పల్లవించిన పల్లె సోయగం..

డా.వాసా ప్రభావతి కథానికలు
వేదగిరి కమ్యూనికేషన్స్ ప్రచురణ
వెల: రు.100.. పేజీలు: 139
ప్రతులకు: ప్రముఖ పుస్తక విక్రయ కేంద్రాలు అన్నిట్లో

కథకురాలు వాసా ప్రభావతిగారు విలక్షణమైన వ్యక్తిత్వం కలదని వేదగిరి రాంబాబు గ్రంథాదిలో చెప్పినట్టుగా కావచ్చు. కాని ఆమె తన కథల్లో గ్రామీణమైన వస్తువుతోనే ఎక్కువ కథల్ని రాసినట్టు చెప్పుకోవాలి. ఈ పుస్తకంలో ఆమె పదహారు కథల్ని గుదిగుచ్చి తెలుగు కథా సరస్వతి అలంకరించడం విశేషం. ‘ఊరగాయ జాడీ’తో ప్రారంభించి ‘నాకూ ఓ మనసుంది’తో ముగించారు. ఈ సంపుటిలో మూడొంతుల కథలు పల్లె వాసనల గుబాళింపులు, ‘కొత్తవెలుగు’ వంటి తుళ్లింతలు, ‘అనసూయ లేచిపోయింది’ వంటి పలవరింతలు ఈనాటి సమాజాన్ని దృశ్యమానం చేస్తాయి. ప్రతీ కథా పాఠకుడ్ని చివరి వరకు చదివిస్తాయి. ‘న్యాయం గుడ్డిది’ కథ ద్వారా ఆమె కూటికి పేదరాలైనా నిజాయితీగల స్ర్తి ఔన్నత్యాన్ని ఆ ఇంటి యజమమానురాలి కొడుకు సానిదానికి సమర్పించిన నగల గురించి చివర్లో ఇంటి దొంగను ఈశ్వరుడే పట్టలేడన్న నీతిని ప్రదర్శించారు. దీనిలో యజమానుల అభియోగం, పోలీసుల జులుం, పేదల పట్ల చులకన ఉంది.
‘ఊరగాయ జాడీ’ కథలో కొంత సాంప్రదాయ వాసన కనిపించినా చుట్టాల కంట్లో అది పడకూడదని యజమాని అది తీస్తూ కిందపడి జాడీ బద్దలవ్వడం, ఊరగాయ బూజు పట్టడం వంటివి సహజత్వానికి దగ్గరగా నిలుస్తాయి. ‘సంధ్య అంచున’ అన్న కథ ఒక ప్రధానోపాధ్యాయురాలు పదవీ విరమణ చేస్తూ భర్తతో తాను ఎక్కువ సమయాన్ని గడపలేకపోయానే అనే ఆవేదన కనిపిస్తుంది. జీవితం చివరిలోనైనా మనం ఒకరికొకరమయ్యాం అనే కొసమెరుపు హాయిగా ఉంది. ‘సిలకమ్మ’ కథలో ఆమె కాస్త విద్యాగంధం కలిగినందువల్ల చిన్నయ్యకు తాకట్టుపెట్టిన పొలం కూలి నాలి చేసి అప్పు తీర్చి పొలం దక్కించుకున్న తీరు బాగుంది. ‘నాన్న కావాలి’ కథలో తన పుట్టుకకు తండ్రిగాని తండ్రి అయిన అతనినే ఆరాధించే బిడ్డలున్న తీరును రచయిత్రి చిత్రించిన తీరు ఆకట్టుకునే దిశలో సాగింది.
‘కామాక్షి కాసులపేరు’ కథలో కథకురాలు ఒక గమ్మతె్తైన ఎత్తుగడతో నగలమీద మోజున్న కూతురిని కష్టపెట్టడం ఇష్టంలేక వెండిదాన్ని కొని దానికి బంగారు మలాము చేయిస్తుంది. అది కొన్ని రోజులకే రంగు మారిపోతుంది. ఆ కాసుల పేరు పుణ్యాన కూతురికి పెళ్లి కుదురుతుంది. ఈ కథలో నిజ జీవితంలో నగల్ని చూసి పెళ్లిళ్లయిపోతే ఆడకూతుళ్లకు అత్తింటి ఆరళ్లు అసలుండవా అనిపిస్తుంది. నిజం నిప్పులాంటిది ఎప్పటికైనా విషయం తెలియక తప్పదు. ‘వీధి దీపాలు’ కథ ద్వారా భిన్న మతస్తులలో గుడ్డినమ్మకం, అంధ విశ్వాసాలు విడిచిపెట్టి అంతా సోదరులలా జీవించాలని రచయిత్రి సహేతుకంగా వస్తువులో చూపించారు. ‘మిసెస్ రామనాథం’ కథలో పెద్దగా పట్టులేకపోయినా సామాజిక స్పృహతోబాటు స్ర్తిలు కూడా గౌరవార్హులు కావాలన్న బాధ్యతల్ని సూచిస్తుంది. ‘మా బతుకులింతేనా’ కథానికలో వస్తువు మనిషి జీవన పోరాటంగా చిత్రితమైంది. దానిలో తల్లి, కొడుకు వీరితోబాటు ఓ మూగజీవం కుక్క. అట్టడుగు బడుగు జీవులకు తమకురోజులు వెళ్లకపోయినా మరో ప్రాణిని పోషించగల ఉదారగుణం ఉంటుందన్న కారుణ్య దృక్పథాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది.
‘తోడు-నీడ’ ఈ కథానికలో వస్తువు పాతదైనా భార్యాభర్తలలో భర్త ఆమెనే శాసించడం, బాస్‌లా పీడించడం వంటివి సాధారణ విషయాలైనప్పటికీ మహిళల పట్ల మగవారి అలసత్వాన్ని అక్షరీకరించిన వైనం అగుపిస్తుంది. ‘చుక్క’ కథలో నీలిమ అనే యువతిని ఒక దొమ్మరాట వాడు కిడ్నాప్ చేసి తీసికెళ్లి ‘గడసాని’గా చేస్తాడు. ఆమె తాను జీవితాన్ని ప్రారంభించిన ప్రాంతంలోనే విద్యను ప్రదర్శిస్తూ తాడుమీంచి పడి ప్రియుని ఒడిలో కన్ను మూస్తుంది. ఇది కరుణరస పూరితమైన కథ. ‘అంగడి వినోదం’ నేటి వస్త్ర దుకాణాలలో బొమ్మలుగా మనుషుల్ని పెట్టి వారి వ్యాపారం పెంచుకునే తీరును రచయిత్రి చిత్రించారు. దీనిలో బొమ్మలా నిలుచున్న వ్యక్తి తిండి తిననీయకుండా ప్రదర్శిస్తూ పడిపోతే యజమాని జనం వత్తిడికి జడిసి అనుకున్న దానికన్నా పైకం ఎక్కువిస్తే అందులో కొంత దళారీ మింగేస్తాడు. అతని తల్లి ఆ కుర్రాడిని ఆసుపత్రికి తీసికెళ్లడంతో కథ ముగుస్తుంది.
‘గెద్ద’ కథానికలో అత్తగారు ఎరుకల సానిగా సోది చెబుతూ, కోడలు పురుళ్లు పోస్తూ, కొడుకు పందులు మేపుతూ వారు తమదైన శైలిలో జీవిస్తుంటారు. వారి కలిమిలేములను చిత్రిస్తుందీ కథ. డా. వాసా ప్రభావతిగారి కథలు కొన్ని నాటి నేటి వస్తువుల జమిలి నేతతో హృద్యంగా సాగుతాయ

తెలంగాణా సాహిత్యాన్ని అందించే ‘పొనుక’

పొనుక- వ్యాస సంకలనం;
-డా.టి.రంగస్వామి,
వెల: రు.100/-
ప్రతులకు- విశాలాంధ్ర
అన్ని శాఖలు

తెలంగాణా ఉద్యమ ప్రభావంలో ఇటీవల తెలంగాణా సాహిత్య సాంస్కృతిక మూలాలను మూల్యాలను అనే్వషించే ప్రయత్నాలు విస్తృతంగా జరుగుతున్నాయి. ప్రతి జాతికి ఒక అస్తిత్వం ఉన్నట్లే ప్రతి ప్రాంతానికీ చరిత్ర, విలక్షణ సంస్కృతి ఉంటుంది. శాతవాహనుల కాలంనుండి మనకు కోటిలింగాల వద్ద తెలంగాణా మూలాలు లభిస్తున్నాయి. కాకతీయుల కాలంలో వింధ్యనుండి రామేశ్వరం వరకు వారి పరిపాలన సాగింది. ఆ తర్వాత అవిచ్ఛిన్నంగా ఏడువందల సంవత్సరాలు ముస్లిం పాలనలో తెలంగాణా ప్రజలు తమ అస్తిత్వాన్ని మరచిపోయారు. ఇప్పుడు తిరిగి జాతీయ పునరుజ్జీవనంలో భాగంగా సాహిత్య సామాజిక సాంస్కృతిక తత్వాలను పరిశోధిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో వచ్చిన గ్రంథమే పొనుక అనే వ్యాస సంకలనం. ఇదొక తెలంగాణా మాండలిక పదం. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను మోసుకొనిపోయే వస్తువు. శబ్దరత్నాకరంలో పొనిక అనే రూపం మాత్రమే ఉంది. దానికి ముంజగడ్డి అని అర్థం ఇచ్చారు. డా.టి.రంగస్వామిగారి వ్యాసాలను మోసుకొని వచ్చిన పొనుక నిండా ఇక్కడి మట్టి సుగంధాలు వెలువడుతున్నాయి. రంగస్వామిగారు లోగడ చాలా గ్రంథాలు ప్రచురించి లబ్ధప్రతిష్టితుడైన రచయిత. ఇదొక వ్యాస సంకలనం. ఇందులో ఆయా సందర్భాలలో వెలువరించిన భిన్నాంశాలకు చెందిన రచనలు ఉన్నాయి. ఆముక్త మాల్యదనుండి ఇందూరు దాకా ఈ ప్రస్థానం సాగింది. కొన్ని వ్యాసాలు పరిధిలో సంక్షిప్తంగా ఉన్నాయి. వాటిని ఇంకా విస్తరింపవలసి ఉంది. ఇంద్రపురి ఇందూరుగా మారిందనే వివరణ సమంజసంగా ఉంది. మహారాష్ట్ర సరిహద్దులో చక్కెర పరిశ్రమ కేంద్రం బోధను ఉంది. పూర్వం ఈ ప్రాంతాన్ని ఇంద్రవల్లభుడు పాలించినట్లు శాసనస్థమైన ఆధారాలు లభిస్తున్నాయి. ఇక్కడి ఇంద్ర నారాయణ దేవాలయ నిర్మాత ఈయనే. తర్వాతి కాలంలో అప్పాప్రగడ బోగప్పయ్య దీనిని పునరుద్ధరించారు. మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ కాలంలో ఇక్కడి దేవాలయాలు కొన్ని మసీదులుగా మారాయి. దేవత్ మసీదు అలాంటిదే. ఈ చరిత్ర మొత్తం ఈతరం విద్యార్థులకు తెలియదు. కనీసం 1947కు ముందు కాశింరజ్వీ నాయకత్వంలో తెలంగాణాను పీడించిన రజాకార్ల గూర్చికూడా నేటి విద్యార్థులకు తెలియదు. ‘ముసలి నక్కకు రాజరికంబు దక్కునే’ అని గర్జించిన దాశరథి కవిత్వం వెనుక ఉన్న ఉద్యమస్ఫూర్తిని ప్రజలు మరచిపోకూడదు. టి.రంగస్వామిగారు ఒక వ్యాసంలో ఆనాటి ఉద్యమంలో పాల్గొన్న కమ్యూనిస్టు రచయితల జాబితాను అందించారు. భూమికోసం భుక్తికోసం విముక్తికోసం రజాకార్లనుండి దొరలనుండి స్థానిక దొరల దోపిడీనుండి విముక్తి పొందటంకోసం 1947 ప్రాంతంలో తెలంగాణా ఉద్యమం వచ్చింది. 1947 ఆగస్టు 15 మొత్తం భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చినా తెలంగాణాకు ఎందుకు రాలేదు?? ఈ అంశాన్ని సాహిత్యపరంగా విశే్లషించిన ఒక చిన్న వ్యాసం ఇందులో ఉంది. ఇటు కులశేఖర ఆళ్వారుల మధుర భక్తినుండి అటు సర్దారు పాపారాయుడి వీరగాథవరకు చాలా అంశాలు ఈ వ్యాసాల్లో రచయిత తన పొనుకలో మోసుకొని వచ్చారు. వరదన్నగారి జీవిత చిత్రణ వ్యాసం బాగుంది. వీరికి అభినవ పోతన అనే బిరుదు సార్థకమైనదే. రామాయణంలో అతిథి పాత్రలు మంధర కైకేయి అనే వ్యాసంలో ఐతిహాసిక విశే్లషణ జరిగింది. కర్ణుడు లేని భారతం లేనట్లే కైకలేని రామాయణం లేదు. ఆమె ప్రేరణవల్లనే రాముడు అరణ్యాలకు వెళ్లి రావణ సంహారం చేశాడు. ఈ మహోపకారానికి మనం కైకమ్మను అభినందించాలి. కళారూపాల్లో సామాజిక సమస్యలేమిటి? మానవ సంబంధాలు నిన్న నేడు రేపు ఎలా ఉండబోతున్నాయి?? తమిళనాడులో తెలుగు సాహిత్యం వంటి వ్యాసాలు రచయిత పరిశోధనాసక్తిని ఎత్తిచూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా జీవన గీత కర్మయోగము- గీతాంజలి వ్యాసాలు రచయిత అభిరుచికి అద్దం పట్టాయి.
రంగస్వామిగారి సంకలనం చాలా బాగున్నా గ్రంథ రూపంలో వచ్చినప్పుడు వ్యాసాలను మరింత విస్తరించవలసిన అవసరం ఉందని అనిపిస్తుంది. నిబద్ధ దేశి- అనిబద్ధదేశి అనే విశే్లషణ గేయ (గాథ) కవితలో ఎలా ఉంటుందో సర్వాయిపాపడి వ్యాసంలో రచయిత చూపారు. మొత్తంమీద ఈ పొనక ప్రయోజనాత్మక గ్రంథంగా పాఠకుల ఆదరణను పొందుతుందని భావింపవచ్చు. భండారు నాగభూషణరావుతోబాటు వా

శ్రీమతి గుత్తికొండ రామ రత్నం చారిటబుల్ ట్రస్ట్ ప్రారంభ సభ

ఆత్మీయ మిత్రులు , కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం అధ్యక్షులు శ్రీ గుత్తికొండ సుబ్బారావు గారి ధర్మ పత్ని శ్రీమతి గుత్తికొండ రామ రత్నం గారి ప్రధమ వర్ధంతి సందర్భం గా ,సుబ్బారావు గారు ,వారికుమార్తెలు కలిసి ఏర్పరచిన ‘’గుత్తికొండ రామ రత్నం చారిటబుల్ ట్రస్ట్ ‘’మచిలీపట్నం ఆర్ .కే పాలస్ లో23-11-14-ఆదివారం  ఆంద్ర ప్రదేశ శాసన సభ ఉప సభాపతి శ్రీ మండలి బుద్ధప్రసాద్ ,హిందీ భాషా ప్రచారకులు శ్రీ యార్ల గడ్డ లక్ష్మీ ప్రసాద్ ,ప్రముఖ రచయిత శ్రీవిహారి ,కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘ ప్రధాన కార్య దర్శి డా జి వి పూర్ణ చంద్ ఆత్మీయ అతిధిలుగా పాల్గొన్నసభలో ప్రారంభమైంది .బంధువులు ,ఆత్మీయులు ,సాహిత్య ప్రియులు సుమారు మూడొందల మంది  పాల్గొని స్వర్గీయ రామ రత్నం గారి బహుముఖీనమైన సేవలను ప్రస్తుతించి సంతాపం ప్రకటించారు .ఆమె స్మ్రుతి చిహ్నం గా ట్రస్ట్ వెలువరించిన ‘’స్మ్రుతి గీతి’’అనే ఫోటో దృశ్యమాలికను శ్రీ లక్ష్మీ ప్రసాద్ ,డా పూర్ణ చంద్ రాసిన ‘’తెలుగే ప్రాచీనం ‘’అన్నపుస్తకానికి శ్రీమతి తుర్లపాటిరాజేశ్వరి శ్రీ మూర్తి దంపతులు చేసిన ఆంగ్లానువాదం ‘’Telugu –Antiquity’’గ్రంధాన్ని శ్రీ బుద్ధ ప్రసాద్  ఆవిష్కరించారు .వేదిక మీది పెద్దలే కాక  సుబ్బారావు గారి అమ్మాయిలూ ముగ్గురూ ,వారి బన్ధువులు , సభలోని సాహితీప్రియులు కూడా రామ రత్నం గారి జీవిత విశేషాలను జ్ఞప్తికి తెచ్చుకొని ఘన నివాళి అర్పించారు .ఏంతో  హుందాగా ఆత్మీయం గా భోవోద్వేగం గా కన్నీటి పర్యంతంగా భారహృదయంతో ఇంతమంది పాల్గొని నిజమైన ఆత్మీయమైన శ్రద్ధాంజలి ఘటించటం అపూర్వమనిపించింది .వారందరి మాటల్లోని భావాన్ని మాత్రం పొందుపరుస్తున్నాను .

‘’శ్రీమతి రామ రత్నం గారు అర్ధాంగి అనే పేరు కు అసలైన నిర్వచనం  .తాను కాలికరిగిపోతూ కూడా వెలుగు నిచ్చే కొవ్వోత్తి లాగా ఆమె  18సంవత్సరాలు గా తీవ్ర వ్యాధితో చిక్కి  శల్యమై పోతున్నా ,ద్రవాహారం మాత్రమె తీసుకొని జీవిస్తున్నా ఏనాడు జీవితం పై విరక్తి పెంచు కోని వ్యక్తీ .నలుగురీ ఉపయోగపడాలన్న కోరికే ఆవిడను అంతకాలం జీవింప జేసింది .తన పిల్లలు మిగిలిన వారిపిల్లల లాగా ఉన్నత విద్య నేర్చి గొప్ప ఉద్యోగాలు చేసి స్వంతం గా నిలబడాలన్న ధ్యేయం తో వారిని పెంచి తీర్చి, దిద్ది సఫలమనోరధ  అయింది .ఏదైనా మనసులో అనుకొంటే అది పూర్తీ అయ్యేదాకా నిద్రపోని కృషి  ,పట్టుదల కల మహిళ.ఒక రకంగా ఆమె ‘’స్వయం సిద్ధ’’. భర్త సుబ్బారావు గారు సాహిత్యోపజీవి .ఆయన సాహిత్య వ్యాసం గానికి పూర్తీ సహకారం అందించి ,తన అనారోగ్యం మూలం గా ఆయన్ను వాటికీ  దూరం కాకుండా చూసిన అపూర్వ మనస్తత్వం ఆమెది .ఆయనపుస్తక ముద్రణకు   డబ్బు లేకపోతె తన మంగళసూత్రాన్ని అమ్మటానికి  సిద్ధపడిన త్యాగ మూర్తి .భర్త ఆదాయానికి సాయపడాలని ఇంట్లోనే’’ గ్రుహ ప్రియ ‘’స్వీట్ షాప్ పెట్టి యెన్దరకో ఉద్యోగం కల్పించి,మంచి యాజమాన్యం తో పర్య వేక్షణతో  నాణ్యమైన పదార్ధాలతో ,అందరింటే చవకగా అందిస్తూ  ఆదాయాన్నెకాక అందరి అభిమానాన్ని   షాపు పొందేట్లు చేసిన సమర్ధురాలు .అందుకే రోటరీక్లబ్ వారు ఆమెను ఉత్తమ పారిశ్రామిక వేత్తగా గుర్తించి ఘన సన్మానం చేశారు .

బంధువులందరికీ ఆప్యాయతను పంచిపెట్టిన ఉత్తమా ఇల్లాలు .తన మనసులోని కోరికను భర్త గుర్తిన్చేట్లు ,ఆయన మనసెరిగి ప్రవర్తించిన సాధ్వి తాను మరణం అంచున ఉన్నా ఎవరికే కష్టం వచ్చినా ఆదుకొని  ధైర్యం చెప్పి సముదాయించే స్తిత ప్రజ్ఞు రాలు . అయిదు నిముషాలలో మ్మృత్యువు కబళించ బోతోంది అని తెలిసి కూడా  అమెరికా నుంచి కూతురు వచ్చినా ,ఆమె యోగ క్షేమ విచారణ కంటే ముందుగా  కూతురు  చేత హాస్పిటల్ లో తను సేవచేసిన నర్సులు ,వార్డ్ బాయ్ లకు కృతజ్ఞతాపూర్వకం గా డబ్బు ను ఇప్పించిన అపూర్వ నారీరత్నం  శ్రీమతి రామ రత్నం .ఆమెకున్న మొక్క వోని ఆత్మ విశ్వాసం ,నమ్మకం ,పట్టుదల కార్య దీక్ష తమను ఇంతటి వారిని చేశాయని కుమార్తెలు అశ్రునయనాలతో జ్నప్తికి తెచ్చు కోవటం  అందరిని కదిలించి వేసింది .మరణానికి సుమారు ఏడాది ముందు జగ్గయ్య పేట దగ్గరున్న ముత్యాల వద్ద ఉన్న శైవ క్షేత్రం లో దేవుడి మీద పెద్దగా నమ్మకం లేని భర్త సుబ్బారావు గారిని ఒప్పించి భార్యా భర్తలిద్దరూ పూనుకొని ఓపికగా ఒక చిన్న ఆలయాన్ని నిర్మించి శివ లింగాన్ని ప్రతిస్టిం చారు. ఇది వారిద్దరి దాంపత్య జీవితం లో అపూర్వ సన్నివేశం .ఇంట్లో వ్యాధితో బాధ పడుతున్న భార్యను అన్నేళ్ళు చూస్తూ యెంత తల్లడిల్లి  మనో వ్యధ చెందారో సుబ్బారావు గారు ?తలచుకొంటె గుండె చెరువవుతుంది .అయ్యో భర్తను ఇంత క్షోభ పెడుతున్నానే అని ఆ తల్లి యెంత మనో వేదనకు  గురైందో ఊహించలేము .ఒకరి మనసు ఒకరు తెలుసుకొని అన్యోన్యం గా ఆదర్శం గా జీవితం సాగించిన వారిద్దరూ అభినందనీయులు .’’ఆర్ .కే. పారడైజ్’’ లో జరిగిన ఈ సభ ను చూస్తె శ్రీమతి రామ రార్ణం గారు చేసిన గుప్తదానాలు ,సాంఘిక  సేవ ,ధర్మా చరణ  సాదు శీలత ,మనో నైర్మల్యం ,ప్రేమానురాగాలు ,మానవీయత  ,అజాత శత్రుత్వం  మనోబలం  కార్య శూరత ఆమెకు తప్పక’’ పారడైజ్ ‘’అంటే స్వర్గ ప్రాప్తి కలిగిస్తుందని అని పించింది .

This slideshow requires JavaScript.

రామ రత్నం గారి పేర ఏర్పడిన ఈ దార్మి  సంస్థ ముఖ్యం గా పేద బాలికల విద్యాభి వృద్ధికి,వారి కాళ్ళ మీద వారు నిలబడి స్తిరమైన ఆదాయాన్ని సంపాదిం చు కోవటానికి దోహద పడే  సంస్థ అని నిర్వాహులు తెలియ జేశారు .సంస్థ దిన దిన ప్రవర్ధమానమై ,అర్హులు చేదోడుగా నిలిచి అభివృద్ధి చెందాలని వక్తలందరూ అభిలషించారు .

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -23-11-14-ఉయ్యూరు

సరసభారతి 72వ సమావేశం -శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ స్వామి దేవాలయం 22-11-14శనివారం సాయంత్రం -వక్త శ్రీ నవులూరి రమేష్ బాబు -రిటైర్డ్ తెలుగు లెక్చరర్ -విషయం -తెలుగు కావ్యాలలో పార్వతీ పరమేశ్వర వర్ణనం కార్తీక  మాస ధార్మికకార్యక్రమం

చరిత్ర సృష్టించిన నేతలు

సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్, ఇందిరాగాంధీలు ఇద్దరూ జాతి గుర్తుంచుకోవలసిన గొప్ప నేతలు. వివిధ రంగాల్లో దేశానికి వీరిద్దరూ చేసిన నిరుపమానమైన సేవ ఎన్నటికీ మరువలేనిది. వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ దేశాన్ని సమైక్యం చేయడమే కాకుండా ఏడాదికాలంలో ఉపఖండంగా గుర్తింపు తీసుకొచ్చారు. లేకపోతే దేశం మొత్తం 550 ముక్కలుగా విడిపోయి ఉండేది. హైదరాబాద్ సంస్థానం తప్ప మిగిలినవన్నీ శాంతియుతంగానే ఇండియన్ యూనియన్‌లో కలిసిపోయాయి. హైదరాబాద్‌లో భారత సైన్యం పోలీసు చర్యను చేపట్టాల్సి వచ్చింది. కేవలం ఐదురోజుల్లోనే హైదరాబాద్ సైన్యం లొంగుబాటు పూర్తయింది. ప్రాణనష్టం కనిష్ఠ స్థాయిలోనే నమోదైంది.
కేవలం ఏడాదికాలంలో మొత్తం దేశాన్ని శాంతియుతంగా సమీకృతం చేయగలగడం నిజంగా మానవాళి చరిత్రలో అపూర్వఘట్టం. ప్రష్యాకు చెందిన బిస్మార్క్ జర్మనీ ఏకీకరణలో విజయం సాధించి గొప్ప రాజనీతిజ్ఞుడిగా పేరుపడ్డాడు. 1824లో డెన్మార్క్‌తో ప్రారంభమైన యుద్ధం, ఆస్ట్రియాకు అటు తర్వాత 1871లో ఫ్రాన్స్‌కు పాకింది. అయితే తక్కువ విస్తీర్ణం, జనాభా కలిగిన భౌగోళిక ప్రాంతాన్ని ఏకీకరించడానికి బిస్మార్క్‌కు చాలా కాలం పట్టింది.
ఒక యుద్ధనేతగా ఇందిరాగాంధీ చేసిన సేవకు దేశ చరిత్రలో ఎప్పటికీ ప్రత్యేక స్థాన మే. ఆమె సాధించిన సైనిక విజయం అసామాన్యమైంది. 92వేల మంది పాకిస్తాన్ సైనికులు లొంగిపోయారు. ఆ విజయంతో కోటిమంది జనాభాతో కూడిన బంగ్లాదేశ్ ఆవిర్భవించింది. నిక్సన్-కిసింజర్‌ల ద్వయం తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్న తరుణంలో ఇందిరాగాంధీ ఈ విజయాన్ని సాధించడం గొప్ప విశేషం. ఇదే సమయంలో పాక్‌తో చైనా మైత్రి, పర్వత శిఖరాలకంటే సమున్నతంగా, లోతైన సముద్రాలకంటే మరింత లోతుగా కొనసాగుతున్న తరుణమది. అణు శక్తితో నడిచే విమానవహక నౌకతో సహా అమెరికా సప్తమవాహక దళం, హిందూ మహాసముద్రంలో మోహరించినా పాకిస్తాన్‌కు ఏవిధమైన ప్రయోజనం లేకపోయింది. ఎందుకంటే సోవియట్ యూనియన్ జలాంతర్గాముల రంగప్రవేశం చేయడమే అందుకు కారణం. అప్పట్లో భారత- సోవియట్ మైత్రి, సహకారం గొప్ప రక్షణగా నిలవడమే అందు కు కారణం.
ఇక శీతాకాలంలో హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాలు మంచుతో పూర్తిగా కప్పబడి ఉండటం వల్ల, పర్వత రహదారులన్నీ మూసుకుపోయాయి. ఫలితంగా చైనా కలుగజేసుకోవడానికి వీల్లేకపోయింది. అప్పట్లో అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి, పార్లమెంటులో మాట్లాడుతూ ఇందిరాగాంధీని అపర దుర్గగా అభివర్ణించారు. రెండువేల సంవత్సరాల క్రితం చంద్రగుప్త వౌర్యుడు, అలెగ్జాండర్ సైన్యాధిపతి సెల్యూకస్‌పై ఘనవిజయం సాధించిన తర్వాత, మనదేశానికి లభించిన తొలి విజయం ఇది. అప్పట్లో సెల్యూకస్ అఫ్గానిస్థాన్‌ను అలెగ్జాండర్ సామ్రాజ్యంలో కలిపేసాడు. తర్వాత మధ్య యుగాల కాలంలో పశ్చిమాసియా, యూరప్ ప్రాంతాలనుంచి వచ్చిన చొరబాటుదార్ల చేతిలో మన సైన్యాలు పదే పదే పరాజయం పాలయ్యాయి.
సాధారణంగా ప్రముఖ నేతల జయంతులే కాని వర్థంతులు జరుపుకోం. ఇందుకు జాతి పిత మహాత్మాగాంధీకి మినహాయింపు. ఇక నెహ్రూ గాంధీ కుటుంబానికి చెందిన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాం ధీల జయంతులు మాత్రమే జరుపుకుంటు న్నాం కానీ వర్ధంతులను నిర్వహించడం లేదు. అక్టోబర్ 31 సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ పుట్టిన రోజు. అదేరోజు ఇందిరాగాంధీ అంగరక్షకుల తూటాలకు బలయ్యారు. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అక్టోబర్ 31ని ‘జాతీయ ఏక్తా దివస్’గా ప్రకటించింది. దేశం కోసం ఇందిర చేసిన త్యాగానికి గుర్తుగా దీన్ని జరుపుకోవడం ఆనవాయితీగా మారింది. ఇది చర్చించాల్సిన విషయం. ఆమె విషాదాంతం దేశానికి తీరని నష్టమే అయినప్పటికీ, అకాలీ సమస్యను పరిష్కరించడంలో అనుసరించిన విధానమే తన హత్యకు కారణమైంది. ఈ నేపథ్యంలో సర్దార్ పటేల్‌ను ‘్ఫట్‌నోట్’ స్థాయికి కుదించడం చరిత్రను అధిక్షేపించడం మాత్రమే. ప్రస్తుత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ…సర్దార్ పటేల్‌పై దృష్టి కేంద్రీకరించడం ఎంతో సముచితమైన చర్య. ఇదే సమయంలో ఇందిరాగాంధీ బలిదానాన్ని ఆయన ప్రస్తావించకుండా ఉండలేదు. ఆమె పుట్టిన దినమైన నవంబర్ 19ను, బంగ్లాదేశ్ యుద్ధంలో సాధించిన గొప్ప విజయానికి గుర్తుగా ‘రాష్ట్రీయ శక్తిదివస్’ పేరుతో జరుపుకుంటూనే ఉన్నాం. అయినప్పటికీ ఆమె జయంతి, వర్ధంతి ఉత్సవాలను జరుపుకోవడాన్ని విమర్శించడం ఏమాత్రం తగనిదని గుర్తించాలి.
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జయంతి నాడు భారతీయ జనతాపార్టీ ఆయనకు గొప్ప నివాళులర్పించింది. కానీ కాంగ్రెస్ ప్రథమ కుటుం బం మాత్రం ఈ సందర్భంగా పేరు ఉచ్ఛరించకుండానే మోదీపై కటువైన వ్యాఖ్యలు చేయడం ఏమాత్రం తగని పని. ఇందిరాగాంధీ చేసిన తప్పులను ఎవ్వరూ మరువలేరు. 1972 సిమ్లా చర్చల్లో జుల్‌ఫికర్ అలీ భుట్టో ఆమెను వంచించాడు. మనవద్ద అప్పట్లో ఉన్న రెండు ‘ట్రంప్ కార్డు’లైన 92వేల మంది పాక్ సైనికులను, ‘శాకర్‌గడ్ బల్జ్’ భూభాగాన్ని పాక్‌కు తిరిగి ఇచ్చివేయడం చారిత్రక తప్పిదమైంది. నియంత్రణ రేఖనే అంతర్జాతీయ సరిహద్దుగా మార్చడానికి పాక్‌ను ఒప్పించడానికి అంతకు మించిన అవకాశం మనకు రాలేదు ఇక ముందు వస్తుందని చెప్పలేం కూడ. అత్యవసర పరిస్థితి విధించి, ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఉక్కుపాదంతో అణచివేసిన ఆమె చేసిన తప్పు ఎన్నటికీ క్షమార్హం కాదు. ఆమె ఉద్యోగస్వామ్యాన్ని, పోలీసు వ్యవస్థను ధ్వంసం చేశారు. న్యాయవ్యవస్థ చివరికి సైన్యాన్ని కూడా రాజకీయమయం చేసిన ఘనత ఆమెదే. దేశంలో విపరీతంగా పెరిగిపోయిన అవినీతిపై ఇందిర వ్యాఖ్యానిస్తూ ‘‘అవినీతి అనేది అంతర్జాతీయంగా కొనసాగుతున్నదే’’ అంటూ సమర్ధించుకో జూశారు. కుటుంబ పాలనను ప్రవేశపెట్టి, ప్రజాస్వామ్యంలో ఫ్యూడల్ వ్యవస్థను సుస్థిరం చేసింది కూడ ఆమెనే!
ఇక సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ విషయానికి వస్తే, దేశాన్ని ఏకీకరించడంతో పాటు ఎన్నో గొప్ప పనులు చేశారు. చంపరాన్‌లో నీలిమందు రైతులకు అనుకూలంగా మహాత్ముడు అహింసా ఉద్యమాన్ని చేపట్టగా, సర్దార్ పటేల్ అస్సాంలోని బార్డోలీలో అహింసా ఉద్యమాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించారు. సర్దార్ బిరుదును పటేల్‌కు ప్రదానం చేసింది మహాత్ముడే. ఆల్ ఇండియా సర్వీసులను ఎత్తివేసి వాటి స్థానంలో సెంట్రల్ సర్వీసులు, స్టేట్ సర్వీసులను అమల్లోకి తీసుకొని రావాలని కాంగ్రెస్ భావించింది. అప్పట్లో ఐసిఎస్ మరియు ఐపిలపై తీవ్ర వ్యతిరేకత ఉండేది. స్వాతంత్య్రోద్యమ కాలంలో వీరిలో కొందరు అతిగా వ్యవహరించారన్న అపప్రధే అందుకు కారణం. అయితే అఖిల భారత సర్వీసులను కొనసాగిస్తామని సర్దార్ పటేల్ హామీ ఇవ్వడంతో ఐసిఎస్ మరియు ఐపి అధికార్లు కొనసాగడమే కాకుంగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంలో మాదిరిగానే జీత భత్యాలను పొందారు. వీరి తర్వాత ఐఏఎస్, ఐపిఎస్ నియామకాలు జరిగాయి. అయితే వీరి జీతభత్యాలు తగ్గించినప్పటికీ, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నాటి సదుపాయాలు మాత్రం యధాతథంగా కొనసాగించారు. కానీ దీనివల్ల దేశ విభజన సమయంలో తీవ్ర నష్టం వాటిల్లింది. సీనియర్ స్థాయిల్లో ఉన్న బ్రిటిష్ అధికార్లు అకస్మాత్తుగా తమ పదవులను వదిలేసి వెళ్లిపోవడంతో, దేశ విభజన కాలంలో కొనసాగిన అరాచక పరిస్థితులను నియంత్రించడం కష్టసాధ్యమైపోయింది. సరీగ్గా ఇదే సమయంలో ఐఏఎస్ అధికార్లు ఎప్పటికప్పుడు తమ అభిప్రాయాలను నిర్భయంగా మంత్రులకు తెలియ జేయాలని పటేల్ స్పష్టంగా చెప్పారు. ఒకవేళ అవి మంత్రుల ఉద్దేశాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నా భయపడాల్సిన అవసరం లేదని ధైర్యం చెప్పారు. అయితే అన్నీ విన్న తర్వాత మంత్రులు తీసుకున్న నిర్ణయాలను వినయ విధేయతలతో అమలు పరచాల్సిందేనని పటేల్ సివిల్ సర్వెంట్లకు నిర్మొహమాటంగా చెప్పాడు. అవినీతి మరక అంటని సచ్ఛీలుడు పటేల్. మరణించే నాటికి ఆయన బ్యాంక్ బ్యాలన్స్ కేవలం రూ. 237 మాత్రమే! ఆయన కుమారుడు లేదా కుమార్తె తండ్రి స్థాయిని తమకు అనుకూలంగా ఎన్నడూ మలచుకోవడానికి యత్నించలేదు. పటేల్ కుమార్తె, తండ్రి బాగోగులు చూసుకోవడంలోనే జీవితం గడిపింది. చివరకు అహమ్మదాబాద్‌లో దుర్భర దారిద్య్రంలో మరణించింది. అప్పట్లో మూడు తప్ప అన్ని ప్రావెన్షియల్ కమిటీలు సర్దార్ పటేల్‌ను ప్రధానిగా ఎన్నుకున్నాయి. ఆ మూడింటిలో రెండు డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్‌కు, కేవలం ఒక్కటి మాత్రమే నెహ్రూకు మద్దతు పలికాయి. అయినప్పటికీ మహాత్ముడు నెహ్రూను దేశ తొలి ప్రధానిగా ఎంపిక చేశారు. సర్దార్ పటేల్ మ హాత్ముని ఆదేశాలను తలవంచుకొని పాటించారు. డిప్యూటీ ప్రధానిగా ఎంతో వినయ విధేయతలతో పనిచేశారు.
మరో మూడు వారాల్లో మరణిస్తాడనగా సర్దార్ పటేల్, అప్పటి ప్రధాని నెహ్రూకు ఒక లేఖ రాశారు. నిజంగా ఆ లేఖ, ఆయనలోని వ్యూహాత్మక దృష్టికి అద్దం పట్టింది. 1950లో చైనా టిబెట్‌ను ఆక్రమించడం వల్ల మనకు ప్రమాదం పొంచి ఉన్నదని అవసరమైన రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలన్నది ఆ లేఖ సారాంశం. దురదృష్టమేమంటే నెహ్రూ ఈ లేఖనే పెడచెవిన పెట్టడం. దీని పర్యవసానం 1962లో చైనా చేతిలో భారత్ అత్యంత అవమానకరమైన ఓటమి పాలుకావడం. అటువంటి దార్శనికుడి పట్ల దేశ ప్రజల్లో చైతన్యం కలుగ జేయడానికి కృషి చేయడం మోదీ చేస్తున్న సముచిత కార్యం. తొలినాళ్లలో పటేల్‌పై తీసిన చిత్రం ఆధారంగా నూతన ప్రభుత్వం హడావుడిగా నూతన చిత్రాన్ని తీసింది. ఈ డాక్యుమెంటరీ దూరదర్శన్‌లో ప్రసారమైనా గొప్ప ప్రచారం లభించలేదు. కేవలం దీని ద్వారా సర్దార్‌కు ఇది పూర్తి న్యాయం చేసినట్టు కాదు. అటెన్‌బరో.. గాంధీపై చిత్రాన్ని తీసిన మాదిరిగానే, సర్దార్ పటేల్‌పై కూడా ఒక వాణిజ్యపరమైన చలన చిత్రాన్ని రూపొందించాలి. ఒక గొప్ప నాయకుడు దేశానికి చేసిన నిరుపమాన సేవను, ప్రజల మనోఫలకాలనుంచి తొలగించడానికి గతంలో కాంగ్రెస్ చేసిన యత్నాలన్నీ దీని ద్వారా తుడిచిపెట్టుకుపోతాయి.

దర్శనీయ దైవ క్షేత్రాలు శ్రీ త్రికూటేశ్వర స్వామి -కోటప్పకొండ

సాహితీ బంధువులకు శుభ కామనలు -నిన్న 20-11-14 గురువారం మేమిద్దరం ,మా కుటుంబ స్నేహితురాలు శ్రీమతి మల్లికాంబ గారు ఉదయం అయిదింటికి ఉయ్యూరులో కారులో బయల్దేరి  విజయవాడ గుంటూరు మీదుగా నరసరావు పేట వెళ్లి ఆడ మా బంధువుల అమ్మాయి తెలుగు లెక్చరర్ అయిన శ్రీమతి యడవల్లి మనోరమ వాళ్ళ ఇంట్లో ఒక గంట  ఉన్నాం . తర్వాతగుంటూరు జిల్లాలోని  కో టప్ప కొండ వెళ్లి అక్కడ  శ్రీ త్రికోటీ శ్వర స్వామి దివ్య దర్శనాను భూతిని పొంది ,ఆక్కడి  నుండి ప్రకాశం జిల్లాలోని త్రిపురాసుర సంహారాన్ని మహాశివుడు చేసిన త్రిపురాంతకం  చేరి  ఆక్కడ డ మహా మహిమాన్విత,మరియు బావి లో వెలసిన  శ్రీ బాలా త్రిపుర సుందరి అమ్మవారిని ,ఛి న్న మస్తకాదెవిని ,కొండ పైనున్న శ్రీ త్రిపురాన్త కేశ్వర  ,పార్వతీ అమ్మవార్లనుదర్శించాం   అక్కడి నుండి మళ్ళీ గుంటూరు జిల్లా పొన్నూరు చేరి అక్కడ  అతిపెద్ద శ్రీ ఆంజనేయ స్వామిని , ప్రసిద్ధ శ్రీ భావనారాయణ స్వామిని ,శ్రీ ఆంజనేయ శివ దేవాలయాల  సమూహ దేవాలయాలను దర్శించి ,రాత్రి పది గంటలకు ఉయ్యూరు చేరుకొన్నాం . కా ర్తీక మాసం  చివరి రోజుల్లో చేసిన ఈ క్షేత్ర దర్శనమ్ దాదాపు అరవై ఏళ్ళ కల సాఫల్యం అయింది ఆనన్దమ్ గా  గా ఉంది .

మేమిద్దరం ,మల్లికాంబగారు -20-11-14గురువారం నరసరావుపేటలో శ్రీమతి యడవల్లి మనోరమ ఇంట్లో ను కోటప్ప కొండ ,త్రిపురాంతకం ,పొన్నూరు దేవాలయ సందర్శన చిత్ర భోగం .కోటప్పకొండపై మా శ్రీమతి ప్రభావతి అమ్మగారు పద్మావతమ్మగారి త్తండ్రి తండ్రి గారు శ్రీ చతుర్వేదుల పున్నయ్య గారు తమస్సు చేసి, కపాల మోక్షం పొందినఎత్తైన  పై కొండ ,కొండకింద మా గబ్బిటవారైన  శ్రీ గబ్బిట కోటయ్య గారు శివరాత్రి రోజుల్లో చేసే  బ్రాహ్మణ అన్నదాన సత్రం -ఉన్నాయి చూడండి

విశేష ప్రతిభావంతుడు సాంఖ్యాయన శర్మ

విస్మరించలేని సాహిత్య గుణాలు

మా ఇంటి ఉసిరి మహా(మినీ)ఉసిరి చెట్టు కింద కార్తీకమాసం చివరి సోమవారం 17-11-14న మా అన్నయ్య గారి మనవడు ఛి కళ్యాణ్ తో కలిసి మహన్యాస పూర్వక శ్రీ రుద్రాభిషేం ,శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతం ,శ్రీ వెంకటేశ్వర దీపారాధన ,బంధు మిత్రులతో కార్తీక వన  భోజం  దృశ్యమాలిక

సరస భారతి -సాహిత్య సంస్క్క్రుతిక సంస్థ -ఉయ్యూరు

ఉయ్యూరు శ్రీజగాదాంబా సమేత సోమేశ్వరాలయం లో 16-11-14ఆదివారం శ్రీ జగదాంబా సమేతసోమేశ్వర  బ్రాహ్మణ సేవా సంఘం మొదటి సమావేశం – శ్రీ సత్యనారాయణ వ్రతం ,పెద్దలకు సన్మానం మరియు మొదటి కార్తీక వన భోజనం -విరగ బడి హాజరైన బ్రాహ్మణ్యం

నా దారి తీరు .-83

ఆత్కూరు ఉద్యోగం

ఆత్కూరు కు వెళ్ళా లంటే ఉయ్యూరు నుంచి కంకిపాడు వెళ్లి  ఆక్కడగన్నవరం షటిల్ బస్ లో గన్నవరం చేరి ,అక్కడి నుండి హనుమాన్ జంక్షన్ మీదుగా వెళ్ళే ఏలూరు బస్ ఎక్కి ఆత్కూరు దగ్గర దిగి  అక్కడి నుండి సుమారుకిలో మీటరు నడిచి స్కూల్ కు చేరుకోవాలి .అదీ తొమ్మిదిన్నర కి అక్కడ ఉండాలి .కంకి పాడు లో బస్ అందుకోవటం ,అక్కడ జంక్షన్ బస్ పట్టుకోవటం చాలా ఇబ్బందిగా ఉండేది .ఇంటి దగ్గర సుమారు ఏడున్నరే బయల్దేరాల్సి వచ్చేది .అప్పటీ ప్రభావతి అన్నం వగైరా వండి రెడీ చేస్తే  ఇంత’’కతికి ‘’ఆదరా బాదరా ముక్కూ  నోటా కుక్కుకొని వెళ్ళే వాడిని .వీలయితే టిఫిన్ కూడా  మధ్యాహ్నానికి తయారు చేసిచ్చేది .ఆక్కడ పని చేసినంత కాలం ఉరుకులూ ,పరుగుల జీవితమే అయింది .సాయంత్రం నాలుగున్నరు స్కూ ల్ అయిపోగానే  అక్కడి నుంచి నడిచి సెంటర్ కు వచ్చి  గన్నవరం వెళ్ళే బస్ పట్టుకొని ,అక్కడి నుంచి కంకి పాడు బస్సుఎక్కి అక్కడ దిగి ఉయ్యూరు వెళ్ళే బస్ అందు కోవాలి .ఇప్పుడున్నంత బస్ ఫ్రీక్వేన్సీ ఆ రోజుల్లో  ఉండేవి కావు .చాల ఇబ్బందులు పడాల్సి వచ్చేది .ముఖ్యం గా గన్నవరం నుండి బయటం పడటం మహా ఇబ్బంది గా ఉండేది .బస్ లు దొరక పొతే గన్నవరం దగ్గర యెర్ర మట్టి లారీలు లేక  కంకర లారీలు ఎక్కి రావాల్సి వచ్చేది  . కాబిన్ లో ఖాళీ  లేక పొతే పైన కూర్చోవాల్సి వచ్చేది .బట్టలన్నీ యెర్ర దుమ్ముతో నిండిపోయేవి ఇంటికొచ్చేసరికి .ఇదీ ఆత్కూరు ఉద్యోగం ‘’సౌఢభ్యం ‘’

అక్కడ చేరిన మర్నాడే సాయంత్రం  గన్నవరం లో దిగి హైస్కూల్ దగ్గర రోడ్డులో ఉన్న శ్రీ అప్పరాయ వర్మ గారింటికి వెళ్లి కలిసి చేరినట్లు చెప్పి ధన్యవాదాలు తెలియ జేశాను. ఆయనా సంతోషించారు .హెడ్ మాస్టారు చాలా మంచివారని సిన్సియర్ అని డ్యూటీ మైండెడ్ అని చెప్పారు .అంటే ఆయన్ను మెప్పించటం అంత సులువు కాదని చెప్పకనే చెప్పినట్లు . హెడ్ కోటేశ్వరరావు గారు తెల్లని మల్లెపూవు లాంటి గ్లాసో పంచె తెల్ల చొక్కా తో ఉండేవారు .ముందు రెండుపళ్ళమధ్య కొద్దిఎడం .నవ్వు ముహం లో కనిపించేది కాదు .సీరియస్ గా ఉన్దేవారేప్పుడూ .అంతా టైం ప్రకారం నిర్దుష్టం గా జరగాలని కోరేవారు .అలాగే జరిపేవారు .ఇంగ్లీష్ చెప్పేవారు .సోషల్ మేష్టారు వెంకటేశ్వర రావు ప్రక్కనే ఉన్న పేద అవుటుపల్లి గ్రామస్తుడు .రోజూ సైయిల్ మీద ఆక్కడినుంచే వచ్చేవారు .సరదామనిషి .హెడ్ గారీ తలలో నాలుక .పెదవుతూ పల్లి లో జోసెఫ్ తంబి ఆశ్రమం ఉంది ఆయన ఆరాధనోత్సవాలు ఘనం గా నిర్వహిస్తారు .అకడ మిషన్ గర్ల్స్ స్కూల్ ఉంది .

సైన్స్ మేష్టారు హనుమంత రావు ఏలూరు వర్క్ షాప్ లో చాలా ఏళ్ళ క్రితం పరిచయమైనా వాడు .లాబ్ ఇంచార్జ్ .లాబ్ కూడా పెద్దదే .హార్ట్ పేషెంట్ అనిజ్ఞాపకం .మంచి స్నేహితుడు .లంచ్ టైం లో ఇంటికి స్కూటర్ మీద తీసుకోని వెళ్లి భార్య తో టిఫిన్ చేయించి టీ తో సహా ఇచ్చేవాడు .ఆవిడా చాలా సంస్కారం తో అన్నయ్యగారూ అంటూ ఆప్యాయం గా పలకరించేది .ఇద్దరు పిల్లలని గుర్తు .వాళ్ళూ సరదాగా ఉండేవారు .అలాగే ఒక జూనియర్ తెలుగు పండిట్ విజయ లక్ష్మి అని గుర్తు .స్కూల్ లో ఖాళీ పీరియడ్స్ లో చాలా ఆత్మీయంగా  మాట్లాడేది .వాళ్ళ ఆయన అక్కడ పోస్ట్ మాస్టారు .ఆమె కూడా అప్పుడప్పుడు వాళ్ళ ఇంటికి  ఆహ్వానించి టిఫిన్ చేసి పెట్టేది .స్కూల్ కు  కాఫీ ఫ్లాస్ తీసుకొచ్చి నాకు  కూడా కాఫీ ఇచ్చేది .ఇలాంటి ఆత్మీయులు ఇక్కడ లభించటం నా అదృష్టం . అలాగే వాలేశ్వర రావు గారనే సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ నల్లగా లావుగా తెల్లటి నేత పంచె చొక్కా ఉత్తరీయం తో ఉండేవారు .గొప్పకవి .మా ఇద్దరికీ ఖాళీ దొరికితే సాహిత్యం తో కాలక్షేపం చేసేవాళ్ళం .ఆయన రాసిన పద్యాలు వినిపించేవారు .చాలా ధారా శుద్ధితో పద్య రచన చేశారు .విశ్వనాధ వారి శిష్యులు కూడా .విశ్వనాధ అంటే వీరాభిమానం ఆయనకు .నాకూ అంతే కనుక మా సాన్నిహిత్యం మరీ ఎక్కువైంది .అయన రిటైర్ అయి బెజవాడ దగ్గర ముత్యాలంపాడు లో ఉండేవారు .ఒక సారి ఉయ్యూరు వచ్చిమా ఇంటికి  వచ్చారు .అప్పుడు మా శ్రీమతి ఊర్లో లేదు .నేనే వండు కుంటు న్నాను .కనుక ఆతిధ్యం ఇవ్వలేకపోయాను కాని ఉయ్యూరులో శివాలయ అర్చకుడు  రాఫ్ట్ మేష్టారు నా శిష్యుడు మామిళ్ళ పల్లి సోమేశ్వర రాకు బంధువులు ఆయన .వాళ్ళ ఇంటికే  వచ్చానని అక్కడే  భోజనం చేస్తానని చెప్పారు .ఉయ్యూరు లో సాహితీ మండలిని మా గురువుగారు స్వర్గీయ లంకా బసవా చారి మేష్టారు మా అందరితో కలిపి ప్రారంభించిన రెండు మూడేళ్ళ తర్వాత జరిపిన కవి సమ్మేళనాలలో వాలేశ్వర రావు గారిని వచ్చి పాల్గొన మని కోరేవాళ్ళం. వచ్చి చక్కని చికని కవిత్వం రాసి వినిపించేవారు .తను రాసిన పద్యాల పుస్తకాలు  అందరికీ ఇచ్చేవారు .ఆత్కూరు లో గబ్బిట వారున్నారు .ఒక సరి వారింటికి వెళ్లాను .ఎప్పుడో తరాలు విడిపోయిన వారు .కూరాడలో బందర్లో ఆత్కూరులో ఉండే వీరిని ఆ ఊరి గబ్బిట వారుగా పేర్కొంటారు .స్కూల్ లో అటెండరు పాలు తెచ్చి ఆఫీ డికా షన్  వేసి ఇంటర్వెల్ లో కలిపిందరికి ఇచ్చేవాడు నేల అవగానే లెక్క  చూసి అందరికీ డబ్బు సమానం గా వేసి వసూలు చేసేవాడు .ఇంకో లెక్కల మేష్టారు వెంకటేశ్వర రావు దీన్ని పర్య వేక్షించేవాడు ఈయనా చాల మంచివాడు తర్వాత అక్కడే హెడ్ మాస్టర్ గా పని చేశాడు .

స్కూల్ లో ఇద్దరు సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్లు నాతొ చాలా క్లో జ్ గా ఉండేవారు .వాళ్ళ ఇంటికి తీసుకుని వెళ్లి ఆతిధ్యం ఇచ్చేవారు .చాలా సరదా మనుషులు .స్కూల్ దగ్గర ఒక మామిడి తోట ఉండేది .అందులో పనస చెట్లు విరగ కాసేవి .నాకు ఆ కాయలు తెప్పించి ఇచ్చేవారు . ఇంటికి  తీసుకోచ్చేవాడిని .డ్రిల్ మాస్టారు జగన్మోహన రావు .ఆ ఊరివాడే .పంచె కట్టుతో సోడా బుడ్డి కళ్ళ అద్దాలతో ఉండేవాడు .హెడ్ గారి టైల్ .లెక్కల మేష్టారు నల్లగా వెడల్పు ముఖం తో సఫారీ బట్టలతో ఉండే జగన్మోహన రావు .ఈయన రుద్రపాక  హెడ్ మాస్టారు ఈడుపు గంటి వెంకటేశ్వర రావు గారి తమ్ముడూ ,డ్రిల్ మేస్టారూ అయిన రత్తయ్య గారి అల్లుడు .అప్పుడప్పుడు వచ్చి కనిపించి వెళ్ళే వాడు రత్తయ్య గారు  .ఆయన మనవడు నైంత్ క్లాస్ ఇకడే స్కూల్ లో చదువుతున్నాడు .మంచి బ్రిలియంట్ .అన్నిటా ఫస్ట్ గా ఉండేవాడు .ఆ తర్వాత ఆతను బి టెక్ పాసై మంచి ఉద్యోగం సాధించాడని రత్తయ్య గారేప్పుడో కనిపించి చెప్పారు .రత్తయ్య గారు తాడిగడప లో సెటిల్ అయ్యారు .మా రెండవ కోడలు  శ్రీమతి ఇందిరా  వాళ్ళ తాతయ్యది అదే వూరు .ఒక సారి ఆవూరు వెళ్ళినప్పుడు రత్తయ్య కనిపించి ఏంతో ఆత్మీయత చూపారు .నేను అడ్డాడ హెడ్ మాస్టారు గా పని చేసినప్పుడు అక్కడ పని చేసి రిటైర్ అయిన రత్తయ్యగారిని ఒక ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం నాడు సన్మానించాం .

ఆత్కూరు లో నే రిటైర్ అయిన అర్జున రావు గారు అనే ఫిజికల్ సైన్స్ టీచర్ గారి పేరు వినటమే కాని ఎప్పుడూ చూడలేదు .ఆయనే ఒక సారి స్కూల్కు  వచ్చి నన్ను పరిచయం చేసుకొని నా బోధనా విధానాన్ని చాలా మెచ్చుఒన్నారు .ఆయనే చాలా గొప్ప టీచర్ అలాంటి వారు నన్ను మెచ్చు కో వటం నా అదృష్టం . .తొమ్మిదో తరగతి కి రత్తయ్య గారి మనవడున్న సక్షన్ కు  నేను ఇంగ్లీష్ చెప్పేవాడిని .టెన్త్ నైంత్ లు ఫిజికల్ సైన్స్ బోధించేవాడిని .నా టీచింగ్ విధానం గురించి ఎప్పుడూ కామెంట్ చేయలేదు హెడ్ గారు .ఆయన బాగా గమనించేవారు .ప్రతివారితోనూ బిల్ అండ్ బెల్ గా వ్యవహ రించే వారు   ఆయన నవ్వగా నేనెప్పుడూ చూసిన పాపాన పోలేదు  నా విధి నిర్వహణా బిల్ అండ్ బెల్ గా నే జరిగిపోయింది .ఒక్కో సారి ఇంటికి  వచ్చేసరికి  రాత్రి ఎనిమిదయ్యేది . అందుకే  ఆత్కూరు రావటం ఒక రకం గా ఇంటి నుండి రావటమే అయిణనా ఈ ప్రయాణం వగైరా చూస్తె ముందే చెప్పినట్లు  నాపని పెనం మీద నుంచి పొయ్యిలో పడినట్లయింది .అలాగే లాగిస్తున్నాను  యెంత పని చేసినా హుషారు ఉండటం లేదు. స్వేచ్చ ఉన్నట్లనిపించటం లేదు  అంత రిజర్వేడ్ వాతావరణం లో పని చేయటం నా స్వభావానికి పూర్తిగా విరుద్ధం . ఇక్కడ ఉండాలనే కోరికా లేదు .ఎక్కడికి  వెళ్ళాలో తెలియని స్తితి .వార్షికయా పరీక్షలై పోయి పేపర్లు దిద్ది మారర్కుల లిస్టు లు హాన్దోవర్ చేశాను.నిశ్చింతగా ఉన్నా మనసులో ఏదో అందోళన  . ఏప్రిల్ ఇరవై మూడోతేదీ తో స్కూల్ వర్కింగ్ డేస్ అయిపోయింది .ఆత్కూరు లో మెటర్నిటీ లీవ్ పెట్టిన ఆవిడ జాయింగ్ పెర్మిషన్ కోరిందట  ఆమెను ఆత్కూరులో నాపోస్ట్ లో మళ్ళీ వేసి నన్ను జగ్గయ్య పేట దగ్గరున్న గండ్రాయి హైస్కూల్ కు అక్కడ జిల్లాలోనే జూనియర్ మోస్ట్ గా పని చేస్తున్న ఒక లేడీ సైన్స్ అసిస్టంట్ ను హూస్ట్ చేసి నన్ను అందులో వేశారు .కను ఆత్కూరు  హెడ్మాస్టారుకార్డ్ర్ద్ ద్వారా  నాకు తెలియ జేసి నన్ను ఏప్రిల్ ఇరవై నాలుగు ఉదయమే రిలేవ్ చేసేశారు .వేసవి సెలవలు కనుక  ట్రాన్సిట్ వాడుకొని గండ్రాయి లో చేరాలి .

ఆత్కూరు లో రిలీవింగ్ ఆర్డర్ తేసుకొవటానికి  వెళ్లాను .హెడ్ మాస్టారు కోటేశ్వర రావు గారు చాలా సాదరం గా ఆహ్వానించి టిఫిన్ కాఫీ తెప్పించి ఇప్పించారు  . సిన్సియారిటీని బోధనను మెచ్చుతూ మాట్లాడారు . అక్కడె ఉన్న ఆఫీస్ అసిస్టంట్ గా ఉన్న  కుర్ర గుమాస్తా ఇది చూసి బోల్డు ఆశ్చర్య పోయి ,నేను హెడ్ దగ్గర వీడోలు తీసుకొని బయటివస్తుంటే ‘’మాస్టారు –నేను చాల ఏళ్ళుగా ఇక్కడే  పని చేస్తున్నాను  హెడ్ గారి శిష్యుడినికూడా .కాని నాకు తెలిసి నంతవరకు ఆయన ఏ టీచర్ కూ స్వయం గా కాఫీ ఇవ్వగా,మెచ్చుకాగా  నేను చూడలేదు .మీరు చాలా అదృష్ట వంతులు  ఆయనుకు  మమీ పైన ఉన్న గౌరవానికి , మీ టీచింగ్ సామర్ధ్యానికి నిదర్శనం ‘’అని ఏంతో సంబర పడ్డాడు .ఆతను ఈ ఊరికి దగ్గరలోనే  ఏలూరు దారిలో ఉన్న ఊరివాడు  చాలా మంచివాడు .అలా ఆళ్ళ కోటేశ్వర రావు గారి అభిమానాన్ని పొందాను .

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -62

96- భాషార్నవ కర్త -నుదురుపాటి వెంకన్న

పుదుక్కోట రాజు ఆస్థానం లో ఉన్న తెలుగు కవి నుదురు పాటి వెంకన్న సంస్కృతం తెలుగులలో దిట్టమైన కవి .’’ఆంద్ర భాషార్నవం ‘’అనే తెలుగు నిఘంటువు రాశాడు .తొండమాన్ రాజుల వంశావళి రాశాడు .తండ్రి సీతారామయ్యా గోప్పకవే ‘’.ఉద్దండకవి’’ బిరుదాంకితుడు తండ్రి .వెంకన్న పార్వతీ కల్యాణం,రఘునాదీయం ,మల్లుపురాణం,బృహనన్నాయిక దండకం ,తొండమాన్ వంశావళి అనే గ్రంధాలు రాశాడు .ఇతని భాశార్నవం తెలుగు తమిళ దేశాలలో బాగా ప్రచారమైన పద్య నిఘంటువు . మూడు భాగాలున్న ఈ బృహత్ నిఘంటువు అంతవరకూ ఎవరూ రాయని మహత్తర రచన .

వెంకన్న రాసిన రఘునాదీయం అనే సంస్కృత రచన ను సమకాలీనుడు ప్రభువు అయిన రఘునాధ రాయ తొండమాన్ కు  అంకితమిచ్చాడు .పార్వతీకల్యాణం యశాగానం మల్లపురాణం  తెలుగు రచన .మల్ల జాతి వివరాలుంటాయి .బృహన్నాయక దండకం రఘునాధ రాయని మీద చెప్పిన తెలుగు కవిత్వం .అద్భుతరచన గా ప్రాముఖ్యం పొందింది . ఇంతకంటే ఈ కవి వివరాలు మనకు తెలియటం లేదు .

97-వికట నితంబ

తొమ్మిదవ శతాబ్దానికి చెందినా ఈ మహిళా కవి సంస్కృతం లో సరళ విలక్షణ రచన చేసింది .’’భయంకర మైన పిరుదులుకలది ‘’ అని వయాట నితంబ అనే మాటకు అర్ధం .బహుశా నిక్ నేమ్ అయి ఉండచ్చు .తన కవిత్వం లో వీటిని మెక్చుఒన్తో రాసుకున్నది .ఆ కాలం లో ఇలాంటి పేర్లు ఉండేవి .జఘన చపాల అలాంటి పేర్లలో ఒకటి .వయాట నితంబ రాసిన వానిని తరువాతిఆలపు కవులు పేర్కొన్నారు .ముఖ్యం గా 1363వాడిన సారంగ ధరుడు ఆమె కవిత్వాన్ని సుభాషిత రత్న కోశం లోఉదాహరించాడు .విద్యాకారుడు సదుక్తి కర్ణామృతం ,సుభాషితావళిలో పేర్కొన్నాడు . శృంగార రసం లో కవిత్వాన్ని ముంచి తేల్చింది వికట నితంబ ..ఆమె కవిత్వాన్ని రాజశేఖరుడు ఆనంద వర్దానాచార్యుడు ఉదాహరించారు .భోజ దేవుడు శృంగార ప్రకాశ లో ఆమె కవిత్వాన్ని మెచ్చాడు .

‘’పృదా కాలే వదతి సభాషం-తద్విపరీతం యస్య హిరన్యే-లుమ్పతి చాస్తిత్రే రం వా షం వా –తస్మై దత్త వికట నితంబా ‘’దీని అర్ధం చదువురాని మూర్హ శిఖామణికి  ఉస్త్ర అనే మాటనే పలకలేని సన్యాసికి వికట నితంబను కట్ట బెట్టారు ‘ఇదిఒక చాటువు .రుద్రకుడు దీన్ని ఉదాహరించాడు .

97-కిల్లినూర్ రాజ రాజ వర్మ

కరీంద్ర లేక చేర్నూరి అని పిలువా బడే కిల్లినూర్ రాజ రాజ వర్మ 1812-1845కాలం సంస్కృతకవి ,సంగీతకారుడు .తిరువాన్కూర్ సంస్థాన మహా రాజు కవి సంగీతజ్ఞుడు స్వాతి తిరుణాల్ రాజాస్థానం లో ఉండేవాడు .మనకవి కిల్లినూర్ రాజ ప్రాసాదం లో జన్మించాడు .ద్రుత కవిత్వం లో మహా విద్వాంసుడు .అందుకే అతనికి’’ ద్రుత కవి మణి’’.అని బిరుదు వచ్చింది .భారీ గా మంచి పర్సనాలిటీ తో ఉండే వాడు కనుక ‘’కరీంద్రన్’’.ఆశువుగా నిమిషాల మీద కవిత్వం చెప్పేవాడు .అందుకనే విద్వాన్ అనే బిరుదును మహా రాజా స్వాతి తిరుణాల్ నుంచి  పొందాడు .కదాకాలి లేక అట్టకాలు అనే నాటకాలు సంస్కృతం లో రాశాడు .సంతాన గోపాలం రాశాడు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-11-14-ఉయ్యూరు

శ్రమైక జీవనం

కథల పోటీలో ఎంపికైన రచన
……………..

ప్రయాణం చేస్తున్నంతసేపూ ఎప్పుడు ఇల్లు వస్తుందా? ఎప్పుడు కూతుర్ని చూద్దామా? అని మనసు కొట్టుకుపోతూనే వున్నది లలితమ్మకి.
‘అమ్మా..! ఒంట్లో అసలు బాగుండటం లేదే! చాలా నీరసంగా ఉంటున్నది. ఏ పనీ చేసుకోలేకపోతున్నాను. నిన్ను చూడాలని వుంది’- అని ఈ మధ్య ఫోన్లమీద ఫోన్లు చేసింది కూతురు.
కవల పిల్లలవటంతో భార్య చేసుకోలేపోతున్నదని, పిల్లలు కాస్త పెద్దయ్యేవరకూ తోడు రమ్మని కొడుకు బతిమాలితే కాదనలేక కొడుకు ఉద్యోగం చేస్తున్న గౌహతికి లలితమ్మ దంపతులు వెళ్ళారు. దూరాభారం.. ప్రయాణం కష్టం! అంచేత ఏణ్ణర్థం అయిపోయింది ఇటుకేసి రాక!
ఇన్ని రోజులు చూడకుండా ఎప్పుడూ లేదు. అందుచేత దిగులు పడి అట్లా మాట్లాడుతున్నదేమోలే వెఱ్ఱిపిల్ల! అనుకొన్నారు కానీ, ఓ వారం నాడు అల్లుడు కూడా ఫోన్ చేసి ‘మీ అమ్మాయికి అసలు ఆరోగ్యంగా లేదు. నీరసమంటోంది! ఉపవాసాలు చేస్తున్నది! డాక్టర్‌కి చూపిస్తానంటే రాదు. మీ మాటంటే గురి కదా! మీరు ఎప్పుడు వస్తారా?’-అని ఎదురుచూస్తున్నాము- అనేసరికి అప్పటికప్పుడు టికెట్లు బుక్ చేసుకుని వచ్చేశారు.
పెళ్లికి ముందు ఉత్సాహంగా నేలపై కాలు ఆననట్లు తిరిగేది పిల్ల! పిల్లలతో షటిల్ ఆడేది. ఎప్పుడూ ఉస్సు ఉస్సుమన్న పాపాన పోలేదు. పోనీ అత్తింట్లో చాకిరియా? అంటే మొగుడు పెళ్లాం, ఇద్దరు పిల్లలు. అన్నిటికీ పనిమనుషులున్నారు! అల్లుడు అంత పెద్ద ఆఫీసరయినా తన పన్లన్నీ తను చేసుకోవటమే కాక తీరిక దొరికినప్పుడు ఇంట్లో పనులకు సహాయం చేస్తాడు. పిల్లలు అల్లరివాళ్లు కాదు! అయినా, వాళ్లని మూడో ఏడు నిండగానే స్కూల్లో వేసేసింది. మరి ఈ నీరసమేమిటో? డాక్టర్‌కి చూపిచ్చుకోకపోవటమేమిటో? ఏం మాయదారి జబ్బులో?-అని దారంతా మదనపడుతూనే వుంది లలితమ్మ.
చూడగానే ‘అమ్మా!’ అంటూ కావలించుకొన్న కూతురి వెన్ను నిమురుతూ ఉండిపోయింది లలితమ్మ. కాస్త స్థిమితపడ్డాక కూతుర్ని పరీక్షగా చూచింది.
చిక్కి శల్యంలా ఉంటుందేమోననుకుంటే బాగా ఒళ్లు చేసి పిప్పళ్ల బస్తాలాగా వున్నది. ఈమధ్యకాలంలో చూడలేదేమో తేడా కొట్టొచ్చినట్లు కనపడుతున్నది. పిల్లలు మాత్రం చిక్కిపోయ వున్నారు.
మనవడు నాలుగేళ్లవాడు పొడి పొడిగా వున్న అన్నాన్ని కోడికెలికినట్లుగా తింటున్నాడు.
‘‘ఇదేమిటే..? పాపం.. వాడికి నీవు అన్నం కలిపి పెట్టకూడదూ..! అయినా ఇంత బిరుసుగా వున్న అన్నాన్ని పసివెధవ ఎలా తింటాడు? వేరే గినె్నలో కాస్త మెత్తగా వండచ్చు కదా!’’ అన్నది లలితమ్మ నొచ్చుకుంటూ.
‘‘అబ్బ.. అన్ని రకాలు వండటానికి నాకు ఓపిక లేదే! ఏదో తప్పనిసరిగా వండి పడేశాను’’ అని తేల్చేసింది కూతురు భార్గవి.
‘‘అయ్యో..! నా తండ్రీ! నేను కలిపి పెట్టనా?’’ అంటూ లలితమ్మ దగ్గరికి పోబోతే వాడు దూరంగా వెళ్లి తాతగారి దగ్గర నించున్నాడు.
‘మనల్ని చూచి ఏణ్ణర్థం దాటిపోయిందిగా..! పాపం గుర్తుపట్టలేదు’ అంది లలితమ్మ.
‘అదేం కాదు..! ఆ వెధవ ఆడాళ్ల దగ్గరకు రాడు. ఇంతప్పటినుండి గీర్వాణం వెధవకి. ఆకలైతే వాడే తింటాడులే, నీవు ఊరుకో…’ అంది భార్గవి.
ఆ రోజు పెద్దవాళ్లందరికీ గురువారం కాబట్టి అల్లుడు అందరికీ ఫలహారాలు బయటనుండే తెచ్చాడు. ఇడ్లీలు, పూరీలు, వడలు, సాంబారు, చట్నీలు, పళ్లరసాలు.. టేబిల్ నిండా పరచినవన్నీ చూసేసరికి వెలపరం వచ్చింది లలితమ్మకి.
వద్దంటే బాగుండదని రెండు ఇడ్లీలు, ఒక వడ మాత్రం తీసుకుని ఇవతలకి వచ్చి కూర్చుని తిన్నాననిపించింది.
భార్గవి మాత్రం శుభ్రంగా అన్నీ లాగించి పెద్ద గ్లాస్‌తో జ్యూస్ తాగేసింది. తరువాత బ్రెడ్, ఫ్లాస్క్‌లో పాలు గదిలో పెట్టుకుంది. రాత్రి ఆకలైతే తింటుందట!
మర్నాడు పొద్దునే్న పనిమనిషి వచ్చి పనంతా చేసి పిల్లల్ని తయారుచేసి టిఫిన్స్ తెచ్చిపెట్టి వెళ్లింది. అప్పటికి లేచింది భార్గవి.
ఈలోగా లలితమ్మ వంటింట్లోకి వెళ్లి డబ్బాలన్నీ తనిఖీ చేసింది. బియ్యం, పంచదార, ఇన్‌స్టెంట్ కాఫీ పొడి లాంటివి తప్ప వంటకు పనికివచ్చే పదార్థాలేవీ లేవక్కడ!
‘ఏవిటే…?’ అని అని కూతుర్ని అడిగితే- ‘అబ్బో..! పక్కనే బోలెడన్ని కర్రీ పాయింట్లు వున్నాయి. రాత్రే తెప్పించి ఫ్రిజ్‌లో పెట్టేస్తాను. అన్నం ఒక్కటీ వండుకుంటే చాలు! ఖర్చూ, శ్రమా రెండూ తప్పుతాయి’ అంది తేలిగ్గా.
‘అందుకని రోజూ బయటి తిండ్లు తింటున్నారా? ఆరోగ్యాలు చెడ్డాయి అంటే చెడవు మరి..?’ అని కోప్పడింది లలితమ్మ!
‘వంట మనిషిని పెడతానంటే వద్దంటుందండీ’ అల్లుడు గిల్టీగా అన్నాడు.
‘ఆ..! ఆవిడకన్నీ అందించటం, సరుకులు తెప్పించటం, డబ్బాలలో సర్దడం, ఇవన్నీ ఎవరు చేస్తారు? నాకసలు ఓపిక లేదు బాబూ..!’ అంది భార్గవి టిఫిన్ లాగిస్తూనే.
‘శుభ్రంగా తినేది తింటూనే ఈ ఓపిక లేకపోవడం ఏమిటో? నిండా ముప్ఫై ఏళ్ళు లేవు, ముసలి వగ్గులా మాట్లాడుతోంది’ అనుకుంటూ భర్తని కూరలు, సరుకులు తెమ్మని పురమాయించింది లలితమ్మ వంట చేయటానికి.
‘‘అమ్మమ్మా..! ఇవాళ కూరలు యింట్లో వండుతావా! బెండకాయ ఫ్రై, ముద్దపప్పు చేయవా.. కర్రీ పాయింట్లో కూరలు బాగుండవు! కారంగా ఉంటాయి. మరేమో.. అమ్మమ్మా..! ఇవాళ నేను స్కూలు డుమ్మా కొడతాను. అమ్మతో చెప్పవా..’ గారాబాలు పోతూ అన్నది మనవరాలు శ్రావణి.
‘వద్దులే బంగారం! ఒక్క రోజు స్కూల్‌కెళ్ళకపోతే మునిగిపోయిందేమీ లేదులే. అమ్మేం అనదులే.. తాతగారు కూరలు తేగానే వండుతాను, తిందురుగాని’ అన్నది లలితమ్మ!
మనవడు ఏం చెప్పటానికి భాష చాలక తాతగారి ఒళ్లో చేరిపోయాడు.
ఇంతలో పిల్లల్ని స్కూల్‌కి తీసుకెళ్లటానికి ఆటో అతను వచ్చాడు.
‘ఈ పిల్లమూకతో వేగే ఓపిక లేదు నాన్నా నాకు..’ అని భార్గవి గొడవ పెడుతున్నా వినకుండా చంద్రవౌళిగారు ఆటోను పంపేశారు.
నాలుగేళ్ల పసివాడికి రోజంతా స్కూలూ, ఆపైన ట్యూషనూ..! ‘స్కూల్‌కి వచ్చే సంవత్సరం వెళుదువులే నాన్నా! మాతోటి వస్తావా?’ అన్నారాయన తనని బల్లిలా కరచుకున్న మనవడి వీపు తడుతూ.
అంతే..! వాడు తాతగారు ఎటువెడితే అటు చివరకు బజారుకు కూడా వెంటబడి వెళ్లాడు.
ఇక భార్గవి
నిశ్చింతగా స్నానం చేసి దేవుడి ముందు ఓ నిముషం కూర్చుని టీవీ ముందున్న దివాను కాట్ మీద సెటిలయ్యింది. ఆ తరువాత ఆ ఛానెల్‌లో ఆ సీరియల్, ఈ ఛానెల్‌లో ఈ సీరియల్… అనుకుంటూ చూస్తూనే వుంది. మధ్యమధ్యలో కునుకు తీస్తూనే వుంది. లేచినప్పుడు పక్కనే టీపాయ్ మీద పెట్టుకున్న పళ్లూ, బిస్కెట్లు, స్వీట్లూ కడుపులో వేస్తూనే వుంది. మళ్లీ నీరసం అంటూనే వుంది.
‘దీనికేమన్నా బకాసురుడు కానీ పూనలేదు కదా..! ఇంతకుముందు ఇలాగ తినేది కాదే’-అనుకుని, మళ్లీ ‘్ఛ! ఛీ!’ అని చెంపలేసుకుంది లలితమ్మ!
వంటయిన తరువాత దగ్గర కూర్చుని పిల్లలకు కలిపి పెడుతుంటే.. ‘ఇంకా.. ఇంకా..’ అని పోటీలు పడి తిన్నారు.
‘పాపం..! పిచ్చి సన్యాసులు తిండికి ముఖం వాచిపోయారు’ అనుకుంటూ భర్తకు పెడుతూ కూతుర్ని కూడా భోజనానికి కేకేసింది లలితమ్మ.
‘అమ్మా..! ఇక్కడికే తెచ్చిపెట్టేవే! మంచి సినిమా వస్తున్నది’ అంది భార్గవి లేచే ప్రయత్నం చేయకుండానే.
లలితమ్మ గమనిస్తూనే వుంది. భార్గవికి తిండితోపాటు బద్ధకమూ పెరిగింది. భర్తో, పిల్లలో, పనివాళ్లో ఎవరికి పడితే వాళ్లకు పనులు చెబుతుంది. ‘పందిరిగుంజకు పని చెప్పటమంటే ఇదే..’ కాబోలు అనుకుంది లలితమ్మ.
ఆ రాత్రికి మళ్లీ ఉపవాసమని చెప్పి రకరకాల తినుబండారాలు తెప్పించుకొన్న భార్గవితో ‘ఈ ఉపవాసాలెన్ని రోజులేమిటి?’ అడిగింది లలితమ్మ.
‘గురువారం బాబాకి, శుక్రవారం సంపదల కోసం.. వేంకటేశ్వరస్వామికి శనివారాలు, ఇకపోతే అన్నం ముట్టని ఆదివారాలు, శోకం లేని సోమవారాలు నోములు పట్టాను. మంగళ, బుధవారాలే లేవులే..’ అంది భార్గవి.
‘అయ్యో..! అదేం పాపం! మతిలేని మంగళవారాలు, బుద్ధిలేని బుధవారాలు కూడా నోములు పట్టకపోయావా?’ అన్నారు చంద్రవౌళిగారు.
ఆయన ఉండి ఉండి ఒక చురక అంటిస్తారు.
తండ్రి మాటలకు నవ్వి ‘అమ్మావాళ్లు కూడా నోములు నోచుకునేవారు కదా నాన్నా..!’ అంది భార్గవి.
తాము ఇలా నోచుకునే వాళ్ళా! ఉపవాసమంటే ఏ పండో, పాలో పుచ్చుకునేవారు. అంతగా వుండలేనివాళ్లు కాస్త పిండో, రొట్టె ముక్కో తినేవారు. నాగులచవితికి చలిమిడి, పౌర్ణమికి అట్లు, శివరాత్రికి పళ్లు, అంతేగానీ- ఈ బజారు తిండ్లేమిటి? ఈ ఉపవాసాలేమిటి? అనుకుంది లలితమ్మ.
‘అయినా.. పైకి మాత్రం నీరసం అంటూ ఈ ఉపవాసాలెందుకే! శుభ్రంగా ఇంత అన్నం కూరా పప్పు తింటే బలం కదా!’ అన్నది.
‘ఇంకా నయం.! ఈ ఉపవాసాలుంటేనే ఇంతగా ఊరాను. పదిహేను కేజీలు పెరిగాను తెలుసా?’ అంది భార్గవి.
‘అంతేనా! ఈ రకంగా తింటే నూట యాభై కేజీలకు చేరుకుంటావు!’ అన్నారు చంద్రవౌళిగారు.
ఆయనకి కూడా కూతురు తినే పద్ధతి అబ్‌నార్మల్‌గా తోచింది.
‘చాల్లే! ఊరుకోండి! పిల్ల అసలే బాధపడుతుంటేను!’ అని ఆయన్ని కసిరి ‘మరి… డాక్టర్ దగ్గరకెందుకెళ్లావు?’ అడిగింది లలితమ్మ?
‘అబ్బ…! టెస్టులు అవీ అంటారు, నాకు విసుగే! అయినా నాకేం జబ్బని చెప్పు?’ అంది భార్గవి.
‘‘అది నీకూ నాకు ఎలా తెలుస్తుంది? పోనీ మామయ్య మంచి అనుభవమున్న డాక్టర్ కదా! అక్కడికి వెళ్లకపోయావా?’’
‘అబ్బా..! సిటీకి ఈదరిని మేము, ఆ దరిని ఆయన. ఈ ట్రాఫిక్‌లో ఇప్పుడు బయలుదేరితే వెళ్లేసరికి తెల్లారుతుంది’.
‘‘చాల్లేవే మరీ చోద్యం! నేను మామయ్యతో నిన్ననే మాట్లాడాను. రెండు రోజులుండేటట్లుగా వస్తే అన్ని టెస్టులూ చేయిస్తానన్నాడు. అల్లుడుగారికి కూడా సెలవులే కదా! మనందరం రేపు పొద్దున వెళుతున్నాం.. అంతే!’’ అంది లలితమ్మ.
***
‘మేమంటే పెద్దవాళ్ళమయ్యామనుకో! నీకేం చిన్నదానివి. ఒక్కసారన్నా వచ్చి చూడవా భార్గవీ?’ అని నిష్ఠూరం ఆడుతున్న అత్తయ్యతో-
‘ఒంట్లో అస్సలు ఓపికుండటం లేదత్తయ్యా! తగని నీరసం! ఎక్కడికి చివరికి గుడిక్కూడా వెళ్లటంలేదు. పెద్దవాళ్లయినా కాని నాకంటే మీరే నయమనుకో అత్తయ్యా’.
అంటున్న భార్గవిని తేరిపార చూస్తూ ఆమె మాటలు వింటున్నాడు డాక్టర్ రామారావు.
తరువాత చెల్లెలని అడిగి మరికొన్ని వివరాలు తెలుసుకొన్నాడు. ఆ తరువాత పక్కనే వున్న తన క్లినిక్‌కి తీసుకువెళ్లి టెస్టులు చేయించాడు.
ఆ మరునాడు భోజనాలు అయి అందరూ కూర్చున్నపుడు చెప్పటం మొదలుపెట్టారు.
‘్భర్గవీ..! నేను చెప్పేది జాగ్రత్తగా విని అర్థం చేసుకో! పూర్వం అంటే నా చిన్నతనంలో కూడా ప్రతివాళ్లు ఒళ్లు వంచి కష్టపడి పనిచేసేవాళ్లు! ఏమీ లేని ఆడవాళ్లు పొలాలలో పనిచేస్తుంటే, బాగా వున్నవాళ్లు కూడా పప్పులు విసురుకోవడం, పిండి రుబ్బి వడియాలు, అప్పడాలు పెట్టుకోవడం, పచ్చళ్లు పెట్టుకోవడం- ఇలాంటి పనులన్నీ తీరిక లేకుండా చేసుకొనేవారు. ఎక్కువగా పనిచేయలేని పెద్దవాళ్లు సాత్త్వికాహారం మితంగా తింటూ నియమ నిష్ఠలతో దైవచింతనతో పగలు నిద్రించకుండా ఉపవాసాలు చేసేవాళ్లు! కార్తీకమాసం మాగుడుకాలం అంటే చలికి తిండి అరగదు. అందుకే ఉపవాసాలు. ఇపుడు ఒళ్లు వంచే పనిలేదు. ఆహార నియమాలసలే లేవు! నీ సంగతే చూడు! పెళ్లికి ముందు ఎంత ఉషారుగా వుండేదానివి! స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్ కదా నీవు! కాలేజ్ యాక్టివిటీస్ అన్నిట్లో లీడింగ్‌లో వుండేదానివి. ఇపుడో.. రోజంతా టీవీ ముందు కూర్చునో లేక నిద్రపోతూనో కాలక్షేపం చేస్తున్నావు. పిల్లలను కూడా చూసుకోకుండా- స్కూళ్లకీ, ట్యూషన్లకీ పంపేస్తున్నావ్! పైగా దేవుళ్ల పేరు చెప్పి అడ్డమైన తిళ్లకు అలవాటుపడ్డావు. మంచం దిగగానే బాత్‌రూం, ఆ పక్కనే డైనింగ్ రూం, లేకపోతే టీవీ… నీ శరీరానికి వ్యాయామం ఎక్కడ?
ఈ నియమ నిష్ఠలు లేని తిండివల్ల, శారీరక శ్రమ చేయకపోవటంవలన నీ ఒంట్లో షుగర్ నిల్వలు బాగా పెరిగిపోయినాయి. అందుకే ఈ ఒబెసిటీ! భార్గవీ! ఈ శరీరాన్ని మనమెంత సుఖపెట్టాలని చూస్తే అది మనల్నంత బాధపెడుతుంది, గుర్తుపెట్టుకో..!
కనుక ఇకనైనా ఆహార నియమాలు పాటిస్తూ చక్కగా ఒళ్లు వంచి పనులు చేసుకో! నీ పిల్లల పనులు పనివాళ్లకు అప్పచెప్పక నీవే చూసుకో! ఉదయానే్న లేచి వాకింగ్, తోట పని చేయి. ఇంకా తీరిక వుంటే సోషల్ వర్క్ చేయి. ఆ టీవీని అమ్మేయి! లేకపోతే డస్ట్‌బిన్‌లో పడెయ్యి!’ అన్నాడు.
ఆ తరువాత- తాను పీట మీద కూర్చోలేనంటే కుర్చీమీద కూర్చోబెట్టి వంగి కాళ్లకు పసుపు రాసి, బొట్టు పెట్టి పట్టుచీర చేతిలో పెడుతున్న డెబ్భై ఏళ్ళ అత్తయ్యను, అన్నా వదినల కాళ్లకు వంగి నమస్కరించి చలాగ్గా పిల్లవాడిని చంకన వేసుకున్న ఏభై ఎనిమిదేళ్ల తల్లిని చూస్తూ ఆలోచనలో పడింది భార్గవి. *

నా దారి తీరు -82

బదిలీకో ఉపాయం

ఆ రోజుల్లో ట్రాన్స్ ఫర్ కావాలంటే జిల్లా పరిషత్ ఉ వెళ్లి దానికి సంబంధించిన గుమాస్తాకు ముందే ముట్ట చెప్పాల్సిని ముట్ట చెప్పి కమ్యూటేడ్ లీవ్ ఆయన సలహాపై రెండు నెలలు పెట్టి ఇంట్లో కూర్చోవాలి .పది హీను రోజులు దాటగానే మళ్ళీ వెంటపడి ఆరోగ్యం బాగానే ఉందని మీడియాల్ సర్తిఫికేట్ సంపాదించి అంట దూరం లో పని చేయ లేనని స్వగ్రామం దగ్గరకు బదిలీ చేయమని రిక్వెస్ట్ లెటర్ పెట్టాలి .గుమాస్తాను ముందే మెయింటేన్ చేస్తే వెంటనే అన్సిదర్ చేసి ఖాళీ ఎక్కడుందో చెప్పి వీలయితే రాజీయ ప్రయత్నం చేయమని చెప్పి ,ఆ హాలీలో ఎవరినీ నిమ్పకుమ్డా చూసి మనకు దక్కెట్లు చేస్తారు .అలాగే మ బి ఇ డి గుమాస్తా ‘’రాజు గారిని ‘’ప్రసన్నం చేసుకొని ,  రాజీయ ప్రయత్నాలతో బాటు ,కృష్ణాజిల్లాటీచర్స్  గిల్డ్ నాయకులను ఇంఫ్లుఎంస్ చేశాను .అప్పుడుగిల్డ్  ప్రెసిడెంట్ గా ఉన్న గన్నవరం హిందీపండిట్ శ్రీ తోటకూర అప్పరాయ వర్మ(తానా అధ్యక్షుడుగా పనిచేసిన ప్రసాద్ తోటకూర  గారి తండ్రి )నయు కొల్లూరి తర్వాత ముఖ్యమైన ఆత్మీయులు .ఆయన్ను అలిసి చెప్పాను ఆయనకు నేనంటే గొప్ప అభిమానం .అన్డుఅని తప్పక తన వంతు సాయం చేస్తానన్నారు .ఆయను జిల్లా పరిషత్ చైర్మన్ గారి దగ్గర మంచి చనువు గౌరవాలున్నాయి ఆయన మాటు విలువ నిచ్చేవారు చైర్మన్ గారు .అది నాకు  ఒక రకం గా కలిసోచ్చింది .నేను నా ప్రయత్నాన్నిగట్టిగానే చేశాను  .ఉయ్యూరు నుంచి పెనుగాంచి ప్రోలుకు రావాలంటే ఉదయాన నాలుగింటికే లేచి ప్రభావతి అన్నం వండి టిఫిన్ చేసి కూరా నారా చేసి కారియర్లో సర్ది ఇస్తే బస్ లో బయల్దేరి బేజా వాడ చేరి అకడి నుండి నందిగామ బస్ కో దొరక్క పొతే జగ్గయ్య పేట బస్సో ఎక్కి చిల్లకల్లు దిగి ,అక్కడి నుండి పెనుగంచిప్రోలు షటిల్ ఎక్కి  వెళ్ళేవాడిని .చాలా రిస్క్ అయిన ప్రయాణం .ఓపిగ్గా చేసేవాడిని.ప్రభావతి పడిన శ్రమ అంతా ఇంతా కాదు .

శ్రీ తిరుమల గిరి క్షేత్రం –వెలమకన్ని వారి ఊసులు

.పెనుగంచిప్రోలు నుండి మక్క పేట మీదుగా జగ్గయ్య పేట కు  వెళ్ళే దారిలో  ‘’తిరుమల గిరి ‘’అనే క్షేత్రం ఉంది .చిన్న  కొండపై శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి ఉంటారు . .ఈ ప్రాంతం వారికి దాదాపు తిరుపతి తిరుమల లాంటిది .మహిమ గల దేవునిగా భావించి ఆరాధిస్తారు .చిల్లకల్లుకు అయిదు కిలో మీటర్ల దూరం. ఆటోలో వెళ్ళాలి .చాలా ప్రశాంత వాతావరణం లో ఆలయం ఉంటుంది .ఒక సారి వెళ్లి దర్శించు కొన్నాను .ఇక్కడే మా కజిన్ బ్రదర్స్ వెలమకన్ని శోభ నాద్రి సోదరులకు  వందల ఎకరాల పొలం ఉంది .దీనిలో పంటలు పండేవి కావు .పశువుల మేతకు ఉపయోగపడే పుల్లరి భూములు .ఉయ్యూరు చుట్ట్టు ప్రాల ప్రాంతాలనుండి గొడ్లను తోలుకొని వచ్చి ,పుల్లరి చెల్లించి మేపుకొని మళ్ళీ ఇళ్ళకు తోలుకు వెడతారు .మా మామయ్యగారి ఎడ్లూ ,పశువులు అలాగే ఇక్కడికి తోలుకొచ్చి మేపేవారు పాలేళ్ళు . బక్క చిక్కిన పశువులు మోకాలు ఎత్తు పెరిగిన పచ్చ  గడ్డిలో మేసి బాగా బలిసి మళ్ళీ ఇళ్ళకు చేరేవి .ఆ కాలం లో ఒక పాలేరు ఇక్కడే ఉండేవాడు .లేక వీరే కాపలా కాయించి డబ్బు తీసుకొనే వారు .

వీరిది జగ్గయ్య పేట కు ముత్యాల దాటినా తర్వాత ‘’శోభ నాద్రిగూడెం అగ్రహారం ‘’ఆక్కడా స్వంత ఇల్లు  మెట్టా ,మాగాణి పొలాలు వేల కొలదిల ఎకరాలున్నాయి .అగ్రహారం అంతా వెలమకన్ని వారిదే .స్వంత వ్యవసాయం  నౌకర్లు, చాకర్లు  పాలేళ్ళు గొడ్లు గోదా బోలెడు లంపటం ఉంది .శోభనాద్రి మామ్మ ,మా మామ్మ స్వయానా ఆ క్కచెల్లెళ్ళు .అంటే మేము అక్క చెల్లెళ్ళ మనుమలం అన్న మాట .మా మామ్మ చెల్లెలు సూరి సౌభాగ్యమ్మఅంటే మా బుల్లిమామ్మ  గారిది ఉయ్యూరు .ఆమె చిన్న కొడుకే సూరి  లక్ష్మణస్వామి బాబాయి .  ఆయన్ను వెలమకన్ని వారికి పెంపుడు ఇచ్చింది మామ్మ .ఆయన భార్య సత్యవతి పిన్ని .బాగా స్థితి పరుదవటం వలన దాయాదులు అసహనం తో  లక్ష్మణ స్వామి బాబాయికి  ఒక కూతురు శారదక్కయ్య,  ఇద్దరు కొడుకులు శోభనాద్రి ,రాముడు పుట్టిన తర్వాత ఉదయాన బహిర్భూమికి వెళ్లి వస్తుంటే తుపాకి  తో కాల్చి చంపేశారు ఆయనూ లసేన్స్ద్ తుపాకీ ఉండేదట .ఆ రోజు పొరబాటున తీసుకు  వెళ్ళటం మరిచిపోయాడట .అదే అదునుగా దాయాదులు కిరాయి మనిషి తో ఆల్చి చంపించారు .ఈ ముగ్గురు పిల్లలూ చిన్న వారే .వారిని పోషించుకొంటూ వ్యవహారాలను చూస్తూ  వ్యవసాయం చేయిస్తూ  కోర్టు లలో  వ్యాజ్యాలు గెలుస్తూ సత్య వతి పిన్ని పడిన కస్టాలు అంతులేనివి  . ఒంటి చేతిమీద ఇన్ని వ్యవహారాలను చక్క  పెట్టింది పిన్ని .శారదక్కయ్యనుబెజవాడలో ప్రఖ్యాత లాయర్ చెరుకుపల్లి పట్టాభి రామయ్య గారి పెద్ద కొడుకు  లా చదివిన రామ చంద్ర మూర్తికిచ్చి వివాహం చేసింది పిన్ని .ఈ శారదా రామచంద్ర మూర్తి అక్కయ్యా బావ లనే ఈ నెల తొమ్మిదో తేదీ మేము హైదరాబాద్ లో తిరుమల గిరి లోని వాళ్ళబ్బాయి లక్ష్మణ స్వామి స్వంత ఇంట్లో కలిసి వచ్చాం .ఆయనకు  తొంభై ,అక్కయ్యకు ఎనభై అయిదేళ్ళు .ఇద్దరూ మంచి ఆరోగ్యం గానే ఉన్నారు .తలిదండ్రులను  కంటికి రెప్పలాగా చూసు కొంటూ  అండగా  ఉన్నాడు లక్ష్మణ్ .శోభనాద్రి ,రాముడు నాకు  బెజ వాడలో ఇంటర్ లో క్లాస్స్ మేట్స్ . రాముడి పెళ్ళికి శోభనాద్రి గూడెం మొదటి సారి వెళ్లాను మా మామయ్యా గారబ్బాయి పద్మనాభం తో .. శోభనాద్రి గూడెం లో ఉన్న పొలాలు పులి చింతల  ప్రాజెక్ట్ కోసం ప్రభుత్వం తీసుకొని గొప్ప పరిహారం ఇచ్చింది   అయిదేళ్ళ రక్రితం శోభనాద్రి హార్ట్ ఎటాక్  వచ్చి చనిపోయాడు   రాముడికి ముందే వచ్చినా డాక్టర్ రమేష్ చేసిన  ఆపరేషన్ వలన ఆరోగ్యం పొందాడు   .వాడి పెద్దకొడుకు శోభనాద్రిపురం లో పోస్ట్ మాస్టర్ గా ఉంటూ ,కుటుంబం తో  ఉండి వ్యవసాయం చేయిస్తున్నాడు .రెండు మూడులలో ఒకడు లాయర్ గా తిరుమల గిరిలో ఉన్నాడు .మూడోవాడు హైదరాబాద్ లో మంచి ఉద్యోగి .రాముడు జగ్గయ్య పేట సీతారామ పురం లో స్వంత ఇల్లు కట్టుకొని ఉంటున్నాడు .శోభానాద్రికి ముగ్గురూ ఆడపిల్లలే. పెళ్ళిళ్ళు చేసిన తర్వాతే చనిపోయాడు .భార్య నందిగామ లో ఉంటోంది . శోభనాద్రి గూడెం లో   వరి తక్కు వ గా పండేది .వేరు సెనగ ,పొగాకు ,పత్తి  పంటలు పుష్కలం . మిర్చి బాగా పండేది .శోభనాద్రి మా ఉయ్యూరుకు వచ్చి ఎండు గడ్డి కొనుక్కొని లారీల మీద తోలుకు వెళ్ళేవాడు .

ఆత్కూరు కు బదిలీ

నేను పెట్టిన కమ్మ్యూ టెడ్ లీవ్  ను శాంక్షన్ చేసి సెలవలో ఉన్న నన్ను గన్నవరం దగ్గరున్న ఆత్కూరు హై స్కూల్  కు ట్రాన్స్ ఫర్ చేశారు .అది ఒక  మెటర్నిటీ లీవ్లో వెళ్ళిన ఒకావిడ పోస్ట్ .అందులో వేశారు . నేను పెనుగంచిప్రోలులో గట్టిగా పని చేసింది నాలుగు నెలలే .సెలవలు ఒక  ఇరవై  అయిదు రోజులు  .సెలవలలోనే వచ్చి పెనుగంచిప్రోలులో 11-2-86న రిలీవ్ అయ్యాను ఒక రోజు ట్రాన్సిట్ వాడుకొని .13-2-86 ఉదయం  ఆత్కూరు హైస్కూల్ లో చేరాను .హెడ్ మాస్టారు శ్రీ ఆళ్ళ కోటేశ్వర  రావు గారు  .ఇదీ మూడు నాళ్ళ ముచ్చటే అయింది .ఒక రకం గా ణా పని పెనం లోంచి పొయ్యిలో పడ్డ చందం అయింది .ఆ వివరాలు తరువాత తెలియ జేస్తాను . సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -14-11-14-ఉయ్యూరు .

పాల’ పాపాలు!

నా దారి తీరు -81

బాబు గారింట్లో ఈ బాబు

మెయిన్ రోడ్ లోనే రోడ్డుమీదనే శ్రీలక్ష్మీ  తిరుపతమ్మ గుడికి వెళ్ళేదారిలో గుడికి సుమారు రెండు ఫర్లాంగుల దూరం విష్ణు భొట్ల శాస్త్రి గారిల్లుంది .వారిని ఊరిలో అందరూ గౌరవం గా ‘’బాబు గారు ‘’అంటారు .కనుక పేరుకంటే బాబు గారనే పేరుతోనే అందరూ పిలుస్తారు .అప్పటికే ఎనభై ఏళ్ళ ‘’వృద్ధ వేదపండు’’ .ఎర్రగా కుది మట్టం గా పంచె తో విభూతి రేఖలతో  కన్పిస్తారు .సాధారణం గా చోక్కా  వేసుకోరు .డబ్బా పండు వంటి మై ఛాయ. భార్య మహా లక్ష్మీ దేవిలాగా పొడుగ్గా కాళ్ళకు కడియాలు నుదుట పెద్ద  కుంకుమ బొట్టు ,మేడలో బంగారు ఆభరణాలు ,చేతులకు బంగారు గాజులతో అపర అన్నపూర్ణా దేవిగా కనిపిస్తారు .మాటలో ఆత్మీయతా ,ఆప్యాయతా మూర్తీభవించి ఉంటారు .నన్ను ఇద్దరూ ‘’మాస్టారు గారు ‘’అనే పిలిచే వారు .అలాంటి వారింట్లో  బయట ఒక చిన్న గది నాకు అద్దేకిచ్చారు .ఉయ్యూరు నుంచి నా మడత మంచం తెచ్చుకౌండా వారిదే ఒక మంచం నాకిచ్చారు .పక్క బట్టలు దిండు మాత్రం తెచ్చుకొన్నాను ఉమ్రావ్ స్టవ్ కిరోసిన్  వంట పాత్రలు ,కంచం ,గ్లాస్ లతో దిగాను .పొద్దున్నే పాలు పొయించుకుని  కాఫీ డికాషన్ వేసి పాలు వేడి చేసి కాఫీ కలుపుకొని తాగేవాడిని .  దొడ్లో స్నానం చేసి సంధ్యా వందనం చేసుకొని వంట మొదలు పెట్టేవాడిని .నా అవస్థ చూసి మామ్మ గారు వాళ్ళ ఇంట్లో నే ఒక్కో సారి కాఫీ ఇచ్చేవారు .నేను తోమ్మిదిన్నరకల్లా భోజనం చేసి స్కూల్ కు బయల్దేరేవాడిని .ఇంటి కి బడి సుమారు కిలో మీటరు ఉంది .నడిచే వెళ్ళేవాడిని .

మధ్యాహ్నం మిగిలిన స్టాఫ్ మెంబర్ లతో కలిసి దగ్గరలో ఉన్న ఒక తాటాకు పాక హోటల్ లో  ఇడ్లీ ,లేక బజ్జీ  బొండా ఏదో ఒకటి  తిని టీ తాగే వాడిని .పల్లీ చట్నీ చాలా బాగుండేది .ఆక్కడి  నుండి మళ్ళీ స్కూలు కు  వెళ్ళేవాడిని .మళ్ళీ రొటీన్ వర్క్ సాయంత్రం దాకా. తర్వాత ఆటలాడుకొనే వాళ్ళం .ఇది అయిన తర్వాత ఇంటికి వచ్చే వాడిని .ఆచార్యులుగారు నేనూ సైన్స్  అటేన్దరూ కలిసి ,అమ్మవారి గుడికి ,శ్రీ యోగానంద లక్ష్మీ నరసింహ స్వామిగుడికీ మధ్యలో ఉన్న శివాలయానికి వెళ్లి , దగ్గరలో ఉన్న చెరువు దాకా నడిచి వెళ్లి కాసేపు అక్కడ ఊర్చుని చీకటి  పడిన తర్వాత  ఇంటికి చేరుకొనే వాళ్ళం .మళ్ళీ రాత్రి వంట .సంధ్యా వందనం .తర్వాత భోజనం .బాబు గారింట్లో మధ్యాహ్న భోజనం ఆలస్యం అయ్యేది కారణం ఆయన నిత్యం అనుష్టానం చాలా సేపు చేసేవారు .అది పూర్తీ అయితే కాని భోజనం చేసేవారు కాదు .మామ్మ గారు నాకోసం మధ్యాహ్నం చేసిన కూరలు  పచ్చళ్ళు  జాగ్రత చేసి నాకు తినమని ఇచ్చే వారు .నన్ను వారింటిలో ఒక సభ్యునిగా భావించి ఆదరించారు .ముప్పాళ్ళ లో భండారు సుబ్బారావు గారు ,భార్య సీతారావమ్మ గారు చూపించిన ఆత్మీయతను మళ్ళీ ఇక్కడ బాబు గారు బామ్మ గారి దంపతుల నుండి పొందాను .మంచి సంస్కార వంతులు దంపతులు .నన్ను రోజూ ఏమి వండుకోన్నారని అడిగి ,తినేవి లేవని తెలుసుకొని వారింట్లో ఊరగాయ అప్పడం వడియాలు నాకు వేయించి ఇచ్చేవారు .ఆ ఆదరాన్ని జీవితం లో మరువ లేను .బాబు బహు గ్రంధ కర్త .స్మార్తం లో దిట్ట .ఆ చుట్టూ ప్రక్కలే కాక సుదూర ప్రాంతాలలో వారి పేరు ప్రఖ్యాతులు వ్యాపించాయి .మంచి జ్యోతిష్ పండితులు .ముహూర్తాలోసం నిత్యం చాలా మంది వచ్చేవారు .మంచి చెడు చెప్పేవారు .ఈ దంపతులకు పిల్లలు లేక పోవటమే పెద్ద వెలితి .వీరింటి ప్రక్కనే బాబు గారి తమ్ముడుగారిల్లు ఉంది. తమ్ముడు చనిపోయాడు .మరదలు ఉంది వారికి పిల్లలున్నారు .మామ్మ గారి తమ్ముడు వాళ్ళు వెనక  బజారు లో స్వంత ఇంట్లో ఉంటారు. వాళ్ళ పిల్లలు ఎప్పుడూ వస్తూ సందడి చేసేవారు .తమ్ముడి కూతురికో  మనవ రాలికో లెక్కలు చెప్పిన జ్ఞాపకం .

ఒక నెల గడిచిన తర్వాత హాస్టల్ పిల్లలు ట్యూషన్ చెప్పమని వచ్చారు .ప్రతి శనివారం నేను ఉయ్యూరు వెళ్లి సోమవారం పొద్దును కాని రానని ,ఉన్న రోజుల్లోనే చెబుతానని డబ్బు ఇవ్వక పోయినా ఇంట రెస్ట్ ఉంటె చెబుతానని అన్నాను .అలానే అని అయిదుగురు చేరారు .వాళ్ళు ఎస్ సి లు .అయినా బాబుగారు మామ్మ గారు ఏమీ పత్తిన్చుఒక పోవటం వారి సంసారాన్ని తెలియ జేసింది .ఉదయం ఏడుగంటల నుండి ఎనిమిదిన్నర దాకా వంట వండు కుంటూ చెప్పేవాడిని .రాత్రి ఏడు నుంచి తొమ్మిది దాకా చెప్పేవాడిని .శుక్రవారం రాత్రి తొమ్మిది  గంటలకు శ్రీ యోగానంద లక్ష్మీ  నృసింహ స్వామి  స్వామి ఆలయానీ వెళ్లి పూజ ,భోగం పవళింపు సేవ చూసేవాడిని .ఆడవాళ్ళూ ఆచార్యులవారు చక్క ని పవళింపు సేవ పాటలు భావ రాగ యుతం గా భక్తియుతం గా పాడే వారు. చాలా ఆనందం కలిగేది .ప్రసాదాలు బాగా ఉండేవి  చాలా పద్దతిగా కార్య క్రమాలను అయ్యవారు నిర్వహించేవారు .కుటుంబం అంతా అంటే భార్యా ,ఉమారుడు కోడలు ,మనుమలు మనుమరాళ్ళు అందరూ అంటే శ్రద్ధతో స్వామి సేవలు చేసేవారు .చూడ ముచ్చటగా ఉండేది .

లెక్కల మేష్టారు ఆచార్యులు గారు మా వెనక  బజారులో ఒక గది అద్దెకు తీసుకొని ఉండేవారు. నాలానే వంట చేసుకొనే వారు .చాలా సహృదయుడు .నామం పెట్టు కొనే  వారు. చామన ఛాయ.దేహం నవ్వు ముఖం గొప్ప సహాయ ఆరి .పిల్లలను లేఅలకు మోటివేట్ చేయటం లో చాలా శ్రమ పడేవారు .మంచి మార్కులు వచ్చేట్లు చేసేవారు .అంతటి కృషి చేసిన వారు అక్కడేవ్వరూ లేరు .ఇది మరువ రాని విషయం .ఏదో పోటీలుపెట్టి పెన్నులు వగైరా కొని తెచ్చి బహుమతులిచ్చేవారు .పిల్లలకు ఆయన అంటే మహా గౌరవం  చనువు ఉండేవి .తెలుగు శాస్త్రి గారింటికీ అప్పుడప్పుడు వెళ్ళేవాళ్ళం భోజనమూ చేసేవాళ్ళం .ఆచార్యుల గారిని ఆయన వచ్చిన ఊరివారు చైర్మన్ పై ఒత్తిడి తెచ్చి మళ్ళీ వాళ్ళ ఓరీ ట్రాన్స్ ఫర్ చేయిన్చుకోన్నారు .స్పాట్ వాల్యుయేషన్ లో కనిపించేవారు ఆ తర్వాత .

నేను తెచ్చిన సంస్కరణలు

స్కూలు లో మార్కుల రిజిస్టరు అటెండెన్స్ రిజిస్టరు ,కన్సాలిడేటెడ్    రిజిస్టర్ ల నిర్వహణ సరిగ్గా ఉండేదికాదు .ఏ పిల్లాడు ఏ క్లాసులో ఏ సెక్షన్ లో ఉన్నాడో తెలిసేదికాదు .ఈ విషయం హెడ్ మాస్టారు ఆన్జనేయులుగారికి చెప్పాను ఆయనీ దీని మీద అవగాహన లేదు .సుందరరావు ఇలాంటి వాటిలో రిస్క్ తీసుకొనే వాడు కాదు .అందుకని నన్నే ఫస్ట్ అసిస్టంట్ గా ఉండమని వీటి సంగతి ,పరీక్షల నిర్వహణా చూడమన్నారు .నాకు  చేతి నిండా పని .నా క్లాసులు నేను అటెండ్ అవుతూ ఈ పని చూశాను .మొదటి టెస్ట్ కే  అన్నీ లైన్ లో పెట్టాను .ఆరవ తరగతి పిల్లల నంబర్లు ఆరు వందలు ఏడవ తరగతికి ఏడు వందలు అలాగే వరుసగా ఇస్తూ పడవ తరగతి వారికి వెయ్యి తో నంబర్లు మొదలైయ్యేట్లు చేశాను .ఆరవ తరగతి ఏ సెక్షన్ నంబర్లు 6101,Bsection 6201,Csection 6301 etc ఏడవతరగాతి ఏ సెక్షన్ నంబర్లు 7101,B section -7201  C section 7301  etc  ఎనిమిదో తరగతి ఏ సెక్షన్ నంబర్లు 8101 B section 8201 C section -8301 తొమ్మిదో తరగతి ఏ సెక్షన్ నంబర్లు 9101 B section 9201 ,C section -9301,పదవ తరగతి ఏ  సెక్షన్ నంబర్లు 1101 ,B section 1201 C section 1301తో ప్రారంభంయ్యేట్లు చేశాను . అటెండెన్స్ లన్నీ నేనే రాసి  నేనే యెర్ర సిరా తో నంబర్లు వేశాను .ఇది చూసి యెంత తేలికగా  హాయిగా ఉందొ అని అందరూ నన్ను అభినందించారు .అలాగే మార్కుల రిజిస్టర్ లో కూడా పేర్లు నంబర్లూ నేనే రాశాను కంసాలిడేటెడ్ అటెండెన్స్ రిజిస్టర్ కూడా నేనే రాసి నంబర్లు వేశాను .ప్రతి సెక్షన్ టీచర్ నెలాఖరుకు ఎవరైనా మానేస్తా సగం కంటే ఎక్కువ  రోజులు రాకపోతే వాళ్ళ నంబర్లను కింద బ్లాంక్ నంబర్లు గా రాయించాను .మరుసటి నెల హాజరు పట్టీ  లో బ్లాంకులు చూపిస్తూ పేర్లు రాయించాను. రెండో నేలకే  టీచర్లు బాగా అలవాటు పడ్డారు .ఒక  వేళ వారు చేయక పొతే  మర్చిపోతే నేనే వెంటపడి రాయిన్చేవాడిని .మూడో నెలలో  అంతా గాడిలో పడ్డారు .ఈ మార్పులను అందరూ హర్షించటం నాకు తృప్తి నిచ్చింది .పరీక్షలను  కూడా చాలా పద్బండీ గా నిర్వహించాను  కాపీలు కొతట్టా నివ్వలేదు ,తేనివ్వలేదు .మొదట్లో ఇబ్బందిపడ్డా క్రమం గా అలవాటు పడ్డారు .పరీక్షల్లో ఒక క్షణం కూడా కూర్చునే వాడినికాదు .టైం ప్రకారం క్వేస్చిన్ పేపర్లు ఇవ్వటం ,టైం కే పిల్లలు రాయటం ,అనుకొన్న గడువు లో టీచర్లు దిద్ది మార్కులు పోస్ట్ చేయటం ప్రోగ్రెస్ కార్డులు  జారీ అన్నీ నియమం గా జరిపించాను .

ఒక  సోషల్ మేష్టారు వెనతెశ్వర రావు గారు బెజవాడ ఆయన ఎర్రగా బా పలుచగా తెల్ల జుట్టుతో ఉండేవారు . చాలా ఆత్మీయంగా ఉండేవారు నాపద్ధతులన్నీ నచ్చాయి  ఆయన రిటైర్ అయిన తర్వాత అప్పుడప్పుడు బేజ వాడలో కలిసే వారు . కాకాని  నరసింహారావు బారుగా నల్లగాఉండేవారు .జగ్గయ్య పేటలో కాపురం .ఆక్కడినుండే మోటారు సైకిల్ మీద వచ్చేవారు .అక్కడ వ్యవసాయం  వ్యాపారం చాలా ఉన్నాయి .మనిషి మంచివాడు .స్నేహ శీలి .మన ప్రాంతం వాడే అవటం తో  బాగా సన్నిహితుడయ్యాడు . సైన్స్ సుందరరావు అప్పుడప్పుడు తన ఇంటికి ఆహ్వానించి టిఫిన్ కాఫీ  ఆఫర్ చేసేవాడు .శని వారం రాత్రి ఇంటికి  చేరే సరికి  రాత్రి తొమ్మిది దాటేది .పది హీను రోజులోసారి రుద్రపాక ఉదయానికే వెళ్లి చైర్మన్ శ్రీ పిన్నమనేని కోటేశ్వర రావు గారిని కలిసి ఉయ్యూరు బదిలీ చేయమని  అడిగే వాడిని  .ఇక్కడ ఉంటున్నా ముళ్ళ మీద ఉంటున్నట్లే ఉండేది .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -13-11-14-ఉయ్యూరు

మొట్ట మొదటి ముస్లిం  స్త్రీ వాద రచయిత్రి -రోకియా సఖావత్  హుసేన్

బేగం రోకియాఅని అందరిచేతా పిలువబడే రోకియా సఖావాత్ హుసేన్ బెంగాల్ లో ప్రముఖ స్త్రీ వాద రచయిత్రి మాత్రమె ఆక గొప్ప సాంఘిక సంస్కర్త కూడా . 9-12-1880లో ఈ నాటి బంగ్లా దేశ్ లోని రంగాపూర్ లోని మితాపూర్  దగ్గర పైరా బంద్ లో జన్మించింది .తండ్రి జహీరుద్దీన్ మొహమ్మద్ ఆబూ ఆలి హైదర్ సేబార్ పెద్ద జమీందార్ మాత్రమె కాక గొప్ప విద్యా వేత్త . రోకియాకు ఇద్దరు సోదరిలు ముగ్గురు సోదరులున్నారు .పెద్దన్న ఇబ్రహీం ,పెద్ద చెల్లెలు కరీమున్నీసా ల ప్రభావం ఈమెపైన ఎక్కువ గా ఉండేది .కరీమున్నీసాకు బెంగాలీ భాష లో చదువుకోవాలని ఉన్నా  తలి  దండ్రులకు మాత్రం ఆరేబిక్ ,పర్షియా భాషలల మాధ్యమం లో చదువు  నేర్వాలని కోరారు .ఇబ్రహీం తన ఇద్దరు చెల్లెళ్ళు రోకియా ,కరీమున్నేసా లకు  ఇంగ్లీష్ ,బెంగాలీ భాషలు నేర్పాడు .వీరిద్దరూ గొప్ప రచయిత్రులయ్యారు .

కరీమున్నీసా పద్నాలుగవ ఏటనే వివాహం చేసుకొని కవయిత్రి గా ప్రసిద్ధి చెందింది .ఆమె కుమారులిద్దరూ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం లో మంత్రులుగా పని చేశారు . రోకియా 1896లో పదహారవ ఏట ఉర్దూ భాషాభిమాని అయిన ఖాన్  బహదూర్ షెఖావత్ హుసేన్ ను వివాహ మాడింది .ఆయన భారత దేశం లోని బీహార్ రాష్ట్రానికి చెందిన భాగల్పూర్ జిల్లాకు డిప్యూటీ మేజిస్ట్రేట్ గా పని చేసేవాడు .భర్త ప్రోత్సాహం తో బెంగాలీ ,ఇంగ్లీష్ లను నేర్చుకొన్నది .ఆ నాటి జన సామాన్య భాష అయిన బెంగాలీనే ప్రధాన భాష గా ఎంచు కొని లోనే రచనలు చేయాని ,దానివలననే తన మనోభావాల వ్యాప్తి జరుగుతుందని భావించింది .1902లో మొదటి వ్యాసం ‘’పిపాస ‘’(దాహం )బెంగాలీ భాష లో రాయటం తో ఆమె రచనా రంగ ప్రవేశం చేసింది .

1909లో భర్త హుసేన్ మరణిస్తూ కొంత  డబ్బు తీసి ఉంచి ఆ ధనం తో  మహిళలకు  పాఠశాలను ఏర్పాటు చేయమనికోరాడు .ఆయన కోరికను తీరుస్తూ అయిదు నెలల తర్వాత ‘’సఖావ త్ మోరియల్ గర్ల్స్ హైస్కూల్‘’ను స్థాపించి  భర్త ఆత్మకు శాంతి చేకూర్చింది .ఇప్పటికీ ఈ విద్యాలయం విద్యా సేవ చేస్తూండటం ముదావహం . మహిళలు ధైర్యం గా ముందుకు రావాలని ,సంస్కరణలలో పాలుపంచుకోవాలని రోకియా అభిలషించింది .కాని ఆ నాటి సంప్రదాయ కుటుంబాలు అంత ధైర్యం చేయలేక పోయాయి .కనుక ఆమే ఆశించిన సంస్కరణ నెమ్మదిగా నే సాగింది

1916లో ‘’ముస్లిం మహిళా సంఘం ‘’ఏర్పాటు చేసి స్త్రీ విద్యకు ,ఉద్యోగానికి దోహదం చేసింది .1926లో కలకత్తా లో జరిగిన ‘’బెంగాలీ మహిళా విద్యా సదస్సు ‘’కు అధ్యక్షత వహించింది .దీనితో మహిళా విద్యా ప్రాదాన్యాన్ని  అందరికీ తెలియ జేసింది .ఇలాంటి ఎన్నో సదస్సులలో చర్చలలో పాల్గొని మహిళా హక్కులకోసం పోరాడిన ధీర వనితరోకియా బేగం .

.దీనితో రోకియా  మొదటి ముస్లిం స్త్రీ వాద మహిళా గా  గుర్తింపు పొందింది ..కొరాన్ లో చెప్పబడిన మత పద్ధతులను పాటించాలనే ఆమె  అందరికి  చెప్పేది ‘’.అంజుమాన్ ఏ ఖవాతీన్ ఏ ఇస్లాం ‘’ సంస్థ ముస్లిం లను పెడమార్గం పట్టిస్తోందని విమర్శించేది .జీవితాంతం త్తనుస్తాపించిన సూల్ అభి వ్రుద్ధికోసం కృషి చేస్తూ ,తన మనోభావ వ్యాప్తికి రచనలు చేసింది .9-12-1932న 52వ ఏట బేగం గుండె జబ్బుతో మరణించింది .ఆమె మరణించిన డిసెంబర్ తొమ్మిదవ తేదీని ‘’రోకియా దినం ‘’(రోకియా డే)గా బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం గౌరవం గా నిర్వహిస్తోంది ముస్లిం స్త్రీలు పరదా నుండి బయట పాడాలన్న ఆమె పోరాటం నెమ్మదిగా విజయ వంతమై అన్నిట్లో మహిళా ప్రాధాన్యత పెరిగింది .స్త్రీ సాంఘిక ఉన్నతి సాధించాలన్న ఆమె వాచితం నేర వేరింది .ఇంటింటి కీ  తిరిగి తలిదండ్రులను ఒప్పించి స్కూల్లో చేర్పించింది . స్కూలు లో కూడా పరదా ఉంటుందని నచ్చ చెప్పింది .

ముస్లిం మహిలలో  సాంఘిక భద్రత కలిపించటం ,వారిలో సాన్ఘియా సంస్కరణాభిలాష రగుల్కొల్పటం కోసం తీవ్రం గా రోకియా పని చేసింది .దీనికోసం కధలు ,వ్యాసాలూ ,నవలలు పుంఖాను పుంఖం గా రాసింది .బెంగాలీ భాష మాట్లాడే ముస్లిం మహిళల కస్టాలు ,సమస్యలు ,అణచ బడే మతాచారాలు  ఇస్లాం మతాన్ని స్వార్ధం కోసం వాడుకొనే వారి పట్ల అసహనం ,కనీస మానవత్వం చూపించని సంఘ పెద్దలను ఆమె రచనల్లో వ్యంగ్యం ,అధిక్షేపణ ,లతో అలిపి ఎండ గట్టింది .ముస్లిం పురుషులతో బాటు స్త్రీలూ సమాన హక్కులు కల్పించాలని పోరాడింది .మతం పేరిట ముస్లిం మహిళలను చదువుకు దూరం చేయటం ఆమె సహించలేదు .ఇస్లాం మతం లో మహిళలు చదువు కో కూడదని  ఎక్కడా లేదని తెలియ జెప్పింది .

పిపాస అనే వ్యాసం కాక మోతీచూర్  అనే రెండు సంపుటాల వ్యాసాలూ ,దేలీసియా హత్యా ,జ్వన్ ఫల్ ,నారీ సృష్టి ,నర్స్ నేల్లీ ముక్తిఫల్ ,సుల్తాన్స్ డ్రీం ,సావోగాట్ అనే పద్య సంపుటి ,పద్మరాగ్ అనే స్త్రీ వాద ధోరణి రచన ,అవరోధా భాషిని ,బోలిగార్తో అనే కధ ,నారీర్ అధికార్ ,గాడ్ గివ్స్ మాన్ రోబ్స్,ఎడ్యు కేషన్ ఐడియల్స్ ఫర్ దిమోడరన్ ఇండియన్ గర్ల్ ,మొదలైన వైవిద్య భరిత రచనలను కవిత్వం, కధలు ,నవలా ,వ్యాసం, లాజిక్ ,ఆలోచనసంస్కరణ,అభివృద్ధి ,ముందు చూపు ,సమానత్వం ,మహిళాహక్కు లను మేళవించి రాసింది

You have moulded me from childhood.. your love is sweeter than honey which after all has a bitter after-taste; it is pure and divine like Kausar [the stream of nectar following in heaven mentioned in the Qur’an].

The love and deep gratitude that Rokeya felt for this brother fill the dedicatory paragraph of her novel, Padmaraga: 

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -13-11-14-ఉయ్యూరు

, .

నా దారి తీరు -80

శ్రీ తిరుపతమ్మ సన్నిధి పెనుగంచిప్రోలులో

ఉయ్యూరు నుంచి పెనుగంచిప్రోలుకు వెళ్ళాలంటే విజయవాడ వెళ్లి ,నందిగామ ,మీదుగా వెళ్ళాలి .లేకపోతె జగ్గయ్య పేట దగ్గర చిల్ల కల్లు అనే హైదరాబాద్ రూట్ లో ఉన్న సెంటర్ నుంచి మక్కపేట మీదుగా వెళ్ళవచ్చు .నేను జాయిన్ అవటానికి వెళ్ళినప్పుడు నందిగామ నుంచే వెళ్లాను .అక్కడ హెడ్ మాస్టారు నేనెప్పుడో  బాడ్మింటన్ ఆటల్లో చూసిన ఏం .ఆంజనేయులుగారు .ఎర్రగా చాలా ఎత్తుగా తెల్లని గ్లాస్గో పంచె ,చొక్కా తో ఉండేవారు .చొక్కాకి గుండీలు పెట్టేవారు కాదు. కంకిపాడు దగ్గర గొడవర్రు స్వగ్రామం .మంచి వాలీబాల్ ,బాడ్మింటన్ ప్లేయర్ .వీటికి తోడూ చెస్ అంటే విపరీతమైన క్రేజ్ .పేకాట సరే సరి .ఫిజికల్ సైన్స్ టీచర్ .ప్రమోషన్ పై హెడ్ మాస్టారుగా ఇక్కడికి వచ్చారు .సరదా మనిషి ఈజీ గోయింగ్ వారు .,ఇది కమ్మ టూరు .శ్రీ తిరుపతమ్మ దేవత అమ్మ వారి ఆడ బడుచు .కృష్ణా  జిల్లాలో గొప్ప తిరుణాల ఇక్కడే జరుగుతుంది .శక్తిగల దేవత గా ప్రసిద్ధి .మునేరు నది ఒడ్డున ఆలయం ఉంది .నదిదాటితే  మరో ఊరు వస్తుంది . అక్కడా హైస్కూల్ ఉంది .

పెనుగంచి ప్రోలు హైస్కూల్ పెద్దదే .దాదాపు అయిదు వందల ,మంది విద్యార్ధులున్నారు అన్నీ డబల్ సేక్షన్లే.కింది తరగతుల్లో మూడు నాలుగు సెక్షన్లు ఉన్నాయి .ఒక పెద్ద బిల్డింగ్ ,దానికి  ఆనుకొని రేకుల షెడ్లూ ఉన్నాయి .వీటిలో లోయర్ క్లాసులు ఉండేవి .సుందరరావు అనే ఫిజికల్ సైన్స్ మేష్టారు స్తానికుడే .సబ్జెక్ట్ లో ఏమీ దమ్ము లేనివాడు .క్లాసుకు  వెళ్లి పాఠం చెప్పాలంటే విసుక్కొనే వాడు .లాబ్ కూడా పెద్దదికాదు .దాదాపు విద్యార్ధులందరూ కింద కూర్చోవటమే .సెక్షన్ కు కనీసం యాభై మంది ఉండేవారు .ఆడపిల్లలకు విడిగా సెక్షన్లున్నాయి .కింద కూచుని పైకి లేచే ఆడపిల్లలను చూస్తుంటే జాలి వేసేది .చదువు ఇక్కడ చాలా తక్కువే .నేను పది ,తొమ్మిది ఎనిమిది తరగతులకు ఫిజికల్ సైన్స్  చెప్పేవాడిని .ఇంగ్లీష్ కూడా టెన్త్ కుచెప్పేవాడినని జ్ఞాపకం  .పిల్లలకు ఏమీ రాదు కనుక మనం ఏమీ చెప్పక్కర లేదని అందరి మేస్టార్ల అభిప్రాయం .

లెక్కల మేష్టారు ఆచార్యులు గారు నాతొ పాటే భుజబల పట్నం దగ్గర ఉండే హైస్కూల్ నుండి బదిలీపై వచ్చారు .ఉయ్యూరు దగ్గర కపిలేశ్వర పురానికి చెందినా సాయిబు గారుకూడా లేక్కల టీచర్  .ఇంకో ఆతను వెంక టేశ్వర్లుకూడా  ఉండేవాడు .మంచి వాడు . బ్రాహ్మణుడు రోజూ బేజా వాడ నుండి వచ్చేవాడు . .సోషల్ మేస్టర్ లలో ఎవరూ గుర్తులేరు .తెలుగుకు ఒక శాస్త్రి గారుపంచె చొక్కా ,పిలకా తో ఉండేవారు .భార్యా విధేయుడని పేరు .కలతల కాపురం అని చెప్పుకునే వారు .పింగళి లక్ష్మణ రావు అనే తెలుగు ఏం .ఏ .జూనియర్ తెలుగు పండిట్ .కాకాని నరసింహా రావు ,దాసుగారు ,సుందరీ గ్రేడ్ టీచర్లు .దాస్ గారు జిల్లా లో పేరుమోసిన బాడ్మింటన్ ప్లేయర్ .వాలీ బాల్ ఆటగాడు కూడా . క్రాఫ్ట్ మేష్టారు వెంకటేశ్వర రావు నల్లగా బారుగా ఉండేవాడు .డబ్బు వడ్డీలు తిప్పేవాడు .మేస్టర్లకు అప్పు లిచ్చి ఒకటో తేదీ జీతాల రోజున కాబూలీ వాలా లాగా అయిదు రూపాయల వడ్డీ తో గోళ్ళు ఊడ కొట్టి లాక్కునే వాడని అనుకొనే వారు .గార్దేనర్ గా భర్త చనిపోయిన ఒక  అమ్మాయి ఉండేది .ఆమెకు క్రాఫ్ట్  కూ’’ ఏదో ఉందని ‘’గుసగుసలున్దేవి .డ్రిల్ మేష్టారు గా కాకాని రంగయ్య గారు చాలా వృద్ధులు .పంచ చొక్కా తో ఉండేవారు .లోకల్ కాంగ్రెస్ లీడర్ .గోపయ్య గారనే పెద్దాయన డ్రాయింగ్ ?టీచర్ గా ఉండేవాడు .ఈయనదీ పంచె కట్టే .మామిడి వెంకటేశ్వర రావు డ్రిల్ మేష్టారు కుర్రాడు మంచిప్లేయర్ .తమిరిస నుంచి వెంకటేశ్వర రావు అనే వెడల్పు ముఖం ఉన్న ఒక కుర్రాడు చెవుల పోగులతో గొల్లతను లాబ్ అసిస్టంట్ గా ఉండేవాడు .ఇక్కడికి వచ్చి ఎదేనిమిదేళ్ళయిందని చెప్పేవాడు .అలాగే ఆక్కడి నుంచే వచ్చిన ఒక క్రాఫ్ట్ మేష్టారు మంచి ఆంజనేయ భక్తుడు .ఏ రోజుకా రోజు మళ్ళీ వెళ్ళిపోతా నని చెప్పేవాడు ‘’ఇన్ ఫ్లు ఎంషియల్ పెర్సన్ ‘’ లా ఉండేవాడు . నాకూ అదే కోరిక ఉండేది .ఆయన ఎక్కువ కాలం ఉండ కుండానే   ట్రాన్స్ ఫర్  చేయించుకొని వెళ్ళిపోయాడు .

స్కూలు కు మంచి ప్లే గ్రౌండ్ ఉంది .మంచినీటి సరఫరా ,లైబ్రరి ,తోట ఉన్నాయి .సాయంకాలం ఆటలు ఆడేవాళ్ళం .ఊళ్ళో తిరుపతమ్మ దేవాలయమే కాక యోగానంద  నరసింహాలయం ,పాత శివాలయం మొదలైనవి ఉన్నాయి .ఒకప్పటి బౌద్ధ క్షేత్రం కూడా .తిరుపతమ్మ తిరుణాలు మూడు రోజులు జరిగే ఉత్సవం .ఎక్కడెక్కడి నుండో జనం తీర్ధ ప్రజల్లాగా చేరుతారు .మునేరు ఒడ్డున గుడారాలు వేసుఒని  వండు కొంటారు .పొంగళ్ళు వండి నైవేద్యం పెడతారు .నేను పని చేసినప్పుడు అంటే 1985లో అమ్మవారి గుడి చాల ఇరకుగా ఉండేది .ఇప్పుడు అన్ని వసతులతో సర్వాంగ సుందరం గా ఉంది .తిరుపతమ్మ ,ఆమె భర్త గోపయ్య విగ్రహాలుంటాయి .శివాలయం చాలా పాతది .అయిదు వందల యల్లా ఆలం నాటిది .కార్తీక  మాసం లో ఉత్సవాలు బాగా జరుగుతాయి .ఊరికీ దగ్గర లో పెద్ద చెరువు ఉంది .దీని నీళ్ళు వ్యవసాయానికి బాగా ఉపయోగ పడుతాయి .వరి పండిస్తారు .మెత్తచేలల్లో పోగాకు పండుతుంది .మినుము ,పెసర వేరు సెనగ కూడా పండుతాయి .యోగానంద నరసింహాలయం లో ప్రతి శుక్రవారం రాత్రి పూట పూజ  భజన ,పవళింపు సేవ  పాటలు భక్తిగా నిర్వహిస్తారు వైష్ణవ పూజారిగారు .ఆయన్ను అందరూ ‘’అయ్యా వారు ‘’అంటారు .రోడ్డుకు కొంచెం ఎత్తైన ప్రదేశం లో ఈ ఆలయం ఉంది .పూజారి గారు అక్కడే కాపురం .వ్రుద్దులైనా ఏంతో చదువుకొన్నవారు .గౌరవం మర్యాదా ఊరందరి చేతా పొందుతారు .  కొత్త వారెవరైనా బ్రాహ్మలు ఊర్లోకి  వస్తే ఆచార్యుల గారింట్లోనే భోజనం .అతిధి మర్యాద బాగా ఉన్న వారు .వీరు కాక పది బ్రాహ్మణ  కుటుంబాలున్నాయి .కోమట్లు కూడామంచి స్తితి పరులే .వ్యాపారం వారిదే .చిన్న భోజన హోటల్ ఉంది .ముందుగా చెబితే వంట చేసి పెడతారు .స్కూలుల్ కు వెళ్ళేదారిలో ఒక పాక లో  ఒక టిఫిన్ హోటల్ ఉండేది .ఉదయం టిఫిన్ ,కాఫీ మధ్యాహ్నం టిఫిన్ ,టీ అక్కడే బాగా బిజీ గా ఉండేది .

మెయిన్ రోడ్డు ఒకటే .బస్సులు ఈ మార్గం గుండానే గుడి దాకా  వెడతాయి .చెరువు ప్రక్కగా నందిగామ కు వెళ్ళే బస్సులు తిరుగుతాయి .మెయిన్ రోడ్డు మీదుగా మక్క పేట సెంటర్ కు చేరి చిల్లకల్లు మీదుగా జగ్గయ్య పేట  వెడతాయి .మెయిన్ రోడ్డు మీద ,దాని వెనకాల రోడ్డు మీదే బ్రాహ్మణుల కుటుంబాలున్నాయి .మెయిన్ రోడ్డు మీద ఉన్న బ్రాహ్మణులలో విష్ణుభొట్ల బాబు గారు బాగా సంపన్నులు. వేద విదులు .అనేక దేవాలయ ప్రతిస్ట లు  నిర్వహించిన  కర్మిష్టి.వారింటిలో ఒక  గది ని నాకోసం మా లాబ్ అటెండర్ మాట్లాడి ఉంచాడు .అద్దె యాభై రూపాయలని జ్ఞాపకం .అక్కడ కాపురం వగైరా ఈ సారి రాస్తాను .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -12-11-14-ఉయ్యూరు