అలనాటి కవిత్వం కవితా కదంబం

చరిత్ర సృష్టించిన చరితార్ధులు

26-1-15 సోమవారం రధ సప్తమి సందర్భం గా మా ఇంట్లో కార్యక్రమం

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -1

సాహితీ బంధువులకు రధసప్తమి ,అరవై వ గణ తంత్ర దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు –

నాకు ,సరస భారతికి శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు (అమెరికా)అత్యంత ఆత్మీయులు అన్న సంగతి మీకు తెలిసిన విషయమే .ఎప్పుడూ ఆయన తనకు నచ్చి చదివిన పుస్తకం నేను కూడా చదవాలన్న ఉద్దేశ్యం తో కొని ,నాకు పంపటం దాదాపు పదేళ్లుగా జరుగుతున్న విషయం   ఎప్పటికప్పుడు నాకేదైనా పుస్తకం కావాలంటే నిస్సంకోచం గా తనకు తెలియ జేయమని చెబుతూనే ఉంటారు .కాని నేను ఏనాడూ ఆ అవకాశం ఉపయోగించుకోలేదు . నిరుడు ప్రముఖ అమెరికన్ రచయిత ‘’లూయీ అంటర్ మేయర్ ‘’ రాసిన ‘’లైవ్స్ ఆఫ్ ది పోయెట్స్’’పంపటం వెంటనే నేను చదివి ‘’పూర్వాంగ్ల కవుల ముచ్చట్లు ‘’గ నెట్ లో రాయటం దాన్ని వారు స్పాన్సర్ చేసి పుస్తకరూపం లో సరసభారతి తీసుకురావటం తెలిసిందే .ఆ తర్వాత ఎప్పుడో నెట్ లో వెతుకుతుంటే లూయీ రాసిన ‘’మేకర్స్ ఆఫ్ ది మోడరన్ వరల్డ్ ‘’అనే పుస్తకం చూశా .మైనేని గారికి రాసి ఆయన చదివారేమో అడిగా .చదవలేదని చెప్పటం ,వెంటనే కొని నాకు పంపటం అది కిందటి అక్టోబర ఇరవైన నాకు చేరటం చక చకా జరిగిపోయాయి .ఆరోజే చదవటం ప్రారంభిచాను అందులో ‘’గుజ్జు ‘’ఉందనిపించింది .దాన్ని సమయం ఉన్నప్పుడు చదువుతూ నెమ్మదిగా మూడు నెలలు చదివి ఈ ఇరవై తేదీకి పూర్తీ చేశానని పించాను .

1909లో జన్మించిన చార్లెస్ డార్విన్ తో ప్రారంభించి 1914లో పుట్టిన డిలాన్ ధామస్ తో పూర్తీ చేసి వందేళ్ళ కాలం లో  మధ్యలో ఎందేరెందరో రాజకీయ వేదాంత ధార్మిక ఆర్ధిక శాస్త్ర సాంకేతిక చిత్రలేఖన,సాహిత్య  నాటక సినిమా ,సంగీతాది  రంగాలలో చరిత్రను మలుపు తిప్పిన92 ప్రముఖుల జీవితాలను వారు సాధించిన విజయాలను ,పొందిన కీర్తిని అపకీర్తిని,పడిన కష్టాలను అన్నిటినీ కళ్ళకు కట్టేట్లు లూయీ అంటర్ మేయర్ తన ప్రతిభా సర్వస్వం తో మహా గొప్పగా చిత్రించాడు .వీరిని ఆయన ‘’movers and shakers ‘’అన్నాడు అంటే కదిలించి చైతన్యం తెచ్చిన వారన్నమాట . ఇందులో ఎందరో నాకు తెలియని వారే ఉన్నారు .వారిని ఈ పుస్తకం ద్వారానే తొలిసారి తెలుసుకొన్నాను .కనుక మీకూ వారి విశేషాలను అందించాలనే ఆలోచన కలిగి ‘’ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు ‘’అనే శీర్షిక తట్టి మైనేనిగారికి మెయిల్ రాస్తే శుభస్య శీఘ్రం అని ఆశేర్వదించారు .ఇవాళ రధ సప్తమి ,భారత రిపబ్లిక్ దినోత్సవం కలిసి వచ్చిన శుభ సందర్భం గా ఈ ధారా వాహిక ను ప్రారంభిస్తున్నాను .ఇందులోని వారి జీవితాలలో సాధించిన జయాపజయాలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నాను .వారెక్కడ ఎప్పుడు పుట్టి ఎక్కడెక్కడ ఏమేం చదివారో వగైరా ల జోలికి పెద్దగా పో దలచుకోలేదు .  సంక్షిప్తం గా ,సూటిగా మాత్రమే రాస్తున్నాను .ఆదరిస్తారని భావిస్తున్నాను –మీ –దుర్గా ప్రసాద్

1 –చార్లెస్ డార్విన్

చార్లెస్ డార్విన్ రాసిన ‘’పరిణామ సిద్ధాంతం ‘-‘’ది ఆరిజిన్ ఆఫ్ స్పెసీస్ ‘’’పై సాప్రదాయ వాదులు తిరగ బడితే ,నవీనులు సమాదరించారు .ఆరేళ్ళప్పుడే తల్లిని కోల్పోయాడు .జంతువులంటే అమితమైన ప్రేమ ఉండేది పసితనం నుంచే .రక్తాన్ని చూస్తె బెదిరిపోయేవాడు .ప్రతిదీ తెలుసుకోవాలన్న తపన తో సైన్స్ మీద ద్రుష్టిపెంచుకొన్నాడు  .దక్షిణ అమెరికా కు పరిశోధన కోసం వెడుతున్న బీగిల్ అనే ప్రభుత్వ నౌకలో నేచరిస్ట్ అయిన డార్విన్ కు అవకాశం ఇచ్చి ఆహ్వానిస్తే వెళ్ళాడు .దొరికిన లక్షణాలను బట్టి ఆ జీవి రూపు రేఖలు ,ప్రవర్తన నిర్నయిఇంచ వచ్చుననే వాడు .దీన్ని నౌక కెప్టెన్ ,మరియు ‘’ఫ్రేనాలజిస్ట్ ‘’అయిన ఫైజ్ రాయ్ ఈసడిస్తూ ‘’ఈకల్ని బట్టి పక్షి సంగతి చెప్పే నీ ముక్కు మాత్రం నాకు నచ్చ లేడు’’అన్నాడు . రెండేళ్ళు అనుకొన్న ఈ పరిశోధన అయిదేళ్ళు పట్టింది .

ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణం లో సరైనా తిండి లేదు పడక లేదు చాలా దారుణ పరిస్తితుల్లో గడిపాడు .సముద్ర జ్వరం తో బాధ పడ్డాడు .ఆరోగ్యం బాగా దెబ్బతిని జీవితాంతం బాధ పడ్డాడు .కాని ఈ ప్రయాణం తన జీవితం లో గొప్ప విద్యనూ అందించిందని సంబరాపడ్డాడు .డార్విన్ ఇప్పుడు’’ సెర్చింగ్ బయాలజిస్ట్ ‘’అవతారం ఎత్తాడు .ఎప్పుడూ అనారోగ్యం ,జ్వరం ,కడుపు నొప్పి ,వాంతులు మొదలైన వాటితో బాధలు పడుతూ సంసారం చేస్తూ అయిదుగురు కొడుకుల్ని ఇద్దరు అమ్మాయిల్ని కన్నాడు .యాభై వ ఏట ఆరిజిన్ ఆఫ్ స్పెసీస్ ప్రచురించాడు దీని ప్రభావం సోషల్ సైన్స్ ,వేదాంతం ,మతం మొదలైన వాటిపై పడి గణనీయమైన మార్పులు చెందాయి అవి .దీనితో డార్విన్ ప్రాభవం పెరిగిపోయి ‘’న్యూటన్ ఆఫ్ బయాలజీ ‘’అని డార్విన్ ను అందరు కీర్తించారు .ధామస్ హక్స్లీ కూడా డార్విన్ ఫాన్ గా మారిపోయాడు

ఆరిజి న్ ఆఫ్ స్పెసీస్ ను అధిక్షేపించటమేకకుండా నిషేధానికి గురి చేశారు .అలాంటి పాఠాలు స్కూళ్ళలో బోధించ రాదన్నారు .డార్విన్ చెప్పినవి బోధిస్తున్న జాన్ ధామస్ స్కోప్ అనే ఉపాధ్యాయుడిని అరెస్ట్ చేశారు దీనిపై ప్రజా సంఘాలు మండిపడి ఎడురుతిరిగినాయి .కోర్టు కేసులు నడిచి ఆ ఉపాధ్యాయుడిని ఎన్నో ఇబ్బందులకు గురి చేసి౦ది  వేసవిలో కోర్టుకు హాజరై న ఆ మేస్టారి ప్రాణాలు హరీ మన్నాయి పాపం నిజం చెప్పిందుకు ఇంతటి శిక్ష అనుభ వి౦ చాడు ఆ పూర్ క్రీచర్ టీచర్ .

దేనికీ వెరవని డార్విన్ తన పుస్తకాన్ని పెంచి రాస్తూనే ఉన్నాడు మెరుగులు దిద్దుతూనే ఉన్నాడు .డార్విన్ చెప్పిన పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని గురించి రాసిన పాల్ సియర్స్ అనే ఆయన ‘’the  immediate effect of Darwin on science was one of magnificent  release .It was not ,properly speaking ,a stimulus –the vast unexplored world of the unknown was stimulus enough ,and curiousity was straining to under stand it .Darwin cut the leash ,and the human mind leaped a head .He wrought mightily ,and others with him ,for a newer  and greater faith –in universal order ,whose secrets open themselves to men truly free to question ‘’ అని గొప్ప కాంప్లిమెంట్ ఇచ్చాడు .

నూట ఇరవై జాతులకు ,తొమ్మిది ఉపజాతులకు డార్విన్ పేరుపెట్టి గౌరవించారు .ఆయన కనిపెట్టిన గాలాపగాస్ దీవులకు ‘’డార్విన్ ఫించేస్ ‘’అనే గౌరవనామం పెట్టి గుర్తించారు .ఇతరులు కనిపెట్టిన పరిణామాత్మక విషయాలకు డార్వినిజం ‘’అని పేరుపెట్టారు .రాయల్ సొసైటీ రాయల్ మెడల్ ఇచ్చి సన్మానించింది .

డార్విన్ 2-12-1809 లో ఇంగ్లాండ్ లో జన్మించి ,డెబ్భై మూడవ ఏట 19-4-1882న చనిపోయాడు .మతాన్ని మాట నమ్మకాలను  ఒక మలుపు తిప్పిన జీవ శాస్త్ర వేత్త చార్లెస్ డార్విన్ .జీవ పరిణామ సిద్ధాంతం నవ శాస్త్ర సూర్యోదయానికి నాంది పలికింది .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -26-1-15-ఉయ్యూరు

విశాఖ చరిత్రపై విలక్షణ రచన

సమగ్ర విశాఖ నగర చరిత్ర
రెండవ భాగం
రచన: అంగర సూర్యారావు
పుటలు: 224;
వెల: రూ.200/-
ప్రతులకు: రచయిత,
22-67-6, చోపుదారుగల్లీ
టౌన్‌హాల్ రోడ్,
విశాఖపట్నం- 530001.

సుందర పరిసరాలు, అనుకూల సాగర తీరం వరాలుగా లభించిన విశాఖపట్నాన్ని ప్రపంచం విస్మయం చెందే రీతిలో మహానగరంగా తీర్చిదిద్దుతున్న కీలక సమయాన హుద్‌హుద్ అనే పెనుతుఫాను కకావికలు చేసింది. 2014 ద్వితీయార్ధంలో ప్రకృతి సృష్టించిన విలయాన్ని విశాఖ వాసులు ఆత్మస్థైర్యంతో ఎదుర్కొన్నారు. ప్రజలు, ప్రభుత్వం విశాఖను విశ్వనగరంగా రూపొందించేందుకు స్థిర సంకల్పంతో తిరిగి సమాయత్తమైన విశేష సందర్భంలో ‘సమగ్ర విశాఖనగర చరిత్ర’ గ్రంథం వెలువడడం అత్యంత సముచితంగా వుంది.
గ్రంథకర్త అంగర సూర్యారావు ప్రముఖ రచయిత. 87 సం.ల పరిణత వయస్సులో ఈ బృహద్రచనను చేపట్టడం ప్రశంసనీయం. ప్రస్తుత గ్రంథం రెండవ భాగం. మొదటి భాగం క్రీ.పూ.4వ శతాబ్దినుంచి క్రీ.శ.1942 వరకు విశాఖ చరిత్రను వివరిస్తోంది. అంటే అశోకుడు కళింగరాజ్యంపై దండెత్తిన కాలంనుంచి ‘క్విట్ ఇండియా’ ఉద్యమం వరకు సంఘటలు ఇందులో చోటుచేసుకున్నాయి. స్వరాజ్యోద్యమ కాలం నాటి సంగతులతో మూడవ భాగం రచన పూర్తిఅయిందని, అది త్వరలో విడుదల అవుతుందని రచయిత తెలియజేస్తున్నారు. నిస్సందేహంగా ఇదొక బృహత్ప్రయత్నం మహావిశాఖ నిర్మాణం యజ్ఞంలో భాగస్వాములైన వారందరికి ఇది ఉత్తమ స్ఫూర్తినిస్తుంది. విషయ బాహుళ్యం, పరిశోధనాత్మక విశే్లషణ, సమాచార సమగ్రత, అభివ్యక్తి స్పష్టత- ఈ రచనలోని ప్రత్యేకతలు. సూర్యారావు సుదీర్ఘానుభవం వున్న రచయిత కావడం, 1947నుంచి సవివర దినచర్యరాస్తూ వుండడం ఆయన కృషికి దోహదకారులయ్యాయి. ఇవి రచనను పఠనీయంగా, ప్రామాణికంగా చేశాయి.
సమీక్షిస్తున్న రెండవ భాగంలో కాంగ్రెసు పార్టీ అవతరణ నుంచి స్వాతంత్య్రావిర్భావం వరకు గల చరిత్రను పొందుపరిచారు. గ్రంథనామం విశాఖ నగర చరిత్ర అని వున్నా వాస్తవానికి దీని పరిధి అతి విశాలం. విశాఖకు మాత్రమే ఇది పరిమితం కాలేదు. దీనిలో ఆంధ్రుల చరిత్ర, భారతదేశ చరిత్ర, స్వరాజ్యోద్యమ ఘట్టాలు, నాయకులు ఉద్యమకారుల జీవితాలు, ఆనాటి సాంఘిక సంస్కరణలు- ఇంకా ఎనె్నన్నో అంశాలు వివరంగానే తెలియజేశారు. గ్రంథం చివరి భాగంలో విశాఖ భౌగోళిక స్వరూపాన్ని వివరించారు. రచనాప్రణాళికను రచయిత విలక్షణంగా రూపొందించారు. విశాఖ ప్రస్తావన వున్న అంశం నేపథ్యాన్ని సుదీర్ఘంగా చూపుతూ అనేక విషయాలు పాఠకులకు అందించారు. సాధారణ పాఠకులకేకాక పండితులకు, పరిశోధకులకు, చరిత్రకారులకు ఉపకరించే వాస్తవాలను తేదీల

అరణ్యం కాదు… నందనవనమే!

అరణ్యం
-సిహెచ్.వి.బృందావనరావు
పుటలు: 114,
వెల: రు.100/-
ప్రచురణ: మల్లెతీగ,
విజయవాడ.

ఈ సంపుటిలో పదునెనిమిది కథలున్నయి. అందులో చాలావరకు ఇంతకుముందే వివిధ పత్రికలలో ప్రచురింపబడి పాఠకుల ప్రశంసలు అందుకున్నవే.
జీవితంలో తారసపడే మనుష్యులను, సంఘటనలనే సిహెచ్.వి. బృందావనరావుగారు కథలుగా మలచి పాఠకులకు అందించారు. సహజత్వంతో నిండి పాఠకుడిని ఎంతో ఆసక్తిగా చదివిస్తయి.
‘స్పర్శ’ అన్న కథ చదవటం పూర్తిచేసిన పాఠకుడు కొద్దినిముషాలపాటు ఆ స్పర్శలో బందీఅయి ‘అసలు నిజాన్ని’ రచయిత తన గుప్పిటలో ఎంతో జాగ్రత్తగా భద్రపరచి చివరికి పాఠకుడి గుండెల్లోకి ఎలా బాణంలా వదిలిందీ గ్రహించి విస్మయం చెందుతాడు. ఎనిమిది మంది పిల్లల్ని కని, ‘హెచ్చుదిగుబడి వరివంగడం’ అని పేరుబొందిన ఆ దంపతులు ఓ రాత్రి, తెలిసిన పొరుగూరి వ్యక్తి నిండు గర్భిణీ అయిన భార్యతో ఆ ఇంట గడపవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడగా, ఆ అమ్మాయి పురిటినొప్పులు మొదలయినప్పుడు ఆ ఇంటి ఇల్లాలే మంత్రసాని అవుతుంది. ఆ అమ్మాయి వెళుతూ కృతజ్ఞతలు చెబితే, ‘నువ్వుకాదు చెప్పవలసింది, నేనే… నాలుగు సంవత్సరాలుగా మాటలులేని మా దంపతులకు నీ మూలకంగా రాత్రే మాటలు కలిసినయి’ అంటుంది తృప్తిగా. చాలా మంచి కథ.
సుబ్రహ్మణ్యశాస్ర్తీ పురోహితుడు. కొడుకును పౌరోహిత్యంలోకి దింపితే తిండికి ఇబ్బందిలేకుండా రోజులు గడుస్తయిలే అనుకుంటాడు. కానీ భార్య పిల్లవాడిని చదివించి వృద్ధిలోకి తీసుకురావాలనే ఆశతో ఉంటుంది. ‘జంఝాలు, దీపాల ఒత్తులూ కూడా ఓ రిలయన్స్ వాళ్ళ షాపుల్లో అమ్ముతారట’లాంటి చురకలు, పౌరోహిత్యంలో కూడా బ్రోకర్ల దోపిడీ మీద విసుర్లు కథకు జీవంపోస్తయి. మనిషికి చదువైనా ఉండాలి, లేకపోతే శ్రమపడే శక్తయినా ఉండాలనే సత్యాన్ని వివరిస్తారు. ఆనందానే్న కాదు వేదననూ సృష్టించిన కథ ‘విస్సిగాడి చదువు.’ ‘దేవుడూ సెడిపోయినాడే’ అనేది ఒక విలక్షణమైన కథ. ‘పోలియో వచ్చి ఎడంకాలు కాస్త వంకర తిరిగినందున- కొంచెం కుంటుతుంది గాని చుక్కకేం తక్కువ. ఎడంకంట్లో పువ్వేసి కొంచెం ఎబ్బెట్టుగా కన్పిస్తుంది గాని అది చుక్కకు పెద్ద అవకరమా. పద్దెనిమిదేండ్ల పండు పరువం చుక్క వొంట్లో అణువణువునా తిష్ఠవేసుకుకూర్చున్న’ ఆ అమ్మాయిని సురేష్ మోసం చేస్తే, బుర్రినాయుడు మనువాడతానంటాడు. సుక్కమ్మ చెడిపోయినానంటే, ‘మనసుంటోల్ల మొగాన ఇట్టా సెడిపోయే బతకండిరా సెత్త నాకొడకల్లారా అని రాసిపెట్టినోడుండాడే- ఆ దేవుడు వాడు అందరికంటే సెడిపోయినాడు’ అని ఆమెను ఓదారుస్తాడు అతడు. మనిషి మానిసి అయినవేళ కలిగే భావనను రచయిత చక్కగా చిత్రీకరించారు.
కొడుకులు విదేశాల్లో స్థిరపడిపోయి, వృద్ధులయిన తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేస్తే, పెద్దవాళ్ళకు ఆసరాగా వుంటూ ఆ ఊరి వ్యక్తిని తప్ప మరొకరిని వివాహం చేసుకోనంటుంది కూతురు. మగపిల్లలకంటే ఆడపిల్లలకే తల్లిదండ్రుల మీద ఆప్యాయత ఎక్కువ అని చెప్పే కథ ఇది.
‘అరణ్యం’ క్రూరమృగాలతో నిండిన ప్రదేశమే కాదు, వృక్ష సంపదకూ స్థావరమే. అంతేకాదు మనుష్యులకన్నా జంతువులే నయం అనే నీతిని చెప్పే ఈ కథ ఈ సంపుటికే ప్రధాన కథ.
పెళ్ళి కావాల్సిన కూతురు, మొగుడొదిలేసిన తల్లి- ఒకరికోసం ఒకరు పడే వేదనే ‘తోడు’ అయితే, కులాంతర వివాహంవలన తల్లీకూతుళ్ళకు కలిగిన వేదనను చూపించిన కథ ‘మనోవేదన.’
అప్పు తీర్చలేక, కొనుక్కున్న గేదె మీద ఆత్మీయతతో, అరెకరం పొలాన్ని వదులుకోవటానికి, కొడుకును బానిసగా మార్చటానికి కూడా వెనుకాడని ఓ స్ర్తికథే ‘రాములమ్మా-తిరుపతి కొండా!…’ మనస్సును తడిచేస్తుంది.
చిన్నప్పుడు తప్పిపోయి, విదేశాల్లో సుఖజీవనానికి అలవాటుపడ్డ ఓ యువకుడు, తనను కన్నవారిని చూడాలనే తపనతో ఇండియాకు వచ్చి వాళ్ళను గుర్తించి, వాళ్ళ దైన్యస్థితికి జాలిచెంది ఇక్కడే శాశ్వతంగా ఉండిపోవాలని నిర్ణయించుకుంటాడు ‘నిర్ణయం’ కథలో. మంచి సందేశాన్ని ఇచ్చిన కథ.
ఇందులోని ‘సందు’, ‘ఆఖరి పేజీ’, ‘తీర్పు’, ‘క్షాళనం’, ‘స్వీపరు కొడుకు’, ‘స‘మ్మతం’ మొదలయిన అన్ని కథలూ చదువరిని ఆలోచింపజేసేవే. చెప్పటంలో క్లుప్తత కథల్ని ఆసక్తిగా చదివించేలా చేసింది. చక్కటి తెలుగు, గ్రామీణ వాతావరణంలో రాసిన కథలకు మాండలికంలో వ్రాసిన సంభాషణలు, మానవ సంబంధాల మీద నడిపిన తీరు వాటికి ఎంతో వనె్నతెచ్చినయి. ఈ సంపుటికి తొలిపలుకు వ్రాసిన ప్రముఖ రచయిత మునిపల్లెరాజుగారు ‘ఈ పాదముద్రల్లో ఎంతో నిజాయితీ వుంది- ఎంతో సహజ సౌందర్యం వుంది’అంటారు. అది అక్షరాలా నిజం.

ఆసక్తి రేపే ‘దేవ రహస్యం’

హృద్యమైన కథలకు వనె్నలద్దిన వర్ణనలు

శిలప్పదికారం
ఇలంగో ఆదిగళ్
మణిమేఖల రచన: శీతలై శాత్తనార్
అనువాదం: లంకా శివరామప్రసాద్
వెల: ఒక్కొక్కటి రూ.200/-
ప్రతులు: విశాలాంధ్ర, నవోదయ,
ఇంకా అన్ని పుస్తకాల
అంగళ్లలో దొరుకును.
పేజీలు: 200, 180

డాక్టర్ శివరామప్రసాద్, వృత్తిపరంగా వైద్యులు. ప్రపంచ సాహిత్యంలోని ప్రసిద్ధ గ్రంథాలను తెలుగులో అందించడానికి పూనుకున్నారు. ప్రస్తుతం రెండు తమిళ ప్రాచీన కావ్యాలను ప్రచురించారు. తమిళ సాహిత్యంలోని సంగం కాలంనాటి ఈ రెండు కావ్యాలు ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందినవి. నిజంగా ప్రాచీన కావ్యాలు అవి.
చేర రాజ కుటుంబీకుడయిన ఇలంగో – ఆదిగళ్ రచన శిలప్పదికారం. కన్నగి అనే మహిళ యొక్క కాలి కడియం గురించిన కథ యిది. ఈ రచయిత జైన సాంప్రదాయంలోని వాడు. రెండవ కావ్యం మణిమేఖలైలో కథ కొనసాగుతుంది. దీన్ని శీతలై శాత్తనార్ అనే వ్యాపారి రచించాడు. ఈయన బౌద్ధుడు. ఈ రెండు కావ్యాలు, కవితారూపంలో నడుస్తాయి. అనువాదాలు మొదటిదాంట్లో కొంత దూరం వరకు కవితారూపంలో నడిచింది. తరువాత గద్యరూపంలో సాగింది. రెండవ కావ్యం పూర్తిగా గద్య రూపంలోనే నడిచింది.
కన్నగి (కణ్ణగి), కోవలన్ దంపతులు పూంపుహార్ నగరంలో సుఖంగా బతుకుతుంటారు. కోవలన్ ఒక సందర్భం కారణంగా మాధవి అనే వేశ్య ప్రేమలో పడతాడు. ఆమె గొప్ప నర్తకి. కొంత కాలానికి తప్పు తెలుసుకుని అతను తిరిగి భార్యను చేరుకుంటాడు. అప్పటికి అతని ఆస్తి హరించుకుపోయి ఉంటుంది. గౌరవంగా బతికే ప్రయత్నంలో వారు మదురై చేరుకుంటారు. అక్కడ కోవలన్ భార్య పాదమంజీరాలను అమ్మి వ్యాపారం చేయాలనుకుంటాడు. ఆ కడియం మహారాణిదని, కోవలన్ దొంగ అని నిర్ణయించి రాజు అతనికి మరణదండన విధిస్తాడు. కన్నగి రాజుకు ఫిర్యాదుచేసి తనవద్దనున్న రెండవ కడియాన్ని పగలగొట్టి చూపుతుంది. తప్పు తెలుసుకున్న రాజ దంపతులిద్దరూ మరణిస్తారు. కన్నగి మదురై నగరాన్ని శపిస్తుంది. నగరం నాశనమవుతుంది. తరువాత ఆమె స్వర్గం చేరుకుంటుంది. స్థూలంగా ఇది కథ.
కావ్యం చదువుతుంటే, అడుగడుగున రచనలోని ప్రత్యేకత ఎదురవుతుంది. అలనాటి రాజులు, ప్రజల బతుకుతీరు, సంగీతం, నాట్యాలు మరెన్నో వివరాలు వర్ణించినతీరు ఆసక్తిని పెంచుతుంది. శిలప్పదికారంలో మూడు కాండములున్నాయి. వాటిలో కథ నడిచిన తీరు, వర్ణనలు రచనయొక్క ప్రత్యేకతను చాటిచెపుతుంటాయి. పుస్తకం నిజమయిన క్లాసిక్ అన్న భావన కలుగుతుంది. మాధవి, కన్నగిల పాత్రలు ఎంతో ప్రత్యేకమయినవి. ప్రస్తుతం చెన్నయ్ నగరం సముద్రపుతీరాన కణ్ణగి విగ్రహం స్థాపింపబడి ఉందంటే, కావ్యానికిగల గౌరవం, ప్రజాదరణ అర్థమవుతాయి. ఈ కావ్యంలో ఒకచోట ప్రేమగీతాలున్నాయి. వాటితీరు మనసులను తాకుతుంది. రెండు కావ్యాలలోనూ ప్రకృతి వర్ణనం అద్భుతంగా సాగుతుంది.
శిలప్పదికారం నాయకుడు కోవలన్, వేశ్య మాధవిలకు పుట్టిన కూతురు మణిమేఖల. ఈమె వృత్తాంతాన్ని శీతలై శాత్తనార్ మరొక కావ్యంగా రాశాడు. ఈ కావ్యంలో బౌద్ధం గురించిన విశేషాలు వివరంగా ఎదురవుతాయి. అంటే ప్రస్తుతపు రెండవ పుస్తకం మణిమేఖల ఒక కొనసాగింపు కావ్యం. ప్రియుడు కోవలన్, అతని భార్యల సంగతి తెలిసిన మాధవి బౌద్ధసన్యాసినిగా మారుతుంది. కూతురు మేఖలను కూడా అదే దారిలో పెడుతుంది. మణిమేఖల చాలా అందమయినది. ఆమెను రాజకుమారుడు ఉదయుడు ప్రేమిస్తాడు. కానీ, మణిమేఖల మార్గం మారదు. ఆమె ప్రజాసేవలో కాలం గడుపుతుంది. నిజానికి స్థూలంగా కథ యింతే. కానీ, మణిమేఖల, ఇతర పాత్రల పూర్మజన్మ వృత్తాంతాలు, అర్వణ ఆదిగళ్ వంటి జ్ఞానుల బోధనలు, కథలోని అనుకోని మలుపులు ఆద్యంతం ఆసక్తికరంగా నడుస్తాయి. ఈ కావ్యాలు గొప్పవి అని ఇవాళ ప్రత్యేకంగా చెప్పవలసిన అవసరం లేదు. అయితే తెలుగు పాఠకులకు ఈ కథలతో పరిచయంలేకపోవడం ఆశ్చర్యం. వెనకట ఎప్పుడో వీటిని పద్యకావ్యాలుగా పూతలపట్టు శ్రీరాములురెడ్డి రాశారు. అయినా అంతగా ప్రచారం జరిగినట్టులేదు. కనుకనే ఈ రెండు కావ్యాలు అవశ్యంగా చదవదగినవి.
ఈ పుస్తకాలు అనువాదాలని ఎక్కడా చెప్పలేదు. కానీ, రచన మాత్రం అనువాద ధోరణిలోనే సాగింది. ‘కాళ్లకు బరువయిన కడియాలున్న మహారాజా!’ వంటి మాటలు ఈ విషయాన్ని రుజువుచేస్తాయి. కావ్యాలను కేవలం కథచెప్పిన ధోరణిలో చెప్పడం కుదరదు. రెంటిలోనూ గొప్ప వర్ణనలు, వివరాలు ఆసక్తికరమయినవిగా ఉన్నాయి. రాత్రి, ఉదయాల వర్ణన, చివరకు నగరంలో గస్తీ వివరాలు కూడా ఉన్నాయంటే వాటి లోతు తెలుస్తుంది. బౌద్ధ, జైనముల తీరు గురించి కూడా ఎన్నో విశేషాలు ఈ రచనల్లో ఎదురవుతాయి.
ఈ రెండు కావ్యాలలోనూ స్ర్తిపాత్రలు ఎంతో ప్రత్యేకత గలవి. వాటి గురించి ఎంతో చర్చ జరిగింది. జరుగుతున్నది. ఇప్పుడు చర్చలో పాల్గొనే అవకాశం తెలుగు పాఠకులకు కూడా కలిగింది. అసలు మొత్తం కథను చదివే అవకాశం కలగడమే బాగుంది.
వందల సంవత్సరాలనాటి ఈ కావ్యాలలోనిది ప్రాచీన తమిళ భాష. మరోభాష ఆధారంగా ఈ రచనలు(అనువాదాలు) సాగినయి. కథనం బాగానే నడిచింది. కానీ అక్కడక్కడ దుష్టసమాసాల ప్రయోగం కనబడుతుంది, మృత్యుకొట్టము, ఏకైక దిక్కు, నృత్యగాన సంబరాలు వంటి మాటలు లేకుంటే బాగుండేదేమో? అట్లాగే నడయాడ్తున్నాయి, చేతుల్నిండా, విసుర్రాయి లాంటి మాటలుకూడా బాగుండలేదు. ప్రాచీన గ్రంథాలలోని భాష తీరును అనువాదంలో కొంతవరకయినా నిలపగలిగితే, మరింత బాగుంటుంది.
తమిళంనుంచి నేరుగా అనువాదాలు చేసేవారు కనిపించడం లేదు. మరో భాష ద్వారా అనువాదాలు జరగడంలో కొన్ని కష్టాలున్నాయి. పక్కనే ఉన్న తమిళ ప్రాంతపు సాహిత్య సంపద పాతదయినా, కొత్తదయినా మన భాషలోకి రాకపోవడం అన్యాయం. అనువాదాలు (ఏ రకంగానయినా) రావాలి. ఈ కావ్యాలను రెంటినీ పాఠకులు ఆదరిస్తారు. సందేహం అవసరం లేదు!

• !

Temples

పెద్దది భొట్ల రామ లక్ష్మమ్మ మనుమరాలు కోడలు సౌభాగ్య లక్ష్మి కుమార్తె ఛి సౌ స్రవంతి వివాహ వేడుక -ఉయ్యూరు 24-1-15శనివారం ఆర్య వైశ్య కళ్యాణ మండపం

డితెరపై భిన్న రూపాల్లో విరబూసి.. దిగంతాలకు చేరిన ఆ నవ్వులో అందరికీ ఓ సాల్మన్‌రాజ్.. ఓ రెనా (రెడ్డినాయుడు).. మరో బొక్కా వెంకట్రావ్.. కనిపిస్తారు. కామన్‌మ్యాన్‌ను కడుపుబ్బా నవ్వించిన ఈ కామెడీకింగ్ ను స్టార్ రిపోర్టర్‌గా మార్చి ఆయనలోని మరో యాంగిల్‌ను ప్రేక్షకులకు పరిచయం చేసింది సిటీప్లస్. రీల్‌లైఫ్‌లో ఎన్నో డిఫరెంట్ పాత్రలు పోషించిన ఎమ్మెస్.. రియల్‌లైఫ్‌లో రిపోర్టర్‌గా అవతారం ఎత్తి తోపుడుబండ్లపై కూరగాయలు అమ్మేవారిని ఇంటర్వ్యూ చేశారు. ఆ ముచ్చట్లు మీకోసం..
– భువనేశ్వరి

ఎమ్మెస్ స్టార్ రిపోర్టర్‌గా తోపుడుబండ్లపై కూరగాయలు అమ్మేవారిని ఇంటర్వ్యూ చేయడం యాధృచ్చికంగా జరగలేదు. ఎమ్మెస్ ఇంటర్వ్యూ చేయడానికి నాలుగు వృత్తులను సూచిస్తే.. ఆయన మాత్రం కూరగాయలు అమ్మేవారిని ఇంటర్వ్యూ చేస్తానన్నారు. ‘ఎందుకు సార్.. అంత ఇంట్రెస్ట్?’ అని అడిగితే.. ‘రిపోర్టర్‌గా నేను నా మనసును కదిలించిన వారిని పలకరిస్తే వృత్తి తృప్తి కలుగుతుంది. పైగా నాకున్న సందేహాలు తీరడంతో పాటు పాఠకులకూ ఆ వృత్తిని నమ్ముకున్న వారి బాధలు తెలుస్తాయని చెప్పారు. ఇంకా నాడు ఏమన్నారంటే..

చెవిలోన చేరేలా..
తెల్లవారుజామున మంచి నిద్రలో ఉండగా ‘ఆక్కూరలు.. బెండకాయ.. దొండకాయ…. కొత్తిమీర.. కరేపాకో..’ అంటూ ఓ అరుపు వినిపిస్తుంది. తలుపులన్నీ బిడాయించి..  ముసుగు తన్ని పడుకున్నా.. ఆ పిలుపు చక్కగా చెవిలోకి చేరిపోతుంది. వాళ్ల ఫ్రీక్వెన్సీ ఆ రేంజ్‌లో ఉంటుంది మరి. ఆ క్షణంలో కాస్త చికాకు పుట్టినా.. వాళ్లు గుమ్మాల దగ్గరికి రాకపోతే.. మనం కాళ్లీడ్చుకుంటూ మార్కెట్ దాకా వెళ్లాల్సి వస్తుంది.  నవనవలాడే కూరగాయలు గుమ్మం ముందుకు వస్తే ఎవరు కాదంటారు చెప్పండి. అందుకే వారంటే నాకు అభిమానం.

లైవ్ రిపోర్టర్లు..
వారు ప్రతి ఇంటికీ కావాల్సిన వారే. ఒక వీధిలో పది ఇళ్లుంటే అందరికీ అతను ఆప్తుడే. ముఖ్యంగా ఆడవాళ్లకు ఈ కూరగాయలబ్బిపై మక్కువ కాస్త ఎక్కువే. తాజా కూరగాయలు ఇస్తాడనో.. కసురుకోకుండా కొసరు వేస్తాడనో కాదు.. పక్కవీధి నుంచి తాజా తాజా కబుర్లు మోసుకొస్తాడని.ఆ ఇంటి ముచ్చట్లు ఇక్కడ.. ఈ ఇంతి ముచ్చట్లు అక్కడ చెప్పే పుల్లారావులు కూడా వీరిలో ఉంటారు. ‘మీలా బేరం ఆడకుండా.. డబ్బులిచ్చే వారు ఎక్కడుంటారు చెప్పండి’ అంటూ కాకాపెట్టే కాకారాయుళ్లూ ఉంటారు. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే తోపుడుబళ్ల వాళ్లు మనలో ఒకరన్నమాట’ అని వారిని తను చూసిన యాంగిల్‌లో వివరించారు ఎమ్మెస్.

బహుదూరపు వ్యాపారి..
నాలుగు రకాల కూరగాయలు అమ్ముకుని బతికే వారు.. ఈ డబ్బుతో అంతస్తులు కట్టుకోలేడు. కేవలం పొట్టనింపుకోగలడంతే. బండెడు కూరగాయలు అమ్ముకోవడానికి ఎన్ని కిలోమీటర్లు నడుస్తాడో తెలియదు. నేను వాళ్లను ఇంటర్వ్యూ చేయడం ద్వారా.. పాఠకులకు కొన్ని విషయాలు చెబుదామనుకుంటున్నాను. అన్నిటికన్నా ముఖ్యమైన విషయం.. దండిగా డబ్బున్న వాళ్లు కూడా ఆకుకూరలు కొనే దగ్గర గీచి గీచి బేరాలాడుతుంటారు.

ఓ గంట బేరమాడి ఓ కట్ట ఎక్కువ సాధించనంత మాత్రాన మీరు మరింత ధనవంతులు కాలేరు! బేరమాడకుండా మీరు డబ్బులిచ్చినంత మాత్రాన వాటితో అతనేమీ మేడలు కట్టుకోలేడు !! బేరమాడకుండా తీసుకుంటే ‘చల్లంగా ఉండమ్మా’ అని దీవించి ఆ రోజు హ్యాపీగా ఉంటాడు. రిపోర్టర్‌గా వారిని పలకరిస్తే మానవీయ కథనంగానే కాకుండా వారి ఇబ్బందులను కూడా బయటకు తెచ్చిన వాడిని అవుతాను కదా !’ అంటూ వివరించారు ఎమ్మెస్.

ఇంటర్వ్యూ ముగిసాక..
రెహ్మత్‌నగర్ బస్తీలో ఓ పదిమంది బండ్లవారిని ఇంటర్వ్యూ చేసే ముందు వారితో.. ‘మిమ్మల్ని స్టార్‌గా పలకరించడం లేదు. సాక్షి తరఫున స్టార్ రిపోర్టర్‌గా ఇంటర్వ్యూ చేయడానికి వచ్చాను. మీకున్న ఇబ్బందులన్నీ మన సువిప్పి చెప్పుకోవచ్చు. వాటిని పరిష్కరించడానికి నా వంతు సాయం తప్పకుండా చేస్తాను’ అన్నారు. రిపోర్టింగ్ ముగిశాక ‘తోపుడు బండ్లకు లెసైన్స్‌ల కోసం ప్రయత్నిస్తానని’ లోకల్ కార్పొరేటర్ కబురు పంపడంతో వారింటికి వెళ్లారు ఎమ్మెస్.

మీడియా ముఖంగా ఆ హామీ నెరవేరుస్తానని చెప్పాల్సిందిగా ఆమెను అడిగి.. ఓ బాధ్యతగల రిపోర్టర్‌గా వ్యవహరించారు. కొన్ని రోజుల తర్వాత సాక్షి స్టార్ రిపోర్టర్ సక్సెస్ మీట్ సందర్భంగా మళ్లీ ఎమ్మెస్‌ను కలిసినపుడు.. ఆ తోపుడుబండ్ల వారి లెసైన్స్‌ల పని ఎంత వరకు వచ్చిందని ఆత్రుతతో అడిగి తన చిత్తశుద్ధిని చాటుకున్నారు. అలాంటి మంచి వ్యక్తికి.. మా స్టార్ రిపోర్టర్‌కు తుది వీడ్కోలు.

2014 సెప్టెంబర్ 14న సిటీప్లస్ లో ప్రచురితమైన రిప్టోరర్

—

మాన్య శ్రీ    దుర్గా   ప్ర      సాద్  గారూ   నమస్తే   .

రమ్య భారతి జనవరి-15

ఆహ్వానం1 (1)

మా మద్రాస్ మేనకోడలు ఛి సౌ కళ, ఉయ్యూరులో మా ఇంట్లో -మరియు 30 ఏళ్ళ క్రిందటి గండ్రాయి హైస్కూల్ శిష్యుడు జానకి రామయ్య మా ఇంటికొచ్చిన సందర్భం -21-1-15  

Telugu maha

mdevineni@icloud.com17-1-14

భజన చేసే విధము తెలియండీ…

ఆంగ్లంలో ఆదిశంకరుల కవితా వైభవం

సౌందర్య లహరి
(శంకర భగవత్పాదుల
రచనకు ఆంగ్లంలో
అనువాదం, వ్యాఖ్యానం)
డా.లంక శివరామప్రసాద్,
పేజీలు: 140,
వెల: రూ.250/-
ప్రతులు అన్ని పుస్తకాల అంగళ్లలో

ఆదిశంకరుల రచనలు, వ్యాఖ్యానాలు, భక్తులకు, అనురక్తులకు మార్గదర్శకాలు. ఒక్క సౌందర్య లహరికే సంస్కృతంలోనే 35కు పైబడి విస్తృత వ్యాఖ్యానాలున్నాయి. కొన్ని రచనలను గురించి ఎంత చర్చించినా కొత్త అర్థాలు పుడుతూనే ఉంటాయి.
శంకరులు వారణాసిలో ఉండగా, సకాయముగ కైలాసానికి, శివసేవార్థము వెళ్లిరట. అక్కడ గోడ మీద ఈ రచన ఉందట. శంకరులు 41 శ్లోకాలు చదివేలోగా గణపతి మిగతావాటిని తుడిపివేసినాడట. ఇది మానవ మాత్రులకు అందగూడని రచనయని భావమట. కథ సంగతి ఎట్లున్నా సౌందర్య లహరిలో 100 శ్లోకాలున్నాయి. 41 శ్లోకాలు, గహనమయిన మంత్ర, యంత్ర విషయాలను చెపుతాయి. కడమలి అమ్మవారి సౌందర్యమును రకరకాలుగ వర్ణించి చెప్పినవి. అన్నింటిలోనూ ఆదిశంకరుల శైలి కొట్టవచ్చినట్టు కనబడుతుంది. ప్రాచీన పండితులు కూడ ఇదే మాట అన్నట్లు తెలియవస్తుంది.
సౌందర్య లహరి శ్లోకాలను అంత సులభంగా అర్థంచేసుకోవడం కుదరదేమో! ఇందులోని 17వ శ్లోకాన్ని పారాయణం చేస్తే, జ్ఞానం కలుగుతుందట. 33వ శ్లోకంతో లక్ష్మి అనుగ్రహిస్తుందట. ఫలితాల సంగతి పక్కనబెట్టి కేవలం రచన, అలంకారం, పదగుంఫనం లాంటి లక్షణాలను ఆస్వాదించేందుకు కూడ ఈ రచనను చదవవచ్చును. శంకరుల సంస్కృతము సాటి లేనిది!
వృత్తిపరంగా అనుభవ వైద్యులు శివరామప్రసాద్‌గారు, సౌందర్యలహరీ శ్లోకాలకు ప్రతిపదార్థము, అనువాదములతోబాటు కొంతపాటి వ్యాఖ్యానాన్ని కూడా జతచేసి, ఇంగ్లీషులో అందించారు. నాగరి లిపిలో శ్లోకం, తరువాత తెలుగు అక్షరాలలో అదే శ్లోకం, ఇంగ్లీషు అక్షరాలలో శ్లోకం, ఆ తరువాత ఇంగ్లీషు కవితా రూపం, ప్రతిపదార్థాలు ఇచ్చారు. బాగుంది. అక్కడే శ్లోకం యొక్క భావార్థాన్నికూడా నాలుగు పంక్తులలో యిచ్చిఉంటే మరింత బాగుండేది. పేజీకి ఒకటిగా శ్లోకాలను ఏర్పాటుచేశారు. ఇచ్చిన వ్యాఖ్యానం అదనపు సంగతులను చెప్పింది.
పుస్తకం ముందు, వెనుక మరెన్నో ఆసక్తికరమైన అంశాలను పొందుపరిచారు. అక్కడే పాఠకులకు సంస్కృతంతో పరిచయం చేయించే ప్రయత్నం చేశారు. నవరత్నాలను గురించి, ఆదిశంకరుల గురించి, మరెన్నో అంశాల గురించి ఇచ్చిన అంశాలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి.
కవర్ పేజీల మీద/ లోపల ప్రఖ్యాత కార్టూనిస్ట్ జయదేవ్‌గారి రేఖాచిత్రాలు ఈ బుక్‌లోని స్పెషల్ అట్రాక్షన్స్. జయదేవ్‌గారు ఇటువంటి చిత్రాలు యింతకుముందు ఎక్కడా వేసినట్టులేదు. ఇది ఇంగ్లీషు పుస్తకం! గుర్తుంచుకోవాలి.

చరిత్రకందని కాలం నుండి నేటివరకూ…

తెలంగాణ చరిత్ర
జి.వెంకటరామారావు
వెల:రూ.300/-
ప్రతులకు: అన్ని ప్రధాన
పుస్తక విక్రయ కేంద్రాలు.

తెలంగాణలో ప్రతి రాయికి, ప్రతి రప్పకూ చరిత్ర ఉంది. ప్రతి చెట్టుకూ, ప్రతి గట్టుకూ చరిత్ర ఉంది. ఎందరో మరుగున పడిన మాణిక్యాలున్నారు. వారిని వెలికితీసే పరిశోధకుల సంఖ్య అగణితంగా ఉండాలి. జి.వెంకటరామారావుగారి పేరు చెప్పగానే నిరాడంబరుడు, కర్తవ్యశీలి అయిన ఒక పండిత రచయిత, విమర్శకుడు మన కన్నులముందు సాక్షాత్కరిస్తారు. పరిశీలనాత్మక వ్యాసాలను పత్రికలకు అందించడంలో జివిఆర్ దిట్ట. ఇటీవల 2014లో ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన స్ఫూర్తితో చరిత్రకందని కాలంనుండి నేటివరకూ తెలంగాణ చరిత్రను సాధికారికంగా అందించేందుకు ఒక బృహత్ ప్రయత్నం చేశారు. తెలంగాణ అనే పదం త్రిలింగ శబ్ద్భావం. త్రిలింగనుండి తెలుగు, తెలింగాణా, తెలంగాణా పదములు పుట్టాయి. శాతవాహనుల మూడు రాజధానులలో ఒకటి ప్రతిష్ఠానపురం. నేడు పఠాన్ పేరుతో ఔరంగాబాద్ జిల్లాలో ఉన్న ఓ మోస్తరు పట్టణం. ఇదికాక ధాన్యకటకం, శ్రీకాకుళం (కృష్ణాజిల్లా) వారి మరి రెండు రాజధానులు కాణ్వాయన సుశర్మను ఓడించి శ్రీముఖ శాతవాహనుడు (సిముఖ) క్రీ.శ.187లో శాతవాహన రాజ్యం ప్రారంభించటంతో తెలంగాణా – ఆంధ్ర ప్రాంతాల చరిత్ర మొదలవుతుంది. వీరు క్షత్రియ వృత్తిని స్వీకరించిన బ్రాహ్మణులు. దాదాపు 300 సంవత్సరాలు పాలించిన తొలి తెలుగు రాజులు. ఆ తరువాత ఇక్ష్వాకులు, విష్ణుకుండినులు, శాలంకాయనులు, చోళులు, చాళుక్యులు, ఆంధ్ర-తెలంగాణా ప్రాంతాల్లో పాలించారు. గరుడచేత, బొట్టుచేత రాజులతో కాకతీయ వంశం ప్రారంభమైంది. వీరి పాలన క్రీ.శ.1000 నుండి 1323 వరకూ సాగింది. తెలంగాణ చరిత్రలో ఇదొక స్వర్ణయుగం. అందరూ అనుకుంటున్నట్లు కాకతీయ రాజ్యం కాంచీపురం వరకే పరిమితం కాలేదు. అది రామేశ్వరం వరకూ వ్యాపించింది. 1310 నుండి వరుసగా ఖల్జీ తుగ్లక్ రాజవంశాలు ఢిల్లీనుండి చేసిన దాడులతో తెలంగాణా బలహీనమైపోయింది. ఆ తరువాత కాపయనాయకుడు, ప్రోలయ నాయకుడు చేసిన ప్రయత్నాలు విజయవంతమైనప్పటికీ ఎక్కువకాలం వారి రాజ్యం నిలువలేదు. బహమనీ సుల్తానులు, మొగలులు, అసఫ్ జాహీలువంటి ఎన్నో రాజవంశాలు తెలంగాణాను పాలించాయి. అంటే, 1948 సెప్టెంబర్ వరకూ తెలంగాణ తురుష్క పాలనలోనే ఉంది. 1947 ఆగస్టు 15 మొత్తం దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చినా తెలంగాణా ప్రాంతంలో మాత్రం జాతీయ పతాకం ఎగురలేదు. 1952లో బూర్గుల రామకృష్ణారావుగారి నేతృత్వంలో స్వతంత్ర తెలంగాణ మంత్రివర్గం ఏర్పడింది. 1956లో ఆంధ్ర తెలంగాణలు ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రం ఏర్పడింది. అయితే ఈ పొత్తు ఎక్కువ దశాబ్దాలు నిలువలేదు. 2014 జూన్‌లో మళ్లీ సీమాంధ్రనుండి తెలంగాణ విడివడిపోయింది. ఇందుకుగల నేపథ్యం ఉద్యమ కారణాలు, పరిణామాలు అన్నీ రామారావుగారు ఈ గ్రంథంలో విశే్లషించారు. రచయిత ప్రధానంగా పత్రికా పాఠకుల నాడి తెలిసినవాడు కావటంతో గహనమైన చారిత్రక విషయాలను సరళమైన భాషలో సామాన్యులకు అందించటానికి కృషిచేశారు.
ఈ గ్రంథంలో మొదటి 60 పుటలలోనే దాదాపు 16వ శతాబ్దంవరకుగల చరిత్రను ముగించారు. ఈ కారణంచేత ఈ భాగంలో ఇంకా చాలా అంశాలు చేర్చే అవకాశం లేకుండాపోయింది. తరువాతి భాగాన్ని విస్తరించారు. ఉదాహరణకు కాకతీయ చరిత్ర 15 పుటల్లో ముగించారు. పద్మనాయకుల చరిత్రకు ఐదు పుటలే కేటాయించారు. హళిబీడుద్వార సముద్ర ప్రాంతం. ఇక్కడి శిల్పానికి పాలంపేట రామప్ప శిల్పానికి సాన్నిహిత్యం ఉంది. రామప్ప హొయసాల రాజ్యంనుండి వచ్చాడా? ‘అప్ప’ శబ్దం రాయలసీమ, కర్ణాటక ప్రాంతాల్లోనే వాడతారు. పాలంపేట చెరువువద్ద పెద్ద శిల్ప కళాక్షేత్రం ఉండేది. రామప్ప త్రికూట నిర్మాణం కందుకూరు రాజుల సోమేశ్వర త్రికూట నిర్మాణం వంటి వివరాలు కాకతీయుల అధ్యాయంలో విస్తరించటం అవసరం.
30వ పుటలో ఘీయాజుద్దీన్ ఉలుఫ్ దండయాత్రల సుదీర్ఘ చరిత్రను పది పంక్తులలో సంగ్రహీకరించారు. కోహినూరు వజ్రాన్ని కాకతమ్మ జ్ఞాననేత్రంగా అలంకరించేవారు. దానిని ప్రతాపరుద్రుడు మాలిక్ నరుూబ్ కాఫర్‌కు ధారాదత్తం చేశాడు. ఈ వివరాలన్నీ పాఠకులకు అవసరం. అంటే ఈ అధ్యాయం పది పంక్తులనుండి పాతిక పుటలు విస్తరించి ఉండవలసింది. కాకతీయుల పతనానికి అనేక కారణాలున్నాయి. రామారావు పేర్కొన్నట్లు హిందువుల అనైకమత్యం ఒక ప్రధాన కారణం. పద్మానాయకులు, రెడ్డిరాజులు పరస్పరం కలహించుకున్నారు. ఫలితంగా కాకతీయ సామ్రాజ్యం అంతరించిపోయింది. ఈ గ్రంథంలో పదవ అధ్యాయం నిజాం రాజుల పాలననుండి ఎక్కువ వివరాలు ఉన్నాయి.
సర్దార్‌పటేల్ పోలీసు చర్యకు దారితీసిన పరిస్థితులేమిటో ఈ తరం ప్రజలకు తెలియవు. వాటిని ఈ గ్రంథంలో చూడవచ్చు. ‘‘హైదరాబాద్ భారతదేశం నడిబొడ్డున ఉంది. హైదరాబాద్ పోతే మొత్తం భారతదేశం పోయినట్లేనని అప్పటి బొంబాయి ప్రావిన్స్ గవర్నర్స్ హైదరాబాద్ రెసిడెంట్‌ను హెచ్చరించాడు’’ (191వ పుట).
‘‘అప్పటివరకూ నిజాం దుశ్చర్యలను ప్రతిఘటించటానికి స్టేట్ కాంగ్రెస్‌లో కలిసి పనిచేసిన కమ్యూనిస్టులకు నెహ్రూ ప్రభుత్వం ప్రజావ్యతిరేకంగా కనిపించింది’’ (అదేపుట).
పోలీసు చర్య తరువాత పటేల్ కమ్యూనిస్టులపై గాలింపు ముమ్మరం చేశారు. ‘‘పగలంతా మిలటరీవారు రాత్రిళ్ళు కమ్యూనిస్టులు గ్రామాలలో బీభత్సం సృష్టించారు’’ (191వ పుట).
ఇదంతా భూమికోసం, భుక్తికోసం, విముక్తికోసం జరిగిన పోరాటమేనా? రష్యాకు మార్షల్ స్టాలిన్ డాంగే, అజయ్‌ఘోష్, రాజేశ్వరరావు, బసవపున్నయ్యలను పిలిచి తెలంగాణ పటం ముందుపెట్టుకుని సుదీర్ఘ చర్చలుచేశారు (అదే పుట).
స్వామి రామానంద తీర్థ ఉద్యమం, వినోబాభావే భూదాన ఉద్యమం, జె.పి ఉద్యమం, అణచివేతలు, ఆంధ్ర మహాసభ స్థాపన, రాజరాజనరేంద్ర కృష్ణదేవరాయ గ్రంథాలయాల ఆవిర్భావం- అవి భాషాపరంగా సాధించిన వివరాలు, అణచివేతలు ఈ గ్రంథంలో రామారావుగారు సప్రమాణంగా, సరళభాషలో వివరించారు. 2014 ఆంధ్ర తెలంగాణ రాష్ట్రాల అవతరణతో గ్రంథం పరిసమాప్తమైంది. ఇది మంచి ప్రయత్నమే అయినా గ్రంథాన్ని రెండు భాగాలుగా చేసి ప్రథమ భాగం మరింత పెంచవలసిన అవసరం ఉంది. శాతవాహనులనుండి కాకతీయులవరకు గల తెలంగాణ చరిత్ర, కోటిలింగాల వివరాలు పాఠకులకు అందించాలి. బృహత్క్థ రాసిన గుణాఢ్యుడు, శ్రీకృష్ణుని భార్య రుక్మిణీమాత తెలంగాణావారే. ముదిగొండ చాళుక్యులు, వేములవాడ చాళుక్యుల వివరాలు ఈ పరివర్థిత గ్రంథంలో ఇవ్వవచ్చు. ఇలాంటి పుస్తకాలు రాయడానికి చిత్తశుద్ధి, ఓపిక, పట్టుదల, వివేకం తప్పనిసరిగా కావాలి. అవి జి.వెంకటరావుగారిలో సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. తెలంగాణ 400 సంవత్సరాలు ముస్లిం పాలనలో మగ్గినప్పటికీ అక్కడక్కడా ఎడారిలో ఒయాసిస్సులవలె దోమకొండ, వనపర్తి, గద్వాల వంటి సంస్థానాలు చేసిన సాహిత్య సేవ తక్కువేమీ కాదు. ఆ వివరాలు ఈ తరంవారికి తెలియజెప్పడం అవసరం.

‘’దర్శనేయ దైవ క్షేత్రాలు ‘’ఆవిష్కరణ విశేషాలు

10-1-15 శనివారం

సరసభారతి ప్రచురించిన 14వ పుస్తకం ,నేను రాసిన తొమ్మిదవ పుస్తకం  నెట్ లో రాసిన ఆరవ పుస్తకం ‘’దర్శనీయ దైవ క్షేత్రాలు ‘’ఆవిష్కరణ సభ సరసభారతి 74 వ సమావేశం గా 11-1-15 ఆదివారం సాయంత్రం అయిదుగంటలకు శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి దేవాలయం ఎదురుగా ఉన్న ఆర్య వైశ్య కళ్యాణ మందిరం లో ఘనం గా జరిగింది .ఒక రకం గా ఈ కార్యక్రమం రెండు రోజులు జరిగినట్లు లెక్క

దర్సనియ దైవ క్షేత్రాలు పుస్తక ఆవిష్కరణ సభ

శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారి జన్మ దినోత్సవం .

జనవరి 10 వ తేదీ శనివారం సరసభారతికి అత్యంత ఆప్తులు శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారి 80 వ జన్మ దినోత్సవం ,సంగీత సద్గురు త్యాగరాజ స్వామి వారల ఆరాధనోత్సవం కూడా .అందుకని పదవ తేదీ ఉదయం ధనుర్మాస ప్రత్యెక పూజలో శ్రీ త్యాగ రాజ స్వామి వారల చిత్రపటానికి పూల మాల వేసి ‘’నేను రాసినఅస్తోత్తరం’’ తో పూజ చేశాం . శనివారం సాయంత్రం  శ్రీ మైనేని వారి పుట్టిన రోజు పండుగను శ్రీ సువర్చలాంజ నేయ స్వామి దేవాలయం లో ఘనం గా జరిపాం .శ్రీ మైనేని దంపతుల పేరిటస్వామి వారలకు ప్రత్త్యేక పూజ చేయించి ,ప్రత్యేకం గారెండుకిలోల పిండితో  అరిసెలు ప్రసాదం గా చేయించి ,వాటితోస్వామివారలకు  పూజ కూడా చేసి వచ్చిన భక్తులకు  ప్రసాదం గా అందజేశాం .శ్రీసువర్చలాన్జనేయ స్వామి దేవాలయం -10-1-15 శనివారం సాయంత్రం 6-30 గం లకుమిగిలినవి ఆదివారం తెనాలి నుండి వచ్చే శ్రీ కోగంటి సుబ్బారావు గారి కుటుంబానికి బందుగణానికి ,మిత్ర బృందానికి అంద జేయాలని భావించాం .పిల్లలు మైనేని వారికి ‘’హేపీ బర్త్ డే ‘పాటపాడగా చప్పట్లతో ఇక్కడినుండే అమెరికా వినిపించేట్లు శుభా కాంక్షలు తెలియ జేశాం .మైనేని వారు కోరిన ప్రకారం శ్రీ సువర్చలాదేవికి ,శ్రీ ఆంజనేయ స్వామి ఉత్సవ మూర్తికి ,శ్రీ ఆంజనేయ స్వామి మూల విరాట్టు కు  పట్టు చీర జాకెట్ ,పట్టుపంచలు కొని గోపాల కృష్ణ  దంపతులు అందజేసినట్లు గా స్వాములకు అంద జేశాం . పూజారి శ్రీ వేదాంతం మురళీ కృష్ణ కు, శ్రీ బలరాం గారికి మైనేని వారు కొనిపించిన పట్టు బట్టలు కట్ట బెట్టి శాలువాలు కప్పాం.స్వామి వారల పాదాల చెంత ‘’దర్శ నీయ దైవ క్షేత్రాలు ‘’ఒక పుస్తకం ఉంచి ,పూజారి గారితో స్వామి సన్నిధిలో ఆవిష్కరింప జేశాం .అంటే మొదటి నుంచీ మైనేని వారి పుట్టిన రోజున పుస్తకావిష్కరణ జరగాలన్న కోరిక ఈ విధం గా నేర వేరింది .శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి ఆరాధనోత్సవ సందర్భం గా ‘’పంచ రత్న కీర్తనలు ‘’కాసేట్ పెట్టి వినిపించాం .ఉదయం స్వామి వారి సన్నిధిలో సంగీత గురువు శ్రీమతి సూరి రాజ్య లక్ష్మి గారు ఒక గంట సేపు త్యాగ రాజ కీర్తనలు గానం చేసి ఆ సంగీత పెన్నిదికి ఘన నివాళులు అర్పించారు .అనుకోకుండా ఈ రోజు కార్యక్రమం వైభవం గా ,సంతృప్తికరం గా జరిగింది .

11-1-15- ఆదివారం

ఈ రోజు కార్యక్రమాన్ని అమెరికాలో ఉన్న మైనేని గోపాల కృష్ణ గారి కుటుంబం ,చూడటానికి వీలుగా ప్రత్యక్ష ప్రసారం ఏర్పాటు చేశాం .ఉయ్యూరులో ఒక సాహిత్య కార్యక్రమం ఇలా ‘’లైవ్ ‘’లో తిలకించటం ఇదే మొదలు. ఆ కీర్తి సరస భారతికి దక్కింది .కళ్యాణ మండపం చాల సువిశాలం గా అన్ని హంగులతో కన్నుల పండువుగా ఉంది. వేదిక పై కార్యక్రమం చాలా రక్తి కట్టింది .దూరం గా ఉన్న వారందరూ చూసి చాలా అభినందించారు .కళ్యాణ మండపం అద్దె పదివేల రూపాయలకు పైనేఉంటుంది . కాని మా రమణ మిత్రుడు శ్రీ వెంట్రప్రగడ ఆంజనేయులు చొరవతో ఉచితం గా రూపాయి ఖర్చు లేకుండా లభించింది .దీనికి  ఆంజ నేయుల్ని అభినందించాలి .కార్యక్రమ ఏర్పాట్లు అన్నీ దగ్గర ఉండి పర్య వేక్షిస్తూ ఆతను చేసిన సేవ మరువ రానిది .

సంగీత కచేరి

ఈ రోజు కూడా శ్రీ త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవం నిర్వహించాం .సాయంత్రం అయిదుగంటలకు విజయ వాడకు చెందిన రేడియో ఆర్టిస్ట్ శ్రీ పి. ఇంద్ర కీలాద్రి శర్మగారు తన బృందం తో కచేరీ చేశారు .వయోలిన్ పై కుమారి వి లక్ష్మి ,మృదంగం పై ఛి ఆదిత్య ఆయనకు సహకరించారు .సుమారు నలభై అయిదు నిమిషాలపాటు కచేరీ వివిధ గీతాల తో జరిగింది .కచేరీ బృందానికి శ్రీ గోపాల కృష్ణ గారు మాతో కొనిపించిన నూత్న వస్త్రాలు ,అందజేసి శాలువాలు కప్పి పుష్పమాలలతో సత్కరించి సరసభారతి ముద్రించిన పుస్తకాల సెట్ ను అందరికి అందించి ప్రత్యేకం గా ఈ కార్య క్రమం కోసం తయారు చేయించిన  సంక్రాంతి ,తెనాలి రామాలయం లతో కూడిన ముచ్చటైన జ్ఞాపికలను అంద జేశాం .బృందానికి మైనేని వారు ఏర్పాటు చేసిన 2,౦౦౦ రూపాయల పారితోషికాన్ని సరసభారతి తరఫున అంద జేసి వారందరికీ గొప్ప సంతృప్తిని కల్గించాం .

శ్రీ సువర్చలాంజ నేయస్వామి వారల సేవలో శ్రీ కోగంటి బంధుగణం

క్షేత్రాలు అంకితం పొందే ఎనభై అయిదేళ్ళ జ్ఞాన వయో వృద్ధులు శ్రీ కోగంటి సుబ్బారావు గారు ,కుమారులు కోడళ్ళు కుమార్తె అల్లుడు మనుమలు ,మనుమరాళ్ళు మిత్ర బృందం తో కార్లలోతెనాలి నుండి బయల్దేరి  సాయంత్రం అయిదింటికి ఉయ్యూరు కు చేరి, సభలో పాల్గొన్నారు .వారిని ముందుగా దగ్గరలోనే ఉన్న మా శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామిదేవాలయానికి తీసుకొని వెళ్లి అష్టోత్తర పూజను  వారి గోత్రనామాలతో  పూజారి గారితో చేయించి  పులిహోర ప్రసాధం గా చేయించాం .హారతి ఇప్పించి ,మంత్రం పుష్పం యదా విధిగా చెప్పించి ,తీర్ధ ప్రసాదాలను ఇప్పించాం .వారిని అడగ కుండా గోత్రనామాలు పూజారిగారు చెప్పటం వారికి అమితాశ్చర్యం వేసినట్లు కనిపించింది .ముందుగానే నేను గోపాల కృష్ణ గారి నుండి కోగంటి వారి గోత్రం భాస్కరేంద్ర గారి గోత్రం అడిగి తెప్పించి పేర్లు ,పూజారికి రాసి ఇచ్చి ఉదయం సహస్రనామ పూజ సాయంత్రం అస్తోత్తరం చేయించాను .సుబ్బారావు గారికి,  వారికుమారులు శ్రీ శివ ప్రసాద్ గారికి  అల్లుడు శ్రీ రామినేని భాస్కరేంద్ర రావు గారికిమొదలైన వారికి పూజారి గారితో స్వామి వారి శేష వస్త్రాలు కప్పించాను .ఆడవారికి అమ్మవారి జాకెట్ ముక్కలను అంద జేశాం .వారెవరూ ఇలా జరుగుతుందని ఊహించలేదు .అందరి ముఖాల్లో ఏంతో  వెలుగు, ఆనందం సంతృప్తి జ్యోతకం అయింది .సుబ్బారావు గారు పరవశించి పోయినట్లు కనిపించింది .సుబ్బారావు గారిని చూడటం ఇదే మొదటి సారి .గోపాల  కృష్ణ  గారికి వారిపై అంత అభిమానం ,ఆరాధనా ఎందుకు ఉన్నదో చూడగానే అర్ధమైంది .ఆ ముఖం లో గొప్ప ప్రశాంతత ,కళ్ళల్లో పెద్ద వెలుగు ,ఆ పంచె కట్టు దానిపై చక్కని షర్టు మహా హుందాగా ఉన్నారు .ఇలాంటి ఉన్నత మూర్తికి ఈ గ్రంధం అంకితమిచ్చి నేనూ సరసభారతి ధన్యమౌతోందని అనిపించింది. మైనేని గారి కోరిక ఈ విధం గా తీరుతున్నందుకు మహదానందం గా ఉంది .ఆ పర్సనాలిటీ కళ్ళల్లో ,మనస్సులో నిండిపోయింది .గొప్ప వ్యక్తీ ని చూశాననే ఆనందం తో మనసు పరవళ్ళు తొక్కింది .దేవాలయం అంతా కోగంటి వారి బంధుగణం తో అభిమానులతో కిక్కిరిసి పోయింది .స్వామి సేవలో అందరూ ధన్యులయ్యారు .

ఆవిష్కరణ సభ

దేవాలయం నుంచి అందరం వచ్చి కళ్యాణ మదిరం చేరాం .అప్పటికే ముఖ్య అతిధి నది సంపాదకులు ఈ నాటి పుస్తకావిష్కరణ కర్త శ్రీ జలదంకి ప్రభాకర్ గారు ,ఆత్మీయ అతిధి శ్రీ చలపాక ప్రకాష్ గారు వచ్చి కూర్చున్నారు .దాదాపు నూట పాతిక మంది తో మందిరం కళకళ లాడింది .మైనేనిగారి బావగారు శ్రీ అన్నే హనుమంతరాగారు చెల్లెలు శ్రీమతి  హేమలత గారు వచ్చారు . గౌరవ అతిధిగా రావాల్సిన ‘’అఖిల భారత వాసవీ ట్రస్ట్ –పెనుగొండ –ఉపాధ్యక్షులు శ్రీ బొండాడ రామ మోహన రావు గారు క్రితం రోజు అనుకోకుండా కంటికి ఆపరేషన్ చేయించుకోవాల్సి వచ్చినందున రాలేక పోయారు .ఒకటవ తేదీకూడా వారి తో మాట్లాడాను .వస్తానని ఖచ్చితం గా చెప్పారు .సభకు హాజరైన వారందరికి స్వీటు హాటు ఉన్న పాకెట్ అందించారు. టీ ఏర్పాటు చేశాం .మధ్యలో బిస్కట్లు మళ్ళీ రెండో సారి తేనీరు అందజేశాం

సరసభారతి కార్య దర్శి శ్రీమతి మాదిరాజు శివ లక్ష్మి అతిధులను పేరు పేరునా వేదికపైకి ఆహ్వానించింది .అందరికి కమలా ఫల ద్వయం తో సరసభారతి సభ్యులు ,మా మనవాళ్ళు మనవ రాళ్ళు కోడళ్ళు స్వాగతం పలికారు . నేను శ్రీ కోగంటి సుబ్బారావు గారిని పరిచయం చేసి వేదికమీడకు ఆహ్వానించాను శ్రీ జలదంకి ప్రభాకర్ గారిని  ఛి బాలాజీ  ,చలపాక ప్రకాష్ గారిని శ్రీ మాదిరాజు శ్రీనివాస శర్మ ,శ్రీ అన్నే హనుమంతరావుదంపతులను   మా పెద్దకోడలు శ్రీమతి సమత ,శ్రీ రామి నేని భాస్కరేంద్ర రాగారిని శ్రీ శ్రీమతి శివలక్ష్మి ,శ్రీ కోగంటి శివ ప్రసాద్ దంపతులనుమా మనుమరాలు ఛి రమ్య చక్కగా స్పష్టమైన ఉచ్చారణ తో స్క్రిప్ట్ చదివి పరిచయం చేసి అందరి ప్రశంసలు పొందారు.అందరికి  జంట కమలాలతో స్వాగతం చెప్పారు .

సభాధ్యక్షునిగా నేను ప్రసంగిస్తూ సరసభారతికి ఆత్మీయులు శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు తెనాలి వారిని ఉయ్యూరు వారిని ఈ విధం గా ఇక్కడ కలిపారని ఈ కార్యక్రమం ఖర్చు ,పుస్తక ముద్రణ ఖర్చు ఈ బందుగణానికి యధోచిత నూత్న వస్త్రాల సమర్పణ అంతా ఆయనదే నని ఇందులో ఏ మంచి పని అయినా, ఘనత అయినా మైనేని వారికే చెందుతుందని ఏ చిన్న లోపం ఉన్నా అది నాకు మాత్రమే చెందుతుందని అన్నాను .ఇప్పటికి నాలుగు పుస్తకాలు స్పాన్సర్ చేసి సరసభారతికి కొండంత అండగా గోపాల కృష్ణ గారున్నారని ,వారికి ఉయ్యూరు మీద ఉన్న అభిమానం మరువరానిదని. ఇక్కడ ఎన్నో కార్యక్రమాలకు విరాళాలు అందజేసి తోడ్పడ్డారని చెప్పాను  నాలుగు సార్లు పుస్తకాన్ని అంకితం తీసుకోమని గోపాల కృష్ణ గారిని అడిగినా సున్నితం గా తిరస్కరించి ఒకటి ‘’సిద్ధ యోగిపున్గవులు ‘’వారి తల్లిగారు శ్రీమైనేని సౌభాగ్యమ్మ గారికి ,రెండవది ‘’మహిళా మాణిక్యాలు ‘’తమ ధర్మ పత్ని శ్రీమతి సత్య వతి గారికి మూడవది ‘’పూర్వాంగ్ల. కవుల ముచ్చట్లు ‘’తమ బావ గారు డాక్టర్ శ్రీ రాచ కొండ నరసింహ శర్మ,ఏం డి . గారికి నాలుగవది అయిన ‘’దర్శ నీయ దైవ క్షేత్రాలు ‘’తనకు మార్గ దర్శి అత్యంత ఆప్తులు  గొప్ప మిత్రులు ,తన జీవితాన్ని తీర్చి దిద్దిన ‘’కపటమెరుగని సౌజన్య సౌశీల్య మూర్తి –‘’శ్రీ కోగంటి సుబ్బారావు గారికి అంకితమివ్వమని చెప్పి ఇప్పించిన విశాల హృదయులు శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు అని చెప్పాను .ఇటీవలే అంతర్జాలం లో 145 మంది సంస్కృత కవులపై రాసిన ‘’గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం ‘’ను మైనేని వారికీ చెప్పకుండానే నెట్ ద్వారా ఎవరికీ రూపాయ ఖర్చు లేకుండా  అంకితమిచ్చానని హర్ష ధ్వానాల మధ్య తెలియ జేశాను .ఇప్పుడు దాని సి డి ని శ్రీ సుబ్బారావు గారు ఆవిష్కరిస్తారని అది గోపాలకృష్ణ గారికి మహా ఆనందం కలిగిస్తుందని చెప్పాను .దీనికి గురుభాక్తిగా ఆయన నాకు ఏదో చేయాలని భావించారని ఆయన సహృదయత నాకు గురు దక్షిణ అనిఇంకేమీ అక్కర్లేదని మెయిల్ రాసి తెలియ జేశానన్నాను .కాని ఆయన ఊరుకొనే రకం కాదు .వెంటనే సరస భారతి, శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి వారల కార్యక్రమాలను చిత్రీకరించటానికి వీలుగా ఒక’’ సోని వీడియో కెమెరా ‘’కొనిచ్చి గురు దక్షిణ చెల్లించారని ఇక నేనేను ఏమీ మాట్లాడలేక పోయానని వివరించాను .అయితే రెండురోజుల క్రితంశుక్రవారం  రాత్రిఆయన ఫోన్ చేసి ‘’గీర్వాణం ‘’పుస్తకాన్ని తన మేనకోడలు , డాక్టర్ శర్మ గారి కుమార్తె ,అమెరికాలో డాక్టర్ గా ఉంటున్న శ్రీమతి జ్యోతి గారుస్వంత ఖర్చులతోసరసభారతి ద్వారా  ముద్రించి  అ౦ద జేయటానికి సంసిద్ధత వ్యక్త పరచారని తెలిపారు చాలా ఆనందం వేసిందని వారికి కృతజ్ఞతలు తెలియ జేయమని చెప్పానని అన్నాను .దీనిలో భాగాస్వాములవ్వటానికి జ్యోతిగారి సోదరీమణులు కూడా ఉత్సాహం చూపుతున్నట్లు తెలియ జేశాను. సరసభారతి కి ఇప్పటికి అయిదు పుస్తకాలు ముద్రించి ఇచ్చిన ప్రకాష్ గారి ఆత్మీయత మర్చిపోలేనిదని ,ఈ పుస్తకాన్ని కూడా వారే తీసుకు రావటానికి ముందుకొచ్చారని ,అలాగే శ్రీ టి వి సత్యనారాయణ గారు రాసిన ‘’పేరడీలు ‘’కూడా సరస భారతి ముద్రిస్తోందని దాన్ని స్వర్గీయ బాపు –రమణ లకు అంకితమిస్తున్నామని తెలియ జేశాను .13 -51-15 బుధవారం శ్రీ హనుమజ్జయంతి సందర్భం గా మా మేనల్లుడు ఛి వేలూరి మృత్యుంజయ శాస్త్రి (అమెరికా)  స్పాన్సర్ చేస్తూ అతని తలిదండ్రులు ,మా అ అక్కా బావలు అయిన శ్రీ వేలూరి వివేకానంద శ్రీ మతి దుర్గ గార్లకు అంకితం ఇస్తూ160 దేవాలయ చరిత్రలున్న   ‘’దర్శనీయ ఆంజనేయ దేవాలయాలు ‘’ఆవిష్కరణ స్వామి సన్నిధిలో చేస్తామని తెలియ జేశాను . ఇందరు బంధు గణం తో అభిమానులతో ఈ వేదిక, హాలు మెరిసిపోవటం ఏంతో గొప్పగా ఉందని చెప్పి గ్రంధావిష్కరణ చేయ వలసిందిగా ప్రభాకర్ గారిని కోరాను

పుస్తకావిష్కరణ

దర్శనీయ దైవ క్షేత్రాలుగ్రంధా విష్కరణ ను శ్రీ జలదంకి ప్రభాక ర్ గారు చేసి మొదటికాపీ ని సుబ్బారావు గారికి అంద జేశారు.తర్వాత వేదిక పై ఉన్న అతిదులందరికి అంద జేశారు . తరువాత సభకు హాజరైన వారందరికీ పుస్తకాలను సరస భారతి కార్య కర్తలు అందజేశారు .ప్రభాకర్ గారు గ్రంధం లోని కొన్ని ముఖ్య విషయాలపై ప్రసంగించారు ప్రకాష్ గారు ఈ పుస్తకాన్ని ‘’అమూల్యం ‘’అని ప్రచురించటం ఏంతో  హర్షణీయ మైన విషయ౦  అన్నారు .శ్రీ భాస్కరేంద్ర క్లుప్తంగా ఒక పండుగ వాతావరణం గా ఈ కార్య క్రమం జరిపినందుకు అభినందించారు .శ్రీ అన్నే హనుమంతరావు గారు ఉయ్యూరుతో తమకున్న అనుబంధాన్ని మా తండ్రిగారు మృత్యుంజయ శాస్త్రి గారు మా తమ్ముడు కృష్ణ మోహన్ వారి సరస్వతీ ట్యుటోరియల్ కాలేజీ లో పని చేసిన విషయాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకొన్నారు .కోగంటి వారి పెద్దకోడలు శ్రీమతి పుష్పలత చక్కగా ఇంత గొప్ప వేడుక ఇక్కడ జరగటం తమల్ని అందరిని ఆహ్వానించి గౌరవించటం జీవితం లో మరపు రాని సంఘటన అని ఇది గోపాల కృష్ణ గారి పెద్ద హృదయానికి నిదర్శనమని అన్నారు

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం –సి డి ఆవిష్కరణ .

నేను అంతర్జాలం లో రాసి నెట్ ద్వారా శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారికి అంకితం ఇచ్చిన ‘’గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం ‘’సి డి ని శ్రీ కోగంటి సుబ్బారావు గారు తమ అమృత హస్తాలతో ఆవిష్కరించి నన్నూ శ్రీ గోపాల కృష్ణ గారిని అభి నందించారు .ఈ సి డి ని మైనేనిగారికి వారికోసంవారి డబ్బుతో  కొన్న పట్టుపంచె ,ఉత్తరీయం శాలువావారి శ్రీమతి శ్రీమతి సత్యవతిగారికి కొన్న పట్టు చీర జాకెట్ ,పసుపు కుంకుమ ,మొదలైన వాటితో బాటు పాక్ చేసిన పాకెట్  ను  శ్రీ అన్నే హనుమంతరావు దంపతులకు అందజేసి శ్రీ గోపాల కృష్ణ గారికి అందజేయ మని కోరాను .

సన్మాన సంరంభం

ముందుగా ఈ నాటి కృతి భర్త శ్రీ కోగంటి సుబ్బారావు గారి ని ప్రత్యేక ఆసనం పై కూర్చోబెట్టి చందనం పూసి పన్నీరు చల్లి గులాబీ పుష్పహారం వేసి .సెంట్ రాసి ,తాంబూలం అందించి బొట్టుపెట్టి  మైనేని వారు ,కోగంటి వారి కోసం మాతో కొనిపించిన పట్టు బట్టలు కప్పి వారి శ్రీమతికి పట్టు చీర జాకెట్ పసుపు కుంకుమ అందించి ,శాలువా వేసి సరసభారతి పుస్తకాలు జ్ఞాపిక అంద జేశాం .గోపాల కృష్ణ గారు అమెరికా నుండి శ్రీ చలపాక ప్రకాష్ గారి ద్వారా ఆర్డర్ ఇప్పించి చేయించిన ‘’శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ బంగారు కాయిన్ ‘’ను శ్రీ సుబ్బారాగారికి సభా మఖం గా అంద జేశాము. సుబ్బారావు గారు సంక్షిప్తం గా ప్రసంగించి తనకు జరిగిన ఈ సత్కారానికి గోపాల కృష్ణ గారి ఔదార్యానికి వితరణకు బంధు ప్రేమకు ,పెద్దల యెడ ఉన్న గౌరవాభిమానాలకు మురిసిపోతున్నానని సరసభారతిద్వారా ఉయ్యూరు వచ్చే గొప్ప అవకాశం కల్పించి నందుకు కృతజ్ఞతలు తెలియ జేశారు

తరువాత కృతి కర్త అయిన నాకు మా శ్రీమతి ప్రభావతికి జలదంకి వారు కోగంటి వారు పై విధం గానే సన్మానం చేశారు .ఉయ్యూరు హైస్కూల్ లో నాకు డ్రిల్ మాస్టారు ,ఆ తర్వాత సహా ఉపాధ్యాయులు అయిన పెద్దలు శ్రీ సూరపనేని వెంకట సుబ్బారావు గారు ఈ కార్యక్రమాని విచ్చేసి నా మీద ఉన్న అభిమానాన్ని చాటి నాకు నూతన వస్త్రాలతో సత్కారం చేసి నా గురించి అభినందన వాక్యాలు పల్కి ఆశీర్వ దించటం నేను చేసుకొన్న పూర్వ  జన్మ సుకృతం .

ఆ తర్వాత శ్రీ అన్నే హనుమంతరావు దంపతులకు ,శ్రీ భాస్కరేంద్ర దంపతులకు శ్రీ కోగంటి శివ ప్రసాద్ దంపతులకు శ్రీ ప్రభాకర్ గారికి శ్రీ చలపాక ప్రకాష్ గారికి అదే తీరులో ఘనం గా నూతన వస్త్రాలు శాలువా దండలు జ్ఞాపికలు చందన సత్కరాలు చేశాం .అందరూ ఏంతో ఆనందాన్ని వ్యక్తీకరించారు .సభకు రాలేక పోయిన కోగంటి వారి రెండవ కుమారులు శ్రీ శ్రీనివాసరావు శ్రీమతి అరుణ  దంపతులకుకూడా కొన్నవాతిని సుబ్బారాగారికి అందజేశాం . మనుమలు ,శ్రీ అవినాష్ శ్రీ మతి భారతి ,శ్రీ ఆశ్వాంత్ శ్రీమతి హారిక  సుబ్బారావు గారి మనుమ రాళ్ళు కుమారి మయూరి ,కుమారి హరిణి  ,హనుమంతరావు గారి మనుమరాలు కుమారి తన్వి లకు  కోగంటి వారి ఆజన్మ  మిత్రులుశ్రీ అన్నే వెంకటేశ్వర్లు గారికి ,వారి శ్రీమతి గారికి  మైనేని వారు అభిమానం తో మాతో కొనిపించిన నూతన వస్త్రాలు ,జ్ఞాపికలు మొదలైనవి అందజేసి మైనేని వారి కి అత్యంత ఆనందాన్ని కల్గిన్చాం . అమెరికా లో ఉండి ప్రత్యక్ష ప్రసారం లో  ఆ దంపతులు వీక్షించి ఏంతో కనుల పండువుగా జరిగిన ఈ కార్యక్రమానికి సంతోషించి ఉంటారు .మా అబ్బాయి రమణ ,కోడలు శ్రీమతి మహేశ్వరి లకు మైనేని వారుకోనిపించిన నూతన వస్త్రాలు ,శాలువా ,జ్ఞాపిక పుష్పహారం చందనాది సత్కారాలతో సత్కరించారు .ఇదంతా ఒక పెళ్లి వేడుకలాగా  జరిగింది .ఒక సాహిత్య కార్యక్రమం ఇంత వైభవం గా జరగటం నేనెప్పుడూ చూడలేదు .వస్త్రాల నాణ్యతలో ,శాలువాల విలువలో ఎక్కడా మైనేని గారు రాజీపడలేదు అన్నీ నంబర్ వన్ గా ఉండాలని కోరారు అలానే చేశాం .జ్ఞాపిక విషయం లోనూ ఏంతో జాగ్రత్త తీసుకొన్నాం

ఈ కార్యక్రమాని విజయ వాడ నుండి వచ్చిన ప్రసాద్ గారికి ,శాలువా జ్ఞాపికలతో సత్కరించాం. సరసభారతి కార్య దర్శి శ్రీమతి శివలక్ష్మికి ,ప్రచార కార్య దర్శి శ్రీ వీరమాచనేని బాల గంగాధర రాగారికి పుష్పహారం శాలువా చందనాది సత్కారం జ్ఞాపిక లతో సన్మానం చేశాం ,కళ్యాణ మండపాన్ని ఉచితం గా ఇప్పించి ఈ కార్యక్రమం బాగా జరగటానికి సహకరించిన శ్రీ వెంట్ర ప్రగడ  ఆంజ నేయులను కూడా పై విధం గా సన్మానించి కృతజ్ఞతలు తెలియ జేశాం .

కోగంటి వారికి తెనాలి లో పంచి పెట్టటానికి 250 పుస్తకాలను ,భాస్కరేంద్ర గారికి మదన పల్లిలో పంచటానికి సుమారు 150 పుస్తకాలను ఇచ్చాం  ఏంతో సంతోషం గా వారు వాటిని తీసుకు వెళ్ళారు .ఈ విధంగా ఆవిష్కరణ రోజునే సుమారు 500 పుస్తకాలను ఉచితం గా అందరికి అందజేసి ఏంతో సంతృప్తి చెందాం

తరువాత ఘన మైన విందు ఏర్పాటు చేశాం .అన్ని పదార్ధాలు చాలా రుచికరం గా శుచిగా ఉన్నాయని మెచ్చుకొంటూ భోజనం చేశారు వచ్చిన వారందరూ .కిళ్ళీ కూడా చాలా బాగుందని మెచ్చారు .అన్నే వెంకటేశ్వర్లుగారు మరీ మరీ మెచ్చుకొన్నారు .శ్రీ ఆంజనేయ స్వామి వారికి చేయించిన అరిసెలు ప్రసాదం గా కోగంటి వారి బందుగణానికి అంద జేసింది మా శ్రీమతి ప్రభావతి  అరిసెల  ఐడియా ఆవిడదే .బాగా క్లిక్ అయింది .అందరికి ఉపయోగపడింది  జనవరి ఒకటి వైకుంఠ ఏకాదశినాడు స్వామి వారలకు చేసిన లడ్డూ పూజ ప్రసాదం లడ్డూ లను కూడా తెనాలి వారందరికీ అందించింది  వారి ఆనందానికి అవధి లేదనిపించింది వారి ముఖాలలో కనిపించిన సంతృప్తిని చూస్తే.

ఆవిష్కరణ కార్యక్రమం లో నేను ఆలోచన చేసినదాన్ని మా అబ్బాయి రమణ చక్కగా అమలు అయ్యేట్లు పూర్తీ బాధ్యతలు తీసుకొన్నాడు .ఆహ్వానాలు ,బానర్లు జ్ఞాపికలు ,స్టేజి ఏర్పాటు మైకు ,ప్రత్యక్ష ప్రసారం ,పుస్తకం డి టి పి అందులో దేవుళ్ళ దేవాలయాల ఫోటోల డి తీపి చేసిన శుశీల్ తో పెట్టించటం దగ్గరుండి సంతృప్తిగా చేశాడు .మైనేని వారి మన్ననలు అందుకొన్నాడు .సభను ఆసాంతం అద్భుతం గా నిర్వహించిన శ్రీమతి శివలక్ష్మి కి ప్రత్యెక అభినందనలు కెమెరా వాయిస్ రికార్డర్ లతో కార్యక్రమాన్ని కవర్ చేసిన మా సాంకేతిక సలహా దారు శ్రీ గంగాధర రావు గారిని యెంత పొగడినా తక్కువే .ఇందరి సహకారం తో ఈ కార్యక్రమం రూపు దిద్దుకొని ,అద్భుతం గా నిర్వ   హింప బడి అందరి ఆనందానికి హేతువైనది . జ్ఞాపిక రూప శిల్పి జర్నలిస్ట్ శ్రీ ప్రకాష్ కు   సరసభారతి కృతజ్ఞతలు .ఈ గ్రంధాన్ని ఇంత అందంగా ముద్రించి మాకు అందజేసిన శ్రీ రామా ఆఫ్ సెట్ ప్రింటర్స్ వారికి ,కవర్ పేజీ డిజైనర్ శ్రీ కళాసాగర్ గారికి ,దగ్గరుండి ముద్రణ విషయం లో జాగ్రత్తలు తీసుకొని అందజేసిన ఆత్మీయులు చలపాక ప్రకాష్ గారికి అభినందనలతో కృతజ్ఞతలు .

సభ లో పదనిసలు

1-కచేరీ వారు నాలుగున్నరకు వస్తానని అయిదుంబావుకు రావటం చిరాకు అనిపించింది

2-త్యాగరాజ అరధనోత్సవం లో త్యాగరాజ స్వామి కీర్తనలుపాడక పోవటం అన్నమయ్య పాటలు పాడి లాగుడు సంగీతం తో విసుగు తెప్పించటం అసహనాన్ని కలిగించింది .

3-ప్రత్యక్షప్రసారం మొదటి అరగంట లో నెట్ అందక ఇబ్బంది పెట్టింది తరువాత వీయిన అన్ని సోర్సులను ఉపయోగించి ప్రసారం  అంతరాయం కాకుండా జాగ్రత్త పడటం తో కొంత టెన్షన్ తగ్గింది

4- నది సంపాదకులు గ్రంధాన్ని గురించి చక్కగా క్లుప్తం గా ప్రసంగించ కుండా శాఖా చంక్రమణం చేయటం, అసలు అందులో సరుకు ఏముందో తెలియ జేయక పోవటం  మరీ ఇబ్బంది పెట్టింది

5-గౌరవ అతిధి రాకపోవటం –చాలామంది కి నిరాశ కల్గించింది

6-కోగంటి వారి కుటుబ సభ్యులు తాముకూడా సుబ్బారావు గారికి  తలొక   శాలువా కప్పటం దండ వేయటం చేయక పోవటం పద్ద వెలితి .చక్కని అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చెసుకకో లేకపొయారేమో అనుకొన్నాను .ఆ ఎనభై అయిదేళ్ళ వృద్ధ జ్ఞానమూర్తిన ఉయ్యూరులో సత్కరించే మహద్భాగ్యం వారుకోల్పోయి నందుకు బాధగా ఉంది .

7- కుటుంబ సభ్యులలో భాస్కర్ ,పుష్పలత్ గార్లు తప్ప మిగిలిన వారు సుబ్బారావు గారి గురించి రెండుమాటలు చెప్పక పోవటం భావ్యం అనిపించలేదు .

సరిగమలు

1-మా కుటుంబ సభ్యులు దాదాపు హాజరై తలొక పనిలో భాగ స్వాములవ్వటం సంతోష కరమైన విషయ౦

2- చిన్నపిల్లలు కూడా హుషారుగా పాల్గొని తమ వంతు బాధ్యత నేర వేర్చటం

3-మా గుడి దగ్గరున్న  బడ్డీ బుడ్డి సోదరులు నిలబడి సేవలందించటం

4- మా గుడి అర్చకులు తమ ధర్మాన్ని సక్రమం గా నిర్వర్తించటం

5- వెయ్యి ఆహ్వానాలు పంచితే 125 మంది అంటే పదికి ఒకరు వంతున రికార్డ్ గా హాజరవటం

6- కార్యక్రమం ఒక గొప్ప వేడుకగా జరగటం .

7-ఇదొక తీపి గుర్తుగా మిగిలిపోవటం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-1-15 –ఉయ్యూరు

.

15-1-15గురువారం మకర సంక్రాంతి వీధులలో సంక్రాంతి రంగవల్లులు

వై బి రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఉయ్యూరు ఇంటి వద్ద భోగిమంటలు మామనవడు ఛి భువన్ హాజరు

15-1-15గురువారం మకర సంక్రాంతి పర్వదినాన శ్రీ సువర్చలాన్జనేయస్వామి పూజ ,మరియు ఉయ్యూరు వీధులలో సంక్రాంతి రంగవల్లులు ,మా  బ్రహ్మణోత్తమునికి కూష్మాండ దానం

మారణాయుధాల మధ్య తూనీగలు

మబ్బు చిచ్చుబుడ్డి చిమ్మే పువ్వుల్ని
భూమికన్నా ముందే అందుకునే
కొన్ని చేతులు

ముత్యపు చిప్పలకన్న ముందే
గుప్పిట పట్టే కొన్ని నోళ్ళు –

మొక్కల మొదళ్ళకన్న ముందే
మట్టి సాక్సులు తొడుక్కునే కొన్ని కాళ్ళు –

కాల్వ పక్కనే ఎదురుచూస్తున్న
కాగితపు పడవల్ని సుతారంగా లేపి
నీటి మీద బతుకునిచ్చే కొన్ని ప్రాణాలు –

ఏం చెప్పాలి
నవ్వుల వెనె్నల్ని కాసే
వేల చందమామలు!
ఇల్లు పూలవనమయ్యే
పుప్పొడి అడుగులు!!
అమ్మ నాన్నల్ని ఆరోగ్యపరిచే
అద్భుత ముద్దుల గుళికలు!

అక్షరాలమీద వాలిన తూనీగల్ని
ముక్కలు చేసి
ఆయుధానికి దండేశారు
కూలిన కలల నెత్తుట్లో
పసివాసన నవ్వులు!
రాలిన కలల నెత్తుట్లో
మరణించిన బాల్య పరిమణాలు!
వాలిన కలల నెత్తుట్లో
మినుకు మినుకు కళల
నిర్జీవ నక్షత్రాలు!
వాలి కూలి రాలిన నెత్తుట్లో తేలిన
బాల్యపుస్తకాల శవాలు!

చిగురాకుల్ని కాల్చి
ఖండఖండాలు చేసి
తల్లివేరు కడుపుమీద
ఆరని చితి పేర్చారు
రాజ్యం కనుగప్పిన ఆయుధమా!
నీకో పాలబువ్వల బాల్యాన్నిస్తున్న
నీకో సుతిమెత్తని తరగతి పుస్తకాన్నిస్తున్న
నీకో సతత వసంతబడి వాతావరణాన్నిస్తున్న
నీకో ప్రేమల అమ్మ ఒడినిస్తున్న
నీకో హృదయపు తడినిస్తున్న
ఇక బతుకు!

వెర్రితలల తుపాకుల్లారా!
కత్తుల్లారా! బాంబుల్లారా!
బాల్యాన్ని మింగడమంటే-
రేపటి ప్రపంచాన్ని చంపడమే!
బాల్యం పాలస్తీనా అయినా
బాల్యం పాకిస్తాన్ అయినా
బాల్యం భారత్ అయినా…