తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.11 వ భాగం.17.12.25. గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ ప్రసారమైన అంశం

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.11 వ భాగం.17.12.25.

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి ఆధునిక విజ్ఞానం.7 వ భాగం.27.12.25

యాజ్ఞవల్క్య గీత.3 వ భాగం.17.12.25.c

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.66 వ భాగం.17.12.25.

తమిళ సినిమాలకు తెలుగు డబ్బింగ్ వ్యాఖ్యాత ,స్వాతత్రోద్యమ దళిత నేత ,హరిజనోద్ధరణకు కృషి చేసిన ఉమ్మడి మద్రాస్ రాష్ట్ర శాసన సభ్యులు, రాజ్యాంగ నిర్మాణ సభ  సభ్యులుగా,ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికలో శ్రీ బిది జెట్టి గారితో పోటీ చేసిన తొలి హరిజన నాయకుడు  -సర్దార్ నాగప్ప

6-10-1911 న కర్నూలు లో  శ్రీ అంకమ్మ బుచ్చయ్య దంపతులకు నాగప్ప జన్మించారు .స్కూల్ ఫైనల్ చదువుకు ఆటంకం కలిగింది .బ్రిటీష జుంటా నుంచి భారతమాతకు విమోచనం కల్పించాలన్న ధ్యేయంతో చదువు పై శ్రద్ధ  పెట్టలేదు.1936 లో ఉమ్మడి మద్రాస్ రాష్ట్ర ౦ లో అర్హతగల శాసన సభ్యులుగా ఎన్నికైన 36 గురిలో నాగప్ప ఒక్కరు అవటం విశేషం.1937 ఎన్నికలలో కర్నూలు రిజర్వడ్ స్థానం నుంచి పోటీ చేసి శాసన సభకు ఎన్నికయ్యారు .మళ్లీ 1946లోనూ ఎన్నికయ్యారు .ఇంటిపేరుసర్దార్ .

  15వ యేట అమరావతమ్మను వివాహమాడారు నాగప్ప .దంపతులిద్దరూ స్వాతంత్రోద్యమం లో పాల్గొన్న అదృష్టవంతులు .ఇద్దరూ ఖైదీలుగా ఉండటం మన స్వాతంత్ర్య చరిత్రలో అపూర్వ ఘటన .కర్నూలు సబ్ జైలులో ఆమె రెండు నెలలు అండర్ ట్రయల్ ఖైదీ గా ఉన్నారు .1941జనవరి 25నుండి పదినెలలు వెల్లూరు జైలులో కఠిన శిక్ష అనుభవించారు .క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం లోనూ ఉత్సాహంగా పాల్గొన్న ధీర వనిత ఆమె .1942నవంబర్ 5నుంచి ఏడాదిపాటు కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించారు .ఇలా జీవితాంతం భర్తతో వైవాహిక అనుబంధం, కార వాసాను బంధం అనుభవించి వీరనారి అనిపించారు .తండ్రి కర్నూలుకు చెందిన ఎనమల అంకన్న .అమరావతమ్మ 4-10-1971 అమరులయ్యారు  .

  నాగప్ప మొదట్లో కర్నూలు రాధాకృష్ణా టాకీస్ లో తమిళ సినిమాలకు తెలుగు వ్యాఖ్యానం చెప్పేవారు .తర్వాత సత్యాగ్రం లో పాల్గొని డి.ఐ.ఆర్ నేరం కింద అరెస్ట్ అయి 28-11–1940 నుండి ఒక సంవత్సరం జైలు శిక్ష అనుభవించారు .250రూపాయల ఫైన్ కూడా చెల్లించారు .బళ్ళారి వేలూరు తిరుచి జైళ్ళలో శిక్ష అనుభవించారు .12-8-1942  న నెల్లూరు మునిసిపల్ హైస్కూల్ లో సమ్మె నిర్వహించారు .జిల్లా బోర్డ్ సభ్యులుగా  బోర్డు సమావేశం లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి మద్దతుగా తీర్మానం ప్రవేశ పెట్టారు .1942అక్టోబర్ 21నుంచి 1944 డిసెంబర్ 9 వరకు వేలూరు కన్ననూరు ,తంజావూర్ జైళ్ళలో శిక్ష అనుభవించారు .1947-50 కాలం లో నాగప్ప ఢిల్లీలో  రాజ్యాంగ నిర్మాణ సభ  సభ్యులుగా ఉన్నారు .ఆంధ్రరాష్ట్ర కాంగ్రెస్ ఎక్సిక్యూటివ్ సభ్యులు ,కాంగ్రెస్ లెజిస్లేచర్ పార్టే ఎక్సిక్యూటివ్ కార్యదర్శి .ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆది ఆంధ్ర సంఘ ప్రధాన కార్యదర్శి .అఖిలభారత అణగారిన కులాల లీగ్ కార్యదర్శి .అఖిలభారత అల్పసంఖ్యాకవర్గాల ,బలహీనవర్గాల సమాఖ్య సంస్థాపక ఉపాధ్యక్షులు  నాగప్ప ..ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ సంయుక్త కార్యదర్శి .అల్ప సంఖ్యాక వర్గాల ,కార్మిక వర్గాలపార్టీ స్థాపించి ఉపాధ్యక్షులయ్యారు .ఇలా అఖిలభారతస్థాయిలో తిరిగు లేని బడుగు వర్గాల నాయకుడిగా బహుముఖ సేవలందించారు సర్దార్ నాగప్ప .భారత రాజ్యాంగం లో రిజర్వేషన్లు అది ఏళ్ళు మాత్రమె అనేక్లాజును తొలగించటానికి తీవ్ర కృషి చేసి సఫలీకృతులయ్యారు .

 పదవులకోసం ఏనాడూ   వెంపర్లాడని నిజాయితీ నాగప్ప గారిది .ముక్కుసూటితనం చెప్పాలనుకొన్నది చెప్పేయటం ఆయన సుగుణం .ప్రొవిజనల్ పార్లమెంట్ సభ్యుడుగా ఎన్నికైన కర్నూలు జిల్లా మొట్టమొదటి నాయకులు సర్దార్ నాగప్ప.పార్లమెంట్ లో ఆయన వాగ్ధోరణికి నెహ్రు పటేల్ వంటి మహానాయకులు ఆశ్చర్యపడేవారు .రాష్ట్రం లో అంజయ్య ,రామారావు గార్లు కేంద్రం లో ఇందిరాగాంధి అధికారం లో ఉన్నప్పుడు నాగప్పగారిని పదవి తీసుకోమని కోరినా సున్నితంగా తిరస్కరించారు .చెన్నారెడ్డి అధ్యక్షులుగా ఉన్న’’నేషనల్ డెమొక్రాటిక్ పార్టీ ‘’కి ఉపాధ్యక్షులు నాగప్ప .మల్లికార్జున సెక్రెటరి . 1968లో ఉపరాష్ట్రపతి పదవికి జరిగిన ఎన్నికలో  బి .డి .జెట్టి గారితో నాగప్ప పోటీ చేసిన తొలి హరిజన అభ్యర్ధిగా రికార్డ్ సృష్టించారు .చిక్ మగలూరు పార్లమెంట్ స్థానానికి ఇందిరా గాంధీ పోటీ చేసినప్పుడు ఎన్నో సభలలో ఆమెకు మద్దతుగా నాగప్ప ప్రసంగించారు .

  ఆత్మకూరులో హరిజనహాస్టల్  విద్యార్ధుల దేవాలయ ప్రవేశానికి స్థానికులు అడ్డుకోన్నప్పుడు,నాగాప్పతాడూ బకేట్ తీ సుకొని  బావినీరుతోడుకొని స్నానం చేసి ప్రతిఘటించిన ఘనుడు నాగప్ప .1947లో సైకిల్ పై 7తాలూకాలు పర్యటించి హరిజనులను సంఘటితపరచి ,స్పందన చైతన్యం కల్గించిన స్పూర్తి నాగాప్పగారిది .సర్దార్ నాగప్ప గారు 82ఏళ్ల వయసులో 29-4-1993 న పరమపదించారు ‘

ఆధారం సర్దార్ నాగప్ప గారి కుమారుడు బుచ్చిబాబు గారు అందించిన విషయాలతో శ్రీ జి. శుభాకరరావు  లీలావతమ్మ గారి వ్యాసం .

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -17-12-25-ఉయ్యూరు .

  .

శ్రీ వసంత రావు వేంకట రావు గారి ఆధునిక విజ్ఞానం.6 వ భాగం.16.12.25.

యాజ్ఞవల్క్య గీత.2 వ భాగం.16.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.64 వ భాగం.16.12.25.

బ్రిటీష వారి నుంచి సహీద్ భగత్ సింగ్ ను తప్పించిన అమర వీర ధీరవిప్లవ వనిత ,హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ సభ్యురాలు ,మనం మరచిపోయిన -దుర్గాదేవి (భాభీ )వోహ్రా

భగత్ సింగ్ బ్రిటిష్ వారి నుండి తప్పించుకోవడానికి సహాయం చేసిన దుర్గా దేవి, అమర మహిళ

భగత్ సింగ్ , చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ ల మరచిపోయిన స్వదేశీయురాలు, దుర్గా దేవి వోహ్రా భారతదేశం వలస పాలన నుండి స్వేచ్ఛ పొందేందుకు కుట్రలు , ప్రమాదాలతో కూడిన జీవితాన్ని గడిపింది.

భారతదేశం చివరకు కష్టపడి సాధించిన స్వాతంత్ర్యం డెబ్బై ఒక్క సంవత్సరాల తరువాత, అనేక మంది స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల ధైర్యం మరియు కృషి ప్రజల జ్ఞాపకాల నుండి మసకబారింది. రచయితలు మరియు చరిత్రకారులు పెద్దగా విస్మరించిన ఈ పురుషులు మరియు మహిళలు బ్రిటిష్ వారి నుండి భారతదేశ స్వేచ్ఛకు పునాది వేశారు.

అటువంటి గుర్తింపు పొందని  నాయకు రాళ్ళలో  ఒకరు, కొంతమంది భారతీయులకు తెలిసిన స్త్రీ, వలస పాలనతో పోరాడటానికి తన దేశానికి సహాయం చేయడానికి కుట్ర మరియు ప్రమాద జీవితాన్ని గడిపిన స్త్రీ. ఆ మహిళ దుర్గా దేవి వోహ్రా అలియాస్ దుర్గా భభి.

ఈ కీర్తించబడని విప్లవకారిణి  వలస వ్యతిరేక జాతీయవాద ఆకాశంలో ఉల్కాపాతంలా కనిపించాడు భగత్ సింగ్, రాజ్‌గురు , చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ వంటి పురుషులపై అపారమైన ప్రభావాన్ని చూపింది

అలహాబాద్‌లో స్థిరపడిన గుజరాతీ దంపతుల ఏకైక సంతానం దుర్గా దేవిని ఆమె తల్లి మరణించిన తర్వాత మరియు ఆమె తండ్రి సన్యాసం (త్యజించడం) చేసిన తర్వాత ఆమె అత్త పెంచింది. 11 సంవత్సరాల చిన్న వయస్సులో, ఆమె లాహోర్‌లో నివసించి రైల్వేలలో పనిచేసే ధనిక గుజరాతీ కుమారుడు భగవతి చరణ్ వోహ్రాను వివాహం చేసుకుంది.

బ్రిటన్ వలస పాలన భారతదేశంపై కొనసాగిస్తున్న క్రూరమైన దురాగతాలతో బాల్యంలోనే తీవ్రంగా ప్రభావితమైన భగవతి చరణ్, 1920లలో భారతదేశంలో జరిగిన సత్యాగ్రహ ఉద్యమాలలో చేరారు. లాహోర్‌లోని నేషనల్ కాలేజీలో విద్యార్థిగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న విప్లవాత్మక ఉద్యమాలను పరిశీలించే అధ్యయన మండలిలో భగత్ సింగ్, సుఖ్‌దేవ్ మరియు యశ్‌పాల్‌లతో కలిసి ఆయన కూడా చేరారు.

ఆ తర్వాత త్వరలోనే, స్నేహితుల బృందం యువతను స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చేరమని ప్రోత్సహించడం మరియు మతతత్వం , అంటరానితనం  సామాజిక దురాచారాలను అంతం చేయడం లక్ష్యంగా నౌజవాన్ భారత్ సభను స్థాపించింది. అందుకని, ఈ యువ విప్లవకారులందరూ లాహోర్‌లోని భగవతి చరణ్ కుటుంబ ఇంటికి తరచుగా వచ్చేవారు.

లాహోర్‌లోని బాలికల కళాశాలలో ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేస్తున్న దుర్గా దేవి మొదటిసారిగా ఈ  విప్లవకారులతో పరిచయం ఏర్పడింది. జాతీయ స్వేచ్ఛ కోసం ఆకర్షితురాలైన ఆమె, బ్రిటిష్ పాలన సంకెళ్ల నుండి భారతదేశాన్ని విముక్తి చేయడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ (HSRA)లో చేరింది.

1920ల చివరి నాటికి, HSRA సభ్యులు తమ విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలను ముమ్మరం చేశారు. అరెస్టును ఆహ్వానించడాన్ని స్వీట్లు పంచి స్వాగతించారు  కోర్టు సమన్లతో వచ్చిన పోలీసును చూసి ఆనందంతో కేకలు వేశారు. మరియు నిశితమైన ప్రణాళికలు వేసే దుర్గా దేవి, హెచ్‌ఎస్‌ఆర్‌ఏ కుట్రలలో ఒక అంతర్భాగం.

1928లో, తన కొడుకుకు జన్మనిచ్చిన మూడు సంవత్సరాల తర్వాత, వలసవాద అధికారులు హెచ్‌ఎస్‌ఆర్‌ఏ సభ్యులపై క్రూరమైన అణచివేత చర్యలు ప్రారంభించడంతో దుర్గా దేవి అజ్ఞాతంలోకి వెళ్లవలసి వచ్చింది. భగవతి చరణ్ ఇటీవల లాహోర్‌లో బాంబుల తయారీ కోసం ఒక గదిని అద్దెకు తీసుకున్నందున, వారి తీవ్రవాద రాజకీయ కార్యకలాపాలు వారిని పోలీసుల దృష్టికి తీసుకువచ్చాయని ఆ దంపతులకు బాగా తెలుసు.

అయినప్పటికీ, వారు తమ విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలను కొనసాగించారు. 1928 డిసెంబర్ ప్రారంభంలో, భగవతి చరణ్ ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ వార్షిక సమావేశానికి హాజరయ్యేందుకు కోల్‌కతాకు వెళ్లారు.

కొన్ని రోజుల తర్వాత, 1928 డిసెంబర్ 19న, భగత్ సింగ్, సుఖ్‌దేవ్ , రాజ్‌గురు అసిస్టెంట్ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ జాన్ సాండర్స్‌ను హత్య చేశారు — లాలా లజపత్ రాయ్ మరణానికి దారితీసిన క్రూరమైన లాఠీచార్జికి బాధ్యుడైన బ్రిటిష్ పోలీసు అధికారి అతను.

ఫలితంగా ఏర్పడిన గందరగోళం , పోలీసుల దాడుల పరంపరలో, ఆ ముగ్గురూ సహాయం కోసం తమ ‘దుర్గా భాభీ’ వద్దకు వచ్చారు. గుర్తుపట్టకుండా ఉండేందుకు, వారు తమ జుట్టును పొట్టిగా కత్తిరించుకుని, పాశ్చాత్య దుస్తులు ధరించారు.

తన ప్రాణాలకు ఉన్న ప్రమాదాన్ని లెక్కచేయకుండా, ఆమె సహాయం చేయడానికి అంగీకరించింది మరియు తన భర్త అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం తన వద్ద ఉంచిన డబ్బును వారికి ఇచ్చింది. ఆ ధైర్యవంతురాలు లాహోర్‌లోని బ్రిటిష్ గూఢచారుల నుండి భగత్ సింగ్ తప్పించుకోవడానికి సహాయం చేయడానికి అతని భార్యగా నటించడానికి కూడా అంగీకరించింది.

దుర్గా దేవి నిర్ణయాన్ని అసాధారణంగా ధైర్యవంతమైనదిగా మార్చే విషయం ఏమిటంటే, ఆ కాలపు సామాజిక కట్టుబాట్లు వివాహం కాని స్త్రీపురుషుల మధ్య సంబంధాలను కఠినంగా పరిమితం చేశాయి. ప్రమాదాలు తెలిసినప్పటికీ, జాతీయవాద పోరాటానికి వారి నాయకత్వం ఎంత ముఖ్యమో తెలుసుకుని, ఆమె విప్లవకారులకు సహాయం చేయడానికి ఎంచుకుంది.

తన మూడేళ్ల కొడుకును వెంటబెట్టుకుని, ఆ అజేయమైన మహిళ భగత్ సింగ్ మ, రాజ్‌గురు (కుటుంబ సేవకుడిగా నటిస్తూ) భారీ పోలీసు పహారాను చాకచక్యంగా తప్పించుకుని, లక్నో వెళ్లే మొదటి తరగతి రైలు బోగీలో ఎక్కడానికి సహాయం చేసింది. ఆసక్తికరంగా, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ కూడా సుఖదేవ్ తల్లి , సోదరితో కలిసి ప్రయాణిస్తూ, తీర్థయాత్రకు వెళ్తున్న ఆ మహిళలకు తోడుగా ఉన్న సాధువు వేషంలో లాహోర్ నుండి తప్పించుకున్నారు!

లక్నో చేరుకున్న వెంటనే, భగత్ సింగ్ భగవతి చరణ్‌కు ఒక టెలిగ్రామ్ పంపి, తాను ‘దుర్గావతి’తో కలిసి కలకత్తాకు వస్తున్నానని, రాజ్‌గురు బెనారస్‌కు వెళ్తున్నాడని తెలియజేశాడు. చివరకు వారిద్దరూ కలకత్తా చేరుకున్నప్పుడు, చాలా ఆశ్చర్యపోయిన భగవతి చరణ్ వారికి స్వాగతం పలికాడు. భగత్ సింగ్ , రాజ్‌గురు తప్పించుకోవడానికి తన భార్య పోషించిన పాత్ర గురించి తెలుసుకుని అతను చాలా సంతోషించాడు.

లాహోర్‌లో, భగవతి చరణ్ బాంబు కర్మాగారం కనుగొనబడింది, అతను అజ్ఞాతంలోకి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. ఇది జరుగుతుండగా, అతని భార్య రహస్య ‘పోస్ట్ బాక్స్’ పాత్రను పోషించడం కొనసాగించింది, పరారీలో ఉన్న విప్లవకారుల నుండి ఉత్తరాలను అందుకుంటూ మరియు వాటిని వారి కుటుంబాలకు పంపింది.

అనేక మంది నాయకుల అరెస్టు కారణంగా HSRAలో అధికార శూన్యత ఏర్పడిందని గుర్తించిన దుర్గా దేవి, విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలకు స్వయంగా నాయకత్వం వహించడం ప్రారంభించింది. వీటిలో పంజాబ్ మాజీ గవర్నర్ , విప్లవకారులకు బద్ధ శత్రువు అయిన లార్డ్ హేలీపై సాహసోపేతమైన హత్యాయత్నం కూడా ఒకటి. గవర్నర్ తప్పించుకున్నప్పటికీ, అతని సహాయకులు గాయపడ్డారు.

అయితే, ఒక విషాదం కనుచూపు మేరలో కనుమరుగవుతోంది. భగత్ సింగ్‌ను ఉంచిన జైలుపై బాంబు దాడి చేసి ఆయనను విడిపించాలని భగవతి చరణ్ ప్రణాళిక వేసుకున్నాడు. కానీ రావి నది ఒడ్డున బాంబును పరీక్షిస్తున్న సమయంలో జరిగిన అకాల పేలుడు ఆయన మరణానికి దారితీసింది.

హృదయ విదారక దుర్గాదేవి తన భర్త మరణం యొక్క దుఃఖాన్ని విప్లవాత్మక పనిలో మునిగిపోవడం ద్వారా ఎదుర్కొంది. జూలై 1929లో, ఆమె లాహోర్‌లో ఒక ఊరేగింపుకు నాయకత్వం వహించింది, భగత్ సింగ్ ఫోటోతో కూడిన ప్లకార్డును పట్టుకుని ఆయనను విడుదల చేయాలని డిమాండ్ చేసింది. కొన్ని వారాల తర్వాత, 63 రోజుల జైలు నిరాహార దీక్షలో మరణించిన జతీంద్ర నాథ్ దాస్ లాహోర్ నుండి కలకత్తాకు జరిగిన అంత్యక్రియలకు ఆమె నాయకత్వం వహించింది.

అదే సంవత్సరం, అక్టోబర్ 8న, దక్షిణ బొంబాయిలోని లామింగ్టన్ రోడ్డుపై నిలబడి ఉన్న బ్రిటిష్ పోలీసు మరియు అతని భార్యపై ఆమె కాల్పులు జరిపింది, ఈ సంఘటనను తరువాత “ఉగ్రవాద దాడిలో ఒక మహిళ ప్రముఖంగా కనిపించిన మొదటి సందర్భం”గా వర్ణించారు. దీని కోసం ఆమెను అరెస్టు చేసి మూడేళ్ల జైలు శిక్ష విధించారు.

అయినప్పటికీ ఇదంతా దుర్గాదేవి తన దేశానికి చేసిన ఏకైక సహకారం కాదు. 1939లో, ఆమె మరియా మాంటిస్సోరి (ఇటలీకి చెందిన మార్గదర్శక విద్యావేత్త) నుండి శిక్షణ పొందడానికి మద్రాస్‌ను సందర్శించింది. ఒక సంవత్సరం తర్వాత, ఆమె లక్నోలో తన సొంత పాఠశాలను ప్రారంభించింది – ఉత్తర భారతదేశంలో మొట్టమొదటి మాంటిస్సోరి పాఠశాల – పేద కుటుంబాల నుండి ఐదుగురు విద్యార్థులతో.

స్వాతంత్ర్యానంతరం, దుర్గా దేవి లక్నోలో నిశ్శబ్ద జీవితాన్ని గడిపి, అక్టోబర్ 15, 1999న 92 సంవత్సరాల వయసులో తుది శ్వాస విడిచింది. ఆసక్తికరంగా, బ్లాక్‌బస్టర్ చిత్రం రంగ్ దే బసంతి అభిమానులలో చాలా మందికి సోహా అలీ ఖాన్ పోషించిన పాత్ర దుర్గా దేవిపై ఆధారపడి ఉందని తెలియదు!

చరిత్ర ఏదో ఒక విధంగా తన జీవితాన్ని మరచిపోతుందని తరచుగా చూడవచ్చు.

అయితే, ఒక విషాదం కనుచూపు మేరలో కనుమరుగవుతుంది. భగత్ సి౦గ్ ను ఉంచిన జైలుపై బాంబు డాడి చేసి ఆయనను విడిపిం చాలని భగవతి కారాగారాన్ని ప్రణాళిక  వెసుకున్నాడు .. కాని రవి నది ఒడ్డున బాంబును పరిక్షిస్తున సమయంలో జరిగిన ఆకస్మిక ప్రేలుడు అయన  మరణానికి దారితీసింది.

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత, దుర్గాదేవి లక్నోలో నిశ్శబ్ద జీవితాన్ని గడిపి, అక్టోబర్ 15, 1999న 92 సంవత్సరాల వయసులో తుది శ్వాస విడిచింది. ఆసక్తికరంగా, బ్లాక్ బస్టర్ సినిమా రంగ్ దే బసంతి అభిమానులలో చాలామందికి సోహా అలీ ఖాన్ పోషించిన పాత్ర దుర్గాదేవి పాత్ర ఆధారంగా రూపొందించబడిందనే విషయం తెలియదు!

చరిత్ర ఏదో ఒక విధంగా తన స్త్రీలను మరచిపోతుందని తరచుగా కనిపిస్తుంది. కష్ట సమయాల్లో పురుషులతో భుజం భుజం కలిపి నడిచిన చాలా మంది  నాయకు రాళ్ళు  ఇప్పటికీ నీడల్లోనే ఉన్నారు, వారి ముఖాలు మరచిపోయారు మరియు వారి ధైర్యాన్ని ప్రశంసించలేదు. దుర్గాదేవి వోహ్రా అలాంటి ఒక హీరోయిన్, ఆమె అసాధారణ ధైర్యం  తెలివితేటలు ఆమె దేశం గుర్తించి గౌరవించాల్సిన మహిళ.

మన మోడీ గారి దృష్టిలో పడకపోవటం మరీ ఆశ్చర్యం .

శ్రీ ఎస్.ఆర్. ఎస్.శాస్త్రి గారికి కృతజ్ఞతలతో –

మీ -గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-12-25-ఉయ్యూరు .

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.9 వ భాగం.15.12.25.

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.9 వ భాగం.15.12.25. part -2

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి జగత్తు.జీవం.5 వ భాగం.15.12.25. Part -2

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి జగత్తు.జీవం.5 వ భాగం.15.12.25.

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి జగత్తు.జీవం.5 వ భాగం.15.12.25.

శ్రీయాజ్ఞవల్క్యగీతా by అఖండం సీతారామశాస్త్రి(అను.) 1 వ భాగం.15.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.64 వ భాగం.15.12.25.

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.8 వ భాగం.14.12.25. గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ ప్రసారమైన అంశం సరసభారతి ఉయ్యూరు

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.8 వ భాగం.14.12.25.

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి జగత్తు _ జీవం.2 వ భాగం.14.12.25.

Change text alignment

యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి చరిత్ర.9 వ చివరి భాగం.14.12.25.

యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి చరిత్ర.9 వ చివరి భాగం.14.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణఆచార్యపుల్లెలశ్రీరామచంద్రుడిగారిబాలానందినీ వ్యాఖ్.63 వ భాగం.14.12.25.

శ్రీ మాదిరాజు రంగారావు గారి గురించి శ్రీ చేపూరు సుబ్బారావు  

మాదిరాజు రంగారావు గారు తెలుగులో, సంస్కృతంలో గొప్ప పండితులు, కవితారాధకులు, కవి, సాహిత్య విమర్శకులు. పిన్న వయస్సులోనే డాక్టరేట్‌ తీసుకున్న ప్రజ్ఞాశాలి. అధ్యాపక వృత్తిలో వారు అధిరోహించని ఉన్నత శిఖరాలు లేవు. సీనియర్‌ ప్రొఫెసర్‌గా, డీన్‌గా ప్రసిద్ధులు. మృదుస్వభావి, వినయశీలి, పూర్వభాషి, బహుగ్రంథకర్త.

Fame is the last infirmity of a noble mind,’’ అన్నారు సుప్రసిద్ధ ఆంగ్లకవి మిల్టన్‌. రంగారావు గారి విషయంలో ఇది ప్రత్యక్షర సత్యం. నిజాయితీతో ఇచ్చే కాంప్లిమెంట్‌ను కూడా పట్టించుకోని వినయ భూషణులు ఆయన. మెచ్చుకోబోతే దారి మళ్ళిస్తారు! ‘లైమ్‌లైట్‌’లో ఉండడానికి ఏ మాత్రం ఇష్టపడని పెద్ద మనిషి.

కొన్ని రోజులు విశ్వనాథవారి ఇంట్లో ఉండి శిష్యుడిగా కవితా కళ రహస్యాలను ఆకళింపు చేసుకున్న భాగ్యశాలి మాదిరాజు రంగారావు. అయినా తన గ్రంథాన్నొకదాన్ని శ్రీశ్రీకి అంకితమిచ్చిన సమ్యక్‌దృష్టి కలిగినవారు. తన పని తాను చేసుకుంటూ పోయినవారు, రాసుకుంటూ పోయినవారు.. తపస్సు చేసుకుంటూ పోయినట్లు. అది ఆయన మనోధర్మం. లోకం పొగడుతుందో, తెగుడుతుందో పట్టించుకోని వైరాగ్యం కలిగిన మనిషి.

సాహిత్యం సమాజ హితం కోరేదై వుండాలన్నది రంగారావు నిశ్చితాభిప్రాయం. ఛందోబద్ధమైన పద్యం, గేయం ఉండనే ఉన్నవి. వాటి పట్ల వారికి గౌరవమూ ఉన్నది. కానీ వారు అభిమానించే కవితారూపం ‘‘స్వేచ్ఛా కవిత్వం’’. వచన కవిత్వమని బహుళ ప్రచారంలో ఉన్నదానిని వారు స్వేచ్ఛా కవిత్వమని సంభావిస్తారు. ప్రజాస్వామ్య సామ్యవాదయుగంలో ఉన్న మనకు తగినది ఈ స్వేచ్ఛా కవిత్వమేనని వారు గాఢంగా విశ్వసిస్తారు. కొన్ని పదుల సంవత్సరాల నుంచి నెలకు ఒక స్వేచ్ఛా కవిత్వ గ్రంథాన్ని రాస్తున్నారు, ప్రచురిస్తున్నారు. నన్ను అభిమానించి నాకు పంపుతున్నారు.

స్వేచ్ఛా కవిత్వాన్ని గురించి ఆయన ఇలా అంటారు: ‘‘ఎందరు కవులు వచ్చినా ఇంకా మరొకరికి చోటు లభిస్తూనే వుంటుంది. ఇదీ దీని మహనీయత.’’ అంటే పుష్పక విమానం లాగ అన్నమాట. ఇంకా అంటారు– ‘‘జీవనయాన కవిత్వంలో ఒక పొర (లేయర్‌) భావమయం, ఊహానవం, కొంత కల్పన ఎక్కువగా యాదార్థ్యంతో కూడినది. రెండో పొర అనుభవ సుందరరమైంది. అనుభవ స్పందనలతో ఆవిష్కృతమైంది. మూడోది దార్శనికత చేత ఆయువుపట్టుగా ఏర్పడింది. చివరిది నాల్గవది దివ్యత, భవ్యత చేత కళాత్మకతను కలిగింది.’’ ఇలా కవిత్వతత్త్వాన్ని సిద్ధాంతీకరించగలిగిన గొప్ప మేధావి, విమర్శకులు రంగారావు. పగలనక, రాత్రనక వెల్లివిరిసే ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ఎంత చక్కగా కవిత్వీకరించారో చూడండి: ‘‘రాత్రి అయితే పదహారు చంద్రకళలు/ పగలయితేనో శతసహస్ర కిరణ పంక్తులు’’ – జీవన సౌందర్యాన్ని వారు ఆవిష్కరించే తీరే వేరు…

‘‘ఆకుపచ్చని భాగ్యం సమృద్ధికి సంకేతం/ ఎరుపురంగు పరివర్తన తైజస చిహ్నం/ వివిధ వర్ణసమాహితం ఈ అనుభవం.’’

రంగారావు గారు John Donne వలె మెటాఫిజికల్‌ పొయెట్‌. జీవన సత్యాలను, లక్షణాలను సిద్ధాంతీకరిస్తున్నట్లు ఆయన కవిత సాగుతుంది.

‘‘ఈ చరిత్ర నిర్మాణంలో మనిషిది ప్రధాన భాగస్వామ్యం/ భాగ్యస్థితకు సమాజ పరిణామంలో స్థాయి బహు ముఖ్యం’’.

Advertisement

వీటిని అర్థం చేసుకొని ఆనందించడానికి ఎంతటి పరిణతి కావాలి? అంచేతే నేను దీనిని ‘మెటాఫిజికల్‌ పొయెట్రీ’ అంటున్నాను. కవితలనిండా కాన్‌సెప్ట్స్‌. ఇన్సిడెంట్స్‌ తక్కువ. వాటిని అందంగా చెప్పడం వారి ప్రత్యేకత.

అక్కడక్కడ sensuous beautyని అందించే కవితలు కూడా చక్కగా రాస్తారు. ‘‘మనసులో బాధ, కనులలో నీరు/ తూకంలో దేని బరువు దానిదే’’ – జీవితాన్ని వీడని దుఃఖాన్ని ఎంత మన హృదయాలు ఆర్ద్రమయేట్లు చెప్పినారు! గుండెల్ని పిండే జీవన సత్యమిది.

మాదిరాజు రంగారావు గారి ప్రతి పంక్తీ ఏదో ఒక విషయ నిర్వచనమే. ప్రతి పంక్తీ అందమైన నిర్వచన క్లుప్తతతో, ఆలోచనాంశాలతో మన మేధస్సును, హృదయాన్ని ఆకట్టుకునేదే. ఆయన పదాలలోని శబ్దం, అర్థం భవిష్యవాణిలా ప్రతిధ్వనిస్తుంది. ఈ క్రింది పంక్తుల్లోని ప్రాఫెటింగ్‌ రింగ్‌ విందాం: ‘‘రవి చండతను వానను అదుపులో పెట్టేను మనిషి/ కవితకు నవత ప్రతీకమై కళాకృతి నిచ్చేను’’/ ‘‘రాజకీయ క్రియా చరణపర్వంలో/ కలహ సమర చర్యలతో రోబోట్‌ ప్రవేశం’’ అయినా/ ‘‘ఇది నవయుగాలోకనం, సృజన జగం/ అక్షరతేజంతో వెలిగేను నవభవం./ ఆశారేఖలు శుభనవయుగారంభానికి/ సూచికలై ఫలిస్తాయి’’.

రంగారావుగారు మంచి విమర్శకులు. సాహిత్య విమర్శను బయోగ్రాఫికల్‌, హిస్టారికల్‌ పరిశీలనకు పరిమితం చేయకుండా సూత్రబద్ధమైన సిద్ధాంతచర్చ చేయగలరు. మూలాలకు వెళ్లి విషయస్థితిని సిద్ధాంతీకరించగలరు. అది నిజమైన విమర్శ. దీనికి సునిశితమైన మేధస్సు కావాలి. కవితా రచనకు సౌందర్య విలసితమైన సృజనాత్మకశక్తిలాగా. ఈ రెండూ రావుగారికున్నవి.

కొద్దిరోజుల క్రితం వెల్చాల కొండలరావు నిర్వహించిన రంగారావుగారి సంస్మరణ సభలో వారి పిల్లలను చూశాను. ఒక కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు. అందరూ నాన్నగారి వినయాన్ని పుణికిపుచ్చుకున్నవారు, విద్యాధికులు. నాన్నగారి స్మృత్యర్థం ప్రతి ఏటా తెలుగు, సంస్కృతంలో విశిష్ట సేవలందించిన వారికి పెద్ద మొత్తంలో అవార్డులను కొండలరావుగారి విశ్వనాథ సాహిత్యపీఠం నిర్వహణ క్రింద ట్రస్ట్‌ను ఏర్పాటు చేసి అందిస్తామని రంగారావుగారి పిల్లలు ఆ సమావేశంలో ప్రకటించారు. అంతటి తండ్రికి వారు పిల్లలవడం వారి అదృష్టం. అంతటి మంచి పిల్లలు కలగడం రంగారావుగారి అదృష్టం.

 చేపూరు సుబ్బారావు

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -14-12-25-ఉయ్యూరు 

తొలి తరం తెలుగు పరిశోధకులు.7 వ భాగం.13.12.25. గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ ప్రసారమైన అంశం

తొలి తరం తెలుగు పరిశోధకులు.7 వ భాగం.13.12.25.

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి ఆధునిక విజ్ఞానం ,jagattu-jeevanam.3va. Bhaagam.13.12.25

యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి చరిత్ర.8 వ భాగం.13.12.25.

యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి చరిత్ర.8 వ భాగం.13.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యా ఖ్య.63 వ భాగం.13.12.25

రసాయన శాస్త్ర పిహెచ్.డి. భగవద్గీత హోమ్ స్టడీ ప్రోగ్రామ్‌ ఏర్పాటుచేసి ,మూడుభాషల్లో గ్రంథ రచన చేసిన- మహామహోపాధ్యాయ స్వామి తత్వవిదానందజీ

మహామహోపాధ్యాయ స్వామి తత్వవిదానందజీ శాస్త్రీయ మరియు ఆధునిక కోణాలలో నిజమైన పండితులు. ఆయన వేద అధ్యయనం బాల్యంలోనే ప్రారంభమైంది, మొదట ప్రసిద్ధ పండితుడైన తన తండ్రి పర్యవేక్షణలో, ఆ తర్వాత ఒక సాంప్రదాయ పాఠశాలలో సాగింది. ఆయన వేద అధ్యయనంలో రాణించి, 11 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆధునిక విద్యాభ్యాసం ప్రారంభించడానికి ప్రోత్సహించబడ్డారు. ఒక మేధావి విద్యార్థిగా, ఆయన చివరికి రసాయన శాస్త్రంలో పిహెచ్.డి. సంపాదించి, విజయవంతమైన శాస్త్రీయ వృత్తిని కొనసాగించారు.

స్వామీజీ తన వేద మూలాలతో సంబంధాన్ని కొనసాగించారు మరియు సహోద్యోగుల ప్రోత్సాహంతో, వేదాలపై తన ఆలోచనలలో కొన్నింటిని అధికారిక పిహెచ్.డి. సిద్ధాంత వ్యాసంగా సమర్పించారు. ఇది ఆయనకు బంగారు పతకాన్ని మరియు రెండవ డాక్టరేట్‌ను, ఈసారి సంస్కృతంలో, సంపాదించిపెట్టింది. సాంప్రదాయ వేద విద్యలో నిష్ణాతులైనప్పటికీ, సుమారు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాల క్రితం పూజ్య స్వామీజీ ప్రసంగాన్ని విన్నప్పుడే వేదాంతాన్ని అర్థం చేసుకోవాలనే తన అన్వేషణ ముగిసిందని స్వామి తత్వవిదానందజీ భావిస్తారు.

స్వామీజీ పూజ్య స్వామీజీ యొక్క భగవద్గీత హోమ్ స్టడీ ప్రోగ్రామ్‌ను లోతుగా అధ్యయనం చేసి, తెలుగు తెలిసిన ఆధ్యాత్మిక సాధకుల ప్రయోజనం కోసం దానిని తెలుగులోకి అనువదించారు. స్వామీజీ సేలర్స్‌బర్గ్‌లోని ఆర్ష విద్యా గురుకులం ఉపాధ్యక్షులు మరియు ఇంగ్లీష్/సంస్కృతం/తెలుగు భాషలలో వేదాంతంపై 70కి పైగా పుస్తకాలు రాశారు. తన అపారమైన జ్ఞాన సంపద, ఉల్లాసభరితమైన, నిరాడంబరమైన ప్రవర్తన మరియు పంచుకోవాలనే ఆసక్తితో, స్వామి తత్వవిదానందజీ గురుకులంలో అత్యంత ప్రశంసలు పొందిన మరియు ప్రియమైన గురువు. స్వామీజీ జ్ఞానం (విద్య) మరియు వినయం (వినయ) అనే అరుదైన సమ్మేళనం.

స్వామి తత్వవిదానంద బోధనలు

2024 రెండు వారాల వేదాంత కోర్సు

ప్రత్యక్షంగా  ఆన్‌లైన్‌లో సెప్టెంబర్ 6 – 20, 2024 (శుక్రవారం-శుక్రవారం) స్వామి తత్వవిదానందతో రెండు వారాల వేదాంత కోర్సు ఈ కోర్సు కోసం యూట్యూబ్ ప్లేలిస్ట్ ఇక్కడ ఉంది: https://www.youtube.com/playlist?list=PLYTbMLJyGboApBOX0SbJ2dk575r7orbmx ఈ ప్లేలిస్ట్‌ను యాక్సెస్ చేయడానికి, ముందుగా “యాడ్ ఎ”పై క్లిక్ చేయండి

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -13-12-25-ఉయ్యూరు .

తొలి తరం తెలుగు పరిశోధకులు.6 వ భాగం.12.12.25.

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి ఆధునిక విజ్ఞానం.2 వ భాగం.12.12.25.

యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి చరిత్ర.7 వ భాగం.12.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.61 వ భాగం.12.12.25. Part -2

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.61 వ భాగం.12.12.25.

నిత్య పార్ధివ లింగ పూజా పరాయణులు,t,తర్కాన్ని తక్రం( మజ్జిగ)- గా గుటకాయస్వాహ చేసిన ,న్యాయ భూషణ ,న్యాయ శాస్త్ర స్థాపక బిరుదులుపొందిన ,- మహామహోపాధ్యాయ  బ్రహ్మశ్రీ పేరిలక్ష్మీ నారాయణ శాస్త్రి గారు

నిత్య పార్ధివ లింగ పూజా పరాయణులు బ్రహ్మశ్రీ పేరిలక్ష్మీ నారాయణ శాస్త్రి గారు .1877లో గోదావరి జిల్లా కోన సీమ లో పేరూరు అగ్రహారం లో జన్మించారు .తండ్రి గారు మహాశ్రీ విద్యోపాసకులైన అనంత రామావధానులు గారు .తల్లి గారు వెంక మాంబ తాత గారు శ్రీ పార్ధివలింగ పూజాపరాయణులు ,శ్రీ విద్యోపాసకులు,సత్కర్మ పరాయణులు అయిన సుబ్బావధానులు గారు .వీరిది ద్రావిడ బ్రాహ్మణకుటుం.శాస్త్రిగారి చిన్నతనం లోనే తండ్రి మరణించారు .అమ్మ గారే వీరిని కంటికి రెప్పలాగా కాపాడారు .ఎనిమిదవ ఏటనే ఉపనయం చేశారు .పదహారవ ఏటనే వైయాకరణ చూడామణి బిరుదాన్కితులైన మంధా చెన్నయ్యశాస్త్రి గారికి శిష్యులై సంస్కృతకావ్య నాటకాలను ,న్యాయ వేదాంత గ్రంధాలను అభ్యాసం చేశారు.తర్కశాస్త్రం మీద మోజు కలిగి అతి దుర్బోధకంగా ఉండే ఆ శాస్త్రాన్ని పంచదార పానకం లా గుటకాయస్వాహాగా పుచ్చుకొని ,ఆ నాటి మేటి తర్కశాస్త్రజ్నులనే ఆశ్చర్యంలో ముంచారు .ఆయన దిషణాదిక్యతకు అందరు ముచ్చట పడ్డారు.

విజయనగర మహారాజ సంస్కృత కళాశాలలో న్యాయశాస్త్ర ప్రధానాచార్యలు గుమ్మలూరి సంగమేశ్వరశాస్త్రి గారి వద్ద న్యాయ శాస్త్రాన్ని పది ఏళ్ళు అభ్యశించారు .దీనికి మెరుగులు దిద్దు కోవటానికి నైయాకరణ సార్వ భౌములు అని పిలువబడే పిథాపుర ఆస్థాన విద్వాంసు లైన శ్రీపాద లక్ష్మీ నరసింహ శాస్త్రి గారి సమక్షం లో రెండేండ్లు న్యాయ శాస్త్రాన్ని చదివి అసాధారణ పండితులని పించుకొన్నారు .పిఠాపురం ,ఉర్లాం సంస్థానాలను దర్శించి తమ నిరుపమానమైన పాండిత్య ప్రకర్ష ను నిరూపించి శాస్త్రపరీక్షలో నెగ్గి ,ప్రధమ స్థానాన్ని పొంది అనేక బహుమానాలను గెలుచుకొన్నారు .

తమ స్వగ్రామం లో న్యాయ శాస్త్రాన్ని ,వేదాంతాన్ని అనేక మంది శిష్యులకు బోధించారు .వీరి కీర్తి నెల నాలుగు చెర గులా వ్యాపించింది .1902 లో విజయ నగర సంస్కృత మహా విద్యాలయం లో న్యాయ శాస్త్రాధ్యాపకు లుగా నియుక్తులైనారు ..1913 లో సంగమేశ్వర శాస్త్రి గారి నిర్యాణం తరువాత వీరు ప్రధాన న్యాయ శాస్త్ర పండితులుగా పదోన్నతి పొందారు .మహా రాజావారి అభ్యర్ధన మేర కు రాజస్థాన్ లోని జయపూర్  సంస్థానం వెళ్లి అక్కడ మహా విద్వత్ సభలో తమ ప్రజ్ఞా,పాండిత్య ప్రతిభ ను ,వాదకౌశలాన్ని ప్రదర్శించి ‘’న్యాయ భూషణ ‘’బిరుదును పొందారు ..విజయ వాడ లోని త్రిలింగవిద్యా పీథం వారు బ్రహ్మశ్రీ ముదిగొండ వెంకట రమణ సిద్ధాంతి గారి ఆధ్వర్యం లో న్యాయ స్థాపక ‘’బిరుదు నిచ్చి సత్కరించారు .1937 లో లక్ష్మీ నారాయణ శాస్త్రి గారు సంస్కృత కళాశాల ప్రధాన పండిత పదవిని అలంకరించారు .అయిదేళ్ళు పని చేసి విశ్రాంతి పొందారు .ఆ నాటి బ్రిటీష్ ప్రభుత్వంవారు శాస్త్రి గారి విద్వత్తు కు అబ్బుర పడి ‘’మహామహోపాధ్యాయ ‘’అనే అరుదైన బిరుదు నిచ్చి సత్క రించారు .వీరికి ముందు నలుగురు మాత్రమె ఈ బిరుదు ను పొందారు .న్యాయ, వేదాన్తాలను జీవితాంతం బోధించటమే గాక మంత్ర ,జ్యోతిషాలలో అద్భుత ప్రావీణ్యంసంపాదించారు .అతి గహన మైన ఉదయనా చార్యుల రచన ‘’కుసుమాంజలి ‘’ని అతి సరళ భాష లో అనువాదం చేసి తమ పాండితీ గరిమను నిరూపించారు .అలాగే గదాధర భట్టాచార్యుల ‘’హేత్వాభాస సామాన్య నిరుక్తి ,’’సవ్యభి చార సామాన్య నిరుక్తి ‘’అనే నవ్య న్యాయ శాస్త్ర గ్రంధాలకు ‘’లలిత ‘’అనే పేరు తో వివరణాన్ని రాసి ,తమ న్యాయ శాస్త్ర కౌశలాన్ని ,ప్రతిభా వ్యుత్పత్తిని ప్రదర్శించి కోవిదుల మన్నన లందుకొన్నారు .మాధవా చార్యుల వారి ‘’సర్వదర్శన సంగ్ర హం ‘’లోని అనేక భాగాలకు ఆంధ్రాను వాదం చేశారు .అయితే అది అముద్రితమే ..డెబ్బది మూడు సంవత్స రాలు ధన్య జీవితాన్ని గడిపిన న్యాయ శాస్త్ర కోవిదులైన శాస్త్రి గారు 1949 న పరమ పదించారు .

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -12-12-25-ఉయ్యూరు .

ఖగోళ శాస్త్ర పిహెచ్ డి , , హిందూ ధర్మరక్షణ సంస్థ సెక్రెటరి ,’’బ్రహ్మాంజలి ‘’రచనకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డ్ ,రాష్ట్రపతిఅవార్డ్ పొందిన -బ్రహ్మశ్రీ ధూళిపాళ అర్కసోమయాజి

ధూళిపాళ అర్క సోమయాజి

02-10-1910న ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రాజమండ్రి సమీపంలోని వెలిచేరు గ్రామంలో జన్మించారు.

రాజమండ్రి & మద్రాసులో విద్యాభ్యాసం. బాల్యంలోనే వైదిక & సంస్కృతంలోకి ప్రవేశించారు.

మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి MA (గణితం) మరియు కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఖగోళశాస్త్రంలో Ph.D చేసారు.

బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్ చైర్మన్‌గా, ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ అకడమిక్ కౌన్సిల్ సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

ప్రిన్సిపాల్, డిఎన్ఆర్ కళాశాల, భీమవరం.

తిరుపతిలోని కేంద్రీయ సంస్కృత విద్యాపీఠంలో ఖగోలా శాస్త్రాన్ని చదివేవారు.

సెక్రటరీ, హిందూ ధర్మరక్షణ సంస్థ/ధర్మ ప్రచార పరిషత్, TTD, తిరుపతి.

ప్రాజెక్ట్ ఆఫీసర్ ఫర్ క్రియేటివ్ వర్క్ & రీసెర్చ్, TTD, తిరుపతి.

సంస్కృత పండితుడిగా రాష్ట్రపతి అవార్డు గ్రహీత.

సంస్కృత కావ్య “బ్రహ్మాంజలి” రచనకు సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత.

సంస్కృతంలో “జ్యోతిర్విజ్ఞానం” అనే శీర్షికతో రాసిన రచనకు యుపి రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అవార్డు గ్రహీత.

ఖగోళ శాస్త్రంలో పిహెచ్‌డి కోసం చాలా మంది విద్యార్థులకు మార్గనిర్దేశం చేశారు.

11-01-1986న మద్రాసులోని అపోలో76వ యేట  ఆసుపత్రిలో మరణించారు.

అర్కసోమయాజి గారి రచనలు

శ్రీమత్ ప్రసన్నాంజనేయం నామ హనుమత్సందేశః: మందక్రాంతసప్తశతి = ప్రసన్నాంజనేయం, సహితమైన, హనుమత్ సందేశం: 700 మందాక్రాంత శ్లోకాలతో ఆంగ్ల భాషలో సంస్కృతంలో ఒక కావ్యం. బ్రహ్మాంజలిః నామ, పరమేశ్వరార్పిత శ్లోకమాలిక: ఆధునిక భాషలో ప్రాచీన హిందూ ఖగోళశాస్త్రం  విమర్శనాత్మక అధ్యయనం

సంస్కృత సముద్రం నుండి కొన్ని రత్నాలు భాస్కరుని సిద్ధాంత శిరోమణిపై ఆంగ్ల వ్యాఖ్యానం ఎంత అద్భుతమైన విశ్వం!

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -12-12-25-ఉయ్యూరు .

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.5 వ భాగం.11.12.25.

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి ఆధునిక విజ్ఞానం.1 వ భాగం.11.12.25.

శ్రీ వసంతరావు వెంకటరావు గారి ఆధునిక విజ్ఞానం.1 వ భాగం.11.12.25.

యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి చరిత్ర.6 వ భాగం.11.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.,60 వ భాగం.11.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.,60 వ భాగం.11.12.25.

దూర దర్శన్ డైరెక్టర్ , ఆసియా-పసిఫిక్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ యూనియన్ అధ్యక్షురాలు ,ఐక్యరాజ్యసమితి  అత్యున్నత పర్యావరణ పురస్కారమైన UNEP’’ ఛాంపియన్స్ ఆఫ్ ది ఎర్త్ ‘’పురస్కార గ్రహీత , ప్లాస్టిక్ నిషేధ౦, ,కమ్యూనిటీ రేడియోవ్యాప్తికి కృషి చేసిన – శ్రీమతి సుప్రియా సాహు

1968 జూలై 27న జన్మించిన సుప్రియా సాహు, 1991 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ అధికారిణి. ఆమె ఐక్యరాజ్యసమితి  అత్యున్నత పర్యావరణ పురస్కారమైన UNEP యొక్క 2025 ఛాంపియన్స్ ఆఫ్ ది ఎర్త్ అవార్డు గ్రహీత కూడా. ప్రస్తుతం, ఆమె తమిళనాడు ప్రభుత్వానికి అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేస్తున్నారు మరియు పర్యావరణం, వాతావరణ మార్పు మరియు అటవీ శాఖకు అధిపతిగా ఉన్నారు.

గతంలో ఆమె ఆరోగ్య  కుటుంబ సంక్షేమ శాఖకు అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. అంతకు ముందు, ఆమె కూనూరులోని ది తమిళనాడు స్మాల్ టీ గ్రోయర్స్ ఇండస్ట్రియల్ కో-ఆపరేటివ్ టీ ఫ్యాక్టరీస్ ఫెడరేషన్ లిమిటెడ్ (INDCOSERVE) యొక్క ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ-కమ్-మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా అదనపు బాధ్యతలను కూడా నిర్వహించారు. దానికి ముందు, సాహు జూలై 2016 నుండి సెప్టెంబర్ 2017 వరకు దూరదర్శన్ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేశారు. అదనంగా, ABU యొక్క 55వ జనరల్ అసెంబ్లీలో ఆమె ఆసియన్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ యూనియన్ యొక్క సహ-ఉపాధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు.

వృత్తి జీవితం

ఆమె వృత్తి జీవితం ప్రారంభ దశలో, భారత ప్రభుత్వ సమాచార మరియు ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖలో జాయింట్ సెక్రటరీగా పనిచేశారు. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి బదిలీ కావడానికి ముందు, ఆమె వెల్లూరు జిల్లాలో అదనపు కలెక్టర్‌గా పనిచేశారు మరియు తమిళనాడు రాష్ట్ర ఎయిడ్స్ నియంత్రణ సొసైటీ (TANSACS) మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా కూడా సేవలందించారు.

అక్టోబర్ 25, 2016న, ఆమె ఆసియా-పసిఫిక్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ యూనియన్ ఉపాధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికై నియమితులయ్యారు. ఆమె ఆసియా-పసిఫిక్ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్ యూనియన్ (ABU) తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు, ఆ తర్వాత అక్టోబర్ 2018లో కొత్త అధ్యక్షుడికి బాధ్యతలు అప్పగించారు. ఆమె ABU  మొదటి మహిళా ఉపాధ్యక్షురాలు.

ఫిబ్రవరి 2016లో, భారతదేశ ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థ అయిన ప్రసార భారతి, ఆమెను ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థ అయిన దూరదర్శన్ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా నియమించింది. తదనంతరం, ప్రసార సంస్థ ఆమె పేరును ఆమోదం కోసం సమాచార మరియు ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖకు (I&B) సిఫార్సు చేసింది. సాహు గతంలో I&B మంత్రిత్వ శాఖలో డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు మరియు తరువాత జాయింట్ సెక్రటరీ పదవికి పదోన్నతి పొందారు. పర్యావరణం మరియు వాతావరణ మార్పు

ఆమె ప్రస్తుతం పర్యావరణం, వాతావరణ మార్పు మరియు అటవీ శాఖలో అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి పదవిలో ఉన్నారు. తమిళనాడులో ప్లాస్టిక్ బ్యాగ్ వాడకంపై నిషేధం తర్వాత, ప్రజలు వస్త్ర సంచుల వాడకాన్ని ప్రోత్సహించడానికి శ్రీమతి సాహు “మీండుం మంజపై” అనే ప్రచారాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ సంచులు వ్యక్తులు సింగిల్-యూజ్ ప్లాస్టిక్‌లకు వీడ్కోలు పలికేలా ప్రేరేపించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి ఎం కె స్టాలిన్ ఈ ప్రచారాన్ని ప్రారంభించారు. వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడంలో అట్టడుగు స్థాయి మార్పులను తీసుకురావడానికి, తమిళనాడు 10 గ్రామాలను వాతావరణ-స్మార్ట్ గ్రామాలుగా మారుస్తోంది. ఈ చొరవ సౌరశక్తి వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం, అలాగే మురుగునీటిని శుద్ధి చేయడం మరియు తిరిగి ఉపయోగించడం వంటి ఇతర కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అంతేకాకుండా, తమిళనాడు మహిళలకు వాతావరణ మార్పుపై వారి అవగాహనను పెంపొందించడానికి మరియు వారి సంబంధిత ప్రభావ రంగాలలో దాని ప్రభావాన్ని తగ్గించే చొరవలపై పని చేయడానికి వీలు కల్పించడానికి 10 నెలల మార్గదర్శక కార్యక్రమాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.

భారతదేశం  అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన పర్యావరణ పునరుద్ధరణ మరియు వాతావరణ స్థితిస్థాపక కార్యక్రమాలలో ఒకదానిని ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆమె నాయకత్వంలో, రాష్ట్రం 7,000 హెక్టార్లకు పైగా కొత్త రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ లుగా నోటిఫై చేయబడింది, అదనంగా 19 రామ్సర్ సైట్‌లను పొందింది (మొత్తం 1 నుండి 20కి చేరుకుంది), మరియు భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి దుగాంగ్ కన్జర్వేషన్ రిజర్వ్ , స్లెండర్ లోరిస్ అభయారణ్యంతో సహా ఏడు కొత్త వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలను స్థాపించింది.  భారతదేశంలోని మొట్టమొదటి లాభాపేక్షలేని రాష్ట్ర వాతావరణ వాహనం అయిన తమిళనాడు గ్రీన్ క్లైమేట్ కంపెనీ ద్వారా సమన్వయం చేయబడిన గ్రీన్ తమిళనాడు మిషన్లు – గ్రీన్ తమిళనాడు మిషన్, క్లైమేట్ చేంజ్ మిషన్, వెట్‌ల్యాండ్స్ మిషన్ మరియు తమిళనాడు కోస్టల్ రిస్టోరేషన్ మిషన్‌తో సహా – ఆమె తమిళనాడు గ్రీన్ మిషన్లకు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. ఈ ప్రయత్నాలు 2021 మరియు 2023 మధ్య 108 మిలియన్లకు పైగా చెట్లను నాటడానికి, 3,610 హెక్టార్ల మడ అడవుల పునరుద్ధరణకు, మరియు దాదాపు 1,000 కి.మీ2 అటవీ మరియు వృక్ష విస్తీర్ణం విస్తరించడానికి దారితీశాయి.

ట్రెక్ TN చొరవ కింద గ్రామ మడ అడవుల మండలాల ఏర్పాటు మరియు 200 మందికి పైగా గిరిజన యువతను పర్యావరణ పర్యాటక మార్గదర్శకులుగా నియమించడం వంటి సమాజ ఆధారిత పరిరక్షణపై సాహు ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు. ఆమె ఎన్నోర్ , మన్నార్ గల్ఫ్‌లో క్షీణించిన తీరప్రాంత పర్యావరణ వ్యవస్థలు మరియు పగడపు దిబ్బల పునరుద్ధరణకు కూడా మద్దతు ఇచ్చింది మరియు నీలగిరి తహర్ మరియు స్లెండర్ లోరిస్ వంటి తక్కువ ప్రసిద్ధ జాతులను రక్షించడానికి ₹50 కోట్ల అంతరించిపోతున్న జాతుల పరిరక్షణ నిధిని స్థాపించింది.  ఆమె ప్రయత్నాలు తమిళనాడుకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టాయి, ఛానల్ న్యూస్ ఆసియా యొక్క డాక్యుమెంటరీ సిరీస్ ఫ్యూచర్ ప్రూఫర్స్‌లో కూడా ఒక ఫీచర్ ఉంది.

INDCOSERVE మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా, సాహు టీ పెంపకందారుల ఆదాయాన్ని పెంచడానికి , టీ సహకార సంస్థల బ్రాండ్ గుర్తింపును పెంచడానికి చొరవ ద్వారా సహకార పరివర్తనకు నాయకత్వం వహించారు దాదాపు 30,000 మంది చిన్న టీ పెంపకందారులు ఈ చొరవ నుండి ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉంది. కూపర్

అంతేకాకుండా, ఆమె నాయకత్వంలో దూరదర్శన్ వివిధ కొత్త కార్యక్రమాలను ప్రారంభించింది. ఇందులో దూరదర్శన్ రెండు కొత్త సైన్స్ ఛానెళ్లను, అంటే డిడి సైన్స్ మరియు ఇండియా సైన్స్‌లను ప్రారంభించడం కూడా ఉంది. ఈ ఛానెళ్లు ప్రజలలో శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంపొందించే లక్ష్యంతో పనిచేస్తాయి. ఈ రెండు ఛానెళ్లలో సైన్స్ ఆధారిత డాక్యుమెంటరీలు, స్టూడియో ఆధారిత చర్చలు, శాస్త్రీయ సంస్థల వర్చువల్ వాక్‌త్రూలు, ఇంటర్వ్యూలు మరియు లఘు చిత్రాలు ఉంటాయి మరియు ఇవి ఉచితంగా అందుబాటులో ఉంటాయి. డిసెంబర్ 2018లో, సుప్రియా సాహు బృహత్ బెంగళూరు మహానగర పాలిక మరియు మైక్రోసాఫ్ట్‌తో భాగస్వామ్యంలో భాగంగా డిడి రోష్ని అనే విద్యా ఛానెల్‌ను ప్రారంభించారు. భారతీయ వ్యవసాయ రంగంలో గుర్తింపునకు నోచుకోని మహిళా వీరగాథలను చెప్పే ‘మహిళా కిసాన్ అవార్డ్స్’ అనే రియాలిటీ షోను డిడి ప్రారంభించింది.

దూరదర్శన్ ‘కౌన్ బనేగా కరోడ్‌పతి’  కాశ్మీరీ వెర్షన్‌ను కూడా ప్రారంభించింది, ఇది డిడి కాశ్మీర్‌లో ‘కుస్ బని కోషుర్ కరోర్‌పేట్’ అనే స్థానిక పేరుతో ప్రసారం చేయబడుతుంది. ఈ షోను సోనీ పిక్చర్స్ యొక్క స్టూడియో నెక్స్ట్ నిర్మిస్తుంది, వీరు భారతదేశంలో కేబీసీ ఫార్మాట్‌ను నిర్మించడానికి లైసెన్స్ కలిగి ఉన్నారు.

కొత్త సాంకేతికత

సాహు నాయకత్వంలో, దూరదర్శన్ డిజిటల్ టెరెస్ట్రియల్ ట్రాన్స్‌మిషన్ (DTT)ను ప్రారంభించింది మరియు 2017 నాటికి ఈ సేవలను 16 నగరాలకు విస్తరించాలని యోచిస్తోంది. జనవరి 2018లో, దూరదర్శన్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రేక్షకులను చేరుకోవడానికి తన సొంత ఓవర్-ది-టాప్ (OTT) కంటెంట్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రణాళికలు రచిస్తోందని వార్తలు వచ్చాయి. దూరదర్శన్ తమ కంటెంట్‌ను ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడానికి ఇతర కంటెంట్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లతో చర్చలు జరుపుతున్నట్లు తెలిసింది.

కమ్యూనిటీ రేడియో

భారతదేశ కమ్యూనిటీ రేడియో ఉద్యమానికి ఒక రూపాన్ని మరియు దిశను అందించిన ఘనత కూడా ఆమెకే దక్కుతుంది. ఆమె నాయకత్వంలోనే కమ్యూనిటీ రేడియో భారతదేశ 12వ పంచవర్ష ప్రణాళికలో చేర్చబడింది.[48] ఆమె హయాంలో, సమాచార మరియు ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ కమ్యూనిటీ రేడియో రంగానికి తలుపులు తెరిచి, దానితో సంబంధాలను పెంచుకుంది. ఆమె చొరవలో భాగంగా వార్షిక జాతీయ కమ్యూనిటీ రేడియో సమ్మేళనం – స్టేషన్ల వార్షిక సమావేశం, మరియు కమ్యూనిటీ రేడియో స్టేషన్ల పనిపై వార్షిక ప్రచురణ – కమ్యూనిటీ రేడియో కంపెండియం ఉన్నాయి. రెండవ జాతీయ కమ్యూనిటీ రేడియో సమ్మేళనంలో ప్రభుత్వం సోషల్ మీడియాను ఉపయోగించడం కూడా కనిపించిందిఆ సమయంలో సమాచార మరియు ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ ఈ కార్యక్రమాన్ని ట్విట్టర్‌లో ప్రత్యక్షంగా ట్వీట్ చేసింది. HIV/ AIDS మరియు క్షయవ్యాధి

క్షేత్ర పర్యటన సందర్భంగా తమిళనాడు ప్రభుత్వ అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి సుప్రియా సాహు

ఆమె తమిళనాడులో HIV మరియు క్షయవ్యాధి కార్యక్రమాలకు కూడా నాయకత్వం వహించారు. తమిళనాడు రాష్ట్ర AIDS నియంత్రణ సంఘం ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్‌గా, ఆమె రాష్ట్రంలో ఇంటిగ్రేటెడ్ TB మరియు HIV పరీక్షా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ఆమె పదవీకాలంలో, ప్రభుత్వం నిర్వహించే ప్రసూతి ఆసుపత్రులలో అందించే సేవలను సరిపోల్చడానికి రాష్ట్రంలోని ప్రైవేట్ ప్రసూతి ఆసుపత్రులకు రాష్ట్రం HIV/AIDS సేవల సమగ్ర ప్యాకేజీని అందించడం ప్రారంభించింది. ఇందులో కౌన్సెలింగ్, చికిత్స, తల్లి నుండి బిడ్డకు వ్యాప్తి చెందకుండా నిరోధించడం మరియు HIV/TB సహ-సంక్రమణను నిర్వహించడం ఉన్నాయి. 2006లో, ఆమె HIV/AIDS బారిన పడిన అనాథ మరియు దుర్బల పిల్లల కోసం ఒక ఉమ్మడి చొరవను ప్రారంభించింది. 2008లో, TANSACS PDగా ఆమె పదవీకాలంలో, వారి లైంగికత మరియు లింగ గుర్తింపు కారణంగా అణగారిన సమూహాల సమస్యలపై తమిళనాడులోని కేడర్‌లు మరియు జిల్లాల్లో పోలీసు శాఖ యొక్క సున్నితత్వాన్ని ప్రారంభించడంలో ఆమె ముందంజలో ఉంది. ఈ విజయవంతమైన కార్యక్రమం HIV/AIDS లక్ష్యంగా చేసుకున్న జోక్యం కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న కమ్యూనిటీ సభ్యుల భాగస్వామ్యంతో నిర్వహించబడింది, పురుషులతో లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉన్న పురుషులు (MSM) మరియు లింగమార్పిడి మహిళలు తో కలిసి పనిచేశారు.

ఆపరేషన్ బ్లూ మౌంటైన్ ప్రచారం

తమిళనాడులోని నీలగిరి జిల్లాలో పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడంలో ఆమె మార్గదర్శక కృషికి ప్రసిద్ధి చెందింది. జిల్లాలో ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని నిషేధించడానికి ఆమె ‘ఆపరేషన్ బ్లూ మౌంటైన్’ అనే ప్రచారానికి నాయకత్వం వహించారు. ప్లాస్టిక్ ముప్పు నుండి పర్యావరణాన్ని శుభ్రపరచడానికి నీలగిరిలో ఆపరేషన్ బ్లూ మౌంటైన్‌కు ఆచరణాత్మక కలెక్టర్‌గా ఆమె ప్రశంసలు అందుకుంది ప్రసిద్ధ హిల్ స్టేషన్ అయిన నీలగిరిలో నదీ వనరులు మరియు నీటి బుగ్గలను తొలగించడానికి ఈ ప్రచారం చాలా కీలకమైనది. నీలగిరితో ఆమె చేసిన ప్రయోగాన్ని భారత రాష్ట్రాల పాలనపై మునుపటి ప్రణాళికా సంఘం మరియు UNDP ఉత్తమ అభ్యాసంగా నమోదు చేశాయి. నీలగిరి జిల్లా కలెక్టర్‌గా, సాహు ‘అంతర్జాతీయ పర్వతాల సంవత్సరం, 2002’ను పురస్కరించుకుని ఒక ప్రచార కార్యక్రమానికి నాయకత్వం వహించారు. ఇందులో క్షీణించిన షోలా అడవులలో ఒకదానిలో లేదా అనేక చోట్ల మొక్కలు నాటి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించడం కూడా ఉంది. 2003 జూన్ 24న, సుప్రియా సాహు నాయకత్వంలో నీలగిరి ప్రజలు 42,182 మొక్కలు నాటారు — తద్వారా అప్పటికే ఉన్న గిన్నిస్ ప్రపంచ రికార్డును భారీ తేడాతో బద్దలు కొట్టారు.

శ్రీ ఎస్ .ఆర్ .ఎస్ . శాస్త్రి  గారికి కృతజ్ఞతలతో

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -11-12-25-ఉయ్యూరు 

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.4 వ భాగం.10.12.25. గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ ప్రసారమైన అంశం సరసభారతి ఉయ్యూరు

https://youtu.be/eflVymzk9FA
తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.4 వ భాగం.10.12.25. గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ ప్రసారమైన అంశం సరసభారతి ఉయ్యూరు

రైతు పెద్ద పద్మభూషణ్ శ్రీ గొట్టిపాటి బ్రహ్మయ్య గారి నా జీవన నౌక.25 వ చివరి భాగం.10.12.25. https://youtu.be/e2nm5FR3WEs

యాజ్ఞవల్క్య మహర్షి చరిత్ర.5 వ భాగం.10.12.25.

వాల్మీకి మహర్షి కృత శ్రీ మద్రామాయణం. ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామ చంద్రుడి గారి బాలానందినీ వ్యాఖ్య.59 వ భాగం.10.12.25.

శ్రీ సువర్చలా౦జనేయస్వామి దేవాలయం లో ధనుర్మాస ఉత్సవాలు

17-12-25 శ్రీ  విశ్వావసు నామ సంవత్సర మార్గశిర బహుళ  త్రయోదశి  (తెల్లవారితే బుధ వారం )నుంచి పుష్యబహుశి  ద్వాదశి 14-1-2026  బుధవారం  భోగి  వరకు ధనుర్మాస సందర్భంగా ఉయ్యూరు లోని శ్రీ సువర్చలా౦జనేయ స్వామి వారి దేవాలయంలో ప్రతి రోజూ ఉదయం 5గం .లకు సుప్రభాత సేవ ,గోదాదేవి’’ తిరుప్పావై’’ ,కులశేఖర ఆళ్వారుల’’ముకుందమాల ‘’పఠనం ,శ్రీ సుందర కాండ పారాయణం ,ఉదయం 5-30గం లకు శ్రీ సువర్చలా౦జనేయ స్వామి వారలకు ,అష్టోత్తర సహస్రనామార్చన ,శ్రీ గోదా, రంగనాథ స్వామి వారలకు అష్టోత్తర పూజ,.ఉదయం 6-30గం లకు  నైవేద్యం ,హారతి ,మంత్రపుష్పం , తీర్ధ ప్రసాద వినియోగం జరుగును .భక్తులందరూ పాల్గొని తరించ ప్రార్ధన.

                    ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు

30-12-25-మంగళ వారం -పుష్య శుద్ధ ఏకాదశి -వైకుంఠ ఏకాదశి (ముక్కోటి )సందర్భంగా-ఉదయం 4గం .లకు స్వామివార్లకు విశేష అలంకరణ,అష్టోత్తర శతనామార్చన -5గం .లకు ‘’ఉత్తర ద్వార దర్శనం ‘’.

1-1-2026 -గురువారం  –నూతన ఆంగ్ల సంవత్సరాది సందర్భంగా స్వామి వారలకు ఉదయం 5-30గం లకు ‘’లడ్డూ లతో ‘’ప్రత్యేక పూజ ,అనంతరం భక్తులకు లడ్డు ప్రసాద వినియోగం .

7-1-26-బుధ వారం  -పుష్యబహుళ పంచమి -సంగీత సద్గురు శ్రీ త్యాగరాజస్వామి ఆరాధనోత్సవం సందర్భంగా -సాయంత్రం 6గం లకు శ్రీ త్యాగరాజస్వామి వారి అష్టోత్తర పూజ ,అనంతరం సంగీతం టీచర్ శ్రీమతి జి.మాధవి బృందం చే శ్రీ త్యాగరాజపంచరత్న కీర్తనల గానం  

10-1-26- శనివారం   –ఉదయం 5-30గం లకు స్వామివార్లకు –‘’అరిసెలతో’’ ప్రత్యేకపూజ ,ప్రసాద వినియోగం .

13-1-26-మంగళవారం -ఉదయం -5–30గం .లకు శ్రీ ఆంజనేయస్వామి ‘’మూల విరాట్’’ కు ‘’వెన్నతో అభిషేకం’’. 

14-1-26-బుధవారం  –భోగి పండుగ –ఉదయం 5-30గం లకు –స్వామివార్లకు ‘’శాకంబరీ పూజ ‘’(వివిధ కాయగూరలతో పూజ )

ఉదయం -9-30 గం లకు –శ్రీసువర్చలా౦జనేయ ,శ్రీగోదా రంగనాథ  స్వామి వారలకు ‘’ శాంతి కళ్యాణ మహోత్సవం’’ .

15–1-26-గురువారం   –మకర సంక్రాంతి

16-1-26-శుక్రవారం  –కనుమ పండుగ

గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –ఆలయ ధర్మకర్త

మరియు భక్త బృందం

10-12-25 –ఉయ్యూరు .

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.3 వ భాగం.9.12.25.

తొలితరం తెలుగు పరిశోధకులు.3 వ భాగం.9.12.25.

.9.12.25.

రైతు పెద్ద పద్మభూషణ్ శ్రీ గొట్టిపాటి బ్రహ్మయ్య గారి నా జీవన నౌక.24 వ భాగం

.9.12.25.

బ్రహ్మయ్య గారి నా జీవన నౌక.24 వ భాగం

.9.12.25.