గిరిజన కుగ్రామం నుండి ‘సైన్స్ ఆన్ వీల్స్’ ,’’స్పేస్ ఆన్ వీల్స్ ‘’వరకు: ఆంధ్రలో గ్రామీణ విద్యలో పరివర్తన తెచ్చిన నెల్లూరు జిల్లా సైన్స్ ఉపాధ్యాయుడు-శ్రీ ఎన్ .సుబ్రహ్మణ్యం

నెల్లూరు: సరైన తరగతి గదులు, పాఠ్యపుస్తకాలు, ప్రయోగశాలలు లేని మారుమూల గిరిజన ప్రాంతంలో పుట్టి పెరిగిన ఎన్. సుబ్రహ్మణ్యం, కష్టాలు మరియు సామాజిక నిరుత్సాహం మధ్య పెరిగారు. తన గ్రామం, సమాజానికి చెందిన పిల్లలు ‘చదువుకోవడానికి పుట్టలేదు’ అనే మాటలను ఆయన తరచుగా వినేవారు. ఆ బాధాకరమైన మాటలు ఆయనను నిరుత్సాహపరచకపోగా, సరైన అవకాశాలు కల్పిస్తే గ్రామీణ పిల్లలు పట్టణ పిల్లల కంటే ఏమాత్రం తక్కువ కాదని నిరూపించాలనే ఆయన జీవితకాల సంకల్పానికి పునాది వేశాయి.

ఆ సంకల్పమే, ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా గ్రామీణ పిల్లల జీవితాల్లోకి విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని పాఠ్యపుస్తకాల పరిధిని దాటించి తీసుకువస్తూ, విజ్ఞాన శాస్త్ర విద్యారంగంలో సుబ్రహ్మణ్యం మూడు దశాబ్దాల ప్రయాణానికి మార్గదర్శనం చేసింది. నెల్లూరు జిల్లాలోని అణగారిన యానాది గిరిజన సమాజంలో జన్మించిన ఆయన, విజ్ఞాన శాస్త్రంలోకి ప్రవేశించడానికి సౌకర్యాలు కాకుండా కష్టాలు, జిజ్ఞాస మరియు ఏ గ్రామీణ బిడ్డ కూడా పుస్తకాలు లేదా మార్గదర్శకత్వం లేకుండా నిస్సహాయంగా భావించకూడదనే తపన దోహదపడ్డాయి.

ప్రయోగశాలలు లేదా సరైన తరగతి గదులు లేకుండా పెరిగిన ఆయన, ఆకులలో, రాళ్ల కింద మరియు రాత్రి ఆకాశంలో విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని కనుగొన్నారు. ఆయనకు ఎన్నో ప్రశ్నలు ఉన్నప్పటికీ, సమాధానాలు చాలా అరుదుగా దొరికేవి. ఇది గ్రామీణ పిల్లలు ప్రయోగాత్మక, అన్వేషణాత్మక అభ్యాసానికి అర్హులని ఆయనకు నమ్మకం కలిగించింది.

ఈ దృఢ విశ్వాసం అతడిని బోధన వైపు నడిపించింది; కేవలం సిలబస్ అందించడానికే కాకుండా, యువ మేధస్సులను ఉత్తేజపరచడానికి. అతను గుంపార్లపాడులోని MPPUP పాఠశాలలో సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్‌గా తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించి, ఆ తర్వాత పొదలకూరు మండలం, జెడ్.పి.హెచ్.ఎస్. మహామడపురంలో రెండు దశాబ్దాలకు పైగా జీవశాస్త్ర సహాయకుడిగా పనిచేశారు. బట్టీపట్టే పద్ధతిని తిరస్కరించి, అతను తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన నమూనాలు, క్షేత్ర పరిశీలన  ప్రకృతి ఆధారిత అభ్యాసాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

అతను సైన్స్ ఫెయిర్‌లను నిర్వహించారు, పరిశోధన ప్రాజెక్టులలో విద్యార్థులకు మార్గనిర్దేశం చేశారు , జ్యామితి, ఖగోళ శాస్త్రాలను బోధించడానికి ప్రాచీన భారతీయ వేధశాలలను పునఃసృష్టించారు.

అతని అత్యంత ముఖ్యమైన కార్యక్రమాలలో ఒకటి ‘సైన్స్ ఆన్ వీల్స్’, తర్వాత ‘స్పేస్ ఆన్ వీల్స్’గా మారింది. చాలా గ్రామీణ పాఠశాలల్లో ప్రయోగశాలల కొరతను గుర్తించి, అతను ఒక చిన్న వాహనాన్ని మైక్రోస్కోపులు, టెలిస్కోపులు మరియు పనిచేసే నమూనాలతో కూడిన మొబైల్ సైన్స్ ల్యాబ్‌గా మార్చారు. దానిని స్వయంగా నడుపుతూ, అతను ప్రదర్శనలు నిర్వహించి, STEM విద్యను నేరుగా గ్రామాలకు తీసుకువెళ్లారు.

వర్క్‌షాప్‌లలో మైక్రోస్కోప్ వాడకం, సూర్యగడియారం నిర్మాణం మరియు రాత్రి ఆకాశ పరిశీలన వంటి అంశాలు చేర్చబడ్డాయి. చాలా మంది పిల్లలకు, టెలిస్కోప్ ద్వారా చంద్రుడిని, గ్రహాలను చూడటం అదే మొదటిసారి. సమగ్ర శిక్ష మద్దతుతో, ఆయన చేపట్టిన కార్యక్రమాలు అనుకరించదగిన గ్రామీణ విద్యా నమూనాగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. 2018లో, సంఘం మండలంలోని గిరిజన ప్రాంతంలో ఉన్న గాంధీజన సంఘంలో గ్రామీణ బాలల పరిశోధనా కేంద్రాన్ని స్థాపించడానికి ఆయన తన సొంత జీతాన్ని పెట్టుబడిగా పెట్టారు. కేవలం నిష్క్రియ అభ్యాసానికి కాకుండా, అన్వేషణకు ఒక వేదికగా భావించిన ఈ కేంద్రంలో ఇంటరాక్టివ్ ప్రదర్శనలు, సీతాకోకచిలుకల తోట, వాతావరణ కేంద్రం మరియు ఒక చిన్న వేధశాల ఉన్నాయి.

ఆయన ప్రవేశపెట్టిన నూతన ఆవిష్కరణలలో ‘ఒక విద్యార్థికి ఒక మైక్రోస్కోప్’, దృశ్య అభ్యాస పోస్టర్లు, జీవవైవిధ్య డాక్యుమెంటేషన్ మరియు ఆకాశ పటాలు, ఖగోళ దిశానిర్దేశం నేర్పించే క్రమబద్ధమైన ఖగోళశాస్త్ర కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి. 2022లో, ఆయన నెల్లూరులోని చెముడుగుంటలో గల జిల్లా సైన్స్ సెంటర్‌కు క్యూరేటర్‌గా నియమితులయ్యారు.

అక్కడ, ఆయన 56కు పైగా ప్రదర్శనలను పునరుద్ధరించి, వాటిని డిజిటల్ వనరులతో అనుసంధానించి, నెలవారీ వర్క్‌షాప్‌లను ప్రారంభించారు. ఖగోళ పర్యాటక కార్యక్రమాలు గ్రామస్తులకు, విద్యార్థులకు గ్రహాల కదలికలను గమనించడానికి మరియు చంద్రునిపై ఉన్న లక్షణాలను గుర్తించడానికి వీలు కల్పించాయి. కేవలం 2023లోనే, ఆయన నాయకత్వంలో సుమారు 25,000 మంది విద్యార్థులు మరియు 50,000 మంది ప్రజలు మొబైల్ ప్రదర్శనలు, ఆస్ట్రో క్యాంపులు మరియు పర్యావరణ పర్యటనలలో పాల్గొన్నారు.

మార్గదర్శకత్వం అనేది ఆయన తత్వంలో ప్రధానమైనదిగా నిలిచింది. ఇన్‌స్పైర్ అవార్డ్స్, స్టేట్ సైన్స్ కాంగ్రెస్ మరియు నేషనల్ సైన్స్ ఫెయిర్స్ ద్వారా, ఆయన 10 మంది విద్యార్థులను జాతీయ స్థాయికి మరియు 30 మందిని రాష్ట్ర స్థాయికి నడిపించారు. సోలార్ వాటర్ హీటర్ల నుండి పర్యావరణ అనుకూల కీటక నివారిణులు మరియు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన సైన్స్ నమూనాల వరకు వారు చేసిన ప్రాజెక్టులు, ఆవిష్కరణ అనేది సార్వత్రికమైనదని మరియు అవకాశం అనేది లోపించిన లంకె అనే ఆయన నమ్మకాన్ని ప్రతిబింబించాయి.

2023 మరియు 2025 మధ్య, ఆయన కార్యక్రమాలు మరింత విస్తరించాయి. ఖగోళ పర్యాటక కార్యక్రమాలు 50,000 కంటే ఎక్కువ మందికి చేరువయ్యాయి. బడ్డింగ్ సైంటిస్ట్స్ కార్యక్రమంలో ఏటా సుమారు 100 మంది విద్యార్థులు పాల్గొన్నారు. 2025-26 విద్యా సంవత్సరానికి కాస్మోస్ డిజిటల్ లెర్నింగ్ సిరీస్ ప్రవేశపెట్టబడింది, పాఠశాలల్లో నిర్మాణాత్మక తరగతి గది మాడ్యూల్స్ అమలు చేయబడ్డాయి.

“నేను తరగతి గదులు, ప్రయోగశాలలు లేని, మా ప్రశ్నలకు తరచుగా సమాధానాలు దొరకని ప్రదేశం నుండి వచ్చాను. నేను సైన్స్‌ను కేవలం పుస్తకాల ద్వారా మాత్రమే నేర్చుకోలేదు – దానిని ఆకాశంలో, ప్రకృతిలో  జిజ్ఞాస ద్వారా కనుగొన్నాను. నా లక్ష్యం ఎల్లప్పుడూ సరళమైనది: ఏ గ్రామీణ లేదా గిరిజన బిడ్డ కూడా సైన్స్ తమకు అందనిదని భావించకూడదు. ప్రతిభ ప్రతిచోటా ఉంటుంది; దానికి అవకాశం లభించాలి,” అని ఎన్. సుబ్రహ్మణ్యం అన్నారు.

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -4-4-26-ఉయ్యూరు.