1204లో ఐదారు వ్యాపారులు నిర్మించిన  హిమాచల్  ప్రదేశ్ లోని-శ్రీ వైద్యనాథ దేవాలయం

1204లో ఐదారు వ్యాపారులు నిర్మించిన  హిమాచల్  ప్రదేశ్ లోని-శ్రీ  వైద్యనాథ దేవాలయం

బైజ్‌నాథ్ దేవాలయం (దేవనాగరి: बैजनाथ मंदिर) భారతదేశంలోని హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కాంగ్రా జిల్లాలో ఉన్న బైజ్‌నాథ్ అనే చిన్న పట్టణంలో ఉన్న ఒక నాగర శైలి హిందూ దేవాలయం. దీనిని క్రీ.శ. 1204లో అహుక  మన్యుక అనే ఇద్దరు స్థానిక వ్యాపారులు నిర్మించారు. ఈ ఆలయం శివుడికి వైద్యనాథుని రూపంలో అంకితం చేయబడింది, అంటే ‘వైద్యులకు అధిపతి’ఈ ఆలయాన్ని ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) రక్షిస్తుంది  పరిరక్షిస్తుంది.

చరిత్ర

ప్రస్తుత బైజ్‌నాథ్ ఆలయ నిర్మాణంలోని శాసనాల ప్రకారం, ప్రస్తుత నిర్మాణం నిర్మించక ముందు కూడా అక్కడ ఒక శివాలయం ఉండేది. గర్భగుడిలో శివలింగం ఉంది. ఆలయం వెలుపలి గోడలపై  గూళ్ళలో మరిన్ని చిత్రాలు చెక్కబడ్డాయి.

1786లో, పాలకుడు సంసార్ చంద్ కాంగ్రా కోటను స్వాధీనం చేసుకుని, ఆలయ పునరుద్ధరణ  మరమ్మత్తు పనులను చేపట్టారు. ఆలయంలోని ఒక శాసనం ప్రకారం, సంసార్ చంద్  కుటుంబ పూజారి అయిన గంగా రామ్ ఆలయ మరమ్మత్తు పనులకు నాయకత్వం వహించారు, ఇందులో ఆలయ శిఖరం  బయటి పైకప్పు పునర్నిర్మాణం జరిగింది.

1905 భూకంపం కాంగ్రా లోయలో భారీ విధ్వంసం సృష్టించింది. ఈ ఆలయం స్వల్ప నష్టాలతో భూకంపం నుండి బయటపడింది; ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న జమదగ్ని, భైరవ, నర్మదేశ్వర్  మురళీమనోహర్ చిన్న ఆలయాలు ప్రధాన ఆలయం పైకప్పు కొంత దెబ్బతిన్నాయి.

దసరా

బైజ్‌నాథ్ ఆలయంలో దసరా పండుగను జరుపుకోరు. పురాణాల ప్రకారం, ఒకప్పుడు రావణుడు కైలాసంలో శివుడిని పూజిస్తూ, అజేయమైన శక్తులను పొందడానికి తన పది తలలను బలి ఇచ్చాడు. అతని కోరికలు నెరవేరిన తర్వాత, రావణుడు శివుడిని తనతో పాటు లంకకు రావాలని కోరాడు. శివుడు శివలింగంగా మారి, ఆ శివలింగాన్ని నేలపై పెట్టకుండా తీసుకువెళ్లమని రావణుడిని కోరాడు. రావణుడు బైజ్‌నాథ్ (అప్పట్లో కిరాగ్రామ అని పిలిచేవారు) చేరుకున్నప్పుడు, తన దాహం తీర్చుకోవడానికి శివలింగాన్ని నేలపై ఉంచాడు,  ఆ శివలింగం అర్ధనారీశ్వర రూపంలో అక్కడే స్థిరపడింది. శివునిపై రావణుడి భక్తికి గౌరవంగా, బైజ్‌నాథ్ ఆలయంలో దసరా పండుగను ఎప్పుడూ జరుపుకోరు.పురావస్తు శాస్త్రం

ప్రధాన మందిరంలోని రాతి పలకలపై రెండు పొడవైన శాసనాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. ఈ శాసనాలు శారదా లిపిలో సంస్కృతంలో , టాక్రి లిపిలో స్థానిక పహారీ భాషలో వ్రాయబడ్డాయి. ఈ శాసనాలు 8వ శతాబ్దంలో భారత జాతీయ క్యాలెండర్ (శక) ప్రకారం మన్యుక  అహుక అనే వ్యాపారులచే ఆలయ నిర్మాణం గురించి వివరాలను అందిస్తాయి. ఈ శాసనాలు శివుడిని స్తుతించడమే కాకుండా, అప్పటి పాలకుడైన జయ చంద్ర రాజు పేరును, నిర్మాణ సమయంలోని వాస్తుశిల్పుల పేర్ల జాబితాను మరియు విరాళాలు ఇచ్చిన వ్యాపారుల పేర్లను కూడా పేర్కొంటాయి. మరొక శాసనం ఆలయం నిర్మించబడిన కాంగ్రా జిల్లా యొక్క పాత పేరు, అంటే నాగర్‌కోట్ పేరును పేర్కొంటుంది.

శిల్పాలు

ఆలయ గోడలపై అనేక విగ్రహాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని ప్రస్తుత ఆలయం నిర్మించక ముందు కాలం నాటివి. విగ్రహాలలో ఇవి ఉన్నాయి: గణేశుడు, హరిహర (సగం విష్ణువు మరియు సగం శివుడు), కళ్యాణసుందర (శివపార్వతుల వివాహం) మరియు శివుడిచే అంధకాసురుడి సంహారం.

ప్రయాణం

బైజ్‌నాథ్ ఆలయాన్ని బస్సు, రైలు  విమానం ద్వారా చేరుకోవచ్చు. ఇది పఠాన్‌కోట్ – మనాలి జాతీయ రహదారి నెం. 154పై కాంగ్రా  మండి మధ్య ఉంది. సమీప విమానాశ్రయం ధర్మశాలలోని గగ్గల్ విమానాశ్రయం. సమీప రైల్వే స్టేషన్ పాప్రోలాలో ఉంది, ఇది నారో గేజ్ లైన్ ద్వారా పఠాన్‌కోట్‌కు అనుసంధానించబడి ఉంది, మరియు అంబ్ అండౌరా స్టేషన్, ఇది బ్రాడ్ గేజ్ లైన్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది. సమీప పట్టణాలు ధర్మశాల, పాలంపూర్, బీర్ మరియు పఠాన్‌కోట్, ఇక్కడ నుండి బైజ్‌నాథ్ మార్గంలో ప్రతిరోజూ టాక్సీలు మరియు బస్సులు నడుస్తాయి.

ఇవాళ రధ సప్తమి రేపు మాఘ సోమవారం ప్రత్యేకం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-1-26-ఉయ్యూరు

Posted in రచనలు | Leave a comment

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.6 వ భాగం.25.1.26.

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.6 వ భాగం.25.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య 98 వ భాగం.25.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య 98 వ భాగం.25.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.11 వ భాగం.24.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.11 వ భాగం.24.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.11 వ భాగం.24.1.26.

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.11 వ భాగం.24.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

కాశ్మీర్ లో ఆహితాగ్నులు

కాశ్మీర్ లో ఆహితాగ్నులు

పరిచయం

“అహితాగ్నిస్” అనేది “అగ్నిహోత్రి” లేదా “అహితాగ్ని” యొక్క వైవిధ్యం లేదా తప్పు వ్రాతకు సంబంధించినది, వేదిక హిందూమతంలో లోతుగా మూలాలున్నది. సంస్కృతంలో, “అగ్నిహోత్రి” అనేది అగ్నిహోత్ర ఆచారాన్ని నిర్వహించే వ్యక్తిని సూచిస్తుంది—పవిత్ర అగ్నులను నిర్వహించే రోజువారీ వేదిక అగ్ని బలి. “అహితాగ్ని” ప్రత్యేకంగా ఈ పవిత్ర అగ్నులను నిర్లక్ష్యం చేయడం లేదా అసమర్థంగా నిర్వహించడాన్ని సూచిస్తుంది, తరచుగా ఆధ్యాత్మిక అపవిత్రత లేదా పాపాన్ని సూచిస్తుంది, కానీ విస్తృత సందర్భాలలో, ఇది నిష్టగా అగ్నులను అర్చించే  వారికి  సంబంధించినది. కాశ్మీర్ సందర్భంలో, ఈ సంప్రదాయం కాశ్మీరీ పండితుల (కాశ్మీరీ హిందువులు) మతపరమైన ఆచారాలతో ముడిపడి ఉంది, వారు’’ సరస్వత బ్రాహ్మణులు’’. లోతైన వైదిక వారసత్వంతో.

ఈ వ్యాసం కాశ్మీర్‌లో అగ్నిహోత్రుల చరిత్రాత్మక నేపథ్యాన్ని, అగ్నిహోత్ర మరియు సంబంధిత అగ్ని ఆచారాల వివరణాత్మక నిర్వహణను, వారి సాంస్కృతిక మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యతను,  ఆధునిక కాలాలలో అనుసరణలను అన్వేషిస్తుంది. S.N. పండిత్  కాశ్మీర్ హిందూ సంస్కార్ మరియు S.S. తోష్ఖానీ కాశ్మీరీ పండితుల ఆచారాలు  ఆచారాలు వంటి కీలక సూచనల నుండి, అలాగే అనుబంధ మూలాల నుండి, ఈ ఆచారాలు కాశ్మీరీ హిందూ గుర్తింపును ఎలా రూపొందించాయో మనకు తెలియజేస్తారు . నిర్వహణ అంశాలపై దృష్టి, సాధ్యమైనంత వరకు దశలవారీ మార్గదర్శనం అందిస్తుంది, సమాజం ఎదుర్కొన్న సవాళ్లను గుర్తించేటప్పుడు, 1990ల వలస సహా. ఈ సంకలనం వివరణాత్మక కంటెంట్ యొక్క 10-15 పేజీలకు సమానమైన సమగ్ర అంతర్దృష్టులను అందించడానికి ఉద్దేశించబడింది.

కాశ్మీర్‌లో అగ్నిహోత్రుల చరిత్రాత్మక సందర్భం

కాశ్మీరీ పండితులు తమ మూలాలను పురాతన వైదిక  ఆర్యులను  గుర్తుచేస్తారు, వారు కాశ్మీర్ లోయలో క్రీ.పూ. 3000 సంవత్సరాల చుట్టుముట్టారు, అగ్ని (అగ్ని)ను దైవిక స్వరూపంగా కేంద్రీకరించిన ఆచారాలను తీసుకువచ్చారు. అగ్ని ఋగ్వేదంలో మనుషులు , దేవతల మధ్య దూతగా గౌరవించబడుతుంది, కాంతి, జ్ఞానం, మార్పును సూచిస్తుంది. లోయ యొక్క ఏకాంతం ఈ ఆచారాలను సంరక్షించింది, వాటిని స్థానిక శైవ సంప్రదాయాలతో మిళితం చేసింది. నీలమత పురాణం , రాజతరంగిణి వంటి గ్రంథాలు కాశ్మీర్‌ను “శారదా పీఠం” (జ్ఞాన కేంద్రం)గా  ఉద్దీప్తం చేస్తాయి, వైదిక అగ్ని ఆచారాలు విద్య  ఆధ్యాత్మికతకు అంతర్భాగం.

S.N. పండిత్  కాశ్మీర్ హిందూ సంస్కార్లో, అగ్నిహోత్ర కాశ్మీరీ భూగోళానికి అనుగుణంగా వేదిక ఎతోస్ భాగం. కుటుంబాలు ఇళ్లలో “అగ్ని కుండ” (అగ్ని ఆలయాలు) నిర్వహించేవి, ముఖ్యంగా పూజారుల మధ్య (కుల గురు). పుస్తకం అగ్నిహోత్రులు మూడు పవిత్ర అగ్నులకు బాధ్యులని గమనిస్తుంది: గార్హపత్య (ఇంటి అగ్ని), ఆహవనీయ (ఆర్పణ అగ్ని), మరియు దక్షిణాగ్ని (పూర్వీకులకు దక్షిణ అగ్ని). ఇది S.S. తోష్ఖానీ యొక్క కాశ్మీరీ పండితుల ఆచారాలు మరియు ఆచారాలులో ప్రతిధ్వనిస్తుంది, ఇది ఉపనయన ,  వివాహ  వంటి సంస్కారాలలో అగ్ని పాత్రను ఒత్తిడి చేస్తుంది, నిర్లక్ష్యం (అహితాగ్ని) పెద్ద పాపం గా పరిగణించబడుతుంది.

చరిత్రాత్మకంగా, కాశ్మీర్‌లో అగ్నిహోత్రులు తరచుగా బ్రాహ్మణ విద్యావంతులు, నవరేహ్ (కాశ్మీరీ నూతన సంవత్సరం) లేదా శివరాత్రి వంటి పండుగలలో యజ్ఞాలు (బలులు) నిర్వహించేవారు. కాశ్మీరీ పండిత్ నెట్‌వర్క్ వంటి వెబ్ మూలాలు, శ్రీనగర్‌లో శంకరాచార్య వంటి ఆలయాలలో సమాజ సమావేశాలలో ఈ ఆచారాలు అగ్ని ఆర్పణలు వాతావరణాన్ని శుద్ధి చేసి దేవతలను ఆహ్వానించడాన్ని వివరిస్తాయి. 1990ల వలస సమాజం  సాంస్కృతిక నష్టాన్ని బాగా తెలియ  చేస్తుంది, వివేక్ అగ్నిహోత్రి  సినిమా’’ ది కాశ్మీర్ ఫైల్స్లో చిత్రించబడింది.

సంప్రదాయం యజుర్వేద వంటి వేదిక గ్రంథాల నుండి తీసుకోబడింది, అగ్నిహోత్ర నిత్య కర్మ (రోజువారీ డ్యూటీ). కాశ్మీర్‌లో, ఇది ఫోక్ ఎలిమెంట్స్‌తో వికసించింది, అగ్ని ఆచారాలలో వాన్‌ల్వున్ పాటలు, వేదిక శుద్ధతను స్థానిక మిస్టిసిజంతో మిళితం చేస్తుంది. పండిత్ పురాతన కాశ్మీరీ హట్‌లు అగ్ని నిర్వహణకు మట్టి-థాచ్ కోర్ట్‌యార్డులు కలిగి ఉన్నాయని గమనిస్తాడు, పంచ మహాభూతాలు.

అగ్నిహోత్ర ఆచారాల ప్రాముఖ్యత

కాశ్మీరీ పండితులకు అగ్నిహోత్ర లోతైన ఆధ్యాత్మిక, పర్యావరణ, సామాజిక ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. ఆధ్యాత్మికంగా, ఇది దేవతలకు (దేవ రిన్), పూర్వీకులకు (పితృ రిన్), మరియు ప్రకృతికి రుణాన్ని సూచిస్తుంది, పంచ మహా యజ్ఞ  ప్రకారం. అగ్ని మనసు మరియు శరీరాన్ని శుద్ధి చేస్తుంది, దుష్ట ఆత్మలను తరిమికొట్టి ధర్మాన్ని (న్యాయవంతమైన జీవనం) నిర్ధారిస్తుంది. పండిత్ అగ్నిలోకి ఆర్పణలు వ్యక్తిగత భాగాలను భర్తీ చేస్తాయని వివరిస్తాడు, డిగ్రేడెడ్ ఫార్ములలో పునర్జన్మను నిరోధిస్తుంది మరియు స్వయం-సాక్షాత్కారాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.

పర్యావరణపరంగా, అగ్నిహోత్ర వాతావరణాన్ని శుద్ధి  చేస్తుందని నమ్ముతారు. ఆధునిక అధ్యయనాలు (ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ వంటి మూలాల నుండి) అగ్నిహోత్రలో నెయ్యి ,వనమూలికల  నుండి పొగ ప్రదూషణలను తగ్గిస్తుంది . మట్టి సారవంతతను పెంచుతుందని సూచిస్తాయి, వేదిక పర్యావరణంతో అనుసరణ చేస్తుంది. కాశ్మీర్‌లో, ఫ్రవి పునిమ్ (టార్చ్ ఫెస్టివల్) వంటి ఆచారాలు జెర్మ్స్‌కు వ్యతిరేకంగా డిసిన్ఫెక్ట్ చేయడానికి అగ్నిని ఉపయోగించాయి, ముఖ్యంగా  ఋతువులు మారేకాలాలలో .

సామాజికంగా, ఈ ఆచారాలు సమాజ బంధాలను పెంచుతాయి. తోష్ఖానీ కుటుంబ సభ్యులు, ముఖ్యంగా మహిళలు, ఫైర్‌వుడ్ చాపింగ్ (జ్యున్ ట్సాటున్) లేదా స్పైసెస్ గ్రైండింగ్ వంటి ప్రిపరేషన్లలో పాల్గొనడాన్ని వివరిస్తాడు, గ్రహస్త ఆశ్రమంలో జెండర్ రోల్స్‌ను బలోపేతం చేస్తాడు. పండుగలలో, అగ్ని ఆలయాలు పాటలు మరియు ఫీస్టులకు కేంద్రాలు అవుతాయి, చరిత్రాత్మక పీడనల మధ్య సాంస్కృతిక గుర్తింపును సంరక్షిస్తాయి.

అహితాగ్ని (అగ్ని నిర్లక్ష్యం) భావన ఆచారాల ప్రాముఖ్యతను ఒత్తిడి చేస్తుంది—అగ్నులను నిర్వహించడంలో విఫలమవడం అపవిత్రతకు దారితీస్తుంది, వేదిక ఇంజన్‌క్షన్ల ప్రకారం. కాశ్మీర్‌లో, ఇది రోజువారీ హార్త్ నిర్వహణ ద్వారా నివారించబడింది, అగ్నిని వంట మరియు వార్మింగ్‌లోకి మిళితం చేస్తుంది, జీవిత సస్టెనెన్స్‌ను సూచిస్తుంది.

అగ్నిహోత్ర  సంబంధిత అగ్ని ఆచారాల నిర్వహణ

కాశ్మీర్‌లో అగ్నిహోత్ర నిర్వహణ వేదిక నిర్దిష్ట కార్యక్రమం  అనుసరిస్తుంది కానీ స్థానిక అనుసరణలతో. క్రింద సూచనల ఆధారంగా దశలవారీ మార్గదర్శనం, అగ్ని కేంద్రీకరించిన కీలక ఆచారాలపై దృష్టి పెట్టడం. ఇవి అగ్నిహోత్రులు (పూజారులు లేదా ఇంటి యజమానులు) హవన్ శాల (అగ్ని ఆలయ గది) లేదా ఓపెన్ వేడి (ప్లాట్‌ఫాం)లో నిర్వహిస్తారు.

1. తయారు  ఏర్పాటు సమయం : నక్షత్రాలు మరియు గ్రహ స్థానాల ఆధారంగా శుభ ముహూర్తం (పండిత్, p. 379-380). మూల నక్షత్రం వంటి అశుభ కాలాలను హెర్బల్ బాత్స్‌తో నివారించండి (p. 384).

·  పదార్ధాలు :  సమిధలు ),నెయ్యి , జిల్లేడు, వనమూలికలు , మట్టి పాత్రలు  స్రుక్సృవాలు   మూకుళ్ళు   మొదలైనవి

·  శుద్ధికరణ: అగ్నిని వెలిగించేముందు ఆహితాగ్నులు కుటుంబాలతో  పవిత్ర  స్నానం   చేస్తారు .

 అగ్ని కుండ౦ నిర్మిస్తార. సాధ్యమైనంత వరకు మూడు అగ్నులను నిర్వహిస్టారు , లేదా ఏకాగ్నిమాత్రమే .

2. నిత్యాగ్నిహోత్రం  

·  ఎప్పుడు నిర్వహించబడుతుంది: సూర్యోదయం మరియు సూర్యాస్తమయం వద్ద రెండుసార్లు, వేదిక సంప్రదాయం ప్రకారం దశలు (తోష్ఖానీ మరియు వికీపీడియా వంటి వెబ్ మూలాల నుండి అగ్నిహోత్రపై):

o    సమిధ  మరియు యజుర్వేద మంత్రాలతో అగ్నిని  వెలిగిస్తారు

o    “అగ్నయే స్వాహా) చదువుతూ ఆజ్యం  బియ్యం అగ్నిలోకి ఆర్పిస్తారు .

o    అగ్నిని నిరంతరం మండతానికి , అంతరాయం నివారించడానికి సమిధలు జోడిస్తారు.

o    నీరు చల్లడం (సంధ్య)  తర్పణ్ (పూర్వీకులకు అగ్ని ద్వారా ఆర్పణలు)తో ముగిస్తారు

కాశ్మీర్ అహితాగ్నులు: వైదిక అగ్ని సంరక్షకులు

1. అహితాగ్ని అంటే ఎవరు?

“అహితాగ్ని” అంటే పవిత్రమైన ‘శ్రౌత అగ్ని’ని ప్రతిష్టించి, దానిని ఆరకుండా జీవితాంతం కాపాడేవాడు అని అర్థం. హిందూ ధర్మశాస్త్రాల ప్రకారం, ఒక బ్రాహ్మణుడు వివాహం తర్వాత తన ఇంట్లో పవిత్రమైన అగ్నిని స్థాపించి, ప్రతిరోజూ ఉదయం మరియు సాయంత్రం అగ్నిహోత్రం అనే యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి. కాశ్మీర్ లోని పండితులు శతాబ్దాల తరబడి ఈ సంప్రదాయాన్ని అత్యంత నిష్టతో పాటించారు.

2. కాశ్మీరీ పండితులు – కృష్ణ యజుర్వేద శాఖ

భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల బ్రాహ్మణులకు భిన్నంగా, కాశ్మీరీ పండితులు కృష్ణ యజుర్వేదంలోని “కఠ శాఖ” (Katha Shakha) కు చెందినవారు.

·  ఈ కఠ శాఖ ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో కేవలం కాశ్మీరీ పండితుల వద్ద మాత్రమే సజీవంగా ఉంది.

·  అహితాగ్నులు ఈ కఠ శాఖకు చెందిన మంత్రాలను ఉపయోగిస్తూ అగ్ని కార్యాలను నిర్వహిస్తారు.

3. మూడు రకాల అగ్నులు (త్రేతాగ్ని)

ఒక అహితాగ్ని తన ఇంట్లో మూడు రకాల అగ్నులను నిరంతరం వెలుగుతూ ఉంచాలి:

1.     గార్హపత్యాగ్ని: ఇది గృహ యజమాని అగ్ని. ఇది ఎప్పుడూ ఆరిపోకూడదు.

2.     ఆహవనీయాగ్ని: దేవతలకు ఆహుతులు ఇచ్చే అగ్ని.

3.     దక్షిణಾಗ್ని: పితృదేవతల కార్యాలకు మరియు రక్షణకు ఉపయోగించే అగ్ని.

4. కాశ్మీర్ పండితుల సామాజిక వర్గీకరణ

S.N. పండిట్ రాసిన పుస్తకం ప్రకారం, కాశ్మీరీ పండితులు మూడు వర్గాలుగా ఉండేవారు:

·  గురువులు (Gurus/Bhashas): వీరు పురోహితులు మరియు వేద పండితులు. వీరిలోనే ప్రధానంగా అహితాగ్నులు ఉండేవారు. వీరు నిత్యం అగ్నిహోత్రాన్ని నిర్వహించేవారు.

·  జ్యోతిషులు (Jotish): నక్షత్ర గమనాలను, ముహూర్తాలను లెక్కించేవారు.

·  కార్కున్ (Karkun): వీరు ప్రభుత్వ సేవలో లేదా లౌకిక వృత్తులలో ఉండేవారు.

5. అహితాగ్నుల నిత్య కర్మానుష్టానం

అహితాగ్నులు తమ జీవితాన్ని క్రమశిక్షణతో గడిపేవారు. వారి దినచర్య ఇలా ఉండేది:

·  బ్రాహ్మీ ముహూర్తం: సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి, స్నానాదికాలు ముగించి సంధ్య వార్చుకోవడం.

·  అగ్నిహోత్రం: సూర్యోదయం మరియు సూర్యాస్తమయం సమయాల్లో ఆవు పాలు లేదా నెయ్యితో అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించడం.

·  యజ్ఞశాల: ప్రతి అహితాగ్ని ఇంట్లో అగ్నిని ఉంచడానికి ప్రత్యేకమైన స్థలం (యజ్ఞశాల) ఉండేది.

6. కాశ్మీర్ చరిత్రలో అహితాగ్నుల ప్రాముఖ్యత

కాశ్మీర్ రాజుల కాలంలో అహితాగ్నులకు అత్యున్నత గౌరవం ఉండేది. రాజతరంగిణి వంటి గ్రంథాలు కాశ్మీర్ లోని వేద విద్వాంసుల గురించి గొప్పగా వర్ణించాయి. విదేశీ దాడులు మరియు రాజకీయ మార్పుల వల్ల చాలా మంది పండితులు వలస వెళ్ళినప్పటికీ, కొందరు అహితాగ్నులు ప్రాణాలకు తెగించి తమ పవిత్ర అగ్నిని కాపాడుకుంటూ వచ్చారు.

7. సంప్రదాయ క్షీణత మరియు ప్రస్తుత పరిస్థితి

ప్రస్తుత కాలంలో ‘నిరంతర అగ్ని’ని కాపాడటం చాలా కష్టతరంగా మారింది.

·  ఆధునిక జీవనశైలి మరియు 1990లలో జరిగిన వలసల కారణంగా, కాశ్మీర్ లోని అహితాగ్ని సంప్రదాయం దాదాపు అంతరించిపోయే స్థితికి చేరింది.

·  అయినప్పటికీ, ఇప్పటికీ కొంతమంది పండితులు కేవలం ముఖ్యమైన పండుగలప్పుడు (హేరత్ లేదా శివరాత్రి వంటి సమయాల్లో) ఈ అగ్ని కార్యాలను స్మరించుకుంటారు.

8. అహితాగ్నులకు సంబంధించిన గ్రంథాలు

·  “Kashmir Hindu Sanskars” (S.N. Pandit): ఇందులో అగ్నిహోత్ర పద్ధతులు, గురు వర్గపు విశేషాలు ఉన్నాయి.

·  “The Veda in Kashmir” (Michael Witzel): అహితాగ్నులు అనుసరించే ‘కఠ శాఖ’ వేదం గురించి శాస్త్రీయ సమాచారం ఇందులో ఉంటుంది.

9. అగ్నిహోత్రం యొక్క ఆధ్యాత్మిక అర్థం

అహితాగ్ని కేవలం భౌతికమైన అగ్నిని మాత్రమే కాదు, తనలో ఉన్న జ్ఞానాగ్నిని కూడా ప్రజ్వలింపజేస్తాడు. “అగ్ని” అనేది సాక్షాత్తు పరమాత్మ స్వరూపంగా కాశ్మీరీ శైవంలో కూడా పరిగణించబడుతుంది.

10. ముగింపు

కాశ్మీర్ అహితాగ్నులు కేవలం ఒక పూజారి వర్గం మాత్రమే కాదు, వారు వేల సంవత్సరాల భారతీయ వైదిక వారసత్వానికి సజీవ సాక్ష్యాలు. హిమాలయాల ఒడిలో వేద మంత్రాల ధ్వనితో అగ్నిని ఆరాధించిన ఆ సంప్రదాయం భారతీయ సంస్కృతిలో ఒక అపురూపమైన అధ్యాయం.

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -24-1-26-ఉయ్యూరు .

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం.97 వ భాగం.ఆరణ్య కాండం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలాన0దిని వ్యాఖ్య.24.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం.97 వ భాగం.ఆరణ్య కాండం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలాన0దిని వ్యాఖ్య.24.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం.97 వ భాగం.ఆరణ్య కాండం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలాన0దిని వ్యాఖ్య.24.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు, తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.6 వ భాగం.23.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు, తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.6 వ భాగం.23.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.20 వ భాగం.23.1.36.

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.20 వ భాగం.23.1.36.

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.20 వ భాగం.23.1.36.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.96 వ భాగం.23.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.96 వ భాగం.23.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు , తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.5 వ భాగం.22.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు , తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.5 వ భాగం.22.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు , తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.5 వ భాగం.22.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు , తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.5 వ భాగం.22.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.9 వ భాగం.22.1.26.

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.9 వ భాగం.22.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.,4 వ భాగం.22.1.26.

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.,4 వ భాగం.22.1.26.

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.,4 వ భాగం.22.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.95 వ భాగం.22.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.95 వ భాగం.22.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు. తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.4 వ భాగం.21.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు. తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.4 వ భాగం.21.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు. తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం సంపాదకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.4 వ భాగం.21.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.8 వ భాగం.21.1.26.

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.8 వ భాగం.21.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.3 వ భాగం.21.1.26.

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.3 వ భాగం.21.1.26.

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.3 వ భాగం.21.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.94 వ భాగం.21.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.94 వ భాగం.21.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

కాశ్మీర్ బ్రాహ్మణ ఉమ్మడి కుటుంబ ఆదర్శ దంపతులు –శ్రీ తథ్య శ్రీమతి కాక్ని

కాశ్మీర్ బ్రాహ్మణ ఉమ్మడి కుటుంబ ఆదర్శ దంపతులు –శ్రీ తథ్య శ్రీమతి  కాక్ని

తల్లిదండ్రులలో రకరకాల వారు ఉంటారు; మానవ మనస్తత్వశాస్త్రం ప్రకారం సాధారణంగా ఉండాల్సినట్లుగా, కొందరు ప్రేమగా, శ్రద్ధగా, కరుణతో, అర్థం చేసుకునే స్వభావంతో మరియు అంకితభావంతో ఉంటారు. మరికొందరు గుడ్డి ప్రేమ అనే చిక్కైన వలయంలో చిక్కుకుని, పిల్లలను గారాబం చేసి చెడగొడతారు; ఇంకొందరు, తెలియని కారణాల వల్ల, పిల్లల మధ్య వివక్ష చూపుతారు, మరికొందరు తమ సంతానం యొక్క మానసిక మరియు భావోద్వేగ వికాసాన్ని పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేస్తారు.

ఆదర్శవంతమైన తల్లిదండ్రులు సాధారణంగా మొదటి వర్గానికి చెందినవారు – ప్రేమగా, శ్రద్ధగా ఉంటూ, తమ పిల్లలను పోషించి పెంచడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించడానికి కట్టుబడి ఉంటారు; వారు పిల్లలకు సానుకూల ఆదర్శంగా నిలుస్తారు  అదే సమయంలో వారిలో నైతిక, ఆధ్యాత్మిక జీవిత విలువలను పెంపొందిస్తారు. వారు తమ పిల్లల కోసం ఒక సామాజిక వాతావరణాన్ని సృష్టించడానికి కూడా ప్రయత్నిస్తారు, అక్కడ కుటుంబ భావన సమాజం మొత్తానికి విస్తరిస్తుంది.

మధుర స్మృతులు

ఈ వ్యాసంలో నేను ప్రస్తావిస్తున్న నా ప్రియమైన తాతయ్య , అమ్మమ్మ ఈ కోవకే చెందినవారు. వయసు పైబడినప్పుడు మీకు అండగా నిలిచేవి, అపారమైన ఆనందాన్ని, సంతృప్తిని ఇచ్చేవి తల్లిదండ్రులు, తాతయ్య, అమ్మమ్మల మీ జీవిత ప్రయాణంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించిన ఉమ్మడి కుటుంబంలోని పెద్దల మధుర స్మృతులే.

ఈ సుదీర్ఘ కాలం తర్వాత, ఆదర్శవంతమైన తల్లిదండ్రులను, అలాగే ఆదర్శవంతమైన అత్తమామలను పొందినందుకు నేను గర్వంగా  అదృష్టవంతుడిగా భావిస్తున్నాను. ఇద్దరూ తమ పిల్లలను ప్రేమతో, భక్తితో పెంచి, జీవితాన్ని ఎలా జీవించాలో నేర్పించారు.

నా తల్లిదండ్రులు, నా భార్య తల్లిదండ్రులు –

ఈ రెండు జంటలు కనీసం చెప్పాలంటే గొప్ప మానవతావాదులు. మేము ‘దేద్’ అని పిలుచుకునే నా ప్రియమైన తల్లి ఒక సాధు స్వభావం గల వ్యక్తి అయితే, మేము ‘కాక్ని’ అని పిలుచుకునే నా అత్తగారు కూడా అంతే. అదేవిధంగా, నా తండ్రి, ‘బబ్’ . నా మామగారు, ‘తాతయ్య’, ఇద్దరూ నిజంగా సౌమ్యమైన  ఉన్నతమైన ఆత్మలు, సమతుల్యత కలిగినవారు, నిష్కపటమైనవారు, గౌరవప్రదమైనవారు  దూరదృష్టి గలవారు. వారి వయస్సు వ్యత్యాసం కారణంగా వారి సంబంధం తండ్రీకొడుకుల వలె ఉండేది. నేను మా తల్లిదండ్రులకు చిన్నపిల్లవాడిని అయితే, నా భార్య ఆమె తల్లిదండ్రులకు పెద్దపిల్ల.

పూజ్యులైన తాత్యాజీ  కాక్నీ దంపతులకు చుని , దులారి అనే ఇద్దరు అందమైన, ప్రేమగల, విధేయత గల, మంచి ప్రవర్తన కలిగిన, తెలివైన కుమార్తెలు జన్మించారు. ఇద్దరూ చదువులో రాణించేవారు, అయితే వారు పెరిగిన కాలంలో బాలికల విద్య అంతగా ప్రాచుర్యంలో లేదు. అయినప్పటికీ, వారు కళాశాల విద్యను అభ్యసించారు. అక్క చుని నగరంలోని శ్రీ ప్రతాప్ కళాశాల నుండి పట్టభద్రురాలైతే, చెల్లెలు దులారి అనారోగ్యం కారణంగా ఇంటర్మీడియట్ వరకు మాత్రమే చదువుకుంది.

1947 నవంబర్ 1వ తేదీన, పాకిస్తాన్ సరిహద్దు నుండి కాశ్మీర్‌పై గిరిజన దండయాత్ర భయంకరమైన రూపం దాల్చిన సమయంలో, వారు తమ పెద్ద కుమార్తెను శ్రీనగర్‌లో నాకు ఇచ్చి వివాహం చేశారు. మా శుభప్రదమైన వివాహ వేడుక జరిగిన ప్రదేశానికి కేవలం 4 నుండి 5 మైళ్ల దూరంలోనే భారత సైన్యం ఆ ఉగ్రవాదులతో  పోరాడుతోంది. భారత సైనికులకు, దండయాత్ర చేసే శక్తులకు మధ్య జరుగుతున్న కాల్పుల శబ్దాల మధ్యే వివాహ మంత్రాలు హోరెత్తించాయి ..

దండయాత్రదారులు మోహ్రా పవర్ హౌస్ నుండి విద్యుత్ సరఫరాను నిలిపివేసి, యుద్ధంతో అతలాకుతలమైన శ్రీనగర్ నగరాన్ని పూర్తిగా చీకటిలో ముంచినందున, నేను  నా భార్య మా మొదటి రాత్రిని కొవ్వొత్తుల వెలుగులో గడపవలసి వచ్చింది, ఆ వెలుగులో మేము ఒకరి ముఖాలను ఒకరు సరిగ్గా గుర్తించలేకపోయాము. అయినప్పటికీ, ఆ రాత్రి చాలా ఆనందంగా గడిచింది, ఎందుకంటే అది మా ఏకాంతాన్ని మరచిపోలేని క్షణాలుగా మార్చింది . మా హృదయాలను అపారమైన ప్రేమతో, వర్ణించలేని ఆనందంతో నింపింది.

ఆ రాజకీయంగా అల్లకల్లోలమైన కాలంలో మా వంటి కొత్తగా పెళ్లయిన వారందరికీ, అది యుద్ధభూమిలో ఒక ప్రేమకథ. అక్కడ తేనె లేదు, వెన్నెల లేదు, ఎందుకంటే ఆ రాత్రి కార్తీక మాసంలోని కృష్ణ పక్షానికి చెందినది, ఆ సమయంలో చంద్రుడు ఆకాశంలో చాలా తక్కువ సమయం పాటు మాత్రమే కనిపిస్తాడు.

మనవడిని దత్తత తీసుకోవడం

ప్రస్తుత సామాజిక-మత వాతావరణంలో, మగ వారసుడు లేని తల్లిదండ్రులు, తమ కుటుంబ పేరును కొనసాగించడానికి , మరణ సమయంలో అంత్యక్రియలు నిర్వహించడానికి, ఒకరిని దత్తత తీసుకోవాలని చూసేవారు. 1952 ఫిబ్రవరి 1వ తేదీన షిమ్లాలో వారి మొదటి మనవడు దీపక్ జన్మించిన వెంటనే, వారు అతన్ని తమ ఏకైక కుమారుడిగా దత్తత తీసుకోవాలని కోరారు.

తరువాత పుట్టబోయే మగపిల్లవాడిని ఇచ్చేస్తామని ఒక వాగ్దానం చేశారు, అది ఐదేళ్ల తర్వాత 1957లో నెరవేరింది. వాగ్దానం ప్రకారం పుట్టిన బిడ్డ రవిని అప్పగించారు, కానీ తాతయ్యగారు దీపక్ కోసం తన పాత కోరికను మళ్ళీ వ్యక్తం చేశారు. నేను మా నాన్నగారి ఆజ్ఞను ధిక్కరించడానికి సాహసించనని బాగా తెలిసి, ఈ విషయంలో ఆయన మా నాన్నగారి మద్దతు కోరారు. మా నాన్నగారు ఒక రాజీ కుదిర్చారు, దానికి నేను  నా భార్య, తాతయ్యగారి విధేయురాలైన కూతురు చుని అంగీకరించాము. దీపక్ తాతయ్యగారి ఇంటిపేరును స్వీకరిస్తాడు, కానీ మాతోనే నివసిస్తాడు. అలా, దీపక్ రైనా ఐదేళ్ల వయసులో దీపక్ గంజుగా మారినప్పటికీ, తన కన్నతల్లి చివరి కర్మలను తానే చేయాలనే తీవ్రమైన కోరికను నెరవేరుస్తూ అన్ని వేళలా మాతోనే ఉన్నాడు. అనుకోకుండా, దీపక్ కుటుంబాన్ని చూడటానికి వచ్చిన 40 రోజులలోపే ఆమె మయామిలో క్యాన్సర్‌తో మరణించింది.

ఉపనయన సంస్కారం

దత్తతకు సామాజిక ముద్ర వేయడానికి అన్నట్లుగా, తాతయ్యగారు అక్టోబర్ 1957లో శ్రీనగర్‌లో ఒక గొప్ప యజ్ఞోపవీత కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు, అందులో దీపక్  అతని బంధువు తమ కులగురువు, కుటుంబ పురోహితుడైన పండిట్ గోవింద్ జూ ఖుర్ నుండి గొప్ప గాయత్రీ మంత్రాన్ని ఉపదేశంగా పొందారు.

గృహ్య సూత్రాల ప్రకారం, ఒక బ్రాహ్మణ బాలుడికి ఐదేళ్ల చిన్న వయస్సులోనే యజ్ఞోపవీత ధారణ చేయాలి. ఈ యజ్ఞోపవీతాన్ని కాశ్మీరీ పండితుల మత సంప్రదాయంలో’’ మేఖల ‘’అని పిలుస్తారు. ఈ వయస్సులో పిల్లలు అక్షరాలు, పదాలు  వాక్యాలను అర్థం చేసుకోగలిగేంత పరిణితి చెంది, సంఖ్యలను గ్రహించి, సృజనాత్మక పనులను చేయగలరు. ఇది నిజమైన అర్థంలో బ్రాహ్మణుడిగా ఉండటంలో ఒక అంతర్భాగం.

యజ్ఞోపవీతం యొక్క మూడు పోగులు గాయత్రి  మూడు పార్శ్వాలను సూచిస్తాయి, అవి ఏక అక్షరంగా చేయడానికి కలిపిన ఓం మూడు శబ్దాలు. గాయత్రీ మంత్రం “ఓం భూర్ భువః స్వః తత్ సవితుర్ వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి ధియో యో నః ప్రచోదయాత్” అనేది సకల జ్ఞానం, వివేకం కోసం చేసే ప్రార్థన. ఈ సంస్కారం సమయంలో, ఈ క్రింది మంత్రాన్ని పఠిస్తూ యజ్ఞోపవీతాన్ని ధరింపజేస్తారు:

“ఓం యజ్ఞోపవితం పరమం పవిత్రం ప్రజాపతిర్ యత్ సహజం పురస్తాత్. ఆయుష్యం అగ్రం ప్రతి ముంచ శుభ్రం యజ్ఞోపవితం బలం అస్తు తేజః”’  దీపక్‌కు కూడా అలాగే జరిగింది.

సాధు స్వభావం గల కాక్ని

మృదు స్వభావం, నెమ్మదిగా మాట్లాడే  ఉన్నతమైన వ్యక్తిత్వం గల గౌరవనీయమైన కాక్ని ఎవరిపైనా చెడు భావనను పెంచుకోలేదు. తప్పు చేసిన పిల్లలను మందలించేటప్పుడు కూడా ఆమె పెదవుల నుండి కఠినమైన మాట ఒక్కటి కూడా వచ్చేది కాదు. సహనానికి మారుపేరు, ఎల్లప్పుడూ నవ్వుతూ, క్షమించే స్వభావం, నిరంతరం కరుణామయి అయిన ఆమె అందరికీ మంచి జరగాలని కోరుకుంటూ, అవసరమైన వారికి భౌతికంగా లేదా ఇతర రూపాల్లో సహాయం చేసేది. ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆమెకు పెట్టిన పేరు గుణవతి, అంటే సద్గుణవంతురాలు అని అర్థం, . ఈ ఒక్క పదం ఆమె వ్యక్తిత్వాన్ని సరిగ్గా వర్ణించింది.

ఆమె ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు నిస్వార్థంగా ఉమ్మడి కుటుంబానికి సేవ చేసింది. ఆమె ఇంటి పనులన్నీ ఒంటరిగా చేసేది, పదకొండు మంది సభ్యులున్న ఆ పెద్ద కుటుంబంలోని వారందరికీ అల్పాహారం, మధ్యాహ్న భోజనం రాత్రి భోజనం తయారుచేసేది. అందరికన్నా చివరగా ఆమె భోజనం చేసేది.

హృదయంలో గాఢమైన భక్తి భావం ఉన్నప్పటికీ, పూజ్యురాలైన కాక్నీకి దేవుని కోసం ప్రత్యేకంగా సమయం ఉండేది కాదు . ఆమె పూజల కోసం కేటాయించిన ఠాకూర్ గదికి అరుదుగా వెళ్ళేది. అంతమాత్రాన ఆమె నాస్తికురాలు కాదు. బహుశా ఆమెకు వాటన్నింటి అవసరం లేదేమో, ఎందుకంటే మంచిగా ఉండటం, మంచి చేయడం మరియు మంచిగా ఆలోచించడం అనే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక గుణాన్ని ఆమె సహజంగానే అలవరచుకున్నట్లు అనిపించేది. అయినప్పటికీ, ఆమె శ్రీరాముని నామాన్ని మౌనంగా మానసికంగా జపిస్తూ ఉండటం నేను గమనించాను. మా గౌరవనీయ కాక్నీ నిజంగా ఒక ఉన్నతమైన ఆత్మ అని చెప్పడంలో అతిశయోక్తి లేదు.

దీపక్ , నేను ఆమె గురించి ఆలోచించని రోజు లేదు. సౌమ్య స్వభావం గల కాక్నీ, తాతయ్య గారి అప్పుడప్పుడు వచ్చే కోపానికి తన అలవాటైన నిరాయుధీకరణ చిరునవ్వుతో ఎలా స్పందించేవారో అని మేము ఆశ్చర్యంతో గుర్తు చేసుకుంటాము. సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ, వారి పిల్లలు, ఇద్దరు కుమార్తెలు , వారి భర్తలు, వారి కుమారుడు  అతని కుటుంబం, వారి విభిన్న స్వభావాలను బాగా అర్థం చేసుకోగలిగారు . ఎప్పటికప్పుడు వారు చెప్పిన వివేకవంతమైన సలహాలను, వారి ప్రగాఢమైన జ్ఞానాన్ని గర్వంగా గుర్తు చేసుకుంటారు, అయితే కొన్ని కుటుంబ విషయాలలో ఉన్న అనేక అభిప్రాయ భేదాలను మినహాయించకుండానే.

అత్యంత నిరాడంబరత

అహం లేకపోవడం ఒక విషయం, అహంకారిగా ఉండటం మరొక విషయం. పూజ్యురాలైన కాక్నీ అస్సలు అహంకారి కాదు. ఉన్నత స్థాయి సిద్ధ పురుషుల వలె ఆమె వినయం ఆదర్శప్రాయంగా ఉండేదని నేను చెబుతాను. సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, ఏ వైపు నుండి కూడా ఎలాంటి వ్యతిరేకతకు భయం లేకుండా, ఆమెలో అహం  ఛాయ కూడా పూర్తిగా లేదని చెప్పవచ్చు.

ఆమె ఎంత నిరాడంబరంగా ఉండేదంటే, నా పెళ్లయిన దాదాపు దశాబ్దం వరకు, ఆమె నా అత్తగారు అని నాకు తెలియదు, నిజానికి తెలియడానికి అవకాశం కూడా లేదు. కారణం స్పష్టంగా ఉంది. ఆమె ఇంటి యజమాని భార్య అయినప్పటికీ, మొత్తం కుటుంబంలో నిజమైన అధికారం నా మామగారి వితంతువైన అక్క చేతిలో ఉండేది, ఆమెను అందరూ గౌరవంగా ‘దేద్’ అని పిలిచేవారు. ఆ రోజుల్లో ఉమ్మడి కుటుంబాలలో ఆచారం ప్రకారం, కుటుంబంలో పెద్దవారే ఇంటిని పరిపాలిస్తారు.  ఆ పాత్రకు అర్హత ఉన్న వ్యక్తి దేద్, ఆమె సంతానం లేని వితంతువు అయిన తర్వాత తన ప్రేమగల సోదరులతో కలిసి జీవిస్తోంది.  ఆమే వాస్తవానికి మొత్తం ఇంటిని పరిపాలించేది. ప్రతి నెలా ఒకటో తేదీన తాత్యాజీ తన జీతం మొత్తాన్ని ఆమెకు ఇచ్చేసి, ఆ తర్వాత తన వ్యక్తిగత అవసరాల కోసం కొంత డబ్బు అడిగేవారు.

అందువల్ల, పది సుదీర్ఘ సంవత్సరాల పాటు, నా భార్య  పెద్ద అత్త అయిన ఆవిడే నా అత్తగారు అనే అభిప్రాయం నాకు ఉండేది. ఎందుకంటే, నేను అత్తవారింటికి వెళ్ళినప్పుడల్లా నన్ను పలకరించేది ఆమె ఒక్కరే. నా మామగారితో పాటు నా పక్కన కూర్చుని నాకు టీ లేదా భోజనం వడ్డించేది కూడా ఆమె మాత్రమే.

పూజ్యురాలైన కాక్ని తీరికలేని దినచర్య, బంధువు లేదా స్నేహితుడు వంటి ఏ సందర్శకుడిని కలవడానికి లేదా పలకరించడానికి కూడా ఆమెకు వీలు కల్పించేది కాదు. పైకి చూస్తే, కాక్ని నన్ను కలవడానికి లేదా నాకు కనీసం టీ కూడా ఇవ్వడానికి అనుమతి లేదు. నమ్మశక్యంగా అనిపించకపోయినా, ఆ అత్తగారు చనిపోయే వరకు, ఎంతో వినయశీలి అయిన కాక్నిని చూడటమే కాదు, కనీసం పరిచయం చేసుకునే అదృష్టం కూడా నాకు కలగలేదు.

మానవతావాది , ఆచరణాత్మక వ్యక్తి

మంచి మనసున్న, ఉన్నత స్వభావం గల, దాతృత్వ గుణం మూర్తీభవించిన, తెలివైన  ఆచరణాత్మక వ్యక్తి అయిన తాత్యాజీ, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలోని భారీ అటవీ శాఖలో సమర్థుడైన  అత్యంత యోగ్యత గల అధికారి. ఆయన కేవలం అత్యంత సీనియర్ పరిపాలనా అధికారి అయినప్పటికీ, ఆయన కాలంలోని అటవీ సంరక్షకులు సాంకేతిక లేదా ఇతర అన్ని విషయాలపై ఆయనను సంప్రదించేవారు.

మంచి ప్రవర్తన, ఉత్సాహం, పట్టుదల కలిగిన వ్యక్తి అయిన తాత్యాజీ చాలా మానవత్వం ఉన్నవారు. ఇతరుల కష్టాలు, బాధల పట్ల ఆయన చాలా సున్నితంగా ఉండేవారు. జ్ఞాన సముపార్జనే మనిషిని పరిపూర్ణుడిని చేస్తుందని నమ్మిన ఆయన, పిల్లలందరూ మంచి విద్యను పొందాలని కోరుకున్నారు. తన పిల్లలు కళాశాల విద్యను పూర్తి చేసి, ఉన్నత విద్య, పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేషన్ కూడా చదివేలా చూసుకున్నారు. తన పరిసరాల్లోని పేద పిల్లల చదువు కోసం కూడా డబ్బు ఖర్చు చేసేవారు. డబ్బు లేని కారణంగా సరైన విద్యకు ఎవరూ దూరం కాకూడదని ఆయన పట్టుదలగా ఉండేవారు. అవసరమైన వారికి, అర్హులైన వారికి సహాయం చేయాలని ఆయన ఎల్లప్పుడూ కోరుకునేవారు మరియు ప్రయత్నించేవారు. మానవ స్వభావం ప్రకారం, బంధువులతో సహా చుట్టుపక్కల వారు ఆయన ఈ సహాయపడే స్వభావాన్ని ఆసరాగా చేసుకున్నారు.

పదవీ విరమణ తర్వాత కూడా తన కుటుంబం కోసం సంపాదించడం ఆయన ఆపలేదు. చురుకైన స్వభావం గల వ్యక్తి కావడంతో, ఆయన అనేక వ్యాపారాలు చేపట్టారు, కానీ పరిమిత విజయాన్నే సాధించారు. దీనికి ప్రధాన కారణం ఆయన అన్ని రకాల మనుషులను గుడ్డిగా నమ్మడమే.

ఆయనలో సహజంగా ఉన్న గౌరవ భావం కేవలం తన అక్కకే పరిమితం కాలేదు, కార్యాలయంలో, పరిసరాల్లో లేదా బంధువులలో తనకంటే పెద్దవారైన ప్రతి ఒక్కరి పట్ల కూడా ఆయన అదే గౌరవాన్ని చూపేవారు. తనకంటే ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాలు పెద్దవారైన మా నాన్నగారి పట్ల ఆయన ఎల్లప్పుడూ అత్యంత గౌరవాన్ని చూపేవారు. కేవలం పాదాలకు నమస్కరించడంతోనే సంతృప్తి చెందక, జమ్మూ ప్రాంతంలో ఆయన పనిచేస్తున్నప్పుడు మా తల్లిదండ్రులు ఆయనతో ఉన్న రోజుల్లో, ప్రతిరోజూ ఉదయం మా నాన్నగారి పాదాలను కడిగేవారు.

కాళీ మాత పరమ భక్తుడు

మర్యాదగా ఉంటూనే దృఢంగా ఉండే తాత్యాజీ దైవభక్తి గల వ్యక్తి. స్వభావరీత్యా ఆయన కాళీ మాతకు పరమ భక్తుడైనప్పటికీ, ప్రతిరోజూ దర్శనం కోసం శారికా దేవి నిలయమైన’’ హరి పర్బత్‌’’కు మూడు నాలుగు మైళ్లు నడిచి వెళ్ళేవారు.

కాంగన్‌కు చెందిన సోబూర్ షేక్, మణిగామ్‌కు చెందిన కాష్కాక్ , శ్రీనగర్‌కు చెందిన ఆధ్యాత్మికవేత్త ‘’నందలాల్‌జీ’’ వంటి సమకాలీన సాధువుల పట్ల ఆయనకున్న ఆరాధనలో నేను కూడా పాలుపంచుకున్నాను. ప్రపంచం గురించి మరింత తెలుసుకోవడం మరియు ఇతరుల కష్టాలను తగ్గించడం అనేదే ఆయనను నడిపించిన తత్వశాస్త్రం. ఆయన తరచుగా కాంగన్‌కు వెళ్లి ఆ గొప్ప ముస్లిం సాధువును కలిసేవారు. ఆ సాధువు అంధుడైనప్పటికీ, పగలు రాత్రి అనే తేడా లేకుండా తన వద్దకు వచ్చేవారు అనేక మంది భక్తులకు ఓదార్పునిచ్చేవారు. మేము కలిసి మణిగామ్ సాధువు కాష్కాక్‌ను , శ్రీనగర్‌లోని నందలాల్‌జీని చాలాసార్లు సందర్శించాము.

నిష్క్రమణ & పునర్జన్మ

ఆ ఇద్దరు పుణ్యాత్ములు ఒకటిన్నర సంవత్సరాల వ్యవధిలో ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్ళిపోయారు. ప్రియమైన కాక్ని డిసెంబర్ 1974లో తుది శ్వాస విడవగా, తథ్యాజీ జూన్ 1976లో తన భౌతిక దేహాన్ని విడిచిపెట్టారు. ఆయనకు వారి ఏకైక కుమారుడు దీపక్, ఇద్దరు కుమార్తెలు చుని , దుల్లారి, ఇద్దరు అల్లుళ్లు, నేను  మోహన్‌లాల్ హందూ,  ఎనిమిది మంది మనవలు, మనవరాళ్లు రీటా, రవి, పూనమ్, అదితి, అక్షయ్, జ్యోతి, అర్చన మరియు అశుతోష్ ఉన్నారు.

పునర్జన్మ సిద్ధాంతాన్ని గట్టిగా నమ్మేవాడిగా, తథ్యాజీ నా మనవడిగా లేదా ఆయన సొంత మనవడిగా పునర్జన్మ ఎత్తినట్లు నాకు కొన్ని అతీంద్రియ ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఈ దృగ్విషయం ఎలా వెల్లడైందో ఇప్పుడు వివరిస్తాను.

అది ఏప్రిల్ 1983లో ఢిల్లీలో ఒక వేసవి రాత్రి. ఆయన తుది శ్వాస విడిచిన దాదాపు ఎనిమిదేళ్ల తర్వాత నేను తథ్యాజీని నా కలలో చూశాను. నాకు అలవాటు ప్రకారం, ఆ కల దృశ్యాలను చివరి అక్షరం వరకు గుర్తుంచుకున్నాను.

నేను కలలో చూసిందేమిటంటే, తథ్యాజీ న్యూఢిల్లీలోని మా కొత్త ఇంటికి వస్తున్నారు. అది మునిర్కా విహార్ అనే దక్షిణ ఢిల్లీ ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక డిడిఎ ఫ్లాట్, దానిని ఢిల్లీ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (డిడిఎ) నాకు కేటాయించింది. ఆ క్షణంలో ఆయన ఈ భౌతిక ప్రపంచంలో లేరనే విషయం గుర్తులేక, తథ్యాజీని ఇన్నాళ్లు ఎక్కడ ఉన్నారని అడిగాను. ఆయన తాను బొంబాయికి వెళ్ళానని, ఇప్పుడు శ్రీనగర్‌కు తిరిగి వెళ్తున్నానని చెప్పారు. శ్రీనగర్‌కు వెళ్లే ముందు కొంతకాలం మాతో ఉండమని నేను కోరినప్పుడు, ఒక అత్యవసర పని నిమిత్తం నవంబర్ 23వ తేదీన తప్పనిసరిగా అక్కడికి చేరుకోవాలని చెప్పి, నా అభ్యర్థనను అంగీకరించలేదు. ఈ దశలో నేను నిద్ర నుండి మేల్కొన్నాను.

ఉదయం అల్పాహారం సమయంలో, నేను ఆ కలను మొత్తం నా భార్యకు చెప్పాను. ఆమె తండ్రి కలలో కనిపించారని, శ్రీనగర్‌కు వెళ్లడానికి చాలా తొందరలో ఉన్నట్లు కనిపించారని చెప్పాను. ఇది విని ఆమె తీవ్రంగా ఆలోచించడం మొదలుపెట్టింది. ఆమె అంత సీరియస్‌గా ఉండటానికి కారణం ఏమిటని అడిగాను. ఆమె “ప్రియమైనా, నీకు తెలుసు కదా, చంద్రాయి, దీపక్ భార్య గర్భవతి. బహుశా అది ఆమెకు రెండో నెల” అని చెప్పింది.

ఈ వార్త తెలియగానే, నాలోని జ్యోతిష్య ప్రవృత్తి మా కోడలు నా కలలో చెప్పిన రోజునే మగబిడ్డకు జన్మనిస్తుందని నమ్మేలా చేసింది. నేను ఈ విషయం గురించి దీపక్‌కు ఉత్తరం రాశాను. నవంబర్ 23న ఆ మగబిడ్డ పుట్టిన తర్వాతే నేను దీపక్‌కు ఆ వింత కల గురించి చెప్పాను. తాత్యాజీ పునర్జన్మ ఎత్తారని మేమందరం నమ్మాము

అంతేకాకుండా, తన ఇద్దరు కుమార్తెలను వైద్య వృత్తిలోకి తీసుకురావాలనే తాత్యాజీ కల, ఈ జన్మలో ఆయన స్వయంగా డాక్టర్‌గా మారడం ద్వారా నెరవేరింది. ఆయన మరెవరో కాదు, నా మనవడు డాక్టర్ నిహార్ గంజు,  ఆధ్యాత్మిక వారసత్వం ప్రకారం తాత్యాజీ, కాక్నీల మనవడు.

 ఈ విశ్వం యొక్క దైవిక ప్రణాళికలో జీవితం ఈ విధంగానే ఒక జన్మ నుండి మరొక జన్మకు కొనసాగుతుంది.

ఈ వ్యాస రచయిత గోపీనాథ్ రైనా పరిచయం

వృత్తిరీత్యా జర్నలిస్ట్, స్వభావం రీత్యా పండితుడు ,ఫ్రీలాన్స్  రచయిత అయిన గోపీనాథ్ రైనా చిన్నప్పటి నుంచీ మతాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి మొగ్గు చూపారు. పాఠశాలలో ఉన్నప్పుడు వివేకానంద హిందూ ఆలోచనలను చురుకుగా వివరించడం అతని ఊహలను రేకెత్తించింది. కళాశాలలో చేరే సమయానికి, అతను గాంధీ, అరబిందో, నారాయణ గురు, రాధాకృష్ణన్ , బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ రచనల వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు.

ఆల్ ఇండియా రేడియోలో ఎడిటర్  కరస్పాండెంట్‌గా 35 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసిన తర్వాత 1983లో ఇండియన్ ఇన్ఫర్మేషన్ సర్వీస్ నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత, అతను AICC జర్నల్, వర్ణిక, (జనవరి 84-డిసెంబర్ 90), కోషూర్ సమాచార్ (మార్చి 91-అక్టోబర్ 95), సనాతన సందేశ్, (1997-2005)  కషీర్ (2003-2004)లను సవరించాడు. అప్పటి నుండి అతను హిందూ ఆలోచన యొక్క వివిధ అంశాలపై, ముఖ్యంగా సాధువులు  ఋషులపై రాస్తున్నాడు. ప్రస్తుతం అతను మయామిలో నివసిస్తున్నాడు, వ్యక్తిగత జ్ఞాపకాలను రాయడానికి తన సమయాన్ని వెచ్చిస్తున్నాడు.

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -21-1-26-ఉయ్యూరు 

Posted in రచనలు | Leave a comment

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.3 వ భాగం.20.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.3 వ భాగం.20.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.3 వ భాగం.20.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి. మన ప్రాచీన మహర్షులు.7 వ భాగం.20.1.25.

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి. మన ప్రాచీన మహర్షులు.7 వ భాగం.20.1.25.

Posted in రచనలు | Leave a comment

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.2 వ భాగం.20.1.26.

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.2 వ భాగం.20.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.93 వ భాగం.20.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.93 వ భాగం.20.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులుగారు.2 వ భాగం.19.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులుగారు.2 వ భాగం.19.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.8 వ భాగం.19.1.26.

విద్వాన్ బులుసు వే0క టేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.8 వ భాగం.19.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.1 వ భాగం .19.1.26.

https://youtu.be/tuj8eX4wNkQ
పద్మ పురాణా0తర్గత శ్రీ మాఘ మాహాత్మ్యం.1 వ భాగం .19.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం.92 వ భాగం.19.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం.92 వ భాగం.19.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.1 వ భాగం.18.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.1 వ భాగం.18.1.26.

సూర్య రాయాంధ్ర నిఘంటు పర్య వేక్షకులు శ్రీ చీమకుర్తి శేషగిరిరావు పంతులు గారు.1 వ భాగం.18.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వే0కటేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.5 వ భాగం.18.1.26.

విద్వాన్ బులుసు వే0కటేశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.5 వ భాగం.18.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

రేపు 19-1-26 మాఘశుద్ధ పాడ్యమి సోమవారం సందర్భంగా

నేత్రామృతాన్నిపంచే కర్నాటక లోని –అమృతేశ్వరాలయం  

రేపు 19-1-26 మాఘశుద్ధ పాడ్యమి సోమవారం సందర్భంగా

నేత్రామృతాన్నిపంచే కర్నాటక లోని –అమృతేశ్వరాలయం  

అమృతేశ్వర దేవాలయం   కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని చిక్కమగళూరు జిల్లా చిక్కమగళూరు  పట్టణానికి దగ్గర్లో  ఉన్న అమృత్‌పుర గ్రామంలో ఉంది. హస్సన్ నుంచి 110 కిలోమీటర్లు, శివమొగ్గ నుంచి  35 కిలోమీటర్ల దూరంలో 206వజాతీయ రహదారిలో ఉంది. ఈ గ్రామంలో ఉన్న అమృతేశ్వరాలయం చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ దేవాలయాన్ని సా.శ. 1196వ సంవత్సరంలో  నిర్మించారు. హొయసల రాజు వీర బళ్ళాల II కాలంలో ఆయన సైన్యాధ్యక్షుడైన అమృతేశ్వర దండనాయకుడు నిర్మించారు.[1]

ఈ దేవాలయం విశాలమైన తెరిచిన మంటపం (మండపం)తో కూడిన హోయసల వాస్తుశిల్పం ప్రకారం నిర్మించబడింది. దేవాలయానికి అసలైన బాహ్య గోడ ఉంది, దీనిపై సమాన దూరాల్లో ప్రత్యేకమైన వృత్తాకార చెక్కుదలలు కనిపిస్తాయి. ఈ దేవాలయంలో ఒకే ఒక విమానము (గర్భగుడి, శిఖరం) మాత్రమే ఉండటంతో ఇది ఏకకూట నమూనాకు చెందుతుంది.] గర్భగుడిని పెద్ద తెరిచిన మంటపంతో కలుపుతూ ఒక మూసివేసిన మంటపం ఉంటుంది.

ఇది మధ్యస్థ పరిమాణంలోని హోయసల దేవాలయం. దీని మంటప నిర్మాణం, పరిమాణం వీర నారాయణ దేవాలయం, బేలవాడితో సారూప్యత కలిగి ఉంటుంది. తెరిచిన మంటపంలో మొత్తం ఇరవై తొమ్మిది విభాగాలు (బేస్) ఉన్నాయి, మూసివేసిన మంటపంలో తొమ్మిది విభాగాలు ఉన్నాయి. దక్షిణ వైపున ఉన్న ఒక ప్రక్కద్వారం ద్వారా వేరొక చిన్న గర్భగుడికి వెళ్లే మార్గం ఉంటుంది.

ఈ గర్భగుడి చదరపు ఆకారంలో ఉండి, అసలైన శిఖరం (శిఖరం) ఇప్పటికీ ఉంది. ఆ శిఖరం కీర్తిముఖ శిల్పాలు, చిన్న అలంకార గోపురాలతో (ఏడిక్యూల్) అలంకరించబడి ఉంటుంది. సాధారణంగా కనిపించే హిందూ దేవతల శిల్పపట్టికలు ఇక్కడ శిఖరం క్రింద కనిపించవు. గోడల అడుగుభాగంలో ఐదు అచ్చులు (మోల్డింగ్స్) ఉంటాయి, ఇవి కళా విమర్శకుడు ఫోకేమా ప్రకారం “పాత హోయసల శైలి”కి చెందినవి.

గర్భగుడిని మూసివేసిన మంటపంతో కలిపే మధ్యభాగంపై ఉన్న సుకనాసి (శిఖరం ముక్కులా కనిపించే భాగం)]పై “సాల” సింహంతో పోరాడుతున్న హోయసల చిహ్నం చెక్కబడి ఉంది.

మంటపం పైకప్పును మోయే మెరిసే లేథ్‌తో తిప్పిన స్తంభాలు హోయసల–చాళుక్య శిల్ప అలంకరణ శైలికి చెందినవి. మంటపంలో లోతుగా వంకరగా ఉన్న పైకప్పులు పుష్ప అలంకరణలతో అలంకరించబడ్డాయి. తెరిచిన మంటపం బాహ్య పరాపెట్ గోడపై మొత్తం 140 శిల్ప పట్టికలు ఉన్నాయి. వీటిలో హిందూ ఇతిహాసాల నుండి తీసుకున్న దృశ్యాలు చెక్కబడ్డాయి.

చాలా హోయసల దేవాలయాలలో చిన్న పరిమాణంలోని సూక్ష్మ శిల్పాలు కనిపిస్తే, ఇక్కడి శిల్ప పట్టికలు తులనాత్మకంగా పెద్దవిగా ఉంటాయి. రామాయణం కథ దక్షిణ గోడపై డెబ్బై పట్టికలలో చెక్కబడి ఉంది,, ఈ కథనం సాధారణానికి విరుద్ధంగా ఎడమవైపు నుంచి (ప్రతిక్రమంగా) సాగుతుంది. ఉత్తర గోడపై ఉన్న శిల్పాలు మాత్రం హోయసల శిల్ప సంప్రదాయం ప్రకారం కుడివైపు నుంచి సాగుతాయి. ఇరవై ఐదు పట్టికలు హిందూ దేవుడు కృష్ణుడు జీవితం నుండి దృశ్యాలను చూపిస్తాయి, మిగిలిన నలభై ఐదు పట్టికలు మహాభారతం ఇతిహాసంలోని సంఘటనలను చూపిస్తాయి.

ప్రఖ్యాత శిల్పి, వాస్తుశిల్పి రువారి మల్లితమ్మ తన వృత్తిజీవితాన్ని ఇక్కడే, ప్రధాన మంటపంలోని గోపురాకార పైకప్పులపై పనిచేస్తూ ప్రారంభించినట్లు తెలిసింది. ప్రవేశద్వారం సమీపంలో ఉన్న పెద్ద రాతి శాసనంలో మధ్యయుగ కన్నడ కవి జన్న రచించిన కవితలు ఉన్నాయి. ఆయనకు కవిచక్రవర్తి (అర్థం, “కవులలో చక్రవర్తి”) అనే బిరుదు ఉండేది.

ఈ ఆలయం 1196 CEలో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయ ప్రధాన దేవత శివుడు. ఈ ఆలయాన్ని 12వ శతాబ్దంలో హొయసల రాజు వీర బల్లాల II పాలనలో సేనాధిపతి అమృతేశ్వర దండనాయకుడు నిర్మించాడు. రామాయణం దక్షిణం వైపు గోడపై డెబ్బై ఫలకాలపై చెక్కబడింది, కథ చాలా .

ఈ గ్రామం భద్ర నది నీటి తొట్టి దగ్గర ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో, కొబ్బరి  తాటి తోటలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని 12వ శతాబ్దంలో రాజు వీర బల్లాల II మార్గదర్శకత్వంలో అమృతేశ్వర దండనాయకుడు నిర్మించాడు.

 ఈ సుందరమైన అమృతేశ్వర ఆలయంలో గర్భగుడి, అంతరాలయం, దాని దక్షిణ వైపున వరండాతో కూడిన నాట్యశాల మరియు మూడు వైపులా ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్న ప్రధాన మండపం ఉన్నాయి. ప్రధాన మండపం యొక్క పారాపెట్ గోడపై వందకు పైగా చిన్న దేవాలయ గోపురాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. రైలింగ్ పైభాగం వాలుగా ఉండి, దానిపై వివిధ పౌరాణిక కథలను, ముఖ్యంగా రామాయణ కథలను ప్రదర్శించే పట్టీలు ఉన్నాయి.

కథ కాలక్రమం అపసవ్య దిశలో చిత్రీకరించబడింది, ఇది చాలా అసాధారణం. మరోవైపు, మహాభారతానికి సంబంధించిన చిత్రాలు ఉన్నాయి, కానీ ఈసారి సరైన క్రమంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన మండపం యొక్క పారాపెట్‌పై కూడా పెద్ద మరియు చిన్న పరిమాణాలలో చిన్న దేవాలయ గోపురాలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటిగా చెక్కబడి ఉన్నాయి. కొన్ని గోపురాలు వక్రంగా పైకి లేస్తాయి, ఇది చాలా ప్రత్యేకమైనది, ఎందుకంటే హోయసల దేవాలయాలలో ఇటువంటి డిజైన్ తరచుగా కనిపించదు. నాట్యశాల వివిధ హిందూ దేవతల చిత్రాలతో 9 విభాగాలుగా విభజించబడింది. ఈ ఆలయానికి హోయసల చిహ్నంతో చెక్కబడిన 7 అంతస్తుల ప్రధాన గోపురం ఉంది. ఈ సముదాయంలోని శిలాశాసనాలు మధ్యయుగ కన్నడ కవిత్వానికి ఒక చక్కటి ఉదాహరణ. ఇది ప్రధాన మార్గానికి దూరంగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించడానికి చేసే ప్రయత్నం తప్పకుండా ప్రతిఫలాన్ని ఇస్తుంది.

అమృతేశ్వర దేవాలయం అమృతపుర వేళలు

అమృతేశ్వర దేవాలయం అమృతపుర ఉదయం 6 గంటల నుండి రాత్రి 8 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది.

ఈ ఆలయాన్ని 2012 లో మా అబ్బాయి శర్మ  బెంగుళూరు ఐబిఎమ్ లో పనిచేస్తున్నప్పుడు నేను దర్శించాను .

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -18-1-26-ఉయ్యూరు .

Posted in రచనలు | Leave a comment

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.7 వ భాగం.17.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.7 వ భాగం.17.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.7 వ భాగం.17.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘునాథ శర్మ గారి.కల్పవృక్ష వాగ్వైభవం.1 వ భాగం.17.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.91 వ భాగం.17.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.91 వ భాగం.17.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విద్వాన్ బులుసు వేంకశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.3 వ భాగం.16.1.26.

విద్వాన్ బులుసు వేంకశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.3 వ భాగం.16.1.26.

విద్వాన్ బులుసు వేంకశ్వర్లు గారి మన ప్రాచీన మహర్షులు.3 వ భాగం.16.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.5 వ భాగం.,16.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.5 వ భాగం.,16.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.5 వ భాగం.,16.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

శ్రీ మాదిరాజు రంగారావు గారి సృజన చేతన రామాయణ కల్ప వృక్షం.10 వ భాగం.16.1.26.

శ్రీ మాదిరాజు రంగారావు గారి సృజన చేతన రామాయణ కల్ప వృక్షం.10 వ భాగం.16.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

శ్రీ బులుసు వేంక టేశ్వర్లు‌ గారి మహర్షుల చరిత్రలు.2 వ భాగం.15.1.26.

శ్రీ బులుసు వేంక టేశ్వర్లు‌ గారి మహర్షుల చరిత్రలు.2 వ భాగం.15.1.26.

శ్రీ బులుసు వేంక టేశ్వర్లు‌ గారి మహర్షుల చరిత్రలు.2 వ భాగం.15.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.5 వ భాగం.,15.1.26

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.5 వ భాగం.,15.1.26

Posted in రచనలు | Leave a comment

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ గారి.bahumukha ప్రజ్ఞా శాలి. శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.4 వ భాగం.14.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ గారి.bahumukha ప్రజ్ఞా శాలి. శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.4 వ భాగం.14.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ గారి.bahumukha ప్రజ్ఞా శాలి. శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.4 వ భాగం.14.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

భారత దేశ మొదటి  మహిళా ఫోరెన్సిక్ సైంటిస్ట్, ఆరు ప్రపంచ స్థాయి ఫోరెన్సిక్ ల్యాబ్‌ల సృష్టికర్త,12 జాతీయ అంతర్జాతీయ అవార్డీ  – డాక్టర్ రుక్మణి కృష్ణమూర్తి

భారత దేశ మొదటి  మహిళా ఫోరెన్సిక్ సైంటిస్ట్, ఆరు ప్రపంచ స్థాయి ఫోరెన్సిక్ ల్యాబ్‌ల సృష్టికర్త,12 జాతీయ అంతర్జాతీయ అవార్డీ  – డాక్టర్ రుక్మణి కృష్ణమూర్తి

డాక్టర్ రుక్మణి కృష్ణమూర్తి ముంబైలోని హెలిక్ అడ్వైజరీ లిమిటెడ్ చైర్‌పర్సన్ & CEO. దేశంలో మొట్టమొదటి ప్రముఖ మహిళా ఫోరెన్సిక్ సైంటిస్ట్ అయిన ఆమె 1974లో ఫోరెన్సిక్ రంగంలోకి ప్రవేశించారు, ఆ సమయంలో సగం మందికి ఫోరెన్సిక్ యొక్క ఔచిత్యం తెలియదు. ఆమె ప్రపంచ స్థాయిలో ఫోరెన్సిక్ రంగంలో అత్యున్నత స్థానాన్ని సాధించింది. మహిళా ఫోరెన్సిక్ శాస్త్రవేత్త ప్రయాణం క్లిష్టమైన మార్గం, ఫోరెన్సిక్స్‌లో ఒక మహిళ ఏమి చేయగలదో ప్రశ్నించే సీనియర్ల నిందలతో. ఆమె ఒక మహిళ కాబట్టి ఆమెను మొదటిసారి నేరస్థలానికి పంపకపోవడం ఆమెను క్రైమ్ సీన్‌కు పంపకపోవడం ఆమెను క్రైమ్ సీన్‌కు పంపడం తన విధిలో భాగమని ఆమె నిరసన వ్యక్తం చేసింది. 1976 ఫిబ్రవరి 13న మాతుంగాలో జరిగిన రైలు అగ్నిప్రమాదంలో ఇరవై నాలుగు మంది ప్రయాణికులు మరణించారు. కాలిపోయిన శిథిలాలలో కిరోసిన్ జాడలను గుర్తించడంలో మరియు రైలులో కిరోసిన్ తీసుకెళ్తున్న ప్రయాణీకుడు సిగార్ మొగ్గ కారణంగా మంటల్లో చిక్కుకున్నట్లు సూచించే సగం కాలిపోయిన ప్లాస్టిక్ కంటైనర్‌ను గుర్తించడంలో ఆమె సహాయపడింది. శాస్త్రీయంగా నిరూపించడానికి ఒక పైలట్ ప్రయోగం జరిగింది. ప్రజా రవాణాలో పెట్రోల్, కిరోసిన్ వంటి మండే వస్తువులను తీసుకెళ్లడాన్ని నిషేధించాలని ఆమె పట్టుబట్టారు. అదే వెంటనే అమలు చేయబడింది. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ లాబొరేటరీస్ డైరెక్టరేట్ డైరెక్టర్‌గా, ఆమె ముంబై, నాగ్‌పూర్, పూణే, ఔరంగాబాద్, నాసిక్ మరియు అమరావతులలో ఆరు ప్రపంచ స్థాయి ఫోరెన్సిక్ ల్యాబ్‌లను సృష్టించింది మరియు 2002-2008 కాలంలో హైటెక్ నేరాలను తీర్చడానికి DNA, సైబర్ ఫోరెన్సిక్, స్పీకర్ ఐడెంటిఫికేషన్, టేప్ అథెంటికేషన్, లై డిటెక్టర్, నార్కో-అనాలిసిస్ మరియు బ్రెయిన్ సిగ్నేచర్ ప్రొఫైలింగ్ వంటి కొత్త పద్ధతులను అందించింది. అంతర్జాతీయ ఫోరెన్సిక్ సమావేశాలలో అతిథి వక్తగా ఏడు దేశాలను సందర్శించింది, ఫోరెన్సిక్ సమావేశాలు మరియు సెమినార్లలో అనేక సెషన్‌లకు కూడా అధ్యక్షత వహించింది. ఆమె 110 పరిశోధనా పత్రాలను ప్రచురించింది, అన్ని కేంద్ర ఫోరెన్సిక్ కమిటీలలో సభ్యురాలు, భారత ప్రభుత్వం నుండి ఫోరెన్సిక్ రంగంలో ఉత్తమ ఫోరెన్సిక్ డైరెక్టర్, జీవితకాల సాధనతో సహా 12 జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ అవార్డులను అందుకుంది. హై ప్రొఫైల్ నేర కేసులను నిర్వహించింది, 1993 ముంబై బ్లాస్ట్ కేసులు వంటి జాతీయ స్థాయి నేర దృశ్యాలను సందర్శించింది. ఫ్రాన్స్‌లోని లియోన్‌లో చర్చకు ఇంటర్‌పోల్ ఆహ్వానించింది; తెల్గి – స్టాంప్ స్కామ్ కేసులు; ఘట్‌ఖోపర్, ములుండ్, గేట్‌వే మరియు జవేరి బజార్, 11/7 మొదలైన వాటిలో పేలుడు కేసులు. ఆమె ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫోరెన్సిక్ సైన్స్, ఉన్నత మరియు సాంకేతిక విద్య విభాగం, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం, సాంకేతిక సలహాదారుగా, ముంబై, ఔరంగాబాద్ మరియు నాగ్‌పూర్‌లలో మూడు ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫోరెన్సిక్ సైన్స్‌ను మూడు సంవత్సరాల స్వల్ప వ్యవధిలో (2009-2011) స్థాపించారు. ఫోరెన్సిక్ సైన్స్‌పై రెండు పుస్తకాలు మరియు మ్యాగజైన్‌లో అనేక వ్యాసాలు రాశారు. విద్యార్థులు, ఫోరెన్సిక్ శాస్త్రవేత్తలు, న్యాయమూర్తులు మొదలైన వారి కోసం అనేక ఫోరెన్సిక్ జాతీయ సమావేశాలను నిర్వహించారు. “వెయ్యి మైళ్ల ప్రయాణం ఒకే అడుగుతో ప్రారంభమవుతుంది” ఫోరెన్సిక్ సేవలు అవసరమైన సామాన్యులకు, కార్పొరేట్ విభాగానికి మరియు పెద్ద విభాగానికి సేవ చేయాలనే ఆమె కల ఇప్పుడు గణనీయమైన దశకు చేరుకుంది, అక్కడ తాజా పద్ధతులు మరియు పరికరాలతో పూర్తిగా అమర్చబడిన ఫోరెన్సిక్ ప్రయోగశాల భారతదేశ వాణిజ్య రాజధాని ముంబైలో “హెలిక్ అడ్వైజరీ లిమిటెడ్” పేరుతో ప్రారంభించబడింది. 2011లో. హెలిక్ అడ్వైజరీ ఇటీవల ప్రతిష్టాత్మక FBI USAను సందర్శించిన తర్వాత, ఫోరెన్సిక్ మరియు అనుబంధ సేవల రంగంలో ISO సర్టిఫికేషన్ పొందిన మొట్టమొదటి ప్రైవేట్ భారతీయ సంస్థ, FBI, USAతో సమానంగా పూర్తిగా అమర్చబడిన, ప్రపంచ స్థాయి ప్రయోగశాలను కలిగి ఉంది. గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని గుజరాత్ ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయం, ఫోరెన్సిక్ మరియు సంబంధిత పరిశోధన పనులలో R&D కోసం పరిశోధన కేంద్రంగా హెలిక్ అడ్వైజరీ లిమిటెడ్‌ను ఆమోదించింది. హెలిక్ ద్వారా ఆమె నివారణ, సామాజిక, పారిశ్రామిక మరియు గ్రామీణ ఫోరెన్సిక్స్ రూపంలో సామాన్యులకు ఫోరెన్సిక్స్‌ను తీసుకెళ్లాలనుకుంటోంది. హెలిక్ తన విభాగాలను దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు విస్తరించాలనే ప్రణాళికలను ఆమె కలిగి ఉంది. హెలిక్ యొక్క గుర్తింపును చూసిన ప్రభుత్వ/ప్రభుత్వ సంస్థలు ఆదాయపు పన్ను, ప్రభుత్వ ప్లీడర్, హైకోర్టు ముంబై, సివిల్ జడ్జి, ఫ్యామిలీ కోర్టు, GST, ED, SEBI, బ్యాంక్ నంబర్, భారత బీమా సంస్థ, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం, MNC, లా సంస్థలు, బిగ్ ఫోర్ మొదలైనవి, హెలిక్ అడ్వైజరీ లిమిటెడ్‌కు ఫోరెన్సిక్ ఉద్యోగాలను కేటాయించాయి, ఇవి తాత్కాలికంగా లక్ష్యంగా చేసుకున్న ప్రామాణిక ఫోరెన్సిక్ నివేదికల కోసం పనిచేశాయి. ఆమె భారత ప్రభుత్వం, MHA, నేషనల్ ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క అకడమిక్ కౌన్సిల్ సభ్యురాలు మరియు ఫోరెన్సిక్ సైన్స్‌లో Ph.D విద్యార్థులకు మార్గదర్శి కూడా. అకడమిక్ కౌన్సిల్ సభ్యురాలిగా ఆమె విద్యార్థులకు సేవ చేయడానికి అకడమిక్ ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ మరియు ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ యొక్క వినూత్న అభివృద్ధిపై ఆసక్తిని కలిగి ఉంది. దేశంలోని సీనియర్ ఫోరెన్సిక్ శాస్త్రవేత్తలలో ఒకరిగా, ముఖ్యమైన విషయాలలో ఫోరెన్సిక్ ఇన్‌పుట్‌లను అందించడంలో సెషన్ కోర్టు, హైకోర్టు మరియు సుప్రీంకోర్టు సీనియర్ న్యాయమూర్తులతో ఆమె క్రమం తప్పకుండా సంభాషిస్తుంది.

శ్రీ ఎస్. ఆర్ .ఎస్ .శాస్త్రి గారికి కృతజ్ఞతలతో

భోగి శుభాకాంక్షలతో

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -14-1-26-ఉయ్యూరు 

Posted in రచనలు | Leave a comment

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.3 వ భాగం.13.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.3 వ భాగం.13.1.26.

శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ రచన.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ పప్పూరు రామా చార్యులు.3 వ భాగం.13.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

విమర్శక రత్న శ్రీ త్రిపురనేని సుబ్బారావు గారు.5 వ చివరి భాగం.13.1.26.

విమర్శక రత్న శ్రీ త్రిపురనేని సుబ్బారావు గారు.5 వ చివరి భాగం.13.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

సృజన చేతన రామాయణ కల్ప వృక్షం.9 వ భాగం.13.1.26.

సృజన చేతన రామాయణ కల్ప వృక్షం.9 వ భాగం.13.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య,89 వ భాగం.13.1.26. part -2

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య,89 వ భాగం.13.1.26. part -2

Posted in రచనలు | Leave a comment

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య,89 వ భాగం.13.1.26.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య,89 వ భాగం.13.1.26.

Posted in రచనలు | Leave a comment