హర-గౌరీ కవిత –(త్రివేణి)
రచన: భరత్చంద్ర1
(బెంగాలీ నుండి అనువాదం: కాళిపద ముఖర్జీ)- ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం
ఓ, ఒకే శరీరంలో ఐక్యమైన హర, గౌరీల సౌందర్యం సాటిలేనిది!
తెల్లని శరీరం ఎరుపుతో మిళితమైంది!
ఓ, చివరకు ఎర్రబడిన ఆ రెండు పాదాల సౌందర్యాన్ని నేను పొందగలుగుదును గాక!
అలాగే నా కోరికల నెరవేర్పు, నా ప్రధాన మేలు నెరవేరుతుంది.
నడుములో ఒక భాగం పులి చర్మంతోను, మరో భాగం పట్టు వస్త్రంతోను అలంకరించబడి ఉంది; ఒక భాగంపై రత్నాలతో పొదిగిన నడికట్టు గలగలలాడుతుండగా, మరో భాగం సర్ప పడగలతో చుట్టబడి ఉంది.
వక్షస్థలంలో ఒక భాగం ఎముకల దండతోను, మరో భాగం వజ్రాల హారంతో ప్రకాశిస్తుండటంతోను ఉంది.
మెడలో ఒక భాగం విషంతో నీలిగా ఉండగా, మరో భాగం అమృత సౌందర్యంతో నిండి ఉంది.
ఒక చేతికి సర్పగుచ్ఛాలు, మరొక చేతికి వజ్రగుచ్ఛం ఉన్నాయి.
నోటిలో ఒక భాగం గంజాయిని, మరో భాగం తమలపాకులను నములుతోంది.
ఒక కన్ను గంజాయి మత్తుతో మగతగా ఉంది, మరొక కన్ను కాటుకతో ప్రకాశవంతంగా ఉంది.
నుదుటిలో ఒక భాగం ఆర్పిమెంట్ అంటే హరిదళం ( ఆర్సెనిక్ సల్ఫయిడ్ తోకలిసిన )పసుపు రంగులో ఉండగా, మరో భాగం కుంకుమతో ఎర్రగా ఉంది.
నుదుటిపై ఉన్న మూడవ కన్ను సగం సగం బాగా కలిసిపోయింది, దానిలోని అగ్ని కూడా అలాగే ఉంది.
ప్రతి ఒక్కరి నుదుటిపై ఉన్న అర్ధచంద్రాకారం కలిసి ఒక పూర్తి చంద్రవంకగా మారి, వారికి గొప్ప అందాన్ని ఇచ్చింది.
తల యొక్క ఒక భాగం జటాజూటంలో కొలనులాంటి గంగానదితో అందంగా ఉండగా, మరో భాగం సన్నని జడలతో అలంకరించబడింది.
ఒక చెవి చుట్టూ పాము ఆభరణంగా చుట్టుకొని ఉండగా, మరొక చెవిలో వజ్రపు చెవిపోగు ఉంది.
శరీరంలో ఒక భాగం బూడిదతో తెల్లగా ఉండగా, మరో భాగం సువాసనగల కస్తూరితో పూయబడింది.
ఈ విధంగా కలగలిసిన దేవదేవతల పట్ల రాజా కృష్ణచంద్రునికి ప్రగాఢ భక్తి కలగాలని కవి భరత్ ప్రార్థిస్తున్నాడు.
హర మరియు గౌరీల వివాహం ముగిసింది; ఇప్పుడు మీరందరూ హరిని కీర్తించండి.
1 భరత్చంద్రుడు (సుమారు క్రీ.శ. 1713-1761) బెంగాల్ యొక్క గొప్ప కవులలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు. శివుని అర్ధనారీశ్వర స్వరూపంపై ఆయన వ్యాఖ్యానం ఇది. ఆయనలోని సృజనాత్మక భాగానికి పురుషుడు (ఆత్మ) మరియు ప్రకృతి (స్వభావం) అనే రెండు రూపాలు ఉన్నాయి. పురుషుడు శాశ్వతమైనవాడు, మార్పులేనివాడు, అవ్యక్తమైనవాడు మరియు చైతన్యవంతుడు: అదేవిధంగా ప్రకృతి కూడా శాశ్వతమైనదే కానీ మార్పు చెందే స్వభావం కలది. పురుషుడు చైతన్యం. ప్రకృతి శక్తి. ఈ ప్రపంచమంతా ఈ రెండింటి లీలే. అవి అన్నింటిలోనూ ఏకమై ఉన్నాయని, ప్రపంచమంతటా సంచరిస్తూ ఉంటాయని భరతుడు చూపించాడు. హరగౌరీల శాశ్వత లీల, కృష్ణరాధల లీలతో సమానమైనది.
శంకరాచార్యులవారి అర్ధనారీశ్వర స్తోత్రం
అర్ధ నారీశ్వర స్తోత్రం
చాంపేయగౌరార్ధశరీరకాయై
కర్పూరగౌరార్ధశరీరకాయ ।
ధమ్మిల్లకాయైచజటాధరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 1 ॥
కస్తూరికాకుంకుమచర్చితాయై
చితారజఃపుంజవిచర్చితాయ ।
కృతస్మరాయైవికృతస్మరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 2 ॥
ఝణత్క్వణత్కంకణనూపురాయై
పాదాబ్జరాజత్ఫణినూపురాయ ।
హేమాంగదాయైభుజగాంగదాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 3 ॥
విశాలనీలోత్పలలోచనాయై
వికాసిపంకేరుహలోచనాయ ।
సమేక్షణాయైవిషమేక్షణాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 4 ॥
మందారమాలాకలితాలకాయై
కపాలమాలాంకితకంధరాయ ।
దివ్యాంబరాయైదిగంబరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 5 ॥
అంభోధరశ్యామలకుంతలాయై
తటిత్ప్రభాతామ్రజటాధరాయ ।
నిరీశ్వరాయైనిఖిలేశ్వరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 6 ॥
ప్రపంచసృష్ట్యున్ముఖలాస్యకాయై
సమస్తసంహారకతాండవాయ ।
జగజ్జనన్యైజగదేకపిత్రే
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 7 ॥
ప్రదీప్తరత్నోజ్జ్వలకుండలాయై
స్ఫురన్మహాపన్నగభూషణాయ ।
శివాన్వితాయైచశివాన్వితాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ ॥ 8 ॥
ఏతత్పఠేదష్టకమిష్టదంయో
భక్త్యాసమాన్యోభువిదీర్ఘజీవీ ।
ప్రాప్నోతిసౌభాగ్యమనంతకాలం
భూయాత్సదా తస్య సమస్తసిద్ధిః ॥ 9 ॥
మీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -19-5-26-ఉయ్యూరు
