శ్రీ పోలా ప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి ప్రాసంగిక వ్యాస సంకలనం. వ్యాస తోరణం.7 వ భాగం.,,28.6.25.

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.23 వ భాగం.28.6.25.

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.23 వ భాగం.28.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ ద శి.34 వ భాగం.28.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ ద శి.34 వ భాగం.28.6.25.

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.22 వ భాగం.27.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ ద శి.33 వ భాగం.27.6.25.

శ్రీ చాసో కథా స్రవంతి.2 వ భాగం.26.6.25.

శ్రీ చాసో కథా స్రవంతి.2 వ భాగం.26.6.25.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్య నారాయణ మూర్తి గారి ప్రాసంగిక వ్యాస సంకలనం. వ్యాస తోరణం.5 వభాగం.26.6.25.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్య నారాయణ మూర్తి గారి ప్రాసంగిక వ్యాస సంకలనం. వ్యాస తోరణం.5 వభాగం.26.6.25.

శ్రీ చాగంటి సోమయాజులు ( చా. సో.) కథా స్రవంతి.1 వ భాగం.24.6.25.

శ్రీ చాగంటి సోమయాజులు ( చా. సో.) కథా స్రవంతి.1 వ భాగం.24.6.25.

శ్రీ పో లాప్రగడ సత్య నారాయణ మూర్తి గారి ప్రాసంగిక వ్యాస సంకలనం. వ్యాస తోరణం.4 వ భాగం.24.6.25

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.21 వ భాగం.24.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ దశి.32 వ భాగం.24.6.25.

ప్రముఖ మణిపూర్ కళా కారులు –3

4- మణిపూర్‌కు చెందిన జానపద సంగీతకారుడు, గాయకుడు, తంగ్ఖుల్ నాగ సంగీత సంప్రదాయాన్నిపునరుద్ధరించిన  -. పద్మశ్రీ రెవ్బెన్ మషంగ్వా, గురు రెవ్బెన్ మషంగ్వా

రెవ్బెన్ మషంగ్వా, గురు రెవ్బెన్ మషంగ్వా (జననం 21 జూన్ 1961), భారతదేశంలోని మణిపూర్‌కు చెందిన జానపద సంగీతకారుడు మరియు గాయకుడు. ఆయన మణిపూర్‌లోని తంగ్ఖుల్ నాగ సంగీత సంప్రదాయాన్ని పునరుద్ధరించడానికి మరియు తన పాటలలో సాంప్రదాయ సంగీత వాయిద్యాలను ఉపయోగించటానికి ప్రసిద్ధి చెందారు. బాబ్ డిలన్ మరియు బాబ్ మార్లే వంటి సంగీతకారులచే ప్రభావితమైన రెవ్బెన్ మషంగ్వా బ్లూస్ మరియు బల్లాడ్ లయల ఆధారంగా అనేక నాగ గిరిజన జానపద పాటలను సృష్టించారు.ఆయన ‘నాగాస్ బాబ్ డిలన్’ మరియు [5] ‘నాగాస్ రాజు’,  ప్లస్ ‘నాగా ఫోక్ బ్లూస్ పితామహుడు’ వంటి వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారు.  ఆయన భారత ప్రభుత్వ గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ నుండి గిరిజన సంగీత అభివృద్ధికి చేసిన కృషికి 2011–12లో జాతీయ గిరిజన అవార్డును అందుకున్నారు. భారత ప్రభుత్వం 2021లో ఆయనను కళకు చేసిన గొప్ప కృషికి నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అవార్డుతో సత్కరించింది.

మషంగ్వా ది రఘు దీక్షిత్ ప్రాజెక్ట్ తో పాటు ది దేవారిస్ట్స్ మొదటి సీజన్‌లో కనిపించింది.

డిస్కోగ్రఫీ

తాంటివి (1999)

క్రియేషన్ (2006)

అవర్ స్టోరీ (2012)

5- నట సంకీర్తన గాయని , మణిపురి రాస్ నృత్యకారిణి,అధ్యాపకురాలు , సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత ఆల్ ఇండియా రేడియో  ఇంఫాల్ స్టేషన్‌ టాప్ గ్రేడ్ ఆర్టిస్ట్‌  బసక్ పాటల రచయిత్రి  -పద్మశ్రీ యుమ్లెంబం గంభినీ దేవి

యుమ్లెంబం గంభినీ దేవి నట సంకీర్తన గాయని మరియు మణిపురి రాస్ నృత్యకారిణి. ఆమె జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మణిపూర్ డ్యాన్స్ అకాడమీ (JNMDA)లో అధ్యాపక సభ్యురాలు మరియు 1988 సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత. మణిపురి నృత్యం మరియు సంగీతానికి ఆమె చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు 2005లో నాల్గవ అత్యున్నత పౌర గౌరవమైన పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసింది.

జీవిత చరిత్ర

గంభినీ దేవి 1945 నూతన సంవత్సర రోజున ఈశాన్య భారత రాష్ట్రమైన మణిపూర్‌లోని యైస్కుల్ హిరుహన్బా లైకైలో నట సంకీర్తన కళాకారుడు వై. గులాప్ సింగ్‌కు అతని ఎనిమిది మంది పిల్లలలో నాల్గవదిగా జన్మించారు. ఆమె 5 సంవత్సరాల వయస్సులో సంగీతం మరియు నృత్యం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది మరియు తరువాత, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మణిపూర్ డ్యాన్స్ అకాడమీ (JNMDA)లో చేరి, రాస్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిప్లొమా పొందింది. అకాడమీలో, ఆమె అముదోన్ శర్మ, మైస్నామ్ అముబి సింగ్, ఖైదేం లోకేషోర్ సింగ్, క్షేత్రితోంబి దేవి, న్గంగోమ్ జోగేంద్ర సింగ్ మరియు ఇబోపిషక్ శర్మ వంటి ప్రముఖ గురువుల నుండి మణిపురి నృత్యంలో మరియు నోంగ్మైథేం తోంబా సింగ్, ఖండా మోయినా డాన్, న్గంగోమ్ జోగేంద్ర సింగ్ మరియు థోక్చోమ్ గోపాల్ సింగ్ ల నుండి సంగీతంలో (మోనోహర్సాయి కీర్తన) శిక్షణ పొందింది.  ఆమె తొలి ప్రదర్శన ఆమెకు 7 సంవత్సరాల వయసులో జరిగింది మరియు అప్పటి నుండి భారతదేశం మరియు విదేశాలలో వివిధ వేదికలపై ప్రదర్శన ఇచ్చింది. ఆమె బోధనా జీవితం ఆమె అల్మా మేటర్‌లో ప్రారంభమైంది, అక్కడ ఆమె 2005లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు అధ్యాపక సభ్యురాలిగా పనిచేసింది. అకాడమీలో విజిటింగ్ సీనియర్ గురు (గురుహన్)గా కొనసాగుతూ, ఆమె ఆల్ ఇండియా రేడియో యొక్క ఇంఫాల్ స్టేషన్‌లో టాప్ గ్రేడ్ ఆర్టిస్ట్‌గా పనిచేసింది, ఇది రాష్ట్రం నుండి టాప్ గ్రేడ్ పొందిన మొదటి మహిళా కళాకారిణిగా నివేదించబడింది.  ఆమె YGR, నాట్ సంకీర్తన షీదామ్ షాంగ్ అనే సంగీత శిక్షణా సంస్థను కూడా స్థాపించింది.  ఆమె రవీంద్రభారతి విశ్వవిద్యాలయం మరియు దూరదర్శన్ కేంద్ర నృత్య ఆడిషన్ బోర్డు ఎంపిక కమిటీ మాజీ సభ్యురాలు. ఆమె పాటలు రెండు ఆల్బమ్‌లుగా సంకలనం చేయబడ్డాయి మరియు ఆమె బసక్ పాటలపై బసక్ పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించింది.

మణిపురి సాహిత్య పరిషత్ 1979లో దేవికి నృత్యరత్న అవార్డును ప్రదానం చేసింది మరియు ఆమె 1980లో మణిపూర్ రాష్ట్ర కళా అకాడమీ నుండి నట సంగీత అవార్డును అందుకుంది. నట సంకీర్తనకు సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు 1988లో ఆమెకు లభించింది, అదే సంవత్సరం ఆమె మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని సాంస్కృతిక శాఖ ద్వారా సీనియర్ ఫెలోషిప్‌కు ఎంపికైంది. భారత ప్రభుత్వం ఆమెను 2005లో పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారంతో సత్కరించింది.

6- ఎద్దుల బండి రవాణాదారుడు,మణిపురి సాంప్రదాయ సంగీత వాయిద్యం’’ పెనా’’పై నిపుణుడు , లై హరోబా గురువు,- పద్మశ్రీ అందుకున్న తొలి పెనా కళాకారుడు -పద్మశ్రీ ఖంగెంబం మంగి సింగ్

ఖంగెంబం మంగి సింగ్ (8 నవంబర్ 1927 – 15 జూన్ 2022), గురు పెనా మంగిగా ప్రసిద్ధి చెందారు, ఒక భారతీయ సంగీతకారుడు, మణిపురి సాంప్రదాయ సంగీత వాయిద్యం పెనాపై ఆయనకున్న నైపుణ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందారు. భారత ప్రభుత్వం 2011లో నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో ఆయనను సత్కరించింది.

జీవిత చరిత్ర

“పెనా” ఒక సంగీత వాయిద్యం

ఖంగెంబం మంగి సింగ్ 1927 నవంబర్ 8న  భారతదేశంలోని మణిపురి రాజధాని ఇంఫాల్ పశ్చిమాన లాంబాల్ అని పిలువబడే ఒక చిన్న కుగ్రామంలో తక్కువ ఆర్థిక వనరులు ఉన్న కుటుంబంలో జన్మించారు, స్థానికంగా పెనా సంగీతకారుడు ఖంగెంబం తోమీ తన ఎనిమిది మంది పిల్లలలో ఒకరిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. అతను చిన్న వయసులోనే తన తండ్రి నుండి పెనా సంగీతాన్ని నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు, అలాగే లైరెంకాబికి చెందిన మోయిరంగ్థెమ్ మోదు, తేరా ఉరాక్‌కు చెందిన ఫామ్‌డోమ్ సనాజావో, తంగ్జామ్ తోయై, టోక్పామ్ పాపు, ఖుముక్‌చమ్ కన్హై, యుమ్నామ్ కన్హై మరియు తోక్‌చోమ్ టోలోము వంటి సంగీతకారుల నుండి కూడా నేర్చుకున్నాడు. చిన్న ఖంగెంబం పదకొండు సంవత్సరాల వయసులో ఉన్నప్పుడు అతని తండ్రి కుటుంబాన్ని విడిచిపెట్టాడు   అధికారిక విద్యను అభ్యసించడానికి అతనికి వనరులు లేవు. బదులుగా ఖంగెంబం తన కుటుంబం కోసం జీవనోపాధి కోసం పెనా సంగీతంలో తన నైపుణ్యాలను ఉపయోగించుకున్నాడు మరియు మణిపూర్ రాజు బుధచంద్ర ముందు ప్రదర్శన ఇచ్చే అవకాశం పొందాడు.  అతను పెనా పారాయణాలు చేయడంతో పాటు ఎద్దుల బండి రవాణాదారుగా కూడా పనిచేశాడు.

1975లో, మాంగి సింగ్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మణిపూర్ డ్యాన్స్ అకాడమీ, అప్పట్లో డ్యాన్స్ కాలేజ్‌గా పిలువబడేది, పెనా ప్రదర్శనకారుడిగా చేరాడు మరియు 1996లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు లై హరోబా గురువుగా అక్కడ పనిచేశాడు. ఆయన మణిపూర్ పండిట్ లోయిషాంగ్‌లో సనా లీఖం పెనా షాంగ్లక్పా మరియు పెనాలో బోధించిన లైహుయ్ గురువు పదవులను కలిగి ఉన్నారు.

ఖంగెంబం మాంగి సింగ్ యెంగ్‌ఖోమ్ మేమాను వివాహం చేసుకున్నారు మరియు ఈ దంపతులకు ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు. ఈ కుటుంబం పశ్చిమ ఇంఫాల్‌లోని లౌరుంగ్ పురేల్ లైకైలో నివసించారు. ఆయన 94 సంవత్సరాల వయసులో జూన్ 15, 2022న మరణించారు.

వారసత్వం మరియు గుర్తింపులు

1985లో ప్రారంభమైన సాంప్రదాయ మరియు స్వదేశీ ప్రదర్శన కళలపై పరిశోధన కేంద్రమైన లైహుయ్‌కి మాంగి సింగ్ వ్యవస్థాపక సభ్యుడు,[ ఆయన మెక్సికో, వాషింగ్టన్, లండన్, బెర్లిన్, ఫ్రాన్స్ మరియు ఆసియా దేశాలు వంటి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ప్రదేశాలలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు మరియు సాంప్రదాయ మణిపురి నాటకాలు మరియు ఉత్సవాలలో పాల్గొన్నారు. ఆయన పత్రాలను కూడా సమర్పించారు మరియు వివిధ సెమినార్లు మరియు వర్క్‌షాప్‌లలో లై హరోబా మరియు పెనాపై ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.

2011లో పద్మశ్రీ అందుకున్న తొలి పెనా కళాకారుడు మాంగి సింగ్, సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (2006), మణిపురి సాహిత్య పరిషత్ షణ్మాన్ (2010), LEIKOL బసంత బిమల అవార్డు (2008), మణిపూర్ రాష్ట్ర కళా అకాడమీ అవార్డు (2005), మణిపురి సాహిత్య పరిషత్ సంగీత భూషణ్ (2004) మరియు మణిపూర్ పండిట్ లోయిషాంగ్ నుండి సనా లీఖం పెనా షాంగ్లక్పా (2002) వంటి అనేక అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.

సశేషం

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -23-6-25-ఉయ్యూరు .

కథా సవ్య సాచి శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు గారి కథలు.22 వ చివరి భాగం.23.6.25.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్య నారాయణ మూర్తి గారి ప్రాసంగిక వ్యాస సంకలనం. వ్యాస తోరణం.3 వభాగం.23.6.25.

శ్రీ పోలాప్రగడ సత్య నారాయణ మూర్తి గారి ప్రాసంగిక వ్యాస సంకలనం. వ్యాస తోరణం.3 వభాగం.23.6.25.

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.20వ భాగం.23.6.25.

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.20వ భాగం.23.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ దశి.31 వ భాగం.23.6.25.

ప్రముఖ మణిపూర్ చిత్రకారులు -1

1-ఈశాన్యభారత అత్యుత్తమ పౌరాణిక, చారిత్రక , సాంస్కృతికప్రామాణిక మణిపూర్  చిత్రకారుడు మణిపూర్‌లో కళా ఉద్యమానికి మార్గదర్శి – రాజ్‌కుమార్ చంద్రజిత్సన సింగ్

RKCS గా ప్రసిద్ధి చెందిన రాజ్‌కుమార్ చంద్రజిత్సన సింగ్, మణిపూర్‌లోని లలిత కళా రంగంలో ఒక ప్రసిద్ధి చెందిన వ్యక్తి. ఆయన ఈశాన్య భారతదేశంలోనే తన కాలంలో అత్యుత్తమ కళాకారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన ఖ్యాతి మణిపూర్‌కు మాత్రమే పరిమితం కాదు మరియు ప్రతి సంవత్సరం స్థానికేతరులు చాలా మంది ఆయన కళాఖండాలను చూడటానికి మణిపూర్‌ను సందర్శిస్తారు. ఆయన చిత్రాలను మణిపూర్ ప్రభుత్వం జాతీయ మరియు విదేశీ ప్రతినిధులకు రాష్ట్ర బహుమతిగా అందజేస్తుంది.

RKCS 1924 అక్టోబర్ 13న ఇంఫాల్‌లోని కీషామ్‌థాంగ్ లాంగ్‌జామ్ లీరాక్‌లో జన్మించారు. అతని తాత రాజ్‌కుమార్ గౌర్ సింగ్ మరియు అతని తండ్రి రాజ్‌కుమార్ యుమ్జాయోసన సింగ్ వారి కాలంలోని గొప్ప కళాకారులు. అతను తన తండ్రి మరియు తాత నుండి సృజనాత్మక ప్రతిభను వారసత్వంగా పొందాడు మరియు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో తన తండ్రి వద్ద అప్రెంటిస్‌గా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. యుద్ధం తర్వాత, అతను థియేటర్ బ్యాక్‌డ్రాప్‌లు మరియు ఫోటోగ్రఫీ నేపథ్యాలను చిత్రించేవాడు. 1947లో, అతను మాక్స్‌వెల్ బజార్ (ప్రస్తుతం తంగల్ బజార్)లో RKCS చిత్రాలయ అనే ఆర్ట్ స్టూడియోను స్థాపించాడు, ఇది అతని మార్గదర్శకత్వంలో కొత్త తరాల కళాకారుల కోసం లలిత కళల కోసం ఒక సంస్థగా మారింది. సినిమా పబ్లిసిటీ పోస్టర్‌ల కోసం పెయింటింగ్‌లను మణిపూర్‌లో మొదటిసారిగా స్టూడియో నిర్మించింది – మొదటి పోస్టర్ “దేఖో జీ” మరియు చివరిది “చాంగ్ షి చాంగ్”. స్టూడియో యొక్క చాలా కళాకృతులు మరియు చిత్రాలు వాణిజ్య ప్రయోజనాల కోసం.

RKCS యొక్క అత్యంత అద్భుతమైన సహకారం పౌరాణిక, చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక అంశాలపై ఆయన చేసిన ప్రామాణికమైన మరియు వాస్తవిక చిత్రాలు. 1968లో, పురాణ ఇతిహాసం “ఖంబా తోయిబి” కథను వర్ణించే 11 చిత్రాలను థాంగ్జింగ్ ఆలయంలో ప్రదర్శించడానికి RKCS చిత్రించింది. 1709 నుండి 1949 వరకు మణిపూర్ చరిత్రను వర్ణించే 72 చారిత్రక చిత్రాలను కూడా ఆయన చిత్రించారు, పరిశోధన మరియు చిత్రలేఖనంలో దాదాపు 10 సంవత్సరాలు గడిపారు. RKCS అరవై ఐదు సంవత్సరాలలో 10,000 కంటే ఎక్కువ వాస్తవిక మరియు ఊహాత్మక చిత్రాలను చిత్రించారు. ఆయన వరుసగా మూడు పర్యాయాలు మణిపూర్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ ఛైర్మన్‌గా పనిచేశారు మరియు మణిపూర్‌లోని వివిధ సాంస్కృతిక సంస్థలతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు. ఆయన నవంబర్ 20, 2004న మరణించారు.

RKCS చిత్రాల గురించి

RKCS ఆర్ట్ గ్యాలరీని మే 5, 2003న రాష్ట్ర మరియు జాతీయ ప్రతినిధుల సమక్షంలో అధికారికంగా ప్రారంభించారు. ఈ గ్యాలరీ RKCS మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ క్రాఫ్ట్స్ కింద ఉంది. ఇది మణిపూర్ చరిత్ర మరియు సంస్కృతిని ప్రదర్శించే RKCS యొక్క ప్రామాణికమైన మరియు వాస్తవిక చిత్రాలను నిల్వ చేస్తుంది.

గ్యాలరీ యొక్క ప్రధాన ఆకర్షణ 1990లో ప్రదర్శించబడిన చారిత్రక చిత్రాలు. ఈ చిత్రాలు బర్మీస్-మణిపురి సంబంధం, అహోం-మణిపురి సంబంధం, ఆంగ్లో-మణిపురి సంబంధం మరియు మణిపూర్ భారతదేశంలో విలీనం యొక్క స్పష్టమైన చరిత్రను చిత్రీకరిస్తాయి. అతని చిత్రాలు ఒక నిర్దిష్ట విశ్వాసం మరియు సంస్కృతికి పరిమితం కాలేదు మరియు బహుత్వ విధానాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. గ్యాలరీలోని అతని కళాఖండాలు హిందూ పురాణాలు, పురాణ ఇతిహాసం ‘ఖంబా తోయిబి’, ‘లై హరోబా’, మణిపూర్‌లోని ప్రసిద్ధ గిరిజనుల చిత్రాలు మొదలైన వాటిని కలిగి ఉన్నాయి. గ్యాలరీలోని ప్రతి పెయింటింగ్‌లోని సూక్ష్మ నైపుణ్యాలు RKCS జాతీయవాదం మరియు వైవిధ్యంలో ఏకత్వం పట్ల ఉత్సాహాన్ని కలిగి ఉన్నాయని ప్రతిబింబిస్తాయి.

పర్యాటక ప్రదేశంగా

కళా ప్రియులకు RKCS ఆర్ట్ గ్యాలరీ ఒక పర్యాటక ప్రదేశం. సాధారణ రోజుల్లో సగటున నెలలో 200-300 మంది సందర్శకులు గ్యాలరీని సందర్శిస్తారు. సందర్శకులలో ఎక్కువ మంది స్థానికేతరులు, వీరిలో చాలామంది వివిధ సంస్థలలో గౌరవనీయమైన హోదాలను కలిగి ఉన్నారు. అనేక మంది కేంద్ర మంత్రులు, విదేశీ రాయబారులు, ప్రధాన న్యాయమూర్తులు, వివిధ రాష్ట్రాల గవర్నర్లు RKCS యొక్క కళాకృతులను చూడటానికి గ్యాలరీని సందర్శించారు.

మణిపూర్‌లో కళా ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించిన మార్గదర్శకుడిగా RKCS ప్రసిద్ధి చెందింది. లలిత కళలలో ఆయన ప్రతిభ, మణిపూర్ సంస్కృతి మరియు సంప్రదాయాన్ని ప్రపంచానికి ప్రదర్శించడంలో ఆయన చేసిన అంకితభావం మరియు త్యాగాలు ఆయనకు అమర పేరును సంపాదించిపెట్టాయి. ఆయన తన సృజనాత్మక ప్రతిభను తన మూడవ కుమారుడు రాజ్‌కుమార్ బుధిమంత సింగ్‌కు అందించారు, ఆయన ప్రస్తుతం RKCS ఆర్ట్ గ్యాలరీని నిర్వహిస్తున్నారు

2-93ఏళ్ల వయసులో అత్యుత్తమ జానపద నాయకుని పోరాట పటిమ చిత్రించి, ఇందిరా గాంధీ రాష్ట్రీయ మానవ్ సంగ్రహాలయ లో చోటు పొందిన  – ఖంబనా కావో ఫాబా

ఖంబనా కావో ఫాబా (‘కావో ఎద్దును బంధిస్తున్న ఖంబా’ కోసం మెయిటే) అనేది 2001లో మణిపురి కళాకారులు, ఎం బెటోంబి సింగ్ మరియు గోపాల్ శర్మ వేసిన ఆయిల్ కాన్వాస్ పెయింటింగ్.  ఈ పెయింటింగ్ హీరో ఖంబా చేత శక్తివంతమైన కావో ఎద్దును బంధించడాన్ని చూపిస్తుంది. ఇది భారతదేశంలోని ఇందిరా గాంధీ రాష్ట్రీయ మానవ్ సంగ్రహాలయ యొక్క అత్యంత ప్రసిద్ధ మ్యూజియం సిరీస్ “నెల ప్రదర్శన”లో ఒకటి. ఇది జూలై, 2019 నెల మొత్తం ప్రదర్శించబడింది.

శీర్షిక మరియు విషయం

చిత్రలేఖనం పురాతన మోయిరాంగ్ రాజ్యం యొక్క పురాణ పురాణాన్ని చూపిస్తుంది. విలన్ అయిన అంగోమ్ నోంగ్బన్ కొంగ్యాంబ, హీరో అయిన ఖుమాన్ ఖంబాపై అసూయపడ్డాడు. కాబట్టి, అతను ఖంబాకు మరణ ఉచ్చు వేశాడు. హీరోని పెద్ద ఎద్దును పట్టుకోమని అడిగారు. కానీ ఖంబా ఎద్దు చేత చంపబడాలనే కొంగ్యాంబ కల నెరవేరలేదు. ఖంబాకు ఎద్దు యొక్క రహస్యం తెలుసు. ఎద్దు ఒకప్పుడు ఖంబా తండ్రి పశువుల మందకు అధిపతి. బంధించే సమయంలో, ఖంబా తన తండ్రి పేరును ఎద్దు చెవికి గుసగుసలాడాడు. అతను ఎద్దుకు పట్టు తాడును కూడా చూపించాడు. ఎద్దు ఖంబాను గుర్తించింది. కాబట్టి, ఆ క్రూరమృగాన్ని మచ్చిక చేసుకున్నారు

చరిత్ర

మణిపూర్‌లోని ఇంఫాల్‌లోని సనా కోనుంగ్ ప్యాలెస్‌లో దివంగత కళాకారుడు ఎం. బెటోంబి సింగ్ ఈ కళాకృతిని చిత్రించాడు. కళాకృతిని పూర్తి చేసే సమయానికి ఆ కళాకారుడికి 93 సంవత్సరాలు. 2001లో, ఈ పెయింటింగ్‌ను ఇందిరా గాంధీ రాష్ట్రీయ మానవ్ సంగ్రహాలయ మ్యూజియం యొక్క శాశ్వత సేకరణలో నమోదు చేశారు. ఆ తర్వాత, ఈ కళాకృతిని ఆర్‌కె చతుర్వేది, ఎఎస్‌&ఎఫ్‌ఎ, భారత కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖతో సహా అనేక మంది ప్రసిద్ధ వ్యక్తులు సందర్శించారు. ఈ పెయింటింగ్‌ను మ్యూజియం యొక్క వీత్ సంకుల్ ఇండోర్ ఎగ్జిబిషన్‌లు మరియు లైబ్రరీలో ఉంచారు.

ప్రదర్శన

జూలై 2019లో, ఈ పెయింటింగ్‌ను భారత సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ, ఎఎస్‌&ఎఫ్‌ఎ, ఇందిరా గాంధీ రాష్ట్రీయ మానవ్ సంగ్రహాలయ యొక్క “నెల ప్రదర్శన”గా పరిచయం చేశారు. ఎగ్జిబిషన్‌ను నోంగ్‌మైథెమ్ సకమాచా నిర్వహించాడు. సకామాచా భారతదేశంలోని భోపాల్‌లోని ఇందిరా గాంధీ రాష్ట్రీయ మానవ్ సంగ్రహాలయ మ్యూజియం అసోసియేట్.

 సశేషం

మీ -గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -22-6-25-ఉయ్యూరు 

కథా సవ్య సాచి శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు గారి కథలు.21 వ భాగం.22.6.25.

కథా సవ్య సాచి శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు గారి కథలు.21 వ భాగం.22.6.25\

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.19 వ భాగం.22.6.25.

శ్రీ పొలాప్రగడ సత్యనారాయణ మూర్తి గారి ప్రాసంగిక వ్యాస సంకలనం. వ్యాస తోరణం.2వ భాగం.22.6.25.

లై హరోబా , రాస్ శైలులలోప్రసిద్ధి చెందిన సంప్రదాయ మణిపురి నృత్య కళాకారిణి, ‘’నృత్య రాణి ఉపాధ్యాయి’’,రచయిత్రి  -పద్మశ్రీ ఎలామ్ ఎండిరా దేవి

ఎలామ్ ఎండిరా దేవి, ఒక భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్యకారిణి మరియు ఉపాధ్యాయురాలు, మణిపురి శాస్త్రీయ నృత్య రూపంలో, ముఖ్యంగా లై హరోబా మరియు రాస్ శైలులలో ఆమె నైపుణ్యం మరియు పాండిత్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది.  కళ మరియు సంస్కృతి రంగానికి ఆమె చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2014లో ఆమెను నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

జీవిత చరిత్ర

లై హరోబా.

మన సాంస్కృతిక మరియు సాంప్రదాయ నృత్యాలలో లోతైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించడం ద్వారా పిల్లలను పెంచడానికి వారి పాత్ర, క్రమశిక్షణ మరియు వారి శారీరక దృఢత్వాన్ని కాపాడుకోవడం ద్వారా వారికి క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం రూపంలో నృత్యాలలో శిక్షణ ఇవ్వడం. ఇలా అంటోంది ఎలాం ఎండిరా దేవి

1954 సెప్టెంబర్ 1న ఈశాన్య భారత రాష్ట్రమైన మణిపూర్‌లోని ఇంఫాల్‌లోని ఖ్వై నాగమాపాల్ సింగ్జుబుంగ్ లైరాక్‌లో ఎలాం బిధుమణి సింగ్ మరియు ఎలాం రోసోమణి దేవి దంపతులకు జన్మించిన ఎలాం ఇందిరా దేవి ఎనిమిదేళ్ల వయసులోనే గురు లౌరెంబమ్ అముయైమా సింగ్ ఆధ్వర్యంలో మణిపురి నృత్యం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది. తరువాత, ఆమె ఆర్. కె. అకేసన, పద్మశ్రీ మైస్నం అముబి సింగ్, థింగ్‌బైజమ్ బాబు సింగ్ మరియు థియం తరుణ్‌కుమార్ సింగ్ వంటి ఉపాధ్యాయుల వద్ద మణిపురి నృత్యం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది, తర్వాత ఆమె ఇంఫాల్‌లోని జెఎన్ మణిపూర్ డ్యాన్స్ అకాడమీలో డిప్లొమా కోర్సు కోసం చేరింది, అక్కడ ఆమెకు ఆర్. కె. ప్రియగోపాల్ సనా, యుమ్షాన్‌బి మైబి, తంబల్న్‌గౌ, ఎన్‌జి కుమార్ మైబి మరియు హవోబమ్ న్గాంబిల వద్ద నేర్చుకునే అవకాశం లభించింది. ఆమె 1967లో నిత్యా చర్య డిప్లొమా కోర్సులో ఉత్తీర్ణురాలైంది.

అదే సమయంలో, ఆమె తన పాఠ్యాంశాలను కొనసాగించి, 1979లో గువహతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి మణిపురి సంస్కృతి మరియు సాహిత్యంలో బి.ఎ. మరియు తరువాత ఎం.ఎ. పట్టా పొందింది. అదే సమయంలో, ఆమె నృత్యంలో కూడా తన చదువును కొనసాగించింది మరియు భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ నుండి యంగ్ ఆర్టిస్ట్ స్కాలర్‌షిప్ సహాయంతో, 1979లో రాస్‌లో మరియు 1984లో లై హరోబాలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలను పూర్తి చేసింది.

ఎందిరా దేవి 1972లో మీటీలో ఉత్తమ చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్న మాతంగి మణిపూర్ అనే చలనచిత్రంలో నటించింది. ఆమె అనేక ప్రాంతీయ, జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ వేదికలలో కూడా ప్రదర్శన ఇచ్చింది. కొన్ని ప్రముఖ అంతర్జాతీయ ప్రదర్శనలు:

దూరదర్శన్ కోసం సోలో ప్రదర్శన – 1990

సోలో ప్రదర్శన – విశ్వ గురు రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ 150వ జయంతి – 2011

సోలో ప్రదర్శన – 9వ భాగ్యచంద్ర జాతీయ శాస్త్రీయ నృత్య నృత్యోత్సవం – 2011

సోలో ప్రదర్శన – ఇండో-సోవియట్ సాంస్కృతిక స్నేహం, మాస్కో – 1978

సాంప్రదాయ నృత్యం ‘లై హరోబా’ – ఇండియా ఉత్సవం, పారిస్ – 1985

లై హరోబా శాస్త్రీయ నృత్యం – రీ-యూనియన్ ద్వీపం, ఫ్రాన్స్ – ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ కల్చరల్ రిలేషన్స్ (ICCR) – 2010

సోలో ప్రదర్శన – లోకుత్‌షాబ్ ఉత్సవం, న్యూఢిల్లీ – 1988

ఎందిరా దేవి అనేక బ్యాలెట్లు మరియు నృత్య నాటకాలలో కూడా పాల్గొన్నారు.

ఎందిరా దేవి హవోబమ్ మణిగోపాల్ సింగ్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు మరియు ఈ దంపతులకు ముగ్గురు కుమారులు మరియు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

మీటీ సాంప్రదాయ నృత్య బోధనా పాఠశాల మరియు ప్రదర్శన కేంద్రం

మెయిటీ సాంప్రదాయ నృత్య బోధనా పాఠశాల మరియు ప్రదర్శన కేంద్రం

1993లో, ఎండిరా దేవి ఇంఫాల్‌లో మెయిటీ సాంప్రదాయ నృత్య బోధనా పాఠశాల మరియు ప్రదర్శన కేంద్రాన్ని స్థాపించారు మరియు అప్పటి నుండి సంస్థ డైరెక్టర్‌గా ఉన్నారు. ఈ సంస్థ శాస్త్రీయ మరియు సాంప్రదాయ నృత్యాలు మరియు బ్యాలెట్‌లను నేర్చుకునే కేంద్రంగా ఉంది మరియు దీనిని భారత ప్రభుత్వం సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ గుర్తించింది.

పదవులు

ఎందిరా దేవి అనేక ముఖ్యమైన పదవులను నిర్వహించారు, అవి:

సభ్యురాలు – ఈస్ట్ జోన్ కల్చరల్ సెంటర్, కోల్‌కతా – 2009-12

జ్యూరీ సభ్యురాలు – సెంటర్ ఫర్ కల్చరల్ రిసోర్సెస్ అండ్ ట్రైనింగ్,[9] భారత ప్రభుత్వం విద్య మరియు సంస్కృతి కోసం స్పాన్సర్ చేసిన స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ – 1996-2007

సభ్యురాలు – ఆడిషన్ ప్యానెల్ – దూరదర్శన్ గౌహతి – 1998-2000

సభ్యురాలు – అధికారిక ప్రతినిధి బృందం – USSR జానపద ఉత్సవం, కోల్‌కతా – 1987

ఆమె 2009 నుండి UNESCO క్లబ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియాలో జీవితకాల సభ్యురాలు మరియు 1989 నుండి ఇంఫాల్‌లోని ఆల్ ఇండియా రేడియోలో మణిపురి నృత్యంపై నిపుణుల వ్యాఖ్యాతగా పనిచేస్తున్నారు. ఆమె 2001 నుండి 2012 వరకు మణిపూర్ విశ్వవిద్యాలయంలోని అకడమిక్ స్టాఫ్ కాలేజీలో యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్‌కు గెస్ట్ లెక్చరర్‌గా కూడా పనిచేశారు[3][5] మరియు ప్రస్తుతం 1996 నుండి ఇంఫాల్‌లోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మణిపూర్ డ్యాన్స్ అకాడమీ మణిపూర్‌లో సీనియర్ గురువుగా పనిచేస్తున్నారు.

అవార్డులు మరియు గుర్తింపులు

పద్మశ్రీ – భారత ప్రభుత్వం – 2014

ఎక్సలెన్స్ అవార్డు – ప్రపంచ రంగస్థల దినోత్సవం – లఘు నాటకం – 1970

ఉత్తమ నటి అవార్డు – ఆల్ ఇండియా డ్రామా ఫెస్టివల్ – 1971

నృత్య రాణి ఉపాధ్యాయి – కల్చరల్ డ్రామాటిక్ అసోసియేషన్, మోయిరాంగ్ – 1984

జూనియర్ ఫెలోషిప్ – సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ – భారత ప్రభుత్వం – 1990-92

రచనలు

ఎలమ్ ఎండిరా దేవి మణిపురి నృత్యం మరియు సంస్కృతిపై నాలుగు పుస్తకాలను ప్రచురించారు.

ఎలమ్ ఇందిరా దేవి (1998). లై హరోబా వఖల్లోన్ పరింగ్ – లై హరోబాపై ఆలోచనల శ్రేణి.

మైతేయ్ జాగోయిగి చౌరక్పా సక్తమ్ (మణిపురి నృత్యం యొక్క సంగ్రహావలోకనం) – 1998

లై హరోబా అనోయ్ ఈషే – 2001

లై హరోబా అనోయ్ వరోల్ – 2002

లై హరోబా నృత్యాలు (ప్రచురణలో ఉన్నాయి)

లై హరోబా వఖల్లోన్ పరింగ్ (లై-హరోబాపై ఆలోచనల శ్రేణి) 2002లో ఇంఫాల్‌లోని నహరోల్ సాహిత్య ప్రేమి సమితి నుండి బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది

ఆమె జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో వివిధ సెమినార్లు మరియు సమావేశాలలో అనేక పత్రాన్ని సమర్పించింది , అనేక ఉపన్యాసాలు ఇచ్చింది.

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -22-6-25-ఉయ్యూరు .

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ దశి.30వ భాగం.22.6.25.

కథా సవ్య సాచి శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు గారి కథలు.20వ భాగం.21.6.25

శ్రీ పొలాప్రగడ సత్య నారాయణ మూర్తి గారి. వ్యాస తోరణం.1 వ భాగం.21.6.25.

కాగితంపై బొగ్గు , యాక్రిలిక్ మాధ్యమాన్ని ఉపయోగించిన  త్రివేండ్రంలోని వైలోప్పిల్లి స౦న్కృతి భవన్  పాలకమండలి సభ్యురాలు  .  గౌరీ ఆర్ట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ స్థాపకురాలు,  ‘ఆల్టర్ బాడీస్’ సిరీస్‌ తో ఆకట్టుకున్న -శ్రీమతి సజిత ఆర్ శంకర్

సజిత ఆర్. శంకర్(జననం 9 డిసెంబర్ 1967) భారతదేశానికి చెందిన అంతర్జాతీయంగా ప్రశంసలు పొందిన సమకాలీన కళాకారిణి .  ఆమె చిత్రాలు బెంగళూరులోని నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్, నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ , ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్ ; లలిత కళా అకాడమీ , న్యూఢిల్లీ , మిడిల్స్‌బ్రో ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ వంటి అనేక ప్రభుత్వ , ప్రైవేట్ సేకరణలలో ప్రదర్శించబడ్డాయి .  ఆమె ఇష్టపడే మాధ్యమం కాగితంపై బొగ్గు , యాక్రిలిక్. ఆమె ఇటీవలి ఇన్‌స్టాలేషన్ పేరు తాంత్రిక్ యోని ,  పసుపు, సింధూర పొడి, బియ్యం పొడి , కాల్చిన వరి పొట్టుతో తయారు చేసిన పెయింటింగ్. ఈ పెయింటింగ్ 2013లో కొచ్చిలో జరిగిన వన్ బిలియన్ రైజింగ్ ప్రచారం కోసం రూపొందించబడింది .

జీవితం:

సజిత.ఆర్.శంకర్ 1967లో కేరళలోని కొట్టాయంలోని కుమారనల్లూర్‌లో జన్మించారు.[తిరువనంతపురంలోని గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్ & క్రాఫ్ట్ నుండి బిఎఫ్ఎ డిగ్రీని విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఆమె చెన్నైలోని లలిత కళా అకాడమీ యొక్క రీజినల్ సెంటర్ స్టూడియోలలో మూడు సంవత్సరాలు పనిచేసింది. తరువాత, 1989-2004 వరకు, ఆమె చోళమండల్ కళాకారుల గ్రామంలో నివసించి పనిచేసింది. ఈ కాలంలో, ఆమె ప్రపంచంలోని ప్రధాన కళా కేంద్రాలకు ప్రయాణించింది, వర్క్‌షాప్‌లకు హాజరైంది, విదేశాలలో ఉన్న ఇతర కళాకారులు , రచయితలతో కలిసి పనిచేసింది , ఆసియా , యూరప్ అంతటా అనేక ప్రధాన కళా ప్రదర్శనశాలలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.] ఆమె మొదటి సోలో ఎగ్జిబిషన్ 1987లో, 20 సంవత్సరాల వయసులో జరిగింది. సజితకు శిల్పి ఆర్.శంకర్ అనే కూతురు ఉంది.

కళాకారిణిగా

సజిత 2002-2011 వరకు కేరళలోని లలిత కళా అకాడమీలో ఉన్నారు . ఆమె 2006-2011 వరకు కేరళలోని త్రివేండ్రంలోని వైలోప్పిల్లి సమన్కృతి భవన్  పాలకమండలి సభ్యురాలిగా కూడా పనిచేశారు . 2007లో, మహిళా కళాకారుల పనిని ప్రోత్సహించడం, అలాగే వివిధ సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించడానికి సమగ్ర స్థలాన్ని అందించడం లక్ష్యంగా ఆమె కల్లార్‌లోని వామనపురం నది ఒడ్డున గౌరీ ఆర్ట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ను స్థాపించింది.

కెరీర్

సజిత ఆర్. శంకర్ భారతదేశంలోని వివిధ నగరాల్లో, అలాగే యూరప్ అంతటా తన రచనలతో 22 సోలో  , 50 గ్రూప్ ఆర్ట్ షోలను నిర్వహించారు.

ఆమె లెక్కలేనన్ని వర్క్‌షాప్‌లు , ఆర్ట్ క్యాంప్‌లలో కూడా పాల్గొంది, అలాగే ఆమె స్వంతంగా అనేకం నిర్వహించింది.

సజిత ఈ సిరీస్ను 2009లో ప్రారంభించింది. ఇది శక్తి , సృజనాత్మకతకు మూలంగా స్త్రీ శరీరం యొక్క వివిధ అవకాశాలను అన్వేషిస్తుంది. ఈ సిరీస్లో ఆమె తన శరీరాన్ని ఒక కళాఖండంగా ఉపయోగించుకుంది. ‘ఆల్టర్ బాడీస్’ అనేది ఒక దృక్కోణం కాదని, విశ్వంతో తన స్వంత భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక, ఆధ్యాత్మిక , మేధోపరమైన ఐక్యత అని ఆమె చెప్పింది. “ఇది ఒక పరివర్తన కలిగించే ఆలోచన. సరైన నిర్మాణంతో

ప్రారంభమైన భావన స్వచ్చమైన , మరింత వియుక్త రూపంలోకి రూపాంతరం చెందింది” అని ఆమె వివరిస్తుంది.

సమకాలీన కళాకారిణి సజిత ఆర్. శంకర్ తన ‘ఆల్టర్ బాడీస్’ సిరీస్‌ను ప్రారంభించి ఏడు సంవత్సరాలు అయ్యింది , ఆమె మానవ మూర్తిని, ముఖ్యంగా స్త్రీలింగత్వాన్ని, దాని ఇంద్రియ లేదా లైంగిక స్వభావాన్ని దాటి చాలా దూరం వచ్చింది. అలయన్స్ ఫ్రాంకైస్ డి త్రివేండ్రంలో ప్రదర్శించబడిన ఆమె తాజా రచనలు ‘కయాక్’ మనకు ఆ పరిణామ ప్రయాణం యొక్క సంగ్రహావలోకనం ఇస్తుంది.

 -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.18 వ భాగం.18.6.25.

అభ్యుదయ చలన చిత్ర వైతాళికుడు శ్రీ గూడవల్లి రామ బ్రహ్మ0 గారి జీవిత చరిత్ర 5 వ భాగం.17.6.25.

కథా సవ్య సాచి శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు గారి కథలు.18 వ భాగం.17.6.25

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.17 వ భాగం.17.6.25.

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.17 వ భాగం.17.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ దశి.28 వ భాగం.17.6.25.

మా పాపాయి స్వయం సిద్ధ వేదవల్లి -2(చివరి భాగం )

 మా అన్నయ్య శ్రీ గబ్బిట లక్ష్మీ నరసింహ శర్మ ,వదిన శ్రీమతి కమలమ్మ దంపతులకు మా అన్నయ్య హాస్పేట్ లో రైల్వే స్టేషన్ మాస్టర్ గా పని చేస్తున్నప్పుడు అమ్మమ్మ పుల్లాభట్ల సుబ్బమ్మ గారింట పగోజి పోలసానిపల్లి లో జన్మించింది .నా దగ్గరున్న జాతకాల పుస్తకం ప్రకారం 1953లో రుధిరోద్గారి నామ సంవత్సరం శ్రీరామనవమి వెళ్ళిన దశమి మంగళవారం పుష్యమి నక్షత్రం రాత్రి 11గం .లకు జన్మించింది .అంటే 24-3-1953.కానీ స్కూల్ లో రికార్డ్ షీట్ లో మాత్రం 10-8–1952 గా రికార్డ్ అయింది .ఇదే అఫీషియల్ డేట్ ఆఫ్ బర్త్ గాచలామణి అవుతోంది .వేదవల్లి ఆని నామకరణం జరిగింది .మా ఇంట్లో మా పెద్దక్కయ్య పేరు వేదవల్లి .ఆమె ఒక కొడుకును ప్రసవించి చనిపోయిందని మా అమ్మ చెప్పేది .ఆమె జ్ఞాపకార్ధం వేదవల్లి పేరు పెట్టి ఉంటారు .మా వేదవల్లి అక్కయ్య నేను పుట్టకముందే చనిపోయిందని గుర్తు మా అక్కా బావ ల ఫోటో మా పెంకుటింటి ఉత్తరం వైపు గోడపై మేము డాబా కట్టేదాకా ఉండేది .చాలా అందమైన ముఖం ఆమెది చదువుల సరస్వతి గా మా అమ్మ చెప్పేది మా నాన్నకు ఆమె అంటే విపరీతమైన అభిమానం .అందుకే పాపాయి ఆని పిలిచేవారట .ఆ పేరే ఈ వేదవల్లికీపెట్టి అదే పాపాయిగా పిలిచేవారు .మేమందరం కూడా వేదవల్లిని’’ పాపాయి’’ అనే ముద్దుగా పిలిచేవాళ్ళం .అందరికీ అదే అలవాటయింది .పాపాయి పుట్టిన ఆరేళ్లకు మా అన్నయ్య దంపతులకు రామా నాద బాబు శ్రీ విళంబి  నామ సంవత్సరం మాఘ బహుళ పంచమి స్వాతి నక్షత్రం లో శుక్రవారం తెల్లవారుజామున 5-45గం లకు 28-2-1959జననం . బాలసార జరిగిన నెలలోపే మా అన్నయ్య హార్ట్ ఎటాక్ తో హాస్పేట్ లో మరణించాడు .ఈ విధంగా పాపాయి అరవయేట ,రాంబాబు పుట్టిన నెలలోపలె తండ్రిని కోల్పోయిన దురదృష్టవంతులయ్యారు .

 మా అమ్మ భవానమ్మ నాన్న మృత్యుంజయ శాస్త్రి గార్లు ఈ మనవరాలిని మనవడిని కళ్ళల్లో పెట్టుకొని పెంచి విద్యాబుద్ధులు నేర్పించారు .మానాన్న గారు 1961లో మరణించాక మా అమ్మ వాళ్ళిద్దర్నీ అలాగే పెంచింది .ఆమె 1982లో చనిపోయింది .నా వివాహం 1964ఫిబ్రవరిలో ప్రభావతితో జరిగింది .అప్పటి నుంచి మేమిద్దరం బాధ్యత వహించాం .పాపాయి ఉయ్యూరు హైస్కూల్ లో చదివింది .తోమ్మిదోక్లాస్ లో ఉన్నప్పుడు నేను సైన్స్ మాస్టర్ గా ఆక్లాస్ కు బోధించేవాడిని .పాపాయి క్లాస్ మేట్స్ కాళీ ప్రసాద్ చెల్లెలు రాజా కామేశ్వరి ,అలాగే మా ఇంటికి దక్షిణాన ఉన్న బెల్లంకొండ సుబ్బయ్యగారి అబ్బాయి హనుమంతం గారి అమ్మాయి సుశీల .ఈ ఇద్దరు నాదగ్గరే  ట్యూషన్ చదివేవారు .పాపాయి బాగా నే చదివేది మంచి మార్కులతోపాసయ్యేది  .SSLC  పాసయ్యాక బెజవాడ లో స్టెల్లా కాలేజి పియుసి లో చేరి హాస్టల్ లో ఉండి చదివింది .అక్కడ నీళ్ళు వాతావరణం పడేదికాదు .వారానికో పదిహేనురోజులకో నేను మా అమ్మా వెళ్లి చూసి వచ్చేవాళ్ళం .పరీక్ష తప్పింది .ఆరోగ్యం బాగా లేదని మా ఫామిలి డాక్టర్  వెంపటి కుమారస్వామి గారికి చూపించి మందులు వాడినా తగ్గక  పొతే ఆయన లెటర్ రాసిచ్చి గైనకాలజీ డాక్టర్ ను కన్సల్ట్ చేయమంటే మద్రాస్ లో మాపెద్దక్కయ్య లోపాముద్ర బావ కృపానిధి గారింటికి షినాయ్ నగర్ వెడితే ,లేడీ గైనకాలజిస్ట్  దగ్గరకు అక్కయ్య మమ్మల్ని తీసుకు వెళ్లి చూపిస్తే ‘’గైనకాలజిస్ట్ చూడాల్సిననంత జబ్బేమీ లేదు హాస్టల్ భోజనం పడక పోవటమే అంతకంటే ఏమీ లేదనిచేప్పి బలానికి మందులు రాసిచ్చి పంపింది ఈ ప్రయాణం లో మా మామయ్యగారమ్మాయి ’’ పాపి’’ ఆని మేము పిలిచే లక్ష్మీ నరసు కూడా  మా ఇద్దరికీ ఉయ్యూరు నుంచి తోడు వచ్చింది .కధ సుఖాంతం కనుక హాయిగా వెంటనే ఉయ్యూరు తిరిగివచ్చాం .

  పాపాయి పెళ్ళి ప్రయత్నాలుచేయటం  మాబావగారు వేలూరి వివేకానండంగారి తండ్రిగారు కృష్ణమూర్తిగారికి చిరివాడ ఉత్తరం రాయటం ఆయన వెంటనే ‘’ఎక్కడో వెతకక్కర లేదు .చిరివాదలోనే మావాడే వేలూరి వెంకటేశ్వర్లు గారి పెద్దబ్బాయి రామకృష్ణ ఉన్నాడు బికాం పాసయ్యాడు చాలా బుద్ధిమంతుడు మంచి కుటుంబం..స్థితిమంతులు .గుడివాడదగ్గర బేతవోలులో కాపురం ఉంటున్నారు పిల్లల చదువుకోసం . ప్రయత్నం చేయమని చెప్పటం నేనూ మా తమ్ముడు మోహన్ వెళ్లి మాట్లాడటం వారంతా సుముఖంగా ఉండటం ,ఉయ్యూరువచ్చి పిల్లను చూసుకోవటం నచ్చిందని చెప్పటం రామకృష్ణ నాయనమ్మ తాతయ్యలతో సహా ఆడపడుచులు మరుదులు నిరంజన్ పతంజలి తో సహా వచ్చి చూడటం ,తాంబూలాలు పుచ్చుకోవటం  శ్రావణ మాసం లో జోరున వర్షం లో మా ఇంట్లోనే వివాహం మాడంపతులం పీటలమీద కూర్చుని జరిపించటం చక చకా జరిగిపోయాయి .సాధారణంగా ‘’కతికితే అతకదు ‘’అంటారు కానీ మాపాపాయి పెళ్ళి ‘’‘కతికినా అతికింది ‘’.నేనూ మా తమ్ముడు ఆబ్బాయినిచూడటానికి  బేతవోలు వెడితే  మా వియ్యంకుడుగారు ఇంట్లో లేకపోతె మా వియ్యపురాలు ఎంతో మర్యాదగా మాట్లాడి అబ్బాయినిచూసి వెడుతుంటే ‘’మా ఇంట్లో భోజనం చేస్తేకాని వీల్లేదు .మనం బంధువులం .‘’ఆని ‘’ఆర్డర్ ‘’ఆప్యాయంగా వేస్తె రసం మామిడిపళ్ళతో  కమ్మని భోజనం పెడితే తిని ఉయ్యూరు వచ్చాం .ఆతర్వాత రాంబాబు డిగ్రీ  ,భోపాల్ లో చదువు ,బందరులో బిఎడ్ ట్రెయినింగ్ ,తర్వాత మా పెద్దక్కయ్య బావ ల చిన్నకూతురు జయలక్ష్మి తో వివాహం ,వాడు స్వంతిల్లు కట్టుకోవటం వాళ్లకు ఒక కొడుకు కళ్యాణ్ పుట్టటం  అరిగాయి .

 పెళ్ళి అయ్యాక అల్లుడు రామకృష్ణ విశాఖ లో ఉద్యోగం లో ఉన్నందున పాపాయినికాపురానికి విశాఖ తీసుకొని వెళ్లి దింపాం .రెండు మూడు రోజులున్నట్లు జ్ఞాపకం.పతంజలి మమ్మల్ని విశాఖ బీచ్ ,భీమ్లీ కూడా చూపించిన గుర్తు .ఆతర్వాత రామకృష్ణ గరివిడి FACOR కంపెనిలో ఉద్యోగం లో చేరటం ఫామిలి మార్చటం  వీలున్నప్పుడల్లా మేము వెళ్లి రావటం జరిగేది .అక్కడినుంచి అరసవిల్లి ,శ్రీకూర్మం చూసి రాటం మామాలు అయింది .అంచెలంచెలుగా అతడు ఎదిగి కంపెనీ బాస్ ల విశ్వాసం చూరగొని తలలో నాలుకగా మెలిగాడు .పియుసి తో ఆపిన పాపాయి మెల్లగా డిగ్రీ ప్రైవేట్ గాకట్టి పాసై బిఎడ్ కూడా చేసి ,ఆతర్వాత’’ law’’కూడా పాసై  కంపెని స్కూల్ లో సోషల్ టీచర్ గా చేరి రిటైరయ్యింది .చదువులతల్లి అయింది మా పాపాయి .ఇవన్నీ భర్త రామకృష్ణ సహాకారంతో స్వయం ప్రయత్నం తో సాధించిందే అందుకే మాపాపాయిని ‘’స్వయం సిద్ధ ‘’అన్నాను సార్ధకం గా .ఈలోగా ఇద్దరు మగపిల్లలు రవికిషన్ ,హరి కిషన్ బంగారుతంద్రులకు జన్మ నిచ్చి వారి వివాహాలు జరిపి మనుమళ్ళ తో హాయిగా ఉన్నారు .రవి హైదరాబాద్ లో సెటిల్ అయ్యాడు భార్య గాయత్రి .ఉత్తమా ఇల్లాలు .కొడుకు రేయాన్ష్ .హరి  అమెరికాలో సెటిల్ అయ్యాడు .భార్య శారిక .మంచి అమ్మాయి .ఇద్దరు అబ్బాయిలు .అమెరికాలో రాలీలో స్వంత ఇల్లు ఉంది .రవి ఇంకా స్వంతింటి వాడుకాలేదు .తోడికోడళ్ళు ఇద్దరూ చాలా అన్యోన్యంగా ఉంటారు .

 రవికి అనుకోకుండా బైక్ ఆక్సిడెంట్ జరిగి కాలికి ఆపరేషన్ జరిగింది వాడు కోలుకోవటానికి దాదాపు ఏడాది పట్టింది తర్వాత తండ్రి రామకృష్ణకు హార్ట్ కంప్లైంట్ వచ్చి బైపాస్ జరిగింది .ఆయన కోలుకోవటానికీ ఏడాది పైనే పట్టింది . మెల్లమెల్లగా పాపాయి ఆరోగ్యం క్షీణించటం మొదలైంది చాలా విపరీతంగా బాధపడింది .ట్రీట్మెంట్ చాలా ఖర్చుతో జరిగేది తండ్రి తల్లి లను కంటికి రెప్పలా కాపాడుకొన్నారు రవి దంపతులు. గాయత్రి ఓర్పు మాటలకు అందనిది .హరి పెద్దకొడుకు కు హఠాత్తుగా జబ్బు చేయటం ,దానికి ట్రీట్మెంట్ ,అమెరికా ఉద్యోగాలుస్థిరంగా  లేకపోవటం తో వాడూ చాలాకస్టాలులు పడుతున్నాడు .వాడి మామగారు అమెరికా వచ్చి జబ్బుపడి అక్కడే చనిపోతే  ఆయన్ను ఇండియా చేర్చటం ,హైదరాబాద్ లో కార్యక్రమాలు జరిపించటం తలకు మించిన భారమైంది వాడికి .కాని గుండె నిబ్బరం ఉన్న వాడు .అన్నీ తట్టుకోన్నాడు .రెండేళ్ళ క్రితం తండ్రి రామ కృష్ణ మరణం హైదరాబాద్ లో రవి ఇంట్లో .బాడీ గరివిడి తీసుకు వెళ్లటం స్వంతింట్లో కార్యక్రమమాలు చేయటం అమెరికానుంచి హరి సమయానికి వచ్చి పాల్గొనటం అంతా నిన్నామొన్నా వ్యవహారంగా అయిపొయింది .ఈలోగా మా వదినగారు అంటే మాపాపాయి అమ్మగారు కమలమ్మ గారు నిరుడు జనవరి లో చనిపోవటం ఈజనవరిలో సంవత్సరీకాలు ,వాటికి పాపాయి వాళ్ళు రవి కుటుంబం రావటం అంతా ఖర్చుమీద ఖర్చు .అన్నదమ్ములిద్దరూ ఎంత గుండె ధైర్యంతో ఇవన్నీ భరించారో చూస్తె ఆశ్చర్యమేస్తుంది .ఇంతలో రవి మామగారికి రెండుమూడు నెలల క్రితం బైపాస్ దానికి తోడూ  కడపు లో ‘’క౦తి’’ ఆపరేషన్ .బాబోయ్ పగవాడికి కూడా ఇన్ని కస్టాలు రాకూడదని పిస్తుంది .

  ఈ ఫిబ్రవరి మాఘమాసం లో రవికొడుకు రేయాన్ష్ ఉపనయనం హైదరాబాద్ లో జరగటం ఒకటే శుభ కార్యం .మేము వెళ్లి వచ్చాం .అందరికి తన చేతనైన విధంగా నూతన వస్త్రాలతో సత్కారం చేయించింది మా పాపాయి కొడుకు కోడలితో .రవి గాయత్రి దంపతులు చూడముచ్చటగా ఉన్తెనేను జోక్ గా ‘’బృందావనం సినిమాలో రాజేంద్రప్రసాద్ రమ్యకృష్ణ లా ఉన్నారు అనగా వాల్లతోసహా  అందరూ పగలబడి నవ్వారు .హరికి జాబ్ ప్రాబ్లెం వలన రాలేక పోయాడు .ఢిల్లీ నుంచి రామకృష్ణ మేనకోడలు హేమ కూడా వచ్చింది .రామకృష్ణ పోయినప్పుడూ గరివిడి వచ్చింది హేమ ..పాపాయి మన శ్రీ సువర్చలా ఆంజనేయస్వామికి ,సరసభారతికి విరాళాలు ఇచ్చింది .ఇవే చివరి పనులని అనుకొని ఉండదు .హాయిగా మనవడి ఉపనయనం కళ్ళముందు జరగటం పాపాయికి ఎంతో ఊరట నిచ్చి ఉండాలి .వేదికమీద నిండుగా కూర్చున్నా పాపాయి నిబ్బరంగా ఉన్నట్లు అనిపించినా ఏదో’’ డౌట్’’’మనస్సులో మెదులుతూనే ఉంది .ఉపనయనం అయిన నాలుగు  నెలలకే విధి వక్రించి మా పాపాయి మాకు దక్కకుండా వెళ్ళిపోయింది .ఒకరకంగా బాధల కష్టాల కడలి దాటి వెళ్ళిపోయింది .మంచి హృదయం బందుప్రేమ ఆప్యాయత లున్న మాపాపాయి మరణం మాకు  తట్టుకో లేనిది అయింది .మా పాపాయి ఆత్మకు శాంతికలగాలని ,మా పాపాయి కుటుంబానికి సానుభూతి ప్రకటిస్తూ  మాపాపాయి కుటుంబం కలకాలం ఆయురారోగ్యాలతోసుఖ సంతోషాలతో వర్ధిల్లాలని భగవంతుని ప్రార్ధిస్తున్నాను .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-6-25,-ఉయ్యూరు

Change text alignment

అభ్యుదయ చలన చిత్ర వైతాళికుడు శ్రీ గూడవల్లి రామ బ్రహ్మ0 గారి జీవిత చరిత్ర.5 వ భాగం.16.6.25.

కథా సవ్య సాచి శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు గారి కథలు.17వ భాగం.16.6.25

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.16వ భాగం.16.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ ద శి.27 వ భాగం.16.6.25.

మా పాపాయి స్వయం సిద్ధ వేదవల్లి -1

మా పాపాయి స్వయం సిద్ధ వేదవల్లి -1

ఈనెల 8వ తేదీ ఉదయం మా అబ్బాయి రమణ వచ్చి ‘’వేదవల్లి అక్కయ్య  ఈ తెల్లవారు జామున సడెన్  హార్ట్ ఎటాక్ తోహాస్పిటల్ లో  చనిపోయి౦ది అని రవి ఫోన్ చేసి చెప్పాడు ‘’ఆని చెప్పాడు .నేను మా అమ్మాయి , వాళ్ళమ్మ ఒక్కసారి అవాక్కయ్యాం .తర్వాత కాసేపటికి వేదవల్లి పెద్దకొడుకు రవి ఫోన్ చేసి భోరున ఏడుస్తూ ‘’అమ్మ వెళ్లి పోయింది తాతయ్యా ‘’ఆని దుఖం ఆపుకోలేకపోయాడు .కాసేపు వోదార్చాం . తర్వాత చిన్నకొడుకు హరి అమెరికా నుంచి ఫోన్ చేసి ‘’తాతయ్యా !అమ్మ చాలా తీవ్ర పోరాటం చేసింది .చివరికి తప్పలేదు .బాధపదకండి’’అన్నాడు ‘వాడి గుండెనిబ్బరం మహా ఆశ్చర్యం కలిగించింది .ఒకే తల్లి పిల్లలు ఎలా వేర్వేరు విధంగా స్పందించారో ? వాడు అమెరికా నుంచి రావాలి కనుక ఎంత త్వరగా బయల్దేరినా సోమవారం సాయంత్రం లోపు రాలేడు.కనుక10వ తేది  మంగళవారం ఉదయమే కార్యక్రమం ఆని రవి చెప్పాడు .మేము ఎప్పుడు బయల్దేరాలని మీమాంస పడ్డాం .రవిదుఖాన్ని తగ్గించటానికి వెంటనే బయల్దేరాలని నిర్ణయించాం. మా శ్రీమతి ‘’నేను దాన్ని పెంచి పెద్దదాన్ని చేశాను .ఈ స్థితిలో వేదవల్లిని చూడలేను .మీరు వెళ్ళండి ‘’అన్నది .కనుక ఉదయం పదింటికే భోజనం చేసి నేను మా అమ్మాయి విజ్జి ,రమణ ,మా న్నయ్యగారి అబ్బాయి వేదవల్లి తమ్ముడు రాంబాబు కారులో బయల్దేరాం .ఈ లోగా ఫోన్లమీద విశేషాలు తెలుస్తున్నాయి .హాస్పిటల్ లోనే మార్చురీ లో ఉంచి ,మంగళవారం నల్లకుంట లో వాళ్ళు ఉంటున్న  అపార్ట్మెంట్  కింద సెల్లార్ లో ఉంచి అక్కడినుంచే స్మశాన వాటిక కు తీసుకు వెళ్ళే ఏర్పాటు చేస్తున్నారని తెలిసింది .వేదవల్లికి తెల్లవారు ఝామున హార్ట్ ఎటాక్ వచ్చినట్లు ,నాడి అందక చనిపోయినట్లు చెప్పారనిఆతర్వాత ఆఖరి ప్రయత్నంగా హార్ట్ పై మాసేజ్ చేయటం వలన హార్ట్ ఫంక్షన్ చేయటం మొదలుపెట్టి క్రమంగా వైటల్ ఆర్గాన్స్ అన్ని డీ ఫన్క్ట్ అయి ఉదయం 7-30 కు గుండె ఆగిపోయిందని తెలిసింది .విశ్వావసు జ్యేష్ట శుద్ధ త్రయోదశి స్వాతి నక్షత్రం ఆదివారం ఉదయం 73వయేట మా పాపాయి వేదవల్లి దాదాపు పదేళ్లు ఆనారోగ్య సమస్యలతో ,కొడుకు రవి కాలు యాక్సిడెంట్ తో, భర్త రామకృష్ణ హార్ట్ ప్రాబ్లెంస్ తో రెండేళ్లక్రితం ఆకస్మికమరణం ,రెండవకొడుకు హరి పెద్ద కొడుకు ఆరోగ్య సమస్య  తోఅన్నీ తట్టుకొని పిల్లలకు గుండె ధైర్యం కలిగించి’’ అన్నదమ్ముల౦  జీవితాంతం కలిసి ఉంటాము’’ అనే అనే వాగ్దానం తీసుకొని మూడురోజులక్రితం రవితో ‘’నాన్నా !అంతా అయిపోయిదిరా .జాగ్రత్త .తమ్ముడు హరి కూడా చాలా ఇబ్బంది పడుతున్నాడు వాడి పెద్దపిల్లాడి ఆరోగ్య సమస్యతో .ఇద్దరు అన్యోన్యంగా ఉండండి నాన్నా ‘’ఆని చెప్పిందట .’’అలానే అమ్మా .నీకు దిగులు వద్దు .హాయిగా గుండె నిబ్బరంతో ఉండమ్మా ‘’ఆని కన్నీరు కార్చాడట ,ఇలా ఇహ బంధాలన్నీ తెంచుకొని మా పాపాయి వేదవల్లి వెళ్ళిపోయింది .9వతేదీ సాయంత్రం హరి వచ్చాడు హైదరాబాద్ .మేము ఆదివారం సాయంత్రం మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి ఇంటికి చెర్లపల్లి వెళ్లి ,రాత్రి బయల్దేరి మా పెద్దకోడలు సమత తో సహా రవి ఇంటికి వచ్చి పలకరించాము .మా అమ్మాయి విజ్జి రవిని భార్య గాయత్రిని చాలా దగ్గర కూర్చుని ఓదార్చింది .వాళ్లకు మేము ఉన్నాము అనే ఉపశమనం కలిగించగలిగాం . రాంబాబు ను రవి ఇంట్లో వదిలి మళ్లీ రాత్రి బయల్దేరి మేము చర్లపల్లిచేరి భోజనం చేసి పడుకున్నాం .  .

  సోమవారం 9వ తేది ఉదయం టిఫిన్ చేసి ఓల్డ్ బోయిన్ పల్లి లో ఉన్న 93ఏళ్ల మా బావగారు శ్రీ వేలూరి వివేకానంద గారిని ఓల్డ్  వారి స్వగృహం లో కలిశాం .ఆయన చాలా ఎమోషనల్ అయ్యారు .వేదవల్లి మరణ వార్తచెప్పాం .తట్టుకోగాలిగారు .పాతవన్నీ గుర్తు చేసుకొన్నాం .అక్కడ ఉండగానే వాళ్ళ చిన్నబ్బాయిఅమెరికాలో ఉన్న  మా చిన్న మేనల్లుడు  శాస్త్రి , హైదరాబాద్ లో ఉన్న వాళ్ళమ్మాయి మా మేనకోడలు పద్మ కూడా మాట్లాడారు . .మాపెద్దమేనల్లుడు అశోక్ కూడా వచ్చాడు .బావగారింట్లో కాఫీతాగి దగ్గర్లోనే ఉన్న అశోక్ ఇంటికి వెళ్లి కాసేపు కూర్చుని వాళ్ళు పెట్టిన పునుగులు టిఫిన్ తిని ,బయల్దేరి ,35 ఏళ్ళక్రితం గుంటూరు పాలిటెక్నిక్ లో మా అమ్మాయి క్లాస్ మేట్ తులసి ని వాళ్ళ ఆఫీస్ లో కలిసి మళ్లీ చెర్లపల్లి చేరాం .మా అమ్మాయి హరి ఫ్లైట్ వివరాలన్నీ తెలుసుకొంటూనే ఉంది వాడు సాయంత్రం మూడున్నరకు దిగి ఐదున్నరకు రవి ఇంటికి చేరాడు .మేము సాయంత్రం ఆరు కు బయల్దేరి  రవి ఇంటికి మా అబ్బాయి శాస్త్రితో సహా చేరి రవి హరి లను పలకరించి వోదార్చాం .అప్పటికే వాళ్ళ చిన్నమేనత్త మూడు రోజులనుంచి అక్కడే ఉంటూ వాళ్ళను జాగ్రత్తగా చూసుకొంటున్నారు .గాయత్రి బందువు  హిరణ్యాక్ష శర్మ వైదిక కార్యక్రమాలకు ,హాస్పిటల్ వ్యవహారాలకు గొప్ప సాయం చేస్తున్నాడు .తలలో నాలుకగా వ్యవహరిస్తున్నాడు .రామకృష్ణ చనిపోయినప్పుడు కూడా గరివిడిలో ఇలాగే సాయపడ్డాడు .దాదాపు పాతిక ఏళ్లుగా గరివిడిలో మా వేదవల్లి రామ కృష్ణ ల ఇంటిని అన్ని  విధాలుగా చూసుకొంటున్న శ్రీమతి సావిత్రి ,కొడుకు వర్మల సేవ మాటలతో చెప్పలేము .సావిత్రి వారం క్రిందటే వచ్చింది .అ౦భ౦  లో కుంభం లాగా  రవి వాళ్ళ అపార్ట్ మెంట్ ను ఓనర్ అమ్మేయగా  వీళ్ళు అపార్ట్మెంట్ ఖాళీ చేయాలి నెలాఖరులోపు .దానికి సాయం చేయటానికి వచ్చింది సావిత్రమ్మ .ఒకరకంగా వాళ్ళ ఇంట్లో సభ్యులుగా నే ఉంటారు తల్లీ కొడుకు వర్మా కూడా .అంతటిభక్తి తాత్పర్యాలు వాళ్లకు .రామకృష్ణ మరణం సమయం లోనూ వారి సేవలు నిరుపమానం .

  10 వ తేదీ మంగళవారం మూడవ రోజు అంత్యక్రియలకు చెర్లపల్లిలో స్నానాదులు చేసి బయల్దేరి నల్లకుంట వచ్చాం .అప్పటికే పాపాయి పార్ధివ దేహం వచ్చి ఉంది .పురోహితులు వచ్చి కార్యక్రమాలన్నీ పూర్తి అయి శవ వాహనం బయల్దేరటానికి ఉదయం 10-30అయింది .రామకృష్ణ ఇద్దరు  తమ్ములు భార్యలు వచ్చారు మా తమ్ముడు  మోహన్ ,భార్య సునీత ,కొడుకు రాజు,మా  మేనకోడలు పద్మ ,మా అబ్బాయి శర్మ ,రవి మామగారు, గాయత్రి మేనత్త, భర్త ,కొడుకుకోడలు ,వేలూరి తారకం గారబ్బాయి కోడలు వచ్చారు .శాస్త్రోక్తంగా అన్నీ జరిగాయి అన్నదమ్ములు రవిహరి బహు శ్రద్ధగా నిర్వహించారు .దగ్గరలో ఉన్న అంబర్ పేట స్మశాన వాటికలో అంత్యక్రియలు .అక్కడే ఒకే సారి 15శవాలకు అంత్యక్రియలు జరిపే ఏర్పాటు ఉంది .మధ్యాహ్నం 12కు కపాల మోక్షం అవగానే మేమందరం స్నానాలు చేయటం రవి హరిలకు వపనం జరగటం అయింది .బయల్దేరి ఇంటికి రాగానే వాళ్ళిద్దరూ దీప దర్శనం చేసి పిండం తీసుకు పై అంతస్తు గోడపై పెట్టి కిందికి దిగగానే  భోజనాలు వడ్డించారు .భోజనం చేసి ,రాంబాబు తో సహా మేము బయల్దేరి రాత్రి ఏడుగంటలకు ఉయ్యూరు చేరాం .రవి అపార్ట్ మెంట్ లో ఇద్దరు ముఖ్యులు అన్ని ఏర్పాట్లు చక్కగా చేసి గొప్ప సాయం చేశారు .శవవాహకులు గా వ్యవహరించారు రాంబాబు తో సహా .రామకృష్ణ సోదరులిద్దరూ కిమిన్నాస్తి గా ఉన్నారు .ఆశ్చర్యమేసింది .మొన్న గురువారం ఐదవరోజు  12వ తేది రవి,హరి వచ్చి బెజవాడ ఫెర్రి దగ్గర కృష్ణా గోదావరి సంగమం లో అస్తినిమజ్జనం చేసి వెళ్లారు . ఈనెల 17,18,19 మంగళ బుధ గురువారాలలో పదవ రోజు, పదకొండవ రోజు ,పన్నెండవ రోజు .రాంబాబు ఇవాళ సాయంత్రం బయల్దేరి వెడుతున్నాడు .నేను, మా శ్రీమతి ,మా అమ్మాయి 18వ తేది బుధవారం ఉదయం భోజనం చేసి  బాచుపల్లి మా అబ్బాయి శర్మ ఇంటికి వెడతాం .మర్నాడుఉదయం రవి వాళ్ళ ఇంటికి వెడతాం .

సశేషం

మీ -గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-6-25-ఉయ్యూరు

 .

 .

అభ్యుదయ చలన చిత్ర వైతాళికుడు శ్రీ గూడవల్లి రామ బ్రహ్మ0 గారి జీవిత చరిత్ర.4 వ భాగం.15.6.25.

అభ్యుదయ చలన చిత్ర వైతాళికుడు శ్రీ గూడవల్లి రామ బ్రహ్మ0 గారి జీవిత చరిత్ర.4 వ భాగం.15.6.25.

కథా సవ్య సాచి శ్రీ వాకాటి పాండురంగారావు గారి కథలు.16.వభాగం.15.6.25.

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.15 వ భాగం.15.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ దశి.26 వ భాగం.15.6.25

ప్రాచార్య బ్రహ్మశ్రీ శలాక రఘు నాథ శర్మ గారి భాగవత నవనీతం.14వభాగం.14.6.25.

శ్రీ శ్రీ విద్యారణ్య స్వామి వారి వేదాంత పంచ దశి.25 వభాగం.14.6.25.
https://youtu.be/7v6lJ65tIUw