6-9-17 న అమెరికా లోని షార్లెట్ నుంచి రాసిన ఈ ఆర్టికల్  ,చాలాకాలం అంటే సుమారు 7 నెలలు అయినందున విషయాలు  గుర్తు చేయటానికి మళ్ళీ ఒకసారి మీకు అందించాను -దుర్గాప్రసాద్

పామర్రు విద్యార్థినీ విద్యార్థులు

1-5-18 మంగళవారం మధ్యాహ్నం మా ఇంట్లో 1987-88 పామర్రు జిల్లాపరిషత్ హై స్కూల్ ఎస్ ఎస్ సి .విద్యార్థినీ విద్యార్థులు -27-5-18 పామర్రులో పూర్వ విద్యార్థుల సమ్మేళనానికి నన్ను ఆహ్వానించటానికి వచ్చారు -దుర్గాప్రసాద్

ఉయ్యూరు  విష్ణ్వాలయం లో బ్రహ్మోత్సవాల పునరుద్ధరణ ?

 అది ఉయ్యూరు విష్ణాలయం ,శివాలయాలకు ఒకే ఎక్సి క్యూటివ్ ఆఫీసర్ శ్రీ వెంకట రెడ్డి ఉన్నకాలం .అప్పుడు బ్రాహ్మణ సంఘం కూడా శ్రీ వేమూరి దుర్గయ్య గారి అధ్యక్షతన చాలా పవర్ ఫుల్ గా ఉండేది .విష్ణ్వాలయ వంశ పారంపర్య అర్చకులు ,ఆలయ ప్రతిస్టాది క్రతువులలో నిష్ణాతులు శ్రీ వేదాంతం  శ్రీ రామాచార్యులు గారు విష్ణ్వాలయం లో వైశాఖమాసం లో స్వామి వారలకు కల్యాణం జరగటం లేదని బ్రహ్మోత్సవాలు కూడా ఆగి పోయాయని కనబదడినప్పడల్లా మాతో ఆవేదనగా  చెప్పేవారు .బ్రాహ్మ సంఘం మీటింగు లలోనూ మొత్తుకునేవారు . మే మేం చేయగలం .పైన ఆఫీసర్లు వగైరాలున్నారు .మా వల్ల ఏమవుతుంది .అనుకునేవాళ్ళం .ఇలా పదే పడదే మా చెవుల్లో ఇల్లు కట్టుకుని హోరు పెడుతుంటే ఒక్కసారి నామనసు గతం లోకి ‘’గుండ్రాలు చక్రాలు ‘’ద్వారా వెళ్లి అప్పటి కళ్యాణ వైభోగం కళ్ళకు దర్శన మిచ్చింది .

   మా చిన్నతనం లో విష్ణ్వాలయ కమిటీ ప్రెసిడెంట్ గా హెడ్ కర్ణం శ్రీ ఆది రాజు నరసింహా రావు గారు ఉండేవారు .ఆయన,ఆయన శ్రీమతి పీటలమీద కూర్చుని  వైశాఖ పౌర్ణమి నాడు లేక త్రయోదశి నాడు రాత్రి పూట స్వామి వారలకు కల్యాణం చేసేవారు .పుచ్చపువ్వు లాంటి పండు వెన్నెలలో మాకు గొప్ప అనుభూతి కలిగేది .శ్రీ వేదాంతం రామచంద్రాచార్యులు శ్రీ వేదాంతం శ్రీ రామా చార్యులు శ్రీ వేదాంతం వాసుదేవా చార్యులు మొదలైన అర్చకులు చాలా పద్దతిగా చేయిన్చేవారని జ్ఞాపకం .మా నాన్నగారు మృత్యుంజయ శాస్త్రి గారు , మా మేనమామ గంగయ్యగారు ,చోడవరపు చంద్ర శేఖరరావు గారు ,ఆది రాజు చంద్ర మౌళీశ్వరరావు గారు డా మామిళ్ళపల్లి నరసింహ మూర్తిగారు , జస్టిస్  వారణాసి సదాశివ రావు, బూరగడ్డ బసవయ్య గారు, ఊర సోదరులు, చిన్నకర్ణం సీతంరాజు లింగమూర్తి సామశివరావు గార్లు   వంటి పెద్దలు అందరూ విధిగా హాజరయ్యేవారు .ఆలయం  స్త్రీపురుషులతో కిక్కిరిసి పోయి ఉండేది .మేము పిల్లలం .కాసేపు ఇక్కడ వేడుక చూస్తూ కాసేపు రావి చెట్టు కింద ఆడుతూ ,సరిగ్గా మామిడి పళ్ళు పంచి పెట్టె సమయం లో చేరేవాళ్ళం .కళ్యాణ శోభతో పాటు  విరగ బూసిన పొగడపూల సుగంధం ఇప్పటికీ మా నాసా పుటలలో భద్రం గా కూర్చుంది .ఆ పూలు ఏరుకుని తినటం అప్పుడొక సరదా .గన్నేరురు పూలలోని మకరందం తాగటం మరో వేడుక .  కరణం గారిని చలోక్తులతో ఆట పట్టించేవాడుమామయ్య . .ఆయనకు కోపం వచ్చినా తమాయి౦చుకునేవారు .ఆయన మా మేనమామకు సహాధ్యాయి ,ఏరా అనే చనువు   .కల్యాణం రోజు రాత్రి’’పెద్ద పెద్ద బంగినపల్లి పళ్ళు ‘’. .స్వామికి నివేదన చేసి అందరికీ నరసింహారావు గారు పంచి పెట్టేవారు .వడపప్పు పానకం సరేసరి .మల్లె పూల గుబాళింపు ఉండనే ఉంది .తాటాకు విసనకర్ర ల పంపకం మరో ప్రత్యేకత .ఇలా చాలాకాలం జరిగిన జ్ఞాపకం .అవి బ్రహ్మోత్సవాలు గా జరిగాయా లేదా అన్నది నాకు తెలియని విషయం .ఎన్ని రోజులు చేసేవారో కూడా గుర్తులేదు .

  ఇంతవైభవంగా వైశాఖమాస కల్యాణం జరిగేది .తర్వాత కొంతకాలం ఆగి పోయినట్లున్నది .అర్చకులూ తమకు పట్టనట్లే ఉండేవారేమో ?ఇందరు అర్చకులున్నా రామా చార్యులగారికే ఎందుకు పట్టింది బ్రహ్మోత్సవాల పిచ్చి అను కునేవాడిని .ఆయన వీటిలో నిష్ణాతులు .మళ్ళీ ఆ వైభవం తనకాలం లో చూడాలని తహతహ .అంతేకాని వేరొకటి కాదు .ఇలా ఉండగా ఒక రోజు ఆయన మా ఇంటికి వచ్చి బ్రహ్మోత్సవాల సంగతి మళ్ళీ ప్రస్తావించి ‘’ప్రసాదూ !నువ్వు వెళ్లి రెడ్డి గారితో మాట్లాడితే ఒప్పుకుంటారు ‘’అన్నారు .’’నేను ఒక్కడినీ వెడితే  సంఘబలం ఉండదు .అందరం ఆలోచించి నిర్ణయానికి వచ్చి ఆయన్ను కలవాలి ఇంతమంది వచ్చి అడిగారు కనుక ఆయన మనసు మారవచ్చు ‘’అని నచ్చ చెప్పాను సరే అని వెళ్లి పోయారు .

  ఈ విషయం దుర్గయ్య ,సీతంరాజు లక్ష్మీనారాయణ ,మంత్రాల రాధాకృష్ణమూర్తి ,గోవిందరాజు వెంకటేశ్వరరావు ,వేగరాజు సోదరులు, బూరగడ్డ కృష్ణమోహన్ మొదలైన వారందరితో చర్చించి అందరం కలిసి ఇ వో రెడ్డి గారిని శివాలయం లో కలిసి విషయం అంతా వివరంగా చెప్పాం .ఆయన కోపం తో ‘’వీరభద్రుడే ‘’అయ్యాడు .ఎందుకో ఆయనకు అర్చకులమీద కోపం ఉన్నట్లు కనిపించింది .నెమ్మదిగా నేనూ దుర్గయ్య మాట్లాడి ‘’ఉత్త బద్రయ్య ‘’ను చేసి శాంతపరచి ‘’బ్రహ్మోత్సవాలను పునరుద్ధరించటం తప్పని సరిగా జరగాలి .ఒక వేళ మీకు నిధులు లేకపోతె  మేమందరం తలా కాస్తా వేసుకుని సహాయ పడతాం .ఆ ముసలాయన కోరిక తీరుద్దాం .ఇది  గ్రామానికి మంచిది శ్రేయస్కరం కూడా’’ అని నచ్చజెప్పాం .ఆయన కూడా ఆలోచించి ‘’ఈ ఏడాది కి మాత్రం ఒక్క రోజే చేద్దాం .ఫండ్స్ మేమే ఇస్తాం .ఆచార్లగారిని అతిగా ఆశ పడొద్దని చెప్పండి ‘’అన్నారు .హమ్మయ్య అనుకుని విష్ణ్వాలయం లో రామాచార్యులగారిని కలిసి విషయం అంతా వివరం గా చెప్పాం .ఆయన ఆనందానికి అవధులు లేవు .

 వైశాఖ మాసం పౌర్ణమి రోజో ఎప్పుడో బ్రహ్మోత్సవాల పేరిట శ్రీ పంచ పట్టాభి రామస్వాములకు శ్రీ రాజ్య లక్ష్మీ వేణుగోపాలస్వాములకు అతి నిరాడంబరం గా కళ్యాణ వైభవం శ్రీ రామాచార్యుల ఆధ్వర్యం లో రెడ్డిగారి దంపతులు పీటలపై కూర్చోబెట్టి జరిపించాం. మేమందరం హాజరయ్యాం. ప్రసాదాలు కూడా మా బృందం చేయించిందని గుర్తు .తర్వాత తర్వాత బ్రహ్మోత్సవాలు ప్రతి ఏడాదీ జరుగుతూనే ఉన్నట్లు అనిపించింది .ఒకసారి మాత్రం ఆలయం లోపలా బయటా తాటాకు పందిళ్ళు వేసి రంగ రంగ వైభవం చేశారట .ఒక రోజు చూడటానికి వెడితే చేయించే ఆచార్యు స్వాములే ఎక్కువ భక్తులు తక్కువగా కనిపించారు .బహుశా కమ్యూని కేషన్ గాప్ అనుకున్నా .

   ఈ సంవత్సరం మే 1 వరకు బ్రహ్మోత్సవాలు వారం రోజులు చేస్తున్నట్లు కనిపించింది .బయట బానర్ చూసి తెలుసుకున్నా .నిన్న మా అన్నయ్యగారబ్బాయి రాం బాబు మా ఇంటికి వస్తే బ్రహ్మోత్సవాల ప్రస్తావన వస్తే వాడిని వెళ్లి చూశావా అని అడిగితె వెళ్లి చూస్తూనే ఉన్నాను అంటే జనం బాగా వస్తున్నారా అంటే ‘’పాతిక-ముప్పై ‘’మంది కల్యాణం రోజున ఉన్నారన్నాడు .ఇంత వైభవంగా చేస్తుంటే ఊళ్ళో జనం ఎందుకు హాజరవటం లేదో ఆశ్చర్యం .వాడు చెప్పిన దాని బట్టి అర్చకులకు ,ఆలయ పాలక మండలి వారికి సరైన అవగాహన ,సయోధ్య ఉన్నట్లు లేదని అర్ధమయింది .ఏమైనా ‘’దే. పె.అం .హ’’అంటే దేవుడి పెళ్ళికి అందరి హడా విడి ఉంటేనే శోభస్కరం కదా .రాం బాబు తో మాట్లాడగానే ఇవన్నీ ఫ్లాష్ బాక్ గా వచ్చాయి .అవే ఇక్కడ రాశాను . ఇంతకంటే ఎవరికైనా వివరాలు తెలిస్తే తెలియ జేసి వ్యాసాన్ని సంపూర్తి చేయవచ్చు.

  మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్-30-4-18 –ఉయ్యూరు

సాహితీ బంధువులకు-

                 శుభాకాంక్షలు 

—

ఉయ్యూరులో ఏప్రిల్ 13 ,14 ,15 తేదీలలో జరిగిన తెలుగు నాటకోత్సవాలలో తెలుగు రచనలో కృషి చేసినందుకు (,అనివార్య కారణాలవలన నేను హాజరు కానందున )  నాకు పరోక్షంగా అంద జేసిన పురస్కార జ్ఞాపిక -.అంద జేసిన  శ్రీ వల్లభనేని వెంకటేశ్వరావు మరియు ఉయ్యూరు ఫ్రెండ్స్ సర్కిల్ కు నా ధన్యవాదాలు దుర్గాప్రసాద్ -25-4-18

తృప్తిగా తల్లి ఋణం తీర్చుకున్న తనయులు

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ 13-4-18 శుక్రవారం రాత్రి హైదరాబాద్ లొ మరణించటం ,14 శనివారం ఉదయానికి మా చిన్నమేనల్లుడు శాస్త్రి అమెరికా నుంచిరావటం ,వెంటనే దహన క్రియలు శాస్త్రోక్తంగా ప్రారంభించటం , 15 వతేదీ ఆదివారం అస్తి సంచయనం ,16సోమవారం నాలుగవ రోజు బీచుపల్లి కృష్ణానదిలో కొంత అస్తి నిమజ్జనం చేసి మిగిలిన దాన్ని కాశీ గంగానదిలో నిమజ్జనానికి ఉంచటం చేశారు ,అయిదవ రోజు మంగళవారం నుంచి నిత్య కర్మ ప్రారంభించి సోదరులిద్దరూ అత్యంత భక్తీ శ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తూ ,ఏ రోజు కా రోజు ఇవ్వాల్సిన దానాలు యధాప్రకారం ఇచ్చారు . .

,10 వ రోజు 22-4-18 ఆదివారం దశాహం లొ తిలోదకాలు జ్ఞాతులతో ,ధర్మోదకాలు

బంధు మిత్రులతో ఇప్పించారుబ్రహ్మగారు ..మా బావ గారు వివేకానందం గారితో  తిలోదకాలు ఇప్పించి అమెరికా నుంచి వచ్చిన మా బావగారి అన్నగారు ముకుందం గారబ్బాయి వేలూరి పవన్ ఒక్కడే జ్ఞాతి గా వచ్చాడుకానుక అతనితో నూ తిలోదకాలు యధాప్రకారం ఇప్పించారు .తర్వాత బంధువులైన నేనూ, మాతమ్ముడు ,మద్రాస్ నుంచి వచ్చిన మా పెద్దక్కయ్య కుమారుడు గాడేపల్లి శ్రీనివాస్ ,అశోక్ అల్లుడు విశ్వనాధ మురారీ ,ముకు౦ద౦ గారి పెద్దల్లుడు బందరులో అశోక్ స్నేహితులు సాయి, సింహం గార్లు ,మా చిన్నమేనల్లుడు శాస్త్రి భార్య విజయలక్ష్మి మేనమామ శాస్త్రి బావమరదులిద్దరు సత్యనారాయణ ,కామేష్  లతో ధర్మోదకాలు ఇప్పించారు .శనివారం రాత్రికే శాస్త్రి భార్య విజయలక్ష్మి కొడుకు కృష్ణ,కూతురు వీణ బావమరది కామేష్ లు అమెరికానుంచి వచ్చారు .తర్వాత పుట్టింటి వారు ఇవ్వాల్సిన 16 జతల చేటలు వగైరాలను మా సోదరులిద్దరం ఏర్పాటు చేయించి ముత్తైదువులకు చేటలదానం ఇంటిదగ్గర ఇప్పించారు.దీన్ని తోటికోడళ్ళుఅంటే మా అక్కయ్య కోడళ్ళు సంధ్య విజయలక్ష్మి,మా  మరదలు సునీత మడితో శుద్ధిగా శ్రద్ధగా చేశారు .ఆతర్వాత కేటరింగ్ ద్వారా భోజనాలు కింద ఏర్పాటు చేశారు  .మేము మేడమీద మా మేనల్లుళ్ళపాటు మడిభోజనం చేశాం.భోజనం సమయానికి బంధు మిత్త్ర గణం అంతా మా అక్కయ్య , బావగారి కుటుంబంపై ఉన్న అమిత గౌరవం ఆపేక్ష అభిమానాలకు  హాజరై తమ ధర్మ౦ నెరవేర్చారు.హాజరైన వారిలో ముకుందం గారి కూతుళ్ళు అల్లుడు కొడుకు ,మాబావ గారి తమ్ముడు అబ్బి భార్య ,మా బావగారి అక్కయ్యల కుమార్తెలు ,కొడుకులు  అశోక్ మామగారు అత్తగారు ,బావమరదులు  వాళ్ళ భార్యలు ,శాస్త్రి అత్తగారు మారుతి గారు ,కొడుకులు  పెద్దకొడుకు భార్య  కొడుకు కూతురు ,వేదవల్లి కొడుకు రవి భార్య గాయిత్రి ,మద్రాస్ నుంచి వచ్చిన మా పెద్ద మేనకోడలు కళ ,స్నేహితులు చుట్టు ప్రక్కల వాళ్ళు అందరూ ఉన్నారు .పిచ్చాలక్కయ్య  కొడుకు వారణాసి సుబ్రహ్మణ్య౦ కూడా వచ్చాడు .ఆదివారం కావటం తో అందరికీ రావటానికి వెసులు బాటు కలిగింది .సుబ్రహ్మణ్యానికి ,మా బావ మేనకోడలు నా సాహిత్య ఫాన్  సాహిత్య అభిమాని జనమంచి వారమ్మాయికీ మన పుస్తకాలు ఇచ్చాను సుబ్రహ్మణ్యం వాటిని చూసి అమాంతం నా పాదాలపై వాలిపోయాడు అంత ఆనందం పొందాడన్నమాట .వాడికి రేపల్లెలో డిసెంబర్ 24న ఆవిష్కరించిన పుస్తకాలు 1-గీర్వాణ కవులకవితా గీర్వాణం-౩ ,2- ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు అందజేసి రేపల్లెలో వాళ్ళమాతామహుడు, మా బాబాయి- రాయప్రోలు శివ రామ దీక్షితులుగారి ఇంటిప్రక్కనే గీర్వాణం స్పాన్సర్ యల్లాప్రగడ రామ మోహన రావు గారిల్లు అని వీళ్ళ కుటుంబం  వాళ్ళు అందరూ ఆయనకు తెలుసునని ఆ వివరాలన్నీ పుస్తకాలలో ఉన్నాయని చెప్పాను .చాలా సంతోషించి ఆయన సెల్ నంబర్ తీసుకున్నాడు  .’’తెలుగు విద్యార్ధి ‘’మాసపత్రిక సంపాదకులు ,మాజీ శాసనమండలి సభ్యులు స్వర్గీయ కొల్లూరి కోటేశ్వరరావుగారి అబ్బాయి రమణ ,కుమారుడు కూడా వచ్చారు .రమణకు పద్మ కొడుకు తేజకు మంచిస్నేహం .మాఅ క్కయ్య పోయిన రోజూ హాస్పిటల్ లోను మర్నాడు ఇంటి కి వచ్చి చూసి వెళ్ళారు .

23-4-18-సోమవారం షోడషం

11 వ రోజు షోడషం ఉదయం 8- 30 కే పైన మేడమీద ప్రారంభించారు .పుణ్యాహవాచనం చేయించి 12 మంది  బ్రాహ్మణులతో రుద్రం అంటే నమకచామకాలు 20 నిమిషాలలో చెప్పించి ఒక్కొక్కరికి 1200 రూపాయలు ఇచ్చారు .అంటే నిమిషానికి ఒక్కొక్కరికి60 రూపాయలు అన్నమాట .తర్వాత వృషోత్సవం సందర్భం గా మైల బ్రాహ్మణులు భోక్తలు  షోడష పిండాలు దానాలు – భోక్తలభోజనాలు ఈ కార్యక్రమం అయ్యేసరికి మధ్యాహ్నం 2- 30అయింది .అప్పుడు మేము భోజనాలు చేశాం .మధ్యాహ్నం 3-30కి నేను కాబ్ లొ బయల్దేరి మల్లాపూర్ వచ్చి ,బట్టలన్నీ వాషింగ్ మెషీన్ లొవేసి వేడి నీటి స్నానం చేసి ,రాత్రి కొద్దిగా భోజనం చేసి పడుకున్నాను .మా బావగారి చివరి చెల్లెలు ఉమా కుమారుడు రాజమండ్రి నుంచి వచ్చారు .

24-4- 18 మంగళవారం –సపిండీకరణం

12 వ రోజు సపిండీకరణం కు నేనూ మా ఆవిడ ఉదయం మల్లాపూర్ నుంచి కాబ్ లొ బయల్దేరి బోయిన్ పల్లి సుమారు 9- కి చేరాం .అప్పటికే అక్కడ ఉదయం 7 గంటలకే కార్యక్రమం ప్రారంభించి నలుగురు మైల బ్రాహ్మణ భోక్తలతో కార్యక్రమం పూర్తీ చేయించారు.కపిల వర్ణపు గోవును 15 రోజుల దూడను తెప్పించి పూజాదికాలు నిర్వహించి ,ఆవు యజమాని గోపాలాచార్యులుగారికి అశోక్ ,శాస్త్రి సోదరులు శాస్త్రీయంగా గోదానం ఇచ్చారు .దాని పోషణ ఖర్చులకు కూడా భారీగానే ధన దానం చేశారు .

తర్వాత అందరూ  మేడ మీదకు  వచ్చి దశదాన,షోడష దానాలు యధాప్రకారం గా ఇచ్చారు ఇదంతా అయ్యేసరికి ఒంటిగంట దాటింది .కింద కేటరింగ్ భోజనాలు సిద్ధం చేయించి భోజనాలు చేసేవారికి ఇబ్బంది కలగకుండా చేశారు .ఢిల్లీ నుంచి వచ్చిన మాబావగారి పెద్దబావగారు స్వర్గీయ మైలవరపు కృష్ణశాస్త్రిగారి పెద్దమ్మాయి స్వర్గీయ డా లలిత భర్త గారు ,కృష్ణశాస్త్రి గారబ్బాయి   మేమందరం సరదాగా పిలిచే అశోక్ స్నేహితుడు జిడ్డు  పద్మ పెదమామగారబ్బాయి గారు , కృష్ణశాస్త్రిగారి ఇద్దరు కుమార్తెలు వచ్చారు .కృష్ణ శాస్త్రిగారి అల్లుడుగారికి మన పుస్తకాలు ఇస్తే పరమ సంతోషించారు .పవన్ కు గీర్వాణం ౩ ,ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు అందజేశా .కామేష్ కు మారుతి గారికి కృష్ణ శాస్త్రిగారబ్బాయికి మరుతిగారికి అశోక్ మామగారికీ ‘’షార్లెట్ సాహితీ మైత్రీ బంధం ‘’ఇచ్చాను పరమానంద పడ్డారు .ఉయ్యూరులో నీలగిరి కాఫీ స్టోర్స్ ను గోసుకొండ రామ చంద్రుడితో పాటు జాయింట్ పార్టనర్ గా నడిపిన గురజాడ వాస్తవ్యులుచాల్లా సూర్యనారాయణ గారబ్బాయి ఇక్కడ వడ్డనకు వచ్చాడు అతడే నన్ను గుర్తు పట్టి పలకరించాడు .అతని తలిదండ్రులతో నేనూ మా అమ్మా కలిసి 1963 వేసవిలో శ్రీశైలం వెళ్లి సత్రం లొ నేలరోజులున్నాం .తర్వాత మహానంది చూశాం ..ఆ విషయాలు గుర్తు చేసుకున్నాం .శ్రీశైం నుండి ఉయ్యూరురాగానే నాకు కృష్ణాజిల్లా బోర్డ్ హై స్కూల్ లొ సైన్స్ మేస్టర్ ఉద్యోగం మోపిదేవి లొ వచ్చింది .ఇతని కూతురు టెన్త్ చదువుతోందని ,ఆ అమ్మాయికి షుగర్ అని రోజూ ఇన్సులిన్ చేసుకోవాల్సి వస్తోందని మాటల సందర్భం లొ చెప్పాడు ఆమె వైద్యం నిమిత్తం కొంత డబ్బు చేతిలోపెడితే ఆశ్చర్యపోయాడు .అలాగే భార్గవి మురారీల కొడుకులిద్దరూ నిన్న అస్సలు అల్లరి చేయకుండా పరమ క్రమ శిక్షణలో ఉన్నందుకు చెరొక వందా ఇచ్చి ఐస్ క్రీములు కొనుక్కో మన్నాను .

అప్పుడు మళ్ళీ పున్యాహవచనం ,విఘ్నేశ్వర పూజ చేయించి ఇద్దరు భోక్తలతో  మా మేనకోడలు పద్మ ను సువాసినీ ముత్తైదువగా కూర్చోబెట్టి మాసికం పెట్టించారు .ఇది పూర్తీ అయ్యేసరికి 2-30అయింది .మేమిద్దరం మా బావ మేనల్లుల్లతో మడి భోజనం చేశాం .

సాయంత్రం 4 గంటలకు ఆశీర్వచనం .మా  మేనల్లుల్లకు వాళ్ళ బావమరదులు నూతన వస్త్రాలు ఇచ్చారు  .అవికట్టుకుని ఆశీస్సుకు కూర్చున్నారు .మా సోదరులం మా బావగారికి ,మా ఇద్దరు  మేనల్లుళ్ళకు పంచల చాపులు పెట్టాము .ఇద్దరు వేదం పండితులు ఘన జట చదివి వేదాశీస్సు పలికారు .తర్వాత బ్రహ్మగారు సుబ్రహ్మణ్య శర్మగారు  ఈ దినవారాలు ఎందుకు చేయాలి ఏయే ఫలితాలు వస్తాయి అనే విషయాలు వివరించారు. తర్వాత నన్ను మాట్లాడమంటే ‘మా మేనల్లుళ్ళకు ఎవరూ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు .తలిదండ్రులను 24 గంటలూ ఏడురోజులూ కంటికి రెప్పలా కాపాడుకున్నారు . ఆన్నదమ్ముల అనుబంధం అంటే నాలాంటి వాడికి కూడా వాళ్ళు ఆదర్శమే .మా బావ గారిది సున్నితమనస్సు .చిన్న పిల్లాడి తత్త్వం .కనుక ఆయనను గాజు పూసలాగా సంరక్షించుకోవాలి .మా మేనకోడలు పద్మ ఈ 12 రోజుల కార్యక్రమాన్నీ ఎంతో హుందాగా దక్షతతో ,అన్నలమనసు లెరిగి చక్కగా నిర్వహించేట్లు చేసింది  .కడుపులో దుఃఖ బడబాగ్నులు రగులుతున్నా ,ఏడుపుల సుడిగుండాలు విజ్రు౦భి స్తున్నా  ఎక్కడా పైకి కనబడ నీయకుండా గుండెలోపలి పోరాల్లోనే దాచుకుని , ఏడుపులు పెడబొబ్బలు శోకాలు లేకుండా సోదరులిద్దరు చెల్లెలు ప్రవర్తించిన తీరు చిరస్మరణీయం .అలాగే బ్రహ్మగారు శర్మగారు సమయపాలన ,విధివిధానం శాస్త్రోక్తం గా పాటించి ,యజమానుల మనసెరిగి అన్నీ సక్రమగా అందరికీ సంతృప్తి కలిగేట్లు చేసిన విధానం ప్రశంసనీయం .ఇంత మంది బ్రాహ్మణీకాన్ని సమకూర్చి అందరికీ అన్ని రకాల దానాలు వారి వారి అర్హతలను బట్టి సంతృప్తి గా ఇప్పించి అందరికీ పరమ సంతృప్తి కలిగిచారు . అందుకు వారు బహుధా అభినదనీయులు . మా అక్కా బావల కొడుకులే కాక కోడళ్ళు ఇద్దరూ తమ బాధ్యతను ఘనంగా నిర్వహించారు .వాళ్ళ పిల్లలు  అంటే మనవాళ్ళు మనవరాళ్ళు అందరు చేసిన సేవ కృషి మెచ్చదగింది .

వీటన్నిటికి మించి ఏ సంబంధం లేకపోయినా ,కేవలం కారు డ్రైవర్ గానే ఉన్న వర్మ అతని తల్లి చెల్లెలు మా అక్కాబావ ల కుటుంబాన్ని కంటికి రెప్పలాగా కాపాడారు .ఏపనికీ విసుగు లేదు . అన్ని పనులూ చేసి ఆ కుటుంబం విశ్వసానికే కొత్త అర్ధం పరమార్ధంగా నిలిచారు .వాళ్ళను మాటలతో పొగిడి సంతృప్తి చెందిచ లేము .అనితరసాధ్యం ఆ సేవలు .ఏదో మానవాతీత శక్తి  వాళ్ళలో ఆవహించి వారితో ఇన్ని సపర్యలు చేయించింది .అలాగే మా అక్కయ్యకు సేవ చేసిన నర్సులు వంట వండి పెట్టిన ఆవిడా ఋణం తీర్చుకోవటం సాధ్యంకాదు  .’’అన్నాను .నేను ఆపేయ్యగానే లోపల దాచుకున్న దుఖం అంతా ఆనకట్ట బద్దలైనప్పుడు వచ్చే ఉద్రుతిగా మా  వాళ్ళందరి  కళ్ళలోనుంచి శోకదార కారింది . తర్వాత పద్మ పెదమామగారబ్బాయి రిటైర్డ్ స్టేట్ బాంక్ ఆఫీసర్ మాట్లాడి తన అనుబంధాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకున్నారు .అంతా అయ్యేసరికి 5-30 అయింది .శాస్త్రి మా శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి సేవలకు సరసభారతి కార్యక్రమాలకు ఉపయోగించమని  నాకు ఒక చెక్ రాసి ఇచ్చాడు.నేనుదానిని చూడకుండా నా హాండ్ బాగ్  లొ పెట్టుకున్నాను .ఉయ్యూరు వెళ్ళాక చూస్తాను .

ఇలా ఇద్దరు కొడుకులు తమల్ని కనీ పెంచి పెద్ద చేసినందుకు ,పవన్ తనను తన అక్కగార్లను తన తండ్రిగారు చనిపోయాక మా బావా అక్కయ్యా కడుపులో పెట్టుకుని వాళ్లకు ఏ లోటూ రాకుండా కాపాడి వాళ్ళ పెళ్ళిళ్ళు కూడా తమ చేతులమీదుగా జరిపించినందుకు ,శాస్త్రి ,అమెరికా తీసుకు వెళ్లి చదివించి ,ఉద్యోగానికి సాయం చేసినందుకు ,అమెరికాలోమా అక్కయ్యా బావలు శాస్త్రి దగ్గరున్నప్పుడు అక్కడికి కామేష్ వచ్చి ఉంటే అతని బాధ్యతనూ వీళ్ళు నిర్వహించినందుకు  బావ గారేకాక తానూ ‘’అత్తయ్యగారూ అత్తయ్యగారూ ‘’అంటూ వెంట వెంట తిరిగి తన ఆత్మీయతకు నిదర్శనంగా నిలిచిన మా అక్కయ్యకు కడసారి కృతజ్ఞతలు చెప్పటానికి వచ్చి నందుకు ,అశోక్ స్నేహితులు మర్చిపోకుండా వాడి స్నేహానికున్న విలువను గుర్తు చేసుకోవటానికి వచ్చినందుకూ ,సోదరుల బావమరదులు కుటుంబాలతో వచ్చి తమ అభిమానాన్ని చాటి నందుకు ,మద్రాస్ నుంచి మా మేనకోడలు మేనల్లుడు పిన్ని పై ఉన్న ఆదరాన్ని వ్యక్తం చేయటానికి వచ్చినందుకూ ,మాబావ హితులు సన్నిహితులూ ,స్నేహితులు ,మా అక్కయ్య ఇంటి చుట్టుప్రక్కల వాళ్ళూ వచ్చి ఆమె చూపిన ఆత్మీయతకు ప్రతిగా తాము రావటం ధర్మమని భావించి వచ్చినందుకూ మా అక్కయ్య ఆత్మ పరమ సంతోషం పొంది ఉంటుందని  భావిస్తున్నాను .

మా అక్కయ్య చివరి రోజుల్లో చూడటానికి అవకాశం కుదరని నేను దహనం రోజున, తొమ్మిదవ రోజు నుంచి 12 వ రోజూ వరకు ఇక్కడే  మేనల్లుళ్ళ దగ్గర ఉండటం నాకు కొంత ఊరటగా ఉంది   . మా విధి ధర్మం . పవన్ నేనూ రెండు రాత్రులు ఒకే మంచం మీద పడుకున్నాం  షార్లెట్ బంధాన్ని మళ్ళీ ఆరు నెలలకు దృఢం చేసుకున్నాం . ఇలా అందరూ  తమ తమ రుణాలను ఈ విధంగా తీర్చుకుని మా అక్కయ్య మనసుకు శాంతి కలిగించారు .

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్-24-4-18 కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

— 

మా చిన్నక్కయ్య –మర్చిపోయిన మర్చిపోలేని మరిన్ని జ్ఞాపకాలు -6

  జాతీయ గీతా గానం

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి దుర్గ హైస్కూల్ లొ చదివేటప్పుడు   జంపా రెడ్డి గారు అనే సోషల్ మాష్టారు ఉండేవారు .ఆయనే స్కౌట్ మాస్టారు కూడా .ఆయన కు మంచి నాటకానుభవం ఉండేది పాటలు బాగా పాడేవారు ,నేర్పేవారు .స్వతంత్రం వచ్చిన కొత్త కనుక జాతీయ గీతాలు చాలా ఇంటరెస్టింగ్ గా నేర్పేవారు .మా అక్కయ్య కంఠ స్వరం బాగా ఉండటం సంగీతం కూడా నేర్చుకోనటం వలన ,మా అక్కయ్య మిగిలిన ఆడపిల్లలకు ఆయన జాతీయ గీతాలు నేర్పారు వాటిని పరమ శ్రావ్యంగా మా అక్కయ్యా వాళ్ళు పాడేవారు .అక్కయ్య ఇంటి దగ్గర కూడా ప్రాక్టీస్ చేయటం తో మాకూ అవి నోటికి వచ్చేసేవి .అందులో నాకు బాగా జ్ఞాపకం ఉన్న పాటలు 1-జయజయ భారత జాతీయాభ్యుదయానందోత్సవ శుభతరుణం  2-ఎత్తవోయి జయ జండా జయజండా ౩-మాదీ స్వతంత్ర దేశం మాదీ స్వతంత్ర జాతీ .అలాగే స్కౌట్ అండ్ గైడ్స్ లొ తాళ్ళతో ముడులు వేయటం  కుట్లు ,అల్లికలు కూడా బాగా నేర్చుకునేది .అల్లేది కూడా .

  మా పడమటింట్లో అచ్చనగాయలు ఆడుకునే వీలుండేది .ఖాళీ సమయం లొ గవ్వలు ఆచ్చనగాయలు ఆడేవారు .మా పెద్దక్కయ వీటిలో ఎక్స్పర్ట్ .ఆ రోజుల్లో స్నానాలు తలంటి అన్నీ కుంకుడు కాయలతోనూ పెసరపిండి నలుగు పిండితోనూ ఉండేవి. డబ్బాలకు డబ్బాలు సున్నిపిండి పట్టించి ఉంచేది మా అమ్మ .కుంకుడు కాయలు కారు చౌక .ఎప్పుడూ సిద్ధం .

  హిందూపురం లొ ఉండగా కాకుమాను శ్రీకృష్ణయ్య శ్రేష్టి అనే వ్యాపారి ఉండేవాడు మంచి వితరణ శీలి .ఆయన కొడుకులు మా నాన్న దగ్గర తెలుగు ప్రైవేట్ చదివే వాళ్ళు .సెట్టిగారు మంచి ఆధ్యాత్మిక పరులు .స్కూలు పిల్లలకు ఆయన భగవద్గీత పోటీలు నిర్వహించారు .మా నాన్న నాకూ అక్కయ్యకూ భగవద్గీత నేర్పారు ఆ పోటీల్లో పాల్గొనటానికి .నాకు భక్తీ యోగం మా అక్కయ్యకు పురుషోత్తమ ప్రాప్తి యోగం అధ్యాయాల లొ పరీక్ష .ఆడ పిల్లలలో మా అక్కయ్య ,మగ పిల్లలలో నేను ఫస్ట్ వచ్చాం .భక్తీ యోగం శ్లోకాలు వెనక నుంచీ ముందుకు చెప్పమంటే నేను చెప్పేశాను అందరూబాగా మెచ్చారు దీన్ని నేను చాలాగార్వంగా చెప్పుకునేవాడిని .మాకు భగవద్గీతలు బహుమానంగా ఇచ్చారు .వాటిని అపురూపంగా భద్రపరచుకున్నాం .దానిమీద శ్రేష్టి గారు ఇచ్చినట్లు స్టాంప్ కూడా ఉంది .

              సూరి కమల పెళ్లి

 మా రేపల్లె బాబాయి అంటే మా నాయనమ్మగారి అక్కగారి కుమారుడు రాయప్రోలు శివ రామ దీక్షితులు గారు ఒక్కరే మాకు తెలిసినబాబాయి .మానాన్నకు అన్నదమ్ములూ అక్క చెల్లెళ్ళు లేరు .ఈ బాబాయి పెద్దకొడుకు సుబ్రహ్మణ్యం అనే సుబ్బులుకు ఉయ్యూరు లొ పుల్లేరు దగ్గర ఉంటున్న సూరి మంగమ్మగారబ్బాయి శ్రీరామ మూర్తి కూతురు కమల కు ఉయ్యూరులోనే వివాహం జరిగింది .పెళ్లి చూపులు మా ఇంట్లోనే అని జ్ఞాపకం .కోలచల శ్రీరామ మూర్తి ,గౌరయ్య గారిళ్ళ మధ్య ఖాళీ స్థలం లొ పందిరి వేసి రాత్రి పూట పెళ్లి చేశారు .భోజనాలు కూడా అక్కడే .పెళ్లి కూతురి సింగారింపు అంతా మా అక్కయ్యే చేసింది .దగ్గరుండి పెళ్లి జరిపించింది అప్పటికి అక్కయ్య పెళ్లి కాలేదని గుర్తు .మా బాబాయి ,లక్ష్మీకాంతం పిన్ని  మా పెద్దమామ్మ అందరూ వచ్చారు .బాబాయి కూతురే ‘’పిచ్చాలు ‘’.పిచ్చాలు కొడుకే సుబ్రహ్మణ్యం .పెళ్ళయ్యాక పిచ్చాలు అత్తారింటికి బందరు వెళ్ళింది .ఆయన వారణాసి వారబ్బాయి .చాలామంచి వాడు .మా అక్కయ్యా వాళ్ళు బందరు కాపురం పెట్టినప్పుడు తరచూ వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళేవాళ్ళం .పే…ద్ద మండువా లోగిలి .

 మా పెళ్ళికి కోడాక్ ‘’డబ్బా కెమెరా ‘’కానుక

 1964 ఫిబ్రవరి 21 నాకూ ప్రభావతికి మా మామగారి ఊరు నూజివీడు –ఏలూరు మధ్య ఉన్న  వేల్పు చర్ల లొ పెళ్లి జరిగింది .అప్పుడు మా అక్కా బావ నాకు’’ కోడాక్ డబ్బా కెమెరా’’ కానుకగా ఇచ్చారు .అప్పటికి మా ఇళ్ళల్లో ఎవరికీ కెమెరా లేదు .’’బుజ్జి ముండ ‘’నల్లగా బాగుండేది దానితోనే పెళ్లి ఫోటోలు తీశాడు బావ .తర్వాత అది మా ఆవిడతో పాటు జీవిత భాగస్వామి అయింది .మోపిదేవి హై స్కూల్ లొ నేను మొదట సైన్స్ మాస్టర్ గా చేరి ఉద్యోగం చేస్తున్నాను .ఆస్కూల్ ఫోటోలు ,నాతో పనిచేసిన లేక్కలమేస్టారు రమణారావు గారు , సెకండరీ మాస్టారు ,కృత్తివెంటి నరసింహారావు ,తెలుగు పండిట్ కూచిభొట్ల సత్యనారాయణ (ఈయననే వాసన మాస్టారు అనేవాళ్ళం –కారణం ఆయనకు ‘’ వాసన’’ అనే మాట ఊతపదంగా ఉండేది )లతో మోపిదేవిలోనూ ఉయ్యూరులోనూ ,అలాగే శిష్యులు అడివి శ్రీరామమూర్తి  మాధవ్ లతోనూ ,కాటూరు చేను మహాసూలు అంటే కుప్ప నూర్పిళ్ళ కు ,ఉయ్యూరు హై స్కూల్ ,మానికొండ హై స్కూల్ అక్కడ ట్యూషన్ పిల్లల ఫోటోలు ,ఉయ్యూరు లొ మా పెద్దక్కయ్య బావ మేనల్లుడు మేనకోడళ్ళు మాతమ్ముడు  మా అన్నయ్యగారబ్బాయి  నేనూ అశోక్ మా బావ ఉంటున్న జమ్తారా వెళ్ళినప్పుడు అప్పుడే కొత్తగా ప్రవేశపెట్టబడిన జనతా ఎక్స్ ప్రెస్ ,దానిలో మా ఇద్దరి ప్రయాణం జమ్తారా ఫోటోలు వగైరా ఫోటోలన్నీ దానితో తీసినవే. చాలా క్లారిటీ గా ఉన్నాయి .అన్నిటినీ ఆల్బం లొ ఉంచాము .. కాశీ లొ మా అమ్మ అస్తికలు నిమజ్జనం చేసి  అయిదవ మాసికం  పెట్టటం మా చిన్నక్కయ్యా బావా పాత్నానున్చిరావటం ,  ,వ్యాసకాసి, గయా , ప్రయాగ ,పాట్నా లొ మా అక్కయ్యా వాళ్ళ ఇంట్లో ఉన్నప్పటి ఫోటోలు అన్నీ దాని పుణ్యమే .ఒకరకంగా మా అక్కా బావా నా పెళ్ళికి ‘’అపురూపమైన కానుక’’గా దాన్ని ఇచ్చారనుకోవాలి .చాలాకాలం డబ్బా కేమేరానే వాడాను తర్వాత కొత్తకేమేరాలు ,2005 లొ రెండవసారి అమెరికా వెళ్ళినప్పుడు మా అమ్మాయి వాళ్ళున్న డెట్రాయిట్ దగ్గరున్న ట్రాయ్ లొ కోడాక్ డిజిటల్ కెమెరాలు కొని నాకు మా అబ్బాయి లిద్దరికీ ఇచ్చింది మా అమ్మాయి విజ్జి .అప్పుడు కొన్న కోడాక్ డిజిటల్ కేమేరానే ఇప్పటిదాకా వాడుతున్నా .ఇదీ బుజ్జి ముండే.’’దాని అక్క డబ్బా ‘’లాగే బాగా పని చేస్తోంది .

   మా పిల్లలతో మా అక్కయ్యల పిల్లల సందడి

  మాకు పిల్లలు పుట్టాక  మా అక్కయ్యలు బావలు వేసవిలో ఉయ్యూరులో గడపటానికి వచ్చేవారు .అప్పటికి మాకు పాలేళ్ళూ  పాడీ ,వ్యవసాయం ఉంది . దొడ్లో దక్షిణవైపు నుయ్యి ఉండేది .స్నానాలగదిలో ఒక పెద్ద నీటి తొట్టె ను మా చిన్నక్కయ్య పెళ్లికే కట్టించాడు నాన్న .దీనినే మేము ‘’కుండు ‘’అనేవాళ్ళం .చుట్టూ ప్రహరీ గోడలు ,దొడ్డి నున్నగా సిమెంట్ తో గచ్చు వంటింట్లో అలమరలు ఉండేవి .మడి పచ్చళ్ళకు  ఒకటి మిగిలిన వాటి కొకటి అలమరలు .మడి అలమర అమ్మమాత్రమే మడితో ముట్టుకునేది .మేమేవరమైనా ముట్టుకోవాలంటే తడి తువ్వాలతోనే .పాలేరు రెండుపూటలా కుండు నిండా నీళ్ళు తోడి పోసేవాడు .దొడ్లో గచ్చుమీద గంగాళాలు కాగులు బిందేలనిండా నీళ్ళు నింపేవాడు .మా పిల్లలు ,మా చిన్నక్కయ్య పిల్లలు అశోక్  శాస్త్రి ,మాఅన్నయ్య కొడుకు రాంబాబు లు ‘’గోచీలు ‘’పెట్టుకుని దొడ్లో గచ్చుమీద నీళ్ళు పోసుకుంటూ ఒకరిపై ఒకరు చిమ్ముకుంటూ సరదాగా నున్నటి గచ్చుపై పడుకుని జారుతూ స్నానం చేస్తుంటే మహా ముచ్చటగా ఉండేది .మా వాళ్ళు ఎప్పుడూ ఈ సీన్ గుర్తు చేసుకునేవారు .అలాగే ఆరుబయట దొడ్లో రాత్రి భోజనాలు అందర్నీ వర్సుగా కూర్చోబెట్టి పెద్ద పెద్ద కంచాలలో అన్నం కలిపి అక్కయ్యలు, మా ఆవిడా, అందరికీ పెట్టి తినిపిస్తుంటే అది మరో గొప్ప దృశ్యం .’’అన్నం తినను’’ అని మారాం చేసే మా మేనకోడలు పద్మ ఉయ్యూరు వస్తే అందరితో కలిసిపోయి కడుపునిండా తినేది .’’అక్కడ తినవు ఇక్కడ తింటావు ఎందుకే ‘’అని మా చిన్నక్కయ్య  కూతురు పద్మ ను అడిగితె ‘’పెద్దమామయ్య వాళ్ళింట్లో తింటుంటే పెళ్లి లొ తింటున్నట్లుంది అందుకే అంత ఇష్టం గా తింటాను ‘’అనేదట అక్కయ్య చెప్పేది. అలాగే మా పెద్దమేనకోడళ్ళు అంటే పెద్దక్కయ్య కూతుళ్ళు కళ,జయ లు  మేనల్లుడు శ్రీను కూడా బాగా ఎంజాయ్ చేసేవాళ్ళు.’’మూడో సీను’’ మరీ ప్రత్యేకమైనది .వేసవి లొ వస్తారు కనుక పుష్కలంగా మామిడిపళ్ళు దొరికేవి .అందులో అందరికీ రసాలు అంటేనే ఇష్టం .సెంటర్ కు వెళ్లి గంపలకు గంపలు పండిన చిన్న రసాలు తెచ్చేవాడిని .అక్కయ్యలతో సహా అందరూ మహా సంతోషంగా తినేవారు. మూడు పూటలా మామిడి పళ్ళే.తినటానికి వాళ్లకు విసుగు ఉండేదేమోకాని కొని తేవటానికి నాకు విసుగు ఉండేదికాదు మహా సరదాగాఉండేది .ఈ మామిడిపళ్ళ భోజనం మా మేనల్లుల్లు మేనకోడళ్ళు ఎప్పుడూ గుర్తు చేసుకొంటూనే ఉంటారు  .అదొక మధురానుభూతిగా మిగిలి పోయింది .ఈ బాచ్ తర్వాత మా వేదవల్లి కొడుకులు రవి హరి  హవా వచ్చింది .వేసవిలో వాళ్ళు వచ్చారంటే పళ్ళే పళ్ళు .మహా ఇష్టంగా తినేవాళ్ళు అందులో హరి కడుపు బరువెక్కి ‘’తాతయ్యా ఇంక నేను తినలేను తాతయ్యా ‘’అని గోల చేసేవాడు .రసాలు పూర్తిగా అయితేనే బంగినపల్లి తినేవాళ్ళం .పెద్దరసాలు తినటం తక్కువే .

  ఇదికాక మా మేనమామ గంగయ్యగారింట్లో వేసవి లొ రెండు మూడు తద్దినాలు వచ్చేవి .ఇంటిల్లి పాదీ భోజనాలు వాళ్ళ ఇంట్లోనే .మా మామయ్యా ముందుగానే రసాలు తెప్పించి వాళ్ళ గదిలో కావ వేసి తద్దినం నాడు తిన్న వాళ్లకు  తిన్నన్ని మామిడి పళ్ళు వడ్డించేవాడు .ఒక్కో విస్తరి దగ్గర చిన్నసైజు కొండలాగా మామిడి టెంకలు గుట్టలు ఏర్పడేవి .రసాలు అయిపెతే బంగినపల్లి వాటిని తరిగి ముక్కలు చేయటానికి ఇద్దరుండేవారు.ఆయనకూ మామిడి పళ్ళు తినిపించటమంటే అంత సరదా .అందుకే వాళ్ళింటి వేసవి తద్దినాలను మేము ‘’మామిడి పళ్ళ తద్దినాలు ‘’అనేవాళ్ళం.ముంజెలు తేగలూ సీమచింతకాయలు ,ఈతపళ్ళు సరేసరి .వేసవులు ఇంత సరదాగా గడిచిపోయేవి .మా శ్రీమతికి నాకంటే ఇంకా సరదా వాళ్ళు అందరూ వచ్చి ఇక్కడ గడపటం .

                మామిడిపళ్ళ రవాణా

  మామిడి సీజన్ లొ అందరి కోసం జాడీలకు జాడీలు ఊరగాయలు పెట్టటం మామూలే .మరి వాళ్ళు ఒకరు మద్రాస్ లొ మరొకరు  బీహార్ లొ ఉంటె మామిడిపళ్ళు ఎలా తింటారు ?అక్కడ ఈ వెరైటీ దొరకవుకదా  .అందుకని బెజవాడ వన్ టౌన్ కు వెళ్లి  మామిడి కావు వేసే చోటు వెతికి కనీసం రెండు గంపలు దోరరకం చిన్నరసాలు కొని వాళ్ళతోనే పాక్ చేయించి ,రైల్వే స్టేషన్ కు రిక్షాలో తీసుకు వెళ్లి వాటిని బుక్ చేయించిపంపేవాడిని మద్రాస్ కొకటి బీహార్ కు ఒకటి .అవి వాళ్లకు చేరటానికి కనీసం వారం పట్టేది .కుళ్ళిపోకుండా జాగ్రత్తగానే చేరేవి .అందినట్లు , తిని ఆనదాన్ని తెలియజేస్తూ వాళ్ళు ఉత్తరం రాస్తే వారానికి మాకు చేరేది . .అలాగే బియ్యం కూడా ఇద్దరికీ పంపేవాడిని .

  మా బావ బీహార్ నుంచి వచ్చినప్పుడల్లా  బంగాళా దుంపల  బస్తా తెచ్చేవాడు .అక్కడి దుంపలు చాలా బాగా ఉండేవి రుచీ ఎక్కువే .అలాగే ఎర్రగోధుమలూ తెచ్చేవారు .విశాఖ దగ్గరున్న ‘’పలాసా ‘’ స్టేషన్ లొ ములక్కాడలు కట్టలకు కట్టలు అమ్ముతారు .పలాసా ములగ మహా శ్రేష్టం బావ .ఎప్పుడూ అయిదారు కట్టలు కొని తెచ్చేవాడు .

          బావ వంట

  అశోక్ ను తీసుకుని నేను మొదటిసారి జమ్తారా కు వేసవిలో వెళ్ళా .అక్కడ గంగానది ఉంది .బావ సూపర్ వైజర్ .ప్రతి రోజూ ఉదయం 9 గంటలకు ‘’కళాసీ’’ తో ,ఇంకొక అసిస్టెంట్ తో పడవ మీద గంగానదిలో ప్రయాణం చేస్తూ అయిదారు చోట్ల నీటి మట్టం నీటి ప్రవాహం వగైరాలను కొలిచి 11 గంటలకు తిరిగి వచ్చేవారు.అందుకని ఉదయమే లేచి టిఫిన్ చేసి కాఫీ పెట్టి మాకిచ్చి ఆయనా కానిచ్చి అప్పుడు డ్యూటీకి వెళ్ళేవాడు .తర్వాత’’ ఉమ్రావ్ స్టవ్’’లేక కిరోసిన్ గాస్ స్టవ్ మీద వంట చేసేవాడు .ఆయన ఏది వండిగా అద్భుతః .ముఖ్యంగా బంగాళాదుంప వేపటం లొ కూర చేయటం లొ ఆయన మంచి ఎక్స్ పర్ట్ .పప్పు సాంబారు చేస్తే అదరహా .రోట్లో నూరి చేసిన పచ్చడి స్వర్గానికి బెత్తెడు .పెరుగు తోడుపెడితే గొడ్డలితో నరకాల్సిందే .రాత్రిళ్ళు చపాతీకాని ,పూరీ కానీ చేసి బంగాళాదుంప కూర చేసేవారు .కడుపునిండా తినేవాళ్ళం .ఆయనకొక బీహారీ బ్రాహ్మణుడు హెల్పర్ గా ఉండేవాడు గోచీపోసి పంచెకట్టి పిలకతో ఉండేవాడు నమ్మినబంటు .చాలాకాలం బావ దగ్గరే పని చేశాడు .అక్కాబావ అతనికి దైవ సమానం .

  మా బావ యమా స్ట్రిక్ట్ .రూల్స్ బాగా పాటించేవాడు .ఎవరికీ వంగి వంగి సలాములు చేసేవాడుకాడు .డ్యూటీ ఫస్ట్.అంతే. గంగ నీటిని రోజూ రెండుపూటలా గేజ్ చేసి పైకి రిపోర్ట్ రోజూ పంపాలి  . ప్రభుత్వం  కాగితాలు సరిపడా సరఫరా చెయ్యదు .ఈయన కొని బిల్లు పెట్టేవాడు .ఇవ్వటానికి ఏడ్చేవాళ్ళు .దీనిపై పై ఆఫీసర్ కు రిపోర్ట్ చేసేవాడు .వాళ్లకు గుర్రుగా ఉండేది .వాడు వినకపోతే ఆ పై ఆఫీసర్ కు పంపేవాడు .చివరికి సాధించేవాడు .నిజాయితీకి నిఖార్సైన ఉద్యోగిమా బావ .దీనితో ఆయన ప్రమోషన్ చాలాకాలం ఆగి పోయింది .కాగితాలతోనే పోరాటం చేసి పై పై అధికారులకు తాను చేస్తున్నది కరెక్ట్ అని తెలియ జెప్పి రిటైర్ మెంట్ చివరలో రావలసిన ప్రమోషన్ లు అన్నీ పొంది సంతృప్తిగా రిటైర్ అయ్యాడు .ఈ విషయం లొ మా అక్కయ్య ఎంతో ఓర్పూ నేర్పు తో వ్యవహరించి ఆయనకు అన్నిరకాల సహాయ సహకారాలు అందించేది .సంఘం లొ ,సాటి ఉద్యోగుల్లో ఆయనకు అమిత గౌరవం ఉండేది ఎక్కడ పని చేసినా .ఆయన ఏ డ్రాఫ్ట్ రాసినా చాలా పకడ్బందీ గా ఉండేది .మా అమ్మా నాన్నలు అంటే బావకు విపరీతమైన గౌరవం .

                    కొత్తమీద మోజు

 మార్కెట్ లోకి ఏ కొత్త రేడియో వచ్చినా మా బావ కొనటం హాబీ .అలాగే నాణాల కలెక్షన్లు కూడా తర్వాత డాలర్ల కలెక్షన్లు .అయన దగ్గర నోట్లు ఎప్పుడూ సరికొత్తగా ఫెళ ఫెళ లాడుతూ ఉండాల్సిందే . మహా బోళావాడుబావ  .అవతలివాడిని యిట్టె నమ్మేస్తాడు ఒక్కోసారి .ఒకసారి జీతం  ,ఎరియర్లు అన్నీ భారీగా తీస్సుకుని డబ్బు సూట్ కేసు లొ పెట్టుకుని ఉయ్యూరు వస్తుంటే ఎవడో తెలుసుకుని తోటి ప్రయాణీకుడుగా ఉంటూ ,నమ్మకం గా కబుర్లు చెబుతూ డబ్బు సంచీ తో ఉడాయించాడు .పాపం కట్టుబట్టలతో చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేకుండా ఉయ్యూరు వచ్చాడు .అప్పుడు అక్కయ్యా వాళ్ళు ఇక్కడే ఉన్నారు .జరిగింది చెప్పటానికి మొహమాటం .మేమే మా అక్కయ్యద్వారా అర్ధం చేసుకుని డబ్బు సర్ది మళ్ళీ పంపాం ఉద్యోగానికి .ఇది తప్ప ఇంకెక్కడా ఆయన మోసపోలేదు .

                 పజిల్ విజార్డ్స్

    హైదరాబాద్ లొ బోయిన్ పల్లి లొ మా అశోక్ దగ్గర ఉన్నప్పుడు వాడు బాంక్ నుంచి మేగజైన్లు తెచ్చేవాడు .వాటిని చదువుతూ క్రమంగా వాటిల్లోని పజిల్స్ పై మా అక్కయ్యా బావ ఆకర్షణ పెంచుకున్నారు .వీళ్ళిద్దరూ కలిసి పజిల్స్ పూర్తీ చేస్తే అశోక్ వాటిని పోస్ట్ లొ పంపేవాడు .ముఖ్యంగా ఆంధ్రభూమి వార మాసపత్రికల పజిల్స్ బాగా సాల్వ్ చేసేవాళ్ళు .అనుమానం వస్తే నన్ను అడిగేవాళ్ళు నాకు తెలిసిన సమాధానం చెప్పేవాడిని .ఫోన్ అందుబాటులోకి వచ్చాక ఎప్పుడు వీలయితే అప్పుడు ఫోన్ చేసి క్లూ అడిగేవాళ్ళు తెలిస్తే వెంటనే చెప్పేవాడిని లేకుంటే రిఫర్ చేసి నేనే ఫోన్ చేసి చెప్పేవాడిని .హైదరాబాద్ లొ వీళ్ళ దూరపు బంధువు వేలూరి కృష్ణమోహన్ గారికీ ఇదే యావ .ఆయనాకొంత హెల్ప్ చేసేవాడు .ఎన్నో సార్లు ప్రైజ్ లు కొట్టారిద్దరూ .కొంతకాలం తమ పేర్లతో తర్వాత కొడుకులపేర కోడళ్ళ పేరా ,కూతురి పేరా మనవడు మనవ రాళ్ల రాసిపంపెవారు .ప్రైజ్ రాకపోవటం అరుదు .దీనికోసం బ్రౌన్ నిఘంటువు ,మామూలు తెలుగు నిఘంటువు కొన్నారు ఇదికాక నేను పర్యాయ పదాల నిఘంటువు కూడా అందజేశాను .వీటితో వాళ్లకు చాలా ఈజీ అయింది .అందుకే వాళ్ళని  పజిల్ విజార్డ్స్ అన్నాను ‘

   ఎమెస్కో గ్రంథాలయం

 అక్కయ్య పుస్తకాలు నవలలు బాగా చదువుతుంది .అందుకని బావ ఎమెస్కో వాళ్ళ ‘’ఇంటింటా గ్రంధాలయం ‘’పధకం లొ చేరి దాదాపు మూడు వందల పుస్తకాలు కొని అన్నిటికీ అట్టలు వేసి బీరువాలలో అందంగా అలంకరించి సరస్వతీ సేవ చేశారు .ఆయన సేకరించని నవల, కదా సంకలనం లేదంటే ఆశ్చర్యం లేదు .అన్నీ చక్కగా చదివేశారు .వాటిలోని విషయాలు బాగా విస్పష్టంగా చర్చించుకుంటారు ఇద్దరూ .

          బుల్లి తెర పోషకులు

పజిల్స్ నవల కథ మేగజైన్ లు చదవటమే కాక మా అక్కా బావాలకు గత 15 ఏళ్ళనుంచి టి వి తో అనుబంధం ఎక్కువ .అందులో వచ్చే సీరియళ్ళను చానళ్ళు మార్చి మార్చి మహా ఆసక్తిగా ఇద్దరూ కలిసి చూస్తారు .చర్చించుకుంటారు .నాకు తెలిసినంతవరకూ చూడని సీరియల్ ఉండదేమో .దూరదర్శన్ అంటే అమితాసక్తి ఇద్దరికీ .వయసు మీద పడినకొద్దీ ఈ వ్యాపకం వాళ్లకు కొంత రిలీఫ్ ఏమో !

            పూజా పునస్కారాలు

  తెల్లవారుజామునే లేవటం ఇద్దరికీ అలవాటు .కాఫీ తాగాక మా బావ పూల బుట్ట తీసుకుని బయటకు వెళ్లి దొడ్లోను రోడ్డుప్రక్కలా ఉన్న రకరకాల పూలను కోసు కోస్తాడు .స్నానం చేసి సంధ్యావందనం చేసి దేవుడి పూజ చేస్తాడు కనీసం రెండు గంటలసేపు .మొదట్లో మా అక్కయ్యే పూజ చేసేది ఈయనకేమీ పట్టేదికాదు .ఒకసారి ఇద్దరూ ఉయ్యూరు వచ్చినప్పుడు ‘’ఒరే !మీ బావ సంధ్యా లేదు పూజా లేదు .కాస్త చెప్పరా ‘’అన్నది .నేను నెమ్మదిగా ఆయనతో మాట్లాడి ఆసక్తికలిగించి సంధ్యావందనం పుస్తకం పూజా విధాన పుస్తకాలు ఇచ్చాను .క్రమ౦గా అలవాటు చేసుకుని తర్వాత చక్కగా అమలు పరుస్తున్నారు .పూజ తర్వాత రామకోటి రాయటం భగవద్గీత చదవటం అలవాటు ఆయనకు .దేవాలయ  సందర్శనాలు  చేస్తారు .సంగీత కార్యక్రమాలకు రవీంద్ర భారతి లొ జరిగే నాటకాలు సాహిత్య సభలకూ వెళ్ళేవాళ్ళు త్యాగరాజ గాన సభలో సభ్యత్వం ఉన్నది ‘ అక్కడి కార్యక్రమాలకు వెళ్ళేవారు. వెళ్లి మాకు విశేషాలు చెప్పేవాళ్ళు .నోములు వ్రతాలు అన్నీ చేశారు చేయించారు .

  మా బావ తలిదండ్రుల ఆబ్దీకాలను అతి శ్రద్దగా ఇంటి దగ్గరే పెట్టేవాడు .అన్న ముకుందం గారి తద్దినాలు కూడా హైదరాబాద్ లొ వాళ్ళుండే దర్గా లొఉన్న ఇంట్లో పెట్టేవారు .మేమూ ఒకసారి వెళ్లాం. అప్పుడు పవన్ ఇంకా చదువులో ఉన్నాడు . మా అక్కయ్య వీటికి స్వయంగా వంట చేసేది  .తర్వాత వంట బ్రాహ్మణులతో చేయించేవారు .తర్వాత తర్వాత ఓపిక తగ్గటం తో మఠాలలో పెట్టేవారు .ఈమధ్య అయిదారేళ్ళ  నుంచి ఇల్లు కదలటమే కష్టమై పోవటం తో అదీ చేయలేక శ్రీశైలం దేవాలయం లొ డబ్బుకట్టి  తిధులనాడు అన్నదానం చేసే ఏర్పాటు తో తృప్తి చెందుతున్నారు  .

  ఇలా ఏనాడూ తమ  విధ్యుక్త ధర్మాలను విడువకుండా మా చిన్నక్కయ్యా బావా జీవితాలను గడిపారు .అందరికీ ఆదర్శ ప్రాయమై ,ప్రేరణగా నిలిచిన అపురూప  దంపతులు  అని పించుకున్నారు . .మా చిన్నక్కయను మేమెవరం మరిచిపోలేము .మా అక్కయ్య లేని లోటును  మా బావ కు తట్టుకోవటం కష్టమే .గుండె దిటవు చేసుకుని ధైర్యంగా ఆయన ఉండాలి .కుటుంబ సభ్యులందరూ ఆయనకు మనోధైర్యం కలిగిస్తూ మామూలు మనిషిని చేయాలి .

  శ్రీ శంకర జయంతి శుభాకాంక్షలతో

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -20-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్ –

సాహితీ బంధువులకు రేపు 20-4-18 శుక్రవారం శ్రీ శంకర జయంతి శుభాకాంక్షలు -దుర్గాప్రసాద్

—

 శ్రీ విళంబి ఉగాది కవిసమ్మేళన కవితలు -3(చివరి భాగం )

సరసభారతి 11-3-18 ఆదివారం సాయంత్రం నిర్వహించిన శ్రీ విళంబి ఉగాది వేడుకలో ‘’ఆశించి భంగపడ్డ ఆంద్ర ‘’అంశం పై జరిగిన కవి సమ్మేళన కవితా లహరి

9-శ్రీమతి గుడిపూడి రాధికారాణి-మచిలీపట్నం -9494942583

    ఆ .భం.ఆం.

తెల్ల వాళ్ళని తరిమి కొట్టి –నల్లవాళ్ళని నెత్తి కెత్తుకుని

దొంగల చేతికి తాళమిచ్చుకుని-బతుకిక భద్రమని

భ్రమలో బతుకుతూ –అలసట ఎరుగక –అదరక బెదరక

నడుస్తున్నాం –నిశ్చింతగా ,నిర్భీతిగా

నమ్ముతున్నాం భవిత మాదని  బతుకు మాదని

నవ్వుతున్నాం అమాయకంగా ,అపురూపంగా

రుణ భారానికి వంగి పోతూ –నోటుకీ మాటకీ  లొంగిపోతూ

చేయని తప్పుకు కుంగిపోతూ –ఎదురు చూపులతో ఎండిపోతూ

కరువు చూపులతో కుమిలిపోతూ –మనముందే

భుక్తాయాసపు త్రేన్పుల మోతల్లో

ఆకలి పేగుల అరుపులు సోకక

తక్కువగా దోచింది –నేనంటే నేనంటూ

నా నట్టింట్లో నేతల వీరంగా లెన్నాళ్ళు ?

హక్కును నాకివ్వక –నా హోదా రాదనీ బెదిరి౦పి౦కెన్నాళ్ళు  ?

అందుకే –ఓటు అనే ఆయుధమున్నోళ్ళూ!

అమ్ముకోకు ఆండాళ్ళు !వాడి చూడు పెరుమాళ్ళు !.

10-శ్రీమైనేపల్లి సుబ్రహ్మణ్యం –ఆకునూరు -9290995112

   ఆశించి భంగపడ్డ దెవరు ?

ఆశించిన ఆంధ్రా వాడు అంధుడుకాడు

బతికి చెడిన ఆంధ్రా పులి –అదను కోసం వేచి ఉన్న బెబ్బులి

ఏదో ఆశించి ,మరేదో జరిగిందని భంగపాటు ఎందుకు ?

చెట్టు పేరు చెప్పి కాయలమ్ముకునేవాడికి –చేతిలో చిప్పెందుకు ?

అధికారం లేని హోదానా –హోదా లేని అధికారమా ?

బరి తెగించి బజార్లో రచ్చ రచ్చ చేయట మేలా?

నిన్ను నీవు దిద్దుకో –గురివింద సామెత గుర్తుంచుకో

బతికి చెడిన వాడి అసహనం  కోరలున్న పెద్దపులి

హద్దు దాటితే  పంజా విసిరి నంజు కుంటుంది జాగ్రత్త .

11-శ్రీమతి కొమాండూరి కృష్ణా –విజయవాడ -9246434485

   చాంద్రాయణం

శ్రీరామ చంద్రుని అలవోకగ వీడితి కల్వ చంద్రా

ఈ గోదారి ఆంధ్రాకై పోలవరమును వేడితి

భద్రాద్రి యాదాద్రి వేదాద్రి శైలాద్రి

ఒంటి మిట్టను వీడగ ఒంటరిగ మిగిలితి

బోధల బుద్ధుడు బాధలు కలిగించె-

ఆ ‘’సాగర ‘’హద్దుల కవుల గాధలు కరిగించే

‘’హై టెక్కు ‘’పోవగా ‘’బీ టేక్కే ‘’మిగిలెగ

ఏ టెక్ చద్విన బీటలై పొగిలెగ

చదువుల కొలువులు –పరువుల పదవులు

నిండు సభ లోన నిల్చిన ద్రౌపది చందము

మిల్లులతో బాటుగా ,కాగితపు ‘విల్లు ‘’ను వదలితి

తెల్లకాగిత రీతిగా వెలిగితిని మిగిలితిని

గనులను వనులను జనులను విడదీసె

తనవును మనసును సొగసును యెడ జేసె

దేశము ప్రాంతము భాష పై భక్తితో

నావారు ,నాదను భావముతో నేనుంటి

రంగాలు, వాని అంగాలు  ఒకటంటి

కాని కాదనె వాదముతో శుష్క  వేదాంతి నైతిని

పెరుగుట ఎరుగక తరిగేటి చందాన –చాంద్రాయణ వ్రతము చేసిన రీతిగ

తెలుగుకు వెలుగును మెరుగును కూర్చుము

జిలుగులు వెలయించి మెరుపులు  కురిపించు .

12-శ్రీ టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య –విజయవాడ -9490400858

కోకిల వీడిన  విళంబి

ఉగాది వచ్చేసింది –నేనే దిగాలుపడి చూస్తున్నాను –దిక్కు తోచక

కొత్తపాటలు నేర్చు కోస్తానని గట్టిగా ఒట్టేసి

కుకూ కుకూ అని కూస్తూ –వెళ్ళిన కోయిలమ్మ

మళ్ళీ తిరిగి రానే లేదు –మరిచిపోయిందేమో !

సెల్ టవర్లలో చిక్కుకుందేమో

చెట్లకోసం తిరుగుతూ –చైనా రష్యాలకు చేరి పోయిందేమో !

ఉగాది మాత్రం ఆగదుగా వచ్చేసింది

వేప పూత తెస్తానని అమ్మకు మాటిచ్చి

ఉదయం నుంచీ ఉసూరు మంటూ తిరుగుతూనే ఉన్నాను

వేప చెట్ల కోసం వెయ్యి కళ్ళతో

కట్టడాలకు అడ్దోచ్చాయని-కరెంటు తీగలకు

 అడ్డంగా ఉన్నాయని నరికి పారేశారట

అమెరికావాడు మన వేప చెట్టుపై పేటెంట్ తీసుకున్నాడేమో

ఇండియాలో ఎక్కడా వేప చెట్టు ఉండకూడదని శాసనం వేశాడేమో తెలీదు .

గ్లోబల్ అడుగులకు మడుగులొత్తే దేశం మనది

ప్రపంచీకరణ పేరుతో ప్రకృతినే తాకట్టు పెట్టిన ఘనత మనది .

వేపపూత పొడి గ్రాము వెయ్యి రూపాయలంటే

వేలం వెర్రిగా కొనే వేర్రినాగన్నలం మనం .

కొత్త శోభ తెస్తానని చెప్పిన కోయిలమ్మ

పత్తా లేకుండా పోయింది

‘’రేడియేషన్ ‘’-పక్షులనే కాదు –

వాటి అండాలనూ చిదిమేస్తుంది

పిండాలనూ పిండేస్తుంది

జీవావరాణాన్ని నిర్జీవం చేసేస్తుంది .

భవిష్యత్తులో కోయిలలుండవు మిత్రమా పాటలు పాడటానికి

కాకులుండవు నేస్తమా చుట్టాల ఉనికి చెప్పటానికీ

పితృ దేవతల పిండాలు స్వీకరించటానికి

పిచ్చుకమ్మల కిచకిచలుండవు దోస్తూ

రామ చిలుకలు ,రాయ౦చలతో పాటు కనుమరుగైపోతాయ్

కొంగలు౦డవ్ దేశవాళీ కోళ్ళు కూడా ఉండవ్

 పండగకోచ్చే అల్లుళ్ళకు

రష్యాకొంగలూ ఇక్కడి పరిస్థితి గమనించి

రాము రామని రాం రాం చెప్పేస్తాయి .

కోకిలమ్మ లేని ఉగాది నాకొద్దు

ఉగాదిపచ్చడి లేని ఉగాదులెందుకు ? నాకు వద్దే వద్దు .

చెట్లన్నీ కూలిపోతే –కోయిలమ్మలు మరణిస్తే

కవితలకు స్పూర్తి ఏదీ ప్రేరణ ఎక్కడ ?

ఉగాది కవితా సదస్సులో శూన్యమనస్కంగా

నేనేమని పాడాలి యేమని చెప్పాలి ?

‘’గూగుల్లో ‘’కోయిలమ్మను చూస్తూ ‘

‘’యు ట్యూబ్ ‘’లొ పాట విని రాయనా ?

అప్పుడు వచ్చేది కవిత్వం కాదు –మాటల పోగు

కళావిహీనమైన కవిత కలకాలం మన లేదు కదా .

 అయినా అవన్నీ నాకెందుకు ?

అందరూ వెళ్ళండి –నా కోకిలమ్మను వెదకండి

కనబడితే కబురు చెప్పండి

తనపై అలిగానని ఎదురు చూస్తున్నానని  తెలపండి .

కోకిలపాట వింటేనే నాకు ఉగాది.

విళంబు లొద్దు- వికారులొద్దు

కోకిలపాట వింటేనే నాకు ఉగాదులు –ఉషస్సులు

అందాకా నాకు తమస్సే.

 13-పేరు రాయని కవి

ఆశల చిగురులు మోసుకుంటూ

పచ్చనైన నా ఆంధ్రం విచ్చిన్నమై –అడకత్తెరలో పోక చందమైతే

జీవదారల నదీమతల్లులు ఎండి ఎడారు లౌతుంటే

వాటిపై ప్రాజెక్ట్ లు కట్టే మహామహుల రాజ్యమేర్పడింది .

పచ్చనిపోలాల పిల్లగాలి ,కరకు రాజకీయ కొడవళ్ళకు చిక్కి

నశించి రాతిమేడల రాజ్యాల్లో చోటులేక తరలి పోయింది

గడియకో ఎత్తుగడతో కొమ్మకోపార్టీ,

రాచకీయ సింహాసనం కోసం కుమ్ములాటలతో

భగ్గుమంటున్న భారత దేశం

బరి తెగించిన విషనాగుల కాటుకు

కాటికి చేరుతున్న అభాగ్య జీవాలెన్నో

ఎవరికైనా పట్టిందా ?

ఆ –మనకెందుకులే

స్పెషల్ పాకేజీ మిఠాయి కోసం

పోటీపడుతున్నాం –విసిగించకు ,కసిపెంచకు

బ్రెయిన్ డెడ్ లు ఎన్ని జరిగితేనేమి

కళ్ళదగ్గర నుండి కాలేయం దాకా

అమ్ముకోవచ్చు అంతా దేశ సేవేకదా బ్రదర్

నిన్న ఉన్నది నేడు లేదు –రేపు ఉంటున్నదని నమ్మకం లేదు

అస్థిర అస్తిమిత జీవన మార్గం లో

 గమ్యమేమిటో ఎవరికీ తెలీని బ్రహ్మ పదార్ధం .

ముక్కలైన నా రాజ్య౦ ఉద్ధరించే వాడికోసం వెక్కి వెక్కి పడుతోంది

కుల మతాల కుమ్ములాటలు ,మతాల మారణ హోమాలలొ

మానవత్వం బిక్క చచ్చి న వేళ వచ్చిందో ఉగాది

ఆశల చిగురులు మోసుకుంటూ .

14-శ్రీ మునగంటి వేంకట రామాచార్యులు –విజయవాడ -9295753960

  దగా పడిన తమ్ముళ్ళు

గుండె కుములుతున్నది –గొంతు పెగలకున్నది

నాటి మహామహుల త్యాగ నిరతి –నిష్ఫలమై పోతున్నది

శతవసంతాల తెలుగు ప్రజలపసిడి కాంక్ష

 పగిలిన అద్దమౌతున్నది

ఆంధ్రులంటే ఆది నుంచీ –కేంద్ర ప్రభుతకు చిన్న చూపే

ప్రతిసారీ మనం దగా పడిన తమ్ముళ్ళే.

తూర్పు సముద్ర తీరం లొ –దిగువ దక్షిణ ప్రాంతం లొ

తొలిసారి పాక వేసి  నివసించిన

‘’ముతరాసు ‘’చెన్నపు ఆంధ్రుడు

ముతరాసే మదరాసు గా  మద్రాసు గా మారింది .

అదే చెన్నప్ప పేర చెన్న పట్టణ మై

ఇప్పుడు’’ చెన్నై ‘’గా చలామణి లొ ఉన్నది .

 ఆంధ్రరాష్ట్రం ఏర్పడే వరకూ అక్కడే ఆంధ్రులే అత్యధికం

తమిళనాడుకు ఈశాన్యంగా చెన్నై ఉన్నది .

సమైక్యత తమిళుల సహజ లక్షణం

అనైక్యత ఆంధ్రుల ఉగ్గుపాలతోనే వచ్చింది

మనవనుకున్నవాటిని ఎదుటి వారికి వదిలేసి

అసమర్ధులు గా ముద్రపడి బతుకుతున్నాం

అగస్త్యభ్రాతలకు ఉదాహరణగా చెల్లుబాటవుతున్నాం

తెల్లవాడి తుపాకులకు రొమ్ము చూపించి

 గర్జించాడు ఆంధ్రకేసరి టంగుటూరి

‘ఎక్కడ మీ ఆంధ్రా ?’’అని హేళన చేసిన నెహ్రూకు ‘

‘’అణా’’నాణెం తీసి దానిపై తెలుగులో ఉన్న

‘’అణా’’చూపించి నోరుమూయించాడు

భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య .

దక్షిణాది భాషల్లో ఒక్క తెలుగుకి మాత్రమె

దక్కిన అరుదైన గౌరవం అది

అదే దాని ప్రాచీనతకు నిదర్శనం .

శతాబ్దాల చరిత్ర ఉన్న తెలుగును

ఆంగ్లేయులు గుర్తించి గౌరవించారు

స్వతంత్ర భారతం మాత్రం

చులకన చేసి అగౌరవ పరచింది  .

ఆంద్ర సంస్కృతీ భాషలను

గుర్తించని కేంద్రం ప్రత్యెక రాష్ట్రానికి

మొకాలోడ్డి ఎదురు నిలిచింది

అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాముల

ఆత్మ బలిదానంతో సహనం నశించిన ఆంధ్రుల

ఆవేశ కావేష ఆందోళనలకు మాత్రమె దిగొచ్చింది

ఆంద్ర రాష్ట్రం ఇచ్చి చేసిన ఆలస్యానికి

బుద్ధిగా  చెంపలేసుకున్నది కేంద్రం .

గరిక పోచలు ,గడ్డిపరకలు ఏకమైతే

‘’వెంటి’’ గా మారి ఏనుగునైనా బంధిస్తాయి

బిందు సమూహమే

అవధుల్లేని సింధువు అవుతుంది

శ్రమ సాధనాలు దీక్షా దక్షతలతో

ఉద్యమ ఉద్వేగాలు ఉరకలెత్తితే

సాధనకు అందనిదేమున్నది !

తలలో జేజమ్మైనా దిగి వస్తుంది

అకుంఠిత దీక్షా ,అవిరళ కృషికి

రూపొందని దేముంటుంది ?.

కవి సమ్మేళన కవితలు సమాప్తం

శ్రీ విళంబి కవి సమ్మేళనాన్నిదక్షతతో  నిర్వహించింది యువకవి ‘’శ్రీ టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య’’ అని మరొకసారి గుర్తు చేస్తున్నాను .

రేపు 20-4 -18 శుక్రవారం –శ్రీ శంకర జయంతి శుభా కాంక్షలతో

  మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -18-4-18-కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -5 (చివరి భాగం )

              ఉత్తరాలకోసం నిరీక్షణ

 మా బావ వివేకానందం గారిని ఇంట్లో అందరం అదే పేరుతొ పిలిచేవాళ్ళం .పెళ్ళయ్యాక కూడా చాలా రోజులు అలాగే పిలిచి తర్వాత అలా పిలవకూడదని గ్రహించి బావగారూ అనే వాళ్ళం .పాలిటెక్నిక్ పరీక్ష పాస్ అవగానే ఆయనకు వెంటనే ఒరిస్సా లో సెంట్రల్ ఇరిగేషన్ డిపార్ట్ మెంట్ లో డ్రాఫ్ట్స్ మన్ ఉద్యోగం వచ్చింది .అక్కను తీసుకుని అక్కడికి వెళ్ళారు .అప్పటిదాకా మా కళ్ళముందు రోజూ కనిపించే అక్కయ్య దూరం అవటం తో మాకు పిచ్చెక్కిపోయేది.ఏమీ తోచేదికాదు. మా అమ్మా నాన్న ల పరిస్థితి మరీ దారుణం .కనుక వాళ్ళనుంచి ఉత్తరాల కోసం రోజూ ఎదురు చూసేవాళ్ళం  .అక్కడ రాసి వేసిన ఉత్తరం ఇక్కడికి చేరటానికి కనీసం వారం రోజులు పట్టేది .రోజూ నేనూ మా తమ్ముడు మా మిత్రులు ఉదయం  స్కూల్ కు వెడుతూ దారిలో ఇప్పుడు డిబి ఆర్ కాంప్లెక్స్ ఉన్న చోట అప్పుడు పెంకుటింట్లో పోస్టాఫీస్ ఉంటె కిటికీ దగ్గర నిలబడి పోస్ట్ మాన్ ‘’షేకాలీ ‘’ని ఉత్తరం వచ్చిందా అని అడిగే వాళ్ళం వస్తే ఇచ్చేవాడు లేకుంటే రాలేదని చెప్పేవాడు. ఆతను మా నాన్న శిష్యుడు అవటం తో మాకు చనువు ఎక్కువ .అతని కిర్రు చెప్పుల చప్పుడు విని పోస్ట్ వచ్చిందని తెలిసేది ఇంట్లో .అప్పుడు అంతా కార్డు మీద రాయటమే .కార్డు అర్ధణా ,కవరు బేడ అని జ్ఞాపకం .ఇన్లాండ్ లెటర్ చాలాకాల్నికి కానీ రాలేదు .అక్కయ్యనుంచి ఉత్తరం రాగానే సరాసరి ఇంటికి వెళ్లి ఇచ్చి బడికి వెళ్ళేవాళ్ళం .

  ఒరిస్సాలోని వాళ్ళున్న చోటుకు వెళ్ళాలంటే బెజవాడ వచ్చి ట్రెయిన్ ఎక్కి వెళ్ళాలి .మొదటి సారి అందరం బెజవాడ వచ్చి ట్రెయిన్ ఎక్కించి అది ఏ తెల్లవారు ఝామునో బయల్దేరే దాకా ప్లాట్ ఫాం పై పడిగాపులు కాచి ,అప్పుడు ఉయ్యూరు చేరేవాళ్ళం. ఇందులో ఎంతో ఆనందం ఉ౦డేది మాకు .ఎప్పుడైనా అరునెలలకోసారి వచ్చేవారేమో .ఒకసారి మా బావ అక్కయ్యలతో ఏలూరు వెళ్లి అక్కడ ఆయన అక్కగారి మరిది జనమంచి కృష్ణ ఇంట్లో దిగి .రాత్రి రెండవ ఆట సినిమాకు రిక్షాలో ‘’జయభేరి ‘’సినిమా చూసి ఇంటికి వచ్చి తెల్లారిన తర్వాత ట్రెయిన్ లో వాళ్ళను ఎక్కించి ఇంటికి వచ్చాను .సినిమాకు వెళ్ళేటప్పుడు ,వచ్చేటప్పుడు రిక్షాలో మా బావ ఒడిలో కూర్చుని వెళ్ళటం బాగా జ్ఞాపకం .అప్పుడు చూసిన జయభేరి ఇంకా గుండెల్లో  భద్రంగా మోగుతూనే ఉంది .అలాగే మరో సారి మాతమ్ముడు వాళ్లిద్దరు కలిసి రామారావు భానుమతి ,జమున నటించిన సినిమా రెండో ఆట చూశాం బెజవాడలో .అందులో భానుమతిపాడిన లాలిపాట బాగా ఉంటుంది .

   మా తమ్ముడి ఉపనయనానికి  వాళ్ళిద్దరూ వచ్చి వాడిని తమతో తీసుకు వెళ్ళారు .1961 నవంబర్ లో మానాన్న చనిపోయినప్పుడు వాళ్ళు బీహార్ లో ఉండేవాళ్ళు .రమ్మని టెలిగ్రాం ఇస్తూ ‘’స్టార్ట్ బై ఎయిర్ ‘’అని రాసినట్లు జ్ఞాపకం .మా నాన్న గారి మరణం మాకు పెద్ద గా బాధ కలిగించింది .అంతకు ముందుమా అన్నగారి మరణం .ఈ రెండూ మా అమ్మ జీర్ణించుకోలేక పోయింది చాలా ఏళ్ళు .బయటికి వచ్చేదేకాదు.మా నాన్నగారి మరణం తర్వాత మా నాయనమ్మ నా చేతుల్లో నే 1966లో  చని పోయింది .సుమారు 90 ఏళ్ళు ఆవిడకు అప్పుడు .పండగలా కర్మకాండ చేశాం .దీనికీ అక్కాబావా వచ్చారు .

                           బందరు జ్ఞాపకాలు

  మా బావ రాష్ట్రానికి చాలా దూరం లో పని చేస్తూ ఉండటం వలన మా బావ తాను ఒక్కడే అక్కడ వండుకు తింటూ ,పిల్లల చదువుకోసం బందరులో బచ్చుపేట లో కాపురం పెట్టించాడు .ప్రముఖ కధారచయిత ఆర్ ఎస్ ఎస్ నాయకుడు ,జాగృతి వారపత్రిక కాలమిస్ట్ హిందూ హై స్కూల్  లేక్కలమేస్టారు శ్రీ రాజనాల శివరామ కృష్ణమూర్తి (ఆర్ ఎస్ కె మూర్తి )గారి దగ్గర పిల్లల ట్యూషన్ .హిందూహైస్కూల్ కాలేజీలలో అశోక్  శాస్త్రి పద్మలు చదివారు .వీలైనప్పుడల్లా మేము బందరు వెళ్లి వాళ్ళ ఇంట్లో ఉండి వచ్చేవాళ్ళం నేను స్పాట్ వాల్యుయేషన్ కు వెడితే అన్ని రోజులూ అక్కడే .వాళ్ళూ పండగలకు ఉయ్యూరు వచ్చేవాళ్ళు ఒకసారి ఫోర్ట్ రోడ్ లో మెహర్ బాబా హాల్ లో మంగళం పల్లి బాల మురళీ కృష్ణ గానకచేరీ అందరం కలిసి చూశాం . ఇక్కడే రెండు చింతల ఆయన ఇంట్లో కొంతకాలం అద్దేకున్నారు వాళ్ళతో అనుబంధం ఎవరూ మర్చిపోలేం .మరో ఇంట్లో వీళ్ళ ఇంటి సగభాగం లో పమిడిముక్కల నేటివ్  ఆర్ ఎస్ ఎస్ కార్యకర్త ‘’భక్త జయదేవ్ ‘’సినిమా దర్శకుడు పమిడి ముక్కాల రామారావు గారు అద్దెకుండేవారు ఆయనతో నాకు అంతకు ముందే పరిచయం .

ఇలా సవ్యం గా సాగుతున్న మా జీవితాలలో మరో రెండు కుదుపులు కొంత ఇబ్బంది పెట్టాయి .పూనాలో డిఫెన్స్ ఫాక్టరీ లో పని చేస్తున్న మా తమ్ముడు మాకు తెలీకుండా తనతో పనిచేసే అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు .మా అక్కయ్యా బావలకు ఇది తెలిసింది .మాకు చెప్పలేదు .ఒకసారి ఉత్తరం రాసి విషయం తెలియజేశాడు .మా అమ్మ దీన్ని జీర్ణించుకోలేక పోయింది .ఆవిడను ఆపటం మా వశంకాలేదు .వాడంటే మా అమ్మకు ప్రాణం .మా అక్కయ్యకూ అంతే.చివరికి మ బావ ఉయ్యూరు వచ్చి అందరినీ శాంతపరచి వాళ్ళిద్దరినీ మా ఇంట్లో కి ప్రవేశం కల్పించేట్లు చేశాడు .ఇందులో మా అక్కా బావల ఓర్పు నేర్పు ప్రశంసనీయం .అందరం కలిసి పోయాం .హాయిగా ఉన్నాం .

   బందరులో చదివి డిగ్రీ పాసై న౦బూర్ నాగార్జున యూనివర్సిటి లో లెక్కల ఏం ఏ లో చేరి చదువుతున్న మా మేనల్లుడు  బందరు లో తన స్నేహితుడి అక్కను ప్రేమించి  వాళ్ళ ప్రోద్బలంతో మాకు మా అక్కా బావాలకు తెలియజేయకుండా తిరుపతి లో పెళ్లి చేసుకున్నాడు .మా తమ్ముడి విషయం లో సంయమనం పాటించిన మా అక్క బావ కొడుకు విషయం లో సమాధానం పడక  తెగ తెంపులు చేసుకునే పరిస్థితి తెచ్చుకున్నారు .ముందుగా వాళ్ళిద్దర్నీ ఉయ్యూరు రమ్మని చెప్పి వాళ్ళ పెళ్ళికి గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చి కొంత ఉపశమనం కలిగించాం  .కలపటమే కాని చీల్చటం  కూల్చటం తెలియని నేను ,రంగ ప్రవేశం చేయాల్సి వచ్చింది .నేనూ నా భార్య ప్రభావతి ముందు గా మా అమ్మను ఒప్పించి నెమ్మదిగా మా అక్కా బావల దగ్గరకు వెళ్లి ప్రత్యక్షంగా మాట్లాడి ఎన్నో సార్ల ప్రయత్నం లో వాళ్ళను కన్విన్స్ చేయగలిగాము  .ససేమిరా అని అగ్గిమీద గుగ్గిలమై పోతున్న మా బావను వెనక తాను మా తమ్ముడి విషయం లో చేసింది గుర్తుకు తెచ్చి ,మా అక్కయ్యనూ శాంతపరచ గలిగాను .అందర్నీ కలిపే బాధ్యత నాపై పెట్టారిద్దరూ .అశోక్ బావమరదులు అత్తా మామలతో మాట్లాడి చీవాట్లు పెట్టి చేసింది తప్పే అని ఒప్పించి ,చెప్పించి రాజీ ప్రయత్నం చేశా .ఒక మంచి రోజు ఆదివారం మా అక్క బావల ఇంట్లోనే అశోక్ భార్య సంధ్య లతో సత్యనారాయణ వ్రతానికి ఏర్పాటు చేయించి , అమ్మాయి తరఫు వాళ్ళనూ  పాల్గోనేట్లు చేసి ఉయ్యూరునుంచి మేమూ వచ్చి పాల్గొని స్వామి సమక్షం లో అందరూకలిసేట్లు చేశాను .దీనికి మా అక్క బావా ఎంతో సంతోషించారు .పిల్లలపై అధిక మమకారం ప్రేమ ఉంటె  మా అమ్మలాగే, మా అక్కా బావ లాగే ఇబ్బంది పడతారని అర్ధమయింది  .ఈ ఒక్కటి తప్ప మా మేనల్లుడు అశోక్ బంగారం .వాడి హృదయం అమృతం .తర్వాత అందరూ హాయిగా కలిసిపోయారు ఏ పొరపొచ్చాలు లేకుండా .

   అశోక్ కి సిద్ధిపేట  స్టేట్ బాంక్ లో ఉద్యోగం రావటం తో చదువు మానేసి కాపురం పెట్టటం ,తలిదండ్రులు అక్కడికి వెళ్ళటం  వాడి మామ్మ తాతయ్యలనూ దగ్గరుండి చూసుకోవటం  వారిద్దరూ మరణిస్తే కార్యక్రమాలన్నీ దగ్గరుండి జరిపించటం తమ్ముడిని అక్కడే కాలేజి లో చేర్పిచి చదివించి గోప్పబాధ్యత తీసుకుని మా అక్కా బావల మనసు మార్చాడు .మేమూ సిద్ధిపేట వెళ్లి వచ్చేవాళ్ళం .అప్పుడే ఓరుగల్లు కోట చూపించాడు మా మేనల్లుడు శాస్త్రి .అశోక్ ఇంటిదగ్గర ఉదయం సాయంత్రం ఇంటర్ వాళ్లకు లెక్కలు ట్యూషన్ చెప్పేవాడు .కిటకిట లాడేవారు జనం లో మంచి పేరు తెచ్చుకున్నాడు .దీనితో తలిదండ్రులూ పొంగిపోయేవాళ్ళు .

  మా బావ కు హైదరాబాద్ దగ్గర కు ట్రాన్స్ ఫర్ అవటం ,కాకతీయ నగర్ లో కాపురం ,మాతమ్ముడు పూనాలో మానేసి హైదరాబాద్ డిఫెన్స్ లో చేరి కొంతకాలం మా అక్కయ్యా వాళ్ళ ఇంట్లో ఉండటం  మేమూ తరచూ అక్కయ్యా వాళ్ళింటికి వెళ్ళటం జరిగేది .ఎక్కడున్నా అక్కయ్యా వాళ్ళు అంటే మాకు మహా ప్రాణం .శాస్త్రికి ,పద్మకు హైదరాబాద్ సంబంధాలే కుదరటం తో వాళ్ళ కు మరింత ఆనందం కలిగింది .అల్లుడూ కోడలూ కూడా మంచివాళ్ళు అవటం అదృష్టం .శాస్త్రి రిజర్వ్ బాంక్ లో ఉద్యోగం పొంది ,క్వార్టర్స్ లోఅమ్మానాన్న లతో  కాపురం పెట్టి తర్వాత చదువులకు స్నేహితుల ప్రోత్సాహం తో అమెరికా వెళ్లి చదివి ఉద్యోగం సాధించి భార్య విజయలక్ష్మినీ తీసుకుని వెళ్లి ఆమె కూ ఉద్యోగం రాగా హాయిగా కాలం గడుపుతున్నారు .మా బావ అన్నగారు ముకుందం గారబ్బాయి పవన్ ను శాస్త్రి అమెరికా తీసుకువెళ్ళి చదివించి ఉద్యోగం వచ్చేట్లు చేశాడు .

  అశోక్ ఓల్డ్ బోయిన్ పల్లి లో ఇల్లు కట్టుకుని అమ్మా నాన్నలతో సహా అందులోనే ఉన్నాడు .ఇక్కడికీ తరచూ వచ్చేవాళ్ళం .మాబావకు నేనంటే విపరీతమైన మమకారం నా మాటకు విలువ నిచ్చేవారు .తర్వాత శాస్త్రి అన్న ఇంటికి దగ్గరలోనే స్థలం కొని రెండస్తుల బిల్డింగ్ కట్టించి ,తలిదండ్రులకు కన్వీనియెంట్ గా ఉంటుందని అక్కడ ఉంచాడు .అమెరికా వెళ్లి వస్తున్నాడు .కొడుకు ఉపనయనం ఇక్కడే చేశాడు .అశోక్ కూతురి పెళ్లి, కొడుకు పెళ్లి చేశాడు వీళ్ళకూ హైదరాబాద్ సంబంధాలే .కనుక కళ్ళముందే కొడుకు కోడలు మనవరాలు మనవడు,కూతురు కుటుంబం ఉండటం తో హేపీ హేపీ .

  ఇంతహాపీ గా ఉన్నా చిన్నకొడుకు దూరంగా ఉన్నాడనే బెంగ వాళ్ళిద్దరికీ .లోపలఉండి, అది తొలి చేస్తోంది .బిగపట్టుకుని పైకి గంభీరంగా ఉంటున్నారు .ఇది గ్రహించి శాస్త్రి ఇక్కడే హై టెక్ సిటీ లో కోటి రూపాయలు పెట్టి ఇల్లుకొని అమ్మానాన్నలకు దగ్గరలో ఉండి పోదామని ప్రయత్నించాడు .రెండు నెలలు ఉన్నాడుకూడా .కానీ పిల్లల భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించి  కొన్న ఇంటిని కారు ని అమ్మేసి అమెరికాలో కాలిఫోర్నియాలోనే అప్పుడు అమ్మేసిన స్వంత ఇంటిదగ్గర్లోనే మళ్ళీ కొనుక్కుని ఉంటున్నాడు .పిల్లలిద్దరూ ప్రయోజకులై ఉద్యోగస్తులయ్యారు .తలిదండ్రులకు దూరంగా ఉంటున్నాడు అన్నమాటే కాని వాళ్లకు కావాల్సిన సదుపాయాలూ వైద్య సౌకర్యాలు అన్నీ స్వయం గా చూస్తున్నాడు .అశోక్ బార్య పిల్లలూ  రెండుపూటలా  వచ్చి ,రోజూ అన్నం కూరలు ఆధరువులూ తెచ్చి ఏ లోపం లేకుండా చూస్తున్నారు .అయినా వాళ్ళిద్దరి మనసులలో దిగులు గూడు కట్టుకుని ఉంది.దాన్ని పొ గొట్టే అన్ని ప్రయత్నాలూ చేస్తూనే ఉన్నారు సోదరులిద్దరూ .ఎన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకున్నా జరగాల్సింది జరిగే పోయింది 13 వ తేదీ శుక్రవారం రాత్రి .మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి దుర్గ మరణం అందరి మనసులను కలచి వేసింది .మా బావ కు అందరూ ధైర్యం చెప్పి బాధను దూరం చేయాలి .

  మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్- హైదరాఆద్

2700ఏళ్లనాటి ఆచారం: అర్చకుడి భుజ స్కందాలపై దళితుడి ఆలయ ప్రవేశం ఎలాంటి భేదాలు, తారతమ్యాల్లేవని, మనుషులంతా సమానమే : రంగరాజన్ హైదరాబాద్: దేవుని ముందు అందరూ సమానమేనని చిలుకూరు బాలాజీ దేవాలయం ప్రధాన అర్చకులు, తెలంగాణ దేవాలయాల పరిరక్షణ కమిటీ ఛైర్మన్ సీఎస్ రంగరాజన్ అన్నారు. రాష్ట్రంలోని ప్రతి దేవాలయంలో మునివాహన సేవా కార్యక్రమాన్ని చేపట్టి మనుషులంతా ఒక్కటేనని చాటాలని పిలుపునిచ్చారు. సోమవారం జియాగూడలోని చరిత్రాత్మక రంగనాథస్వామి దేవాలయంలో మునివాహన సేవా మహోత్సవాన్ని కనులపండువగా నిర్వహించారు. అర్చకుడి భుజ స్కందాలపై దళితుడు సోమవారం సాయంత్రం మంగళ వాయిద్యాల మధ్య చిలుకూరు ప్రధాన అర్చకులు రంగరాజన్ స్వయంగా ఓ దళిత భక్తుని తన భుజస్కందాలపై ఎత్తుకుని దేవాలయంలోకి మోసుకెళ్లి శ్రీ రంగనాథుని దివ్యదర్శనం చేయించారు. అనంతరం స్వామివారికి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు.   మనుషులంతా ఒక్కటే దేవుని ముందు ఎలాంటి భేదాలు, తారతమ్యాల్లేవని, మనుషులంతా సమానమేనని రంగరాజన్ వివరించారు. దళితులను దేవాలయంలోకి అనుమతించరాదంటూ ఎక్కడా పురాణాల్లో లేదని రంగరాజన్ స్పష్టం చేశారు. ఓ యూనివర్శిటీలో జరిగిన చర్చలో దేశంలో జరుగుతున్న దాడుల గురించి దళిత మేధావులు, నాయకులు ప్రస్తావించారని, ఆ సందర్భంలో నేను లోక సారంగ- తిరుప్పాణాళ్వార్ వృత్తాంతాన్ని వినిపించినట్లు తెలిపారు. మంచి మనస్సుతో.. ధర్మాన్ని రక్షిస్తే.. కానీ, ఎప్పుడో జరిగిందని చెప్పడం కాదు.. ఇప్పుడు మీరు అలా చేయగలరా? అని వాళ్లు ప్రశ్నించటం వల్లే 2700 క్రితం నాటి అరుదైన సన్నివేశానికి మళ్లీ శ్రీకారం చుట్టినట్లు రంగరాజన్ తెలిపారు. శుచి, శుభ్రత, మంచి మనస్సు ఉంటే ప్రతి ఒక్కరు దేవాలయానికి వెళ్లి స్వామిని దర్శించుకోవచ్చునని తెలిపారు. ధర్మాన్ని రక్షిస్తే, ఆ ధర్మమే మనల్ని రక్షిస్తుందనేది తమ సంకల్పమని రంగరాజన్ పేర్కొన్నారు. ఫెడరల్‌ఫ్రంట్: మేలో ఒడిశా సీఎం నవీన్‌పట్నాయక్‌తో కెసిఆర్ చర్చలు అమెరికాలో తోటపిల్లి కుటుంబం అదృశ్యం విషాదాంతం: ముగ్గురి మృతదేహాలు లభ్యం శ్రీరెడ్డి సహా వారికి కౌంటర్.. బాధగా ఉంటుంది, కానీ: పవన్ కళ్యాణ్ వీడియో వైరల్ Featured Posts 2700ఏళ్లనాటి ఆచారం అనంతరం చిల్కూరు దేవస్థానం ప్రధాన అర్చకులు సౌందర్య రంగరాజన్ మాట్లాడుతూ.. దళితులకు ఆలయ ప్రవేశంలో మునివాహన సేవ అనేది కీలక ఘట్టమని తెలిపారు. క్రీ.పూ. 2700 యేళ్ల క్రితం తమిళనాడులోని శ్రీరంగ ఆలయంలో దళితున్ని ఆలయంలోకి రామానుజాచార్యులు వారు స్వయంగా భుజస్కంధాలపై మోసుకెళ్లి స్వామి వారి దర్శనం చేయించారని గుర్తుచేశారు. ఇదే మునివాహన సేవ కార్యక్రమాన్ని జియాగూడలోని శ్రీ రంగనాథ్ స్వామి దేవాలయంలో నిర్వహించామని తెలిపారు.

— 

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -4

ఉయ్యూరు జ్ఞాపకాలు

1950లో మా కుటుంబం హిందూపూర్ నుంచి ఉయ్యూరు వచ్చేసింది .మేము బోర్డ్ హైస్కూల్ లో చేరాం. రోజూ ఇంటినుంచి మా అక్కయ్య ,మేమిద్దరం నా ముఠాఅంటే సూరి నరసింహం ,పెద్దిభొట్ల ఆదినారాయణ ,మామిళ్ళపల్లి సత్యనారాయణ ,కలిసి సీతంరాజు వారింటి ముందునుంచి మామయ్యగారి మామిడి తోట దాటి ప్రక్కనే ఉన్న హైస్కూల్ చేరేవాళ్ళం .ఇక్కడే రాయప్రోలు కొదందరామయ్యగారి 5 ఎకరాల దట్టమైన బంగినిపల్లి మామిడి తోట ఉండేది .మధ్యాహ్నం అలాగే ఇంటికి వచ్చి బట్టలు విప్పేసి బయట పారేసి బొందులాగూ లేక తువ్వాల కట్టుకుని అన్నం తిని మళ్ళీ బయల్దేరే వాళ్ళం .బడి బట్టలతో ఇంట్లోకి రానిచ్చేవాళ్ళు కాదు .తప్పనిసరిగా బట్టలు మార్చాల్సిందే ఆడ అయినా మగ అయినా .మా అక్కయ్య స్నేహితురాళ్ళు సూరి మంగమ్మగారబ్బాయి శ్రీరామ మూర్తి కూతురు కమల ,హెడ్ కర్ణం ఆదిరాజు నరసింహారావు గారమ్మాయి సుందరి ,మాఅమ్మ బెస్ట్ ఫ్రెండ్ శ్రీమతి చోడవరపు  అమ్మన్న ,మానాన్న బెస్ట్ ఫ్రెండ్ చంద్రశేఖరరావు దంపతుల  కూతురు తేజ ,బట్టల షాపు యజమాని నెప్పల్లి మల్లికార్జునరావు గారమ్మాయి ,ఆదిరాజు చంద్ర మౌళీశ్వరరావు గారమ్మాయి అని గుర్తు .ఆదివారాలలో వీళ్ళందరూ కలిసి ఆడుకునేవారు .మా అక్కయ్యలిద్దరూ ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసుడు గరికపాటి కోటయ్య దేవర గారమ్మాయి వద్ద సంగీతం నేర్చుకునేవారు .స్వరాలు సరళీస్వరాలు జంటస్వరాలు అయ్యాక ‘’లంబోదర లకు మికరా –అంబా సుత అమర వినుత ‘’కృతి నేర్పేవారు. వినటం వలన మాకూ నోటికి వచ్చేసేవి .సంగీతం క్లాసులు సాయంకాలం 5 తర్వాతే .

వేసవిలో ఊరగాయలు వేయటం మామిడి కాయ ముక్కలు తరగటం లో మా అక్కయ్యలు బాగా సహకరించేవాళ్ళు మా అమ్మకు. నేను కాయలు తుడిచి దబ్బనం తో జీడి తీసేవాడిని తర్వాత ముక్కలు తరగటమూ అలవాటైంది .కాయలన్నీ మా మామయ్యగారి తోటలోనివే పాలేళ్ళతో కోయించి ఇంటికి పంపేవాడుమామయ్య .అదొక యజ్ఞం గా జరిగేది .వాళ్ళపాలేళ్ళు తాటి చెట్ల నుండి తాటి గెలలు దించి ,’’జల్లాబండీ ‘’లో తోలుకు వచ్చి వాళ్ళ దొడ్లో పడేసి పాలేళ్ళు పదునైన కొడవలితోచుట్టూ కోసి  ముంజెలు తీసి  మాకు ఇస్తే మహా కమ్మగా జుర్రేవాళ్ళం .సీమచింతకాయలు తినేవాళ్ళం కొనే వాల్లంకాడు .మా దొడ్లోను మా పెరడు వెనకున్న ‘’చామలి ‘’లోనూ ఉన్న ఈత చెట్ల నుండి పండిన ఈత  గెలలు మా స్నేహితులే కోసుకొస్తే అందరం తినేవాళ్ళం మహా రుచిగా ఉండేవి .అందులోని గింజను ఉమ్మేయటం ఒక కళ.తాటిము౦జెలు తిని  అరగటానికి మామిడి ముక్కలు లేక ఆవకాయ తినే వాళ్ళం .పోటీలు పడి తినేవాళ్ళం ఆడా మగా అందరం .

డిసెంబర్ జనవరి ఫిబ్రవరి నెలలో రేగిపళ్ళు అమ్మవచ్చేవి. బుట్టల్లో పెట్టుకుని స్త్రీలు ఇళ్ళకు తీసుకోచి అమ్మేవారు .డబ్బులిచ్చి కొనటాలు లేవు .వడ్లు పోసి కొనటమే .రెండు గిద్దల  వడ్లకు  ఒక గిద్ద రేగిపళ్ళు ఇచ్చేవారు లేక బియ్యానికైతే సరికి సరి. బియ్యంతో కొనటానికి పెద్ద వాళ్ళు ఒప్పుకునేవారు కాదు .మా అక్కయ్య లిద్దరికీ రేగి పళ్ళు మహా ప్రాణం .వాకిట్లోకి వస్తే కొనకుండా వదిలే వారు కాదు .అంతమోజు .ఇక మామిడిపళ్ళు చెప్పక్కర్లేదు .మా ఇళ్ళ చుట్టూ మామిడిపళ్ళ ‘’కావ’’ లుండేవి .తాటాకు బుట్టలతో కొనుక్కోచ్చేవాళ్ళం. హిందూపూర్ నుంచి వచ్చిన కొత్తలో మా మామయ్యే మాకు కొనిపెట్టేవాడు .తర్వాత మేము’’ ముదిరి ‘’మేమే కొనేవాళ్ళం .స్కూలు పుస్తకాలకు అక్కయ్యలె చక్కగా అట్టలు వేసే వాళ్ళు  .అదీ ఒక కళగానే అనిపించేది నాకు .ఇప్పటికీ అట్ట వేయటం రాదు .స్కూల్ బుక్స్ అన్నీ మామయ్య దగ్గరుండి కొనిపించేవాడు .ఒక నియోగి బ్రాహ్మలాయన సెంటర్ లో ఫాన్సీ షాప్ పెట్టాడు అక్కడే కొనే వాళ్ళం అప్పుడు .

దీపావళి కి నెల రోజుల ముందు నుంచి హడావిడి .మామామయ్య మాకు మతాబాలు తయారు చేయటం నేర్పాడు మా అక్కయ్యలిద్దరూ మతాబ గొట్టాలు తయారు చేయటం లో ఎక్స్పర్ట్ లు .సురేకారం గంధకం సున్నం ఆముదం సరైనపాళ్ళ లో కలిపించేవాడు .అడుగున కొద్దిగా ఇసుకపోసి మందు దట్టించి కూరేవాళ్ళం .బాగా ఎండ బెట్టేవాళ్ళం .దీపావళికి భలే తేజస్సుతో కాలేవి .నెల రోజులు ముందునుంచే’’ రోలు- రోకలి ‘’కొని తాళ్ళుకట్టి టపాసు మందు ఒక సీసాలో పోసుకుని ,తాటాకు ముక్కతో రోట్లో వేసుకుని రోకలి బిగించి గట్టి రాయి కేసి రోకలి తగిలేట్లు కొడితే గుండెలు పగిలే శబ్దం వచ్చేది .భలే సరదా .అలాగే సంక్రాంతికి ముందు ఇంటి వాకిట్లో దొడ్లో గొబ్బెమ్మలు వాటికి అలంకారాలు గొబ్బిపాటలతో మా అక్కయ్యలు హోరేత్తించేవారు ..మేళగాళ్ళు వాయిద్యాలు ఊదుకుంటూ జోలె పుచ్చుకుని ఇళ్ళకు వస్తే పాలేల్లతో వడ్లకోట్లోనుంచి ముందే తీయించి ఉంచిన వడ్లబస్తాలోని వడ్లను మా అక్కయ్యలు చేటల్లోకి బియ్యపు డబ్బాతో పోసి రెడీ చేస్తే వచ్చిన వాళ్ళందరికీ విసుగు లేకుండా పెట్టేవాళ్ళం .ఇంటి మంగలికి మరికాస్త ఎక్కువ పెట్టేవాళ్ళం .చాకళ్ళకు మామూళ్ళు ,తిరునాలకు మామూలు,ఏరువాక పౌర్నమి మామూళ్ళు,దసరామామూళ్ళు పశువులాసుపత్రి వాళ్ళ ,పోస్ట్ మాన్ల మామూళ్ళు ఇవ్వటం లో ఎంతో తృప్తి ఉండేది .

మా నాన్న ను ఎంతో బతిమిలాడితే తప్ప సినిమాకు తీసుకు వెళ్ళేవాడుకాడు .మా చిన్నక్కయ్య అడిగితెనో లేక మా తమ్ముడు అడిగితెనో లేకపోతె మా మామయ్య కూతురు ‘’మామయ్యా సినిమా ‘’అని పీడిస్తేనో సినిమాకు తీసుకు వెళ్ళేవాడు .రామినేని బుచ్చిబాబు వాళ్ళ ఒకే ఒక హాలు ఉండేది .దేవదాసు మల్లీశ్వరి ,పెళ్లి చేసి చూడు చూశాము .ఒకసారిమమ్మల్ని అందరిని బెజవాడ దుర్గా కళామందిరం లో ఆడుతున్న ‘’అప్పుచేసి పప్పు కూడు ‘’సినిమాకు తీసుకు  వెళ్ళిన జ్ఞాపకం.

చిన్నక్కయ్య వివాహం

తేలప్రోలుదగ్గర చిరివాడ అగ్రహారం లో శతావధాని వేలూరి శివరామ శాస్స్త్రి గారు ఉండేవారు .ఆయన తమ్ముడే వేలూరి కృష్ణ మూర్తి గారు .వీళ్ళకు రైస్ మిల్ ఉండేది. మిల్లు కృష్ణమూర్తి గారు అనే వారు ఆయన్ను .ఆయన రెండవ కుమారుడే మా బావ వివేకానందం గారు .అప్పుడాయన ఉయ్యూరు పాలిటెక్నిక్ లో ఎల్. సి .ఇ .చదివేవాడు .కొంతకాలం కంసాలి బజార్లో ,తర్వాత మా ఇంటి సందుకు ఎదురుగా ఉన్న వంగల వెంకాయమ్మగారింట్లో రూమ్ లో అద్దెకు ఉండేవాడు .స్వయంగా వంట చేసుకునేవాడు .మా అమ్మ మేనమామల ఊరుకూడా చిరివాడ కావటం తో కొంత బంధుత్వం ఉంది .తరచుగా మా ఇంటికి వచ్చి కబుర్లు చెప్పేవాడు సినిమా లు చూసి కధలు వినిపించేవాడు .ముఖ్యంగా హిందీ సినిమాలు మా అక్కయ్య లిద్దరికీ బాగా నచ్చేవి. వాటి కదలు పూస గుచ్చినట్లు చెప్పేవాడు .రాత్రి పడి గంటలదాకా ఆయనతో మాకు కాలక్షేపం .చాలా మంచి వాడు .మా అక్కయ్యకు మనసులో ఆయన బాగా నచ్చినట్లున్నాడు .ఆయనకూ మా చిన్నక్కయ్య బాగా నచ్చింది .ఈ విషయం తెలిసి అటూ ఇటూ పెద్దవాళ్ళు కూర్చుని సంబంధం ఖాయం చేసి వాళ్ళ తలిదండ్రులను పిలిపించి పెళ్లి చూపులు ఏర్పాటు చేసి ,1956 లో మాఘ శుద్ధ ఏకాదశినాడు ఉదయం పూట వివాహం జరిపించారు .చిరివాడ నుండి ఆయన బంధుగణం అంతా రెండెడ్ల బళ్ళలో ఉయ్యూరు చేరారు .విడిది కొలచల శ్రీరామమూర్తి మామయ్య ఇంట్లో .మామేనమామ అన్నీ దగ్గరుండి చూసి వివాహం వైభవోపేతంగా జరిపించారు .వంగల సుబ్బావధానులు అనే మా నాన్న శిష్యుడే మా ఇంటి పురోహితుడు .ఆయనే బ్రహ్మగారు. ఆ పెళ్లినాటి బ్లాక్ అండ్ వైట్ ఫోటో ను సారధి స్టూడియో అధినేత మోహన్ తీశాడు .దాన్ని ఇప్పటికీ భద్రంగా దాచుకున్నారు మా అక్కయ్య బావా దంపతులు .మూడు నిద్రలకు చిరివాడ వెళ్ళటం ,చిరివాడ అడ్డరోడ్డు దగ్గర ఉయ్యూరు –తేలప్రోలు బస్సు దిగటం అక్కడినుండి వాళ్ళ ఒంటేద్దుబండీలో వాళ్ళ ఇంటికి చేరటం మాకు అలవాటైంది .లేకపోతె అడ్డరోడ్డుననుండి లెఫ్ట్ అండ్ రైట్ . .వాళ్ళబండీ తోలేవాడిపేరు ‘’గడ్డెన్న’’మన సినిమా’’ బొడ్డపాటి’’కి అన్నలా ఉండే వాడు  నోట్లో పొగాకు చుట్ట బానపొట్ట తలపాగా పొట్టి మనిషి తూర్పు యాస .మందు ఎక్కితెకాని బండీ తోలేవాడుకాడు .ఒకసారి మండీలో మమ్మల్ని తీసుకొస్తూ పంటకాలువలోకి దించాడు .అదృష్టవశాత్తు ఎవరికీ ఏమీ కాలేదు .

చిరివాడ లో మా బావా వాళ్లకు ఇంటి వెనుక ప్రత్యేకమైన మంచినీటి చెరువు ,దానిపైనా ఇంటి చుటూ వెదురు పొదలు ,బండీ ఎడ్లు వ్యవసాయం  నౌకర్లు చాకర్లు బాగా ఉండేవారు .మాబావగారి తల్లిగారు  కాంతమ్మగారు పొట్టి మనిషి .రూపాయ బిళ్ళ అంత కుంకుమ బొట్టుతో లక్ష్మీ దేవిలా ఉండేది .తండ్రి పొడుగ్గా ఎర్రగా సన్నగా ఉండేవారు మంచి సంస్కారి.అన్ని విషయాలూ తెలుసు .వాళ్ళింట్లో హెచ్ ఏం వి గ్రామఫోన్ ఉండేది .గ్రామఫోన్ రికార్డ్ లు వినేవాళ్ళం వెళ్ళినప్పుడల్లా .కృష్ణ శాస్స్త్రి గారి పాటలు ,’’అమ్మా నొప్పులే అమ్మమ్మా నొప్పులే ‘’అనే మోహన్ కందా పాడిన సినిమాపాట చెంచీత పాటలు మాకు ఎంతో ఇష్టం .

మా బావ చెల్లెలు శాంతమ్మగారి పెళ్ళికీ వచ్చిన గుర్తు .ఆవిడను తరచూ తేలప్రోలు స్టేషన్ లో గుంటూరు ట్రయిన్ ఎక్కించి వచ్చేవాళ్ళం .అన్నగారు ముకు౦ద౦ గారు రైస్ మిల్ బాధ్యత వహించేవారు .భార్య కూడా ఇక్కడే ఉండేది .చిరివాడ ఇల్లు రుషి ఆశ్రమ లాగా చాలా ప్రశాంతంగా ఉండేది .అత్తమ్మగారి ఫిల్టర్ కాఫీ రుచి ఇంకెక్కడా మళ్ళీ చూడలేదు .ఆవిడ వంటా బాగుండేది .చారులో బెల్లం బాగా వేసేది .మా ఇంట్లో చారు తియ్యగా ఉంటె మేము ‘’చారు చిరివాడ వెళ్లి వచ్చినట్లుంది ‘’అని యెగతాళి చేసేవాళ్ళం .

మా అక్కయ్యలు మంగళ గౌరీ నోములు నోచేవాళ్ళు .అప్పుడు పుల్లేరు కాలవదగ్గర చెరుకుపల్లి శాస్త్రి గారింట్లోనే అందరూ వెళ్లి నోచుకునేవారు . తర్వాత కోట క్రష్ణమూర్తిగారింట్లో .చివరి రోజు అమ్మవారిని కాలవ లో ‘’వాలలాడింపు ‘’ . నోచుకున్నవారందరూ సామూహిక భోజనాలు చాలా హడా విడిగా ఉండేది .చెరుకుపల్లి వారింట్లో మా మామయ్యగారింట్లో నృసింహ జయంతికి అందరం వెళ్ళేవాళ్ళం. శాస్స్త్రి గారింట్లో ఊర్లో బ్రాహ్మలందరికీ భోజనాలు ఉండేవి మర్నాడు ,మామిడిపళ్ళు వేసేవారు .తాటాకు విసినకర్ర పానకం వడపప్పు ప్రత్యేకం మహా రుచిగా శుచిగా వంట ఉండేది .పూర్ణం బూరలు తప్పని సరి. అందరినీ ఆప్యాయంగా ఆదరించి భోజనం పెట్టేవారు శాస్స్త్రిగారు భార్య అన్నపూర్ణమ్మ గారూనూ

మా మేనమామ గంగయ్యగారు ఆయన పినతండ్రి నరసింహం గారు కలిసి ఉయ్యూరు దగ్గరలో ఉన్న కనకవల్లి అగ్రహారం లో శివాలయం కట్టించి శివ లింగ ప్రతిష్ట రంగ రంగ వైభవం గా చేశారు .పదిరోజులు అందరం అక్కడే రెండుపూటలా టిఫిన్లు భోజనాలు. మాకే కాదు కనకవల్లి గ్రామ బ్రాహ్మణులందరికీ .పెద్ద పెళ్లి జరిగినట్లు జరిగింది .వంటబ్రాహ్మణులలో సన్నగా పొడవుగా ఉండే ఆయన వంటలో దిట్ట .మహా రుచికరం గా ప్రతిపదార్ధం ఉండేది .ఈయనే మా చిన్నక్క పెళ్ళికి వంట చేశాడు .మా కుటుంబం అన్ని రోజుల్లో తమలపాకులు వక్కపొడి ఏర్పాటు .మా అక్కయ్యావాళ్ళు కిళ్ళీలు కట్టి ఇచ్చేవారని జ్ఞాపకం .

అలాగే మా మామయ్య కూతురు రాజమ్మ పెళ్లి అయిదురోజులు ఘనంగా చేశారు .నా వడుగు కూడా బాగా జరిగింది .సుబ్బయ్యగారే బ్రహ్మ పసుమర్తి సీతారామయ్య వంట .చాలా బాగా చేశాడు. అప్పుడు శుభాకార్యాలంటే తాటాకు పందిళ్ళు ,అరిటాకు లేక తామరాకు విస్తళ్ళలో భోజనాలు. మూడురోజులు తప్పని పేరంటాలు .వచ్చినవారు 16 రోజుల పండగ దాకా ఉండటాలు ,ఉండకపోతే సోడ్డ్లు వేయటాలు .భోజనాలకు ఎవరు వెళ్ళినా పైన తువ్వాల చేతిలో నీళ్ళ గ్లాసు తో వెళ్ళాల్సిందే .

మల్లె పూలు వేసవిలో బాగా వచ్చేవి మా అక్కయ్యలిద్దరూ చక్కగా దండలు కట్టేవారు .శివాలయం లో నవరాత్రి ఉత్సవాలు,విష్ణ్వాలయం లో వైశాఖపౌర్ణమి కళ్యాణాలు మర్చిపోలేము .అలాగే ధనుర్మాసం లో పందిళ్ళ కింద  హరికధలు అర్ధ రాత్రి దాకా అక్కయ్యలతోకలిసి చూడటాలు ఇప్పటికీ గుర్తే .అత్తరు సాహెబ్ దగ్గర కళ్ళల్లో ‘’సుర్మా’’ పెట్టి౦చు కోవటం అత్తరు సెంటు కొనటం ఆయన యాసబాస కు నవ్వుకోటం గుర్తుకొస్తున్నాయి .మాకు శ్రీరాములు గారు అనే రిటైర్డ్ టీచర్ ఇంగ్లీష్ ను ఇంటికొచ్చి నేర్పటం ,విష్ణ్వాలయం లో మామయ్య పురాణాలు ,భాగవత సప్తాహాలు ,కాలవ అవతల గాయత్రి అనంతరామయ్యగారి(కేమోటాలజిపిత కోలాచల సీతారామయ్యగారి అన్నగారు ) మామిడి తోటలో కార్తీక వనభోజనాలు ,ఆదంపతులు మా ఇళ్ళకు రావటాలు తో మహా సందడిగా ఆ రోజులు గడిచిపోయాయి సరదాగా .మా చిన్నక్కయ్య కూ నాకూ వయసులో మూడేళ్ళే తేడా అవటం తో అక్కయ్యనాకు స్నేహితురాలుగా అనిపించేది పెళ్లి అయి ఒరిస్సాకు కాపురానికి వెళ్ళే దాకా .అప్పుడు తెలిసింది అక్కయ్య విలువ .అక్కయ్యపై ఆరాధన అప్పటినుంచే బాగా పెరిగింది .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

—

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు -3

                  హాస్పేట జ్ఞాపకాలు

ఏ సంవత్సరమో కరెక్ట్ గా చెప్పలేనుకానీ మేమందరం మా అన్నయ్య శర్మ స్టేషన్ మాస్టర్ గా పనిచేసిన హాస్పేట్ కు వెళ్లాం .రైల్వే క్వార్టర్స్ లోనో లేక విడిగా ఇల్లు తీసుకునో అన్నయ్య వదినలు ఉన్నారు .మేము సుమారు నెలరోజులున్నట్లు గుర్తు బహుశా వేసవి సెలవలు అయి ఉంటాయి .అక్కడ బహుళ అంతస్తుల భవన నిర్మాణాలు జరుగుతున్నాయి అదే మేము మొదట చూసిన పెద్ద నిర్మాణాలు ఆశ్చర్యం లో మునిగి పోయే వాళ్ళం .నేను మా అక్కయ్యావాళ్ళతో ‘’నేను అప్పనకొందమామయ్య కూతుర్ని పెళ్లి చేసుకుని 10 అనట్స్తుల భవనం కడతాను ‘’అని గప్పాలు కొట్టేవాడిని మా అక్కయ్యలిద్దరూ పగలబడి నవ్వేవాళ్ళు .మా చిన్నక్కయ్య ఎప్పుడూ ఈ మాట గుర్తు చేసి నన్ను ఉడికించేది .మా అన్నయ్యకు అరగంట కొకసారి కాఫీ తాగే అలవాటు ఉండేది .మేమూ తాగేవాళ్ళం .స్టేషన్ కు తీసుకు వెళ్లి అన్నీ వివరంగా మాకూ మా అక్కయ్యా వాళ్ళకూ చూపించేవాడు .నల్లటి పొడుగాటి మనిషి కోటేరు తీసినట్లుండే ముక్కు ,స్టేషన్ మాస్టర్ తెల్లని యూనిఫాం లో అన్నయ్య బహు అందంగా ఉండేవాడు .మమ్మల్ని చాలా ప్రేమించేవాడు మా చిన్నక్కయ్యను మా నాన్న ‘’బజ్జమ్మా ‘’అని మిగిలినవాళ్ళు బజ్జీ అని పిలవటం పరిపాటి .మేమూ బజ్జక్కా అనేవాళ్ళం .కోపం వచ్చేదికాదు .మానాన్న మరీ మురిపెంగా ‘’చెల్లాయమ్మా ‘’లేక చెల్లాయ్ అని తరచూ పిలిచేవాడు ఆయనకు అక్కా చెల్లెళ్ళు లేని లోటును ఈ సంబోధనతో తీర్చుకునేవాడేమో .మా పెద్దక్కయ్య లోపాముద్రను ‘’పాప ‘’అనే పిలిచేవాడు దాదాపు అందరూ అలానే పిలవటం గుర్తు .మేముమాత్రం అక్కయ్యా అనే వాళ్ళం !.వంట మా మామ్మ అమ్మ చేసేవాళ్ళు .భోజనాల సమయం లో మా మామ్మ చేసిన వంటకు అనేక  వంకలు  పెట్టేవాడునాన్న .దానికి మేమూ తందానా తాన అనేవాళ్ళం .ఆవిడ ఏమీ అనుకునేదికాదు. ముసిముసినవ్వులు నవ్వేది అంతే.మా అక్కయ్యలకు మా నాయనమ్మ నాగమ్మగారు జడలు వేసేది .అన్నం సరిగ్గా ఉడక్క పొతే సబ్బు బిళ్ళల్లా అన్నం ఉంటె  నాన్న ‘’పచామ్యన్నం చతుర్విధం ‘’అని చమత్కరించేవాడు .చారుపెడితే ‘’ఏడిచారా    ‘?అనేవాడు .మామామ్మ పులుసు అని సరిగ్గా పలకగాలిగేది కాదు .’’పుస్సు ‘’అనేది .మాకు తెగనవ్వు వచ్చేది .నాన్న ‘’అమ్మా !ఇవాళ చారా పుస్సా ‘’అని అడిగేవాడు మళ్ళీ పగలబడి నవ్వు .భోజనాలు అంత సందడిగా ఉండేవి .ఇదంతా రాత్రి వేళ.పగలు ఎవరి హడావిడి  వాళ్ళది .ఇంత  చద్దన్నం మెక్కి వెళ్ళటమే కదా .హిందూపూర్ లోనూ ఇదే తంతు .ఉయ్యూరులోనూ ఇంతే మార్పు లేదు .అన్నయ్య మమ్మల్ని సిని మాలకు తీసుకువెళ్ళి చూపించేవాడు .ఏయే సినిమాలో గుర్తులేదు .మా అమ్మ హోళిగలు బేడల చారు (పప్పు చారు )బాగా చేసేది .వంకాయలతో ‘’వాంగీ బాత్ ‘’చేస్తే రొట్ట లేస్తూ తినేవాళ్ళం .మా అమ్మ వీటిలో ఎక్స్పర్ట్ .

  తర్వాత అందరం హంపీ విజయనగరం చూశాం బహుశా ఇది రెండవసారి అనుకుంటా .తర్వాత ఎప్పుడో మాబామ్మర్ది ఆనంద్ కర్నూలు దగ్గరలో  లో పనిచేస్తుండగా అందరం వెళ్లి చూశాం మూడోసారి . పెద్దగా స్నేహితులింటికి వెళ్ళడాలు లేవు .ఎక్కువభాగం ఇంట్లోనే .అన్నయ్య ఇంగ్లీష్ లో చాలానిధి.  ధారాళంగా మాట్లాడేవాడు .ఎన్నో ఇంగ్లిష్ నవలలు పుస్తకాలు ఉండేవి .అప్పుడు వాటిని తిరగేయట మే తప్ప చదవటం రాదు .ముఖ్యంగా అన్నయ్యకు మాక్సిం గోర్కీఅంటే మహా ఇష్టం అనుకుంటా ఆయన జీవితచరిత్ర ,కధలు నవలలు చాలా ఉండేవి బీరువాలో.  అన్నయ్య 1958 లో అకస్మాత్తుగా హార్ట్ ఎటాక్ తో చనిపోయినప్పుడు ఇవన్నీ ఉయ్యూరు వచ్చాయి .అప్పుడు,తర్వాత  కొన్ని చదవగలిగాను . ఇవన్నీ 1950 లోపే జరిగినట్లు గుర్తు .అంటే నాకు 10 సంవత్సరాల వయసులోపు జరిగినవి .1950 లో మానాన్నసర్వీస్ తో సహా హిందూపూర్ నుంచి క్రష్ణాజిల్లాబోర్డ్ కు ట్రాన్స్ ఫర్ అయి , జగ్గయ్యపేట హైస్కూల్ లో సీనియర్ తెలుగుపండిట్ గా అపాయింట్ అయి చేరారు .ఏడాదో రెండేళ్లోపనిచేసి   ఉయ్యూరు హై స్కూల్ కు బదిలీ అయి ఇక్కడే రిటైరయ్యారు .అప్పుడు నేను 8 ,మాతమ్ముడు ఏడు ,మా చిన్నక్కయ్య 9 వతరగతి లో చేరి చదివాం .ఆ విశేషాలు తర్వాత .

  సశేషం

 మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

 మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు  -2            హిందూపురం జ్ఞాపకాలు

మా చిన్నక్కయ్య దుర్గ గురించి మొదటి జ్ఞాపకాలు మేమందరం అనంతపురం జిల్లా హిందూపూర్ లో ఉన్ననాటి వి.అంటే నాకు జ్ఞాపకమున్నంతవరకు అంటే నాకు కొంత లోకజ్ఞానం వచ్చినప్పటివి –నేను 1940 లోపుట్టాను .మాక్కయ్య నాకంటే 3ఏళ్ళు పెద్దది .కనుక సుమారు 1946 నుండి కొంత జ్ఞాపకం . మానాన్న హిందూపూర్ లో ఎడ్వర్డ్ కారోనేషన్ మునిసిపల్ హైస్కూల్(ఇ.సి.య౦) లో సీనియర్ తెలుగు పండిట్  .రామమందిరం దగ్గర మిద్దె ఇంటిలో అద్దెకు ఉండేవాళ్ళం .కింద వంటిల్లు ,స్నానాలగది ,మధ్యాహాలు ,స్టోరు రూము ,చిన్న నేలమాలిగ,దొడ్లో బావి ,దానికి ఆనుకుని వేడినీళ్ళు కాచుకునేమట్టి ఇటుకలపై  ‘’పెద్ద రాగి అండా’’ ఉండేవి .నీళ్ళు కాచుకోవటానికి చింత కాయ పొట్టు ,లేక వేరుసెనగ పొట్టు వాడేవాళ్ళం . మధ్యహాలు నుంచి పైకి మెట్లు .పైన రెండు గదులు ,విశాలమైన హాలు .హాలుకు బయట ఆరుబయలు .రాత్రిళ్ళు భోజనం చేయటానికి పిచ్చాపాటీ కబుర్లకు ఆడవాళ్ళూ ఆడుకోవటానికి పనికొచ్చేది .లోపలిగదుల్లో ఒకటి నాన్న రామకోటి, పద్దులు రాసుకోవటానికి ,తెలుగు ట్యూషన్ చెప్పించుకోవటానికి వచ్చే వారికి వీలుగా ఉండేది. రెందోగది మేము వాడుకునే వాళ్ళం .ఆడవాళ్ళు ఈ గదిలోనే బొట్టూకాటుక పెట్టుకుని అలంకారాలు చేసుకుని జడ వేసుకోనేవాళ్ళు .గాలి ధారాళంగా వచ్చే వీలు ఉండేది .అది ఎక్కువభాగం బ్రాహ్మణ పోరుగున్న ప్రదేశం .అంతకు ముందు వేరే రెండు మూడు చోట్ల అద్దెకు  ఉండేవారని అమ్మావాళ్ళు చెప్పగా విన్నాను .మ మామ్మ ,మా అమ్మ ,నాన్న ,పెద్దక్కయ్య లోపాముద్ర ,చిన్నక్కయ్య దుర్గ ,నేను ,మాతమ్ముడు మోహన్ అక్కడ ఉండేవాళ్ళం .

  మా చిన్నక్కయ్య మునిసిపల్ గర్ల్స్ స్కూల్ లో చదివేది .మా ఇంటికి దగ్గరే .నడిచి వెళ్ళేది .బహుశా 8 వ తరగతి వరకు అక్కడ చదివిన గుర్తు .స్కూల్ బాగా ఉండేది .స్కూల్ కంచే గా రబ్బరు చెట్లు అనే వెడల్పాకు చెట్లు ఉండేవి వాటి ఆకులను చీల్చి కొడితే శబ్దం వచ్చేది మాకు బలే తమాషా ఉండేది .దాని కాడలు సుమారు అరంగుళం మందంగా లో ఉండేవి .దట్టంగా గుబురుగా చెట్లు అల్లుకునేవి .మా అక్కయ్య సంగీతం కూడా ఇక్కడే కొంత నేర్చుకున్నది .మా పెద్దక్కయ్య పెళ్లి అప్పటికే అయినజ్ఞాపకం  మద్రాస్ లో  మా బావ గాడేపల్లి కృపానిధి గారు కార్పోరేషన్ లో హెల్త్ డిపార్ట్ మెంట్ లో పని చేసేవారు .వేసవికి ఇక్కడికి వచ్చేవారు అప్పటికి వాళ్లకు ఇంకా పిల్లలు పుట్టలేదు .మా అన్నయ్య లక్ష్మీనరసింహ శర్మ బళ్ళారిదగ్గర హాస్పేట్ లో రైల్వే అసిస్టంట్ స్టేషన్ మాస్టర్ .

  నేను మా ఇంటికి దగ్గరలోనే గడ్డమీద మునిసిపల్ ఎలిమెంటరి స్కూల్ లో నాలుగు, అయిదు క్లాసులు’’ మిడికాను’’ .నాలుగో తరగతి క్లాస్ టీచర్ ఆశీర్వాదం గారు .తెల్ల పంచె తెల్ల చొక్కా పైన కోటు మెడలో మఫ్లర్ తో ఉండేవారు కారునలుపు రంగు .ఉబ్బసం మనిషి .అయితే ఏమి మహాబాగా చదువు చెప్పేవారు .ఇంగ్లీషు లెక్కలు వగైరా ఆయనే బోధించేవారు.తెలుగుకు మాత్రం వెంకటరామ శాస్స్త్రి అనే ఆయన  వచ్చేవారు .ఈయన మానాన్న శిష్యుడు నన్ను బాగా గారాబం చేసేవాడు .కన్నడికుడు  .తెలుగు బాగా చెప్పేవారు .ఆయన చెప్పిన ఒకమాటకు అర్ధం నాకు ఇప్పటికీ జ్ఞాపకం ఉంది –అది –కలకలం అనే మాట దీనికి ఆయన ‘’గద్దలం’’అనే అర్ధం చెప్పారు .ఈ రెండిటి అర్ధాలు అప్పటికి మాకు తెలిసేవికావు .మానాన్నను అడిగితే  వాటికి విపరీతమైన శబ్దం అని చెప్పారు .

  అయిదవ తరగతి క్లాస్ టీచర్ ఐరావతమ్మగారు . ముఖం కాలి పోయి వికృతంగా ఉండేది కాని మెత్తటిమనసు .బోధన బాగుండేది .మా క్లాస్ మేట్లు మా ఇంటి దగ్గరే ఉన్న ఈమని అబ్బాయి ,దక్షిణామూర్తి గుడిపూజారికొడుకు దక్షిణామూర్తి ,వైశ్యుడు చలపతిరావు ,మరొకడు సోమ సుందరరావు  .వీళ్ళంతా ఖాళీ దొరికితే మా ఇంటికి వచ్చేవాళ్ళు .చదువు ఆట పాటా తో కాలక్షేపం .నాకు లెక్కలు రావు. చలపతి బాగా చేసేవాడు. వాడికి కాల్చిన చిలగడ దుంపలు ‘’లంచమిచ్చి’’ లెక్కలు చెప్పించుకునేవాడిని .మిగిలిన సబ్జెక్ట్ లలో నేనే ఫస్ట్.లీడర్ కూడా నేనే .వీళ్ళంతా వీర విధేయులు గా ఉండేవారు .స్కూల్ లో’’ రాయలు మేష్టారు ‘’అనే ఆయన ఉండేవారు .పంచెకట్టుతో మెడలో ఉత్తరీయం తో మన స్టేజినటుడు రఘురామయ్యలాగా ఉండేవాడు .నవ్వుముఖం శాంతమూర్తి .పిల్లనగ్రోవి అంటే వేణువు  విద్వాంసుడు .పాడుతుంటే నాగులు కూడా నిద్రపోవాల్సిందే.అంత కమ్మగా ఊదేవారు .మా అందరికి ఆయనంటే పరమ భక్తీ. మా గడ్డమీది స్కూల్ కు ఆయన నడిచి మా ఇంటి ముందు నుంచే వెళ్ళేవారు .ఒకసారి మేము  అందరికంటే ముందు వెళ్లి గేటు తీయకపోతే నేను రెండు ఇనుప కడ్డీలమధ్య కొంత ఎడం ఉంటె తలకాయ దూర్చి లోపలి వెళ్ళే ప్రయత్నం చేశా .తలకాయ ఇరుక్కు పోయి బిగిసిపోయింది. ఇక లోపలి కదలలేక పోయా .మా బృందం అరుపులు కేకలు ఏడుపులు పెడబొబ్బలు పెడుతున్నారు నాకోసం. దాదాపు అయిపొయింది నాపని అని అందరూ అనుకున్నారు .అదే టైం కి రాయలు మాస్టారు వచ్చారు. చూసి ఉపాయంగా తలకాయ తిప్పి నా తల  బయటికి  లాగి బతికించారు .లేకపోతె నా చరిత్ర అంతటితో సమాప్తం .ఇంకా ఏదో లోకాన్ని ఉద్ధరించాలి వీడు అని దేవుడు ఆయువుపోశాడేమో ?అప్పటినుంచి ఆయన అంటే నాకు ఆరాధన మరీ జాస్తి అయింది .

  ఇంట్లో భారత మాత ఫోటో ఉండేది .చాలా అరుదైన ఫోటో .అందులో దేశానాయకులందరూ ఉండేవారు పాకిస్తాన్ కూడా మనలో భాగంగా ఉండేది .ప్రతి శుక్రవారం రాత్రి భారతమాత పూజ భజన మా ఇంట్లో చేసేవాళ్ళం .మా అక్కయ్య ప్రసాదం చేసేది .దాదాపు గంట సేపు భజన జరిపేవాళ్ళం .జనం బాగా వచ్చేవారు మా అమ్మా నాన్న మాకు మంచి సపోర్ట్ ఇచ్చారు .ఇదే మేము ఉయ్యూరు వెళ్ళాక’’శివపూజ ‘’గా కొనసాగించాం .మా ఇంటికి దగ్గరలో ఈమని వెంకటరామయ్య  ఉండేవారు ఆయన పురోహితుడు  భార్య అన్నపూర్ణమ్మ మా అమ్మకు స్నేహితురాలు .వాళ్ళబ్బాయి’’అబ్బాయి ‘’ నాకు స్నేహితుడు శిష్యుడూ జోడీ .వీదితంముడు మా తమ్ముడిమేటు. వీళ్ళ ఇంటి  ప్రక్కన సాహేబుల కుటుంబం ఉండేది .చాలామంచి ఫామిలి. సాయంకాలం మమ్మల్ని పిలిచి స్వీట్లు పెట్టేవారు .వాళ్ళప్రక్కన  రాఘ వేంద్ర రావు  అనేకన్నడ  సెకండరీ టీచర్ కుటుంబం ఉండేది .ఆయన మా నాన్న స్కూల్ లో టీచర్  .ఆయనభార్య గోదావరమ్మ మునిసిపల్ మెంబర్ .మాంచి పలుకుబడి ఉన్నావిడ .ఇంట్లో బయటా ఆవిడదే పెత్తనం .అన్నపూర్ణమ్మ ఆవిడకు నమ్మినబంటు .అన్నపూర్ణమ్మ ఇంట్లో ఏపనీ చేసేదికాడు అంటా భర్తే చేసేవాడు అన్నం వండటం అందరికీ వడ్డించటం అన్నీ ఆయన పనులే .ఆయన వడ్డించే తీరు తమాషాగా ఉండేది .’’రెండు పిర్రలమీద బట్ట పైకి లాగి వంగి వడ్డించేవాడు విపరీతంగా నవ్వుకునేవాళ్ళం .నేను ఆయన్ను బాగా ‘’ఇమిటేట్ ‘’చేసేవాడిని మా అక్కయ్యావాళ్ళు అడిగి అడిగి నాతో ఇమిటేట్ చేయించి తెగనవ్వుకునేవారు ఉయ్యూరువచ్చినా అది తప్పలేదు  .గోదావరమ్మ భర్త కంచం ముందు కూర్చుని కనీసం ముప్పావుగంట తినేవాడు ప్రతిమేతుకు నమిలి తినటం ఆయన ప్రత్యేకత ఇదీ మాకు నవ్వు తెప్పించేది .గోదావరమ్మ కూతుళ్ళు మా పెద్దక్కయ్యకు చిన్నక్కయ్యకు క్లాస్ మేట్స్.అందులో  తార అనే అమ్మాయి సునంద అనే అమ్మాయి లతో మా అందరికి మంచి స్నేహితం . సునంద ను మా నాన్న శిష్యుడు మూర్తి పెళ్లి చేసుకుని ఉయ్యూరు పాలిటెక్నిక్ కాలేజి ప్రిన్సిపాలయ్యాడు .తరచుగా మా ఇంటికి వచ్చేవారు ఇద్దరూ .రావుగారి తల్లి కావేరమ్మ శుద్ధ సనాతన పద్ధతిలోఎర్రరంగు బట్టలతో  ఉండేది. తెలుగు అసలు రాదు .వీరి అబ్బాయి బొంబాయి లోనో  ఎక్కడో డాక్టరీ చదివేవాడు .మేము అక్కడినుంచి వచ్చేశాక మునిసిపల్ చైర్మన్ అయ్యాడని విన్నాము .అన్నపూర్ణమ్మ ,గోదావరమ్మ మా ఉయ్యూరు వచ్చి రెండు రోజులు గడిపి వెళ్ళారు .వీళ్ళ ఇంటి ప్రక్కనే నా స్నేహితులు కల్లూరావు ,గుండూ రావు ల రెండు అంతస్తుల భవనం ఉండేది కన్నడం వాళ్ళు .మాకు మంచి స్నేహితులు .వాళ్ళమ్మ గారు మమ్మల్ని ఎంతో ఆప్యాయంగా చూసేవారు .గోదావరమ్మగారి పెద్దమ్మాయి అల్లుడు ,మా ఇంటికి ఎడమవైపు చివర ఇంట్లో ఉండేవారు .వీళ్ళ అమ్మాయి  నాగరత్నమ్మ మాకు మంచి దోస్తు .అల్లుడు మామగారింటికి వెళ్ళడు అనుకునేవారు. మా నాన్న శిష్యుడు లెక్కల మేష్టారు రాఘవేంద్ర రావు గారు అని ఇంకొక ఆయన ఉండేవాడు .అయన సైకిల్ మీద స్కూల్ నుంచి వచ్చేసమయానికి మా సందు చివర కాపలాకాసేవాళ్ళం .ఆయన కోటు జేబునిండా చాక్ పీసులు ఉండేవి .జేబులన్నీ తెల్లబడేవి .మాకు కావలసిన చాక్ పీస్ లు ఇచ్చేవారు .ఆయన సైకిల్ దిగితే మళ్ళీ ఎక్కటానికి అరఫర్లాంగు తోసుకుంటూ ఒక్కసారి యెగిరి సీటు మీద కూర్చునేవాడు  . అది చూసి నవ్వుకునేవాళ్ళం .ఆయన అంటే మాకు మహా ఇష్టం .పంచె చోక్కాపై కోటు ఉండేది .మా నాన్న స్కూల్ నుంచి ఒక్క చాక్ పీస్ ముక్క కూడా తెచ్చేవాడు కాదు మేము అడిగి గీపెట్టి గోల చేసినా .

  అప్పుడు ఇళ్ళకు వేరుగా లెట్రిన్ లు ఉండేవికావు .అందరం చెరువు దగ్గరకో ,లేక విష్ణ్వాలయం పోస్టాఫీసు మధ్య వున్నా సందులోనో ‘’కానిచ్చేవాళ్ళం ‘’.ఈ సందులో  వైశ్యస్త్రీలు ‘’అదికానిస్తూ ‘’చెప్పుకునే ముచ్చట్లు అంటే ‘’అల్లుడోచ్చిండు.ఇంతపరమాన్నం సేస్తిని .అంత పులిహోరకలిపితిని ‘’అంటూ మాట్లాడుకునేమాటలు విని మా క్కయ్యావాళ్ళు మాకు చెబితే పగలబడి నవ్వేవాళ్ళం .

 మా చిన్నక్కయ్య స్నేహితురాళ్ళు రెండుమూడు బజారుల అవతల ఉండేవాళ్ళు. అందులో  కొందరు కన్నడం వాళ్ళు కొందరు తెలుగు వాళ్ళు .వీళ్ళు పాటలు నేర్చుకుంటూ పాడుతూ చిన్నచిన్న నాటికలు వేస్తూ ఉండేవాళ్ళు .మేము వెళ్లి చూసేవాళ్ళం.మా నాన్న తో పని చేసే డ్రాయింగ్ మాస్టారు హిందూపూర్ రైల్వే స్టేషన్ దగ్గర అంటే దాదాపు మునిసిపల్ హై స్కూల్ దగ్గర ఉండేవారు .నెలకొకసారి అందరం వాళ్ళింటికి వెళ్లి భోజనం చేసి వచ్చెవాళ్ళం .అక్కడ వాతావరణం చాలాబాగా ఉండేది . భార్య కూడా చాల మర్యాదగా ఆప్యాయంగా మమ్మల్ని చూసేది .అలాగే సుబ్బరామయ్య అనే పురోహితుడి కూతురు కూడా మా అక్కయ్య క్లాస్ మేట్.తరచుగా వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్ళేవాళ్ళం .కొబ్బరి చిప్పలు ఇచ్చెవారు .కాశీనాద్ అనే డాక్టర్ మా ఇంటి డాక్టర్ .ఏ జబ్బు చేసినా ఆయన దగ్గరకే వెళ్ళేవాళ్ళం .ఎర్రరంగు నీళ్ళు అప్పుడు ఔషధం .ఏ డాక్టర్ అయినా అదే ఇచ్చేవాడు .

  మా ఇంటికి దగ్గరలో శివాలయం  విష్ణ్వాలయం దక్షిణామూర్తి గుడి ,కన్యకాపరమేశ్వరి దేవాలయం ఉన్నాయి .తరచూ వెళ్ళేవాళ్ళం సాయంత్రం ప్రసాదాలు పెట్టేవారు .ధనుర్మాసం లో ఉదయమే మా అమ్మతో కలిసి శివాలయానికి వెళ్లి దర్శనం చేసి ప్రసాదాలు తినేవాళ్ళం .హిందూపురం వైశ్యులు గొప్ప వితరణ శీలురు .పురాణాలు హరికధలు చెప్పించి ఘన౦గా సత్కరించి పంపేవారు .కన్యకా పరమేశ్వరి గుడి ఇలాంటివాటికి గోప్పవేదిక .పిల్లలమఱ్ఱి రామదాసు అనే హరి దాసు నెలలతరబడి రామాయణ భారత భాగవాటాలు హరికధ గా చెప్పేవాడు. ఆయనకున్న ఖ్యాతి ఎవరికీ ఉండేదికాదు .ఇలాంటివారి సన్మానానికి మా నాన్న గారిని ఆహ్వానించి ఆయన ఆధ్వర్యం లో జరిపేవారు .విశ్వనాధ ,జమ్మలమడక,జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణ మూర్తి వంటివారు మా ఇంటి ఆతిధ్యం పొంది సభలలో సత్కారాలు పొందేవారు .పిల్లలమఱ్ఱి రామదాసుగారికధలకు వేలాది మంది జనం హాజరై తన్మయత్వం తోతెల్లవారుఝాము వరకు  విని తరించటం చూసిన అదృష్టవంతులం మేము .భారత ప్రధమ రాష్ట్రపతి బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారిని నీలం సంజీవరెడ్డి ని బహిరంగ సభలలో చూశాం

  మా ఇంటికి అతి దగ్గరలో కల్లూరి సుబ్బారావు అనే వారు ఉండేవాడు .ఆయన ‘’రాయల కళా సమితి ‘’అనే దానిని స్థాపించి నెలకొకసారి తన ఇంట్లోనే సాహిత్య సభలు జరిపేవాడు .కనీసం పది మందిని కూడా ఎప్పుడూ మేము ఆసభలలో చూడలేదు .డాబూ దర్పం తప్ప సరుకు లేదు అని మాకే తెలిసేది .గుమ్మం మీద రోజూ అటూ ఇటూ పూలు అలంకారంగా పెట్టేవారు భార్యను గుమ్మం దాతనిచ్చేవాడుకాదని గుసగుసలాదేవారు ఒకటి రెండు సార్లు ఆవిడను చూశామేమో గుర్తు .రాయల సమితి అంటే ఒక  అవహేళన గా  ఉండేది మాకు .

  అప్పుడు హిందూపూర్ లో టూరింగ్ టాకీస్ ఒకటి ఉండేది .కొంచెం దూరమే .నడిచి ఇంటిల్లిపాదీ వెళ్లి సినిమా చూసేవాళ్ళం .నేలమీద కూర్చోవటమే .’’సంసారం ‘సినిమా చివరి సినిమాగా గుర్తు .సినిమామారినప్పడల్లా నాలుగు చక్రాల బండికి అటూ ఇటూ పోస్టర్లు అంటించి దప్పులు కొడుతూ ఊరంతా అడ్వర్టైజ్ చేసేవాళ్ళు .ఆ సినీ కధా వివరాలను ఫామ్ప్లేట్లు గా పంచేవారు .వాటిని కలెక్ట్ చేసి దాచుకోవటం మాకు అప్పటిహాబీ .ఎవరి దగ్గర ఎన్ని రకాల వి ఉంటె వాళ్ళది విజయం .ఎప్పుడూ నేనే గెలిచేవాడిని .మా మేడమెట్లు ఎక్కుతుంటే కొంచెం పైన ఒక సొరుగు లాంటిది ఉండేది .అందులో దాచేవాడిని వీటిని .

  కమ్మని పూసలు పేరుకున్న నెయ్యి ,ఎర్రటి గడ్డ పెరుగు తో మా భోజనం మజా మజా .అప్పుడు రేషన్ రోజులు .బియ్యం దొరికేవి కావు .రాగులు కిరోసిన్ లు రేషన్ లో కొద్దిగా ఇచ్చేవారు .అయినా మానాన్న అమ్మా వారానికి నలుగురైదుగురు విద్యార్ధులకు వారాలు ఇచ్చేవారు .వాళ్ళూ మాతోపాటే రాగిసంకటి రాగిపిండి తినేవాళ్ళు .మామ్మ ,అమ్మ సంకటిలోకి భలేకమ్మగా ఉండే సాంబారు లాంటిది చేసేవారు .సంకటిలో దాన్ని నంజుకు తింటే’’స్వర్గానికి బెత్తెడు ‘’లో ఉన్నట్లు ఉండేది. రాగిపిండి బెల్లంకలుపుకు తింటే అదరహా యే.వీలున్నప్పుడు మా మామయ్య గంగయ్యగారు  ఉయ్యూరునుంచి బియ్యం మరపట్టించి పర్మిషన్లు పొంది గూడ్సులో హిందూపూర్ పంపేవాడు .

  ఇక్కడ పండగలు ఎలా చేసుకోనేవాల్లమో పెద్దగా గుర్తులేదు. కాని దసరా మాత్రం మహా వైభవం గా జరిపేవారు .విజయదశమి నాడు ‘’జంబూ సవారీ ‘’అని నిర్వహించేవారు అంటే ఆ రోజు అందరూ  ఊరి పొలిమేరలు దాటి అంటే సీమోల్లంఘనం చేయాలన్నమాట .ఆ రోజు బస్సులన్నీ ఫ్రీగా జనాలను ఎక్కించుకుని తిప్పేవారు .మాకు అయిదు కిలో మీటర్ల దూరం లోబె౦గుళూరు వెళ్ళేదారిలో   ‘’సూగూరు ‘’అనే చోట ప్రసిద్ధ ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం ఉండేది .పిల్లలం అందరం సాయంత్రం  నా ముఠాతో సహా బస్సుఎక్కి అక్కడికి వెళ్లి స్వామి దర్శనం చేసి తిరిగి వచ్చేవాళ్ళం ,ఇదొక గొప్ప అనుభూతి గా మిగిలింది మా అందరికి .గుడి చిన్నదేకాని ఖ్యాతిమాత్రం ఘనంగా ఉండేది .మా నాన్న శిష్యుడు ఒక సాహేబు గారికి గుర్రపు బండీ ఉండేది .ఆయనకు ఒక కాలు కుంటిఅని గుర్తు గడ్డం తో గల్లలుంగీ చొక్కాతో ఉండేవాడు .మేము ఎక్కడికి వెళ్ళాల్సివచ్చినా ఆయన బండీలోనే వెళ్ళేవాళ్ళం .ఒక్కోసారి నేనూ మా తమ్ముడు అక్కయ్యా ఆటపట్టిన్చేవాళ్ళం .గుర్రబ్బండ్లు లాంతరు  స్థంభం సెంటర్ లో ఉండేవి .పెద్ద దూరమేమీ కాదు .మేము నడిచి వెళ్లి అక్కడున్న మసీదులో జరిగే ప్రార్ధన చూసి ,ఆ సాయిబు గారిని ‘’మా వాళ్ళు ఎక్కడికో వెళ్ళాలట బండీ కట్టించుకు రమ్మన్నారు ‘’అని చెప్పేవాళ్ళం .అతను నమ్మి మమ్మల్ని ఎక్కించుకుని ఇంటిదాకా తీసుకోచ్చేవాడు .మేము దిగి సందులోనుంచి ఇంట్లోకి జారుకోనేవాళ్ళం .అతడు చూసి చూసి విసుగెత్తి వెళ్ళిపోయేవాడు లేక ఇంటికి వచ్చి అసలు విషయం తెలిసి నవ్వుకుంటూ వెళ్ళిపోయేవాడు .ఇదో బాల్య చేస్ట మాకు .ఇందులో మా అక్కయ్యకూడా మాకు గొప్ప సపోర్టు .మా ఇంటికి కుడివైపు అరవవాళ్ళు చాలా మంది ఉండేవాళ్ళు వాళ్ళు మాట్లాడుతుంటే నవ్వలేక చచ్చిపోయేవాళ్ళం .మా ఇంటికి ఎడమవైపు పాకలో చాకలి కుటుంబం ఉండేది .ఇంటాయన తెగతాగి తెల్లార్లూ గొడవ చేసేవాడు .

  మా ఇంటి దగ్గర రామమందిరం , దానికి దగ్గరలో ఒక ఠాణా ఉండేది .వీధి దీపాలు ఆరిపోతే మేము అక్కడ బయట ఉండే బండ రాళ్ళ చేరి రామనామం జపించేవాళ్ళం కరెంటు వచ్చేదాకా .ఇంట్లో కరెంట్ ఉండేదికాదు ,లాంతరు దీపాలు, గుడ్డిదీపాలే .

  మేమున్న రోజుల్లో మండ్రగబ్బలు విపరీతంగా ఉండేవి ప్రతి ఇంట్లోనూ .వాటిని చూసి మా అక్కయ్య తెగభయపడేది .నాకు అవి ‘’కేరేఝాట్ ‘’.జాగ్రత్తగా వాటి కొండికి తాడుకట్టి బయటికి తెచ్చి కరెంట్ స్తంభానికి కట్టేసి రోకలి బండతో చంపేసేవాడిని .అందుకని ఎవరింట్లో మండ్రగబ్బ కనిపించినా నన్నే పిలిచేవారు .వాటి పనిపట్టటం నాపని ,ఒకరోజు ఇలా 50 కి పైగా మండ్ర గబ్బలను  చంపి’’ మండ్రగబ్బ వీరుడు’’ అనిపించుకున్నాను .

  అప్పుడే ఊరంతా ప్లేగు వ్యాధి చాలా విజ్రుమ్భించింది .చాలామంది చనిపోయారు మున్సిపాలిటీ ఎన్నో జాగ్రత్తలు తీసుకుంది .ఇల్లు అంతా మూసేసి ఒక చిన్న రంధ్రం ద్వారా ఎలుకలను చంపే మందు పంపేవారు .దాని ప్రభావానికి అవి నిమిషాలమీద చచ్చిపోయేవి .మున్సిపాలితీవాళ్ళు వచ్చి ఇల్లు క్లీన్ చేసేవాళ్ళు .ఆ వాసన భరించరానిదిగా ఉండేది .ఇలా ఎన్నో అనుభవాలు ఆనాడు .

  హిందూపురం లో ఉండగా లేపాక్షి ,విదురాశ్వత్దం  హోస్పేట ,హంపీ విజయనగరం చూశాం .

 మేము హిందూపూర్ లో ఉండగా మా మేనమామ వాళ్ళమ్మాయి రాజ్య లక్ష్మితో ఇక్కడికి వచ్చాడు .రాజ్యాన్ని మేము ‘’దాచ్చి ‘’అనేవాళ్ళం .కొంచెం అమాయకం గా ఉండేది .మా మామయ్య మమ్మల్ని బెంగుళూరు తీసుకు వెళ్ళే ప్రయత్నం చేశాడు. అప్పుడు రిజర్వేషన్ లు లేవు కదా .అందుకని ఉదయం హిందూపూర్ నుంచి బయల్దేరే పాసింజర్ ఎక్కి వెళ్ళాలి .మేము అంటే నేను మా చిన్నక్కయ్య ,రాజ్యం మామామయ్య తెల్లవారుజ్హామునే లేచి కాలకృత్యాలు తీర్చుకుని కాలినడకన స్టేషన్ కు బయల్దేరాం .మరచేమ్బులనిండా తాగటానికి నీళ్ళు చిన్న చేతి సంచుల్లో మగపిల్లలం  తోకల పోట్టిలాగు ,పోట్టిచోక్కా ఆడపిల్లలు లంగా జాకెట్లు ఇదే మా సామాను . స్టేషన్ చేరే లోపు మా మామయ్యకు ‘’పాసనాలు ‘’.దాదాపు పది సార్లు వెళ్లి ఉంటాడు. నీరసపడి పోయాడు .మందూ గట్రా ఏమీ లేదు .ఆయన ‘’దానికోసం ‘’వెళ్ళటం ,మేము కడుపుబ్బానవ్వుకోటం.ఈ సంఘటన చాలా ఏళ్ళు చెప్పుకుని చెప్పుకుని తెగ నవ్వుకునేవాళ్ళం .మా మామయ్యకూ చెప్పి నవ్వి౦చేవాళ్ళం నేనూ మా అక్కయ్య. రాజ్యం పాపం ఏడవలేక నవ్వేదిమాతోపాటు .అదోరకం చిలిపి తనం .

  చివరికి బెంగుళూరు చేరాం .మిట్టమధ్యాహ్నమయింది .శృంగేరి శంకర మరానికి మమ్మల్ని నడిపించుకొని తీసుకు వెళ్ళాడు. అక్కడ అందరూ తెలిసిన వాళ్ళే భోజనాలు పెడతారని ఆయన నమ్మకం .తీరా అక్కడిని వెడితే వాళ్ళెవరూ ఈయనమాట వినలేదు పట్టించుకోలేదు లేక అప్పటికే సమయం దాటిందో గుర్తులేదు  .ఖాళీకడుపుతో రోడ్లన్నీ తిరిగి ఎక్కడోహోటల్ లో ఇన్ని ఇడ్లీలు మింగి సాంబారు తాగి కడుపు నింపుకుని సాయంత్రం రైల్ లో జైపరమేశ్వారా అంటూ కొంపకు బయల్దేరి వచ్చాం .ఇదొక చిరస్మరణీయమైన సంఘటన మా చిన్నతనం లో.  .

   సశేషం

   మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ మరణం –ఎన్నెన్నో జ్ఞాపకాలు

13-4-18 శుక్రవారం రాత్రి 9-45గం.లకు 82 ఏళ్ళ  మా చిన్నక్కయ్య శ్రీమతి వేలూరి దుర్గ హైదరాబాద్ కేర్ హాస్పిటల్ లో వారం రోజుల అశ్వస్థత తో మరణించి మా అందరినీ శోక సాగరం లో ముంచేసింది .ఆమె ఆత్మకు శాంతి కలిగించవలసినదిగా భగవంతుని ప్రార్ధిస్తున్నాను .

ఆరు రోజుల్లో మళ్ళీ హైదరాబాద్ కు

13 వ తేదీ మధ్యాహ్నం 2 గంటలకే మా మేనకోడలు హైదరాబాద్ నుంచి ఫోన్ చేసి ‘’మామయ్యా !అమ్మ పరిస్థితి చాలా క్రిటికల్ గా ఉంది ,కొన్నిగంటలు మాత్రమె నని డాక్టర్లు చెప్పారు .చిన్నన్నయ్య శాస్త్రి శనివారం ఉదయం 7-30 గం .అమెరికానుంచి హైదరాబాద్ వస్తున్నాడు ‘’అని చెప్పింది .ఎంతో సీరియస్ గా ఉందని అర్ధమై ఉయ్యూరు నుంచి నేనూ మాశ్రీమతీ బయల్దేరటానికి కారు వెంటనే బుక్ చేశాం ,

మా మనవడు చి శ్రీకేత్ ఉపనయనానికి మార్చి 21 కి కారులో హైదరాబాద్ వచ్చిన మేము ఏప్రిల్ 2 ఉపనయనం అయ్యాక , ఏప్రిల్ 5న మా అల్లుడు శ్రీఅవధాని ,మనవడు చి శ్రీకేత్ అమెరికావెళ్ళాక  . ,ఏప్రిల్ 9సోమవారం మా అమ్మాయి శ్రీమతి విజ్జి ,పిల్లలు చి ఆశుతోష్ ,పీయూష్ లు అమెరికా వెళ్ళేదాకా ఉందామనుకున్నాం . అప్పటికే మా అచిన్నక్కయ్యకు హిమోగ్లోబిన్ 3 శాతం కు తగ్గిపోయి ,కేర్ హాస్పిటల్ లో చేర్చినట్లు తెలిసింది.కొంత నయమయ్యాక  ఇంటికి తీసుకు వెళ్లారట .వాళ్ళు అంతా హాస్పిటల్ హడావిడిలో ఉన్నారు .నేనూ మా అమ్మాయి  శని ఆదివారాలలో వెళ్లి మా అక్కయ్యను చూసివద్దామనుకున్నాం .5వ తేదీ శుక్రవారం రాత్రి ఇక్కడ విపరీతంగా వర్షం, అంతకు ముందు కూడా రోజూ వర్షమే .అప్పటికే మజ్జిగ రసం తో లాగిస్తున్న మా ఆవిడ ఇక ఇక్కడ తట్టుకోలేనని సోమవారం దాకా ఉండలేనని వెంటనే బయల్దేరి ఉయ్యూరు వెళ్లి పోదామని అంటే,  అప్పటికప్పుడు వోలా కాబ్ బుక్ చేసే ప్రయత్నం చేసి 6 వతేదీ శనివారం మధ్యాహ్నం 2 గం లకు బయల్దేరే ఏర్పాటు చేసుకున్నాం .ఓపిక లేకపోయినా తూలుతూ దేకుతూ మా ఆవిడ శుక్రవారానికే  చలిమిడి   తయారు చేసి రెడీగా ఉంచింది .6 వ తేదీ శనివారం ఉదయం మా అమ్మాయి ఒడిలో చలిమిడి పెట్టింది .మధ్యాహ్నం 2-30కి బయల్దేరి రాత్రి 7 -30 గంటలకు ఉయ్యూరు చేరాం

.ఆదివారం మా అబ్బాయి మూర్తి సెలైన్ ఎక్కించే ఏర్పాటు చేశాడు .సాయంత్రం దాకా రెండు బాటిల్స్ ఎక్కించాక ఆవిడకు కొంత రిలీఫ్ కనిపించింది .కొద్దికొద్దిగా  అన్నం తినటం మొదలెటింది .అమ్మయ్య అనుకున్నాం .ఆదివారం సాయంత్రం మా బావ శ్రీ వివేకానంద్ గారు ఫోన్ చేసి మా అక్కయ్య పరిస్థితి బాగాలేదని ,మళ్ళీ కేర్ లో చేర్పించామని సోడియం లెవెల్స్ బాగా తగ్గాయని మనుషుల్ని గుర్తు పట్టటం లేదని కంగారుగా ఉందని  తెలియజేశారు  .ఆ రాత్రి మా మేనకోడలు పద్మకు  ,పెద్దమేనల్లుడు అశోక్ కు ఫోన్లు చేసి విషయాలు తెలుసుకుంటూనే ఉన్నాను .ఆదివారం రాత్రి మాబావ మళ్ళీ ఫోన్ చేసి పరిస్థితి కొంతనయం అని చెప్పారు .పద్మ మాటలలో నైరాశ్యం కనిపించింది .అందులో అమావాస్య దగ్గరలో ఉంది కనుక చాలా విషమ పరిస్థితి అనిపించింది .10 వ తేదీ మంగళవారం ఉయ్యూరులో ‘’గబ్బిట చారిటబుల్ ట్రస్ట్ ‘’ఆధ్వర్యం లో A A వాటర్ ప్లాంట్ ప్రారంభోత్సవం హడావిడి లో ఉన్నాం అయినా మా అబ్బాయి రమణ కూడా పరిస్థితి అడిగి తెలుసుకొంటూనే ఉన్నాడు.అనుకున్న భయం నిజమే అయింది శుక్రవారం పద్మ ఫోన్ తో .ఏ స్థితిలో అక్కయ్యను చూడాల్సి వస్తుందో ననే దిగులు మాకు .మా ఆవిడ తట్టుకోలేక ఏమైనా సరే హైదరాబాద్ బయల్దేరి వెళ్ళాల్సిందే అని పట్టుబట్టింది .అలా ఉయ్యూరు వచ్చిన 6 రోజులకే మళ్ళీ హైదరాబాద్ కు బయల్దేరాం .రాత్రి 10-15 కు మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి ఇంటికి  మల్లాపూర్ చేరి సామాన్లు లిఫ్ట్ లో పెడుతుండగా మా తమ్ముడు మోహన్ ఫోన్ చేసి అరగంట క్రితమే అక్కయ్య వెళ్లి పోయింది ,ఇంటికి ఓల్డ్ బోయిన్ పల్లికి తీసుకు వెడుతున్నాం అని చెప్పాడు. సరే రేపు ఉదయం వస్తాం అని చెప్పాను .

అక్కయ్య మరణం

శుక్రవారం రాత్రి 8-30 వరకు అక్కయ్య అప్పటికే సీరియస్ నెస్ విషయం తెలిసి చూడటానికి వచ్చిన అందరితో బాగానే మాట్లాడిందట .ఆకలేస్తోంది త్వరగా అన్నం పెట్టమని నర్సుకు చెప్పండి అనికూడా అన్నదట.కాని అన్నం పెడితే వంటి అయి మరీ సీరియస్ అవుతుందని వాళ్ళు పెట్టలేదట .మనవరాలు భార్గవితో ‘’ఏమే బాబాయి వస్తాడన్నావు.ఇంకా రాలేదా ?’’అని అడిగిందట .’’బాబాయి రేపు పొద్దున్న వస్తాడుమామ్మా’అని చెప్పిందట .  భార్గవి భర్త విశ్వనాధ మురారి ‘’గుర్తుపట్టారా అమ్మమ్మ గారూ ‘’అంటే ‘’అదేమిటి నువ్వు గుర్తులేకపోవటమేమిటి మురారివి కదా ‘’అన్నదట .సరిగ్గా రాత్రి 9 గంటలకు హాస్పిటల్ వాళ్ళు అశోక్ కొడుకు ప్రత్యూష్ కు ఫోన్ చేసి రమ్మని పిలిస్తే వెళ్ళాడట .అప్పటికే కండిషన్ సీరియస్ అనిపించిందట .బయటికి వెళ్లి అందరికీ చెప్పేలోపు మళ్ళీ వాడిని పిలిపించారట .మళ్ళీ ఇంటెన్సివ్ కేర్ యూనిట్ లోకి వెళ్లి వెళ్ళద్దని వారిస్తున్నా పద్మకొడుకు తేజా తో వెళ్లి చూశాడట .డాక్టర్ చూసి పెదవి విరిచాడట .ఫైట్స్ వస్తున్నాయట .మా బావ కూడా హాస్పిటల్ లోనే ఉన్నారు .రాత్రి 9-45 కిమా చిన్నక్కయ్య  తుది శ్వాస విడిచిందట .అప్పుడు తానూ అక్కడే ఉన్నాను అని ప్రత్యూష్ తన మామ్మ మరణాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూశానని నేను వాడిని’’ అసలు సీరియస్ నెస్ అని ఎందుకు ఎలా అనిపించింది?’’ అని అడిగితె  గుండెలనిండా దుఖం తో నిన్న నాకు ఈ వివరాలు తెలిపాడు .

తలిదండ్రుల సేవలో సోదరులు

దాదాపు మూడు సంవత్సరాలనుండీ మా అక్కయ్య మోకాలికి ఆపరేషన్ తర్వాత పెద్దగా బయటికి రాలేదు .వాళ్ళ మనవరాలు పద్మ కూతురు చి రవళి పెళ్ళికి తప్ప .మా చిన్నమేనల్లుడు శాస్త్రి ఆవిడ సేవలకోసం 24గంటలూ ఒక నర్సు ,వంట కు దేవుడి పూజకు ఒక బ్రాహ్మణ ఆవిడను  ,కింద ఇంట్లో డ్రైవర్ వర్మ కుటుంబాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. తలిదండ్రులకు ఏమాత్రం ఇబ్బంది కలగకుండా జాగ్రత్త తీసుకుంటున్నాడు .ఖర్చుకు వెనకాడటం లేదు .వాళ్ళిద్దరి ఆరోగ్యమే ముఖ్యం గా వాడి తపన హర్షించదగింది. ఏడాదికి కనీసం నాలుగు సార్లు అమెరికానుంచి వచ్చి చూసి వెడుతున్నాడు .భార్యాపిల్లలు ఏదాడికి రెండు సార్లు వచ్చి చూసి వెడుతున్నారు .తలిదంద్రులంటే అన్నదమ్ములు అశోక్ ,శాస్త్రి లకు అత్యంత గౌరవం ,ప్రేమ ,ఆరాధన .  ఈ ఇద్దరికీ చెల్లెలు పద్మ అంటే విపరీతమైన అనురాగం  .మా అక్కాబావలు పిల్లలను అతి గారాబంగా  అత్యంత జాగ్రత్తగా పెంచారు .అశోక్ కూతురు భార్గవి అంటే మరింత చనువు .శాస్త్రి పిల్లలు అంటే చెప్పలేని ఆప్యాయం .మాబావ యూరిన్ ప్రాబ్లెం తో సుమారు పదేళ్లనుండి ఇబ్బంది పడుతున్నారు .అయినా బ్యాంక్ పనులు బయట చిన్నచిన్నపనులు అన్నీ తానె వెళ్లి చేసుకోస్తారు .మా అక్కా బావలు ప్రేమైక జీవులు .సరిగ్గా చెప్పాలంటే ‘’జీవికా జీవులు ‘’.ఒకరిపై ఒకరికి ఆరాధనా, అవగాహనా ,ప్రేమ నిండుగా ఉన్నవారు .మాబావ కొంచెం తొందరపడినా మాక్కయ్య ఆయన్ను కను చూపుతో కట్టడి చేస్తుంది .ఒకరి స్వభావం ఒకరికి పూర్తిగా తెలిసినవారు .బంధుప్రేమ పుష్కలంగా ఉన్నవారు .అందరూ కావాలనుకొనేవారు .అందరూ తమ ఇంతకి రావాలనుకునే వారు.అందరితో ఫోన్ లో టచ్ లో ఉంటారు .అందుకే వాళ్ళు దేనికి పిలిచినా బంధువులందరూ విధిగా హాజరవుతారు .అశోక్ సోదరులు తల్లిదండ్రుల షష్టిపూర్తి, వివాహ షష్టిపూర్తి వగైరాలను చాలా ఘనంగా చేశారు . తలిదండ్రులు ఉండటానికి  అన్న అశోక్ ఇంటికి దగ్గరలోనే రెండస్తుల భవనం అన్ని హంగులతో కట్టించాడు .అశోక్ భార్య సంధ్య ,శాస్త్రిభార్య విజయలక్ష్మి అత్త మామలంటే ఎంతో భక్తీ శ్రద్ధలు .వాళ్ళ పిల్లలకూ మామ్మ తాతయ్య గారంటే అంతే గౌరవం .

మార్గ దర్శనం

అలాగే మా బావ కూడా తలిదండ్రులు శ్రీ వేలూరి కృష్ణమూర్తి  గారు అత్తమ్మగారు అనబడే శ్రీమతి కాంతమ్మ గారలను  కంటికి రెప్పలా చివరిదాకా చూసుకున్నారు . దీనికి అన్నివిధాలా సహకరించింది మా అక్కయ్య .అలాగే మాబావగారి అన్నగారు ముకుందం గారు చనిపోతే ,ఆకుటుంబాన్ని అక్కున చేర్చుకుని ,ఆయనకున్న ఇద్దరాడపిల్లలవివాహాలను, కొడుకు పవన్ వివాహాన్ని బాధ్యత మీద వేసుకుని నిర్వహించారు .ఇందులో మా బావ కంటే మా అక్కయ్య చూపిన ఓర్పు నేర్పు చాలా ప్రశంసనీయ౦  .బతికి ఉన్నప్పుడే తలిదండ్రులను  సోదరులను మర్చిపోయేకాలం లో ఇంతటి పెద్ద బాధ్యత వారిద్దరూ నిర్వహించటం ముకుందం గారి కుటుంబం చేసుకున్న అదృష్టం . వాళ్ళూ ,ముఖ్యంగా పవన్  భార్య శ్రీమతి రాధా అంతే విధేయతతో మా అక్కాబావా యెడల ఇప్పటికీ ప్రవర్తిస్తారు .ఇదీ వాళ్ళ సంస్కారం .

అమెరికాలో చూడని ప్రదేశం లేదు

మా చిన్నమేనల్లుడు మా అక్కా బావలను చాలా సార్లు అమెరికా తీసుకువెళ్ళి అక్కడి అన్ని ప్రదేశాలను చూపించాడు .బహుశా వాళ్ళు అమెరికాలో చూడని ప్రదేశమే లేదు అంటే ఆశ్చర్యం కాదు ..అలాగే నేపాల్ తో సహా భారత దేశం లోని పుణ్య క్షేత్రాలన్నీవాళ్ళు సందర్శించారు .2008లో మేము మూడవసారి అమెరికాకు  మా అమ్మాయి వాళ్ళున్న స్టెర్లింగ్ హైట్స్ వెళ్ళినప్పుడు వాళ్ళిద్దరూ మామేనల్లుడు శాస్త్రి ఉంటున్న కాలిఫోర్నియాకు వచ్చారు .తరచూ మాట్లాడుకొనే వాళ్ళం .మాక్కయ్యకు మేనకోడలు విజ్జి అంటే మా అమ్మాయి  అంటే మంచి ఆత్మీయత .ఇద్దరూ సరదాగా గంటలు గంటలు మాట్లాడుకుంటారు

మా తో క్షేత్ర దర్శనం

మా అక్కా బావ లతో మా దంపతులం 1998 ఏప్రిల్ –మే నెలలో కేదారనాథ్ , బదరీనాథ్ సందర్శనం మధురానుభూతినిచ్చింది . వాళ్ళిద్దరి ప్రోత్సాహం తోనే ప్రోద్బలం తోనే మేమిద్దరం  వెళ్ళగలిగాము  .మాబావ ది పక్కా ప్లాన్ ప్రోగ్రాం .గవర్నర్ ప్రోగ్రాం లాగా రూపొందించి అమలు చేస్తారు .వారిద్దరితో మేమిద్దరం,మా అత్తగారు పద్మావతక్కయ్య , మా తమ్ముడు, భార్య కాశీకి వెళ్లి మా అమ్మ అయిదవ మాసికం పెట్టటం ,సారనాద్ ,బుద్ధగయ ప్రయాగ సందర్శనం ,కూడా చిరస్మరణీయం. దీనికి పక్కాప్లాన్ మా బావగారిదే .మా మేనల్లుడు అశోక్ ఉయ్యూరులో మా దగ్గరఉయ్యూరు లో  ఒకటవ క్లాస్ నుంచి  ఎస్.ఎస్ .ఎల్. సి .వరకు చిదివినప్పుడు వాడికి సకల సౌకర్యాలు కలిపించేవారు .మా ఇంట్లో భోజనం నిద్రతప్ప మిగిలిన ఖర్చు అంటా వాళ్ళదే .నన్ను వాడిని తీసుకుని బీహార్ లో ఆయన పని చేసే జమ్తారా కు తీసుకు రమ్మంటే వెళ్ళా .మరోసారి మా వేదవల్లితో కలిసి మేము ముగ్గురం వెళ్లాం  మొదటి సారి వెళ్ళినప్పుడు నాలుగు రోజుల పక్కాప్లాన్ తో మమ్మల్ని కాశీ ప్రయాగ అలహాబాద్ ,శాంతినికేతన్ ,జంషెడ్పూర్  కలకత్తా వగైరాలు చూపించాడు బావ.  అప్పుడు మా అక్కయ్య ఉయ్యూరులో మా ఇంట్లో ఉంది .

తరచూ ఉయ్యూరు కు

మా అబ్బాయిల, అమ్మాయి పెళ్ళిళ్ళకూతప్పక వచ్చేవారు అక్కాబావా .మా తలిదండ్రుల ఆబ్దికాలకు కూడా వీలు చూసుకు వచ్చేవారు .మా ఇంట్లో నాతోపాటు మా బావ అభిషేకం చేసుకునేవారు .అందరం ఐలూరు  బెజవాడ కృష్ణా స్నానం ,మోపిదేవి ,హంసలదీవి క్షేత్ర దర్శన కలిసి చేశాం .ఒక క్రష్ణాపుష్కరానికి అందరం తోట్ల వల్లూరు వెళ్లి పుష్కరం పెట్టాం .ఇలా మా అనుబంధం మర్చిపోలేనిది .మా శ్రీమతికి మా అక్కయ్య అంటే విపరీతమైన గౌరవం .

వాళ్ళ ఇంటి నుంచే మా అమెరికా ప్రయాణం

2002,05,08 లలో మేమిద్దరం అమెరికా వెళ్ళినప్పుడు హైదరాబాద్ లో మా అక్కయ్యా వాళ్ళ ఇంటి నుంచే అమెరికాకు బయల్దేరి వెళ్లాం .మాకు అదొక సెంటి మెంట్ గా ఉండేది .అశోక్ ద్వారా స్టేట్ బాంక్ లో డాలర్లు తీసుకునేవాళ్ళం .2008 తర్వాత మా వాళ్ళు మళ్ళీ అమెరికా వెళ్ళలేదు. ఇద్దరి ఆరోగ్యాలు బాగుండక. అంటే పదేళ్ళ నుంచి వాళ్ళు అమెరికా వెళ్ళలేదన్నమాట .అందుకే అమెరికానుంచి వాళ్ళే వస్తున్నారు .మేము అమెరికా వెళ్ళిన ప్రతిసారీ వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్లి ఆశీస్సులు తీసుకుని వెళ్ళేవాళ్ళం .అయిదోసారి మేము అమెరికా 20 17ఏప్రిల్ లో వెళ్ళినప్పుడు మా శ్రీమతి మేడమేట్లు ఎక్కలేను  అంటే నేనూ మా మనవడు చరణ్  భువన లతో వెళ్లి మాబావ నుంచి డాలర్లు తీసుకుని ఇద్దరి ఆశీర్వాదం పొందాం .అక్టోబర్ లో తిరిగి వచ్చినప్పుడు మా ఆవిడా నేనూ మనవడు లతో కస్టపడి పైకి వెళ్లి అక్కాబావాలను చూసి బట్టలు పెట్టి ఆశీర్వాదం పొందాం .అయితే మాటలహడావిడిలో బొట్టు పెట్టటాలు ఇద్దరూ మర్చిపోయారట .ఇంటినుంచి బయటికొచ్చి కాబెక్కి కొంతదూరం వెళ్ళాక  మా ఆవిడ జ్ఞాపకం చేసుకుని ‘’సెంటిమెంట్ గా ఫీలయి’’ చాలా బాధపడింది .అంటే మా అక్కయ్యను చూసి అప్పుడే 6 నెలలయింది .అదే ఆవిడను చూసి మాట్లాడిన చివరి సారిఅయి పోయింది .ఊహించని పరిణామం . మధ్యలో పండగలకూ పబ్బాలకూ ఫోన్ చేయటమే తప్ప వచ్చి చూసే అవకాశం కుదరలేదు .

గౌరమ్మ తల్లిలా వెళ్లి పోయిన దుర్గమ్మ తల్లి

13 తేదీ శుక్రవారం ఇంటికి వచ్చిన అక్కయ్యను ఓల్డ్ బోయిన్ పల్లి విఠల్ ఎన్క్లేవ్ లో స్వగృహం లో ఉంచారు .శనివారం ఉదయం 8 గంటలకు మేమిద్దరం మా పెద్దకోడలు శ్రీమతి సమత కాబ్ లో బయల్దేరి 9 గంటలకు అక్కడికి చేరాం .మా అబ్బాయి శాస్త్రి స్కూటర్ పై వచ్చాడు .అప్పటికే మామేనల్లుడు శాస్త్రి అమెరికానుంచి వచ్చాడు .మమ్మల్ని కావలించుకుని బోరున ఏడ్చేశాడు .మాబావను పట్టుకోవటం శక్యం కాలేదు .ఆయన్ను దగ్గరకూర్చుని కొంత ఓదార్చాం .పద్మ సంగతి చెప్పక్కర్లేదు . భరించరాని  దుఖాన్నిగుండెల్లో అదుముకుని ,జరగాల్సిన కార్యక్రమాలు చూస్తూ మధ్యమధ్యలో ఆనకట్టపై నుంచి దూకి పడే జలప్రవాహం గా కన్నీటిని కారుస్తూ కుమిలి పోతోంది .అప్పటికి మాన్నయ్యగారి అమ్మాయి కూతురు వేదవల్లి కొడుకు రవి, భార్య గాయత్రి వచ్చారు .మా అబ్బాయి శర్మ ,తర్వాత మోహన్ ఫామిలీ మాబావ అక్కయ్య కూతుళ్ళు అంటే జనమంచి వారు కొడుకు ,అశోక్ వియ్యంకుడు వియ్యపురాలు ,పద్మ మామగారు, ఆడబడుచులు ,అశోక్ బామ్మర్దులు భార్యలు ,ముకు౦ద౦గారి ఇద్దరమ్మాయిలు మనవడు ,శాస్త్రి ఫ్రెండ్ జిడ్డు ,మాబావ తమ్ముడు అబ్బి భార్య ,మాబావ చెల్లెలు శాంతమ్మగారు, కొడుకు రాంబాబు మొదలైన వారంతా వచ్చారు .పురోహితులిద్దరూ  మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటకు వచ్చారు .కార్యక్రమం ప్రారంభించారు .శాస్త్రోక్తంగా చేయించారు అశోక్ శాస్త్రి సోదరులతో .పుట్టింటి వారు పెట్టాల్సిన ఆకుపచ్చచీర ,ఎర్ర జాకెట్ ,ఆకుపచ్చ ,ఎర్రగాజులు పూలు దండ  మురారికి డబ్బు ఇచ్చి తెప్పించమంటే  రవళికిచ్చి  వీటిని కొని తెప్పించాడు .మంచి చీర త్సేలేక్ట్ చేసి తెచ్చింది రవళి .వీటిని అలంకరించి ముఖానికి పసుపు పూసి రూపాయి కాసంత కుంకుమ బొట్టు పెడితే మా అక్కయ్య సాక్షాత్తు గౌరీ దేవిగా భాసించింది .పద్మకూడా ఎర్రసిల్కు చీరర జాకెట్ గాజులు తెప్పించి వేయించింది. మహా లక్ష్మిలాగా కనిపించింది మా అక్కయ్య . బంధుమిత్రులు  విషన్నవదనాలతో  వీక్షిస్తుండగా అందరూ కడసారి దర్శనం చేసుకున్నాక మా అక్కయ్య పార్ధివ దేహాన్ని వాహనం లోకి ఎక్కించారు .శ్మశాన వాటికి దుబాయ్ గేట్ కు నడిచే దూరం లో చాలా దగ్గరలో ఉంది  .మా బావతో సహా అందరం అక్కడికి మధ్యాహ్నం3 గంటలకు చేరాం .అన్ని విధులు నిర్వహించాక దేహాన్ని చితిపై చేర్చారు .వేద మంత్రాల పఠనం జరుగుతుండగా  పెద్దకొడుకు అశోక్ చితికి నిప్పు అంటించాడు .సుమారు 20 కిలోల ఆవునెయ్యి కట్టెలపై పోసి గంధపు చెక్కలు ముత్యం పగడం లతో శవ దహనం చేశారు .కపాల మోక్షం అయ్యే వరకు అందరం ఉండి అక్కడే స్నానాలు చేసి  ఇంటికి తిరిగి వచ్చాం .సోదరులు ఇంటికి రాగానే దీపారాధనకు నమస్కరించి ఇంటిలోకి ప్రవేశించారు .ఇలా మా చిన్నక్కయ్య సాక్షాత్తు గౌరీ దేవి రూపంగా ,మహా లక్ష్మి కళతో మా అందరి నుండి రంగరంగ వైభవంగా పుణ్య లోకాలకు తరలి పోయింది .

సేవాభాగ్యం

మేము ఇంటికి చేరే సరికి ఇల్లు కడిగి వంట బ్రాహ్మిణిలతో వంట చేయించి సిద్ధంగా ఉంచారు మేడపైన అందరం భోజనాలు చేశాం. అన్నీ రుచికరంగా చేశారు .ఈ మొత్తం కార్యక్రమానికి సారధి సచివుడు వ్యూహకర్త ,నిర్వాహకుడు సర్వం తన భుజ స్కంధాలపై వేసుకుని నిర్వహించిన  మా అక్కాబావల కుమార్తె శ్రీమతి పద్మ భర్త , ఇంటల్లుడు  శ్రీ గణపవరపు రామకృష్ణ అభినందనీయుడు .అశోక్ అల్లుడు మురారి అందరికీ తలలో నాలుకగా, సహకారం గా నిర్వహించిన తీరు మరువలేనిది . అలాగే మనవలు తేజ ,ప్రత్యూష్ లు  మనవరాళ్ళు భార్గవి ,రవళి కాలికి బలపాలు కట్టుకుని చేసిన సేవ మర్చిపోలేనిది .ముఖ్యంగా భార్గవి వాళ్ళతాతగారు అంటే మా బావ పక్కనే కూర్చునిధైర్యం చెబుతూ, క్షణ క్షణంఆయన్ను కంటికి రెప్పలాగా కనిబెడుతూ చూసిన తీరు అందరినీ ఆశ్చర్యంలో ముంచేసింది .  విశ్రాంతి లేకుండా వర్మ ,అతని తల్లి, చెల్లెలుఇంట్లోని మనుషులకన్నా ఎక్కువగా మా అక్కకు బావకూచేసిన, ,ఇప్పుడూ చేసిన చేస్తున్న సేవ మాటలతో చెప్పటానికి వీలు లేనిది .ఎన్నో జన్మల అనుబంధమేమో  అనిపిస్తుంది .ఇందరి మంచి మనసుల మంచి మనషుల నుంచి దూరమై వెళ్లి పోయింది మా చిన్నక్కయ్య దుర్గ .ఆమె జ్ఞాపకాలు కొన్నే రాశాను .ఎన్నెన్నో తేనే పట్టు లాగా మధురమైనవి 70ఏళ్ళుగా ఉన్నాయి . వరుసలో తెలియ జేసే ప్రయత్నం చేస్తాను .

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-4-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

మోడీ దీక్ష –పాత జ్ఞాపకాలు

ప్రతి పక్షాలు తనకు తన ప్రభుత్వానికి పార్టీకి సహకరించక ఇబ్బంది పెడుతున్నాయని పాపం మోడీ నిన్న నిరాహార దీక్ష పూనాడు .బహుశా ఒక ప్రధాని ఇలా చేయటం దేశం లో ఇదే మొదలేమో .మొరార్జీ భాయి ఇలా చేసినట్లు నాకు జ్ఞాపకం లేదు .ఎవరికైనా తెలిస్తే చెప్పండి .కాని ఒక రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఇలా నిరాహార దీక్ష పట్టి ,తర్వాత పదవి కోల్పోయిన సంఘటన కొద్దిగా జ్ఞాపకం ఉంది .ఆ వివరాలు –

పశ్చిమబెంగాల్ నాలుగవ ముఖ్యమంత్రి అజయ్ కుమార్ ముఖర్జీ .అందరూ అజయ్ ముఖర్జీ అని ఆప్యాయంగా పిలిచేవారు .బెంగాల్ గాంధీ గా ప్రసిద్ధుడు . బెంగాల్ లో 15-4-1901 లో మిడ్నపూర్ లోని తామ్లోక్ లో పుట్టాడు .క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో 1942 డిసెంబర్ 17 ఏర్పడిన  ‘’తామ్రలిప్త జాతీయ ప్రభుత్వ ‘’ముఖ్య నాయకులలో అజయ్ ముఖర్జీ ఒకరు .ఈ సంస్థ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం లో గొప్ప పాత్ర పోషించింది .అజయ్ ముఖరీపై స్వామి వివేకానంద ప్రభావం బాగా ఉంది .అప్పటికే భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సభ్యుడైన ముఖర్జీ,తర్వాత బంగ్లా కాంగ్రెస్ ముఖ్యనాయకుడయ్యాడు  బెంగాల్ లో వ్రేళ్ళు పాతుకు పోయిన మార్క్సిస్ట్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీతో కలిసి యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పరచాడు .ఈ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం 1960 లోనూ 1970 లోనూ రెండుసార్లు అధికారం లో ఉన్నది . ముఖ్యమంత్రి గా  మొదటిసారి 1967 మార్చి నుంచి నవంబర్ వరకు ,మళ్ళీ ఫిబ్రవరి 69 నుంచి 70 మార్చి వరకు అజయ్ ముఖర్జీ కొద్దికాలం మాత్రమె ఉన్నాడు. ఉన్నాడు అన్నదానికంటే కమ్మీలు ఉండనివ్వలేదు అనటం సమంజసం .  .సాధువు శాంత చిత్తుడు అవటం వలన డిప్యూటీ చీఫ్ మినిస్టర్ జ్యోతిబసు దూకుడును అరికట్టలేక పోయాడు .బసు తానె ‘’బాసు’’ గా ప్రవర్తిస్తూ ,దురుసుగా ముఖ్యమంత్రినే లెక్క చేయని పరిస్థితి కల్పిస్తే ,విసిగి వేసారి కమ్మ్యూనిస్ట్ లకు నిరసనగా ముఖ్యమంత్రి అజయ్ ముఖర్జీ కలకత్తాలో నిరాహార దీక్ష పూనినట్లు గుర్తు . లోకం అంతా విస్తుపోయింది ఆనాడు .ఒక ముఖ్యమంత్రి నిరసన దీక్ష చేశాడంటే యెంత క్షోభ అనుభవించాడో నని ఆయనకే సానుభూతి చూపి బసు లెక్కలేని తనాన్ని గర్హించింది ..

 ఈ దీక్ష తో ఆయనకు పార్టీలో ప్రభుత్వం లో పట్టు లేదని తెలిసిపోయింది .రాజకీయ సంక్షోభం ఏర్పడి  1968 ఫిబ్రవరిలో నూ ,మళ్ళీ 1970 మార్చిలోనూ రాష్ట్రం లో ప్రెసిడెంట్ పాలన ఏర్పడింది .అజయ్ ముఖర్జీ స్థానం లో ప్రఫుల్ల చంద్ర ఘోష్ 1971 ఏప్రిల్ లో కాంగ్రెస్ ముఖ్యమంత్రి అయి,జూన్ వరకు ఉన్నాడు .మళ్ళీ సంక్షోభం వచ్చి రాష్ట్రపతి పాలన జూన్ 71 నుంచి మార్చి 72 వరకు విధించారు .19 2 మార్చిలో సిద్ధార్ద శంకర రే ముఖ్యమంత్రి గద్దెను కాంగ్రెస్ తరఫున ఎక్కి1977 జూన్ వరకు  జూన్ వరకు అయిదేళ్ళు నిరాటంకంగా పాలించాడు .

  కమ్మీలు బాగా పుంజుకుని బలపడి 1977 జూన్ లో మార్క్సిస్ట్ నాయకుడు జ్యోతిబసు బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి అయి ఏకధాటిగా 21 ఏళ్ళు 2000నవంబర్ వరకు ఏకచ్చత్రాదిపత్యంగా పాలించాడు .బసు ఉన్నతవరకు అజయ్ కుమార్ ముఖర్జీ నిప్పుల కుంపటి లో ఉన్నట్లే ఫీలయ్యాడు .పొమ్మనలేక పొగపెట్టి ఉక్కిరిబిక్కిరి చేశాడు ముఖర్జీని .గాంధియన్ ముఖర్జీ బసు చేష్టలకు బలై పోయాడు .తాను చేబట్టిన నిరాహార దీక్షకు తానె అప్పుడు బలి కావాల్సి వచ్చింది అజయ్ ముఖర్జీ .

     తర్వాత ప్రణబ్ ముఖర్జీ వంటి విదేయ గణం తో అజయ్- కాంగ్రెస్ తీర్ధం పుచ్చుకుని ,నాటి ప్రధాని ఇందిర కేంద్ర మంత్రిగా ఆహ్వానించినా చేరక తనబదులు ప్రణబ్ కు కేంద్ర స్టేట్ మంత్రిగా స్థానం కల్పించేట్లు చేశాడు అప్పటినుంచి’’ ప్రణబ్ ఎరా’’ ప్రారంభం  .1977 లో పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన  కురు వృద్ధుడు  అజయ్ కుమార్ ముఖర్జీ 27-5-1986 న 87 వ ఏట మరణించాడు .మార్క్సిస్ట్ ల ఆగడాన్ని మొదట పసికట్టి విభేదించి నిరాహార దీక్ష చేసిన వాడు అజయ్ ముఖర్జీ .

  ఇప్పుడు మోడీ పార్లమెంట్ జరక్కుండా అవిశ్వాసం ప్రవేశపెట్టకుండా  చేయించి కుమ్మక్కైపత్తిత్తు లాగా దీక్ష పట్టాడు .పంచతంత్రం కధలన్నీ వరసగా మనకు చూపిస్తున్నాడు .2014 లో మోడీ లేకపోతె భారత్ లేదు అని అనిపించి అధః పాతాళంలోకి కాంగ్రెస్ ను నెట్టేసి  ఇకజనం ఆ పార్టీని  మర్చి పోతారేమో ననిపించి చివరికి క్రమక్రమగా   రాజకీయంగా బలిసి  ,నియంత పోకడులుపోతూ కళ్ళు మూసుకుని పిల్లి పాలుతాగుతున్నట్లు అవకతవక చేష్టలతో అచ్చిరాని సంస్కరణలతో పనికి రాని’’మంకీ బాత్ ‘’లతో విసుగుపుట్టించి కాంగ్రెస్ తో సహా సర్వ ప్రతిపక్షాలతో ఛీ ఛీ కొట్టించుకుంటూ మోడీ గోబాక్ అనే దాకా వచ్చాడంటే ఇదంతా స్వయంకృతాపరాధం కాక మరొకటికాదు .కరటక దమనకుల్లా మోడీ ,షాలు .అందరికీ కనిపిస్తున్నారు .సానుభూతిపోయి క్విట్ మోడీ అనేదాకా తెచ్చుకున్నాడు మోడీ(ఘోరీ ) మొహమ్మద్ .చరిత్ర క్షమించని సంఘటన .దీనికి బలికాక తప్పదు .ఒక్క దీక్షతో ఎంత వెనక్కి వెళ్ళామో చరిత్రలో –

  మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -13-4-18 –ఉయ్యూరు

శ్రీ విళంబి ఉగాది కవిసమ్మేళన కవితలు -2

సరసభారతి 11-3-18 ఆదివారం సాయంత్రం నిర్వహించిన శ్రీ విళంబి ఉగాది వేడుకలో ‘’ఆశించి భంగపడ్డ ఆంద్ర ‘’అంశం పై జరిగిన కవి సమ్మేళన కవితా లహరి

4-లయన్ శ్రీ బందా వెంకటరామారావు –విజయవాడ -9393483147

ఆశించి భంగపడిన ఆంధ్రమాత ?

ప్యాకేజీలకై ఆశించి భంగపడిన అధికార పక్షం

ప్రత్యేకహక్కులకై పోరాడి అలసిపోయిన ప్రతి పక్షం

పక్షం ఏదైనా ఎన్నికల రణ క్షేత్రం లో వారిచ్చే సాక్ష్యాలివి

వేలాది పుత్రులు సృష్టించిన పున్నామ నరకాలివి

అసామాన్యులనుండి ఆశించి భంగపడిన ఆంధ్రమాతా ?

ఇవేవీ పట్టని కోట్లాది మాన్యుల సామాన్యుల రూపం లో జీవించు

అరిషడ్వర్గ విజేత నీ పుత్రుడు ఆంధ్రకేసరి లేకున్నా

ఆత్మాభిమానమే శ్వాసగా జీవించిన నందమూరి తిరిగి రాకున్నా

వారి అంశలలో మేమున్నాం ,మమ్ము చూసి గర్వించు

మా ఉన్నతిని అమ్మలా ఆశించు –మమ్ము దీవించు .

ఆంధ్రమాతా 1 అడ్డాలనాడు బిడ్డలే కానీ గడ్డాలు వచ్చాక బిడ్డలా వీరు ?

నీ బిడ్డలలో కొందరు అమెరికా ,ఇటలీ భక్తులు

మరికొందరు రష్యా చైనా శక్తులు

ఇంకొందరు పాక్ బంగ్లా కుయుక్తుల చరితులు

నీ బిడ్డలలో ఎందరో కులమతాల మలాల్లో కుళ్ళిన భోక్తలు

వారే –వేల సంవత్సరాల వయసున్న నిన్ను వృద్ధాశ్రమం లో చేర్చారు

అంతరించి పోయే అమ్మవని నమ్మబలికారు

నీ సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకు సమాధులు కట్టారు

వారి ఉన్నతికై వారి వారి మార్గాల్లో తరలి వెళ్ళిపోయారు

ఆంధ్రమాతా !సింగపూర్ చైనా దావోస్ జపాన్ వలె ఉండాలని నీవు కలవరిస్తావు

వాటిలా నిన్నూ మార్చేస్తామని ఉత్తర కుమారుల్లా ఊసులు చెప్పేస్తారు

నీ వలే అమ్మా నాన్నా అనకుండా ఆంగ్లం లో మమ్మీ డాడీ అనమంటారు

నీపుత్రులు సృష్టించిన పున్నామ నరకం లో అభివృద్ధిని ఆశించావా

నీకలలను సాకారం చేసేవాడికి అధికార పీఠాన్ని అందించు

ఆశించి భంగపడిన ఆంధ్రమాతా !

నిన్నుకాదని పెంపుడు తల్లులను పోషిస్తున్నారు ఘనులు

పొరిగింటి పుల్లకూర రుచి వలదని వారించు

నిన్ను నిన్నుగా చూడాలని మందలించు

నీకు మరోమారు మల్లె పూలదండ వేయాలని శాసించు

ఆంధ్రమాతా –ఇదే ఈ కాల వేదం –ఈ బందా నాదం .

5-శ్రీమతి వి. శ్రీ ఉమామహేశ్వరి –విజయవాడ -9985154331

    ఆశలు పూసిన వేళ

కలసి ఉంటె కలదు సుఖమని –అన్నదమ్ముల అనుబంధంసౌఖ్యమని

అభివృద్ధికై అహర్నిశలు శ్రమించి –రత్నగర్భను గడించి వినుతికెక్కిన వేళ

అరవై ఏళ్ళు పైబడిన షష్టిపూర్తీ నుండి తేరుకోకముందే –అర్దారాత్రి పడిందొక వెన్ను పోటు

అన్నదమ్ములని విడదీసిన అత్యాశ కాటు

అలనాడు భారత ఖండంబనెడి చక్కని పాడియావు

పొదుగు పితుకుతున్న తెల్ల దొరల వోలె

ఈ నాడు ఆంద్ర రాష్ట్ర మనెడి పాడి యావు

పొడుగు చీల్చారు తెలంగాణా దొరలు .

దగా పడ్డ తెలుగు బిడ్డ –బడబాగ్ని గుండెల్లో దాచుకుని

కష్ట జీవికి ఏ గడ్డైనా బంగారమేనని –నవనిర్మాణానికి శ్రమిస్తుంటే

ఎన్నికల వేళ చేయి అందించినవారే  –బడ్జెట్ వేళ’’చేయిస్తే ‘’

తిరగబడ్డ తెలుగు బిడ్డ –తెలుగు పౌరుషం చూపి

విదేశీ పెట్టుబడులు సాధించ –బ్రహ్మాండమైన సభ దీర్చి

చాటి చెప్పే తెలుగు గడ్డ వైభవం .

మనిషి ఆశాజీవి –ఆంధ్రుడు కష్టజీవి

కష్టమే తీరుస్తుంది ఆశల్ని

మన ఆశలు నెరవేరే రోజొస్తుంది తప్పకుండా

ఉగాదికాలం లా ఆకులు రాలినా –ఆశలు వ్రాలినా

ఆకులు మరల చిగిర్చి వసంతం వచ్చినట్లే

మన ఆశలు మళ్ళీ చిగిర్చి పూసి  ఫలవంత మౌతాయి .

6-మధురకవి శ్రీమతి ముదిగొండ సీతారామమ్మ –విజయవాడ -9299303035

                  దగాపడిన ఆంద్ర

1-మత్తకోకిల –ముక్కలయ్యేను తెల్గు దేశము మోదమెట్టుల కల్గునూ

 చక్కగా నిక పాలనంబును సాగుటెట్టుల చెప్పుమా

అక్కరంతయు తీరె నంచును ఆదమరచె కేంద్రమే

చెక్కు చెద్రని పట్టు తోడను  చేవ జూపగ నిల్వుడీ .

2-కందం –మద్దతిచ్చెద నంచును –పద్దతిగా మాటలాడి పదవులపొందెన్

 ఉద్ధతి తగ్గిన పిదపను –‘’మొద్దై ‘’నిలుచుండె’’మోది’’ మోసము చేయన్ .

3-కందం –ఓ విళంబి నీవు ఓర్పుతో నీ భువి –తెలుగు వెలుగు మరల దీప్తి నొసగి

  కాచి రక్ష చేయు కరుణామయి గ దల్తు-రావె ఇట కుగాది రమ్య ఫణితి .

4-ముందుకు సాగు

ఓ హస్తం విడగొట్టింది –బాధపడ్డాం

ఓ స్నేహ హస్తం ఆదుకుంటుందని –ఆశించి భంగ పడ్డాం

ఓ తెలుగువాడా !

మోసపోయానని కుంగిపోకు

అలనాటి ఆంద్ర పౌరుషాన్ని రగిలి౦చి మళ్ళీ చూపించు

ఏ యెండకాగొడుగు పట్టే స్వభావం కాదని నిరూపించు

ప్రాత్యేక హోదా భిక్షం కాదని –మనహక్కే నని తెలిసేలా చెయ్యి

నీ పాలు గౌరవంగా పొందటానికి ధైర్యంగా ముందుకు సాగు

ఆంద్ర కేసరి నిన్నావహించినట్లు గుండె దిటవు చూపించు

 ధైర్యంగా ముందుకు మునుముందుకే సాగు సాగు సాగు సాగిపో .

7-శ్రీ చావలి శివ సుబ్రహ్మణ్యం –విజయవాడ -9985973239

             గీతి సుగతి

1-ఆ.వె.-ఆంధ్ర దేశమెల్ల ననుపమంబై యొప్ప –జాతి జనులలోన జాతి రత్న

మగుచు నిలుచునన్న ఆశతో  ఆ నాడు –సేవ జేసినాము క్షేమమరసి .

2-తే.గీ.స్వార్ధ రాజకీయము రెచ్చి స్వంత జనము-చీల్చి –తెలుగుజాతిని రెండు చేసినారు

        వనరులన్నియు నొకవైపు వ్రాలిపోగ-అకట!నిర్విణ్ణమై పోయె నాంధ్ర ధరణి  .

3-ఆ .వె.-రాజదానిలేక ,రహదారులును లేక –కూలినాలి చేయు కొలువులేక

          ఆత్మహత్యలంచు నట్టిట్టుపరిగెత్తు-దీన జనుల గాచు తెరవు లేదు .

4-ఆ .వె.-బాధ్యతలను తల భరియించవలసిన –రాష్ట్ర నేతలెల్ల రచ్చబడిరి

           దేశాపాలకులను దేవురించిన గూడ –ఆత్మ గౌరవమ్ము అంతరించె.

5-ఆ.వె.-సొంతబలము పెంచి సొంపార నింపార –కలసిమెలసి మనము గళము లెత్త

         ఎదురు పడెడు ఇడుము లెన్నైన దొలగును –పూర్వవైభ’’మ్మపూర్వ ‘’మగును .

6-తే.గీ.-నిత్య శ్రామికులైనట్టి నీదు బిడ్డ –లెల్ల రేపవల్ కష్టించి యెదిగి మరల

పూర్వ వైభవమ్మొసగ నపూర్వ రీతి –దీక్ష బూనుచు సేవ లంది౦తురమ్మ .

7-తే.గీ.-పాలకులకెల్ల స్వార్ధంపు పరిధి తప్ప –పాలితులగాచి పాలించు బాధ్యతేది ?

         ఆంద్ర సామాజికా౦శముల్ అరసిపట్టు –‘’సరస భారతి ‘’సౌహార్ద్ర సాంద్ర కీర్తి .

8-ఆ.వె.-హేవళంబి గడిచె  ‘’హే విళంబీ’’ రమ్ము –కాల చక్రగతుల గాచిమమ్ము

        ధర్మమార్గమందు ధరణి సర్వస్వమ్ము-వరలి ,శుభము గూర్చు వరము లిమ్ము .

8-శ్రీమతి ఎం. సరస్వతీ దేవి –ఉయ్యూరు -9040821541

   స్వప్న భంగం

ఆంద్ర అన్న పేరులోనే –వినిపిస్తుంది ఓ ఠీవి-కనిపిస్తుంది ఓ హోదా

ఆంద్ర శబ్దం కాదు నిన్నటిది –కానే కాదు ఈనాటిది

ఐతరేయ బ్రాహ్మణం లోనే చోటు చేసుకున్నది –

చరిత్ర పుటల మడతల్లో కనిపిస్తుంది దీని వైభవం

మన దౌర్భాగ్యం ,స్వయంకృతం వల్ల

నేడు మనం ప్రగతికొరకు చేతులు చాచి అర్ది౦చాల్సిన కర్మపట్టింది

మన పూర్వవైభవ హోదాలను పొందేందుకు ఉండాలి మనలో ఆరాటం

అందుకే చేయాలి అవిశ్రాంత పోరాటం .

రోడ్ల నూడ్చి ,బాంకు ‘’నోట్లనూడ్చేసి ‘’

ప్రజల నేమార్చిన ఏలికలపాలనలో

మనహోదాను,ప్రగతిని నిలుపుకొనే పోరాటం లో

మనకు మిగిలిందేమిటి ?మోచేతిదానం తప్ప .

ఇదే తగిన అదును

ఊరూ, వాడా జాతీ, మతం,భాషా, వేషం అన్నీ మరిచి

ఏకమవుదాం అందరినీ కూడగట్టి అనుకున్నది సాధిద్దాం .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-4-18 –ఉయ్యూరు

శ్రీ విళంబి ఉగాది కవి సమ్మేళన కవితలు 

సరసభారతి 11-3-18 ఆదివారం సాయంత్రం నిర్వహించిన శ్రీ విళంబి ఉగాది వేడుకలో ‘’ఆశించి భంగపడ్డ ఆంద్ర ‘’అంశం పై జరిగిన కవి సమ్మేళన కవితా లహరి

1-శ్రీ గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –ఉయ్యూరు -9989066375

దగా దగా దగా ఆది నుంచి దగా దగా దగా

రాచకీయ ఈశాన్య వాస్తు కలిసొచ్చి –అనితర సాధ్య విజయం సాధించిన

నాయకుడికి పెరగాల్సిన ఆత్మ విశ్వాసం అహంభావమైన వేళ

అప్పుడే ఇష్టం లేకున్నా అడ్డం గా చీల్చి –ఉసురు పోసుకుంది ఒకపార్టీ

కష్టించి శ్రమించి అహరహం అందరి సహకారం తో –నవరాస్ట్ర నిర్మాణం ఘనంగా చేస్తుంటే

చేస్తామన్న సాయం ,ఇస్తామన్న హోదా –రెంటికీ ‘’లాకేత్వం –దాక్కొమ్ము ‘’ఇచ్చి

మళ్ళీ వీధిన పడేసింది మరోపార్టీ

ఆంధ్రుల పౌరుష పోరాటపటిమ తెలియని ‘’ఘూర్జరు ‘’ని అవివేక అజ్నానాలు పటాపంచలై

నైరుతి పెరిగి నైతికత తగ్గి కొంప కొల్లేరవుతుందని గ్రహించాలి

ఆంధ్రజ్యోతి ఆంధ్రప్రభ కీర్తి వెల్లువగా –ప్రతివాడినీ ఆవేశించి వెన్నుతట్టి నిలబెట్టే రోజొస్తుంది .

సామరస్యం సహృదయత సానుభూతి లేని రాచకీయం విజ్ఞత అనిపించుకోదు ‘

2-ఎందుకీ వేగం ?

నీ సహజ లక్షణం విలంబనం కదా –ఎందుకింత వేగం పెంచి

నీ ఆగమనానికి ముందే సఖ్యతను కూల్చేశావు విలంబీ

ఆశల సౌధాన్ని నేలమట్టం చేశావు

ఊరించి ఊరించి ఊబిలోకి  దింపేశావ్

నమ్మక ద్రోహం ఎన్నాళ్ళు ?ఎన్నేళ్ళు ?

చేవ చచ్చిన జాతి కాదు మాది

తొడ చరచి రుచి  చూపిస్తాం

అనుకున్నది సాధించి ఆంద్ర పౌరుషం రుజువు చేస్తాం

నిండా గాయాలైనవాడికి ఇంకేం భయం ?

తాడో పేడో తేల్చేస్తాం ,తడాఖా చూపిస్తాం .

3-మాకుగాది ఏదీ !

దగాపడ్డ తమ్ముళ్ళం మేము –మాకుగాది లేదు ఉషస్సు లేదు

కారు చీకటిలో కూరుకు పోయాం

మా కోయిల వెక్కిరిస్తోంది మమ్మల్ని చూసి

వసంతం హసించాల్సిన చోట –చండ్ర గాడ్పులు విసుర్తున్నాయి

ఇకమాకు మిగిలింది అరుపులు బొబ్బలు ఆవేశ కావేషాలు

వీధిపోరాటాలు ,రాచకీయ ఎత్తులు జిత్తులు

సరిగ్గా నాలుగేళ్ల కిందటి స్థితి పునరావ్రుత్తమవగా

వెక్కిరిస్తోంది విధి మమ్మల్ని

అయినా జంకని జాతిమాది

పూనికతో ,సమైక్యత తో

జరిగిన అన్యాయానికి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాం

మాది న్యాయ ధర్మ పోరాటం

విలంబనమాత్రమె కాదు నీ పేరు లో రక్షణ కూడా ఉంది కదా

దాన్నిపూర్తిగా పొందేదాకా విశ్రమించం .

2-శ్రీ వసుధ బసవేశ్వరరావు –గుడివాడ -9490832787

ఆంద్ర మాత

వెలుగుకోసం పోరాడుతున్న ఆంధ్రుల కల్పవల్లి

ఇప్పుడు

చీకటి గదిలో దెబ్బలు తింటున్న పిల్లి

అదను కోసం

ఎదురు చూస్తున్నది

వోటుకోసం

తలుపు లెప్పుడు

తీస్తారో అని ‘’

3- శ్రీ కందికొండ రవికిరణ్ –విజయవాడ -9491298990

లెక్క తప్పింది

ఏవో లేక్కలేసి ఏ ఒక్కటైనా ఏలుతామనుకొని

రాజదానేదో తేలకుండానే రాష్ట్రాన్ని రెండుగా చీలిస్తే

ఏదీ దక్కక పోగా బాసూ !

గల్లంతయ్యా ధరావతు ,పోయి౦దయ్యా గ్రేసూ.

వడ్డించి ఉన్న నిండు విస్తరి వరమైంది వేరుపడిన తమ్ముడికి

అన్నీ నిండుకున్న పళ్ళేమయింది’’అన్న ఆంధ్రా ‘’పరిస్థితి

ఏమి చిదంబర రహస్యమో మరి పలికారు

ఉమ్మడి రాజధానికి ఆదెల్ల హక్కుకు మంగళం

పంచతంత్ర మిత్ర లాభం లాబీయించక పాపం

పడ్డదయ్యో ఆంధ్రా ఆశాభంగం

హా !ఖుదా !అయ్యింది ఖూనీ ప్రత్యేక హోదా

ప్రత్యేక పాకేజీ కీ కూడా తప్పదా రాజీ

హోదాతో ఒరిగేదేమిటన్నదీ వారే

ఇప్పుడు గోదాలోకి దిగినదీ వారే

ఈ పని అపుడే చేసుంటే ?

పెద్ద నోట్ల రద్దు అది బడుగు జనుల నెత్తిన పిడి గుద్దు

కాస్తంత రుణానికి సవాలక్ష ఆంక్షలు సామాన్యులకు

మరి యే తుంగలో తొక్కుతారో  మాన్య దొంగలకు సంస్థలు

ఎవరినెవరు చేశారో వంచన –దెబ్బతిన్నది ప్రజల అంచనా

గమనిస్తున్నాడన్నీ మౌనంగా ఒకడు

అగ్నిపర్వతం లాగా లోలోన రగులుతున్నాడు

మూడో కన్నును అరుదుగ తెరిచే శివుడి లా అతడు

తిరుగు లేని తన త్రిశూలం తో గింగిరాలెత్తిస్తాడు

మళ్ళీ పరిచయమెందుకు ?తెలియని దెవ్వరికతడు ?

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-4-18 –ఉయ్యూరు

గబ్బిట చారిటబుల్ ట్రస్ట్ -వాటర్ ప్లాంట్ ప్రారంభం పై ఆంద్ర జ్యోతి కధనం 11-4-18

సరసభారతి 11-3-18 ఆదివారం సాయంత్రం నిర్వహించిన శ్రీ విళంబి ఉగాది వేడుకలో విశ్వనాథ వారి ‘’ఏక వీర ‘’నవలపై గంటన్నర సేపు ఏకదాటి ప్రసంగం చేసిన శ్రీమతి బెల్లం కొండ శివ కుమారికి కవుల ఆశీరభినందనలు

1-శ్రీ చావలి శివ సుబ్రహ్మణ్యం –విజయవాడ -99859 732 39

1-జ్ఞాన పీఠాధిపతివిశ్వనాథ కవి వ –రేణ్యు నవలా మహారాజ ‘’ఏకవీర’’

 నద్యయన జేసి ,పరిశోధనాత్మకముగ-రచన సాగించి ,లోకోత్తరముగా గీర్తి

నందిన శివ కుమారికి ఆశిసు లివె.

2-‘’వేయి పడగల’’వాని నైవేద్యమనగ-జిలుగు పదముల నెదల రంజిల్ల జేసి

ఆంద్ర భాషామతల్లి కాహార్య మనగ –సేవలందించి నావమ్మ శివకుమారి !

౩-శబ్ద దేవతోపాసన సతము సల్పి –శిష్యగణము లెల్లయు నిన్ను శిరసు దాల్చ

మాతృభాషాభిమానుల మనసు దోచి –నిలిచి యుందువు మాయమ్మ ,నిత్య దీప్తి ‘’.

2-శ్రీమతి ముదిగొండ సీతారామమ్మ –విజయవాడ -9299303035

   1-పరిశోధన చేసెం గా –పరామాద్భుత ఫణితి ,తాను పారము ముట్టన్

    సురుచిర భాషణ మంతయు –పరమానందంబు గూర్చె,భావము నిండెన్ .

 2-ఆషా మాషీ కాదిది –భాషా పరిశోధనమ్ము ,భాగ్యము గాదే

   యోషా వేసితె సరములు –భాషా యోషకు గొనుమిదె వందన శతముల్ ‘.

౩-అంచిత మైన దీక్ష గొని ,యా పరిశోధన చేసినారుగా –సంచిత పుణ్యశీలి ,తమ సాహితీ వాగ్రసపాన మందగన్

మంచిగ దోచె మా మదికి ,మాధురి నిండిన భాష ణ౦బుకున్-ఎంచగ నేనె మీ కృషిని ఈశుడు బ్రోచుత యెల్లకాలమున్.

౩-శ్రీమతి గుడిపూడి రాదికారాణి-మచిలీపట్నం -9494942583

              ‘’ఆటవెలది అభినందనలు ‘’

1-ఏకవీర నవల నేకదాటిగ చెప్పి –వినినవారికెల్ల విశద పరచ

 ధన్య జీవివమ్మ ధరణి నందు నీవు –రాదికమ్మ వాక్కు రాణ కెక్కు .

2-మమత ఊటలాగ ,మాటు దాచిన మాత –ఏక వీర మదిన యేలు తల్లి

 మనసు బెల్లంకొండ .మాట యే కలకండ-రాదికమ్మ మాట రాణకెక్కు.

౩-ముందు  మాట వినక మునుపు నే పఠియించి –మరలమరల చదివి మరులు పెరిగె

 విశ్వనాథ వారి విజయ భేరివె నారి –రాదికమ్మ వాక్కు రాణకెక్కు.

4లయన్ శ్రీ బందా వెంకట రామారావు –విజయవాడ -9393483147

‘’ఆంధ్రుల సంస్కృతీ సంప్రదాయాలపరి రక్షణలో నిరంతర కృషిని యజ్ఞం లా కొనసాగిస్తున్న శ్రీమతి బెల్లంకొండ శివ కుమారి గారూ –

మీవైన విధి విధానాల్లో శ్రీ విశ్వనాథ కవి సామ్రాట్ విరచిత ‘’ఏకవీర ‘’చారిత్రిక నవలా సమీక్షణం ఓఅద్భుతం ,అనిర్వచనీయం

పాశ్చాత్య నాగరికతా వ్యామోహం లో ప్రేమ ,విడాకులు ,బహుభార్యత్వం ,బహు భర్తృత్వం వంటి విష వృక్ష ఫలాలను ఆరగిస్తూ పతనమవుతున్న నేటి సామాజిక విలువల పునర్జీవనానికి ఓ ప్రయత్నంగా ఉపకరిస్తుంది మీ సమీక్ష .పెద్దలు కుదిర్చిన వివాహం చేసుకుని ,ప్రేమించు కుంటూ కలకాలం అన్యోన్యంగా జీవించమని అంతర్లీనంగా బోధిస్తుంది విశ్వనాథ వారి వాణి.

   ఆ వాణికి సారదులై ఈ సమీక్షా కృషిని నిర్విఘ్నంగా కొనసాగించండి .మీ కృషికి భగవంతుని ఆశీస్సులు ,సభ్య సమాజపు సహకారం లభించాలని ఆశిస్తూ అభినందిస్తున్నాను .

5-శ్రీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –ఉయ్యూరు -9989066375

      ‘’ఏకవీర –ఏకనారి ‘’

ఏకవీర నవలను –ఏకవీరా దేవిగా ఆరాధిస్తూ –ఊరూరా ఊరేగిస్తూ

క్లాసిక్ కావ్య గౌరవం కల్పిస్తూ –ఏకదీక్షగా కొనసాగిస్తూ –ఆ పేరు లోని మాధుర్యాన్ని

తరతరాల విస్తరించే తపనతో -నీ కుమార్తెకూ ‘’ఏకవీర ‘’నామాన్ని సార్ధకం గా పెట్టి ధన్యురాల వైనావు

అలవోకగా ,తాదాత్మ్యంగా ,నిర్విరామంగా-అలుపెరగక  ప్రసంగించే నీ దీక్ష అమోఘం తల్లీ

అనితర సాధ్యం ఆదర్శప్రాయమూ

నవలా శిల్పానికి పరాకాష్ట ,శిఖరా రోహణంకదా అమ్మా .

విశ్వనాథ ‘’కల్ప వృక్షం’’  ఊరూ వాడా నీరాజనాలు అందుకొంటే

తెలుగువారి జీవన విధాన మైన ‘’వేయిపడగలు ‘’ఆధునిక ఆంద్ర ఇతిహాస’’మైతే

ఇప్పటి ఏకవీర అజరామరమైన వేళ-విశ్వనాథ జీవించే ఉంటె

తనువెల్లా పులకించి పరవశించి కనులవెంట  ఆనంద బాష్పాలు రాలుస్తుండగా

ఆశీరభి నందనలు  స్వయంగా అందించి  నీకు శుభం పలికేవారు

నీ ప్రసంగం లో నిర్మల  కృష్ణానదీ సోయగాలు .’’వైగై నదీ ‘’వైచిత్రాలు

మీనాక్షీ సుందరేశుల పవిత్ర ప్రేమ జీవన విధానాలు   ప్రతి ఫలించి

పరిపూర్ణత సాధించింది

చిరంజీవి అమ్మాయీ ‘’శివకుమారీ ‘’!

మీ దాంపత్యం వర్ధిల్లాలి కలకాలం ఆనందంగా

మహిళా మాణిక్యంలా నీవు  భాసించాలి

‘’నీ ఏక వ్యక్తి  సైన్యం ‘’ఇలాగే నిరంతరం

విజయాలు సాధించాలని ఆశీర్వదిస్తున్నాను –‘’నాన్నగారు’’

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -11-4-18 –ఉయ్యూరు

దీని తర్వాత ఇక వరుసగా శ్రీ విళంబి ఉగాది వేడుకలో జరిగిన ‘’ ఆశించి భంగ పడ్డ ఆంధ్రా ‘’కవిసమ్మేళన కవితలు ధారా వాహికంగా అందజేస్తాను –దుర్గాప్రసాద్

శ్రీ శంకరాచార్య జయంతి 

30-3-18 శుక్రవారం -హైదరాబాద్ మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి స్వగృహం లో మా కోడలు శ్రీమతి సమత,అమెరికా నుండి వచ్చిన మా అమ్మాయి శ్రీమతి విజయలక్ష్మి చేసిన సంపద్ శుక్రవారం ఉద్యాపన వ్రతం చిత్రాలు

సంపద్ శుక్రవార ఉద్యాపన భోజనాలు ,1-4-18ఆదివారం మా అబ్బాయి శాస్త్రి స్వగృహం లో మామనవడు చి శ్రీకేత్ యశస్వి ని వడక పెళ్లి కొడుకును చేసే దృశ్యాలు

”గబ్బిట చారిటబుల్ ట్రస్ట్” ఆధ్వర్యం లో రేపు 10-4-18 మంగళవారం ఏ ఏ వాటర్ ప్లాంట్ ప్రార0భోత్సవ ఆహ్వానం

ఇప్పుడే ఎల్బీ శ్రీరామ్ ఆర్ట్ ఫిలిం ”పసుపు కుంకుమ ”చూశాను .అనిర్వచనీయ మధురానుభూతి పొందాను

ఆనందం తో నా కళ్ళు ధారా పాఠంగా ఆనంద బాష్పాలు  కార్చాయి గుండె ను పిండేసే సన్నివేశాలు ఎదలోపలి పొరలను తొలగించి కరిగించాయి . కూతురు చేయలేక పోయిన పనిని మనవరాలు చేసి తాతకు దగ్గులు నేర్పింది భారీ డైలాగులతోకాదు -మాటల్లేని మౌన గౌరవ ప్రేమలతో . అంతే అప్పటిదాకా కూతురు పై కరకు  గుండె గా ఉన్న శ్రీరామ్ ,కూతురుకు దస్తావేజులిచ్చి ఆమె ఏమీ అడగకుండా సంతకాలు చేసి ఆమె హక్కుభుక్తమైన 10 ఎకరాల కోటిరూపాయల ఆస్తిని వదులు కొని అతని మనసు మారిస్తే ,అల్లుడు అత్యంత గౌరవమర్యాదలు చూపిస్తే ,ఒకే ఒక మాట పట్టింపుతో అనుకున్నవాడిని పెళ్లాడిన కూతురు  గుమ్మం ఎన్నో ఏళ్లుగా తొక్కని ఈ తండ్రి ఆమె సంతకాలకోసం  మాత్రమే వస్తే ఇచ్చిన మంచినీళ్లు కాఫీ వగైరాలు  కూడా తాగకుండా ,పలకరించకుండా ఆమె సంతకాలకోసమే ఆత్రంగా ఎదురు చూస్తూ, ఆమెకూడా తండ్రికి తగ్గ కూతురుగా  అందులో ఏముందని అడగకుండా నిర్నిమిత్తముగా సంతకాలు చేస్తే ,ఏ కర్కోటకుడు హృదయం కరిగి నీరు కాదూ  ?అలాగే కరిగిపోయాడు అప్పటిదాకా ముఖం లో  ఆమెపై కోపం తప్ప ఏ భావం వ్యక్తపరచని శ్రీరామ్ ,ఆమె ప్రవర్తించిన మంచితనపు తీరుకు మ్రాన్పడి కూతురు చేతిలో ఓడిపోయిన తండ్రి అయి మనవరాలు అల్లుడు చూపిన ప్రేమామృతం లో తడిసి ముద్ద అయి ముఖం లో చిరునవ్వు చూపి మనవరాలిని ఆప్యాయంగా దగ్గరకు తీసుకుని మంచినీళ్లు కాఫీ వగైరాలు  తీసుకుని ఆమెకూ పెట్టి తిరిపించి మంచిమనసుకున్న మనో ధర్మం అన్నిటికన్నా విలువైనదని దాన్ని జయించటం ఎవరికీ సాధ్యంకాదని గ్రహించి పసుపు కుంకుమగా కూతురు కు దాఖలయ్యే ఆస్తిని ఆమెతో  విడుదల దస్తావేజు పై సంతకం పెట్టించిన కాగితాలను చించి పారేసి తానూ మానవ ధర్మాన్ని మనో ధర్మాన్నీ చూపి కనువిప్పు పొంది మన కనుకొనలలో ఆనందపు బాష్పాలు  రాల్పిస్తాడు దటీజ్ ఎల్బీ శ్రీరామ్స్ హార్ట్ ఫిలిం లోని ఆర్ట్ .ఈ ఆర్ట్ కె హాట్స్ ఆఫ్ చెప్పాలనిపిస్తుంది .

కర్ణకఠోర భీభత్స ‘’రంగస్థలం ‘’

(‘’సౌండ్ ఇంజనీర్లు ‘’అవ్వాలనుకున్నవారు చూడచ్చు )

మేరేజ్ డే ,పుట్టిన రోజున కోరి తెచ్చుకున్న తలకాయ నెప్పి

‘’వద్దురా బాబూ నేను ఆ సినిమా చూడలేను .ఇంతవరకు ఆ హీరో సినిమా ఒక్కటంటే ఒక్కటి కూడా చూసిన పాపానికి నోచుకోని వాడిని నన్ను బలవంత పెట్టొద్దు బాబో ‘’అని మొత్తుకున్నా నిన్న మా అబ్బాయి చి .శాస్త్రి ,కోడలుశ్రీమతి  సమత ల వివాహ వార్షిక మహోత్సవం ,మామనవడు చి భువన్ పుట్టిన రోజు నాడు .అయినా వినకుండా మా వాడు ‘’బ్రహ్మాండం, బాక్సులు బద్దలు ,చూడకపోతే పాపం ‘’అంటూ ఆ సినిమా రిలీజ్ అయిన దగ్గర్నుంచి ఊదర పెడుతున్నాడు .నాకు అసలు నమ్మకం లేదు .నిన్న వాడి బామ్మర్ది రమేష్ కొడుకు ఉపనయనం .అందరం ఆ హడావిడిలో ఉన్నా,అంతకు రెండు రోజుల ముందు 2 వతేదీ సోమవారం మా మనవడు చి శ్రీకేత్ యశస్వి ఉపనయనం మా అమ్మాయి వాళ్ళు దీనికోసం అమెరికానుంచి రావటం ఆ హడావిడి లో అందరం ఫుల్ బిజీ . నిద్ర ఎవరికీ లేదు . రాత్రికి సినిమా మోజు తీర్చుకోవటానికి మావాడు 9 మందికి నిన్నరాత్రి 9 గంటలాటకు  కుషాయి గూడా హాల్ లో  టికెట్లు ముందే బుక్ చేయించాడు .మల్లాపూర్ నుంచి దీనికి రవాణాకు రెండు’’ కాబుల చమురు’’ వదిలించుకుని రాత్రి 8-30 కి బయల్దేరుతూ ఆపసోపాలు పడి సినిమా హాల్ కు చేరుకున్నాం .మా శ్రీమతి ఎలాగూ రోజూ రాత్రిళ్ళు నిద్ర పట్టటం లేదుకదా అని తానూ రోజూ ఏదీ సయించక ఇంత చప్పిడికూడు మజ్జిగన్నం తో సరి పుచ్చుకుంటున్నా  తానూ మాతో తయారైంది హాల్ లోనైనా హాయిగా నిద్రపడుతుందన్న గంపెడాశతో .మేమిద్దరం ,మా అబ్బాయి కోడలు కొడుకు ,మా అమ్మాయి చి సౌ విజ్జి ,కొడుకులు చి శ్రీకేత్ ,ఆశుతోష్ ,పీయూష్ ఇదీ మా ‘’రంగ బృందం’’ . మా అల్లుడు రాను అని ముందే జాగ్రత్త పడ్డాడు .మేమిద్దరం అమెరికాలో షార్లెట్ లో ‘దువ్వాడ జగన్నాధం ‘’సినిమా తర్వాత సుమారు 8 నెలలకు మళ్ళీ ఈ సినిమా చూస్తున్నాం .కొంత ఆటవిడుపుగా ఉంటుందని ఆశ -నీరసం అలసట మధ్య మమ్మల్ని హాలుకు లాక్కెళ్ళింది .  సినిమా టైటిల్సే మసక మసక గా కనిపించాయి .కారణం వెదికితే ఈ సినీ నేపధ్యం 1985ట .అంటే కేవలం 33 ఏళ్ళ క్రితం .అంతమాత్రాన ఆకలర్ వాడాల్సిన పనే లేదు అని పించింది .

మెగా తారాగణం , వారి సుపుత్రుల సినిమాలలో కధ కోసం వెదకటం ఎందుకు ?పాపం జగపతి బాబు ‘’బందరు అంబర్ బీడీ ‘’నోట్లో పెట్టుకుని లుంగీతో కూర్చోటం తప్ప ఏమీ లేదు .మరో గొప్ప విషయం అండోయ్ –ఆయన గత 30 ఏళ్ళుగా రంగ స్థల గ్రామ అనప్పోజేడ్ ప్రెసిడెంట్ .బాంక్ కు కూడాఆయనే .అందుకని అందరూ ఆయన్ను ‘’ప్రెసిడెంట్ గారు ‘’అని పిలుస్తున్డటం తో ఆయన పేరే మర్చిపోయారు ఊరిజనం .ఆయనకూడా మర్చి పోతే హీరో అన్న గుర్తు చేస్తాడు .ఆ గర్వం డాబు దర్జా తో బతుకుతున్నాడు .మా ఊర్లో కూడా ‘’ప్రెసిడెంట్ రామారావు ‘’అనే ఆయన ఉండేవాడు .ఆయన పేరు మావాళ్ళు మర్చిపోలేదు . సరే బాగుంది అనుకుంటే పాపం ప్రకాష్ రాజు మంచానికీ ,హాస్పిటల్ కు అతుక్కు పోయి డైలాగ్ లేకుండా గడుపుతాడు .ఇక హీరో గారి విషయానికొస్తే ఆయనకు పుట్టెడు చెవుడు .చెవిటి మిషన్ కు వ్యతిరేకి ఆయన అరుపులు మన గుండెల్లో మంటలు రేపుతాయి .ఆయన్ను చూసి అందరూ అదే ధోరణిలో మాట్లాడుతూ మనకి కిక్కేచ్చాల్సింది పోయి పిచ్చెక్కిస్తారు .సినిమాలో కూర్చున్నమనం కూడా మన పక్కవాళ్లతో  అంతే ‘’హై పిచ్’’లో మాట్లాడితెకాని మన ప్రక్కన కూర్చున్న మన ఆవిడ కూడా మంచి నీళ్ళు కూడా ఇవ్వదు .ఇదీ పరిస్థితి . ఇంత ‘’చెవిటి పిచ్చ’’ పట్టేస్తుంది అందరికి .

పాపం హీరో లుంగీ పైకి ఎగకట్టి ఒకే ‘’రకమైన ఫోజు ‘’తో ,ఒకే రకమైన డాన్స్ తో వంద సందర్భాలలో కనిపించి అభిమానులకు కిర్రెక్కి౦చాడడేమో తెలీదు కాని మనకు చిర్రెత్తించాడు .’దేవీ శ్రీ మార్క్ ‘’పాటలు వినేవాడికి బాగానే ఉంటాయి .మాలాంటి వారికి బధిర శంఖారావమే  .హీరోయిన్ సమంత ‘’గ్లామర్’’ కాస్తా ‘’డీగ్లేమర్ ‘’అయి అప్పుడప్పుడు హీరోను అకస్మాత్తుగా ‘’హగ్గు కు ముద్దుకు’’ పనికొచ్చింది .హీరో అన్న గా వేసింది రవిరాజా పినిశెట్టి గారబ్బాయి .పాంటు షార్ట్ నలక్కుండా జాగ్రత్త పడ్డాడు .బ్యాంకి ఆఫీసర్లు ‘’జగపతి ‘’చేసే అన్యాయాలు తెలిసినా ,తమవంతు బాధ్యత వహించకుండా ఎంక్వైరీ గట్రా చేయకుండా ‘’ఎవరో రావాలీ ఏదో చేయాలి ‘’అని పాడుకుంటూ  ఉండటం ఆ నాటి రాజకీయానికి అద్దం పడుతుందని డైరెక్టర్ ఊహించి ఉంటాడు .ఎదురు తిరిగిన ప్రతివాడూ ప్రెసిడెంట్ చేతిలో అప్పడంలాగా నలిగిపోయిన సంగతి తెలిసినా పదవికి పోటీ చేసిన పినిసెట్టి కొడుకు జాగ్రత్తలు తీసుకోడు .కధ ట్విస్ట్ చేయటానికేమో అనుకుంటే పొరబాటే .

ఇంటర్వెల్ దాకా ఏదోరకం గా లాగిన సినిమా తర్వాతన్నా మలుపు తిరుగుందేమోననుకున్నవారికి ఆశాభంగమే .అక్కడా అవే సీన్లు రిపీట్ అయి పరమ బోరు కలిగిస్తాయి .హీరో అన్న అడవిలో హత్య చేయబడగానే ఇక సినిమా చూడలేక మేము అయిదుగురం బయటికోచ్చేసి ‘కాబెక్కి ‘’కొంపకు రాత్రి 12 కు చేరాం. ఆతర్వాత సినిమా యెంతసేపు  ‘’సా —గిందో ‘’ తెలీదు.ఇంటికొచ్చి నాలుగు మెతుకులు కతికి హాయిగా నిద్రపోయాం .మా మనవడు చి ఆశుతోష్ కి సినిమా ఏమీ నచ్చలేదట .దాన్ని ఇమిటేట్ చేసి మాకు నవ్వు తెప్పించాడు .చివరిదాకా సినిమా చూసినవాళ్ళు మా అబ్బాయి శాస్త్రి , వాడికొడుకు భువన్ ,మా అమ్మాయి కొడుకులు శ్రీకేత్ పీయూష్ లు మాత్రమె .ఈ ఉదయం వాళ్ళను అడిగితె వాళ్ళూ అదే ఫీలింగ్ బోర్ తెలియ జేశారు .ఇందులో ‘’టైలర్ ‘’పాత్రలో నరేష్ కూడా ఉన్నాడండోయ్.హీరో మేనత్త పాత్రలో అమ్మాయి కాస్త బాగా చేసింది .సౌండ్ ఇంజనీర్ హీరో ‘’పక్కన ఉండే హెల్పర్ భారత యుద్ధం లో ‘’ సంజయుడు’’పాత్రలాగా  బాగానటించాడు .మంచిగా కనిపించే ప్రకాష్ రాజ్ చివర్లో విలనైతే అతన్ని రక్షించిన హీరో అతడే తన మేనత్త మొగుణ్ణి చంపిందని తెలిసి చంపేస్తాడని ,మేనత్త ప్రెసిడెంట్ అవుతుందని చూసిన మా వాళ్ళ కధనం .సుకుమార్ అంటే  చాలా సుకుమారంగా  డైరెక్ట్ చేస్తాడనుకొంటే దానికి పూర్తి వ్యతిరేకంగా ‘’మొరటు ‘’గా తీశాడని పించింది చూసిన కాసేపూ .అసలు విషయం చెప్పటం మర్చిపోయా – సినిమా మొదలైన పావు గంట తర్వాత చెవుల్లో  చేతులు ,కళ్ళకు రుమాలు కప్పుకున్నాను ఆ కర్ణ కరోరం ఆ దారుణ సీన్లు చూడలేక .

టైల్ పీస్ –  ఈ సినిమాలో హీరో గొప్ప ‘’సౌండ్ ఇంజనీర్ ‘’.ఆ ఇంజనీరింగ్ అందులోని పాత్రలకూ బాగా ఎక్కి చివరికి చూసిన వాళ్ళనూ సౌండ్ ఇంజనీర్లను చేస్తుందేమో నన్న భయం నాకుంది .అందుకనే హెచ్చరిక .

మా వాళ్ళ పెళ్లి రోజు, మనవడి పుట్టిన  రోజుఉదయం అంతా ఎంతో బాగా ఎంజాయ్ చేసిన మేము రాత్రిమాత్రం   ఇంతటి’’ దారుణ మారణ హోమం ‘’సినిమా చూస్తామని ఊహించలేదు. ‘’బాహుబలి తర్వాత మరో బలికి బలి అయ్యాం . ‘’సారీ ఐ పిటీ యు రంగస్థలం’’  .

బాబూ జగ్జీవన్ రాం జయంతి శుభాకాంక్షలు

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -5-3 -18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

—

బ్రజిల్ ప్రధమ మహిళాధ్యక్షురాలు –దిల్మా వానా రౌసెల్ (వ్యాసం )- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

 17/03/2018 గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్

అనుకోకుండా హైదరాబాద్ లో జరిగిన సరసభారతి 121వ కార్యక్రమం లో  ప్రవహించిన  వేద,సంగీత ఝరి

అమెరికాలో ని షార్లెట్ లో ఉంటున్న మా అమ్మాయి చి సౌ కోమలి విజయ లక్ష్మి అల్లుడు శ్రీ కోమలి సాంబావదాని తమ జ్యేష్ట పుత్రుడు(మా మనవడు ) చి .శ్రీకేత్ యశస్వి ఉపనయనం 2-4-2018 సోమవారం ఉదయం 8-07 గం.లకు హైదరాబాద్ లోని బాగ్ అంబర్ పేట్ లోని  అహోబిల మఠం శ్రీ వెంకటేశ్వర కళ్యాణ మండపం లో శాస్త్రోక్తంగా తెల్లవారు ఝామున ౩- ౩౦ నుండి ఉదయం 11-30 వరకు 8 గంటల సేపు జరిగింది .చివరలో ఆరుగురు వేదపండితులు వేద స్వస్తి పలికి వేదగానం తో వాతావరణాన్ని పునీతం చేస్తూ దంపతులకు, వటువుకు వేదాశీర్వచనం చేశారు ,వారికి కోమలి దంపతులు తలొక 5 వేలరూపాయలు ,నూతన వస్త్రాలు సమర్పించి ఘనంగా సత్కరించారు .

       ఆ తర్వాత  మా మనవళ్ళు చి .ఆశుతోష్ ,పీయూష్ కవల సోదరులు షార్లెట్ లో తమ గురువు శ్రీమతి పోతుకూచి పద్మశ్రీ గారు నేర్పిన త్యాగరాజ మంగళహారతి కీర్తన ‘’జానకీ నాయక నీకు జయ మంగళం –నీకు శుభ మంగళం ‘’ను సుశ్రావ్యంగా గానం చేసి ఉపనయనానికి హాజరైన సుమారు 150 మంది రసజ్నులను అలరించారు .అందరు కరతాళ ధ్వనులతో తమ ఆనందాను భూతులను తెలియ జేసి చిర౦జీవులను ఆశీర్వదించారు .సరసభారతి తరఫున ఈ చిరంజీవులకు 2,11 6రూపాయలు నగదు కానుక అందజేసి ,శాలువా కప్పి ,శంకరాచార్యుల జ్ఞాపిక ను శ్రీ పోతుకూచి దంపతులు ,మా తమ్ముడు గబ్బిట కృష్ణమోహన్ ,అమెరికాలోని షార్లెట్ లో ఉంటున్న శ్రీ రాంకీ ,శ్రీమతి ఉష దంపతుల తలిదండ్రులు చేత అందజేయించి ఆశీర్వ దింపజేశాం .

  ఆ పిమ్మట షార్లెట్ లో మా మనవళ్ళకు సంగీతం నేర్పిన శ్రీమతి పోతుకూచి పద్మశ్రీ తల్లిగారు శ్రీమతి పోతుకూచిగారు వయసుకు మించిన గాన సౌరభం తో సభాసదులను అలరించారు .ఆమెకు ,భర్తగారికీ  సరసభారతి శాలువా కప్పి ,1,116 నగదుతో  జ్ఞాపికతో గబ్బిట కృష్ణ మోహన్ , శ్రీమతి పారుపూడి ఉషా రాంకీ తలి దండ్రుల చేత సత్కరింప జేశాం .పోతుకూచి దంపతుల కళ్ళల్లో ఆనంద బాష్పాలు ధారాపాతంగా కారి, కృతజ్ఞత తో తడిసి ముద్ద అయ్యారు .మమ్మల్ని ఎంతో అభినందించారు .

   ఉపనయనం చివరలో వచ్చిన హైదరాబాద్ ఆకాశవాణి కేంద్ర మాజీ డిప్యూటీ జనరల్ మాన్యశ్రీ మంగళగిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ గారు ,ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఈల సంగీత విద్వాంసులు ,విజిల్ విజార్డ్ శ్రీ కొమరవోలు శివప్రసాద్ గారు దంపతులు  విచ్చేయటం తో ప్రాముఖ్యత మరింత సంతరించు కొన్నది. వారికి ఘన స్వాగతం పలికి మా ఆనందాన్ని వ్యక్త పరచాం. వారు కూడా తమ  ఆనందాను భూతిని వ్యక్తం చేశారు .ముందుగా నేను శ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్ గారిని అందరికి పరిచయం చేసి,వారి సంగీత  విద్వత్తును తెలియజేసి , ప్రస్తుతం వారు అమరగాయకుడు  ఘంటసాల సంగీత మాధుర్యాన్ని ,రాగాల పలకరింపులు లోని మెలకువలను లోకానికి తెలియ జేస్తూ  ,సుస్వరాల ఘంటసాల స్వరాలను అజరామరం చేస్తున్నారనీ ,స్వయంగా ఫిడేల్ కచేరీ ,గానకచేరీ తోపాటు తానె జుగల్ బందీ కూడా నిర్వహిస్తూ ‘అపర ఘంటసాల ‘’అని పించుకున్నారని ఆయన సాధన ,తప,కృషి అనితర సాధ్యం అని ,హైదరాబాద్ రేడియో ద్వారా విశ్వనాథవారి  ‘’వేయిపడగలు ‘’నవలను ధారా వాహికంగా ప్రసారం చేసి విశ్వనాధ కీర్తి కిరీటానికి మరొక కలికితురాయి ని అలం కరించారని నాపై, సరసభారతిపై వారికి   అవ్యాజానురాగం ఉందని సరసభారతి కార్యక్రమాలకు తప్పక విచ్చేసేవారని గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణ౦-2 రెండవభాగం వారి అమృత హస్తాల చేత ఆవిష్కరి౦ప బడిందని,సరసభారతి ప్రచురించే ప్రతి ఆహ్వానం,ఆఇశ్కరిమ్పబదె ప్రతి పుస్తకం  శ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్ గారికే ముందు పంపిస్తానని ,అది నాకొక సెంటిమెంట్ అని ,వారుకూడా తాము చేసే ప్రతికచేరీ ప్రోగ్రాం ను నాకు పంపుతారని నేను అందరికీ ఫార్వార్డ్ చేస్తానని    తెలియ జేయగా కరతాళ ధ్వనులు మిన్ను ముట్టాయి  .సరసభారతి తరఫున వారికి 2,116 రూపాయలునగదు కానుక  శాలువా ,జ్ఞాపిక నూతన వస్త్రాలు పైన పేర్కొన్న పెద్దలచేత శివ ప్రసాద్ గారి సమక్షం లో సత్కరి౦పజేశాం .అనుకోకుండా జరిగిన ఈ సన్మానానికి వారు పొంగిపోయి ,తమ మనసులోని భావాలను వ్యక్తపరచి ‘’నేను దుర్గాప్రసాద్ గారిని సర్ప్రైజ్ చేయటానికే చివరలో వచ్చాను ‘’అని చెప్పి  తమ అద్భుత గాన లహరి తో  సభను ఆనంద పారవశ్యం లో ముంచి తేల్చారు .

  శ్రీ శివ ప్రసాద్ గారిని సభకు పరిచయం చేస్తూ ఈల ను ఒక కళా రూపం గా తీర్చిదిద్ది ,దానిని విశ్వ వ్యాప్తం చేస్తూ ,ప్రపంచ రంగస్థలం పై ఈల కచేరి కి గుర్తింపు గౌరవం తెచ్చిన ఏకైక ఈల సంగీత కళా మర్మజ్నులని ,20 12 లో షార్లెట్ లో  మా అమ్మాయి గారింట్లో మొదటి సారి పరిచయ భాగ్యం కలిగిందని అక్కడ రేడియోలో వారిని ఇంటర్ వ్యూ చేసే అదృష్టం కలిగిందని ,ఈ స్వల్ప పరిచయానికే ,వారిని సరసభారతి 20 14ఉగాది వేడుకలకు  ఆహ్వానిస్తే తమ బృందం తో ఉయ్యూరు విచ్చేసి రెండున్నరగంటల సేపు గాన వాహినిలో తన్మయులను చేశారని వారి సౌజన్యం మరువలేనిదని తెలియ జేశాను .ఉపనయన ఆహ్వానాన్ని మెయిల్ చేయగానే చూసి తప్పక హాజరౌతానని బదులు రాసిన సహ్రుదయులని , అనుకున్నట్లుగానే విచ్చేసి తమ అభిమానం చాటారని తెలియజేయగానే ,చిరునవ్వులు చిందిస్తూ శివప్రసాద్ గారు తలపంకించారు .శివప్రసాద్ దంపతులకు సరసభారతి తరఫున 2 116 రూపాయల నగదుకానుక ,శాలువా ,జ్ఞాపిక  సరసభారతి గ్రంధాలు అందజేసి ,మాన్యశ్రీ ఆదిత్య ప్రసాద్  గారితోపాటు పైన పేర్కొన్న పెద్దలతో సత్కరింప జేశాం .వారు మనసారా పులకరించిపోయారు ఈ హఠాత్ సత్కారానికి.దీనికి తగిన రీతిలో శివప్రసాద్ గారు స్పందించి మాట్లాడుతూ ఉయ్యూరుతో సరసభారతి తో కోమలి వారితో తమకున్న పరిచయాన్ని వివరించి కృతజ్ఞతలు తెలియజేసి ,చివరికి తమ ఈల సుస్వరాలతో జనాలను మంత్రం ముగ్ధులను చేసి ’’ విజిల్ విజార్డ్ ‘’  బిరుదాన్ని సార్ధకత చేశారు .సభలోని రసజ్నులందరూ ఈసంగీత’’ సూర్య చంద్రుల ‘’ప్రతిభకు తన్మయులై కరతాళ ధ్వనులతో అభినందన చందనం సమర్పించి కృతజ్ఞత చాటుకున్నారు .అనుకోకుండా సరసభారతి ఇంతటి ఘనకార్యక్రమాన్ని జయప్రదంగా నిర్వహించటం అందరికి గొప్ప మధురానుభూతిగా నిలిచింది .

  ఈ విధంగా మా మనవడు చి శ్రీకేత్ యశస్వి ఉపనయనం ఆద్యంతం ఆహ్లాదంగా వేదోక్తంగా సంగీత మాధుర్యంగా వన్నె కెక్కి అందరికి ఆనందం తో పాటు సంతృప్తిని కలిగించింది .అనుకోకుండాఉపనయనం చివరలో సరసభారతి 121 కార్యక్రమ౦గా మలుపు తిరిగిన ఈ వేద ,సంగీత రస ఝరి వైశాఖ మాస పవిత్రతను సంతరించుకున్నది .

  శ్రీ విళంబి ఉగాది వేడుకలో సరసభారతి ఆవిష్కరించిన 1-నేను రాసిన’’ షార్లెట్ సాహితీ మైత్రీ బంధం’’(యాత్రా సాహిత్యం )-  2- 2017 శ్రీ హేవళంబి ఉగాది కవితల సంకలనం’’ వసుధైక కుటుంబం ‘’పుస్తకాలను  ,శంకరాచార్యుల ‘’శివానంద లహరి’’ ని ఉపనయనానికి హాజరైన వారందరికీ అందజేశాం .ఈ కార్యక్రమాన్ని సరసభారతి 121 కార్యక్రమగా భావిస్తూ ,సరసభారతి హైదరాబాద్ లో అంటే మరొక తెలుగు రాష్ట్రం లోనూ కార్యక్రమం నిర్వహించిన ఘనకీర్తి దక్కించుకుని రికార్డ్ సృష్టించిందని  సవినయంగా మనవి చేస్తున్నాను .

  ఈ కార్యక్రమానికి సహాయ సహకారాలు అందజేసిన మా అబ్బాయిలు, కోడళ్ళు, అమ్మాయి, అల్లుడు ,మనవళ్ళు మనవరాళ్ళు అందరు అభిన౦దనీయులు .

   మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -3-4-18-కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

శుభం భూయాత్

ప్రస్తుత రాజ్య సభ సభ్యుడు శ్రీ జివిఎల్ నరసింహారావు ఎన్నో ఏళ్ళక్రితం

మా పెద్ద అబ్బయి శాస్త్రి కి IRMA ఆనంద్ లో క్లాసుమేట్. NDDB ఆనంద్ గుజరాత్ లో పని చేసి, న్యూ ఢిల్లీ లో సెఫాలజిస్ట్ గా స్థిరపడ్డాడు. చాల చానెల్స్ కి ఎగ్జిట్ పోల్స్ చేశాడు. 1994 లో రామారావు పెద్ద మెజారిటీ లో గెలుస్తాడని. సర్వ్ చేసాడు. ప్రభుత్వం నిర్వహించే పధకాలు , PDS సర్వేలు నిర్వహిచే వారు.

హైదరాబాద్ లో మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రికి ,నాలుగవవాడు రమణకు .మా రెండోవాడు శర్మకు రూమ్ మేట్.అప్పటి ఆ పరిచయం అవిచ్చిన్నంగా కుటుబ బంధంగా కొనసాగుతోంది .ఆటను భార్యాసమేతంగా ఉయ్యూరు మా ఇంటికి వచ్చాడు మా శాస్స్త్రి తో ఎప్పుడూ టచ్ లోనే ఉంటాడు రమణకు మంచి మిత్రుడు తరచూ ఈ ముగ్గురు ఫోన్ లోమాట్లాడుకుంటారు
.19 9 8 లో మేము బద్రీ కేదారనాద్ యాత్ర చేసి ఢిల్లీ ఆతని కుటుంబంతో ఒకగంట గడిపాము మంచి అవగాహన చొరవ ఉన్న మేధావిగా అతను మాకందరికీ బాగా పరిచయం ప్రధాని వాజ్ పాయి ముందస్తు ఎన్నికలు నిర్వహించినపుడు ఆయనతో పాటు బాబు కూడా మునిగిన సంగతి మనకు తెలుసు .అప్పుడు జివిఎల్ రాచకీయ విశ్లేషకుడుగా ఉన్నాడు ఫలితాల పోస్ట్ మార్టెం చేస్తూ ఆతను బెజవాడ ఐలాపురం హోటల్ లో సమీక్ష సమావేశం నిర్వహిచినప్పుడు ఆహ్వానం వస్తే నేనూ హాజరయ్యాను .అంచనాలు తలక్రిండైనందుకు చాలా బాధ పడ్డాడు ఆవిషయాలన్నీ అక్కడ తెలియజేశాడు .అది రెండవ సారి అతనిని చూడటం
తర్వాత ఎలెక్ట్రానిక్ వోటింగ్ మెషీన్ పై ఆతను పుస్తకం రాసి నాకు పంపితే పూర్తిగా చదివి అతని భావాలతో ఏకీభావించాను .ఆవిషయం మెయిల్ ద్వారా ఫోన్ ద్వారా కూడా తెలియ జేసినట్లు గుర్తు .

2011 నుంచి మోడీ కి దగ్గర పని చెయ్యటం. గుజరాత్ స్టేట్ / పార్లమెంట్ ఎన్నికలలో ప్రజల నాడ్ తెలుసుకోవటం, అమిత్ షా కి బీజేపీ కి చాలా క్లోజ్ గా పనిచేసాడు.

NAMO – మోడీ ప్లాన్స్ లో కీలక పాత్ర వహించాడు.

ఇటీవల యుపినుంచి రాజ్య సభకు ఎన్నికైనందుకు అభినది౦చాము

కవిసామ్రాట్ విశ్వనాధ రాసిన రచనలలో ”మా స్వామి ” ”నా రాముడు ”ప్రత్యేకమైనవి కారణం వేటిలో విశ్వనాధ మహా భక్తుడుగా కనిపించటమే భక్తీ హృదయానికి సంబంధించింది అయితే జ్ఞానం బుద్ధికి చెందినది భక్తికి విశ్వాసమే ముఖ్యం జ్ఞానానికితత్వ చింతన ముఖ్యం జ్ఞానులకు దైవం .రూపం లేని  ఒక శక్తిగా కనిపిస్తాడు ఈ రెండుమర్గాలలోనూ మహా నిష్ణాతుడు విశ్వనాధ ,తాత్విక చింతనతో పాటు భక్త్యావేశామూ ఆయనలో సమపాళ్ళలో ఉన్నాయి మాస్వామిలో ఆయన భక్తీ . నా రాముడులో ఆయన తాత్విక చింతన కనిపిస్తాయి శివుడిని భక్తికీ .,తాత్విక చింతనకు రాముడిని ఆయన ఎంచుకున్నాడు అంటే ఆత్మలో శివ కేశవులనిద్దర్నీ ప్రతిష్టించు కుని హరిహరాద్వైతం లో పయనించారు .. ఈ రామ కావ్యం రచించి శివునికి అంకితమిచ్చిన మహానుభావుడు ఆయన. ప్రస్తుతం . ”నా రాముడు ”గురించి ఆలోచిద్దాం .

శ్రీరామ నవమి శుభాకాంక్షలు

విలంబికి వికసించిన కవితల అనప పువ్వులు

ఈ సారి విలంబి ఉగాదికి హోసూరు తెలుగు వారు 53 కవితల  ‘’అనపపువ్వులు ‘’పూయించారు .అనుములు ఒకరకమైన ధాన్యం అని అనుకొంటాను .వాటిపూలు తెల్లగా స్వచ్చంగా మన చిక్కుడు పూలలాగా ఉంటాయని పిస్తోంది .రాయలసీమలో అనపకాయల వాడకం ఎక్కువ అని తోస్తోంది .కనుక అర్ధవంతమైన నామ ధేయం ఈ కవితా సంకలనానికి డా వసంత్ మాటలలో  ఈ ’’ కూర్పుకు’’పెట్టారు .వివిధ ప్రాంతాలనుండి వేర్వేరు కవులనుండి సేకరించిన కవితల సమాహారం ఇది .ఇందులో ఉగాది ,తెలుగు ,పంటలు, సేద్యం ,సినారె లపై కవితలున్నాయి .అన్ని రకాల కవితలతో చక్కని చిక్కుడు పూలు కాయలవంటి అనపపువ్వులు కాయల ముఖ చిత్రం తో మిలమిల లాడింది పుస్తకం .ముచ్చటైన ముద్రణ మరింత వన్నె తెచ్చింది .విషయాలు సమస్యలూ మారనివి తీరనివి కనుక కవితలలో కొంత పాత వాసన ఉండటం సహజం .అన్నీ మంచికవితలే అయినా మెరుపులా మెరిసి నా మనసుకు నచ్చిన కొన్ని పంక్తులను ఉదహరిస్తాను .

  జానపద కవి గోరేటి వెంకన్న ‘’రావే మా చైత్రమా ‘’కవిత మకుటాయమానం అని చెప్పక తప్పదు.ఆ సౌరభం ఆఘ్రాణి౦చండి  -‘’మావిళ్ళు సిగురేసి మారాకు తొడిగె-మంచు తెమ్మెర కరిగి శిశిర వెనుకకు జరిగె-కాడకు మూడేసి కాయ పిందెలు గాయ –తనువొంచి పాలిచ్చ తల్లులా చందం –కొమ్మ లన్నీ వంగి అమ్మ ప్రేమను చాటె-రావే మా చైత్రమా అలరించే పద చిత్రమా ‘’చాలు వెంకన్న భావుకత కు పదాల కూర్పుకు జేజేలు పలకటానికి . .మోదుగు పూల గురించి చెబుతూ –‘’మన్మధుని విరిశరం గురి తప్పి మోదుగుల-తనువెల్ల నాటుకుని తాపమయి విరిసెనో  -అణువణువువల కెంపు లలరించి గుబురుల ‘’అని అగ్గిపూల సౌరు పరమ రామణీయకంగా చెప్పాడు .వ్యవసాయ పనుల ఆరంభం ‘’యాగిడి’’గురించి వర్ణిస్తూ –‘’రాగి చెంబుకు మామిడాకు పట్టిని గట్టి –కోవెల కోనేటి పుణ్య తీర్ధము నింపి –ముంగిట ఎద్దులకు మువ్వ జతలమరించి –పొడువై కాడకు పొదిగిన గొడ్డలితో –‘’యాగిడెల్లె’’అన్న దాతను దీవింప ‘’అని చైత్రానికి  పొలం పనులకు స్వాగతం పలికి సంప్రదాయ వైభవాన్ని కనుల ముందు నిలిపాడు .

‘’రాణి ‘’కవి ‘’కాలం దొంగ లంజ –దాన్నేవడూ అర్ధం చేసుకోలేడు’’అని నిట్టూర్చాడు .’’నేను మునిగినా నిన్ను ఒడ్డుకు చేరుస్తాను ‘’అని భరోసా ఇచ్చాడు ఆశారాజు –‘’కవికి ఆ తృప్తి చాలు ‘’అంటాడు.లోకం పోకడ చెబుతూ దేవీప్రియ –‘’నువ్వు వాడి సేవలో అస్తమించు –వాడు నీ సమాధి మీద ఉదయిస్తాడు ‘’అన్నాడు .భావుక కవి శివారెడ్డి –పూరింటి పంచలో పిచ్చుకలకోసం వరికంకుల గుత్తులు వేలాడదీసినట్లు  జనం ‘’లోకం గుమ్మం ముందు తమను తాము వేలాడ దీసుకున్నా’’రనినిస్టుర  సత్యం చెప్పాడు  .చీకటి వెళ్ళిపోతూ సూర్యునిపై అరిచే అరుపులే కాకుల రొద’’ వస్తున్న సూర్యుడు క్షణ క్షణం మారుతూ లోకాన్నీ మారుస్తాడు ‘’అన్న కాల సత్యం ఆవిష్కరించాడు  గోపి.

‘’రూపు నల్లనే కాని మనసు పుచ్చపువ్వు తెల్లన ,బూరుగదూది మెత్తన ,చలిగంజే చల్లన ‘’అని బాప్పను వర్ణించాడు శిఖామణి .’’పాలమూరు పిల్లలమర్రిమానులా విస్తరించినా –మా బాప్ప ఎప్పుడూ పరిగె పరక ‘’లాగానే ఉండిపోయిందని బాధ పడ్డాడు .’’భూమికీ ఆకాశానికీ ,మట్టికీ మమకారానికీ –అనాది వారసులు –లోకం మెచ్చే పువ్వులు ‘’గా కనిపించారు పిల్లలు పలమనేరు బాలాజీకి .ఇంకో అడుగు ము౦దుకెళ్ళిన దేశరాజు –‘’పిల్లలే ప్రకృతి ,ప్రకృతే పిల్లలు –మనమే చేజేతులా వారిని మనుషుల్ని చేస్తాం ‘’అని మన వికృత చేస్ట ను బయట పెట్టాడు .కల్తీ విత్తనం కల్తీ ఎరువులు మందులతో  తో మిరపపంట పండించి  ఆరుగాలాలు కస్టిస్తే’’మా బతుకులు తాలుగాయ బతుకులై పోయే –ఈళ్ళ కొంపల్లో మిరపగాయలేసి తగలబెట్టా ‘’అని కసిగా తిట్టాడు బండ్ల మాధవరావు .’’నవ్వును పెదాలపైకి ఆహ్వానించకపోతే ‘’ఖచ్చితంగా మరణి౦చి నట్లే అన్నాడు  కుమారస్వామి రెడ్డి .’’హక్కులు అనేవి ఎవడూ ఇయడు-నువ్వే అవి గుంజుకోవాలి ‘’అని సమకాలీన చాణక్య నీతి చెప్పింది వేముల శ్రీదేవి .’’పట్టిపంట పరాయై పొతే –వరిపంట వాచి  ‘’వరి బీజం ‘’అయింది అని చమత్కరించాడు విస్తావి .వడలి రాధాకృష్ణ  ‘’భానోదయం ‘’కోసం ఎదురు చూశాడు .అది భానూదయం ఏమో !’’బాకీ ‘’తుపాకీ మాటగా ‘’మనుషుల్ని ఒకటి చేయటానికి మతం పుడితే –ఆ బతుకు నేర్చి మాన్యుడయ్యాడు –అలాంటప్పుడు ‘’మనుషుల విడదీయ మత మెట్లౌను’’అని ప్రశ్నించాడు .సినారె కు ఘన నివాళి ఇస్తూ –‘’నీవొక స్పూర్తి స్పోరక అమర కావ్యం –‘’అన్నాడు కలువకుంట నారాయణ .చివరి కవితగా కూర్పుకర్త పల్లవి ‘’ పాడుతూ –‘’అమ్మానాన్నా గురువు దైవం –ప్రేమకు ప్రతి రూపం –మన జంటకు దారి దీపం –జగతిని నడిపించే ప్రగతే మనప్రేమ –పోరును జయించే పల్లవి తానమ్మా’’అని హక్కులకోసం భాష వ్యాప్తికోసం సంస్కృతి ప్రదీపనకోసం అహరహం  అనేక పోరాటాలు చేసిన డా అగరం వసంత్ .ఇంతమందికవులను సంప్రదించి వారిని కవితలు రాయమని కోరి అనుకున్న సమయం లో సేకరించి చక్కగా కూర్చటం లోమనో ధర్మమెరిగిన డాక్టర్ గా  వసంత్ ప్రతిభ ద్యోతకమౌతోంది .మిక్కిలి అభినందనీయుడు డా వసంత్

పుస్తకం ముఖ చిత్రాన్ని జత చేశాను చూడండి

  మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -24-3-18 –కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

వరకవి యోగి కైవారం నారాయణ  తాతగారికి ఘన ‘’వసంత ‘’కైవారం -3(చివరి భాగం )

తాతగారి కాల జ్ఞానామృతం

కాలజ్ఞానం అంటే విదేశీయులలో నోస్ట్రా డామస్ ,స్వదేశీయులలో వీర బ్రహ్మేంద్రస్వామి ముందు గుర్తుకొస్తారు .కైవారం తాతగారు కూడా కాలజ్ఞానం 1813-14 కాలం లో రచించాడు .సూక్ష్మ భీమ ఖండ శతకం లో 28పద్యాలు ,ప్రచండ నారేయణ కవి పద్యాలుగా 16 పద్యాలలో కాలజ్ఞానం గురించి ఉన్నట్లు వసంత్ తెలిపాడు .తాతగారి కాలజ్ఞానం లో విశ్వం లోని వింతలూ ,  ప్రకృతి వైపరీత్యాలు ,అతి వృష్టి అనావృస్టి ,ఆంగ్లేయుల పాలన అంతరించటం ,వెట్టి చాకిరి నశించటం ,వడ్డీ వ్యాపారం గుత్తాధిపత్యం హెచ్చటం ,వెండి బంగారు నాణాలు డబ్బు రూపం లో ప్రభుత్వం ద్వారా ప్రజలకు చేరటం ,ప్రపంచమంతా ఒకే ఒకడి అధీనం లోకి రావటం వగైరాలున్నాయని వసంత్ విశ్లేషించి చెప్పాడు .ముందుగా తెల్లవారి పాలన అ౦త మౌతు౦దని వారిని వానరులతో పోల్చి చెప్పాడు తాత.-‘’వానరుల వసుధ పాలన తీరెను –పలాయనమై పోదురు ‘’అనీ ‘’పడి చత్తురు –పరంగి వారి పట్టణము పాడౌను ‘’అన్నాడు .పరంగిపండు అంటే బొప్పాయి పండు .తెలుపు ,ఎరుపు రంగులో ఉంటారుకనుక వాళ్లకు ఆ పేరోచ్చిందట .సమస్త ప్రకృతిని ‘’అరణ్య పురం ‘’అన్నాడు తాత .ప్రకృతికి విఘాతం కలిగించవద్దని ఆనాడే హెచ్చరించాడు –‘’అరణ్య పురము నిండా శక్తి పుట్టినది ‘’అన్నాడు అందుకనే ,తన హృదయ సత్యమే కాలజ్ఞానం అన్నాడు .వేశ్యావృత్తి, దళారి ప్రవృత్తి పెరుగుతాయని ,ఆడ మగ వస్త్రధారణ మానాన్ని కప్పుకునే విధంగా కాకుండా అమ్ముకునే విధంగా ఉంటాయని .పశువులు వాటిమేత స్త్రీలు వృక్షాలు భిక్షగాండ్లు వగైరాలపై గుత్తాధిపత్యం హెచ్చుతు౦దన్నాడు –‘’పశులమేత భూమి పచ్చి పచ్చిక గుత్త-చెడ్డ స్త్రీలకు గుత్తచెట్ల గుత్త-ఫలవ్రుక్షములు గుత్తపండ్లు కాయలు గుత్త-భిక్షగా౦డ్ల కు  గుత్త,బీడు గుత్త –చాకి వాండ్లకు గుత్త సారాయి గుత్త –హరిదాసు గుత్త అడవి గుత్త ‘’అని అన్నిటినీ నిలువునా దోచుకొనే వారు పెరిగిపోతారని ముందే చెప్పాడు .ఇప్పుడు జరుగుతున్న తంతు అదేకదా .

నాద బ్రహ్మానంద నారేయణ కవి శతకం

‘’నాద బ్రహ్మానంద నారేయణకవి ‘’మకుటం గా సాగే ఈ శతకం లో పెద్దలను మెచ్చుకొని మాల,కవుల ,నోముల ,మతాల జాతుల పై తన అభిప్రాయాన్ని నిష్కర్షగా తాత వెలి బుచ్చాడు .ఇంటి ప్రణయం వంటికి మేలు అని నీతి చెబుతూ –‘’పంట చేను విధము పడతి ఇంటను ఉండ –వారకాంతల మీద వలపు యాల ?చేతికాసు పొవ్వు ,చెడు వ్యాధులు వచ్చురా ‘’అని బయటి సుఖం మరిగితే ఇల్లూ ఒళ్ళూ గుల్ల అవుతాయని,సుఖం ఏమోకాని సుఖ వ్యాధులు పెరుగుతాయని  హెచ్చరిక .’’ప్రాణ లింగము తనలో ప్రత్యక్షమై వుండ-చరలింగ పూజలు చేయనేల ?’’అనీ ‘’ఓంకార ప్రణవంబు వైభవం బెరుగక – వాదించు వాడు వైరాగ్యుడౌనే’’ ?అని ప్రశ్నించి ,’’బ్రహ్మ ఎరుగని బ్రాహ్మడే శూద్రుడు?’’అని ఉపనిషద్రహస్యాన్ని వివరించి,’’రేచక ,పూరక ,కు౦బక –సాహస పరుడైన వాని సహావాసమున-కనవలె కాయము మర్మము ‘’అంటూ యోగ రహస్య వివరణ చేశాడు .మొత్తం 100పద్యాలను ఈ పుస్తకం లో చేర్చి వసంత్ మంచిపని చేశాడు. తాతగారి జ్ఞాన మూలధనం అందుకోవటానికి అనువైన తీరిది .

అమర నారేయణ శతకం

లో 110 సీసపద్యాలున్నాయి.సీసాలో సెంటు వాసన గుప్పు మాననట్లు ప్రతి సీసం లొనూ విజ్ఞాన పరిమళం వెదజల్లెట్లుగా ఉన్నాయి .మచ్చుకి –‘’మతములన్ని యు వేరే –మార్గంబు ఒక్కటే –వర్ణ భేదములు వేరే –వస్త్ర మొకటే-శృంగారములు వేరే –బంగారమొక్కటే ,పసుల వన్నెలు వేరే పాలు ఒకటే –జీవ బొందులు వేరే –జీవుండు ఒక్కడే –జాతి రీతులు వేరే –జన్మమొకటే –దర్శనంబులు వేరే –దైవంబు ఒకడే-పుష్పజాతులు వేరే –పూజ వఘటే-‘’ఈవిషయాలు తెలియక మనుషులు భ్రాంతి విడువకుండ భవ రోగబద్ధులైనారు అని బాధ పడ్డాడు తాత .

శివ భక్తులు శివుని పూజిస్తారేకాని శివుడున్న చోటు తెలుసుకోరు ,అల్లాను ఆత్మలో చూడని ముస్లిం లకు ముక్తి ఎలాకలుగుతుంది ?నిష్టలు పాటించే వైష్ణవులు తత్త్వం తెలుసుకోకపోతే ప్రయోజనం ఏమిటి ?అని ప్రశ్నించాడు .ఆవులకు పచ్చిగడ్డి మీద ,పిల్లికి మాంసం మీద ,పక్షులకు పండ్లమీద ,అడవి జంతువులకు చీకటి మీద ,జలజీవులకు నీటిపైనా  ,తుమ్మెదకు పుష్పపరిమళంపైనా ,గ్రామ దేవతలకు జంతు బలిమీద ,ఆశ ఉంటె అల్పులైన నరులకు అన్నిటి పైనా ఆశ ఎక్కువ అని చురకలేశాడు .

శ్రీ కృష్ణ తత్వామృత యోగ సారం

లో బాలకృష్ణుని చిలిపి చేష్టలు తోపాటు శ్రీ కృష్ణ తత్వాన్ని సుబోధకంగా బోధించాడు నారాయణ తాత .చిలిపి కన్నయ్య లీలల్ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్న భర్త భార్యను శంకిస్తూ తమ జాతి వారిని పేరు పెట్టి పిలిచే విధానం లో హాస్యం తొణికిసలాడుతుంది.

తలకాయ కొండ ద్విపద

లో కృష్ణ దేవరాయల ప్రస్తావన ఉన్నది .రాయల ఆస్థానం లో వీర రాఘవ భట్టు అనే పురోహితుడు శ్రీరంగ నాధుని సేవించాలని యాత్ర చేస్తూ ,కోలారు దగ్గరున్న తలకాయ కొండకు వచ్చి అక్కడ ఒక ఆవు పొదుగు పాలను దాని దూడతోపాటు పులి పిల్ల కూడా తాగుతూ ఉండటం చూసి ఆశ్చర్యపోయి ,తిరిగి వెళ్లి అప్పాజీకి తిమ్మరాజుకు తెలియ జేశాడు .అప్పాజీ ఇది విష్ణు మహిమ అని చెప్పి ,రాయలకు నివేదించాడు .రాయలు భార్యలతో ససైన్యంగా ఆ ప్రదేశానికి వచ్చి అడవి మధ్యలో వెలసిన శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామిని సేవించి గుడి చుట్టూఉన్న పొదలను తొలగించి తన సేనాధిపతి చంద్ర శేఖర శెట్టి ద్వారా అక్కడి రాళ్ళపై చక్ర ముద్ర వేయించి ,సాతాని వైష్ణవుడైన తిరు వెంగళప్పయ్యను అర్చకునిగా నియమించాడట .ఈ వృత్తాంతాన్ని తాత ద్విపదలో చక్కగా వివరించాడు –‘’ఆ వేళ రాయలు అతి భక్తీ తోను –అర్చకుడు తిరుగ వెంగళప్పయ్య చేత –హరిపూజ గావించె ఆన౦దముగను’’.ఈ విధంగా చారిత్రిక ఇతి వృత్తాన్ని ద్విపదలలో భద్రపరచి గాన యోగ్యం చేశాడు నారాయణ తాత .

బ్రహ్మాండ పురి శతకం

లో మొగుడిని అర్ధం చేసుకోలేని స్త్రీ ఎలాఉంటుందో చెప్పి ,యోగి సుజ్ఞాని ,జ్ఞానం ,ప్రేమ ,ఆత్మ జ్యోతి మొదలైన విషయాలపై పద్యాలు చెప్పాడు కైవారం తాత .ఇదంతా సమాజ సంస్కరణాభి లాషతో చెప్పినదే

మచ్చుకి ఒకటి –‘’అక్షరము లన్నీ నాల్గేసిగా భాగించి అందులోన నిలువు తీసి –తీసిన నిలువులో ఐదేసిగా భాగించి లబ్ధభాగ మేర్పరచి  -లబ్ధమున ఉన్నట్టి నాల్గక్షరములకు  నామ మొక్కటి దాని లగువు తెలిసి –ఏకాక్షరంబని ఎరిగిన నెర యోద ఎరుక మానసుడతడు యోగ శాలి .

మర్మ మిడవక పరులను మాటలాడు ముగ్ధు డని పించుకొని తాను మురియు చుండు.

భక్త మందార బ్రహ్మాండ పుర విహార జయతు జగదీశ అమర నారేయణేశ ‘’

ఈ చివరి పద్యం బ్రహ్మ భేద్యంగా ఉందని వసంత్ భావించి ఎవరైనా విడమర్చి అర్ధం చెబితే చాలా సంతోషిస్తానని చెప్పాడు. నాదీ అదే కోరిక.  కనుక ‘’బాలు మీ కోర్టులో’’ ఉందని మనవి .అయినా వసంత్ ‘’చూచాయగా దీనికి’’ ఓం’’ అని అర్ధం వస్తుంది ‘’అని క్లూ కూడా ఇచ్చాడు .

తారక బ్రహ్మానంద ద్వయ కంద శతకం

230పద్యాలున్న ఈ శతకం సమాజం లోని దూర్తజనాలపై పద్యాలతో ఎక్కు పెట్టి విడిచిన బాణాలే.

‘’కొట్టకుమీ  పసిబాలల –కొట్టకుమీ స్త్రీల అశ్వ పులి వర్గంబుల్ –కొట్టకుమీ దీనాత్ముల-కొట్టకు మీ సన్యాసి ,కవుల నారేయణ కవీ ‘’అని సకల జీవులపైనా తనకున్న ప్రేమభావాన్ని,జాలినీ అనుకంప నూ  తెలియ జేశాడు .వంకాయ తోటలో టెంకాయలు వెదకటం వేస్ట్అని –‘’తలకిందైతపసు చేసిన –తలనిండా జలడు పెంచి గడ్డము మీసం-దీక్షాక్రమమున వుండిన –మోక్షము తనకెట్ల వచ్చు మనసు చపలునకు ‘’అని ముగించాడు తాత .

ఆత్మ బోదామృత వచనములు

కైవారం తాత తన ప్రియ శిష్యుడు ముత్తప్ప స్వామికి బోధించిన సత్యాలే ఇవి  .ఇందులో ఒకటి రెండు –1-‘’అష్టాంగ యోగ ముద్రలను సమాధిలో వెలసి ,ప్రకాశ స్వరూపముగా ఉండే ఆత్మను ,ఓంకార శబ్ద మూలకముగా తేలిస్తే తక్షణం  మోక్షం పొందటానికి అనుమానం లేదు .2-జాగ్రత్ ,స్వప్న ,సుషుప్తులలో నిశ్చల ధ్యానం చేస్తే ,అజ్ఞానం అనే మలాన్ని కడిగి ,ముక్తుడు అవటానికి ఏ సందేహమూ లేదు .గురు ధ్యానం చేసే వారి కర్మలు నాశనమై ఆనందం పొందుతారు .వంటి సుబోధక వాక్యాలతో తత్వాన్ని కరతలామలకం చేశాడు తాత .

తాత తాను  ఎంతటి జ్ఞాని సుజ్ఞాని కాలజ్ఞాని క్రాంత దర్శీ  అయినా పూర్వపు కవులను యోగులను స్మరించి కృతజ్ఞత చూపటం సంస్కారానికి గొప్ప నిదర్శనం ,మనకు ఆదర్శం .-మచ్చుకి –‘’వాల్మీకి నారద శుక వ్యాస భట్టరు –వేమ యోగుల వారు ఎరుక పరులు ‘’.’’కనకదాస ,పురందర  దాసులను కన్నడం లో ప్రస్తుతించాడు .’’శ్రీ గణేశ శ్రీశారద కాళిదాసాది కవులనెల్లా –భావమున బ్రస్తుతి౦తునురా ‘’అని ‘’రామానుజా చార్యుల ను కీర్తిస్తూ ‘’తిరుమంత్రము జీవనము పావనము –రామానుజ గురుడిచ్చు మోక్షము  ‘’అన్నాడు .శ్రీనాధ మహాకవిని ప్రస్తుతిస్తూ ‘’శ్రీనాధ సకల శాస్త్రముల౦దు ప్రఖ్యాతా –తెలిసి తెలియక మూల మర్మము –తెరవు మరుపుల చేత ఉంటివి ‘’అనీ భక్త పోతన్న ను ‘’కవినాయకుల కెల్ల కల్ప వ్రుక్షంబైన –బమ్మెర పోతయ్య భక్త వరుని ‘’అని మెచ్చాడు నాకు తెలిసినంతవరకూ పోతనను ‘కవి కల్ప వృక్షం ‘’అని కీర్తి౦చినవాడు కైవారం తాతయ్య ఒక్కడే అని పించింది .

కైవారం తాతగారి సాహిత్యాన్ని కన్నడీకరించి 10 భాగాలుగా తెచ్చి ప్రాచుర్యం తెచ్చారు .తాత గారి కీర్తనలను బాలమురళి ,నేదునూరి ,స్వరపరచి పాడి సిడిలుగా ,కేసేట్టులుగా కైవారం మఠం లో అందుబాటులో ఉంచారు కావలసిన వారు మఠం వారిని సంప్రదించి పొందవచ్చు .బెంగుళూర్ నుండి వెలువడే కన్నడ మాసపత్రిక ‘’మల్లార ‘’ తాతయ్య కీర్తనలను ధారావాహికంగా ప్రచురిస్తోంది .కైవారం తాత జీవిత చరిత్రను బ్లాక్ అండ్ వైట్ లోను కలర్ లోనూ కన్నడం లో సినిమాలుగా తీశారు .అచ్చ తెలుగువారైన ఆంధ్రా, తెలంగాణా వారికి ఇంతవరకు అ ఆలోచన రాక పోవటం సిగ్గు చేటు తల వంచు కోవాల్సిన పరిస్థితి అని సవివరంగా డా అగరం వసంత్ తెలియ జేశాడు .ఒక గొప్ప పురుషుని కాలాతీత వ్యక్తినీ మనకు ‘’కైవారం నారాయణ తాత గారి రచనలు –చిరు పరిశీలన ‘’ద్వారా పరిచయం చేసిన వసంత్ ధన్యుడై ,మనల్నీ ధన్యులను చేసినందుకు ,అతనికి ఏమిచ్చినా ఋణం తీరదు .అందుకని కృతజ్ఞత చెప్పి తప్పించుకొంటున్నాను .అతని చిరు పరిచయం నాతో ఇంత పెద్ద వ్యాసం రాయించింది .తెలియని విషయాలెన్నో నాకు తెలిసి, ఆ ఆనందంతో మీకూ తెలియ జేశాను.శ్రమ వసంత్ ది.ఫలితం మనందరిది .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -24-3-18-కాంప్-మల్లాపూర్-హైదరాబాద్

— 

వరకవి యోగి కైవారం నారాయణ  తాతగారికి ఘన ‘’వసంత ‘’కైవారం -2

         తాతగారి రచన తత్వబోధామృతం

‘’తాతే లిల్లియలో –శివతాతే లిల్లియలో’’ అన్న కైవారం నారాయణ తాత గారి తత్త్వం నోటికి రాని వాళ్ళు, భజనలో పాడని వారూ అరుదు .అయన రాసిన తత్వాలు కీర్తనలు 162 లో తెలుగులో రాసినవి 144 అయితే కన్నడం లో 18 ఉన్నాయి .వీటిని ‘’శ్రీ అమర నారేయణ యతీంద్ర వేదాంత సారావళి ‘’గా పేర్కొంటారు .కొన్ని తెలుగు,కన్నడమిశ్రితాలుగా ఉన్నాయి .అంటే తెలుగులో మొదలై ,కన్నడం తో ముగుస్తుంది -మణి ప్రవాళ శైలి లాగా .వినాయకునికి అగ్ర తాంబూలం ఇచ్చి –‘’ఏకదంతా మూషికవాహన వేదముని గణ వందితా –సకల విద్యల కాదికర్తవు  సన్మునీ విఘ్నేశ్వరా ‘’అని మొదలుపెట్టి ‘’సంశయింపక వాక్కు నొసగుము సరసుడవు విఘ్నేశ్వరా –ధరను కైవర పుర విహరుడవై వెలసి యున్న హరునకు –ప్రియ సుతుడవై నట్టి గజముఖ దేవుడవు విఘ్నేశ్వరా ‘’అని కీర్తించాడు భక్తిగా .కైవార క్షేత్ర దైవం అమర నారేయణ స్వామి తాతగారి ఆరాధ్య దైవం .స్థానిక మాండలికం లో ‘’అంబ ‘’ను ‘’అంబను చూడరమ్మా జగదంబ ను చూడరమ్మా –అఖిలా౦డేశ్వరి శంభుని సతి తాకొలువై యున్నది –పంజులు ,,కమ్మలు ,పాపట బొట్టును తళుకు బుడగలు ,తాళీపదకము –చక్కని తల్లికి ముత్యపు ముక్కర –పరమేశ్వరి తా కొలువై యున్నది ‘’.కైవారం తాత గారి సమాధి వద్ద రోజూఆయన రాసిన రామనామామృతగానం వినబడటం ఒక ప్రత్యేకత .-‘’రామరామ ముకుంద మాధవ రామ సద్గురు కేశవా –రామ దశరధ తనయ దేవా –రామశ్రీ నారేయణా-చూడ చూడగ  వెన్నెలాయెను-చూపు నిన్నే చూచెనూ –అన్నింటాను నీదే కళలు అమర శ్రీ నారేయణా’’కీర్తన అక్కడ ప్రతిధ్వనిస్తుంటుంది .అన్నిటా హరి ఉన్నాడనే తత్త్వం బోధిస్తూ ,ఆత్మ సాక్షాత్కారం పొంది తమలోనే హరిని దర్శించమని హితవు చెప్పాడు –‘’ఏమందురా  శంభో,ఏమందు-ఏమందు ప్రజలకు నీ మందు దొరకాదు’’అంటూ మందు అంటే పరమాత్మ తత్త్వం అని ఎరుక పరచాడు .అన్ని చోట్లా జరిగే జాతర అక్కడ ఇచ్చే జీవబలి తాతకు ఇష్టం లేదు .దీనికి విరుగుడుగా చక్కని తత్త్వం బోధిస్తూ –

‘’జాతర చేతామా శక్తికి జాతర చేతామా –ఎప్పుడు గృహమున వప్పుగ ఉన్నది –ముద్దులాడి ముక్తికాంతా సతికి –జాతర చేదామా ‘’అని –‘’మీదగు మానస దీపము చేసి ముద్దుగ శక్తికి ముందర ఉంచి –క్రూర దున్నలను మూటిని దెచ్చి నారాయణేస్త్రమున నరికి యాలుచును –గూడమైన గుండు మల్లెలు దెచ్చి ప్రీతిగా శక్తికి అలంకరించి –పంచ భూతముల బలిగా నిచ్చి –తారక జ్యోతిని ధ్యానము చేసి ,రామామృతమనే పొంగలి బెట్టి జాతర ‘’చేదామని మానసిక పూజా విధాన ఉత్క్రుస్టత వివరించాడు.  ఇలా చేస్తే జీవకోటికి ప్రమాదం ఉండదుకదా .అజ్ఞానమనే చీకటి తొలగించి బ్రహ్మ రాతను సైతం మార్చే శక్తి గురువుకు ఉన్నదని గురు బోధ చేశాడు .దైవ భక్తితో పాటు తాతకు దీనజన రక్షణా ముఖ్యమే.  ఆ నాటి అనా వృష్టి ని పద్యాలలో వర్ణించి వారి బాధను కళ్ళకు కట్టించాడు .

‘’తోలు తిత్తి ఇది తూటులు తొమ్మిది తుస్సుమనుట ఖాయం  ‘’అని పాండురంగ మహాత్మ్యం సినిమాలో కస్తూరి శివరావు బృందం పాడిన పాట మాదిరే తాత –‘’తొమ్మిది వాకి౦డ్లు కొంప –దుఖమునకిది మూల దుంప –ఎంచితే కలగూర గంప –తెలుసుకో నీ తాడు తె౦పా –డెబ్బది రెండు వేల నాళ్ళు అరువది తొమ్మిది కీళ్ళు –తోకపురుగులు మూడు సార్లు –నిండి ఉన్నది నీచు నీళ్ళు –మలమూత్రముల కుంట,మాంసము నెత్తార పెంట –మురికి పేగుల ముద్దు జంట కూడినది మలకోవి తుంటా ‘’అని శరీర మర్మాన్ని వివరించి దేహం పై మొహం వదిలేయమన్నాడు .కైవారం కొండ ఎక్కమని ‘’బకు డుండు గుండు చూడండా –భీమేశ్వరును మీద నిండా –భక్తీ భాగ్యము వేడు కొండా –పశ్చిమ ద్వారమున పొండా –అమర నారేయుణుని నమ్ముకొండా’’అని తన క్షేత్రానికి జి.పి.ఎస్ .సిస్టం లో మార్గం చూపించాడు .

  మతాలన్నీ చిక్కు పురాణాలు అని చెప్పి ,అందరిలో ఉన్న దేవుడు ఒక్కడే అని తెలియ జేశాడు .దొంగ సన్యాసులను ,కపట వేష దారులనుఎండగడుతూ -‘’ఏనుగు నెక్కిన యోగీశ్వరునకు –ఏపి మొరిగితే భయమౌనా ?’’అని ఎద్దేవా చేశాడు  .

మణి ప్రవాళ శైలిలో రాసిన అరుదైన కీర్తన వైభవం చూద్దాం –‘’బిత్తరి గురువు బెత్తాలు బట్టుక కట్ట్యేలమీదను నడిచేరురా –కళ్ళు కడవ రీతి కడుపులు పెంచుక మైనిండ గంధము పూసేరురా ‘’అని తెలుగులో మొదలుపెట్టి –‘’జ౦గకెక్కుల విల్లా లింగెక్క హోలెయిల్ల శివ భక్త కరిగెఈగ సారిదినో –బేడరమనెపూటమాడిద నంజుండ ఇద్దస్టు హేళిదేఇదు కేళిరి-నారాయణ స్వామి  హేళిదశిందు నుడి సుల్లెంద  బాయిగె ముళ్ళాకిరో’’అని రాసి జ౦గా నికి కులం ,లింగానికి అంటూ లేవు అని సత్యం చెప్పాడు .బహిస్టైన స్త్రీలలో కూడా శివుడు ఆ సమయం లోనూ ఉంటాడు అనే కఠోర సత్యాన్ని ,బోయవాడు పెట్టిన మాంసం శివుడు తినలేదా అని తత్వ బోధ చేసి చివరికి ‘’నా మాటలను ఎవరైనా  తప్పు అంటే వాళ్ళ నోళ్లల్లో ముళ్ళు కొట్టండి ‘’అని ఖచ్చితంగా చెప్పాడు కైవారం తాత .

  తాత చెప్పిన కాలజ్ఞానాదుల గురించి తరువాత ముచ్చటించు కుందాం –

సశేషం

  మీ -గబ్బిట  దుర్గా ప్రసాద్ -23-3-18-కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

వరకవి యోగి కైవారం నారాయణ  తాతగారికి ఘన ‘’వసంత ‘’కైవారం -1

తమిళనాడు హోసూరు లో ‘’కృష్ణరసం ‘’అంటే కృష్ణగిరి రచయితల సంఘం ,బస్తీ మే సవాల్ అన్నట్లుగా ‘’బస్తీ యువజన సంఘం తెలుగు భాషకు సంస్కృతికి ,మాండలికానికి ఇస్తున్న ప్రాచుర్యం అనన్య సామాన్య మైనది .ప్రతి ఉగాదికి కవితా సంకలనం,  కతల సంకలనం వంటివి గత ఎనిమిదేళ్లుగా కొనసాగిస్తూ తెలుగు వారికి  ఆదర్శప్రాయం అవుతున్నారు .అందులో చురుకైన పాత్ర పోషించే డా అగరం వసంత్ మార్గ దర్శకత్వం లో ఏటి కేడాది వారి సాహిత్య సేవ ఇనుమడిస్తూనే ఉంది .ఈ విలంబి ఉగాదికీ కొత్త పొత్తాలు వెలువరించారు .వాటిని నాకు పంపారు . అందులో శ్రీ వసంత్ రాసిన ‘’కైవారం నారాయణ తాత గారి రచనలు –చిరు పరిశీలన ‘’గొప్పగా ఉన్నది .రచయిత’’ చిరు ‘’అని అన్నా ‘’మేరు ‘’నగ గంభీరం గా ఉన్నది .అందరు తప్పక చదవాల్సిన పుస్తకం .తాత మామూలోడు కాదు క్రాంత దర్శి .ఆంధ్ర దేశం లో పుట్టినా ,తెలుగు వాళ్ళు ఎవరూ పట్టించుకోక పోయినా కస్తూరి వాసన దశ దిశలా వెదజల్లబడినట్లు  కర్నాటక ,తమిళనాడు మొదలైన రాష్ట్రాలలో తాతగారి రచనలను తత్వాలను అనువదించుకుని పాడుకుంటూ భావ వ్యాప్తి చేస్తున్నారు .పెరటి చెట్టు వైద్యానికి  పనికి రాదన్న సామెత ఆంధ్రులకు బాగా వర్తిస్తుందని రుజువైంది ఈ విషయం లో .వసంత్ కు తాత గార౦టే ఆరాధ్య దేవతే . ఆయన ప్రభావం లో పెరిగిన జీవితం తనదిగా భావిస్తాడు . కనుక తాతగారి జీవితం ,రచనలను తలస్పర్శగా సమీక్షించాడు .అందులో ముఖ్యంగా తాతగారి జీవితం ,రచనలలో  నేను ఒడిసిపట్టిన విషయాలను మీ ముందు ఉంచుతున్నాను .ఇది చదివే దాకా నాకూ తాత గారిపై పూర్తీ అవగాహన రాలేదు మనలో చాలామందికి తెలియక పోవనూ వచ్చు .అందుకని ఈ ప్రయత్నం చేస్తున్నాను .ఇది ఉభయులకు శ్రేయోదాయకం లోక కళ్యాణ కారకం కూడా .

                కైవారం నారాయణ తాత గారు

మహా భారతం లో ఉన్న ‘’ఏక చక్ర పుర’’మే కైవార క్షేత్రం .భీముడు బకాసురుని చంపి  శవాన్ని ఒక గుహలో పడేసి  గుహ ద్వారాన్ని  పెద్ద బండరాయి తో మూసేశాడు .ఆ గుండును ఇప్పటికీ ఇక్కడ ‘’బకుని గుండు ‘’గా జనం చెప్పు కుంటారు . తాతగారి రచనలో కూడా దీని ప్రస్తావన ఉన్నది .ఇప్పటి కర్నాటక రాష్ట్రము చిక్క బళ్ళాపురం జిల్లా చింతామణి తాలూకా కైవార క్షేత్రం ‘’కొత్తపల్లి ‘’అనే పల్లె టూరిలో క్రీ.శ.1726లో కొండప్ప ,ముద్దమ్మ దంపతులకు కైవారం  నారాయణప్ప పేరుతొ  తాత జన్మించాడు .చిన్నతనం లోనే తల్లీ తండ్రీ చనిపోవటం తో ఊరి వారి సంరక్షణలో పెరిగాడు తాత .కైవారం లోని ‘’అమర నారేయణస్వామి ‘’ని సేవిస్తూ ,భక్తి భావంతో పారవశ్య౦గా పాటలు పాడుతూ, భజనలు చేస్తూ ఊరి జనం చేత బాల ప్రహ్లాదునిగా గుర్తింపు పొందాడు .మేనత్త కూతురు ‘’మునెమ్మ’’ను  పెళ్ళాడి పెద్దకొండప్ప ,చిన్న కొండప్ప కొడుకులకు ,ముద్దమ్మ కూతురికి తండ్రి అయ్యాడు .గాజుల వ్యాపారం చేసే నారాయణప్ప యాభై వ ఏట చిత్తూరు జిల్లా మొగిలి వెంకట గిరి కనుమల్లో వానప్రస్థాశ్రమం లో ఉన్న ‘’పర దేశి స్వామి ‘’దర్శన ప్రభావం తో సంసారం త్యజించి సన్యాసిగా మారి’’ నారాయణ తాత ‘’గా ప్రసిద్ధి చెందాడు .

  చదువు పెద్దగా లేని తాత పామరులకు కూడా తేలికగా అర్ధమయ్యే రీతిలో వేదాంత సారాన్ని భక్తీ ,రక్తి విరక్తి తో రంగరించి త్రివేణీ సంగమం చేసి పవిత్రత కల్గించి ప్రచారం చేశాడు .తత్వాలు ,కీర్తనలు ,కాలజ్ఞానం ,అమర నారేయణ శతకం ,,బ్రహ్మా౦డపురి శతకం ,నాద బ్రహ్మానంద నారేయణ కవి శతకం ,శ్రీ కృష్ణ చరిత తత్వామృత యోగసారం ,తారక బ్రహ్మానంద ద్వయ కంద శతకం రచించి మహా కవులు,  మహాయోగులు చేసినంత సాహిత్య సేవ చేసి  ,దార్శనికత ప్రదర్శించాడు  .సమాజం లోని జాతి,మత కుల విభేదాలను రూపుమాపటానికి సంఘ సంస్కరణకు  కృషి చేశాడు .అయన తత్వాలు గీతాలు కోలారు జిల్లా జానపదులే కాక చిక్కబళ్ళాపురం ,బెంగుళూరు మైసూరు జిల్లాలలో  తమిళనాడు హోసూరు ,డెంకణి,వేపనపల్లి ,ఆంధ్రాలో చిత్తూరు జిల్లాలో ప్రజల నోళ్ళలో నిత్యం నానుతూ రసాలూరిస్తాయి .లక్షలాది అభిమాన భక్త బృందమేర్పడింది తాతకు .

   1836-37 సంవత్సరం జ్యేష్ట శుద్ధ తదియ రాత్రి 12 గంటలకు అంటే 110 ఏళ్ళ వయసులో తాను  సమాధి చెందుతానని శిష్యులకు తాత ముందే తెలియ జేశాడు .అన్నట్లే అదే రోజు సమాధి గతుడై నాడు .ముఖ్య శిష్యుడు ముత్తప్ప స్వాములు తాతగారి సమాధి నిర్మించి ,నిత్య పూజాదికాలు నిర్వహిస్తూ తాత భావ వ్యాప్తికి కృషి చేశాడు ..తర్వాత లింగాచార్యులు ,ముని అవధూత ఆ బాధ్యతలు చేబట్టారు. తాళపత్రాలలో లిఖించబడిన తాత సాహిత్యాన్ని 19 12 లో సీతారామాచార్యులు మఠ నిర్వహణలో భాగంగా మొదటి సారిగా ముద్రించి లోకానికి అందుబాటు లోకి తెచ్చాడు .ఆ తర్వాత నారాయణ సింగ్ ,మేలూరు ముని శ్యామప్ప,చిక్కబళ్ళాపురం చిన్న నారాయణ స్వామి ,కట్టకింది జయరామి రెడ్డి మొదలైనవారు తాత సేవలో పునీతులయ్యారు .మాలూరు శ్రీ టి. సొణ్ణప్ప దాసు తాత జీవిత చరిత్రను హరికధా రూపంగా మార్చి గానం చేస్తూ తత్వ ప్రచారం చేశాడు .1978-79 లో బెంగుళూరుకు చెందిన మత్తికరయ సంపంగప్పకుమారుడు ఏం ఎస్ రామయ్య తాతగారి ఆశ్రమాన్ని సందర్శించి అనుభూతికి లోనై,స్వంత ఖర్చుతో ఆశ్రమ రూపు రేఖలే మార్చి కొత్త భవనాలు నిర్మించి కైవారం తాతకు కైమోడ్పు క్రియా రూపంగా అందశాడు .ఈయన పెద్దకొడుకు డా.ఏం ఆర్ జయరాం 1998 నుండి ఆశ్రమ ధర్మాదికారిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు . ప్రతి ఆదివారం వచ్చి భక్త బృందం తో ఒక్కో గ్రామం లో కీర్తనలు పాడుతూ తాత   తత్వాలను సజీవం చేస్తున్నాడు .హోసూరు లో తాతగారి ఆశ్రమ నిర్వాహకులు బ్రహ్మశ్రీ వెంకటేశ్వర స్వాములు తనజీవితాన్ని తాత గారి సేవకు అంకితమిచ్చి నిత్యభజన ,తత్వ ప్రచారం ఊరూరా నిర్వహిస్తున్నారు.

  ఇలా కైవారంనారాయణ తాత గారు వెలిగించిన ఆధ్యాత్మిక జ్యోతి అమరదీపం లా విజ్ఞాన జ్యోతులను వెలయిస్తూ ఆస్తిక జనాలకు మార్గ దర్శకం గా ఉన్నది . ఈ ప్రభావం తోనే డా వసంత్ తాతగారి జీవితం రచనలు ఒక చోట చేర్చాలన్న సత్ సంకల్పం తో ఈ పొత్తం రాసి అందజేశాడు .తాతగారి జీవితం పై ఎన్నో వెలుగు రేకలు ప్రసారితమైనాయి.   తాత జీవితం మనవళ్ళ ,ముని మనవళ్ళ,ఇని మనవళ్ళతరం దాకా ప్రసరించి శాశ్వతత్వాన్ని పొందింది .ఒక రకం గా ఈ పొత్తం  కైవారం తాత గారికి  డా .వసంత్ సమర్పించిన ఘన కైవారం అని పిస్తుంది .

  ఇక తాత గారి రచనల గురించి తర్వాత భాగం లో తెలుసుకొందాం .

  మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -23-3-18-కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

—

                   భూమి తిరగటం లేదా ? లేక ‘’మోసం గురో ‘’కథ

‘’లేదు ‘’అనే సిద్ధాంతాన్ని సింగం పల్లి సిద్ధాంతి అని పిలువబడిన ‘’అనంతుని సీతారామ సిద్ధాంతి ‘’తాను రాసిన ‘’జ్యోతిస్సిద్ధాంత ప్రదీపిక ‘’గ్రంధం లో అనేక ఉపపత్తులతో రుజువు చేశాడు .ఈయన -తెలంగాణా సంస్కృతాంధ్ర మహాకవి ,పండితుడు ,జ్యోతిశ్శాస్త్ర  వేత్త ,’’అభినవ  కాళిదాస ,కవికులాలంకార ,కవి కల్పద్రుమ ,అలంకార నటరాజ ‘’బిరుదాంకితులు శ్రీ తెల్కపల్లి రామ చంద్ర శాస్త్రి గారి సమకాలీనుడు .సిద్ధాంతి ‘’రాజా ధరం కరణ్ బహద్దర్ ఆసఫ్ జాహీ సదరుల్ మహా రాజా ‘’ఆస్థాన జ్యోతిష విద్వాంసుడు .రాజ మండ్రి,కోన సీమలలో మహా పండితుల వద్ద జ్యోతిషం నేర్చినవాడు .గణిత  శాస్త్రం లో అఖండ ప్రజ్ఞానిధి. మాహా రాజసంగా జీవించాడు .ఎన్నో ఎకరాల భూమి ,వ్యవసాయం ఎడ్లు పాడి గొడ్లు పాడి పంట లతో  వడ్డీ వ్యాపారం తనఖా లతో సరస్వతీ సంపన్నం తో పాటు లక్ష్మీ సాక్షత్కారమూ పొందటం తో గృహం ఎల్లప్పుడు కళకళలాడేది .

  ఇంతటి ఉద్దండ పండిత సిద్ధాంతి  మన తెల్క పల్లి వారి సాయం  తో పై గ్రంధాన్ని రాసి కాదు ఆయనతోనే రాయించి తానె రాశానని చెప్పుకుని గురువుకు పెద్ద పంగనామాలు పెట్టిన ఘనుడు ‘’మోసం గురో ‘’కు ఆద్యుడు ..ఆ వివరాలు తెలుసు కుందాం .

ఈ సిద్ధాంతి జైన ,బౌద్ధ మత గ్రంధాలను క్షుణ్ణంగా చదివి ఆకళింపు చేసుకుని ,37ఉపపత్తులతో ‘’భూమికి చలనం లేదు .అంటే భూమి తిరగటం లేదు అనే కొత్త సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు .ఆ సిద్ధాంత ప్రతిపాదనకోసమే ‘’జ్యోతిస్సిద్ధాంత ప్రదీపిక ‘’రాసే ప్రయత్నం చేశాడు .దీనికోసం ఆయన తిరగవేయని గ్రంథం,సేకరించని పుస్తకం ,పరిశీలించని విషయం లేనే లేదు .అంత శ్రమ పడ్డాడు .విషయ సేకరణ అంతా పూర్తిగా చేసినతర్వాత తన పరిశోధన ను కాగితం పై పెట్టె సమయం లో ఆడబోయిన తీర్ధం ఎదురైనట్లు శ్రీ తెల్కపల్లి రామ చంద్ర  శాస్త్రి  గారు పరిచయమయ్యారు .తన శ్రమ అంతా శాస్త్రి గారికి వివరించి రచనలో సాయం  చేయమని కోరాడు సిద్ధాంతి .ఒక మహత్తర గ్రంథానికి తాను  కారకుడౌతున్న ఆనందం తో, ఆ గ్రంథం తమకు గొప్ప పేరు కీర్తి ఇస్తాయన్న  నమ్మకం తో సరే నన్నారు శాస్త్రి గారు .

  శుక్లనామ సంవత్సరం నుంచి ఆంగీరస నామ సంవత్సరం వరకు నాలుగు సంవత్సరాలు సిద్ధాంతి కోరికపై సిద్ధాంతి  ఇంట్లోనే భార్యతో సహా ఉండిపోయారు .మొదట సిద్ధాంతి తనభావాలను శాస్త్రి గారికి వివరించేవాడు .వాటిని శాస్త్రిగారు శ్రద్ధగా విని ,ఆకళింపు చేసుకుని ,వాటిని క్రమబద్ధం చేసి అతని కుమారుడికి చెప్పి రాయి౦చేవాడు .అవసరమైన చోట ‘’కారికలు ‘’కూడా శాస్త్రి గారే రాసి ,నిర్వచనాలు సైతం తానే వ్రాశారు .సిద్ధాంతి ఎప్పుడూ బిజీ బిజీ .సమయం దొరికేది కాదు కుదురుగా కూర్చుని రాయటానికి .అయితే శాస్త్రి గారు వచ్చి కూర్చునే లోపు సిద్ధాంతి విషయానికి తగ్గ రిఫరెన్స్ లు  రెడీ గా ఉంచేవాడు .వీటినన్నిటిని క్రోడీకరించి శాస్త్రిగారు శ్రమ దమాదులకోర్చి ,సిద్ధాంతి భావాలకు చక్కని సమన్వయము తో రూప కల్పన చేసి,మనస్పూర్తిగా  గ్రంథం రాశారు  ..సిద్ధాంతి తన గ్రంథానికి ‘’భూ భ్రమణ భ్రాంతి నిరసనం ‘’అని మొదట్లో పేరు పెడదామనుకుని  , ఆంగ్లేయుల సిద్ధాంతానికి ఇది వ్యతిరేకం అని పేరు లోనే తెలిసిపోతుందని భయ పడి ‘’జ్యోతిస్సిద్ధాంత ప్రదీపిక ‘’అని పేరు మార్చాడు .

  అమాయకులైన శాస్త్రి గారు సిద్ధాంతి ఊహాపోహలను కనిపెట్టలేక పోయారు .గ్రంథ రచన పూర్తికాగానే శాస్త్రి గారితో ‘’అభిప్రాయం ‘’రాయి౦చుకుని శాస్త్రి గారిని బిగించేశాడు .ఇది మొదటి స్టెప్పు .1931లో శాస్త్రి  గారిని వెంట బెట్టుకుని మైసూర్ విరూపాక్ష పీఠాన్ని సందర్శించి అక్కడి పీఠాధిపతికి తన గ్రంధాన్ని చదివి వినిపించాడు .ఆయన విని మెచ్చి ‘’ప్రమాణ పత్రిక ‘’రాయించి ఇచ్చారు .ఇది రెండవ స్టెప్పు .మూడవ  స్టెప్పు గా వెల్లాల శివ శంకర శాస్త్రి చేత ,మైసూర్ మహారాజా సంస్కృత మహా కళాశాల ఉద్దండ పండితుల చేత ,పరకాల పీఠాధిపతి చేత ,’’ప్రశస్తి పత్రికలు ‘’ పొంది తన చాకచక్యాన్ని, చాణక్య నీతినీ ప్రదర్శించాడు .పరకాల స్వామి సిద్ధాంతిని గ్రంథ రచన ఎవరు చేశారని ప్రశ్నించగా శాస్త్రిగారి పేరు ఊసెత్తకుండా   అంతా తానె రాశానని ప్రగల్భాలు పలకగా శాస్త్రిగారు చాలా ఖిన్నులయ్యారు .అప్పుడు అర్ధమయింది’’మోసం గురో ‘’అని .”భూమి తిరగటం లేదు ”అన్నమాట ఏమోకాని శాస్త్రిగారి కళ్ళు తిరిగి బైర్లు కమ్మేట్లు చేశాడు కపట సిద్ధాంతి .

ఆధారం -మహబూబ్ నగర్ తెలంగాణా వికాస సమితి ఆధ్వర్యం లో శ్రీ సంబరాజు ప్రకాశరావు సంపాదకుడుగా  శ్రీ తెల్కపల్లి రాజ శేఖర శర్మ సహ సంపాదకుడు గా ప్రచురించిన ‘’ అభినవ కాళిదాస తెల్కపల్లి రామ చంద్ర శాస్త్రి’’పుస్తకం లో శ్రీ కపిలవాయి లింగ మూర్తి గారి వ్యాసం .

   శ్రీ శాస్త్రి గారిపై రాసిన పై పుస్తకాన్ని  శ్రీ శాస్త్రి గారికుమారులు శ్రీ రాజ శేఖర శర్మగారు నాకు 27-2-18 న అభిమానం తో ,ఆదరణతో పంపారు .వారికి ధన్యవాదాలు .

  మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -22-3-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

ఎమర్జెన్సీ రోజులు మళ్లీ వస్తాయా ?

లలిత సంగీత రే (రా )రాజు  మోహన రాజు

‘’చివురులు వేసిన కలలన్నీ ‘’పాట వినగానే ఆ స్వర మాధుర్యానికి పరవశమౌతాం .ఒక కొత్త కోయిల తెలుగు నేలమీద నవవసంత గానం చేసిందని సంబర పడ్డా౦ . ఆ తీయని పలుకుబడికి పులకించాం.మళ్ళీ మళ్ళీ మళ్ళీ విన్నాం .యెద నిండా ఆన౦దపు అనుభూతులు పంచుకున్నాం .ఇంతటి గాయకుడికి అవకాశాలు ఎందుకు ఇవ్వటం లేదని బాధపడ్డాం.వచ్చిన ప్రతి అవకాశాన్నీ సద్వినియోగం చేసుకుని సత్తా చాటి ప్రతిభను నిరూపించాడు మోహన రాజు .అందరికీ కేబికే మోహనరాజు అంటే బాగా తెలుస్తుంది .అలా బాగా నలిగిన పేరే అది .ఆ సుస్వరం శ్రీ విళంబి వసంతం ప్రవేశించటానికి రెండు రోజులముందే 16-3-18 శుక్రవారం 73 వ ఏట కనుమరుగవటం ఆశ్చర్యాన్ని ,ఆవేదనను కలిగించింది .ప్రతిభకు తగిన స్వర పట్టాభిషేకం జరగలేదు అని బాధ కలిగించింది .

తెలుగు సినీ గాయక దిగ్గజాలైన ఘంటసాల ,బాలు ,సుశీల ,జానకి లతో కలిసి పాడిన అదృష్టవంతుడు రాజు .ప్రముఖ సంగీత దర్శకులురాజేశ్వరరావు  మహదేవన్ ,సత్యం ,మాస్టర్ వేణు ల స్వరాలకు తన మోహన సమ్మోహన గానం తో చిరస్మరణీయం చేశాడు .సుదీర్ఘమైన సినీ ,టివి జీవితం ఆయనది .విజయవాడ లో మోహనరాజు   1945 అక్టోబర్ 10న శ్రీమతి  ఉషాకన్య శ్రీ శేషయ్య దంపతులకు జన్మించాడు .సంగీతం లో తొలి గురువు తండ్రి శేషయ్యగారే .తర్వాత ఘంటసాల ,కస్తూరినరసింహారావు లు . ఆంద్ర ప్రదేశ్  ఎలెక్ట్రిసిటి డిపార్ట్ మెంట్ లో చేరి అసిస్టెంట్  సెక్రెటరి అయ్యారు .కమలాదేవిని వివాహం చేసుకుని నలుగురు కుమారులకు ఒక కుమార్తెకు తండ్రి అయ్యాడు .లలితగీతాలు ఆలాపించటం లో మహా నేర్పున్న మోహనరాజు అందులో తన ప్రతిభను చాటాడు . విజయవాడలో మొదటి సంగీత ప్రదర్శన చేసి అప్రతి హతంగా దూసుకు పోతూ కనీసం 10 వేల ప్రదర్శనలు దాకా ఇచ్చిన ఘనకీర్తి మొహనరాజు ది.’’రామదాసుకీర్తనలు ‘’మొదటి కేసెట్ గా విడుదల చేశాడు దీనితో ఆయన కీర్తి శిఖరారోహణం చేసింది ‘’పదములు చాలు రామా ‘’అనే గీతం ఆయనకు బాగా నచ్చినది .విదేశాలలోనూ అనేక ప్రదర్శనలు నిర్వహించి లలిత సంగీత మోహన రారాజు ‘’అని పించుకున్నారు .1977 సంగీత సమ్మేళనం ,న్యుఢిల్లీ ఎయిర్ న్యుఢిల్లీ ,దూరదర్శన్ లలో మంచి గుర్తింపు పొందాడు .రాజు సేవను గుర్తించి   ఆకాశవాణి ,దూర దర్శన్ కేంద్రాల సలహా సంఘం లో సభ్యుని చేసి గౌరవించారు .చిత్తరంజన్ స్వరపరచిన పాటలు ఎక్కువగా ఆతర్వాత పాలగుమ్మి వారిపాటలు మంచాల జగన్నాధ రావు గార్లు స్వరపరచిన గీతాలు పాడాడు .ఘంటసాల అవార్డ్ ను పొందిన మొదటిగాయకుడు రాజు .బాంబే రేబర్ట్స్ స్టేడియం లో జరిగిన లలిత సంగీతం పాటల గొప్ప పోటీలో 30 వేల మంది ప్రేక్షకుల సమక్షం లో  పాడి గొప్ప అనుభూతికి లోనయ్యాడు .భారత దేశం లో అదే మొట్టమొదటి భారీ పోటీ .దీనిని నిర్వహించినవారు డా ఈమని శంకర శాస్త్రి గారు .ఈ ప్రదర్శన ద్వారా ఈమనివారు శాస్త్రీయ సంగీతానికి లలిత సంగీతం ఏ మాత్రం తీసి పోలేదు అని రుజువు చేశారు  .

సత్య హరిశ్చంద్ర నాటకం లో లోహితాస్యుని పాత్రతో నాటక రంగ నటుడు అయ్యాడు రాజు .లలిత, భక్తి గీతాలు ఆలాపించటం లో అందెవేసిన చేయి  సారీ గొంతు అని పించాడు . రామదాసు కీర్తనలు ,అన్నమాచార్య కీర్తనలు పాడి వాటి విలువ పెంచాడు .వైవిధ్యమైన కీర్తనలు అతి సునాయాసంగా నేర్చి పాడి ఆకట్టుకున్నాడు .’’నీదేరా భారత దేశం ‘అనే మొహనరాజు పాడిన దేశభక్తి గీతం బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది .పాలగుమ్మి విశ్వనాధం స్వరపరచిన ‘’నిను కోలుచునోయి  జగమంతా –ధన్యుడవోయి హనుమంతా ‘’వంటి చాలాపాటలు పాడి తన దైవభక్తిని ప్రదర్శించాడు .చిత్తరంజన్ స్వరకల్పనలో ‘’శ్రీ శేషాచల వాసా ‘’వంటి మధుర భక్తి భావ గీతాలు ఆలపించాడు రాజు .’’నా బతుకొక నావ దానిని నడిపే తండ్రివి నీవ ‘’తనకు మంచిపేరు తెచ్చిందని చెప్పుకున్నాడు.’’వినవమ్మా చెల్లెలా ,గుణభద్రా తుంగ భద్రా –వినవా నాచెల్లెలా గంగాయమునల జోరు –గౌతమికే సై జోడు –బాలవై సయ్యాటలాడు ఈడు పోయెనమ్మ –  పోయిన జీవితముమళ్ళీ పొందవు చెల్లీ –ఈ ఇల పండించుటయే నీ ధర్మము  తల్లీ ‘’ గీతాన్ని చాలా ఏళ్ళ క్రితమే కృష్ణ శాస్త్రి గారు రాశారు.  దానిని పాడే అదృష్టం తనకు కలిగించారు’ .’’సినీకవులలో,ముఖ్యంగా లలిత సంగీత కవులలో  కృష్ణ శాస్త్రి గారి తరువాతే ఎవరైనా అని నా నిశ్చితాభిప్రాయం ‘’అని ఘంటాపధంగా చెప్పాడు  గాన మోహనరాజు .’’రాత్రి పూట బాలమురళి పాటలు వింటూ నిద్రపోవటం నాకు అలవాటు .నన్ను పరవశం చేసి , వేరే లోకం లో విహరి౦పజేసే  పాటలు అవి ‘’అని మహాగాయకుడికి స్వరార్చనగా అన్నాడు  .సంగీతం తనజీవితం లో ఒక భాగమే అన్నాడు .

తెలుగు చలన చిత్రాలలో 50కి పైగా సినిమాలలో పాడాడు .అందులో సాక్షి ,పూలరంగడు ,దేవుడమ్మవంటివి ఉన్నాయి  .సాక్షి సినిమాలో బాపు దర్శకత్వం లో మహదేవన్ సంగీత కర్తృత్వం లో ఆరుద్ర రాసిన ‘’ఎవరికి ఎవరూ ఈలోకం లో –రారు ఎవ్వరూ నీ కోసం ‘’ను మోహనరాజు అద్భుతంగా విషాద గర్భితంగా పాడాడు .ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వం లో పూల రంగడు చిత్రం లో నారాయణ రెడ్డి రాసిన ‘’చిగురులు వేసిన కలలన్నీ ‘’పాటను సుశీలతో కలిసి మోహన రాజు పాడాడు దీనికి మంచి గుర్తింపు వచ్చింది

చిగురులు వేసిన కలలన్ని.. సిగలో పూలుగ మారినవి
మనసున పొంగిన అలలన్నీ.. మమతల తీరం చేరినవి.. మమతల తీరంచేరినవి..
ఆ.ఆ.ఓ…ఓ…ఓ

సన్నజాజి తీగలాగ నిన్ను చేరుకున్నానూ..ఊ..
సన్నజాజి తీగలాగ నిన్ను చేరుకున్నాను
నిండు మనసు పందిరి కాగా నిన్ను అందుకున్నాను.. నిన్నే అందుకున్నాను…

చిగురులు వేసిన కలలన్ని.. సిగలో పూలుగ మారినవి

చరణం 2:

దాగలేని రాగాలేవో దాచినావు ఆనాడు
దాగలేని రాగాలేవో దాచినావు ఆనాడు
నా తనువు అణువణువు.. నీదే నీదే ఈనాడు.. నీదే నీదే ఏనాడు…

చిగురులు వేసిన కలలన్ని.. సిగలో పూలుగ మారినవి

చరణం 3:

నీటిలోని కలువను కోరి నింగి దిగిన జాబిలి నీవే..ఏ..
నీటిలోని కలువను కోరి నింగి దిగిన జాబిలి నీవే
పరిమళాల తరగలలోనే..ఏ…ఆ ఆ ఆ…
పరిమళాల తరగలలోనే కరిగించిన చెలియవు నీవే.. కరగించిన చెలియవు నీవే

చిగురులు వేసిన కలలన్ని.. సిగలో పూలుగ మారినవి
మనసున పొంగిన అలలన్నీ.. మమతల తీరం చేరినవి.. మమతల తీరంచేరినవి..
ఆ.ఆ.ఓ…ఓ…ఓ

చలం నటించిన దేవుడమ్మ సినిమాలో సత్యం సంగీతం లో నారాయణ రెడ్డి  ‘’చిన్నారి చెల్లి మా చిన్నారి చెల్లి ‘’పాటను బాలు తో కలిసిపాడాడు

73 ఏళ్ళలలిత సంగీత  మధురమోహన రాజు ‘’నింగి లోని కలువ కోసం  నింగికే ఎగసి పోయాడు ‘’ ఆ లోటు తీర్చలేనిది .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -19-3-18 –ఉయ్యూరు

—

8-౩-18 ఆదివారం ఉదయం శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి దేవాలయం లో శ్రీ విళంబి ఉగాది పంచాంగ శ్రవణం

https://photos.google.com/share/AF1QipO_jpXm4ZQv3EvU7yFsCCQQLx6HPkNGP7i4uwXNhi3feaygjQT1cdx8UFB20LAP6Q/photo/AF1QipNIr_f_ZuvWiHibrrRXKJa97LHpzFHHcELIgFu2?key=aERKYzNiR09GVGEzTm5yVzJyclhSakI1LWUwc2d3

18-3-18 సాయంత్రం 6-30 కు గండిగుంట దత్త గుడిలో శ్రీ

విళంబి ఉగాది పంచాంగ శ్రవణం

https://photos.google.com/share/AF1QipOyABLN446v167xqde4Fz3T9YcIohp0oC0WudiUMESJe5nKDdKS-uc2EIcNaOnvdQ?key=cV9YUWZmQjBDQWhidHpXdXp3VnVEYl81cmF3UmF3