సరసభారతి ఉయ్యూరు

మున్నీటి పై నారాయణుడు –2

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

యక్ష ప్రశ్నలు

 ”  యక్ష ప్రశ్నలు ”మహాభారతం లో ఆరణ్య పర్వం లో సప్తమ ఆశ్వాసం    లో వస్తాయి . ఇవి     52 ప్రశ్నలు .దీని అనువాదం ఎర్రా ప్రగడ చేశారు . .నేను శ్రీ పిలకా గణపతి శాస్త్రి గారి వచన భారతాన్ని ఆధారం గా ఈ వివరాలు అందజేస్తున్నాను .
సందర్భం –అరణ్య వాసం చేస్తున్న పాండవులు ద్వైత వనం లో ,సైంధవుని బారి నుంచి ద్రౌపది ని రక్షించుకొని ,అక్కడి నుంచి కామ్యకా రణ్యం చేరారు .వారి వద్దకు    మార్కండేయ మహర్షి వచ్చి  వారికి  ఆయన రామాయణ కధా వృత్తాంతాన్ని ,సావిత్రీ సత్య వంతుల కధను ,కర్ణుని జన్మ వృత్తాంతాన్ని వివరించి చెప్పాడు .ఆ తర్వాత వారు మళ్ళీ ద్వైత వనానికి చేరు కొన్నారు .
    ద్వైత వనం లో వుండగా ఒక రోజూ ఒక బ్రాహ్మణుడు చాలా ఆదుర్దా పడుతూ వచ్చి ,తాను అగ్నిని మధించే ”ఆరణి ”ని ఒక చెట్టు కొమ్మ లో దాచాననీ ,అప్పుడే వచ్చిన ఒక దుప్పి ఆ కొమ్మను రాచుకోన్నందున ఆరణి దాని కొమ్ములలో చిక్కు కుందనీ ,ఆ తర్వాత దుప్పి పారి పొతే దానితో పాటే తన ఆరణి కూడా దాని కొమ్ముల్లో చిక్కు కోవటం వల్ల దానితో పాటే పోయిందనీ ,అది ఒక అరణ్యం లోకి ప్రవేశించి తనకు కని పించ కుండా పోయిందనీ ,ఆరణి లేక పోతే తాను నిత్యమూ చేసే అగ్ని హోత్రాది కార్యాలను చేయ లేననీ ,కనుక తనకు తన  ఆరణి ని వెతికి తెచ్చి ఇప్పించాలనీ ప్రార్ధించాడు .
 ధర్మ రాజు తమ్ములతో కలిసి వాడి బాణాలను సంధిస్తూ ,బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన వైపు దుప్పిని వెదక టానికి బయల్దేరాడు .ఎన్ని బాణాలు వారు వేసినా ఒక్కటీ దానికి తగిలిన జాడ కని పించలేదు .అది అదృశ్యమైందని భావించారు .తమ ప్రయత్నం విఫలమైందని బాధ పడుతూ ,అలసట చెందటం వల్ల ఒక మర్రి చెట్టు నీడలో విశ్ర మించారు .నకులుడు ధర్మ రాజు తో ”మీరు ఇంత ధర్మ తత్పరత కల వారు కదా !మన కష్టాలకు కారణం ఏమిటీ “”అని ప్రశ్నించాడు .దానికి ధర్మజుడు నవ్వి ”మన పూర్వ జన్మ కర్మలే ,మన సుఖ ,దుఖాలకు కారణం అని పెద్దలు చెప్పారు ”అన్నాడు .భీముడు కల్పించుకొని ”ఆ రోజూ పాంచాలిని నిండు కొలువు లోకి ప్రాతి గామి ఈడ్చుకొని వచ్చినప్పుడేకౌరవు లందర్నీ   నేను చంపేసి వుండాల్సింది .అలా చేయక పోవటం వల్లే మనకీ కస్టాలు ”అన్నాడు . అర్జునుడు భీముని కోపానికి వత్తాసు పలుకుతూ ,అహంకారం ఆవహించి ”సూత కుమారుడైన కర్ణుడు ఆరోజు పలికిన కారు కూతల్ని విని ,పిరికి పంద లాగా నేను ఊరుకో బట్టే ఈ బాధలు ,కస్టాలు ”అన్నాడు . సహదేవుడు ”దుష్ట ద్యూతాన్ని మన తో ఆడించిన మాయావి శకుని ని నేను ఆ రోజే చంపి ఉండక పోవటమే మన కష్టాలకు కారణం ”అన్నాడు .అన్నీ విన్న అజాత శత్రువు పాండవాగ్రేసరుడు ధర్మ రాజునకులుని తో   ”అన్నదమ్ములమైన మనం అందరం బాగా దాహం తో బాధ పడుతున్నాము .దగ్గర లో ఎక్కడైనా నీరు ఉందేమో చూసి నువ్వు తాగి మాకు కూడా తీసుకొని రా ”అని ఆదేశించాడు .
నకులుడు అన్న  గారి మాటకు బద్ధుడై , వట వృక్షంఎక్కి నీళ్ళు ఎక్కడైనా  దొరుకు తాయేమో నని పరిశీలించాడు .కొంత దూరం లో ఒక జలాశయం  వుందని తెలుసు కోని అన్న గారికి చెప్పాడు .ధర్మ రాజు నకులున్ని అక్కడికి వెళ్లి దాహం తీర్చుకొని  ,తమకందరికి వెంటనే మంచి నీరు తేవలసిన ది గా ఆజ్ఞా పించాడు .
నకులుడు జలాశయం చేరాడు .అందులోకి దిగి ,నీళ్ళు తాగాలని ప్రయత్నం చేశాడు .ఇంతలో ఒక గొంతు విని పించింది .ఆ తటాకం తనది అనీ ,తాను అడిగే ప్రశ్నలకు సరైన జవాబులు చెబితేనే నీరు తాగానిస్తాను అంది ఆ గొంతు .నకులుడు ఆ మాటలను విన కుండా లోపలి దిగి కొంచెం నీరు తాగాడు .వెంటనే స్పృహ కోల్పోయి నేలపై కూల పడ్డాడు .ఎంత సేపటికీ నకులుడు రాక పోయేసరికి ధర్మజుడు సహ దేవుణ్ణి పంపాడు .అతను వెళ్లి ,నకులిది స్థితి గమనించి ,నీళ్ళ లోకి దిగాడు .అప్పుడు మళ్ళీ ఒక అశరీర భూతం గొంతు ”ఈ తటాకం నాది .నేనడిగిన ప్రశ్నలకు సరైన జవాబులిస్తేనే నీళ్ళు తాగ నిస్తాను ”అని విని పించింది .కానీ ,అహంకారం ,ఆవేశం వున్న సహదేవుడా మాటలను లక్ష్య పెట్ట క లోపలి దిగి ,దాహం తాగి మూర్చ పోయాడు .ఆ తర్వాత అర్జున ,భీములు కూడా వచ్చి అలానే మూర్చ పోయారు .చివరికి ధర్మ రాజే బయల్దేరి వచ్చాడు .
ఆ కొలను దగ్గర మూర్చపడి వున్న సోదరులను చూశాడు .ఇతరు లేవరు వచ్చిన జాడ లేదని గ్రహించాడు .ఇది దుర్యోధన మాయ ఏమో అనుకొన్నాడు .సోదరుల ముఖాల్లో చైతన్యం తగ్గ లేదు ,చేతులు కాళ్ళలో శోభ తగ్గలేదు అని గమనించాడు .దుర్విది తమల్ని ఇంకా వెంటాడు తోందనివిచారించాడు .తాను వీళ్ళను వదిలి వెళ్లి తే  తల్లి కుంతీ దేవికి యేమని  సమాధానం చెప్పు కోవాలా ని సందేహించాడు .దాహం విప రీతంగా వుంది .కొలను లోకి దిగాడు .అశరీర భూతం ఇదివరకటి లానే హెచ్చరించి ,తన ప్రశ్నలుకు సరైన  సమాధానాలు చెబితేనే ఉదక ప్రాప్తి అంది .అది తన కొలను అని ,తాను ఒక కొంగ అని చెప్పాడు . ధర్మ రాజు వినయంతో ”మీరెవరో మహా పరాక్రమ వంతు లయి వుండాలి .లేక పోతే కుల పర్వ తాలనే ధీకొనే   నా సోదరులు ఇలా మూర్చ పోరు .మీరెవరో మీ కోరిక ఏమిటో నాకు సరిగ్గా చెప్పండి ”అన్నాడు .దానికి ఆ అదృశ్య గొంతు ”ధర్మ రాజా !నేను ఒక యక్షుడను .నా వల్లే నీ సోదరులకు ఈ గతి పట్టింది .”అని చెప్పి వెంటనే అక్కడ ప్రత్యక్ష మయాడు .అతను ఆజాను బాహువు .అతని గర్జనకు అడవి లోని ప్ర్ప్రాణులు  ఒణికి పోయాయి ..పరమ భయంకరం గా వున్నాడు .కాని ప్రశాంత గంభీర స్వరం తో ”యుదిస్టిరా !నా అనుమతి లేకుండా నీ తమ్ములు నీరు తాగి ఇలా అయి పోయారు .నువ్వు వివేక వంతుడివి కనుక దుస్సాహసం చేయ లేదు .నా అనుమతి కోసం ఎదురు చూస్తున్నావు .నా ప్రశ్నలకు తగిన సమాధానాలు చెప్పి ,అప్పుడు నీళ్ళు తాగు ”అన్నాడు యక్షుడు .సరే నని ప్రశ్నలు వేయ వలసిందిగా ధర్మ రాజు యక్షుని   కోరాడు .ఇప్పుడు ప్రశ్నలు ,వాటికి ధర్మ రాజు సమాధానాలు తెలుసు కొందాం
ప్రశ్న పరం పర
01 -సూర్యుడిని నడిపేది ఏది ?అతని ఎవరు అనుసరిస్తున్నారు ?అతడు ఎందుకు అస్తమిస్తాడు ?అతనికి ఆధారం ఏమిటి ?
సమాధానం -సూరుడిని బ్రహ్మ నడి  పిస్తాడు .దేవతలు సూర్యుని అనుసరిస్తారు .ధర్మం వల్లనే భాస్కరుడు అస్త మిస్తున్నాడు .అతనికి ఆధారం సత్యమే .
02 –పురుషుడు ఎందుకని శ్రోత్రియుడుఅవుతాడు ?  ఎందు వల్ల మహిమ ఎక్కు వవుతుంది ?దేని వల్ల సహాయం లభిస్తోంది .ఎందు వల్ల బుద్ధి మంతుడు అనే పేరు వస్తోంది?
సమాధానం –వేదాధ్యయనం వల్లనే శ్రోత్రియుడు అవుతున్నాడు .మంచి తపస్సు వల్లే మహిమ పెరుగు తుంది .కేవలం ధైర్యం వల్లే మానవుడు సహాయ సంపన్నుడు అవుతున్నాడు .విద్వజ్జనులను సేవించటం వల్లే బుద్ధి మంతు డవుతాడు
03 –బ్రాహ్మణుడికి ఎందు వల్ల దేవత్వం కలుగు తుంది .అతనికి సాధువు ,అసాద్ధువు ,మానుషత్వము వేటి వల్ల కలుగు తాయి ?
సమాధానం –వేదాధ్యయనం వల్లే బ్రాహ్మణుడు అవుతాడు .ఎక్కువ గా వ్రతాచారణం వల్ల సాధుత్వము ,వ్రతం చేయక పొతే అసాదుత్వము ,శుభ్రత లేక పోవటం వల్ల కలిగే మృత్యు భయం వల్ల మానుషత్వము కలుగు తాయి .
04 –జీవన్మృతుడు అంటే ఎలాంటి వాడు ?
జవాబు –దేవతలను ,అతిధులను ,సేవకులను కాదని తాను ఒక్కడే భుజించే వాడు జీవన్మృతుడు .
05 –భూమి కంటే బరువుగా వుండి ,మహత్తరమైనది ఏది ?ఆకాశం కంటే పొడవైనది ఏది  ?గాలికంటే వేగం కలది ఏది ?గడ్డి కంటే చివికి జీర్ణ మయేది ఏది ?
జవాబు –తల్లి -భూమి కంటే బరువై మహత్తర మయింది .తండ్రి ఆకాశం కంటే పొడవైన వాడు .గాలి కంటే మనసు వేగ వంత మైనది .గడ్డి కంటే చింత తో ఉన్న మనసు చివికి జీర్ణ మయేది .
06 -నిద్రించినా కన్ను మూయనిది ఏది ?జన్మించినా చైతన్యం లేనిదేది ?రూపం వున్నా ,హృదయం లేనిదేమిటి ?వేగం వల్లే కోన సాగేది ఏది ?
జవాబు –చేప నిద్రించినా కన్ను మూయదు .జన్మించినా అండం (గుడ్డు )చైతన్యం లేనిదే .రాతికి రూపం వున్నా హృదయం లేదు .
07 -ప్రయాణించే వారికి ,రోగం తో ఉన్న వాడికి ,గృహస్తు కు ,మరణించిన వాడికి చుట్టాలు ఎవరు ?
జవాబు –ప్రయాణీకుడికి అధ్వరులు మిత్రులు .రోగం ఉన్న వాడికి వైద్యుడు ,గృహస్తునికి మంచి భార్య ,మరణించిన వాడికి చేసిన ధర్మమూ బంధువులు .
08 –ధర్మానికి కీర్తికి ఏది ఆధారము ?స్వర్గానికి మార్గం ఏది ?సుఖాలకు ఏది ఆధారం ?
జవాబు -ధర్మానికి ,దాక్షిణ్యం ఆధారం .కీర్తికి మహిమ ఆశ్రయం .దానం తో కూడిన సత్యం స్వర్గానికి మార్గం .సుఖానికి సౌశీల్యం ఆధారం .
09 –నరునికి ఆత్మ ఎవరు ?అతనికి దైవిక మైన బందువేవరు ?మానవుని  మనుగడ దేని వల్ల కొన సాగుతోంది ?మానవుడు ఇతరముల కంటే ఎందు వల్ల అధికుడు ?
జవాబు –కొడుకే మనిషి ఆత్మ .భార్య దైవిక మైన చుట్టం .పర్జన్యుడి (మేఘుడు )   వల్ల మనుష్యుని జీవితం సాగి పోతుంది .వితరణ వల్ల ,మనిషి ఇతరుల కంటే అధికుడు
10 –లోకం లో గొప్ప ధర్మం ఏమిటి ?ఎప్పుడూ  పరిణతి తో వుండేది ఏది ?ఆనందం  పెరగాలంటే దేన్నీ నిగ్రహించుకోవాలి ?ఎవ్వరి తో సంధి చెడి పోదు ?
జవాబు –అహింస అన్ని ధర్మాల కంటే ఉత్తమం .యోగ కర్మ ఎప్పుడు పరిణతి చెంది ,మంచి ఫలితం ఇస్తుంది .మనసు లోని అహంకారాన్ని నిర్మూలించుకొంటే ,పరమానందం తప్పక కలుగు తుంది .మంచి వారి తో ఏర్పరచుకొన్న స్నేహం ఎప్పుడు చెడి పోదు .
11 -లోకానికిదిక్కు ఏది ?అన్న పానాదులు వేటి వల్ల పుడుతాయి ?ఏది విషం ?శ్రాద్ధ విధికి తగిన సమయం ఏది ?
జవాబు –సత్పురుషులే లోకానికి అంతటికి దిక్కు .ఆకాశము , భూమి లే    అన్న ,పానాదులకు ముఖ్య కారణం .బ్రాహ్మణుల డబ్బు విషం .బ్రాహ్మలు వచ్చిన సమయమే శ్రాద్ధ విధికి అనువైన సమయం .
12 -పురుషుడు అంటే ఎవరు ?ఎటు వంటి వాడు ?అందరి కంటే ధన వంతుడు ఎవరు ?
జవాబు –ఎవరి సత్కీర్తి  భూమి  ,స్వర్గ లోకాల్లో నిరాఘాటం గా వ్యాపిస్తుందో అలాంటి వాడే పురుషుడు అని ఆర్యుల అభి ప్రాయం .ప్రియం ,అప్రియం ,సుఖ దుఖాలు ,భూత భవిష్యత్తులు ,సమానం గా చూసే  మహాత్ముడే అందరి కంటే ధన వంతుడు ..
ఈ సమాధానాలు విన్న యక్షుడు ”నా ప్రశ్న లన్నిటికీ సరి అయిన సమాధానాలు ఇచ్చావు .నాకు ఆశ్చర్యం కల్గిన్చావు .నీ సోదరులలో ఒక్కరిని బ్రతికిస్తాను .ఎవర్ని జీవిమ్పజేయాలో నువ్వే చెప్పు ‘అన్నాడు యక్షుడు .కొంచెం సేపు మాత్రమే ఆలోచించిన ధర్మ రాజు ”సమున్నత బలశాలి ,అయిన నా సోదరుడు  నకులిడిని బ్రతికించు మహానుభావా ”అన్నాడు .యక్షుడు ”భీమార్జునులు అత్యంత ధైర్య సాహస వంతులు వారిని బ్రతికించమని కోర కుండా నకులిని ఎందుకు ఎంచుకోన్నావు ?”అని  అడి గాడు .దానికి ధర్మ రాజు ”యక్షీశ్వారా !మా తండ్రి పాండు రాజు గారికి కుంతీ ,మాద్రి అనే ఇద్దరు భార్యలు .కుంతీ తనయుల్లో నేను బ్రతికే వున్నాను .మాద్రి తనయుల్లో ఒక్క రైనా జీవించాలి కదా ??”అన్నాడు .సంతోషించిన యక్షుడు ”నీ ధర్మజ్ఞత కు మహా దానందం గా వుంది .నీ సోదరులన్దర్నీ పునరుజ్జీవితుల్ని చేస్తాను .”అని చెప్పి వారందరికీ స్పృహ కల్గించాడు .పరమానంద భారితుడైన ధర్మ తనయుడు ”నీవు యక్షుడవు కావు నువ్వు ఏదో దేవతవు .సందేహం లేదు .నీ యదార్ధ స్వరూపం నాకు చూపించు .”అని కోరాడు .దానికి యక్షుడు ”నేను ధర్మ దేవతను .సత్యం ,శౌచం ,దానం ,తపం ,శమం ,దాంతి ,కీర్తి ,సమగ్ర పరిజ్ఞానం నా స్వరూపాలే .నా కుమారుడి వైన నిన్ను చూడాలనే ఉద్దేశం తోనే ఈ కొలను చేరాను .నన్ను ఆశ్రయించిన ,వారెవరు దుర్గతి పొందరు  .నీ సాదు వర్తన కు   సంతోషించి ఇంకో వరం కూడా ప్రసాదిస్తున్నాను .కోరుకో ”అన్నాడు .
ధర్మ రాజు అమితానందాన్ని పొంది భక్తి తో ధర్మ దేవతకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేశాడు .”ధర్మ దేవా !ఆశ్రమ సమీపం లో వున్న ఒక బ్రాహ్మణుడి ”ఆరణి ”ని జింక  అపహరించి పారిపోయింది .దాన్ని  ఆయనకు కర్మ లోపం రాకుండా మళ్ళీ   ప్రసాదించాలి ” అని ప్రార్ధించాడు .ధర్మ దేవత చాలా సంతోషించి ,ధర్మజుని మనోగతం ఎలాంటిదో తెలుసు కోవటానికే అలా కల్పిత జింకను సృష్టించానని చెప్పి ”ఆరణి ”ని అనుగ్రహించాడు .
ధర్మ దేవత కుమారుడైన ధర్మ రాజు పై అపార కృపా కటాక్షాలతో ,”ధర్మ నందనా !మీ పన్నెండేళ్ళ ఆరణ్య వాసం పూర్తి అయింది .పడ మూడవ ఏడు అజ్ఞాత వాసం మీరు చేయాలి .అజ్ఞాత వాస సమయం లో మీరు అందరు ఏ రూపం లో వుండాలి అని అనుకుంటారో ,అలాంటి రూపమే మీకు ఏర్పడుతుంది .మిమ్మల్ని ఎవరు కొంచెం కూడా గుర్తు పట్ట లేరు .ఇది మీకు వరం గా ఇస్తున్నాను .ఇంకే మైనా కోరిక వుంటే నాకు తెలియ జేయి .నెర వేరుస్తా ..”అన్నాడు .
విజ్నుడైన ధర్మ రాజు ”నీ దర్శనం తో ధన్యుణ్ణి అయాను .ఇంకే కోరికా లేదు .నా మనసు క్రోధ ,లోభ ,మొహాది దుర్గుణాలకు ఎప్పుడు దూరం గా వుండి, సదా ధర్మాచరణ తో విలసిల్లేట్లు అనుగ్ర హించు .”అని వేడుకొన్నాడు .ఆ వరాన్ని ఆనందం గా ప్రసాదించి ,ధర్మ దేవత అదృశ్యం అయాడు .భీమార్జున నకుల సహదేవులు యధా స్థితికి వచ్చారు .అందరి తో కలిసి  ధర్మ రాజు మళ్ళీ ఆశ్రమానికి చేరు కొన్నాడు .బ్రాహ్మణుడికి ”ఆరణి ”ని అందజేసి ఆయన శుభాశీస్సులను పొంది ఆనందం గా సోదరులతో గడిపాడు .
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –02 -01 -12 .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.co

2) 01.01.2012  జరిగిన  లడ్డూ పూజ కొత్త సంవత్సరం విశేష పూజ

3) సరస భారతి ఈ కొత్త వత్సరం మొదటి రోజు  నిర్వహించాలనుకొన్న” హాస్య   కవి సమ్మేళనం ”పెను వర్షం మూలంగా వాయిదా వేశాం  .కొత్త సంవత్సరం లో భలే ఝలక్ ఇచ్చింది  వాన .

సాహితీ బంధ్వులకు –జనవరి ఒకటి న జరగాల్సిన” హాస్య  కవి సమ్మేళనాన్ని’ జనవరి 21  శని వారం  సాయంత్రం నాలుగు గంటలకు ఫ్లోరా హై స్కూల్ లో జరుపు తున్నాం .మార్పు గమనించ గలరు .దుర్గా ప్రసాద్ 

చేమ కూర కవి విజయ విలాసం

సాధారణం గా ధీర లలితులు అనే వారికి వర్తించే మాట ”విలాసం ”.అలాగే శృంగార చేష్టలకూ   విలాసం అనే పేరుంది .విజయుడు అయిన అర్జునుడు ముగ్గురు స్త్రీ లతో విలాసం గా ప్రవర్తించిన సంఘటనల మాల ”విజయ విలాసం ”.దీనికే ”పిల్ల వసు చరిత్ర ”అనే పేరు వుంది .వసు చరిత్ర కారుడు రామ రాజ భూషణుడు రాసిన వసుచరిత్ర ,కంటే ,ప్రత్యెక మైన శబ్దాలను ఒడుపుగా ,ఒయ్యారం గా ,వెంకట కవి ప్రయోగించాడని విశ్లేషకుల భావన .అసలు ఆనాడు తంజా వూరే శృంగార విలాసానికి కేంద్రం .కవిపండితులు ,నాట్య కారిణులు ,కవయిత్రులు శృంగార నిధులే ఆ కాలం లో .మంచి నేపధ్యం దొరికింది కవికి .దాన్ని సద్వినియోగం చేసుకొని అద్భుత కావ్యాన్ని రాసి సత్తా చూపించాడు .
”ప్రతి పద్య చమత్కృతి ”చేమ కూర వారి సొత్తు .అయితేనేమి సమ కాలీనులు మెచ్చ లేదు .అందుకే బాధ తో ”ఏ గతి రచించి రేని ,సమ కాలము వారు మెచ్చారు కదా ?””అని  వాపోయాడు .”యమక చక్ర వర్తి ”అనే పేరు సంపాదించాడు .చేమ కూర పాకాన పడటం అంటే ఇదే .
ఈ కావ్యం లో ముగ్గురు నాయికలున్నారు .”ఉలూచి ”అర్జునున్ని ,స్వయం గా వరించిన ప్రౌఢ .దీన్నే SETTLED MARRIAGE అంటాం మనం .చిత్రాంగదను అర్జునుడే  వరించాడు .ఇదే ARRANGED MAARRIAGE .ఈమె ముగ్ధ .ఇక సుభద్రార్జును లకు ఒకరిపై ఒకరికి గాడాను రాగం ,ప్రేమ వున్నాయి .దీనికి మించి బంధుత్వము వుంది .దగ్గర కావాలనే తపనా వుంది .నవోద అయిన సుభద్ర అర్జునున్ని చూడ గానే ప్రౌఢ గా మారింది .ఆమె ను ”మధ్యమ నాయిక ”అంటారు .
కవి శృంగార మర్మజ్ఞుడే .ఉలూచి ,చిత్రాంగద ,సుభాద్రాలు కామ శాస్త్ర సూత్రాలకు లక్ష్యాలుగా మలిచాడు .సుభద్ర లో శృంగారం తప్ప మిగిలిన భావాలు మనకు కన్పించవు .అదే భారతం లో సుభద్ర అన్ని EMOTIONS కు నిలయం అయింది .
శ్లేష కావ్య రచనలో  చివరిది ”విజయ విలాసం .”పెద్దన  తో  ప్రారంభమైన  ప్రబంధ  రచనా  చైతన్యం ,రామ రాజా భూషణుని శ్లేష తో సమన్వయము చేసుకొని ,”విజయ విలాసం ”గా వెలువడింది  .శ్లేష తో పాటు ,చక్కని ,చిక్కని రస పోషణ చేసి చేమ కూర కవి మన్నన పొందాడు ”అన్ని డాక్టర్ జి.వి.సుబ్రహ్మణ్యం గారి అన్న మాటలు అక్షర సత్యాలు .
అర్జునుడు ముగ్గురు నాయికల ఆలింగాన ,రతి సౌఖ్యాలు అనుహవించిన కధ కనుక ”విజయ విలాసం ”తగిన పేరే .ముగ్ధ ,ప్రౌఢ గా మారటానికి ఎక్కువ కాలమ్ పడుతుంది .మధ్య -క్షణాల మీద మారి పోతుంది .ఇదే సుభద్ర లో జరిగిన మార్పు .మాటల ఒడుపుల్లో ,విరుపుల్లో ,కదుపుల్లో చమత్కారాలు ప్రతి పద్యం లో కన్పిస్తాయి .”హృదయాల్లో సిని వ్యాఖ్య   ”లో శ్రీ తాపీ ధర్మా రావు గారు తెలుగు ప్రజల పెరట్లో చేమ కూర పెంచి ,వండి ,వడ్డించి ,తెలుగు వారి జిహ్వ కు మంచి రుచి చూపించారు .
” శ్లేష కు పట్టం కట్టిందీ కావ్యం .ఇందులో శబ్దార్దాలు ,శ్లేషలు పండాయి .శ్రీ కృష్ణార్జునుల ప్రవ్రుత్తి లో శ్లేష .శ్రీ కృష్ణుడు అన్న గారితో ఒక రకంగా ,అర్జునాదులతొ ఇంకోరకం  గా ప్రవర్తిస్తాడు .అర్జునుడు యోగిగా ,ప్రేమ యోగిగా ద్విపాత్రాభినయం చేశాడు .సుభద్రార్జునుల వివాహమూ రెండు సార్లు జరుగుతుంది .శబ్ద రూపమైన సుభద్రకు ,కృష్ణార్జునులు ఫల సిద్ధి కల్గించారు .శబ్ద శ్లేష అనే రూపం గల అర్జునుడు రధం లో వుంటే ,సు శబ్ద స్వరూపిణి సుభద్ర రధ సారధి .విజయుని విజయం శ్లేష కు కలిగిన విజయమే .వారిద్దరి వివాహం, శబ్దార్ధాలకు ఏర్పడిన సమ ప్రాధాన్యం ”అని డాక్టర్ జి వి.అమోఘ మైన విశ్లేషణ చేశారు .ఆయనే ఈ కావ్యాన్ని ”శ్లేష చమత్కార ప్రధాన మైన శబ్దార్ధ ఉభయ ప్రధాన మైన శ్లేష ”అని కీర్తి కిరీటం పెట్టారు .
”కామాది స్ఫురనమ్ము లెల్ల నడగంగా జేసి ,ధన్యాత్ములౌ స్వాముల్ వీరలు ”అని శ్రీ కృష్ణుడు అర్జున యతి ని సుభద్ర కు పరిచయం చేస్తాడు .ఈ పద్యం లో శ్లేష చమత్కారాన్ని శ్రీ విశ్వ నాద సత్య నారాయణ చక్కగా వివ రించారు .కామ క్రోధాదులను జయించిన వాడు అని యోగి పరం గా ,అర్ధం .కాముని మొదటి రూపాన్నే జయించాడని అంటే ,కాంత ,జయంత ,వసంతా దులను అండం లో జయించాడని అర్జునుని పరం గా అర్ధం అన్నారు కవి సామ్రాట్ .
”చిత్తజు డల్గి ,తూపు మొన జేసిన జేయగ నిమ్ము ,పై ధ్వజం బెట్టిన నెత్త నిమ్ము ,వచియిన్చెద ,గల్గిన మాట గట్టిగా ,నత్తరలాయతెక్షణ కటాక్ష విలాస రస ప్రవాహముల్,కుత్తుక బంటి దామరలకున్ ,దలమున్కలు గండు మీలకున్ ”అన్నది అతి చమత్కారం అయింది .మన్మధుని బాణం తామర పువ్వు .జెండా చేప .రెండూ,నీటిలో ఉండేవే .రెంటినీ కళ్ళ తో పోలుస్తారు .మన్మధుడికి కోపం వచ్చి తన బాణాన్నే వాడి గా చేస్తే చేయ నివ్వు ,కొంచెం పొడుగు అవుతుంది అంతే .జెండా ఎత్తి తే ఎత్తనీ .ఎంత చేసినా ,ఆమె కంటి చివరి రస ప్రవాహాలు తామర తూడులకు మెడ దాకా వస్తాయి .చేపలు మునిగే పోతాయి .
”కన్నులు దీర్ఘముల్ ,నగు మొగం బవురా ,తలకట్టు ,తమ్మి పూ
పున్నమ చంద మామలకు ,బొక్కిలి చక్కదనంబు జెప్పగా
నున్నదె !మేలు బంతులు పయోధరముల్ ,మరి కౌను శూన్య యౌ
నెన్నిక కెక్కు వ్రాత ఫల మివ్వర వర్నినికిన్ ,నిజంబు గన్ ”
”సైకము నడుము ,విలాస రాసికము నెమ్మొ –గము ,దీని మృదు మధురోక్తుల్
పైకము (కోయిల సమూహము )దేగడున్ ,నవలా పైకములో –నెల్ల మేలు బంతిది బళిరా ”
అన్న పద్యం అందరు ఉదహరించే గొప్ప చమత్కారానికి శ్లేషకు ప్రతీక .
”అంగనల పొందు రోసి సన్యాసి యగుట –గద ,యుచిత మెండు -నా నవ మదన మూర్తి
అంగనా మణి గోరి సన్యాసి అయ్యే”  –ఇందులో మనో భావం ,లోక రీతి స్పష్టం గా కానీ పిస్తుంది .
”చేసే జపమతడు కాదు విశ్వాసము ,చెలి –చూపు బెడిసలపై  నిగుడన్
జేసినది జపమున్ ,మరి వేసినది –గాల మనుట వృధ గాకుండన్ ”
ఈ పద్యం లో మా మంచి చమత్కారం వుంది .
ఉలూపి ప్రేమ కదా వృధా అయింది .చిత్రాంగద అర్జునునికి దక్క లేదు .సుభద్ర ప్రేమే నిజమయింది .అదే పూర్తీ గా దక్కింది .మూడు శృంగార కధ లను ముప్పిరి గోనే శృంగారం తో పేని ,బలంగా జిగి తగ్గని ,రచన తో ,తెలుగు వారికి విందు భోజనం పెట్టాడు చేమ కూర కవి .ఆయన చెప్పుకున్న పద్యమే దీనికి ముగింపు ముక్తాయింపు గా వుంటే బాగుంటుందని తెలియ జేస్తున్నా
”తా రస పుష్టి మై ,బ్రతి పదంమున ,జాతియు వార్త యుం ,జమ
త్కారము ,నర్ద గౌరవము ,గలగ ననేక కృతుల్ ,ప్రసన్న గం
భీర గతిన్ ,రచించి ,మహి మించినచో ,నిక ,శక్తులెవ్వ ,ర
య్య  ,రఘునాధ  భూప  ,రసికా గ్రణి  కిం ,చెవి సోక జెప్పినన్ ”
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –01 -01 -12 .
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

This slideshow requires JavaScript.

నవ్వితే సోమ్మేమీ పోదు నవ్వండి

అయితే భ.కా.రా.మాస్టారు అంటే భమిడి పాటి కామేశ్వర రావు మాస్టారన్న మాట 11 రకాలైన నవ్వుల్ని  చెప్పారు.తలకాయ నవ్వు ,లయదాటి నవ్వు ,తుపాకి నవ్వు ,కొన ఊపిరి నవ్వు , కోతి నవ్వు ,దాగుడు మూచ్చి నవ్వు ,డోకు నవ్వు ,దగ్గు   నవ్వు ,కొలిమి తిట్టి నవ్వు .గూడ్సు బండి నవ్వు ,(మోత ఎక్కువ ,వేగం తక్కువ )విషపు నవ్వు .విషపు నవ్వుని లింగమూర్తి ,ధూళి పాల ,caassius ,shylock  లు సినిమాల్లోనూ ,ఇంగ్లీష్ నాటకాల్లో ను నవ్వుతుండగా చూసే వుంటారందరూ .”బహుమతులన్నితిలో నిన్ను నువ్వు చూసి నవ్వుకోవటమే అత్యుత్తమ బహుమతి ”అన్నాడు నవ్వుల వ్యాఖ్యాత taandy beel  .ఒక పదానికి ఒక అక్షరం చేరిస్తే అర్ధాలు భలేగా మారుతాయి .షాదం అంటే సంతోషం -విషాదం అంటే దుఖం .సాహిత్య దర్పణం లో విశ్వనాధుడు ఆరు రకాలైన నవ్వుల్ని చెప్పాడు –స్మితం ,హసితం ,విహసితం ,అపహసితం ,ఉపహసితం ,అతి హసితం .
మాటల్లోని అక్షరాలకు వింత అర్ధాలు చెప్పించాడు ఒకాయన .wife  అంటే ”-vworries  invited for ఎవెర్”  ట .ఏమండోయ్ మీ ఆవిడ దగ్గర అనేరు పొరపాటున” చీపురు చార్జి” చేయ గలడు జాగ్రత్త .
ఇంకో ఆయన ఇంకాస్త ముందుకెళ్ళి -భార్యా భర్తలు ఇంట్లో పోట్లాడు కొంటె అది radio అట .వీధిలో పోట్లాడు కొంటే టి .వి .అట.
నిర్వచనం అదిరింది కాదు దేశ కాలాలను బట్టి .
ఒక రోగి డాక్టర్ దగ్గరకు వచ్చాడు ”డాక్టర్ !సదన్ గా బరస్ట్ అవ్తూవుంటాను .పిచ్చ కోపం వస్తున్స్ది .ఏం మాట్లాదతానో తెలీదు ”అన్నాడు .పరాగ్గా వున్న డాక్టర్ ”మళ్ళీ ఒక సారి చెప్పండి “”/అన్నాడు .
”రోగం గురించి చెప్పతానికొస్తే ,చేవులేక్కడో పెట్టు కోని చస్తావేరా చావలే !నీ పిండం పిల్లులకు పెట్ట .నీ కళను కాకులకేయా .ఫీజులు బాగా పీకుతావు .చెప్పింది విని చావవెం ?నీకు డాక్టర్ డిగ్రీ ఎవడిచ్చాద్రా ఎబ్రాసీ !”అని చడా మడా తిట్టి జారుకున్నాడు పేషెంట్ .
ఒకాయన ఏం.యి .అని బిరుదు పెట్టు కున్నాడు .దాన అర్ధం ఏమిటీ అని అడిగితే” మెడికల్ ఎంట్రన్సు”కు వెళ్లాను అని చెప్పాట్ట .
పనికి ఆహారం పధకం కింద గోధుమలు తప్ప యివ్వానంటే పర్లేదు తప్ప గోదుమలిస్తేనే పేచీ అన్నాడు శ్రీ రమణ .అలాగే లైబ్రరీ నిర్మాణానికి కూలీలకు నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ వారి గ్రంధాలను లారీల్తో తోల్తామంటే చచ్చి ఊరుకోం ?అన్నాడు ఆ రమణే మళ్ళీ .
”ఈ రచయిత్రి పెట్టె సిరా చుక్క -ఆంద్ర సరస్వతి నొసట కస్తూరి చుక్క ”అని అంటే అర్ధం ఏమిటి  అంటే తా ఇంక ఆవిడ రాయకుండా వుండటం మంచిది అనిట . అన్నదీ మరియు
”ప్లాటు వున్న వారంతా ,నవలలు రాయలేరు -ప్లాట్ వున్న వారంతా ఇల్లు కట్ట లేరు ‘అని” గృహోపదేశం”చేశాట్ట ఒక భర్త ఒక భార్యతో ఒక భార్య అంటే అనేకం వున్నారని టప్పుడు అర్ధం చేసుకోకండి  బాబూ ”అన్నదీ పేరడీ శ్రీ రమణే . .
ఇంత వరకు నవ్వింది చాలు ఇక నవ్వుల దుకాణం ఈ పూటకు ఉషశ్రీ భాషలో ”స్వస్తి ”
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —-01 -01 -2012 .

The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2011 annual report for this blog.

Here’s an excerpt:

The concert hall at the Syndey Opera House holds 2,700 people. This blog was viewed about 25,000 times in 2011. If it were a concert at Sydney Opera House, it would take about 9 sold-out performances for that many people to see it.

Click here to see the complete report.

రస గంగాధరుడు జగన్నాధ పండితుడు

జగన్నాధ  పండితుడు తూర్పు గోదావరి జిల్లా అమలాపురం దగ్గర కొత్త పేట తాలుకా” ముంగండ” గ్రామం లో
జన్మించాడు .ఇంటి పేరు ఉపద్రష్ట .చిన్న తనం లో విద్యా భ్యాసం ముంగండ లోనే పండితుల వద్ద నేర్చాడు .అంతటి విద్వాంసులను తయారు చేసిన సామర్ధ్యం వున్న పండితులు ఆనాడు అక్కడ వున్నారు .ఉన్చ వ్రుత్తి చేసి జీవించే వాడట .మర్రి చెట్టు కింద జీవించే వాడట .ఆకులు కోసి విస్తళ్ళు కుట్టు కొనే వాడట .ఒక సారి కాపలా దారు అక్కడ కూర్చోరాదనీ,ఆకులు కోయ రాదనీ  ,ఆ స్థలం అంతా ఒక జాగీర్దారుడి దనీ ,దాన్ని ఆయనకు ధిల్లీ చక్ర వర్తి ఇచ్చాడనీ చెప్పాడు.కరణం  దగ్గరికి వెళ్లి అడిగాడు జగన్నాధుడు  ”.కావాలంటే ధిల్లీ వీళ్ళు చక్ర వర్తి తో చెప్పుకో” అని పరిహాసం గా మాట్లాడాడట .అంతే యవ్వనం లో నే ధిల్లీ చేరాడు .
ధిల్లీ లో ఒకరింట ఆశ్రయం దొరికింది .అక్కడ ఇద్దరు పర్షియన్ సైనికులు పోట్లాడు కొంటున్నారు .అది చూసి భరించలేక గ్రామస్తులు చక్రవర్తి కి విన్న వించారు .వారిద్దరూ ఎవరేమి మాట్లాడారో ఎవరూ జ్ఞాపకం ఉంచు కొని చెప్ప లేక పోయారట .ఇదంతా ప్రత్యక్షం గా విన్న జగన్నాధుడు సాక్షి గా ఆస్థానానికి వెళ్లి ‘తాను ఎకసంతా గ్రాహి ”కనుక జరిగిన దంతా అక్షరం పొల్లు పోకుండా చేపాడట .చక్రం వర్తి మెచ్చి ,ఆస్థాన కవి గా చేశాడట .చక్ర వర్తి కి చదరంగం బాగా వచ్చు .మన పండితుడు కూడా అందులో మహా పండితుడే ,చక్రవర్తి తో రోజూ జోడీ గా చదరంగం ఆడే వాడు .దానితో అంతః పురం వారితో పరిచయాలు బాగా కలిగాయి .చక్ర వర్తి ఆయనకు అంతపుర స్త్రీలలో ఒకరినిచ్చి వివాహం చేశాడట .ఆమె మొదటి భార్య కామేశ్వరి .అయితే ఈయన మనసు గెలిచిన ఒక ముస్లిం అమ్మాయి ”లవంగి ‘ని ‘కూడా పెళ్లి చేసు కొన్నాడు  ఈమె మీద కవిత్వం రాశాడు .మొదటి బార్య కామేశ్వరి మీద కూడా స్మృతి కావ్యం రాశాడంటారు …
ధిల్లీ పాదుష భార్య నూర్జహాన్ రాణి సోదరుడు ఆసిఫ్ ఖాన్ ద్వారా మొఘల్ రాజా కుటుంబం తో ఇతనికి పరిచయం కలిగింది .అందుకే అతని పేర ”ఆసిఫ్ విలాసం ”రాశాడు .ఇది స్మృతి కావ్యం .జహంగీర్ చక్రవర్తి పండిత రాయల కవిత్వం కంటే సంగీతా ప్రావీణ్యానికి మెచ్చి ”పండిత రాయలు ”అని బిరుదును ఇచ్చాడు .వెండి తో తులాభారం తూయించి వచ్చిన 4500 రూపాయలను పండితునికి కానుక గా ఇచ్చాడు .
జగన్నాధుడు మేవార్ మహా రాణా జగత్ సింగ్ ఆస్థానం లో కూడా కొంత కాలమ్  ఆస్థాన విద్వాంసుడు గా .వున్నాడు .ఒక సారి మొఘల్ ఆస్థానం– రాజపుత్రులు నిజ మైన క్షత్రియులు కారనీ ,సంస్కృత భాష ఆరబిక్ భాష కంటే తర్వాతి దని ,నిర్ణయిస్తే ,మేవాడు రాజా ప్రతినిధి గా జగన్నాధుని రాజు ధిల్లీ పంపాడట .అక్కడ తన అసమాన ప్రజ్ఞా విశేషాలతో రాజపుత్రులు సుక్షత్రియులేననీ ,సంస్కృత భాషే ఆరబిక్ కంటే ప్రాచీన మైన దని సోపత్తి కం గా వాదించి గెలిచాడట .అందరు మెచ్చారు .చక్ర వర్తి పండితుడిని మళ్ళీ తన ఆస్థాన పండితుని గా ఉండమని కోరాడట .సరే నని ఉన్నాడట .జ్కగన్నాధుదు కామార్పుర రాజు ప్రాణ నారాయణ ఆస్థానం లో కూడా కొంత కాలమ్ ఉన్నాడట .ఆయనపై ”ప్రాణ నారాయణం ”అనే కావ్యాన్ని స్మ్రుతి కావ్యం గా చెప్పాడు .
జగన్నాధ పండిత రాయలకు అద్వైత సిద్ధాంతి అప్పయ్య దీక్షితులకు వైరం ఉండేదని ఒక ప్రచారం వుంది .అయితె అప్పయ్య దీక్షితులు 1650 కాలమ్ వాడనీ ,జగన్నాధుడు 17 -18 శతాబ్దం వాడని అందుకే వైరం ఉండ టానికి అవకాశాలు లేవని విమర్శకులు ,చారిత్రిక పరిశోధకులు తేల్చారు .అలాగే ”చిత్ర మీమాంస  ఖండనం ”అనే గ్రంధం అప్పయ్య దీక్షితులదా ,పండితునిదా అనే మీమాంస వచ్చినపుడు అది జగన్నాధ కృతమే నని నిశ్చ యించారు .
అసలు జగన్నాధ పండిత రాయలకు పేరు ప్రఖాతులు తెచ్చినది అలంకార శాస్త్రమైన ”రస గంగాధరం ”.ఆనంద వర్ధనుని ”ధ్వన్యా లోకం ”కు సరైన రచన ఇది .రస గంగాధరం చాలా ప్రామాణిక గ్రంధం .”రమ నీయార్ధక ప్రతి  పాదకం కావ్యం” అని పండిత రాయలు కావ్య లక్షణాన్ని తెలియ జేశాడు .ఇదే అందరికీ శిరో భూషణం అయింది .షాజహాన్ ఆస్థానం లోను వున్నాడు .సంప్రదాయ సంస్కృత కవుల్లో చివరి తరం వాడు పండిత రాయలు .దక్షిణ దేశం కంటే ఉత్తరాదిన బాగా ప్రాముఖ్యం పొందిన మహా పండితుడు ,కవి మన జగనాధుడు .అక్కడి వారు ఆయన శిష్యులై తమ కావ్యాలలో ఆయనకు పెద్ద పీట వేశారు .చాలా మంది ఉత్త రాది శిష్య ప్రశిష్యులను సంపాదించుకొన్న వాడు మన రాయ కవి .
షాజ హాన కుమారుడు ”దారా” కూడా జగన్నాధుని శిష్యుడై ,విద్య నేర్చి ,పండితుడై ,ఉపనిషత్తులను ,దర్శనాలను వారి భాష లోకి అనువదించి ,గురువుకు తగ్గ శిష్యుడని పించుకొన్నాడు .”అష్ట భాషా కవిత్వ క్షముడు ”అనీ ”,పద వాక్య ప్రమాణ ”అనీ,”కళా వంత్”అనీ బహు బిరుదులూ పొందిన సంగీత,సాహిత్య, శాస్త్ర, కవిత్వ ,  మీమాంస  ,అలంకారాడుల్లో శిరోమణి .రాజస్థాన్ లోని జయ పుర ఆస్థానం లో కూడా ”విద్యాది కారి ”గా ప్రతిభకు తగిన పదివిని అలంకరించాడు .వ్యాకరణానికి పతంజలి భాష్యం ,వేదాంతానికి శంకర భాష్యం ఎలాగో సాహిత్యం లో రసగంగాధారం పండిత రాజ్య భాష్యం అంటారు విజ్ఞులు .
పండిత రాయల ఇతర రచనల గురించి చెప్పా లంటే చాలానే వున్నాయి .అందులో ముఖ్య మైనది ”గంగా లహరి ”.దీనికి ఒక కధ వుంది .మన పండితుడు సంప్రదాయ విచ్చిన్నుడు  .ముస్లిం స్త్రీ లవంగిని వివాహ మాడి ,చివరి రోజులో కాశీ చేరాడు .అక్కడ గంగా స్నానాన్ని చేయాలని ఘాట్ లోకి వెళ్తే సంప్రదాయ బ్రాహ్మలు కుల ద్రోహం చేశాడని స్నానం చేయ టానికి అడ్డు చెప్పారు .అప్పుడు జగన్నాధ పండితుడు ఘాటు , పై మెట్టు మీద దీక్ష గా కూర్చుని గంగా నది మీద అద్భుత శైలిలో నభూతో గా శతకం ఏక దీక్ష గా చెప్పాడట .అంతే గంగమ్మ  పొంగి పోయి ఆ కవిత్వానికి ఉబ్బు కుంటు ఆయన కూర్చున్న మెట్టు దాకా వచ్చిందట .అక్కడ వున్న పండాలు ,సంప్రదాయజ్నులు చెంపలేసు కోని కాళ్ళ మీద పడ్డారట .అంతటి శక్తి సంపన్నుడు .ఆయన మనసు స్వచ్చం అని గంగమ్మకు తెలిసిందే  ./ఇక్కడ చెప్పిన కావ్యమే ”గంగా లహరి ”
యమునా నది మీద ”అమృత లహరి ”రాశాడు పండితుడు .కారుణ్య లహరి ,ని విష్ణు మూర్తి పరం గాను ,లక్ష్మీ లహరి ని మహా లక్ష్మీదేవి పరం గాను చెప్పాడు .జగదాభారణ .ప్రానాభరణ ఆయన ఉన్న ఆస్థాన రాజుల పేర రాశాడు .ఇవి కాక అనేక వేల ముక్తకాలు రాశాడు .ఇవన్నీ కలిసి ”భామినీ విలాసం ”పేరు తో వున్నాయి .వీటిలో రాజాస్థానాల్లో వున్న ఆశ్రిత పక్ష పాతాన్ని ,అవినీతినీ చీద రించుకొన్నాడు .అంటే అవన్నీ చాటువులు గా చలా మణీ అయాయి .జగన్నాధుని శైలి అననుకరణీయం .ఆయన ప్రతిభా శేముషీ నిక్షిప్తం ఆయన రచనలు    .
పండిత రాయల చివరి రోజులు కష్టాల లహరి గా సాగాయి .జహంగీర్ ఆస్థానాన్ని వదిలి పెట్టేశాడు .రాణా జగత్ సింగ్ దగ్గరా ,కామార్ప రాజు దగ్గరా కొంత కాలమ్ వున్నాడు .ఇంత మందికి ప్రేరణ కల్గించిన మహా పండితుడు ,కవీ ఆలన్కారికుడు ,తర్క వ్యాకరణ పారీణుడు,రాజాస్థాన కవి ,విద్యా పరీక్షకుడు మన జగన్నాధ  పండిత రాయలు .మన తెలుగు వాడు అవటం మనకు గర్వ కారణం .అయితే ఆంద్ర దేశం ఆయన్ను మర్చి పోయింది .ఒక సారి మళ్ళీ ఈ తరం వారికి గుర్తు చేయ టానికి చేసిన ప్రయత్నమే ఇది .జగన్నాధ పండితునిపై మహీధర నళినీ మోహన్ ”భారతి ”మాస పత్రికలో అనేక వ్యాసాలు రాసి ,పండితుని యశో వైభవాన్ని అన్ని కోణాల్లో ను ఆవిష్కరించారు .
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –31 -12 -11 .
అందరికి నూతన సంవత్సర శుభా కాంక్షలు

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

 భారత   భూభారం  మోసే  ”సహస్ర ఫణ్ ” —కవిత

                  అతడు భారతీయుడు నూరు పైసలా 
                          అతడు విశ్వ మానవుడు అన్ని విధాలా 
                          అతని అవగాహన కు మించిన విషయమే లేదు 
                          అతడు స్పృశించి వన్నె తేని పదవే లేదు 
                          ఇంతింతై ఎదిగిన మనీషి 
                          భాషా పర శేష భోగి 
                          కాకలు తీరిన యోద్ధ 
                          విద్యా వినయ సంస్కార మూర్తి 
                          అందరి మనసులు చూర గొన్న వాడు 
                          నొప్పించక ,తానొవ్వక వర్తించే విధానం 
                          నమ్ముకున్న వారి ప్రాపుకై నిలిచే ధైర్యం 
                          ”అమ్మ ”ఆశయాలను ,”రాజీవుని ”దీక్షను 
                           అమలు జరిపే అపూర్వ అక్వకాశం పొందిన ఆదర్శ మూర్తి 
                           నలభై ఒక్క సంవత్స రాల భారత దేశ చరిత్రలో 
                           వింధ్యకు దక్షిణాన వరించిన ప్రధాన పదవి 
                           అందునా ఆంధ్రులకు మొట్ట మొదట దక్కిన వరం అది 
                           భారత సువర్ణాధ్యాయం లో వన్నె కెక్కిన పుట 
                           అందరి మనస్సులో ఆనందపు తేట 
                           వేయి పడగల విశ్వ నాదునికి అంతే వాసి 
                           వేయి పడగలతో భూభారం మోసే ఆదిశేషుని 
                           మనో నిబ్బరం ,ధైర్యం ,సహనం ఉన్న వాడు 
                           నేడు భారత భూభారాన్ని పైకెత్తు కున్న వాడు 
                           డెబ్భై వ ఏట ఎత్త రాని భారమే అయినా 
                           అందరి మన్నన ,సహకారం తో అవలీల గా ఎత్త గలదు .
                           భాషా సౌన్దర్యాలకే వన్నె తెచ్చే పలుకు 
                           హుందా తనానికి పీఠం వేసే వ్యక్తిత్వం 
                           మనవాడు ,మనసున్న వాడు ,మా మంచి వాడు 
                           ప్రపంచ దేశాలన్నిటికీ తెలిసిన విద్యా వేత్త ,
                           దౌత్య వేత్తలలో వన్నె కెక్కిన మహోన్నతుడు 
                           అతడే మన నరసింహా రావు పాముల పర్తి 
                           అందరి ఎడలా సమతూకం లోప్రవర్తించే సమ వర్తి 
                           క్లిష్ట సమయం లో భారత కేతనం చేత ధరించి  
                           ముందుకు,మును ముందుకు  సాగే వృద్ధ వీరుడు  
                           అతనికి మన అందరి అండ దండలు ,సహకారం 
                           భగవంతుని ఆశీస్సు లభిస్తుందని ఆశిద్దాం .
రచన —గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —
రచనా కాలం —23 -06 -91 –శ్రీ  ఫై.వి.నరసింహారావు భారత ప్రధాని అయిన సందర్భం గా రాసిన కవిత .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

అమ్మో పూలు (కవిత )

పూలు భార్యా భర్తల మమతాను రాగ స్ఫూర్తి దాతలనీ
పూలు పసి పిల్లల బోస్ది నవ్వులనీ -అనుకొన్నాకానీ
పూలు హత్యా ప్రసూనాలనీ ,మంగళ వారం రాత్రే తెలిసింది
పూలు ఒక భారతీయ యువ రాజీవాన్ని బలి గొంటాయనీ
ఆనాడే తెలిసింది -పూలు తామే” ఫూల్ ”అవుతాయనీ
సుగంధాన్ని  నలు దిశలా వ్యాపింప జేస్తాయనీ
పూలు స్వచ్చతకు మారు పేరని  ఇప్పటి దాకా అనుకొంటే –
పూలు మృత్యు గహ్వ రాలనీ ,విష వాయు భరితాలనీ
మే ఇరవై ఒకటి రాత్రే తెలిసింది
నలభై ఏడేళ్ళ యవ్వనానికి
పూలు మంగళం పాడుతాయనిఊహించ లేదు
అమ్మో పూల పేరు చెబితే భయమేస్తోంది

         అమ్మోపూలంటే   వెగటు పుడ్తోంది
అయ్యో పూలు ”కాలుని ‘పలుపు తాళ్ళు అని భయం గా వుంది .
రచన –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
రచనా కాలమ్ –21 -05 -1991  —భారత ప్రధాని రాజీవ్ గాంధి హత్య కు స్పందించి రాసిన కవిత .

కేతు విశ్వ నాద రెడ్డి -గడ్డి కధ

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

మహా వ్యాఖ్యాత   మల్లి నాద సూరి

.ఆయన పద వాక్య ప్రమాణ పారా వార పారాయణుడు ,మహా మహోపాధ్యాయుడు .ఆయన వ్యాఖ్య లో చారిత్రాత్మక ,విశిష్టత వుంటుంది .అందులో తర్కం ,వ్యాకరణం ,న్యాయం కలిసి వుంటాయి ఆయనది హృదయోల్లాస వ్యాఖ్య .మూల గ్రంధానికి పూర్తీ న్యాయం చేసే వ్యాఖ్యానం చేయటం ఆయన ప్రత్యేకత .కాళిదాసు కవిత్వం కొంత మనపైత్యం  కొంత గా వుండదు .కవి హృదయాన్ని చక్కగా ఆవిష్కరిస్తాడు .లయకు స్థానం కల్పించాడు .ఆయన ”జ్ఞాన సింధు ”.కాళిదాసు ,మాఘుడు భారవి ,హర్షుడు రాసిన కావ్యాలకు ఆయన వ్యాఖ్యలు లేక పొతే తెలుగు వారెవరు చదివే వారు కాదని అందరి నమ్మకం .ఆయన లేక పోతే ఆంద్ర సంస్కృతి లేదంటారు చాలా మంది .మెదక్ జిల్లా పలుకుబడికి సంస్కృతికి అద్దం పట్టిన వాడు మల్లి నాధుడు .

కోలాచలం అన్న ఇంటి పేరున్న వారు ఇప్పటికీ మెదక్ జిల్లా లో వున్న్నారు .పటాన్ చెరువు వద్ద ఈ పేరు గల కుటుంబాలున్నాయి .14 వ శతాబ్దం ఉత్తరార్ధం లో వాడు సూరి .కాకతీయ రాజుల ఆదరణ తో ఓరుగల్లు చేరాడు .వీరి పతనం తర్వాతా రాచకొండ రాజుల ఆస్థానానికి వచ్చాడు .వీరిది కాశ్యపస గోత్రం .యజుస్సాఖ .ఆపస్థంభ సూత్రం .వైదికబ్రాహ్మణులు .
తాత పేరు మల్లి నాధుడే .శ్రీ శైల మల్లన్న  వీరి ఇల వేలుపు .తాత కాకతి ప్రతాపరుద్ర మహా రాజు ఆస్థాన కవి .శతావధాని .కనక్కాభి షేకం పొందాడు .సూరి తండ్రి ”కపర్ది ”పండితుడు .శ్రౌత కల్పానికి ”వ్రుత్తి ”రాశాడు .విద్యా సంపన్న మైన కుటుంబం లో పుట్టటం ,రాజ పూజితం వుండటం ,శిష్టాచార వంశం అవటం తో సూరి కి బాగా కలిసి వచ్చింది .మల్లి ఆధుడు సర్వ శాస్త్ర మల్లుడు అయాడు .శాస్త్రాలన్నీ ఆపోశన పట్టి చులికీక్రుత సర్వ శాస్త్ర పాదోదది అని పించు కున్నాడు .తనది సౌజన్య జన్య మైన విదుషీత్వం అని నిగర్వం గా చెప్పు కొన్నాడు .న్యాయ వైశేషిక మీమామ్సాల లోతులు చూశాడు  .ఈయన పెద్ద కొడుకు పెద్దయ్య ,చిన్నకొడుకు కుమారా స్వామి .ఇద్దరు ఉద్దండ పండితులే .పెద్దయ్యనే పెద్ది భట్టు అంటారు .ఇతను రాచకోనాడ రాజు సర్వజన సింగ భూపాలునిచ్త కనకాభి షేకం పొందాడు .అయితే ఇతను రాసినవేవీ లభ్యం కావటం లేదు .
కుమారస్వామి తన అన్న ను గురించి ”ప్రతాప రుద్రీయం ”పై రాసిన వ్యాఖ్యానం లో ఈ విషయాన్ని చెప్పాడు .తమ్ముడికి అన్న గారే గురువు .
మల్లి నాధుడు మంద బుద్ధి ఉన్న  వారికి కూడా సులభం గా అర్ధ మఎట్లు వ్యాఖ్యానం చేస్తాను అన్నాడు .సంస్కృత వాగ్మయాన్ని  ప్రచారం తన విధి అన్నాడు .విశ్వ శ్రేయస్సు తన ఆకాంక్ష అని చెప్పాడు .విపరీత వ్యాఖ్యానాలు కాళిదాసాది మహా కవుల కావ్యాల్ని పాడు చేస్తున్నాయనీ ,విషం తో మూర్చ పోయిన వాటిని ఉజ్జీవింప  జేయ టానికి తాను ”సంజీవిని ”అనే పేర వ్యాఖ్యానం రాస్తున్నట్లు తెలియ జేశాడు .అన్వయం ప్రకారం అర్ధాలు వివరించటం ,ప్రమాణాలుచోపటం  చూపటం  ,అవసర మయినంత వరకే చెప్పటం సూరి వ్యాఖ్యానం   లో విశేషం  .
సూరి మొదట కాళిదాసు రచించిన ”కుమార సంభవం ”కావ్యానికి వ్యాఖ్య రాశాడు .అంతకు ముందు దీనిపై 37 వ్యాఖ్యానాలున్నాయి . ”రఘు వంశ సంజీవిని ”సూరి మొదటి వ్యాఖ్యానం .దీని ముందు అవన్నీ వేల వేల బోయాయి .
ప్రతి సర్గ వ్యాఖ్యానానికి ముందు అద్బుత మైన శ్లోకం రాసి కొత్త దారి తొక్కాడు .కుమార సంభావానికి అంతకు ముందున్న 25 వ్యాఖ్యానాలు సూరి వ్యాఖ్యానం ముందు తల వంచాయి .అయితే ఉన్న పదిహేడు సర్గలలో ఏడు సర్గల వ్యాఖ్యానమే లభిస్తోంది .ఎనిమిదో దానికి సీతా రామ పండితుడు వ్యాఖ్య రాశాడు .అదే పార్వతీ పరమేశ్వరుల సంభోగ శృంగారం . మేఘ దూతానికి 50 వ్యాఖ్యానాలున్నాయి .సూరి వ్యాఖ్య మాత్రమే బహుళ ప్రచారం పొందింది .ఆయనే అన్నాడు ”మాఘే మేఘే ,గతం వయః ”అంటే దీనికి వ్యాఖ్యానం రాయ టానికి చాలా శ్రమ పడ్డాడని తెలుస్తోంది .
భారవి రాసిన ”కిరాతార్జునీయం ”నారికేళ పాకం దాన్ని తాను పగల కొడ్తున్నానని అందులోని రసాన్ని ఆస్వాదిన్చామనీ చెప్పి వ్యాఖ్యానించాడు .ఇందులో కొత్త బాట తొక్కాడు .సూరి వ్యాఖ్యానం లేక పొతే ఈ  కావ్య సౌధం లోకి ప్రవేశం దుర్లభం అంటారు విజ్ఞులు . . .
మాఘ కవి రాసిన ”శిశుపాల వధ ”ను అద్భుతం గా వ్యాఖ్యానించి ,కవి హృదయాన్ని వెలువరించాడు .కాళిదాసు , ,భారవి దండి కలిస్తే మాఘుడు అన్నాడు .మాఘం పై వ్యాఖ్యానం రాసి ఆ కవిత్వ సౌందర్యానికి ముగ్ధుడై పరవశించాడు .సూరి వ్యాఖ్యాన రీతి గురించి ”సంజీవిని లో తూలికగా ,ఘంటా పధం లో శాన శీలా గా ,విలసిల్లిన సూరి లేఖిని ,ఈ సర్వం కష లో సంశయ చ్చేడం లో ”అసిలత ”గా గుణ ప్రకాశం లో విద్యుత్ లతా గా ,రస భావావిష్కరణ లో కల్పలత గా భాసించింది ”అన్నారు సూరి ని సమగ్రం గా ఆవిష్కరించిన మహా పండిత విశ్లేషకులు చలమ చర్ల రంగా చార్యుల వారు .మాఘ వ్యాఖ్యానం రాసి తాను ధన్యుడనయానని ఆనందం గా చెప్పాడు .
విద్వ దౌషధం అని పించుకొన్న ”నైషద ”కావ్యానికి కర్త మహా పండితుడు ,చింతామణి మంత్రో పాసకుడు ,శ్రీ హర్షుడు . .అందులోని రస భావ గుణ అర్ధ దోషాలను ధ్వనిని అలంకారాలను ,రహశ్యాలను వెలికితీసి   రసజ్ఞులకు అందజేస్తున్నట్లు సూరి ప్రకటించి అన్నంత పనీ అద్భుతం గా చేశాడు .
వ్యాకరణ కీకారణ్యం గా వుండే భట్టు కావ్యానికి సులభ వ్యాఖ్యానం చేశాడు మళ్లి నాద సూరి .ప్రౌఢ దేవ రాయల కోరిక పై వైశ్య వంశం వారి గురించి ”వైశ్య వంశ సుధాకరం ”రాశాడు .అమర కోశానికి అమర పద పారిజాతం అనే వ్యాఖ్యానాని ,వైషేశికానికి ”భాష్య నికరం ”ను ,పాణినీయానికి కాశికా వ్రుత్తి అనే ఉద్యోగ టీకా వ్యాఖ్యను విద్యాధరుని , అలంకర శాస్త్రం ఏకావలి కి ”తరళ వ్యాఖ్య ”కావ్యాదర్శానికి కూడా వ్యాఖ్య రాశాడు సూరి .సూరి కొడుకు లిద్దరూ మహా పండితులు .శిష్యులు రత్న మాణిక్యాలు .
దాదాపు తొంభై ఏళ్ళు జీవించాడు  సూరి .కళ్ళు తెరిచే ఓపిక ఏక పోతే కిందిరెప్పకు   తాడుతో రాయి కట్టు కోని ,పై రెప్పకు కూడా తలపై నుంచి రాయి కట్టు కోని దీపం ముందు కూచుని కావ్యాలు చదువుతూ  వ్యాఖ్యానాలు రాశాడని అంటారు .జీవిత మంతా వ్యాఖ్యానాలకే అంకితం చేసిన సూరి సూరి పేరుకు సార్ధకత తెచ్చిన ధన్య జీవి .ఆసూరి  (సూర్యుడు )వెలుగే లేక పోతే మన సంస్కృత కవి సూర్యుల మహా ప్రతిభ మనకు అందేది కాదు .అందుకే ఆయన్ను ”వ్యాఖ్యాత్రు చక్ర వర్తి ”అని సగౌరవం గా ఆంద్ర దేశం పిలుచు కొంటుంది ,.

స్వస్త్యస్తు వాగ్మయోద్యానే మహసే భూయసే సదా –యశసే మల్లి నాధష్య కల్ప వల్లీ సుమత్విశే ”
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –30 -12 -11 .

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

కర్నాటక తీర్ధయాత్ర – 3

కటిల్ అందరికి బాగా నచ్చింది. హోటల్ , నిన్న పెద్దగా ఘాట్ లేకపోవటం, ఎండ ఉన్న తీవ్రము  గా లేకపోవటం, బీచ్ లో విహారం అందరూ బాగానే ఎంజాయ్ చేసారు. సాధారణం గా దేవాలయం లో కొబ్బరి కాయలు కొడతారు. ఇక్కడ కటిల్ లో కొబ్బరి బొండాలు అమ్మవారికి సమర్పించడం చూసాము.. అందరూ హాయిగా నిద్ర పోయారు. నా షిఫ్ట్ ఉదయం ఏడు గంటల వరకూ ఉంది.ఉదయం 4:30 కే వేకప్ కాల్ వచ్చింది.. అందరం రెడీ అయ్యాము. మళ్ళి హాయిగా వేడినీళ్ళ స్నానం. 5:30 కి అందరూ కిందకు వచ్చారు. సామాను బస్సు  లో పెట్టారు. లాస్ట్ గా నేను వచ్చాను. బస్సు స్టార్ట్ అయ్యింది. ముందుగా కొంత మంది అమ్మవారి దర్శనం కోసం ఆలయానికి వెళ్లారు. బస్సు అక్కడ ఆగింది మళ్ళి దర్సనా నికి దిగారు. కొట్టిన బొండాల తీర్థం బాటిల్ లో తీసుకు వచ్చి అందరికి పంచారు.

మంగళూరు ఎయిర్ పోర్ట్ కొండ మీద పక్కనే వచ్చింది. గైడ్ దుబాయ్ విమానం కూలిన ప్రదేశం చూపించాడు. కొండ మీద ఎయిర్ పోర్ట్. రన్వే.నుంచుని చూస్తె లైట్స్ తో కనపడింది. ఇంకా పూర్తిగా తెలవారలేదు..గైడ్ మేము చేప్పిన ప్రకారం ముందు మంగుళూర్ గోకర్ణ క్షేత్రం వైపు ప్రయాణం సాగింది. మంగుళూర్ సిటీ మధ్య లో ఉంది. ఇది రాజివ్ గాంధి చేత ప్రారంబింప పడినది. 1991. లో. తరువాత దాని చుట్టూతా మిగతా దేవాలయాలు వచ్చాయి.ట. జనార్ధన్ పూజారి కర్నాటక మాజీ కేంద్ర మంత్రి దీన్ని బాగా డెవలప్ చేసారుట.

7 am : షిఫ్ట్ క్లోజ్ చేసాను. బస్సు గోకర్ణ క్షేత్రం చేరింది దేవాలయం చాలా నీట్ గా క్లీన్ గా ప్రశాంతం గా ఉంది.. ఎదురుగా శివాలయం.. ఆలయం ప్రాంగణ  గోడల పైకప్పు మీద  విచిత్రం గా నవగ్రహాలు చెక్కి ఉన్నాయి . అల్లాగే అష్ట లక్ష్మి విగ్రహాలు చెక్కి ఉన్నాయి.. ఆలయం కుడి వైపు హనుమాన్ టెంపుల్. ఎడమ వైపు  గీతా మందిర్. ఆలయం లో అందరు దేవుళ్ళు ఒకే చోట కనిపించారు.. గ్రానైట్, మార్బుల్ తో తీర్చి దిద్ది ఉంది. ఆలయం మాసి పోకుండా  ప్లాస్టిక్ కవర్స్ కూడా కప్పారు.. ఒక వైపు చెట్ల మద్యన ఏర్పరిచిన శివుని ఫామిలీ , శివుడు , పార్వతి, గణేష్, కుమార స్వామీ తో క్రింద మా ఫామిలీ 

8.00 am  అక్కడినుండి కద్రి హిల్స్ వైపు ప్రయాణం. మంగళూర్ పెద్ద టౌన్.. అన్ని వాణిజ్య సముదాయాలు కనబడ్డాయి. కద్రి మంజునాద్ కద్రి మహర్షి స్థాపించినది. అక్కడ 6 వాటర్ పాండ్స్ లో స్నానం చేస్తే చాల పవిత్రం అని గైడ్ చెప్పాడు. అవి ఎప్పుడు ఎందలేదుట (వేసవి/ వర్షా  కాలం లో ) వాటర్ లెవెల్ ఎప్పుడూ సమం గానే ఉంటుదిట.

8:30 కి బ్రేక్ ఫాస్ట్ ‘అభిమన్యు హోటల్ : మేము అడిగినవి ఇడ్లి, వడ ఏమి  లేవు. దోసె, పూరి తప్పించి. అంత బాగా లేవు కాని తప్పలేదు. తిని కాఫీ త్రాగి మళ్ళి బస్సు ఎక్కాము. గైడ్ ని తిట్టి అక్కడ ఆపినందుకు.

9am : మంగళాదేవి దేవాలయం .మంగళూరు మధ్యలో ఉంది. ఈదేవత పేరు మీదే మంగళూర్ వచ్చింది. దర్శనం చేసుకొని బస్సు ఎక్కాము.

అక్కడి నుండి ధర్మశాల ప్రయాణం 70kmనిన్న ఆపిన 3idiots మళ్ళి ప్రారంభం. 2 గంటలు ప్రయాణం. మళ్ళి ఘాట్ రోడ్, అందరు ప్రయనకి అలవాటు పడటం మూలం గా పెద్దగా ప్రయాణ భారం అనిపించలేదు. బస్సు లో అందరూ పక్క వాళ్ళ తో మాటలు కలిపారు. మా వెనుక ఒక తెలుగు జంట. అబ్బాయి తెలుగు, అమ్మాయి కన్నడ. కాని అమ్మాయి నెల్లూరు అబ్బాయి బెంగుళూరు. లాస్ట్ వరుస లో ఇద్దరు అక్క చెల్లెళ్ళు వాళ్ళ మరదలు, వాళ్లతో ఎవరితో నూ మాట్లాడని ఒక పెద్దాయన  హైదరాబాద్ నుంచి వచ్చారు. మా అత్త గారు ఆయన్ని బావ గారని వాళ్ళని వాళ్ళ  ఆక్కలలాగా ఉన్నారని  మా తో అన్నారు.కన్నడ టీచర్స్ అందరితో 20 rs మనిషికి కాంట్రిబ్యూట్ చేసి దాదాపు Rs 600/- డ్రైవర్ కి rs 400/- క్లీనర్ కి Rs 200/- ఇద్దాము అని నిర్ణయించారు. మేము మా కాంట్రిబ్యూషన్  Rs/-150/- ఇచ్చాము. కుక్కే సుబ్రహ్మణ్యం లో ఇద్దాము అని ప్రకటించారు

.ధర్మస్థల ప్రయాణం మధ్యలో ఇస్కాన్ వాళ్ళు నిర్మంచిన రామాలయం వద్ద ఆపారు. ఇది కూడా మేము కోరినదే. ఆలయం లోపల మార్బుల్ తో చెక్కినది. బయట వేడిగా ఉంది. లోపల చల్లగా ఉంది. 15 మినిట్స్ లో కంప్లేటే.నేత్రావతి నది దగ్గిర 30 మినిట్స్ ఆపాడు. ప్రవాహం లేకపోటం, చెత్త చెదారం ఎక్కువ. మేము దిగ లేదు

12 గంటల కు ధర్మస్తలి చేరాము. స్పెషల్ దర్శనం 200 Rs/.- నార్మల్ దర్శనం కోసం లైన్ లో నుంచున్నాము. దాదాపు 25 లైన్స్ తో కూడిన కాంప్లెక్స్ . ప్రతి లైన్ 50 మీటర్స్ పొడుగు. ధర్మస్తలి: దేవుళ్ళు కొలువైన ప్రదేశం.

కాశి నుంచి తెచ్చిన మంజునాధ శివలింగం ప్రతిష్టించారు. కర్నాటక శ్రీశైలం గా ప్రస్సిద్ది. కాని తీరు  చూస్తె తిరుపతి లాగా ఉంది. విపరీతమైన జనం. స్కూల్ పిల్లలు  దానికి తోడు అయ్యప్ప భక్తులు. దాదాపు 2hrs పట్టింది కాంప్లెక్స్ దాటటానికి. మళ్ళి గుడి చుట్టూ.అందరికి ఆకలి , పరుగెత్తటం , లైన్ లో , సిరిగ్గా మేనేజ్ చెయ్యటం లేదు. మేము తిరిగిన అన్నిటి కి ఇది భిన్నం గా ఉంది.

మానజిమేంట్ సరిగ్గా లేదేమో. లైన్స్ నీట్  గా లేవు.  3:15 కి దర్శనం అయ్యింది. 3:30 కి  మళ్ళి  లైన్ భోజనానికి , కూర వేసారు , రసం, సాంబార్ మాములే. అందరం అయ్యంది అనిపించి బస్సు ఎక్కాము. అక్కడి నుండి లాస్ట్ ప్లేస్ కుక్కుటే సుబ్రహ్మణ్యం. ఇక్కడి నుండి 40km. మధ్యలో టీ బ్రేక్. కాఫీ త్రాగాము బెటర్. 5pm కుక్క్కుటే సుబ్రహ్మణ్యం చేరాము. ఇక్కడి నుండి బెంగుళూరు 290 km. ఇక్కడినుండే రిటర్న్. రాత్రి 9 గంటలకు మళ్ళి రిటర్న్ జర్నీ.

2 ప్రధాన దేవాలయాలు అది సుబ్రహ్మణ్యం వాసుకి అనే పాము తన సంతానం తో పాటు అది సుబ్రహ్మణ్యం దేవాలయం లో ఉందిట.. గరుడుడు దాన్ని తినటానికి వచ్చాడని. వాసుకి కి అభయం లభించిది అని గైడ్ ద్వారా తెలిసింది. ఇప్పటికి అక్కడ ఒక 5 తలల పాము ఉందిట. ఆది సుబ్రహ్మణ్యం దేవాలయం  6:15కి మూసేస్తారు. అందుకని ముందు అక్కడికి వెళ్ళాము. అక్కడికి దగ్గర లో వాసుకి ఉండేదట. దర్శనం అయ్యని తర్వాత పక్కన పార్క్ లో కూర్చోన్నాము. ఈలోపల చీకటి పడింది. పిల్లలు షాప్పింగ్ కి దిగారు.. అప్పుడే హర్ష కాలి దగ్గరగా ఒక పాము చాలా  చిన్నది పాకుకొంటూ వెళ్ళింది.

అక్కడినుండి మేము కుక్కుటే సుబ్రహ్మణ్యం దేవాలయం కి చేరాము. మేము ఎక్కడికి వెళ్ళినా స్కూల్ పిల్లలు మాత్రం వస్తూఉన్నారు. .

8pm కి సాగర్ హోటల్ ఫుల్ బిజీ, మొత్తం మీద టిఫిన్ తిని కాసేపు బయట కూర్చొని 8:45 pm కి బస్సు దగ్గరకు చేరాము. రాత్రి తొమ్మిది గంటలకు బస్సు  బయలుదేరింది.

బెంగుళూరు రిటర్న్ లో లగాన్ సినిమా వేసారు. హర్ష తప్పించి ఎవ్వరూ చూసి ఉండరు. బెంగళూర్ ముందుగానే వచ్చింది కాని 5:30 am కి మజేస్టిక్ దిగి వెంటనే మర్తహళ్లి బస్సు ఎక్కి ఇంటికి చేరాం.

దాదాపు 1200lm 80 గంటల ప్రయాణం. ఎక్కడా ఎక్కువ సేపు ఆగక పోవటం. 2 డేస్ విశ్రాంతి. మొదటి రోజు కాస్త ఎక్కువ ప్రయాణం. చేఇవారి రెండు రోజులు ప్రయాణానికి అలవాటు పడటం.

గైడ్ గురించి : బస్సు లో కొందరి  కామెంట్ : ఎక్కడకు వెళ్ళినా ముందు తోటాయిలెట్ గురించి , తరువాత చెప్పుల స్టాండ్ గురించి ఆ తరువాత మాత్రమే దేవాలయం గురించి మాత్రమె చెప్పాడు అని కన్నడ టీచర్స్

కర్ణాటక తీర్థ యాత్ర -2

కర్ణాటక తీర్థ యాత్ర -1

This slideshow requires JavaScript.

కేతు విశ్వ నాద రెడ్డి కధా పరిచయం

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

ఇలను వీడిన ఇలపావులూరి

       ప్రకాశం జిల్లా చీమలకుర్తి మండలం లో ”ఇలా పావులూరు ‘లో జన్మించారు .అక్కడే కొంత కాలమ్ లెక్కల మాస్టారు గా పని చేశారు .తర్వాత హిందీ భాషా సాహిత్యాల మీద పరిశోధన చేస్సి డాక్త రేట్ సాధించారు .రాజమండ్రి లో హిందీ లెక్చరర్ గా కొంత కాలమ్ పని చేశారు .సంస్కృతం ,బెంగాలీ ,ఇంగ్లీష్ మొదలైన భాషా సాహిత్యాలను మధించి అవగతం చేసు కున్నారు .వాటిలో మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించారు .సాధికారత సాధించారు .స్వయం గా 60 కి పైగా పుస్తకాలు రాశారు

.దాదాపు నలభై కి పైగా అనువాదాలు చేశారు .ప్రఖ్యాత మలయాళీ రచయిత తక్కాళి శివ శంకర పిల్లే రాసిన ”ఎనిప్పాదిల్ ”నవలను సరళమైన తెలుగు లో ”మెట్టు కు పై మెట్టు ”పేరుతొ అనువదించారు .దీనికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం అందుకొన్నారు .ముప్పాళ్ళ రంగనాయకమ్మ   రాసిన ”పేక మేడలు ”నవలను హిందీ లోకి నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ వారి కోసం తర్జుమా చేశారు . ప్రఖ్యాత హిందీ రచయిత జయ శంకర ప్రసాద్ రచించిన ”కామాయిని ”నవలను తెలుగు లోకి అనువాదం చేశారు .దీనికి మంచి పేరు వచ్చింది .

యూనియన్ పబ్లిక్ సర్విస్ కమీషన్ లో లో భాషా విభాగం డైరెక్టర్ పని చేసి ఆయా భాషల్లో పరీక్షలు రాసే వారికి గొప్ప సాయం చేశారు .వారెవరూ పాండు రంగా రావు గారి సేవలను మరిచి పోలేరు .అనేక సంవత్సరాల పాటు భారతీయ జ్ఞాన peetha పురస్కార సంఘం లో సభ్యులు గా పని చేసి ఆ అవార్డ్ కు అర్హులైన వారిని ఎంపిక చేయటం లో తన వంతు కృషిని చేసి, ప్రశంసలు పొందారు .కలకత్తా లోని ”భారతీయ భాషా పరిషత్ ”డైరెక్టర్ గా పని చేసి సమర్ధతను చాటు కున్నారు .బహుభాషా పండితుడు,మన తెలుగు వాడు మాజీ ప్రధాని పీ.వి.నరసింహారావు కు ,బహుముఖ విద్యా వేత్త ,మాజీ రాష్ట్ర పతి శంకర్ దయాళ్ శర్మ కు ,కాశ్మీర్ మహారాజు ,ప్రజ్ఞా నిధి ,శేముషీ దురంధరుడు,మాజీ కేంద్ర మంత్రి  సర్దార్ కరణ్ సింగ్ కు పాండు రంగా రావు అత్యంత ఆప్తుడు .ఆంద్ర ప్రదేశ్ ఎన్నికల అధికారిగా సమర్ధ వంతం గా పని చేసి నిర్మోహ మాటం గా వ్యవహరించి ,నిర్దుష్టం గా ఎన్నికలు నిర్వహించిన I.v..సుబ్బారావు గారు పాండురంగ తనయుడే .తండ్రి నుంచి మంచి లక్షణాలను వారసత్వం గా పొందిన వారు .ఈయన ఇప్పుడు పారిస్ లో యునెస్కో లో ఉన్నతాధి కారి గా పని చేస్తున్నారు .
ఇల పావులూరి పాండు రంగా రావు గారి మొత్తం రచనలను ఆధ్యాత్మిక లహరి ,సాహిత్య విమర్శ లహరి ,కవితా లహరి ,అనువాద లహరి గా  మనం గుర్తించి అధ్యయనం చేయ వచ్చు .ఇవన్నీ ఆత్మానందాన్ని ఇచ్చేవే కనుక ఈ మొత్తాన్ని ఆత్మానంద లహరి అనుకొందాం .

ఆధ్యాత్మిక లహరి —ఇందులో ఆదిత్య హృదయం ,శ్రీ లలితాంరుత లహరి ,సత్యం పరం ధీమహి ,ఆది శంకరులు -అద్వైతం ,గేయం -గీతా నామ సాహస్రం వున్నాయి
విమర్శ లహరి –లో వాల్మీకి సృష్టి -ద్రుష్టి ,కవిత్రయం -మహా భారతం ,పోతన భాగవతం ,”కలప వృక్ష మహా శిల్పే విశ్వ నాదో విశిష్యతే ” ,భారతీయ భాషా సాహిత్యాలు ,భారతీయ వాగ్దేవి ,,జ్ఞాన పీథ భారతి  ‘అద్భుత మైన రచనలు .
కవితా లహరి –లో త్యాగ రాజా స్మృతి ,మన భారతి–మను భారతి ,ఆది లక్ష్మీ కామేశ్వరి ,పునర్జన్మ మహోన్నత రచనలు
అనువాద లహరి –లో గీతాంజలి ,గీతాంజలి గేయం -గురువాణి ,ఆరాధన
వీరి అనుదిన రామాయణం -సాధారణ మనిషి నుంచి ,అన్ని హోదాలలో వున్న వారికీ రామాయణం లోని విశేషాలు నిత్య జీవితం లో ఎలా ఉపయోగ పడ తాయో మహత్తరం గా తెలియ జేశారు .
విష్ణు సహస్ర నామాల లోని విశేషాలను ”సహస్ర ధార ”గా రచించారు .కొత్త చూపు ఇందులో మనకు కని పిస్తుంది .ఆ నామ ఔచిత్యాన్ని ఇంత కంటే గొప్ప గా నాకు తెలిసి నంత వరకు ఎవరు రాయలేదు .అదో మహత్తర లోకం .అందు లో ప్రవేశిస్తే మళ్ళీ బయటికి రాలేము .విష్ణు సహస్ర ధార అంటే ఒక ప్రవాహం ,ఒక కత్తి పదును .రెంటినీ మహత్తరం గా ఆఇశ్కరిన్చారు .ఆధునికులు తప్పక చదివి దివ్యాను భూతిని పొందే రచన .రంగా రావు గారి చూపే వేరు .అది అలౌకిక మార్గానికి సుగమ మార్గం .అందు లోని అంతర్యం హృదయ గత మవుతుంది .విష్ణు సామీప్యాన్ని పారమ్యాన్ని పొందుతాం .ఇదొక్కటి చాలు వారి శేముషీ వైభవాన్ని తెలియ జేయ టానికి .అలాగే లలితా సహస్ర నామం లోని నామ విశేషాలను ”శ్రీ సహశ్రిక ” వెలువ రించారు .ఈ రెండిటి లోను,ఆ నామాల అర్దాల, భావాల continuity  ని ఇంత విశేషం గా తెలియ జెప్పిన వారు లేనే లేరు .లేరు .లేరు . ఎవరు చెప్పినా వ్యాఖ్యానం చేసినా ఏ నామానికి ఆనామ తీసుకొని వ్యాఖ్యానించారు కాని తరువాతి నామానికి వున్న అనుబంధాన్ని వివరించిన మహత్తర రచన చేశారు ఇల పావులూరి .చదివి ఆ ఆనందాన్ని ఎవరికి వారు అనుభ విన్చాల్సిందే.
,          రామాయణ రచనలో వాల్మీకి మహర్షి  లోకోత్తర దృష్టిని ”వాల్మీకి ”పేర మహాద్భుతం గా ఆవిష్కరించారు పాండు రంగా రావు గారు .చిన్న పుస్తకమే కాని వాల్మీకి హృదయాన్ని రామాయనాన్తర్గత విశేషాలను మానవాళికి మహర్షి ఇచ్చిన సందేశాలను మహత్తరం గా విశ్లేషించిన పుస్తకం ఇది .
విష్ణు సహస్ర నామాలను ఇంగ్లీష్ లోకి అనువదించి వాటిపై కామెంటరి రాసిన మహాను భావుడు, ఉభయ భాషా రవి రంగా రావు .శంకరాద్వైతం పై మహా పట్టు వున్న వాడు .ఉపనిషత్తు లపై సాధికారం గా వివ రించే మహా ప్రజ్ఞా వంతులు ఇల పావులూరి .రామాయణం మీద సత్యసాయి   చేసిన ప్రసంగాలను కాసెట్లు గా తెచ్చిన ఘనత పాండు రంగా రావు గారిది .
రంగా రావు గారు ఏది రాసినా ,”ఏకత్వ భావన ”అనే ధ్యేయం తోనే రాయటం మరువ రాని విషయం .భారతీయ ఆత్మ్సను అత్యద్భుతం గా దర్శించిన వారు పాండు రంగా రావు గారు .
.        ఇంత అశేష శేముషీ దురంధరుడు అయిన పాండు రంగా రావు గారు గత కొన్నేళ్ళు గా ”ఆల్జీమర్స్ ”వ్యాధితో బాధ పడటం బాధాకరం . అత్యంత మహాజ్ఞానులకు ఇదిఒక శాపం గా మారుతోంది .అమెరికన్ తత్వ వేత్త ఎమెర్సన్ ,నిన్నటి  ఇంజనీర్ వేణుగోపాల రావు ,జార్జి ఫెర్నాండెజ్లు దీని బారిన పడ్డ వాళ్ళే ..
ఇలపావులూరి మాటలో సౌజన్యం మూర్తీభవిస్తుంది .ఆకారం లో ఆహార్యం లో భారతీయత దర్శన మిస్తుంది .వ్యక్తిత్వం లో మన మహర్షులు కని పిస్తారు .సౌహార్దాత ఆయనకుఆలవాలం   .సహృదయతకు నిలు వెత్తు దర్పణం .భారతీయ సాహిత్యాన్ని సు సంపనం చేసినవిద్వాంసుడు .  .భారతీయ సాహిత్య పరమార్ధాన్ని కుత్తుక బంటి దాకా గ్రోలి జగానికి అందించిన విశ్లేషకులు .సంగీత సాహిత్యాలను సమానం గా .అధ్యయనం చేసి లోతులు తరచి వెన్న లా అందించిన జ్ఞాని .భారతీయ తత్వ రహశ్యాలను పూర్తిగా ఆకళింపు చేసు కోని ,ప్రపంచానికి తెలియ బరచిన విజ్ఞాని .శబ్ద శాస్త్ర సారం తెలిసిన వారు ,కవితా రసాస్వాదన వున్న వారు.ఎంత సంప్రదాయ మనస్కులో అంత ఆధునికులు భావాలలో .విశ్వ నాద ఎంత ఇష్టమో గురజాడనూ అంతగా ఆరాధించిన సంస్కారి .అన్ని భాషా సాహిత్యాలతో ,కవులతో పరిచయం పెంచుకొని ,అవగాహన చేసుకొన్నా వారు  ,ఆయన రాసింది ఏదిఅయినా చదివితే  బుద్ధి వికసిస్తుంది ,హృదయం ఆర్ద్ర మవుతుంది .వికాస వంత మవుతుంది .
ధార్మిక చేతన తో ఒక శతాబ్దాన్ని ప్రభావితం చేసిన వారు .ఆయన తో పాటు ఇదే భావాలతో ప్రభావితం చేసిన మహా కధకుడు   ,దార్శనికుడు,విశ్లేష కుడు  ,భారతీయ అంతరాత్మను దర్శించిన వాడు వాకాటి పాండు రంగా రావు గారు .,ఇల  పావులూరి పాండు రంగా రావు గారు ,వాకాటి పాండు రంగా రావు గార్లు మన భారతీయత కు ఎత్తిన పతాకలు .వాకాటి ముందే వెళ్లి పోయారు .ఇప్పుడు ఇల పావులూరి .ఇద్దరు  పాండు రంగా రావు లు కూడా మహోన్నత మూర్తులు . భారతీయ ఆధ్యాత్మికతకు” ,తెలుగువారైనాభారతీయులని పించుకున్న వారు .వారిద్దరూ భారత భారతీ పదార్చకులు ”అన్న డి.చంద్ర శేఖర రావు గారి మాటలు అక్షర సత్యాలు.. ఆ పాండు రంగ ద్వయానికి  సహస్ర వందనాలతో కై మోడ్పు .
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –28 -12 -11 .

కల్లూర్ ఉదయం నాలుగు గంటలకే వేకుప్  బెల్ మ్రోగింది. 4:30 కి  కాఫీ బాలేదు. స్నానాలు చేసి సామాను సర్దు కొని బస్సు లో పెట్టి 5:30 కి అందరు బస్సు ఎక్కారు. అక్కడినుండి భక్తల్ స్టాప్ 23 km. ఘాట్ రోడ్. చూట్టు చెట్లు , లోయలు , పొగ మంచు. ఇక్కడి నుండి ఘాట్ 20km తర్వతః అంతా ప్లైన్ రోడ్.

7 గంటలకు భక్తల్ చేరాము. అప్పుడే తెరిచినా హోటల లో ఇడ్లి, వడ, దోస, పూరి కాఫీ బిల్ 400/- rs.

8am  కి అక్కడి నుండి మురుడేశ్వర 50km. 90 min జర్నీ. సముద్రం పక్కన కావటం చల్లగా లేదు. బస్సు ఫుల్ స్పీడ్.

9-30 కి మురుడేశ్వర చేరాము. దూరం గా పెద్ద గోపురం. కొండ ఫై శివుడు. ప్రక్కన సముద్రం , బీచ్ . పిల్లలు ఫుల్ హ్యాపీ.

మురుడేశ్వర బాగా డెవలప్ చేసారు. గోకర్ణ లో జరిగిన భూకైలాస్ కి ఏది ఎక్స్టెన్షన్. రావణుడు క్రింద పెట్టిన ఆత్మ లింగం పగుల కొట్టినప్పుడు అవి ముక్కలు గా వివిధ ప్లేసెస్ లో పడ్డాయి. ఒక పార్ట్ మురుడేశ్వర లో పడింది (బావిలో) గుడి ఫై భూ కైలాస్ కధ చెక్కి ఉంది. బంగారు పూత తో . పక్కనే కొండ మీద ఋషుల విగ్రహాలు. పెద్ద గాలి గోపురం 215 మీటర్స్ (బృహదేస్వరాలయం 250 మీటర్స్ తంజావూర్) ఇది కొత్తగా కట్టినట్లు ఉంది. 18 ఫ్ల్లోర్స్.

దర్సనం చేసుకొని గోపురం లిఫ్ట్ ఎక్కి (పది రూపాయలు)  ఫై కి చేరాము . చుట్టూ అరేబియా సముద్రం పడవలు, దూరం గా షిప్స్ , బోటింగ్. ఎదుర్గా కొండ మీద నిర్మిచిన శివుని విగ్రహం (చాలా పెద్దది) ఆసియా లో కి పెద్ద శివుని విగ్రహం  భూ కైలాస్ పార్క్ (పది రూపాయలు ) చూడటానికి చాలా బాగుంది చుట్టూ పార్క్ డెవలప్ చేసారు. దూరం గా బీచ్ బోటింగ్ ఉంది కాసేపు పిల్లలు బీచ్ లో ఆడారు.

10:30 కి బస్సు మళ్ళి ప్రయాణం పూర్తిగా హైవే మీద (nh 17) మంగళూరు నుండి కన్యాకుమారి రోడ్. 2 hrs తర్వాత ఆనేగుడ్డే గణపతి టెంపుల్. (కొండ మీద గణపతి)  దారిలో అన్ని బ్యాక్ వాటర్స్  రైట్ సైడ్ సముద్రం  బ్రిడ్జి , కొంకన్ రైల్

కొబ్బరి చెట్లు , ఎండ కూడా బాగానే ఉంది

ఆనేగుడ్డే గణపతి టెంపుల్ : చాలా  బాగుంది. మేము ఎక్కడకు వెళ్ళినా స్కూల్ పిల్లలు బస్సు లో వస్తున్నారు , బహుసా హలిడేస్ లాగ ఉంది . పెద్ద క్యుస్ , తాటి ముంజెలు , పుచ్చకాయలు , రేగి పళ్ళు , తిన్నాము. ఈ రోజు ప్రయాణం అందరు ఎంజాయ్ చేస్తున్నారు.  Dvd లో 3idiots మూవి పెట్టారు అందరూ ఎంజాయ్ చేసారు మళ్ళి.

అక్కడి నుండి ఉడిపి కి 40km. ఉడిపి ద్వారకలో కృష్ణుడు గురంచి యశోద విశ్వకర్మ తో చెక్కించిన సాలిగ్రామ  శిల్పం. అది తర్వాత కాలం లో రుక్మిణి పూజించినది. ద్వారక సముద్రం లో మునిగి పోయింది. ఉడిపి నుంచి వెళ్ళిన ఒక వర్తకునికి దొరికిందిట. అతను తిరిగి వస్తుండగా (ద్వారక నుంచి ఉడిపి ) సముద్ర తూఫాన్ . అతను మధ్వాచార్యుల ను ప్రార్ధాన చేసాడు. మధ్వాచార్యుల తన తపస్సు శక్తి తో తూఫాన్ ఆగింది . ఆ వర్తకుడు ఉడిపి చేరి మధ్వాచార్యుల దర్సించి ఆయనకు కావలసినది తీసోకొమ్మని కోరాడు. మధ్వాచార్యుల సాలిగ్రామ కృష్ణుని  విగ్రహం తీసుకొని ఇక్కడ  ప్రతిష్టించారు.

ఈ ఆలయం ముందు బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే ప్రవేశం ఉండేదిట. కనక దాసు అనే భక్తుడు కృష్ణుని గురించి ప్రార్ధించి పాటలు పాడే భక్తుడు. ఉడిపి వచ్చి దర్సనం కోసం ఆలయం బయట నుంచే ప్రార్ధించాడు. కృష్ణుడు గోడ పగులగొట్టుకొని విగ్రహం రొటేట్ అయ్యి దర్సనం ఇచ్చాడని గైడ్ ద్వారా తెలిసింది. కనక దాసు జన్మదినం కర్నాటక స్కూల్స్  కి హాలిడే కూడా.

ఆలయం బయట ఏనుగు, మఠం ఎదురుగా కోనేరు, పెద్ద రథాలు ఉన్నాయి. నవరత్న రధం విండో నుంచి చూసాము

మళ్ళి పెద్ద క్యు, స్కూల్ పిల్లలు ,  క్యు  దాటి ఆలయం చేరాము. దర్శనం కిటికీ నుండి మాత్రమే.

ఉడిపి లో భోజనానికి కూడా చాలా  పెద్ద క్యు.. దాదాపు 30 min. తర్వాత మా వంతు.

అన్నం , రసం, సాంబార్ , మజ్జిగ. కొన్ని వేలమంది భోజనం. ఈ మఠం వాళ్ళు దాదాపు 35 స్కూల్స్ కి మధ్యహ్న భోజన సదుపాయం ఆ స్కూల్స్ లో ఏర్పాటు చేసినట్లు గైడ్ చెప్పాడు.

3:30 కి బస్సు మళ్ళి ఉడిపి నుంచి మల్పె బీచ్ కి బయలుదేరింది. మల్పె బీచ్ ఉడిపికి 10km దూరం లో ఉంది. తెల్లటి ఇసుక. పిల్లలు బాగా ఎంజాయ్ చేసారు. అక్కడ నుంచి బోటు షికారు సముద్రం వాస్కోడగామా వచ్చిన దీవి అక్కడకు దగ్గరగా ఉంది. నేను హర్ష, హర్షిత బోటు ఎక్కాము. డీజల్ బోటు 20mints సముద్రం లో రౌండ్ కొట్టి వెనక్కు వచ్చాడు.

అక్కడే ఫ్రూట్స్  కొని తిన్నాము.. పెద్దవాళ్ళు సరుగు చెట్ల నీడ విశ్రాంతి. ఘాట రోడ్ లేకపోవటం అందరికి కాస్త విశ్రాంతి దొరికింది.

4:30 pm కి బయలుదీరి కటిల్ వైపు ప్రయాణం. మంగళూరు కి 20km దూరం లో కటిల్ ఉంది అక్కడే రాత్రికి బస. కటిల్ ఒక చిన్న హిల్ ఏరియా మంగళూరు ఎయిర్ పోర్ట్ కి 10km దూరం లో ఉంది. కటిల్ లో దుర్గా పరమేశ్వరి దేవి ఆలయం ఉంది. రేపు జర్నీ లో కొన్ని మార్పులు కోరారు. గోకర్ణ క్షేత్రం (మంగళూరు) రామ్ టెంపుల్ (ధర్మస్తలి) కూడా చూపించాలి అని కోరటం జరిగింది. ఒప్పుకోన్నదుకు డ్రైవర్ కు కొంత డబ్బులు ఇద్దాము అని అందరు అనుకొన్నారు (20/- సీట్ )

డ్రైవర్ చాక చక్యం తో ఒక పెద్ద ప్రమాదం నుంచి బయట పడ్డాము. ఎదురుగా ఒక లారి వచ్చి ఒక సెంటిమీటర్ దూరం లో ఆగింది.

మేము సౌందర్య హోటల్ లో దిగాము. 3 రూమ్స్ వచ్చాయి. రూమ్స్ బాగున్నాయి. Tv హాట్ వాటర్ అన్ని బాగున్నాయి. కొత్తది కావటం మూలం గా క్లీన్ గా ఉంది. స్నానం చేసి రిలాక్స్ అయ్యాము. మొబైల్ చార్జేర్  దొరకలేదు. మొబైల్ డౌన్.

నాకు శుక్రవారం నైట్ షిఫ్ట్ ఉంది. లాప్టాప్ ముందు పనిచెయ్యలేదు. తర్వాత మళ్ళి పని చేసింది. 7:30pm కి గుడికి వెళ్ళాము. హోటల్  నుండి 100m దర్శనం , హారతి చూసి హోటల కి వచ్చాము భోజనం , చపాతి , రైస్ , rs 45/-

మళ్ళి అందరం హోటల రూమ్స్ కి చేరాం. అందరూ నిద్రపోయారు.

నేను రాత్రి 11 వరకు నిద్రపోయి 11 కి వర్క్ స్టార్ట్ చేసాను. క్రిస్టమస్ సందర్భం గా పెద్దగా వర్క్ లేదు. అలాగే మధ్య మధ్య లో రెస్ట్ తో గడిచి పోయింది.

కర్ణాటక తీర్థ యాత్ర -1

This slideshow requires JavaScript.

సదా సంచారి సాంకృత్యాయన్

—    

ఉత్తర ప్రదేశ్ లో అజాం ఘడ్ జిల్లా లో ”పాండహా ”అనే చోట రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ 1893 లో ఏప్రిల్ తొమ్మిది న జన్మించాడు .చరిత్ర తత్వ శాస్త్ర్తం ,జీవిత చరిత్ర కళలు ,ఖగోళ శాస్త్రం ,ఆరోగ్యం ,భూగోళ శాస్త్రం ,మొదలైన వన్నీ చదివి జీర్ణం చేసుకొన్నాడు .అనేక దేశాలు పర్య టించాడు .ఇరాన్ ,ఇరాక్ ,రష్యా ,యూరప్ ,చైనా ,జపాన్ ,శ్రీ లంకా  మొదలైన దేశాలను l సందర్శించాడు .అయితె అతనికి అత్యత పేరు తెచ్చిన యాత్రలు మాత్రం టిబెట్ యాత్రలు .టిబెట్ కు నాలుగు సార్లు వెళ్ళాడు .అందుకే ఆయన్ను సంచార చక్ర వర్తి అనీ ,దేశ దిమ్మరుల ఆచార్యుడనీ ,అంటారు .1929   లో నేపాల్ వెళ్ళాడు .చేతిలో పాస్ పోర్ట్ లేదు .తన కున్న పరిచయాలతో వెంటనే దాన్ని పొందాడు .16000 టిబెటన్ పదాలు సేకరించాడు .అతని కోరిక ఒక్కటే బౌద్ధ గ్రంధాలను సంస్కృతం లోకి అనువాదం చేయించటం దొరికిన పుస్తకాలన్నిటినీ సేకరించాడు .తన దగ్గరున్న పుస్తకాలు వస్తువులు వారికి కానుకలు గా అంద జేశాడు అరుదైన ”కాన్జూర్ ,టాన్జూర్ ,గ్రంధాలను కొన్నాడు .130 వర్ణ చిత్రాలు ,1600 కు పైగా వ్రాత ప్రతులు సేకరించి వాటిని 18 కంచర గాడిదల పై ,39 రోజులు ప్రయాణం చేసి డార్జిలింగ్ దగ్గరున్న కాళీ  పాంగ్ చేరాడు .. .
యాత్రికుడు హుయాన్ త్సాంగ్ తర్వాత ఇంత భారీగా సేకరించిన వారెవరు లేరని చరిత్ర కారుల అంచనా .వీటినన్నిటినీ శ్రీ లంక ,పాట్నా ,మ్యూజియం లలో భద్ర పరిచాడు .అమ్మమని ఎంతో మంది బ్రతిమి లాడినా ససేమిరా అన్నాడు  .అవసర మైతే ఫోటోలు తీయించి ఉచితం గా అంద జేశాడు .అంత నిక్కచ్చైన మనిషి .కలకత్తా లోని మహా బోధి సొసైటీ ,లండన్ బుద్ధిష్ట్ సొసైటీ ఆయన ఆసక్తి గమనించి ఆయన్ను వారి ఖర్చులను భరించి యూరప్ అమెరికా దేశాల్లో సాన్క్రుత్యాన్ ను బౌద్ధ మత వ్యాప్తి కోసం పంపించాయి .తన సహచరుడు గా కౌసల్యానందన్ ను తోడూ తీసుకొని వెళ్ళాడు .
టిబెట్ యాత్ర ను గురించి ”టిబెట్ లో పది నెలలు ”పుస్తకం రాశాడు .దీన్ని యాత్రా సాహిత్యం లో గొప్పది అంటారంతా .1934 ,36 ,38 లో కూడా టిబెట్ యాత్ర చేశాడు .అరుదైన బౌద్ధ గ్రంధాలను సేకరించి తెచ్చాడు .ఆయన భాషా సాహిత్య సేవలకు అభినందించి ,ఒరిస్సా బీహార్ రిసెర్చ్ societee లు రాహుల్జీ ని ఘనం గా సన్మానించాయి .ఆయన టిబెట్ నుంచి తెచ్చిన పుస్తకాలలో మాఘుడు రాసిన శిశు పాల వధ కావ్యం పై ,భావదత్తుడు రాసిన టీకా ,బుద్ధ శ్రీ జ్ఞాన్ రాసిన ”ప్రజ్ఞా దీపావళి ”ఉనాయి .అఆగే వాద న్యాయం ,శత సాహశ్రిక ,గ్రంధాలను సేకరించి తెచ్చాడు .38 కట్టలు గా వున సంస్కృత గ్రంధాలు ,ధర్మ కీర్తిరాసిన పుస్తకాలు ,ప్రమాణ వార్హిక సేకరించాడు .8000 శ్లోకాలున్న అనంగుడు రాసిన ”యోగ చార భూమి ‘,చంద్ర వ్యాకరణం ,తర్క రహశ్యం ,మొదలైన అపూర్వ గ్రంధ సేకరణ చేశాడు సాంకృత్యాయన్ .తన అన్ని యాత్రలపైనా  విపుల మైన సమాచారాలతో పుస్తకాలు రాశాడు .
రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ మొత్తం మీద 127 గ్రంధాలు రాశాడు .అందులో యాత్రా పుస్తకాలే ఇరవై రెండు .ఆయన మొదటి  టిబెట్ యాత్ర పై రాసిన పుస్తకమే ”నా లడక్ యాత్ర ”.యాత్రలు చేసే వారికి కర దీపిక గ ,మార్గ దర్శి గా ”లోక సంచారి ”అనే పుస్తకం రాశాడు .

”దేశాటనం చాలా మంచిది .కళా   ప్రాభవాన్ని ,సత్య ధర్మాలను సద్భావనలు చాటేందుకు చేసే మహా ప్రస్తానమే యాత్ర ”అంటాడు రాహుల్ .లోక సంచారి ప్రపంచాన్ని ప్రేమిస్తాడనీ ,మృత్యువుకు భయపడడని ,అతనికి పరిచయం అయిన వారందరి పైనా అనంత మైన స్నేహ భావాన్ని కురిపిస్తాడని ,ఈ స్నేహ భావనలే  అతనికి నిత్యమ్ మధుర  స్మృతులు కల్గిస్తాయని అంటాడు సాంకృత్యాయన్ .
సాంకృత్యాయన్ కు  హిందీ సంస్కృతం ,పాళీ భోజ్పురి ,ఉర్దూ ,పెర్షియన్ ,అరబిక్,తమిల్ కన్నడ ,సిన్హలి ,ఫ్రెంచ్ ,రష్యన్  మొదలైన ఎన్నో భాషలు వచ్చు .ఆయన మార్క్సిస్ట్ భావ జాలం వున్న రచయిత .ఇరవయ్యవ ఏట రచన ప్రారంభించాడు .సోషియాలజీ ,హిస్టరీ ,ఫిలాసఫి ,బుద్ధిజం ,టిబెటాలజీ ,లేక్సికోగ్రఫి గ్రామర్ లపై పుంఖాను పుంఖాలుగా పుస్త కాలు రాశాడు .భారత దేశమంతా తిరిగాడు .ప్రపంచయాత్ర్ చేశాడు .జానపద ,శాస్త్ర ,నాటక ,రాజకీయాలపై ఎన్నో వ్యాసాలు రాశాడు .
ఆయన రాసిన ప్రసిద్ధ గ్రంధం ”వోల్గా సే గంగా ”లో ఆర్యులు యూరేశియా నుంచి రష్యా లోని వోల్గా నదీ తీరానికి చేరారని అక్కడి నుంచి హిందూ కుష్ పర్వతాలు ,హిమాలయాలు దాటి గంగా తీర మైదానం చేరారని రాశాడు .క్రీ.పూ.ఆరు వేల ఏళ్ళ కిందస్తి నుంచి ,1947  వక్రకు జరిగిన నాగరకతా వ్యాప్తిని సమగ్రం గా ,ఆయన వ్యక్త పరిచాడు .ఇది చదువు తుంటే ఒక చరిత్రో సాంకేతిక పద జాలం తో కూడిన వేరే ఏదో చదువు తున్నట్లు అని పించదు .ఒక నవల చదువు తున్నంతహాయిగ్సా  వుంటుంది .అదీ దీని ప్రత్యేకత .నిత్య సంచారం చేస్తూ విషయ సేకరణ చేస్తూ ,గ్రంధాలు గ వాటిని నిక్షిప్తం చేస్తూ ,అన్ని విషయాల మీదా సాదికారికం గా  రాశాడు సాంకృత్యాయన్ .భావం మార్క్స్ ది అయినా హృదయం భారత దేశానిదే .మనం గర్వించ దగిన మహా రచయితా, మహా యాత్రికుడు రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ .

డార్జీలింగ్ లో రాహుల్ సమాధి

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —28 -12 -11 .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

మా నాన్న గారి ప్రీరణ తో నేను కూడ ఇటివల చేసిన కర్ణాటక తీర్థ యాత్ర  మీకోసం

కర్ణాటక తీర్థ యాత్ర

మేము కర్నాటక లోని దేవాలయాలను దర్శించాలని చాలా  రోజుల నుంచి అనుకోవటం అది కుదరక పోవటం. ఈసారి ఎలాగైనా వెళ్ళాలని డిసెంబర్ మొదటి వారం లో KSTDC temple trip కి ట్రై చేసాము. డిసెంబర్  చివరి వారం లో ఫుల్ అయ్యాయి స్పెషల్ బస్సు డిసెంబర్ 21^st కి బుధవారం సీట్స్ విడి విడిగా ఉన్నాయి. 7 టికెట్స్ బుక్ చేసాము. Rs 2690/- బెంగలూరు నుంచి

ట్రిప్ వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి బుధవారం రాత్రి కి బయలు దేరి గురువారం హొరనాడు , కలస , శ్రింగేరి , రాత్రికి కొల్లూరు అక్కడే బస.శుక్రవారం మురుడేశ్వర , ఉడిపి , కటిల్ రాత్రి బసశనివారం కద్రి , ధర్మస్థల , కుక్కే సుబ్రహ్మణ్యం , రాత్రి బెంగళూర్ తిరుగు ప్రయాణం

నేను (gln sarma ) , indira (మా ఆవిడ), హర్ష (son) , హర్షిత(daughter) , kr sastry( మామ గారు) భువనేశ్వరి (అత్తగారు) , హరిత (అత్తగారి చెల్లెలు)మేము బుధవారం  రాత్రి 7గంటలకు  మున్నేకోలల నుంచి మర్తహళ్లి వెళ్లి కార్పొరేషన్ సర్కిల్ వరకు బస్సు లో వెళ్ళాము. అక్కడికి దగ్గిర గా బాదామి హౌస్ నుంచి ట్రిప్ స్టార్ట్ అవుతుంది మేము 8:30 కి చేరాము. అక్కడ హోటల్ లో కాఫీ తగి మళ్ళి బాదామి హౌస్ కి వచ్చాము. అప్పటికే చాలా మంది వచ్చి ఉన్నారు. బస్సు అంతా ముందే ఫుల్ అయ్యింది.

రాత్రి 9 గంటలకు బస్సు బయలుదేరింది. బస్సు కొంచెం పథ గా ,సీట్స్ చిన్నవి గా అనిపించాయి. ఘాట్ రోడ్స్ మూలం గా కావచ్చు. రాత్రి భక్తీ గీతాలు పెట్టారు బస్సు యశ్వంత్ పూర్ మీదుగా మైసూరు రోడ్ చేరింది. అందరు నిద్ర పోయారు.

రాత్రి 12 గంటలకు టీ కోసం బ్రేక్. KSRTC బస్స్టాండ్. టీ చాల బాగుంది , చలి బాగా ఉంది . అందరు స్వేట్టేర్స్ , దుప్పట్లలో మునిగిపోయారు., నేను హర్ష , ఇందిర, మామ గారు టీ  తగాము. మళ్ళి బయలుదేరింది బస్సు. రాత్రి 2 గంటలకు మళ్ళి బ్రేక్. చూస్తె అంత ఘాట్ రోడ్. విపరీతమైన చలి హొరనాడు కి 90 KM దూరం లో ఉన్నాము.అన్ని చెట్లు , ఘాట్ రోడ్. దాదాపు 385 km బెంగళూర్ నుంచిగురువారం ఉదయం 4:30 కి హొరనాడు అన్నపూర్ణ గెస్ట్ హౌస్ కి చేరింది అందరం దిగా ము మాకు 2 రూమ్స్ ఇచ్చారు. హాట్ వాటర్ వచ్చింది హాయి గా చాల సేపు స్నానం  చేసారు. 6 గంటల కు అందరం రూమ్స్ వెకేట్ చేసి సామాను మళ్ళి బస్సు లోకి ఎక్కిన్చాము.బస్సు లో ముందు వరస మేము ఉన్నాము , తరువాత తమిళ్ ఫామిలీ , ఆ తరువాత కన్నాడ టీచర్స్ , ఆ తరువాత మళ్ళి తమిళ్ ఫ్యామిలి , చివరగా మళ్ళి తెలుగు ఫ్యామిలి , అందరూ దాదాపు పెద్దవాళ్ళు. ఒక్క జంట మాత్రం లాస్ట్ లో ఉన్నారు . బస్సు మొత్తం పిల్లలు హర్ష , హర్షితానే.  గైడ్ కృష్ణన్ , అన్ని భాషలు  మాట్లాడుతున్నాడు ఒక్కడే డ్రైవర్ , ఒక క్లీనేర్.

6-30 దేవాలయమ ప్రారంభం అవుతుంది. అన్నపూర్ణేశ్వరి దేవాలయం. అప్పటికే చాల మంది స్నానానికి వెడుతూ స్కూల్ పిల్లలు కనబడ్డారు. దర్సనం కోసం మేము నడుచుకొంటూ బయలుదేరాము.చుట్టూ కొండలు. మధ్యలో ఆలయం . అప్పుడే సూర్యడు కొండల మధ్యలో వచ్చాడు.మేము లైన్ లో నుంచున్న తరువాత దర్సనం ప్రారంభం అయ్యంది. చొక్కాలు , మగవారు దర్సనం చేసుకోవాలి. (దాదాపు అన్ని చోట్ల ఇలాగే ఉంటుంది )

7:15 కి దర్సనం అయ్యింది. . హర్షిత, హర్ష అన్నపూర్ణే , సద పూర్ణే … చదువుతూ  ఉన్నారు.

7-30 కి బ్రేక్ఫాస్ట్ లైన్ లో నుంచున్నాము . మొబైల్ సిగ్నల్ లేదు. పెద్ద క్యు దాదాపు 7:45 కి ఓపెన్ చేసారు. అటుకులు పంచదార కలిపిన్ ప్రసాదం పెట్టారు. పిల్లలు తినలేదు , నేను అది ప్యాక్ చేసాను. కాఫీ ఇచ్చారు అది తగాము. కాఫీ బాగుంది. బయటకు రాగానే గైడ్ మాకోసం వెతుకుతున్నాడు. మళ్ళి బస్సు ఏక్కాము .మేము తెచ్చిన ప్రసాదం బస్సు లో అందరికి పెట్టాము. అందరు తిన్నారు. ప్రసాదం వేస్ట్ చెయ్యకుండా పంచి పెట్టాము.బస్సు కలస (కల్సేశ్వర స్వామి) దేవాలయం వెడుతోంది. అక్కడి కి 10km. చాల పాత దేవాలయం , ఆడ మగ ఎనుగుల దేవాలయం లు ఉన్నాయి.కొండ మీద కలసేస్వర స్వామి దేవాలయం. ఖాళి గా నే ఉంది. మళ్ళి చొక్కాలు తీసి దర్సనం. అక్కడ కొన్ని ఫొటోస్ తీసాము. దేవాలయం బయట ఫొటోస్ తీసుకోవచ్చు .

9-30 కి అక్కడినుండి శ్రింగేరి కి బయలుదీరాము. అన్ని కొండలు , పూర్తీ ఘాట్ రోడ్. 75 km 2గంటల ప్రయాణం, హర్షిత కి బస్సు పడటం లేదు. అన్ని వంకరలు. బస్సు కూడా స్పీడ్, సీట్స్ చిన్నవి అవటం. జారిపోవటం. మళ్ళి సర్దుకొని కూర్చోవటం.శ్రుంగ మహర్షి తపసు చేసిన ప్రదేశం కనుక శ్రింగేరి  పేరు.

11:30 కి చేరాము. ముందుగా స్వామి వారి దర్సనం 12 గంటల వరకు మాత్రమే ఉంటుంది అందుకని నది దాటి ఆశ్రమా నికి చేరాము. అప్పటికే చల్ల పెద్ద క్యు ఉంది. మేము లైన్ లో నుంచున్నాము. శంకరాచార్యులు ఉన్న ప్రదేశం. కప్పెస్వర స్వామి దేవాలయం నది ఒడ్డున ఉంది. పెద్ద పెద్ద చేపలు నదిలో ఉన్నాయి బ్రిడ్జి నుంచి కనబడుతున్నాయి. ఏనుగులు , గుర్రాలు ఆశ్రమానికి దగ్గరలో తిరుగున్నాయి. భారతీ తీర్ధ స్వామి తెల్లటి గడ్డం తో కోర్చోని అందరిని అశీర్వదిస్తున్నారు. చల్ల మంది తమిళులు ఉన్నారు. పళ్ళెం లో పళ్ళు సమర్పిస్తునారు. అప్పుడే ఒక వి ఐ పే వచ్చారు. మేము నూరి సోమయాజుల వారి ఫామిలీ అని చెప్పాము. అయన వెంటనే గుర్తుపట్టి పుస్తకాల గురించి చెప్పారు. తెలుగు మాట్లాడారు.  దర్సనం అయ్యిన తరువాత హరి హర రాయలు, బుక్క రాయలు నిర్మిచిన దేవాలయం ,గోడల మీద చెక్కిన శిల్పాలు ఆ ప్రక్కనే శివాలయం , శారదా పీఠం. శంకరాచార్యుల జీవిత  చరిత్ర ఆధారం గా వేసిన బొమ్మలు. బాగా రాష్ లేకపోయినా స్కూల్ పిల్లలు బాగా ఉన్నారు. చాలా బస్సు లు వస్తున్నాయి . కాసేపు కూర్చొని డైనింగ్ హాల్ వైపు క్యు లో కి చేరాము.  పెద్ద హాల్ , అందరు కూర్చొని తినటం. ప్లేట్స్ , గ్లాసెస్ పెట్టారు. స్వీట్ పాయసం లాంటిది పోసారు. రైస్ ,వేసారు , చారు, మళ్ళి రైస్ , సం బారు , మళ్ళి రైస్ , మజ్జిగ అన్ని 15 నిమిషాలో , పిల్లలు ఏమి తినలేదు. హర్షిత కాస్త బెటర్.

ఒక పుచ్చకాయ కొని అందరం తిన్నాము. అక్కడ నుండి కొల్లూర్ 140 km దూరం. కేరళ బోర్డర్ దాదాపు. పూర్తీ ఘాట్ రోడ్. Dvd లో శంకరాభరణం సినిమా , ఆ ఘాట రోడ్ నింద్ర పట్టలేదు ఎవరికీ. సినిమా dvd ప్రాబ్లం ప్రతి నిమిషానికి ఆగిపోవటం మళ్ళి రావటం. అందరూ చూసారు. ఘాట్ రోడ్ కి హర్షిత అవుట్. మా దగ్గిర ఉన్న కవేర్స్ అన్ని కంప్లేట్. మళ్ళి కొన్నాము. మధ్యలో 50 km దూరమ్ లో బ్రేక్ టీ త్రాగి మళ్ళి ప్రయాణం.

బస్సు లో అందరికి ఘాట్ రోడ్ పడలేదు. వాతా వరణం వేడిగానే ఉంది. అందరూ అలసి పోయారు.కల్లూర్ ముకంబికా దేవాలయమ చాలా గొప్పది. రామాయణ నాటిది. లక్ష్మణుడు మూర్చపోతే , ఆంజనేయుడు తీసుకువచ్చిన సంజీవని పర్వ్సతం లోని కొంత పార్ట్ పడమటి కనుమలో లో పడినది. అక్కడ ఋషులు ఏర్పాటు చేసిన ఆశ్రమం. దానిని శుక్రాచార్యుని శిష్యులు , రాక్షసులు నాశనం  చెయ్యటం. దేవతలు రక్షించటానికి మూకాంబిక రూపంలో వచ్చి సంహరించటం జరిగింది.

హోటల్ లో  రూమ్స్ ఇచ్చారు. అందరం రూమ్స్ లో పడ్డారు. సెల్ పని చెయ్యలేదు. వేడి నీళ్ళు స్నానం  తర్వాత కాస్త అందరికి శక్తి వచ్చింది.గుడి 200 మీటర్స్ దూరం. చాలా పెద్ద క్యు. చాల మంది కేరళ వాసులు ఉన్నారు. చాలా మంది వచ్చారు ముఖ్యం స్కూల్ పిల్లలు.మా దర్సనం అయ్యిన తరవాత హారతి ఆని దెప్పలు వెలిగించి ఉంచారు. దొవలో టిఫిన్ చేసి దోసలు, చపాతి, కాఫీ, తాగటానికి వేడి నీళ్ళు.  అరటి పళ్ళు కేజీ 30rs కొని తిని హోటల కి చేరాము. మళ్ళి పొద్దున్న 5-30 కి ప్రయాణం.

దాదాపు 650 km కూర్చొని ప్రయాణం అందరు నిద్ర లోకి జారి పోయారు.

This slideshow requires JavaScript.

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

డౌన్లోడ్

This slideshow requires JavaScript.

This slideshow requires JavaScript.

This slideshow requires JavaScript.

రెండో సారి అనసూయ గారిని చిట్టెన్ రాజు గారు హైదరా బాద్ లో ప్రపంచ సభలను నిర్వ హించినపుడు చూశా.ఆవిడ పుస్తకావిష్కరణ కూడా జరిగింది .పరిచయం చేసు కోని మాట్లాదించాను .ఆప్యాయం గా మాట్లాడింది .ఆమె కంటి కాటుక లో గొప్ప  మహాత్మ్యం వుంది .భలే ఆకర్షణీయం గా వుంటారామే .చేతు లెత్తి నమస్కరించ బుద్ధి వేస్తుంది.గొప్ప సంస్కారి .ఈ సభ లోనే బాపు రమణ ల ”స్నేహ శాస్తి పూర్తి ”జరిగింది .వారిద్దరిని ఘనం గా సన్మానించారు .
రత్న పాప గారినీ రెండో సారి ఇండియా లోనే కూచి పూడి లో చూశా.సుమారు నాలు గేళ్ళ క్రితం .ఆమె ను పలకరిస్తే బాగా మాట్లాడారు .చిన సత్యం గారు ఏర్పాటు చేసిన సిద్ధేంద్ర జయంతి కి వచ్చారు .ఆయన ఆహ్వానం పై .ఒకే వేదిక మీదా ఆమె ,నేను కూడా మాట్లాడాం .ఆమెది చాలా చిన్న పిల్ల మనస్తత్వం .నేను ”శ్రీ నాధుడు రాసిన పద్యం ”’చంద్ర బింబానన ,చంద్ర రేఖా మౌళి -నీల కుంతల ఫాల నీల గళుడు ”అన్న పద్యం చదివి దాని భావం చెప్పాను వేదిక మీద అందులో పార్వతీ పరమేశ్వరుల వర్ణన వుంది గొప్ప గా .ఉదాహరణకు –పార్వతి చంద్ర బింబం వంటి ముఖము కలది .శివుడు చంద్ర రేఖ ను తలపై ధరించిన వాడు .ఆమె నల్లటి కురులు కలది ఆతడు నీల కన్తుడు .ఇలా పద్యం అంతా వివరించి చెబితే రత్న పాప చిన్న పిల్ల లా గా నా దగ్గరకు వచ్చ ”ఏమండీ ఆ పద్యం నాకు రాసి ఇవ్వరా ?చాలా బాగుంది .మా పిల్లలకు నాట్యం నేర్పటానికి దీన్ని ఉపయోగించు కొంటాను ”అని అడిగింది .వెంటనే రాసి ఇచ్చాను .దేశాంతరం లో వున్నా జన్మ భూమి పై మమ కారం ఇక్కడి తెలుగు పై శ్రద్ధా ఇక్కడి కళల పై మక్కువా వాటిని అక్కడ వ్యాప్తి చేయటం పై శ్రద్ధా చూసి నేను ఆశ్చర్య పోయాను .ఇవన్నీ ఇవాళ ఆంద్ర జ్యోతి లో ”పాటల తల్లికి పట్టం ”అనే జి.ఎల్ .యెన్ మూర్తి గారి వ్యాసం చదివిన తర్వాతా జ్ఞాపకాల దొంతరల కదలిక .నాతొ మీరూ పంచు కుంటారని అందిస్తున్నాను –మీ దుర్గా ప్రసాద్

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

  (క్లిక్ చెయ్యండి  )మరాఠీ సాహిత్యం లో సదనం లో ద్వయ దీపాలు

ఇవ్వాళ ఆంధ్రజ్యోతి లో చూసిన ఆర్టికిల్

అరుణాచలం