాడు ఇందులో . ‘’war and piece is a panoramic  spectacle and social drama .The horror of battle ,the death throe struggle of great armies ,the accidents of war and the sense of fatality are depicted on the largest scale ever attempted by a novelist .but here also are superbly detailed domestic situations ,illuminations of a society which is both effete and barbarous  and the intricately tangled lives of human beings who are un forgettable .వ్యక్తిలోని సమాజం లోని నిజ జీవితాన్ని వైరుధ్యాలను ప్రతిబి౦బి౦ప జేశాడు . చరిత్ర వేదాంతపు లోతులను తరచాడన్నారు .చరిత్రలో జరిగే సంఘటనలునెపోలియన్ లాంటి  ఏ ఒక్క వ్యక్తీ కోరిక  ననుసరించి జరగవని ,అవి ముందే నిర్ణయించబడి ఉంటాయని అంటాడు .చరిత్ర అనేది రాజుకు బానిసకాదని అన్నాడు .చరిత్ర సంఘటన  వెనుక ఎప్పుడూ ఒకే  ఒక కారణం ఉండదు ,అనేక కారణాలు ఉండచ్చు .అవన్నీ ఏ ఒక్క వ్యక్తీ అధీనం లోనూ ఉండవు .

ఈ చారిత్రాత్మక  నవల రాస్తూనే అనేక కధలను,వ్యాసాలను  రాశాడు టాల్ స్టాయ్ . ఫస్ట్ గ్రేడ్ విద్యార్దులకోసం పుస్తకం రాశాడు .ఇందులో రష్యా జానపదకధలను చేర్చాడు .దీనిని  సంప్రదాయ వాదులు అడ్డుకొన్నారు .రష్యన్ మెసెంజర్ పత్రికలో అన్నా కేరేనీన నవల ధారావాహికం గా రాస్తున్నాడు .అయిదేళ్ళ తర్వాతా ఇదంతా నవలగా వెలువడింది .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -9-4-15- ఉయ్యూరు

మనకే తెలియని మన త్రిభాషా కవి శ్రీ చింతకుంట సూర్య నారాయణ రావు

ఎంతో ప్రతిభ ఉన్నా ఎన్నో గ్రంధాలు రాసి పేరు తెచ్చుకొన్నా ,బిరుదు లెన్నో అందుకున్నా   బహుభాషా పాండిత్యం ఉన్నా కొందరిని కాలం మర్చిపోతుంది .వారి చరిత్ర ఏ ఇంటర్ నెట్ కో పరిమితమై పోతుంది .అలాంటి వారిలో తెలుగు వారు గర్వించదగిన త్రిభాషాకవి  న్యాయ వేత్త ,శ్రీ చింతకుంట సూర్యనారాయణ రావు గారు .న్యాయశాస్త్ర పాండిత్యం  వారికవిత్వానికి రచనలకు సొబగు కూర్చింది  .రావు గారిని  ఈ తరానికి పరిచయం చేసే ప్రయత్నమే ఇది .

అవధాన ఆశుకవితా ప్రభావం

1924 లో జన్మించిన సూర్యనారాయణ రావు గారికి  ఆశుకవి సార్వభౌములైన కొప్పరపు సోదర కవుల పరిచయ భాగ్యం 12వ ఏట కలిగింది .ఆంద్ర పత్రిక సంపాదకులు శ్రీ కాశీనాధుని నాగేశ్వర రావు గారి భవనం లో వారి సమక్షం లో సోదరకవుల ఆశుకవితావదానాన్ని కవితా విందుగా అనుభవించిన రావు గారు ఆశుకవిత్వం వైపుకు మొగ్గారు . సోదరులలో ఒకరు ఒక పాదం చెబితే రెండవ వారు రెండవ పాదాన్ని చెప్పి ఆశుకవితకే పట్టం కట్టారు .కాని వారు  శాశ్వతం గా నిలిచిపోయే గ్రంధాలను రాయకపోవటం  దురదృష్టం . కొప్పరపు కవులతో ఢీ అంటే ఢీ  అని సవాలు చేసి ఆశుకవిత్వావదానాలు చేసిన తిరుపతి కవులు మాత్రం శాశ్వత రచనలు చేసి సరస్వతీ సమార్చనం చేశారు . ఈకవుల విధానం నచ్చిన సూర్య నారాయణ రావు గారు ఇదే బాటలో నడిచి సద్గ్రంధ రచన చేసి కీర్తి సాధించారు .ఆనాటి యువ కవులకు తిరుపతికవులే స్పూర్తి ప్రేరణ .తెలుగు వారికి మాత్రమె స్వంతం  ఆశుకవిత్వం ,అవధాన ప్రక్రియ అని భావిస్తాం .రావుగారు ఏం ఏ. బి .ఎల్.

జాన్ మిల్టన్ ఆశుకవిత్వం

ఆంగ్లకవి జాన్  మిల్టన్ కనులు కోల్పోయి గుడ్డివాడై ‘’పారడైజ్ లాస్ట్ ‘’మహా కావ్యాన్ని ఆశువుగా చెబుతూంటే ఆయన కుమార్తె గ్రంధస్తం చేసిన విషయం మనకు తెలుసు .దీన్ని ఒక రకంగా ఆశుకవిత్వం గా భావించవచ్చు .ఆశు కవిత్వానికి గొప్ప ఊహ ,కవితా సామర్ధ్యం ,సందర్భాన్ని బట్టి కవిత అలవోకగా జాలువారి సహృదయ స్పందన కలిగించటం లక్షణాలు .ఆశుకవి తనకు వాగ్దేవీ  అనుగ్రహం లభించటం వలన కవిత్వం వస్తోందని నమ్ముతాడు .మిల్టన్ కూడా అనేక దేవీ దేవతలా అనుగ్రహమే తన కవిత్వానికి శ్రీరామ రక్షగా భావించాడు .

రావు గారి కవితా భ్యుదయం –బిరుద సత్కారం

సూర్య నారాయణ రావు గారు 1970లో కాన్పూరు లో ఉద్యోగం చేస్తూ ఒంటరిగా  ఉన్నప్పుడు సంస్కృత కవిత్వం పైన ద్రుష్టి పడింది .పిల్లల చదువుకోసం కుటుంబాన్ని కలకత్తాలో ఉంచేసి తానోక్కరే కాన్పూరు లో ఉన్నారు .కాన్పూరు రాదా కృష్ణ మందిరం పవిత్రత ,ప్రశాంతత ఆయనకు మహా నచ్చటం వలన రోజూ దైవ దర్శనం చేసుకొనేవారు .కృష్ణ భక్తీ ఆయన మనసులో నిండిపోయి ‘’కృష్ణ కదా సుధ’’రాయటం ప్రారంభించారు అప్పటికే మొదలు పెట్టి రాస్తున్న ‘’గీతాంజలి గానామృతం ‘’వెనక బడింది .కృష్ణ కద ముందే ముద్రణ పొందింది .రాదా కృష్ణ మందిరం లో దర్శనానుభూతి పొందుతుండగా ఆయన మనసులో భావాలు ప్రవాహాలై కవితా ఝరులై ప్రవహించి కావ్యాన్ని పూర్తీ చేయించాయి .దీని తర్వాత చాలా రచనలు చేశారు .కవిత్వాన్ని గుణ ప్రధానం గా ఎంచాలని అభిప్రాయపడేవారు. అశాశ్వత మైన ,పనికిమాలిన కవిత్వం శాశ్వత ఆనందాన్నవ్వదంటారు .మంచి కవిత్వం ఉత్తమ విలువలతో కూడి ఉండి వ్యక్తికీ సమాజానికి మేలు చేసేదిగా  ఉండాలి .ఇవే భావాలను ఆంగ్ల కవి ‘’హాబ్స్ ‘’కూడా చెప్పాడు .భక్తి  భావాలతో పులకించిన సూర్య నారాయణ రావు గారు అనేక రచనలు చేసి ఉత్తమకవిగా వినుతి కెక్కారు .అందుకనే ‘’ 1998లో  మద్రాస్ కు చెందిన’’అఖిల భారత విష్ణు సహస్ర నామ ఫెడరేషన్ ‘’శ్రీ చింతకుంట సూర్య నారాయణ రావు గారికి తిరుమలలో  శ్రీ వారి ఆస్థాన మండపం లో వెయ్యి మంది ప్రనిధులు పాల్గొన్న సదస్సు లో ‘’ భక్తి సాహిత్య  భాస్కర ‘’మరియు ‘’కవి హృదయ విశారద ‘’బిరుదులను  ప్రదానం చేసి గౌరవించారు .సరస్వతీ పుత్రులైన ఆ విజ్ఞాన మూర్తి శ్రీ చింతగుంట సూర్య నారాయణ రావు గారు  91 సంవత్సరాల వయసుతో ఆరోగ్యంగా మనముందున్నారు .స్పూర్తిని కలిగిస్తున్నారు .వారి సమకాలీనులుగా  ఉండటం వలన మనం ధన్యులం .అదృష్ట వంతులం .

త్రిభాషా రచన

రావు గారు ఆంగ్ల, ఆంద్ర, సంస్కృత భాషలలో అరుదైన రచనలు చేసి తన విద్వత్తును ప్రదర్శించారు .

ఆంగ్ల రచనలు

న్యాయ శాస్త్రం తో సంబంధం ఉన్నసీనియర్ లాయర్ ,ప్రభుత్వ విధానాలలో అనుభవం ఉన్న  సూర్యనారాయణ రావు గారు రాజ్యాంగం పై గొప్ప రచనలే చేశారు .1999లో రాసిన ‘’Constitution of conventions ‘’ గ్రంధానికి సుప్రీం  కోర్ట్ జస్టిస్ ఒ.చిన్నపరెడ్డి ముందుమాట రాశారు .భారత రాష్ట్ర పతి విధి విధానాలను ఇందులో రావు  గారు విపులంగా చర్చించారు .ఇది ప్రతి పౌరుడికి కరదీపిక .రెండవ పుస్తకం ‘’Role of directors in company laws ‘’1970లో ప్రచురించారు .సుప్రీం కోర్ట్ జస్టిస్ శ్రీ కోకా సుబ్బారావు గారు దీనికి ముందుమాట రాశారు .ఆంగ్లం లోనే ‘’త్యాగరాజ గీత ‘’రాసి అందులో త్యాగయ్య గారి 27 అమర కీర్తనలపై విపులమైన వ్యాఖ్యానం వచనం లో రాశారు .రామాయణ భాగవత ,కాళిదాస గ్రంధాలనుండి విషయ సేకరణ చేసి ‘’Tales from  ancient India ‘’రచించారు .అధర్వ వేదం లోని ‘’ఆదిత్య మండలం ‘’ను సాదికారికం గా ఆంగ్లం లోవచనం గా  తర్జుమా చేసి తన విద్వత్తును ,ప్రతిభను నిరూపించుకొన్నారు .ఆంగ్ల మహాకవి షేక్స్ పియర్ రాసిన ‘’సానేట్స్’’పై  ‘’Shakespeare;s sonnets- their purport and significance in the Indian perspective ‘’గా రాశారు  .అన్నమాచార్యులు సంస్కృతం లో రాసిన అతి తక్కువ సంస్కృత ‘’పదాలను ‘’ఆంగ్లం లోకి ‘’Annamacharya;  Sanskrit  Lyrics on Lord Venkateshwara ను 1996లో వెలువరించారు .

తెలుగు రచనలు

మహాకవికాళిదాసు రచన ‘’మేఘ దూతం  ‘’ను మేఘ సందేశం గా తెలుగులో1946లోనే  కవిత్వీకరించారు .సంస్కృత విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రాన్ని ‘’రసాలవాలం ‘’పేరిట తెలుగు అనువాదం చేశారు .ఇందులో వివిధ దేవీ దేవతలపై స్వీయ కవితలూ ఉన్నాయి .1994లో ‘’గోపికాగీతం ‘’రచించి ప్రచురించారు .వ్యాస విరచితమైన భాగవతం లోని 19 శ్లోకాలకు మధుర మంజుల అనువాదమే ఇది .కృష్ణ ప్రేమ పై విపుల వ్యాఖ్యానం రాసి వన్నె తెచ్చారు .1990లో శంకారాచార్య స్వామివారి ‘’శివానందలహరి ‘’కి భక్తి  ప్రపత్తులతో అలౌకిక అనువాదం చేసి కావ్య వస్తు విషయాలపై గొప్ప ఉపోద్ఘాతమూ రాశారు .జగద్గురువుల’’ సౌందర్య లహరి’’కీ  సుస్పష్ట అర్ధ అనువాదం చేశారు .ఇది ఇంకా ప్రచురణకాలేదు . సఖ్య-ఆసక్తి అనేది షేక్స్పియర్ రాసిన 154 సానెట్ లకు తెలుగు అనువాదం1977లో రాశారు . .ఒకే ఛందస్సులో రాసిన రచన ఇది సానేట్లన్నిటిలో ఏక సూత్రత గమనించిన రావు గారు వీటిని భారతీయ ఆధ్యాత్మిక ద్రుష్టి తో అనువదించి వైశిస్ట్యాన్ని చూపారు .ఇలా ఇంతవరకు ఎవరూ చేయలేదు. ఇదొకఅద్భుత సృష్టి .రావు గారి నూతన దృష్టికోణం .భారతీయ వేదాంత పరమార్దానికి ఇదొక మచ్చు తునక .

సంస్కృత రచనలు

మొదటి సంస్కృత కావ్యం గా ‘’గీతాంజలి గానామృతం ‘’రాశారు రావు గారు దీనిపై శ్రీ బెజవాడ గోపాల రెడ్డి స్పందిస్తూ ‘’రవికవి గీతా౦జలి ప్రపంచ భాషలలోకి అనువదింపబడింది .దీనికే గురు దేవులకు నోబెల్ సాహిత్య బహుమతి లభించింది .ప్రాచ్యభాషా సౌధం లోకి పాశ్చాత్యులకు ప్రవేశం గీతాంజలి వలన కలిగింది .శ్రీ సూర్యనారాయణ గారి సంస్కృత గీతాంజలి అనువాదం సుందరం గా సాగింది ప్రసిద్ధలైన నాలుగైదు  వృత్తాలలో రవీంద్రుని హృదయాన్ని చక్కగా ఆవిష్కరించారు .ఆంగ్లం లో లేని లయా ,శయ్యా సౌ భాగ్యం  .సంస్కృతం లో రావు గారు కలిగించారు .బెంగాలీ గీతాంజలి పాటల్లాగా ఉండి దాని ప్రత్యేకత నిల్పింది .రావు గారు రవీంద్రుని ఆంగ్లానువాదాన్నే అనుసరించారు .బెంగాలీ గీతాంజలి చూసి ఉన్నట్లు లేదు .సంస్కృత విద్యార్ధులకు రావు గారివలన గీతాంజలి పరిచయమవుతున్నందుకు ఆనందంగా ఉన్నది .రావు గారు దీన్ని రవీ౦ద్రునికే అంకిత మివ్వటం గంగా జలం తో గంగా నదికే  అర్ఘ్యమివ్వటం లాగా ఉందని చమత్కరించారు .భారత సాహిత్యం లో ఏ  గ్రంధానికి లభించని నోబెల్ బహుమతి గీతాంజలికే వచ్చింది ‘’అని గురుదేవ్ టాగూర్ ప్రతిభను ప్రస్తుతించారు .

గోపాల రెడ్డిగారు శాంతినికేతన్ కు అధిపతిగా ఉండేవారు .ఒక సారి నెల్లూరు లో ఒక సభ జరిపి శ్రీ సూర్య నారాయణ రావు గారిని ఆహ్వానించి రవీంద్రుని స్మారక ఉపన్యాసం చేయించి  సన్మానించారు .దీనితర్వాతే రావు గారి సంస్కృతగీతాంజలి అనువాదం 1996 సెప్టెంబర్ లో హైదరాబాద్ లో ప్రచురింపబడి విడుదలయింది

రావు గారి అముద్రిత గ్రందాల లిస్టు కూడా పెద్దదే .’సూర్య సన్నుతి’’ అందులో ఒకటి .మయూరుని సూర్యశతకం లాంటిది .’’శ్రీ కృష్ణ కదా సుధ’’ ఇంకారావాలి .శ్రీకృష్ణుని జీవిత చరిత్ర అంతా కావ్య రూపంగా రాసిన గ్రంధం .అమ్మవారి దివ్య విభూతి పై రాసిన ‘’మాతృ సహస్రనామ స్తోత్రం  ‘’ముద్రి౦పబడాలి  . ‘’జ్యోతిర్లేఖ ‘’కూడా వెలుగు చూడాలి .

రావు గారి రచనలను స్వంత సంస్థ అరుణ్ పబ్లిషర్స్ ద్వారా  ప్రచురించారు .దీని అధ్యక్షులు రావుగారే .అడ్రస్ –అరుణ్ పబ్లిషర్స్ బంజారా కాటేజ్ బి 747-ఎల్లారెడ్డి గూడా –హైదరాబాద్ -500073.-ఫోన్ నంబర్ -040-23732315.రావు గారి పుస్తక ప్రచురణకు , ముద్రితమైనవాటి పునర్ముద్రణకు ఎవరైనా స్పాన్సర్లు ముందుకు వస్తే ఆహ్వానిస్తున్నామని పబ్లిషర్లు తెలియ జేశారు .ఆసక్తి ఉన్నవారు సంప్రది౦చ వచ్చు .

రావుగారి మెయిల్ అడ్రస్ chsrao63@rediff.mail .com

ఈ వ్యాసానికి ఆధారం –డా.రాచకొండ నరసింహ శర్మ ఏం డి .గారు పంపిన ఆంగ్ల వ్యాసం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -9-4-15 ఉయ్యూరు

సాహితీ బంధువులకు శుభ కామనలు -”గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం ”గ్రంధాన్ని అందుకొని ఆచార్య ఇప్పగుంట సాయిబాబా (హైదరాబాద్ )గారు పూర్తిగా చదివి అందులో దొర్లిన అచ్చుతప్పులను ,కవుల, కావ్యాల ,కాలాల విషయం లో నేను పడిన భ్రమప్రమాదాలను  నేను ఇంకా” రిఫర్” చేయాల్సిన గ్రంధాలను ,వాటి చిరునామాలను సవివరంగా తెలియ జేస్తూ ,ముద్రణా, అక్షరాలూ ,బాగా ఉన్నాయని ”ముఖ చిత్రం అద్భుతం”గా ఉందని ,పేజీలలోని బాక్సులు కట్టిన తీరు  బాగాలేదని క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసినిర్మొహమాటం గా  పేజీ వరుసలో వివరంగా చూపి 8 పేజీల సుదీర్ఘ ఉత్తరం రాసి” వెలుగులు వెదజల్లిన సమీక్ష”  ఈ రోజే అందింది . అందులోని విషయాలను మీ అందరికి తెలియ జేసుకొనటానికి వీలుగా దీనితో” అటాచ్” చేస్తున్నాను .చూడండి .ఒక మహా సంస్కృత విద్వాంసుని చేతిలో గీర్వాణ గ్రంధం పడి అందులోని మెరుగులను తరుగులను అందరి దృష్టిలోకి తెచ్చినందుకు శ్రీ సాయిబాబా గారికి కృతజ్ఞతలు తెలియ జేసు కొంటున్నాను  .వారి సహృదయతకు క్రుతజ్ఞతాంజలి ఘటిస్తున్నాను  

   వారు అన్నట్లు అతి త్వరలో అంటే రెండు నెలలలో గ్రంధం ముద్రణ జరగటం ,చివరి స్టేజిలో మరొక్క సారి తప్పులు దిద్దే అవకాశం కలగక పోవటం  వలన ముద్రా రాక్షసాలు దొర్లాయి దీనికి పూర్తీ బాధ్యతనాదే.  గ్రన్ధమ్  లోని విషయం లో నేను పడిన పొరబాట్లు నా దృష్టికి తేవటం సాయిబాబాగారు చేసిన మహోపకారం  అవి తప్పని సరిగా దిద్దుబాటు చేసుకోవాల్సినవి .ఇదీ నాదే బాధ్యత.

. ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -29

14-సంస్కరణ  ,వాస్తవ వాది  శాంతికాముకుడు రష్యన్ రచయిత లియో టాల్ స్టాయ్

పరస్పర విరోధభావాల లియో

‘’తన సుఖం మాత్రమే కోరే మనిషి చెడ్డవాడు ,ఇతరుల అభిప్రాయమే తనది అని చెప్పేవాడు బలహీనుడు,ఇతరుల సుఖాన్ని కోరే వాడు ఉత్తముడు ,అన్నిటా భగవంతుడే అని భావించేవాడు మహా గొప్ప వాడు ‘’.అని ఇరవై అయిదవ ఏటనే ఈ మహా వాక్యాలు రాసిన మహా రచయిత లియో టాల్ స్టాయ్.ఆయన నీతి మార్గామేమిటో దీనిలో కన్పిస్తుంది .యుద్ధము –శాంతి ,అన్నా కేరీనీనా అనే రెండు నవలలతో ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందాడు .ఆయన చెప్పినవన్నీ ఆయనకే వర్తించటం బహు తమాషా .జూదం ,విలాసం ,అధికారం చెలా యించటం లో ఆయన చాలా చెడ్డవాడు .కీర్తికోసం తాపత్రయం ,తప్పు చేస్తున్నానని తెలిసినా అదే దారిలో నడవటం ఆయన బలహీనత .తోటి వారి పట్ల ప్రేమ ,దయ, సానుభూతి కలిగి ఉండటం ఉత్తమ లక్షణం. దైవం పై ఆరాధన, ఆయన రచనలన్నిటా చూపటం టాల్ల్ స్టాయ్ ని మహోన్నతుని చేసింది .తాను  ఎవరైనా కానీ ఆయనే అన్నిటా ఉండటం ప్రత్యేకత .వీటికి తానె వ్యతి రికి అవటం పారడాక్స్ .విరుద్ధ భావాలు ఆయన నరనరానా వ్యాపించి ఉన్నాయి .సుఖం పై మోజు ,తిండిపై వ్యామోహం ఆత్మ తిరస్కారం అన్నిటా ఆయనే ముందు .లాజిక్ తో మేజిక్ చేసే దమ్మున్నవాడు .తనదే రైట్ అని ఇతరులను నమ్మించే పట్టుదల ఉన్నవాడు .ఆడవాళ్ళను చడపురుగులులాగా తిరస్కరించటం ఉన్నా రచనలో కాంతి ప్రసరించి మిరుమిట్లు గొల్పే చాకచాక్యమున్నవాడు .దూకుడు స్వభావం ఉన్నా ప్రపంచ కధకుల్లో అగ్రస్థానాన నిలచిన ఉత్తమ కధకుడు టాల్ స్టాయ్.సృజనాత్మక రచనలతో నైతికత స్థాయి పెంచిన దార్శనికుడు .1899 లో టాల్ స్టాయ్ తీవ్రంగా జబ్బు పడ్డప్పుడు మరో రష్యన్ కదకుడు చెకోవ్ ‘’ఆయన బతికి ఉన్నప్పుడు సాహిత్యం లో చెడు జుగుప్స ,కన్నీరు ,అనాగరక భావాలనన్నిటినీ దూరంగా పెట్టాడు .టాల్ స్టాయ్ రాకతో రచయితలు  కావలసినవారికి మహదానందం ,తేలిక అయింది అన్నీ కస్టపడి టాల్ స్టాయ్ చేసి ఉంచాడు కనుక మా లాంటి రచయితల పని సులువైంది ‘’అన్నాడు   .

తండ్రి దివాలా-తల్లితో మళ్ళీ మహా రాజ భోగం

కౌంట్ లియో నికోలావిచ్ టాల్ స్టాయ్ 28-8-1828 మాస్కో కు ముప్ఫై మైళ్ళ దూరం లో ఉన్న బహు సంపన్నమైన యాస్నాయ పోలియాన ఎస్టేట్ లో జన్మించాడు .అప్పటికి వీరి కుటుంబం లో ఇరవై తరాలు గడిచి పోయాయి .వీరిలో 17 వ శతాబ్దికి చెందిన ఆండ్రియో విచ్ టాల్ స్టాయ్ రష్యా రాజు’’ పీటర్ ది గ్రేట్ ‘’కు గొప్ప అభిమాని .టాల్ స్టాయ్ తండ్రి అదే రాచమర్యాదాలతో పెరిగాడు .నెపోలియన్ ను ఓడించిన  యుద్ధ దళం లో సభ్యుడుకూడా .ఖైదీగా పట్టుబడి పారిస్ జైలు లో ఉండి ,విడుదలై వచ్చాక తండ్రి చనిపోయాడు  .ఎస్టేట్ అప్పుల ఊబిలో కూరుకు పోయింది .అ అప్పులతో తనకేమీ సంబంధం లేదన్నాడు టాల్ స్టాయ్ తండ్రి  .తల్లి పోషణ భారాన్ని మాత్రం స్వీకరించి ఆనాటి రష్యా సంపన్న కుటుంబీకుల మాదిరి బాగా డబ్బు ,సంపదా ఉన్న అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకొన్నాడు .భార్య ధనికురాలేకాదు రాయల్ ఫామిలీకి చెందింది .ఆమె పేరు ప్రిన్సెస్ మార్యా నికోలా యేవ్నా  వోల్ కోన్స్కి.అందగత్తె కాదు . భర్త కంటే అయిదేళ్ళు పెద్దదికూడా .పెళ్ళి నాటికి ఆమె వయస్సు ‘’ముప్పీ రెండు ‘’.ఐదు భాషలలో నిష్ణాతురాలు .యాస్నాయా  పోల్యానా లో ఉన్న ఎనిమిది వందల శేర్ఫ్ లను, కౌలు దార్లను చాలా తేలికగా మేనేజ్ చేసే సామర్ధ్యం ఉన్నది .భర్త  కు అయిదుగురు  సంతానాన్ని ‘’కన్నది ‘’. అందులో లియో నాలుగోవాడు .చివర గా  కూతురుపుట్టింది .  .

బాల్యం –పరాయి పెంపకం

టాల్ స్టాయ్   రెండేళ్లప్పుడు తల్లిని ,తొమ్మిదో ఏట తండ్రినీకోల్పోయాడు . బంధువుల మహిళలే పెంచారు ఇంటి దగ్గర ట్యూషన్ ఏర్పరచి చదివించారు .బాగా చదివి టీచర్ల మెప్పు పొందాడు .మనిషి అందం గా ఉండడు.అది మనసులో కెలుకుతూ ఉండేది .వయసు పెరిగినకొద్దీ పెడసరం గా ,గర్విష్టిగా మారాడు.వీటితో పాటు ఆత్మ పరిశీలనా దృష్టీ పెరిగింది .అందంగా ఉండే తండ్రిపోలిక రాకుండా అందవిహేనురాలైన తల్లి పోలిక వచ్చినందుకు మనసులో ఎప్పుడూ బాధ పడేవాడు .దీనితో సిగ్గు వచ్చి మనుషులకు దూరంగా ఉండేవాడు . అంతరాత్మ ప్రబోదానికి  లోనై హుందా తనం లేకుండా ఉండేవాడు .వీటివలన స్నేహితులను సంపాదించుకోలేక పోయాడు .తనకున్న కొన్ని ప్రత్యేకతల వలన అతి కొద్దిమందిమాత్రమే టాల్ స్టాయ్ కి సన్నిహితులు కాగలిగారు  .

విద్య

లియోకు గార్డియన్ గా వ్యవహరించిన అలేక్సాండ్రియా- లియో 13వ ఏట చనిపోయింది .దీనితో ఆంట్ పెలగేయా వీరి కుటుంబాన్ని తన స్వగ్రామం కజాన్ కు మార్చింది .లియో కజాన్ యూనివర్సిటి లో చేరి ,టౌన్ లో బాగా పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందాడు 17 ఏళ్ళకే .దసరా బుల్లాడి లాగా  డ్రెస్ ల గొడవే కాని అందాల రాముడిలాగా అడ పిల్లలను ఆకర్షించలేక పోయాడు .పెళ్లి అయినవారితోకాని , కాని వర్జిన్స్ తో కాని ‘’లవ్వాయణం’’లాగించలేదు .డబ్బు, అధికారం ,రాజరికం ఉన్నవాడు కనుక ‘’పడుపు కత్తేల ‘’తో పడక సుఖం అనుభవించేవాడు .19 ఏళ్ళప్పుడే సుఖాన్ని కొనుక్కోన్నానని డైరీలో రాసుకొన్నాడు .దీనిఫలితమైన ‘’గనేరియా ‘’తగులు కొని  బాధ పడ్డాననీ నిజాయితీగా డైరీలో నోట్ చేశాడు .రెండో సంవత్సరం చదువు పూర్తికాకుండానే యూని వర్సిటీ వదిలేశాడు .చాలా తక్కువ మార్కులు రావటం, అక్కడ తను నేర్చుకొన్నది అతి తక్కువ అని భావించటమే నిష్క్రమణకు కారణం .తాను  ఉండాల్సినది తన ఎస్టేట్ అయిన యాస్నయా పోల్యానా లో మాత్రమె అనే భావం బలమైనది .అక్కడికి వెళ్లి తన సమర్ధత చూపించి గొప్ప లాండ్ లార్డ్ గా రుజువు చేసుకోవాలనుకొన్నాడు .వేదాంత పరమైన ఆలోచనలూ దీనికి దోహదం చేశాయి .తనకు నచ్చిన రీతిలో ప్రయోజనాత్మకమైన అర్ధ వంతమైన జీవితం గడపాలనుకొన్నాడు టాల్ స్టాయ్ .

టాల్ స్టాయ్ ఎస్టేట్

తన ఎస్టేట్లో సెర్ఫ్ ల విస్తరణ ప్రారంభించాడు .దీనికోసం డబ్బు చాలాఖర్చు పెట్టాడు .అప్పుల్లో చిక్కుకొన్నాడు .ఇదికాదు అనుకోని మరో కొత్త విధానం ప్రవేశ పెట్టటం చేతులు కాల్చుకోటం  మళ్ళీ మరోదానికి పాకులాట ఇలా గడిచింది ఎస్టేట్ లో .తనమనోభావాలన్నిటినీ డైరీలో భద్రం చేశాడు .లోపల్లోపల యెంత కుమిలిపోయే వాడో అవి చదివితెతెలుస్తుంది .

యుద్ధ అనుభవం –సెక్స్ అనుభవం

23 వయసులో ‘’జెంటిల్మన్ వాలంటీర్ ‘’అయ్యాడు సోదరుడు నికోలాయ్ అప్పటికే యుద్ధ సైనికుడు గా ఉన్నాడు .కకాసాస్ కు కేడేట్ గా వెళ్ళాడు .యుద్ధ కాంప్ లో ఉన్నా పాత అలవాట్లు మార్చుకోలేదు .సరైన విధానాలలో నడవ లేదు .జూదం ఆడి పోగొట్టుకొనిఅప్పుల అప్పారావు అవతారం ఎత్తి  ఎస్టేట్ లో కొంత భాగం అమ్మాడు .కకాసియన్ అమ్మాయిలతో సెక్స్ జరిపి సుఖ వ్యాధి బాధించి తగ్గటానికి మందు పుచ్చుకొన్నాడు  .తనకున్న మూడు దుర్గుణాలను వదిలించుకోటానికి తీవ్ర యత్నం చేస్తున్నట్లు గురూగారు డైరీలో రాసుకొన్నారు .ఆ మూడు మోహాలే జూదం  ,ఇంద్రియ లోలత్వం ఆడంబరం (gambling sensuality and  vanity )యుద్ధ భూమిలో ప్రత్యక్షం గా యుద్ధ భీభత్సాన్ని చూశాడు .శత్రువులపై తుపాకి గురిపెడుతుండగా ఒక బులెట్ వచ్చి తుపాకికి తగిలి దాదాపు ప్రాణం పోయేంత ప్రమాదం జరిగి బయటపడ్డాడు .ఇంకోసారీ ప్రమాదం అంచుమీద నుండి తప్పించుకొన్నాడు ప్రానాపాయాన్ని .అందుకే ధైర్య సాహసాలు చూపినందుకు సెయింట్ జార్జ్ క్రాస్ ను బహూకరించాలని ప్రభుత్వం న్ర్నయించింది మర్నాడు ఉదయమే బహుమతి ప్రదాన ఉత్సవం .కాని   బాగా నిద్ర పోయి ఫంక్షన్ కు వెళ్ళలేక పోయాడు .అ అవార్డ్ ను ఇవ్వకుండా గార్డ్ హౌస్ కు పంపారు .సైనికుల౦దరితో చాలాకలుపుగోలుగా ఉండేవాడు .పొట్టి బుడం కాయలా ఉన్నా  బలిస్టం గాఉండేవాడు  . నేల మీద పడుకొని రెండు చేతులూ సాచి వాటిమీద ఇద్దరు సైనికులను నిల బెట్టుకొని పైకి లేపెవాడట అంతటి సామర్ధ్యం ఉండేది .గురూగారి ముక్కు చాలా వెడల్పు .పెదిమలు మొద్దుగా పెద్దగా ఉండేవి .కళ్ళు చిన్నవి.కాని ఆకళ్ళు మహా పవర్ ఫుల్ .ఎన్నోభావాలకు ఆలవాల౦గా  ఉండేవి .నవ్వే పెదిమలతో అందరికీ ఆకర్షణీయం గా ఉండేవాడు టాల్ స్టాయ్ .

రచయిత టాల్ స్టాయ్

అప్పటికి ఇంకా రచన వ్యాసంగం పై ద్రుష్టి పెట్టలేదాయన .ఈవిషయాలు డైరీలో రాశాడు .తన ఆంట్ కు ఉత్తరం రాస్తూ ఆమె తనను నవల రాయమని కోరిన సంగతి గుర్తు చేశాడు .1852 జూలై లో ‘’కాంటెంపొరరి ‘’అనే ప్రముఖ సాహిత్య పత్రికా సంపాదకుడికి ‘’చైల్డ్ హుడ్ ‘’అని తాను  రాసిన జీవిత చరిత్ర భాగాన్ని పంపాడు .వెంటనే అది ప్రచురణ పొంది అభిమానుల్ని సంపాదించింది .ఇరవై నాలుగేళ్ల ఈ కుర్ర రచయితను చూసి అతనిలో ‘’un known and remarkable talent ‘’ఉందని మెచ్చుకొన్నారు .కొద్దిగా కల్పన ఉన్నా అది టాల్ స్టాయ్ జీవితమే .అ తర్వాత ఏది రాసినా స్వీయ జీవిత చరిత్రయే అయింది .ఇప్పటికే గొప్ప శైలి అలవడింది. అది అంతటా హాయిగా ప్రవహించింది .సంఘటనలన్నీ యదార్ధమైనవే కావటం తో రియలిస్టిక్ రచయితగా మంచి గుర్తింపు వచ్చింది .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -8-3-15 –ఉయ్యూరు

.

‘’గోపీ నాద’’ పృధ్వీ సూక్తం

‘’ గోపీనాద్ ప్రత్యేకత

శ్రీ ఎరుకలపూడి గోపీ నాద రావు గారితో నాకు మూడేళ్ళ పరిచయమే ఉంది .ఒకటి రెండు సార్లు సరసభారతి ఉగాది కవి సమ్మేళనానికి వచ్చారు .మరో రెండుసార్లు రాలేకపోయారు .కాని విజయవాడ సభలలో తరచుగా కలుస్తాం .ముభావం గానే ఉంటారు .’ ‘’పని ఉండి రాలేక పోయాను సార్ ‘’అని ముందే ఆయన నా దగ్గరకొచ్చి సంజాయిషీలా చెప్పే సంస్కారం ఆయనది . సభల్లో నేను కొంచెం హడావిడి చేస్తాను .కాని ఆయన నిండుకుండ .తొణక్క బెణక్క  బుద్ధిగా కూర్చుంటారు .ఇంతకు మించి పరిచయం లేదు .కాని సుమారు పదిరోజుల క్రితం తన రచన ‘’పద్య ప్రసూనాలు ‘’పంపి అందులో’’అభిప్రాయార్ధం ‘’అని అన్నారు .కనుక జాగ్రత్తగా చదివా .నేను పద్యాలు రాయను .ఛందస్సు రానివాడిని .నన్ను అభిప్రాయం కోరడం లో ‘’మతలబు’’ నాకు అర్ధం కాలేదు .రాయటానికి రెండు మూడు కారణాలు కనిపించాయి .మొట్టమొదటిది ఆయన మహారాష్ట్ర లోని పూనా లో ‘’కిర్కి ‘’లో పుట్టటం .అక్కడే మా తమ్ముడు మోహన్ ఆర్డినెన్స్ ఫాక్టరీ లో పని చేస్తూ కిర్కీ లోని ‘’సిపోరేక్స్ క్వార్టర్స్’’ లో ఉండటం .మేము 45ఏళ్ళ క్రితం ఒక వారం అక్కడే గడపి రావటం .రెండవది ఆయన మహా రాష్ట్రలో పుట్టి ,ఇంటర్ దాకా ఆంగ్ల మాధ్యమం లో చదివి ఆంద్ర ప్రాంతానికొచ్చి తెలుగు నేర్చి పద్యాలు అల్లటం .మూడవది ఆ పద్యాలు రసస్పోరకం గా ఆపాత మధురంగా ఉండటంఅనేక ప్రముఖ సాహిత్య  సంస్థల పురస్కారాలు లభించటం   .ఆయనకు పృథ్వి ఆరాధ్యమవటం ,దానిపైనున్న జీవరాసి పై ప్రేమస్పదనలు౦డటం ,జీవావరణ ,పర్యావరణాల పరి రక్షణ పై ద్రుష్టి ఉండటం ,దేవతల ఆశీస్సులు మానవ జాతికి అవసరమని భావించటం ,ఇలలో జన్మించిన మహాను భావులను సంస్మరించటం  జీవన దాతలైన నదీ సాగరాల స్తుతి చేయటం అన్నీ చూస్తె  ఈ’’ పద్య ప్రసూనమాల ‘’పృధ్వీ మాతకు అల౦కార మవటం నా దృష్టిలో ‘’ఆధునిక పృధ్వీ సూక్తం ‘’గా ఉండటం వలన నా భావాలను తెలియ జేయటానికి ‘’గోపీ నాద పృధ్వీ సూక్తం ‘’అన్నాను .

సీసాల గోపీనాధ కవి

గోపీనాధ రావు గారికి’’ సీసా’’లంటే మత్తు ఎక్కువ .’’సీ- సా ‘’బల్లపై ఊగినంత హాయిగా  ఆటగా ఆయనకు సీసపద్యాలు పలుకుతాయి .పలకటం కాదు పదాలు వచ్చి కూర్చుని పొదగమని ప్రాధేయ పడతాయి .తర్వాత సార్ధకమై విలువను పొందుతాయి .ఏది రాసినా ఆయన రచనలో ఎక్కడా తడుముకోవటం ,తడబాటు ఉండదు .సరైన పదం అక్కడ చేరి తిష్ట వేస్తుంది .అది వాణి శ్రీ ప్రసాదమే .వాణీ నాధుడైన విరించి లా పద్య సృష్టి జరుగుతుంది .ధన్యులు ఆయన ..ఇందులో ఎన్నో సంస్థల అవార్డులు పొందిన కవిత లున్నాయి .అవి వారి పద్య పాటవానికి  బహుమతులే .భావ సౌందర్యానికి అలంకారాలే .ఊహా సౌభాగ్యానికి ఊతాలే .కదిల్తే సీసం మెదిల్తే సీసం .అవి చెవిలో పోసిన సీసం లాకాకుండా మధురాతి మధురం గా ఉండటం ,శ్రీనాధుని పోకడ మనకు సంభ్రమాశ్చర్యాలు కలిగిస్తాయి .

ఛందో వైవిధ్యం

విద్దెల దేవికి విన్నపాలు ,జన్మభూమికి కృతజ్ఞత ,లక్ష్య సిద్ధి ,భాష వేదన ,దుఖితుల జీవన దృశ్యం ,కలికల్మషాలు ,మేఘ సంస్తుతి ,వర్షం, హర్షం మొదలైన 69 శీర్షికలతో అల్లబడిన పద్య ప్రసూన మాల ఇది .దేనికదే సాటి .ప్రతి దానిలో గోపీనాధీయం దర్శన మిస్తుంది .దీర్ఘ చంపక ,ఉత్పల మాలలూ కూర్చి వాగ్దేవిని అలంకరించారు .సరదాగా ‘’ఆట వెలదుల’’తో ఆడుకొన్నారు . తేట గీతులతో సేద దీర్చా(రా)రు .

శారదా స్తుతి –ఎరుక గల కవి

‘’నిత్య సత్కావ్య నిర్మాణ నిష్ట నిమ్ము ‘’అంటూ పంచ భూతాత్మకమై శ్రేయమిమ్ము ,శుద్ధ చేతమ్ము నందించి వృద్ధి నిమ్ము ‘’అని’’ సకల కళా నీరద’’ శారదను ప్రార్ధించారు ముందుగా .స్వా౦తాన్ని వెలిగించే సంక్రాంతి (some క్రాంతి కాదు సంపూర్ణ క్రాంతి )ఇమ్మన్నారు .ఆత్మకు పరమాత్మ అండ కలిగించమని వేడారు .తనను గుర్తించి దరి చేర్చి వన్నె లద్ది  భావ చిత్రాలకు భవ్యాక్షరా కృతులిచ్చి ,తెలుగు భాషను పూజించే దీక్ష నిమ్మని వేరొక చోట ప్రార్ధించి తన ఆరాటాన్ని అమ్మకు ఎరింగించారు . ‘’ఎరుక’’ గల కవి .కనుక ఎరుకల కూడి(పూడి)అని సార్ధక మైంది ఇంటిపేరు .

ప్రకృతి పాఠాలు

ప్రకృతిని చూసిఆత్మ శుద్ధి , పరహితం సమతామార్గం రుచిర  సౌందర్యం వంటివి ఎన్నో నేర్చుకొన్నానని కృతజ్ఞత చెప్పారు .ప్రపంచీకరణం యాంత్రిక ఉన్మత్తం కలగ జేసిందని ,స్వేచ్చ మితిమీరి ద్వేషాలు పెచ్చరిల్లాయని ఆవేదన చెందారు .మతాల  మధ్య మారణ హోమానికి కలత చెందారు .’’దైవీ దత్త మనోజ్ఞ ధాత్రి నొక దైత్య స్థావర స్థాయికి ‘’తీసుకురావటం బాధాకరం అన్నారు .సిరులన్నీ వస్తు చయ దాహాన్నిపెంచే శ్రీలే –‘’అంటూ పుణ్యం ఒక్కటే ‘’చిర సుఖ శాంతి నిచ్చేది యశేష విశేష ములున్న కల్మి’’అని బుద్ధి చెప్పారు .అంత్యకాలం లో అండగా నిలిచేది పుణ్యం ఒక్కటే అని నిర్ద్వందం గా చెప్పారు .అన్నీ చేజేతులా నాశనం చేసుకొంటున్న మానవుడికి ‘’సుకమొక స్వప్న లోకమున సోకే  హృష్టి గ  మారిపోయే ‘’అన్నారు .తృష్ణ మృగ తృష్ణ వంటిదని దాని వెంబడి పరిగెత్తితే ఆయాసప్రయాసమే తప్ప సుఖ శాంతులు ఉండవు .’’ధ్వజమై మానవ జాతి రక్షణ’’నిర్వర్తించే వారు లేరని ,ఇదంతామారిపోయి ‘ప్రేమ సంహిత మయి ,జీవ కోటి సుఖ హేతువు కావలె ‘’అని ఆశించారు .

సామాజిక స్పృహ

కవి ,కళాకారుడు ,శిల్పిఒకరేమిటి సకల వృత్తుల వారు సుఖమయ ఆనందమయ సంతృప్తికర జీవితం గడప లేక పోతున్నారని బాధ పడ్డారు .సామాజిక స్పృహ కు ఇవి అద్దం పట్టే రచనలే  .’’జడముకుజీవ మండించు శాస్త్ర వేత్త –జీవనోపాధి లేక నిర్జీవమై ‘’పోతున్నందుకు హృదయ భారం తో నొచ్చుకొన్నారు ‘’తాడఘము ‘’లిడే  వ్రుత్తికిన్ తాడనములు ‘’అని శాబ్దిక చమత్కారం చేశారు .ఈ నాటి చదువుల హైటెక్కు లగురించి ‘’ప్రతి ఇంట బీటేక్కు ,ప్రతి ఇంట ఎంటెక్కు ‘’అని మొదలు పెట్టి జనని భాష నేర్చే చదువు కనిపించటం లేదని ,ఆధునికత అందించే అభ్యుదయం లో మూల్యాలను త్రెంచే మూఢత అయిందని ,రోజు గడిస్తే చాలన్న భావం మానవ ప్రగతి కాదన్నారు .’’సాగర ఘోష ‘’కవిగా గరికపాటి వారు ప్రసిద్ధులు  .వీరూ అదే శీర్షికతో సాగారాగ్రహానికి మానవ తప్పిదాలే నని చెబుతూ ‘’వృత్తుల రెక్కలన్ తొడిగి ,వృద్ధి నొసంగు విదేశ సీమ సం –పత్తుల కోసమై సుతులు వారధులు దాటు ‘’తున్నారని ఈ రోజుల్లో ‘’సింధువులు చెలంగి దైహికపు దూరం బెంచెను వారి వారికిన్ ‘’ అని సమకాలీన సత్యాన్ని చాటారు .ఎన్ని నదులొచ్చి చేరినా సముద్రం చెలియలి కట్ట దాటదు.మనవ ఆత్మ మాత్రం అంత  సహనం విశాల మైనదికాదు .’’శోక వాహినీ క్రమ గతులన్ని మోయుచు స్తిరంముగా నుండుట సాధ్యమా ?’’అని మనస్తస్త్వాన్ని ఆవిష్కరించారు .

మానవీయ విలువలు

దయ, సానుభూతి ,సహవేదన, ప్రేమ, కరుణ  , మానవీయత  మానవులలో మృగ్యం అవటాన్ని జీర్ణించు కోలేకపోయారు గోపీనాధ కవి .’’బీడులలో మొక్క మొలిపించెడి ఆ వనమాలు లేరయా ?”’అని ప్రశ్నించి జనాన్ని ప్రేమగా చూసే దయాళువులు ,కూలిజనానికి రక్ష నిచ్చే వారు లేక ‘’పాడు వడెన్ , స్వతంత్ర పరిపాలన పాలక వర్గ భోజ్యమై ‘’అని విమర్శ చేన్నాకోల్ తో బాదేశారు .

తెలుగు భాషపై మక్కువ

తెలుగు భాషా సంస్కృతుల పట్ల అపార ఆరాధనా భావం ఉన్న ‘’రావుకవి’’ నేటి భాష దుస్తితికి చింతించారు ,.’’తెలుగు తనజాతి గుర్తింపు గనెను గాని –సొంత పేరును కోల్పడి చి౦తమునిగే ‘’అని ‘’అమ్మభాష గరళమై పోయిందని ,ఏ జాతి అయినా ‘’విధుల నాచరించిన జాతి వినుతికెక్కు –జాతి నిల్పున దొక్క భాషా విభూతి ‘’అని జాతి ని నిలబెట్టేది భాషా వైభవం విస్తృతి మాత్రమె నని ఘంటా పధం గా చెప్పారు .’’బోధన లేదు ఆంధ్రమున పోడిమి నిచ్చెడిశాస్త్ర బద్ధ సంశోధన లేదు తెల్గున ‘’అని బాధపడి ‘’రాస్ట్రాధిపు  కార్య శాలలను సైతము వాడుక లేదు తెన్గుకున్ ‘’అని కుంగిపోయారు .దేశ భాషలలో తెలుగు లెస్స పోయి,’’తెలుగు  less ‘’అవటం మింగుడుపడని వ్యవహారం అయింది ఆయనకు. ఆయనతో బాటు మనందరికీ కూడా .రత్నాలను వదిలి రాళ్ళను కోరుకొనే మానవ మనస్తత్వం ఆయనకు వింతగా తోచింది .స్వార్ధం వదిలి ,భావి తరం క్షేమం కోసం వ్యర్ధపు జీవిత విధానాలని త్యజించి ,జన్మ సర్వార్ధాన్ని గ్రహించి తే ‘’విశ్వ మంతటన్ తీర్ధపు క్షేత్రముల్ వెలసి ‘’దివ్య పరిస్తితులోస్తాయి అని హితవు చెప్పారు .

దిక్కు లేని దీన స్థితి

’’తూర్పులో కూర్పు ,ఆగ్నేయం లో ఆశ ,దక్షిణం (యామ్య దిశ )లో సంతోషం ఇచ్చేఊర్పు ,నైరుతిలో నచ్చే మార్పు ,పడమట పరితోషాల పేర్పు,వ్యాయవ్యం లో  బతుకు పొల్పు ,ఉత్తరాన కరుణ తో నిండిన పిలుపు ,ఈశాన్యం లో మేలు వేల్పు ,పైన ఒప్పు ,కింద నేర్పు గోపీ గారికి కనిపించనే లేదు .ఆదుకోవటానికి ఇంకేది దిక్కు ?అని కలత చెందారు .

ఏదిఉన్నా లేకపోయినా మనిషికి జాతికి శీలం ముఖ్యం .’’శీలము చేతనే బ్రతుకు శ్రేయము నొందును ‘’అని ప్రేయస్సునోదిలి శ్రేయస్సు వైపుకు కదలమని బోధించారు .పూలను చూసి విద్య,చెట్లను చూసి బ్రతికే ధర్మం ,నేర్చుకోవచ్చు అని ‘’తరతమ భేదభావములు  ,తామస భావనము ,స్వార్ధ నైజమున్ ‘’వదులుకొని వినాశం నుంచి బయటపడమని హితోపదేశం చేశారు .ఇవి జాతికి వ్యక్తికీశ్రేయోదాయకాలే కదా .కనుక ‘’గోపీ కవి ‘’సమాజ జాతి హితైక  కవి కాదా ?

వియద్గంగకు విన్నపం చేస్తూ ఆమె అలిగి తే బతుకు నరకం అవుతుందని ,’’జలకణ మొక్క టోక్కటిగ సంకలనమ్మొనరించి గుండెలో నిలిపి –వసు౦ధరాస్థలికి నిర్మల వారి శుభాభి షేకముల్’’చేసే మేఘ ప్రసారం ప్రశస్తమైనది .ఇది తెలియని మూర్ఖులే ‘’పుడమి దేవత పాలిటి వైరులయ్యేడిన్ ‘’అని ప్రుద్వికి శత్రువులెవరో చెప్పారు .ఆమె అలౌకిక మహా గుణ శీల అని స్తుతించి ,ఆమె క్షమా అనే నీడనిచ్చి కరుణించి ‘’మిన్నువాక ‘’గా మారి సువర్ష దారలు కురియుమని ప్రార్ధించి పృధ్వీ తాపానికి ఉపశమనం వాంచించారు .

జైకిసాన్ –జైజవాన్

రైతే రాజు ,అన్నదాత అనిపిలువ బడే హాలికుడిని  పద్య సుమాలతో అర్చించారు .భూమి పుత్రుడైనా ,ఆవాసం లేక ,ఆకాశానికి ఆత్మీయుడైనా వికాసం లేక ,జలదేవతా భక్తుడైనా శుష్క జీవనం ,పవనానికి పరమాప్తుడైనా ఆశ్వసించలేక నిశ్వ సించి  ‘’చిత్ర వధలకు చిక్కాడు క్షేత్ర జీవి ‘’అని రైతు పక్షాన నిలిచారు .కాలం అతన్ని కసిదీరా కాటేసింది అన్నారు .విఫల సేద్యం ‘’అరకాని వెన్ను విరిచింది ‘’అని ,’’మట్టి పూజారి ‘’ప్రార్ధనలన్నీ వట్టి పోయాయని సానుభూతి చూపారు .ఈ సందర్భం లో రాసిన పద్యం చాలా హృద్యంగా ఉంది –చూడండి –

‘’అ౦బు జాసను వోలె నన్నమ్ము సృష్టించు రైతుకు నిత్యమ్ము త్రాసమేల ? –ఘర్మ జలాభి షిక్త హరస్వరూపికిన్ భిక్షాటనా వస్థ శిక్షలేల ?-వసుమతికి హరిత వసనమ్ము లందించు హరి వంటి హలదారి కార్తి ఏల?’’అని రైతు కున్న త్రిమూర్తి స్వరూపాన్ని మహాద్భుతం గా వర్ణించిన తీరు , అయినా బాధలు తప్పని వేదనా  అసదృశం అనిపించింది .రైతుకున్న చాలాపేర్లనిక్కడ సందర్భా శుద్ధితో  చక్కగా వాడారు . .’’శతృ శేషం లేనట్టి శాంతి కోరి ,దేహం రక్త తీర్ధమైనా దేశం కోసం దేహాన్ని త్యాగం చేసే జవాన్ కు జై జై అన్నారు.

నవమానవ గుణాలు

‘’నవ మానవ గుణాలు ‘’వర్ణిస్తూ బాంధవ్యాలు పట్టు దప్పాయని ,అంతా అంధ వ్యాపనం గా ఉందన్నారు .వ్యక్తికీ వ్యక్తికీ అనుబంధం ఉంటె వజ్ర వైడూర్యాలు పోతాయా ,కూర్మితో నరజాతి ఉంటె గోమేధిక రాశి గుల్ల అవుతుందా,ఇచ్చి పుచ్చుకొంటే పుష్యరాగాలు హరించుకు పోతాయా ,ఒకరి క్షేమం మరొకరు కోరుకొంటే మరకతాలుకొండ తరిగి పోతుందా   ,చేతులు కలిపితే కెంపు గుట్ట తరిగిపోతుందా ,మమత పూయిస్తే నీలాలు రాలిపోతాయా ,మంచిమాట మాట్లాడితే పగడాలు ముత్యాలు పారిపోతాయా అని అతి విలువను అతి విలువైన వజ్ర వైదూర్యాలతో పోల్చి సొగసుగా చెప్పి చివరికి ‘’మంచి పెంపారగన్ జేయు మనిషి తనము ‘’అని ఫినిషింగ్ టచ్ ఇచ్చారు .

వేదనా వాసుదేవం –స్త్రీ శక్తికి చేయూత

గాయమే గేయమై ,ప్రతిగాయం జీవన కావ్యమౌతుందని షెల్లీ లాగా, కృష్ణ శాస్త్రి లాగా చెప్పారు .’’కామము లేమల ప్రాణ మానములనవలీలగా దోచే ‘’దుస్టకాలాన్ని చూసి వ్యధ చెంది చూస్తూ ఊరుకోవద్దని మహిళలకు హితవు చెప్పి ‘’సత్తువ కూడ దీయుచు ‘’అసంగతమైన అసభ్య ప్రేమలను అణచి వేసి శిక్షల పాలు చేయమని ధైర్యం బోధించారు .’’చక్కనౌ పొత్తుల నిచ్చు ప్రేమమును పొంది శుభమ్ముల నొందగావలేన్ ‘’అని పూర్తి ఆశా భావం కనబరచారు .

విహంగ వేదం

‘’విహంగ గానం’’ ఒక సూక్తి సుధ.స్వేచ్చ మూల్యాన్ని ,విశ్వ గానామృతాన్ని ,సహన ధర్మాన్ని ,ప్రేమశీలతను .విఘ్నాల దాడి నెదిరించే లక్షణం ,వివిధ వర్ణాలు ,విమల ప్రకృతి ,సహజ సుఖ జీవనం ,విశ్వ సందేశ వాహకత్వం ,వెతలకు వెరవని ధర్మం ,విహగ గతులలో గీపీనాధకవి దర్శించారు .ఇది ఒక అలౌకిక దర్శనమే .చివరికి ‘’–

విదిత సుర వాహనమ్ము లీ విహగ తతులు –అహిత మహి రక్షణన్ ,గోరు విహగ తతులు –వేదన మాన్పి రహి పెంచు విహగ తతులు –వేకువకు స్వాగతమ్ము పల్కు విహగ తతులు ‘’అని మానవులకు విహ౦గాలిచ్చే స్పూర్తిని మహా మహితాత్మకం గా చెప్పారు .

జగద్ధితం

ఉగాది లాంటి పర్వ దినాలు ‘’ఉర్వికి శాంతి సౌఖ్య మహితోపక్రుతుల్ ఘటించా’’లని మనసారా కోరుకొన్నారు .ఏదైనా ఆయనకు జగద్ధితం కావాలి .తర్వాతే ఏదైనా .మానవుడు యాంత్రిక జీవనం గడుపుతున్నాడని కుజగ్రహం పైకి కాలు దువ్వుతున్నాడని ‘’యంత్రములాయె మానవాత్మలున్ ‘’అని యంత్రితమైన మానవుని ఆత్మ ఎప్పుడు మేలు కొంటుందో? నని అన్నారు అంటే త్వరగా మేల్కోవాలని ఆశ .

దేశ భక్తి

భారత దేశమంటే పరమ ఆరాధనా భావం ఉన్న కవిగారు ‘’ఇన కిరణమ్ము ప్రప్రధమ మీ ధర ముద్దిడు తుంది ‘’అని మురిసిపోతారు ..తన సంగీతం విశ్వ మానవతకు నాట్యం నేర్పించాలని ,తన సంసర్గం తో జగము జ్ఞానైశ్వర్యం పొందాలని ,తన సందేశం చేత ఈశ్వర జ్ఞాన కాంక్ష లభించాలని విశ్వ చేతనాభావం తో కమనీయంగా కవిత చెప్పారు .భారత దేశ కార్మికులే స్వదేశ ,విదేశాలలో  భర్మ్యరమ్య భవన నిర్మాణం చేస్తున్నారని ,’’భారత బుద్ధి జీవుల ప్రభావము చేతనే సర్వ దేశ వృద్ధి ‘’జరిగిందని మెచ్చుకొంటారు .అన్నిరంగాలలో భారతం అగ్రగామిగా వెలిగి పోతూఉండగా  ‘’భారతారాధన మిన్ను ముట్టి అలరారెను విశ్వ మంత ‘’అని పొంగిపోయి ‘’నిష్ట  యే మా ధనమన్న నా జనుల మాటలు నక్షర సత్యముల్ ‘’అని కీర్తించారు .జననీ జన్మ భూమిశ్చ స్వర్గా దపి గరీయసి ‘’అన్న శ్రీ రామవాక్యాన్ని గుర్తు చేశారు .

గ్రామ సౌభాగ్యం

‘’గ్రామమే అన్నపూర్ణ ప్రతి కర్షక బంధువు అన్నదాతయున్ –‘’అని చెప్పి ‘’పల్లె శ్రమైక్య జీవనారామము ,పంచ భూత పరిరక్షణ చక్రము ‘’అని గ్రామజీవనాన్ని కొనియాడి ‘’ఉల్లము దోచు ప్రక్రుతి సమున్నత ధామమే గ్రామ సీమ ‘’ అన్నారు .నరుడే భస్మాసుర హస్తం నెత్తిన పెట్టుకొని నశిస్తున్నాడని ఆవేదన చెంది ‘’నరుడు కాలపు చక్రమ్ము నడత మార్చె.’’అని విచారించారు .

స్పూర్తి దాతల కు ప్రస్తుతి ప్రసూన మాల

జాతికి స్పూర్తి దాతలైన జాషువా ,మాడపాటి ,ప్రకాశం లను పద్య ప్రసూనాలతో పూజించి గౌరవించారు గీపీనాద్ రావు .జాషువా సమకూర్చిన కావ్య రత్నాలు తెలుగు గుండెలను పిండేశాయని  పీడకాత్మలను పిప్పి చేశాయని చెప్పి ‘’మేదిని నేలెడి కీర్తి నొందె’’అని ఘన నివాళులర్పించారు .’’నిత్యము  సంఘ సేవ ,అను నిత్యము  సంస్కరణాభిలాష,నిత్యము  సాహితీ కృషి  ‘’చేసే మాడపాటి ఆంద్ర పితామహుడని స్త్రీ విద్యా పోషకుడని ,’’ప్రస్తుతించారు ‘’.సురవరమే’’ ప్రతాప రెడ్డి అని ,తెనుగు లిపిని సంస్క రి౦చాడని ,ఆంధ్ర చరిత్రరాసి ‘’సాంఘిక జీవన విధానాలను’’ వెలుగు లోకి తెచ్చాడని ,మెచ్చి’’ వైతాళికుడు’’ అనే పెద్దసార్ధక  గౌరవాన్ని కల్పించారు .ఇక పీ .వీ .ఠీవి ని మెచ్చి ఆయన బహుభాషా ప్రతిభ ,లౌకికభావన ,రాజనీతి, జ్ఞానధనం ,దూరదృస్టి  ,వాగ్ధాటి లకు అబ్బురపడ్డారు .’’గుండుకు గుండె  చూపిన మొనగాడు ‘’ఆంధ్రకేసరి ప్రకాశం .’’మాతృ భూమికి తనువూ ,మనమ్ము ,సంపదలు ‘’త్యాగం చేసిన జాతిని మేలుకోల్పిన మహా నాయకుడన్నారు.యేసును అల్లాను కూడా పద్య పుష్పాలతో అర్చించారు .పరమత సహనాన్ని చాటి చెప్పారు గోపీనాద్ .

–                         జ్ఞానదీపారాధన

.. బయటి చీకట్లను పోగొట్టటానికే కాదు దీపం ‘’హృది దేహళి ‘’లో పెట్టాలని మనస్తాపం అనే మహాన్ధకారాన్ని దాంతో త్రుంచాలని కోరారు .’’దివ్వియ –జ్ఞానదీప్తికొక తిన్నని చిన్నియ ‘’అన్నారు పరమ భావుకం గా .’’చిత్తం చీకటింట బడి చేతన కోల్పోరాదు’’అని సందేశ మిచ్చారు .’’దివ్వె తో దివ్వె వెలిగించమని జ్ఞాన బోధ చేశారు .

కవి రవి

కవి కాలానికి రెండుకళ్ళు  ,విశ్వ చేతనకు కదలిక  ధర్మానికి నాల్గు కాళ్ళు,అని నిజం చెబుతూ ‘’కవిభావ దేవియై కవితాత్మరశ్మియై ,కావ్య భారతి ‘’తనను కాపాడాలని కమ్మని తెలుగు తన హృదయ స్పందనై  జీవభాషై,వర్ధిల్లాలని వా౦చి౦చారు .చివరగా ‘’ పూర్వ పుణ్యమై ,నాజాతి జీవమై కాంతిల్లు తెంగు నన్ కావుగాత –నారాష్ట్ర తేజమై నా జీవ నాడియై కలి (ల)కాల మీ తెల్గు వెలుగు గాత’’ అని గోపీనాధకవి ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు . ఇదే మనందరి ఆకాంక్ష .అది తప్పక తీరగలదని ఆశిద్దాం .మరిన్ని పద్యకావ్యాలు రచించి ఆంద్ర సరస్వతిని అలంకరించాలని గోపీనాధ రావు గారిని కోరుతున్నాను .

ఈ పద్య సుమమాలను ‘’ యువ కవి పాదుషా ‘’శ్రీ పువ్వాడ తిక్కన సోమయాజి గారికి  అంకితమివ్వటం, ‘’కవితా మడుగు ‘’ .రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ గారు విపుల , మనోహర సమీక్ష చేయటం ,పుష్పగిరి సంస్థాన పండితులు శ్రీ గరిమెళ్ళ అచ్యుత సత్య శేషగిరి సోమయాజులు శర్మగారు ఆశీఃపూర్వక ప్రశంసలు అందించటం  అదనపు ఆకర్షణలు .

— డోర్ నంబర్     -23-17-8-   బడి వీధి

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -8-4-15 –ఉయ్యూరు

మా పెరటి” సువర్ణ సుమ దరహాసం’

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -28

13-వాస్తవికత పిత ,ఆధునికత కు ఆద్యుడైన నార్వేజియన్ నాటక రచయిత- ఇబ్సెన్-2(చివరిభాగం )

మొదటి రియలిస్టిక్ డ్రామా

మొట్టమొదటి రియలిస్టిక్ డ్రామా ‘’పిల్లర్స్ ఆఫ్ సొసైటీ ‘’ఇది ‘’ఐరానిక్  టైటిల్ ‘’.అందులో సమాజం లోని అసహ్యమైన వంచనను బహిర్గతం చేసే కదఉంది . చీకటి వ్యాపారులు ,డబ్బే ప్రధానం గా జీవించేవారు ,అబద్ధాల కోరులు వగైరా నీతిబాహ్యుల బండారం బయట పెట్టాడు .మధ్యతరగతి గౌరవం మీద ఇబ్సెన్ కు గౌరవం లేదు .పై ముఠా ద్రుత రాష్ట్ర కౌగిలిలో గిజ గిజా తన్నుకుంటున్న సామాన్యుడి గురించిన ఆరాటమే ఇబ్సెన్ ది .ఇది ఆనాటి దేశ రాజకీయ పరిస్తితికి ప్రతి బింబమే .సామాన్యుడికి శత్రువైన ప్రభుత్వ తీరు తెన్నులపైనే ఇబ్సెన్ ద్రుష్టి పెట్టాడు .తనకు సంప్రదాయసిద్ధమైన కానుక లేదన్నాడు .స్వేచ్చ అన్నిటికంటే ప్రధమ౦, ఉత్తమం అన్నాడు .’’destroy the false ideal –the State –make willingness and spiritual kinship the only essentials of unity –and you have the beginning of a liberty that has the same value ‘’అని సమాజానికి తెలియ జేశాడు .

తర్వాత రాసిన ‘’ఏ డాల్స్ హౌస్ ‘’,ఘోస్ట్స్ ‘’నాటకాలు రెండూ సమాజం లో పాతుకు పోయిన సంప్రదాయాలను మరింత తీవ్రం గా అధిక్షేపించినవే .’’పెళ్లి ఒక పవిత్ర కార్యం ‘’అన్న భావానికి విరుద్ధమైనవే .డాల్స్  హౌస్ లో హేల్మేర్స్  హాయిగా సెక్స్ సుఖాలను పొండాడు  .  నిజాయితీ ఉన్న లాయరు అయినా ,మంచి కుటుంబం లోను౦చి వచ్చినా భార్య నోరా   ఆదర్శ భార్యగా  కొంచెం చిలిపి గా   చూపాడు.భర్తకు తనమీద కంటే సంప్రదాయం మీదే ఆసక్తి ఎక్కువ అని ఆమె భావించింది .తాను ఇక ఏమాత్రం ‘’వుమన్లీ వుమన్ ‘’గా ఉండ దలచుకోలేదు .’భర్త మనస్తత్వానికి ’అద్భుతాలకే అద్భుతమై’’న విషయమై తన వ్యక్తిత్వాన్ని గుర్తి౦చె దాకా తిరిగి రాను అన్నది . భర్త భార్యను అర్ధం చేసుకొని అన్యోన్యం గా మెలగితేనే దాంపత్య జీవితం ఆనందమయం అనే భావన తెలియ జేశాడు ఇబ్సెన్. మనుష్యులలో పరి వర్తన రావాలని ఆశించాడు ..

రెండవ నాటకం ఘోస్ట్స్ విషాదాంత నాటకం .ఒక భార్య బిడ్డకు తల్లిఅయిన ఒక స్త్రీ ఆల్వింగ్  తన కుటుంబ బంధం సంప్రదాయ ఉక్కు కౌగిలిలో నలిగి నశించటం ఇందులో కద.’’లోకం ఏమనుకొంటుందో ‘’అనే భయం ఆమెను వెంటాడి కొడుకును రక్షించుకోలేక కోల్పోతుంది ..భర్తమీద కుటుంబం మీద ఒక తీవ్రమైన అపనింద మోపితే ,న్యాయం గా కొడుకునైనా రక్షించుకోవాల్సిన ఆమె తండ్రినుండి సంక్రమించే సిఫిలిస్ వ్యాధి తోకొడుకు  బతక రాదనుకోన్నది  .అది ఆనాడు సంఘం లో నిషేధమైనదే .

విమర్శల జడివాన

ఈ రెండు నాటకాలను పత్రికలూ ,ప్రజలూ తీవ్రం గా వ్యతిరేకి౦చినవే .డాల్స్ హౌస్ ను ‘’ఇమ్మోరల్ ‘’అన్నారు .సంఘం లోని అన్ని మర్యాదలను మంట గలిపింది అన్నారు .జర్మనీలో నాటకం తప్పనిసరిగా సుఖాంతం అవ్వాలి . బెర్లిన్ ,హాం బర్గ్ ,వియన్నా లలోని నాటక ప్రియులు ఆ నాటకాన్ని తమకోసమైనా సుఖాంతం చేయమని ప్రాధేయ పడ్డారు .తప్పని సరి పరిస్తితిలో ప్రింట్ లో మార్పు తెచ్చాడు ఇస్బెన్ .విమర్శకులు ఘోస్ట్ నాటకం పైన కురిపించిన విమర్శల జడివాన ,వాడిన అసభ్య పదజాలం భయంకరం గా ఉందని ఇబ్సెన్ జీవిత చరిత్రకారుదు ఇబ్సెన్ కు ఆంగ్ల అనువాదకుడు విలియం ఆర్చేర్  వాటిని సేకరించి వీటిని ‘’dictionary of Abuse ‘’లో చేర్చటానికి దాచిపెట్టాడు .దీనికి ‘’ఘోస్ట్స్ అండ్ గిబ్బరింగ్స్ ‘’అని పేరు పెట్టాడు .ఇది తర్వాత పాల్మాల్ గెజిట్ లో1891 లో అచ్చయింది .

వ్యంగ్య వైభవం

వివాహం  సంప్రదాయ విధానాలు పై తన కున్న అభిప్రాయాలను ఇబ్సెన్  ఖచ్చితంగా చెబుతూనే ‘’యాన్ ఎనిమీ ఆఫ్ ది పీపుల్ ‘’అనే మరో నాటకం రాసి మరికొన్ని సంప్రదాయాలను చీల్చి చెండాడాడు ..శీర్షిక వ్యంగ్య వైభవం తో విషాదం గా ఉన్నది .దీనిపై వాద ప్రతివాదాలు తారా స్తాయిలో జరిగాయి .జార్జ్ బ్రాండ్స్ మెజారిటీప్రజల అభిప్రాయాలు సరైనవి ,వాటినే అనుసరించాలి అని ఇబ్సెన్ కు హితోపదేశం చేస్తే ‘’the minority is always right ‘’ అని ప్రతిగా సమాధానమిచ్చాడు ఇబ్సెన్ .యాభై లో ప్రవేశించాడు .,.ఇబ్సెన్ సాహిత్య ప్రయాణం రొమాంటిక్ మలుపు దాటి రియలిస్టిక్ దారిలో ప్రయాణిస్తోందిప్పుడు .’’వైల్డ్ డక్’’నాటకం రాశాడు .ఇందులో దంపతులు తమ పాత జీవితాలను రోజూ తవ్వుకొని పోట్లాడుకుంటూ జీవితాన్ని దుర్భరం చేసుకొనే ఆలోచనలో ఉంటారు దీనిలోంచి బయటపడి ఐక్యత తో జీవించాలనే సందేశమిచ్చాడు .ఇందులోని స్త్రీ’’most impassioned ,purposeful ,and enigmatic woman ‘’అన్నారు విమర్శకులు .జనం బాగానే రిసీవ్ చేసుకొన్నారు .  మరోనాటకం ‘’ది లేడీ ఫ్రం ది సీ ‘’లో చక్కని సుఖాంతం ఉంది .ఇలా రాసినవి తక్కువ నాటకాలే ఉన్నాయి .’’హెడ్డా గేబ్లెర్ ‘’అనే మరోనాటకం లోని స్త్రీ పాత్ర చాలా పవర్ ఫుల్ గా ఉంటుంది .ఒంటరితనం తో బోర్ కొట్టి ,అసూయ పీడిస్తూ ,పెత్తనం కోసం పాకులాడుతూ ఉండే స్త్రీని గొప్పగా చిత్రించాడు .ఆమె ‘’నార్వీజియన్ లేడీ మేక్ బెత్  .’’అని పిస్తుంది .ఈ నాటకం తో మరింత తీవ్ర విమర్శకు గురయ్యాడు .

ముసలాయనకు దసరా పండగ

ముసలాయనకు అరవై మీద పడ్డాయి .పది హేడేళ్ళపడుచు పిల్ల ఎమిలీ బార్డాక్ తో మొహం లో పడి ముసిలోడికి దసరా పండగ అనిపించుకొన్నాడు .ఆమెను ‘’The May sun of my September life ‘’అని చెప్పుకొని జీవితం లోకి ఆహ్వానించాడు .పెళ్లి ,వెంటనే పెటాకుల్లా విడాకులు  అయిపోయి ముసలాయన ప్రపంచ యాత్రకు బయల్దేరాడు .అక్కడక్కడ ప్రేమ భామలు తగిలినా వెటపడకుండా జాగ్రత్త పడి కొంపకు తిరిగి వచ్చాడు .

ప్రపంచ ప్రసిద్ధి

ఇంకా పదిహేనేళ్ళు బతకాల్సి ఉంది ఇబ్సెన్ .ఈ కాలం లో రాసినవి మూడే మూడు నాటకాలు .’’దిలిటిల్ యియోల్ఫ్ ‘’,జాన్ గేబ్రియల్ బార్క్ మన్ ‘’వెన్ వు డెడ్ అవేకేన్ ‘’.మూడూ ట్రాజేడీలే .మొదటిది దిక్కుమాలిన విరమణ .రెండోది మృత్యు నాట్యం .మూడోది పునరుద్ధానికి ఆశగా కనిపించినా చివరికి విషాదమే ,ఇప్పటికే ఇబ్సెన్ కు ప్రపంచ ప్రసిద్ధ నాటక కర్తగా గుర్తింపు వచ్చేసింది .పంతర్జాతీయంగా అయన నాటకాలు అన్నిభాషల్లోకి అనువాదం పొందాయి .లండన్ లో ఇబ్సెన్ నాటకాలుప్రేక్షకులచేత  క్రోధాగ్ని కురిపించాయి .ఇస్బెన్ ను వెనకేసుకొచ్చి బెర్నార్డ్ షా సుదీర్ఘమైన సమాధానాలు చెప్పి వాటిలోని గొప్పతనాన్ని ఆవిష్కరించాడు .తనకు మించిన ప్రసిద్ధ నాటక కర్త ప్రపంచం లోనే లేడనే తిరుగు లేని నిజాన్ని ఇబ్సెన్ చాలాకాల విన్నాడు .

చరమ దశ

72 వయసులో మొదటిసారి గా గుండె పోటు వచ్చింది .రెండవ సారి స్ట్రోక్ వచ్చినప్పుడు మెదడు ,శరీరమూ దెబ్బ  తిన్నాయి .దేనిపైనా  ద్రుష్టి పెట్టలేక పోయాడు .రోజుకు అయిదారు పేజీలకంటే చదవ లేక పోయాడు .రాయటం అనేది అసాధ్యమే అయింది .అక్షరాలను కూడబలుక్కోవలసి వస్తోంది .మూడవ సారి గుండె పోటు వచ్చి ఇది కూడా దూరమై 78 వ ఏట మే నెల 23 న 1906లో ఇబ్సెన్ మరణించాడు .

నార్వేజియన్ నవలాకారుడు ,విమర్శకుడు కౌంట్ హామ్సేన్ ‘’A book keeper of dramatic art ‘’అన్నాడు .ఇబ్సెన్ మరణానంతరం ఎవరూ ఆయన స్థానాన్ని గురించి కామెంట్ చేయనే లేదు .మానవ అంత రాత్మకు సూటిగా సోకిన నాటకాలు ఇబ్సెన్ రాశాడు .సంఘం లో అప్పటిదాకా గౌరవింప బడ్డ నైతిక విలువలను సంప్రదాయాలను ప్రశ్నించాడు .’’Ibsen disturbed the accepted concepts of conduct ,proposed new moral values ,and in his very dramas of disaster and defeat ,suggested the imperative need as well as the inevitable triumph of truth ‘’ అన్నాడు గ్రంధ కర్త లూయీ అంటర్ మేయర్ .

నాటక శాలలో ఆధునికతను ప్రవేశ పెట్టిన మొట్ట మొదటి వాడు ఇబ్సెన్ .షేక్స్ పియర్ నాటకాలు ఆడినంత గొప్పగా ప్రపంచం మొత్తం మీద ఇబ్సెన్ నాటకాలే  ఆడాయి .డాల్స్  హౌస్ నాటకం ఇరవై వ శతాబ్దం లో ప్రపంచం మొత్తం మీద అనేక ప్రదర్శనలు పొంది రికార్డ్ సృష్టించింది .ఐరోపా సంప్రదాయం లో గొప్ప నాటక కర్త గా గుర్తింపు పొందాడు .పీర్ గింట్ నాటకం లో సర్రియలిజ ధోరణి కూడా ఉంది .షేక్స్పియర్ తర్వాత ఇబ్సెన్ కు మాత్రమెప్రసిద్ధ  నాటక రచయితగా గుర్తింపు వచ్చింది .ఇబ్సెన్ ప్రభావం బెర్నార్డ్ షా ,ఆస్కార్ వైల్డ్ ,ఆర్ధర్ మిల్లర్ ,జేమ్స్ జాయిస్ ,యూజీన్ ఒ నీల్ వంటి ప్రసిద్ధ నాటక కర్తలపై అమితం గా ఉంది .1902 ,1903 ,1904  లలో అంటే మూడేళ్ళూ ఇబ్సెన్ పేరు నోబెల్ ప్రైజ్ కోసం నామినేట్ చేయ బడింది .కాని దక్కలేదు .

ఇబ్సెన్ తన రచనలు డేనిష్ భాష అంటే నార్వే ,డెన్మార్క్ దేశాల భాషలోనే రాశాడు .ఆ భాషలోనే ముద్రణ పొందాయి .డ్రామా నిబంధనలను రియలిజం తో తిరగ రాసిన సాహసి ఇబ్సెన్ . దీన్నే చెకోవ్మొదలైన వారు  అనుసరించారు అవే ఇప్పుడు దియేటర్ లో రూల్స్ గా చెలామణీ అవుతున్నాయి వినోదాన్ని మించి సాంఘిక ప్రయోజనాన్ని నాటకాల ద్వారా అందించాలన్న ధ్యేయమే ఇబ్సెన్ కుండేది .జేమ్స్ జాయిస్ పై అమిత ప్రభావం కలిగించాడు .ఇబ్సెన్ నుపాత్ర చేసి జాయిస్ ‘’స్టీఫెన్ హీరో ‘’నవల రాశాడు నార్వే సమాజం లో ప్రముఖ మైన మంచి మార్పులన్నిటికీ ఇబ్సెన్ కారణ భూతుడయ్యాడు . .ఆధునికత నాటక రంగానికే కాదు జీవితం లోను రావటానికి ప్రధాన కారణం ఇబ్సెన్ .

2006 లో ఇబ్సెన్ శత జయంతి జరిగింది దాన్ని ‘’ఇబ్సెన్ యియర్ ‘’గా గౌరవించారు .ఇబ్సెన్ మ్యూజియం మళ్ళీప్రారంభమైంది  .మొత్తం 27 రచనలు చేశాడు .ఎడ్మండ్ గూస్ కు స్వదస్తూరితో ఇంగ్లీష్ లో ఇబ్సెన్ రాసిన ఉత్తరం .

Letter from Ibsen to his English reviewer and translator Edmund Gosse: “30.8.[18]99. Dear Mr. Edmund Gosse! It was to me a hearty joy to receive your letter. So I will finally personally meet you and your wife. I am at home every day in the morning until 1 o’clock. I am happy and surprised at your excellent Norwegian! Your amicably obliged Henrik Ibsen.”

మరో ప్రముఖ వ్యక్తితో కలుద్దాం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -5-4-15- ఉయ్యూరు

‘ లీ క్వాన్ యు ”ది సింగం ఆఫ్ సింగపూర్ ‘