నటుడు ,శ్రీ కృష్ణ దేవరాయ నాట్యమండలి స్థాపకుడు ,ఆహుళ పాత్ర ఫేం -రొద్దం హనుమంతరావు

నటుడు ,శ్రీ కృష్ణ దేవరాయ నాట్యమండలి స్థాపకుడు ,ఆహుళ పాత్ర ఫేం -రొద్దం హనుమంతరావు

రొద్దం హనుమంతరావు (ఫిబ్రవరి 23, 1906 – 1986) ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు, న్యాయవాది, శ్రీకృష్ణదేవరాయ నాట్యమండలి స్థాపకుడు.[1

జననం
హనుమంతరావు 1906, ఫిబ్రవరి 23న అనంతపురం జిల్లా, పెనుగొండ లో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి పేరు వెంకోబరావు. ఈయన పినతండ్రి రొద్దం రంగారావు, సోదరుడు రొద్దం రాజారావులు ప్రముఖ నటులు. ఈయన కుమారుడు రొద్దం ప్రభాకరరావు ఐ.పి.ఎస్. అధికారి. వారు ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు శాఖలో పనిచేసి డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్‌గా రిటైర్ అయ్యారు.

రంగస్థల ప్రస్థానం
హనుమంతరావు తన 13వ ఏట అనంతపురం కళశాలలో విజయనగర పతనం నాటకంలోని విరుమలాంబగా నటించి రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టాడు. పెనుగొండలో శ్రీకృష్ణదేవరాయ నాట్యమండలి, అనంతపురంలో అలిత కళాపోషణ సమితిని స్థాపించాడు. బళ్ళారి రాఘవ, స్థానం నరసింహరావు, ఈలపాట రఘురామయ్య తదితర ప్రముఖ నటులతో కలిసి నటించాడు.

నటించిన నాటకాలు – పాత్రలు
· విజయనగర పతనం – విరుమలాంబ

· సావిత్రి – సావిత్రి

· పాదుకా పట్టాభిషేకం – కైకేయి

· ప్రమీలార్జునీయం – ప్రమీల

· శ్రీకృష్ణదేవరాయ విజయం – అన్నపూర్ణ

· ఉత్తర గోగ్రహణం – ఊర్వశి, ఉత్తర కుమారుడు

· నటచరిత్ర – బాహుకుడు

· రాణీ సంయుక్త – అహుళ రాయుడు

మరణం
హనుమంతరావు 1986లో హైదరాబాద్లో మరణించాడు.

మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -24-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in మహానుభావులు | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.12వ భాగం.23.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.12వ భాగం.23.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

శతక భాగవతంశ్రీ పిసిపాటి సోమయ్య కవి

శతక భాగవతం
శ్రీ పిసిపాటి సోమయ్య కవి రచించిన శతకభాగవతం 1942లో నూజివీడులోని గౌరీ ముద్రాక్షర శాలలో ముద్రింపబడింది .వెల పేర్కొనలేదు .కంద పద్యాల్లో భాగవత కథా శతకం రాశాడు కవి ..’’కృష్ణ ,పరమాత్మ హరీ ‘’అనేది మకుటం .
మొదటి పద్యం –‘’శ్రీ కళ్యాణ గుణాకర-లోకేశ్వరసాధు భక్త లోక యన౦
తా
నీ కథల స్మరియి౦తును –బ్రాకట సద్భక్తి గృష్ణ పరమాత్మహరీ ‘’
తర్వాత భాగవతాన్ని సంస్కృతంలో రాసిన వ్యాసుని తెలుగులో రాసిన పోతనను స్మరించి ,అప్పటికే శతక రామాయణం శతక భారతం రాశానని ,ఇప్పుడు భాగవత శతకాన్ని కూడారాసి అర్పిస్తున్నాననీ విన్నవించాడు .శిరములు కన్నులు కరములు శత వేలు కలిగి సర్వాతీతుడవై జలధిలో ఉంటావు .ధర్మానికి విఘాతంకలిగినపుడు ప్రతియుగం లో అవతరించి ధర్మోద్ధరణ చేస్తావు .మొదట పెనుమీనంగా విలయాబ్ది విరించి కునుక, వేదాలను అపహరించిన హయగ్రీవుని మలపినావు .’’నిద్దుర మానిన వేలుపు -పెద్దకు నిగమముల చిక్కు విచ్చుచు మగుడన్ –‘’ముద్దుగా తెచ్చిచ్ఛి విపద్దశ బాపావు .సత్యవ్రత రాజుకు బ్రహ్మమార్గం తెలిపావు .ప్రళయాబ్దిలో మనువు ,విత్తనాలు ఓషధులు మునులు మునిగిపోతుంటే,పెద్ద నావతో వచ్చి తేల్చి కాపాడావు .
తర్వాత క్షీరసాగర మధనం ,కూర్మావతారం ,అమృతాన్ని మోహిని రూపంలో దేవతలకుపంచి దనుజుల పరిఢవం చేశావ్.సనకసనందులు విష్ణుద్వారపాలకులకుశాపం ఇవ్వటం వారు భూలోకంలో పుట్టటం ,భూమిని చాపచుట్టగా చేసి సముద్రంలో దాక్కున్న హిరణ్యాక్షుడిని మహావరాహ రూపం లో మర్దింఛి కోరపై భూమిని నిలిపితే భయపడిన భూదేవిని భయం పోగొట్టటం ,హిరణ్యకశిపుని చంపి ప్రహ్లాదుని కాపాడి ప్రహ్లాద వరదుడవటం చక్కగా వర్ణించాడు కవి .వామనుడవై బలిని మూడడుగుల భూమి కోరి ,మూడో పాదం ‘’నతుడై శిరమం జూపిన –మతియుతుబలి దైత్యు బొగడి –మానుగానతని సుతలమునకు బనిపి ‘’దేవతలను బ్రోచాడు హరి .రాముడుగా ‘’ఒరులేరును విరువంగానెరుగని శివధనువు దునిమి –మిధిలా వరు సద్మ౦బున – సీతను’’ పరిణయమాడావు .తర్వాత రామాయణ కథ అంతాకందాలలో అందంగా నడిపారు . తర్వాత కృష్ణావతారం .’’అష్టమ గర్భంబున బహు –లాష్టమిగల రోహిణీ సమన్విత రాత్రి న్-సృష్టిం గంటివిధర్మ –భ్రష్టుల దండింప కృష్ణ పరమాత్మహరీ ‘’అని చక్కని చిక్కని పద్యం రాసి శ్రీకృష్ణజననం చెప్పారు .అక్కడినుంచి కృష్ణ కథ మొదలెట్టి ,నంద యశోదల గారాబు పట్టిగా పెరగటం ,పూతన శకటాసురాది రాక్షస నిధనం వర్ణించి బాల కృష్ణుని లీలావినోదాలను తనివార వర్ణించి ,కాళీయ మర్దనం గోపికా వస్త్రాపహరణం ,గోవర్ధనోద్ధరణం మేనమామ కంసవధ ,’’లేపనముల నంది కుబ్జకు –బాపంబుల బాపి దేహ వక్రత బోవ సద్రూపం ‘’ఇచ్చాడు
కాశీకి వెళ్లి సాందీపముని ఆశ్రమం లో అన్న బలరాముడితో చదివి ‘ఎల్ల విద్యల బనుపడ’’నేర్చాడు .చనిపోయిన గురు సుతుని ‘’జము నడిగి తెచ్చి-గురు దక్షిణగా స్థిరభక్తి ‘’తో అందించి లోకానికి మార్గదర్శకుడయ్యాడు .సముద్రంలో ద్వారక నిర్మించి మదురానగర వాసుల్ని యుద్ధభయ౦ లేకుండా కాపాడాడు .రుక్మిణీ కల్యాణాన్ని –‘’సిరి మున్ను గొన్న వడువున –నెరి నోరిచి చైద్య పక్ష నృపతుల నాజిన్-బరిణయమైతి విదర్భే-శ్వర సుత రుక్మిణిని కృష్ణ పరమాత్మహరీ ‘’.ఆతర్వాత శ్యమంతక మణి వృత్తాంతం ,అష్టభార్య వివాహం ,పారిజాతాపహరణం ,ధర్మరాజుతో రాజసూయం జరిపించటం భీష్మ వచనం ప్రకారం అగ్ర పూజ అందుకోవటం ,చైద్యుని చంపటం సూటిగా వర్ణించాడు .
‘’సుదతి దను బంప నడుగుల – బదిలముగాదేచ్చి యీయబత్తి గుచేలుం –డొదవిన కరుణను బలు- సంపద లిడి ‘’స్నేహధర్మాన్ని లోకానికి చాటాడు .ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం ,అక్షయ వస్త్ర ప్రదానం ,ధర్మాత్ములైన పాండవుల పక్షం లో ఉండి కురుపాండవ సంగ్రామం జరిపించి ధర్మాన్ని కాపాడాడు .ద్రోణ సుతుని అస్త్రం నుంచి ఉత్తర గర్భాన్నికాపాడి పరీక్షిత్తు ఉదయానికి కారకుడవటం వివరించారు ‘’భేదా చారులు దుర్నయ –వాదులు లోకాపకార పరులు జెలగన్ –మేదిని బుద్ధుడవై ‘’పుట్టి నీతిని బోధించాడు .చివరగా కల్కి అవతారం దాల్చాడు హరి .
ఇన్నీ చెప్పి ‘’నీ లీలలలెల్ల బేర్కొన –జాలరు బ్రహ్మాదులరయ సంకర్షణ –‘’నా వల్ల ఏమౌతుంది అని కాడి పారేశాడుకవి .111వ కందం లో ‘’భారద్వాజస గోత్ర వి-హారుని బిసపాటి సుబ్బయార్య తనూజున్ –ధారుణి సోమయ సుకవి గృ-పారతిరక్షించు కృష్ణ పరమాత్మహరీ ‘’అని ముగిస్తూ చివరిపద్యంలో ఫలశ్రుతి రాశారు .
ఈ శతకం గురించి ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ‘’సుత్తి లేకుండా సూటిగా భాగవతామృత పానం చేయించిన శతకం ‘’ అనాలి .సోమయ్య గారికి సాహిత్యం లో గొప్ప పేరే ఉంది .తన అనుభవం భక్తీ కి కలిపి తన పాండిత్యాన్ని ఇక్షురసంగా మార్చి కవి రాశారు .పండితలోకం గుర్తించే ఉంటుంది .అయినా పరిచయం చేసే సౌభాగ్యం నాకు దక్కింది .
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -23-9-22-ఉయ్యూరు ,

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.9వభాగం.23.9.22

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.9వభాగం.23.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

·మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు  26-తెలుగు ,హిందీ కవి అనువాదకుడు లెక్చరర్ ,క్రీడా శిర్దేశ్వర ,సాయి శతకకర్త –శ్రీ దావూద్ సాహెబ్ షేక్

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -9

· 26-తెలుగు ,హిందీ కవి అనువాదకుడు లెక్చరర్ ,క్రీడా శిర్దేశ్వర ,సాయి శతకకర్త –శ్రీ దావూద్ సాహెబ్ షేక్

· దావూద్‌ సాహెబ్‌ షేక్‌ తెలుగు రచయిత. ఆయన కర్నూలు ఉస్మానియా కళాశాలలో తెలుగు- హిందీ పండితులుగా విద్యాబోధన చేస్తూనే తెలుగు భాషాభివృద్ధి ధ్యేయంగా పలు కార్యక్రమాలను నిర్వహించారు. తెలుగులోకి పలు ఇతర బాషా గ్రంథాలను అనువదించి ప్రచురించారు. చివరి దశ వరకు తెలుగులో రచనలు గావించారు.

జీవిత విశేషాలు
దావూద్‌ సాహెబ్‌ షేక్‌ కర్నూలు జిల్లా చిట్వేలు గ్రామములో ఖాదర్‌బి, సుల్తాన్‌ సాహెబ్‌ దంపతులకు జూలై 1 1916 న జన్మించారు. చిన్న నాటనే తల్లిదండ్రుల్ని కోల్పోయి, జీవనయానంలో బ్రతుకు తెరువుకై నెల్లూరు చేరుకొన్నారు. అక్కడ రూపాయిన్నర పెట్టుబడితో ట్రంకురోడ్డులో పెట్టుకొన్న కిళ్లీ కొట్టు తెలుగు సాహిత్యం పట్ల అతనిలో తొలి బీజాంకురం వేసింది. అలనాటి సుప్రసిద్ధ నెల్లూరు కవులు మరుపూరు కోదండరామిరెడ్డి, పిలకా గణపతిశాస్త్రి, బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, రేవురు సుబ్బారావు, జక్కా సుధాకరం వంటి వుద్దండులు ప్రతి సాయంత్రం ‘సాహిత్య తాంబూల సేవన మంజూషా” (కిళ్లీ కొట్టుకి కవులు పెట్టుకున్న ముద్దు పేరు) వద్దకి చేరటం, తమతమ పద్య రచనా పఠనం గావించటం దావూదు కవిలో సాంప్రదాయక పద్యరచన పట్ల ఆసక్తిని పెంచిన విషయాలు. తనకు తొలి ఆడబిడ్డ పుట్టిన పిదప ఆయన ఆనాటి సంస్కృతాంధ్ర పండితులైన దుర్భా సుబ్రహ్మణ్యశర్మ గారిని ఆశ్రయించి తన 22వ యేట విద్యాభ్యాసానికి వొడిగట్టారు. అప్పటి పండిత వర్గం శర్మగారి వద్దకు చేరి ‘సాయిబుకు సంస్కృతం నేర్పుతున్నావటగా! ఇక రాళ్లదెబ్బలకు సిద్ధంగా వుండు’ అంటూ అవహేళన చేశారట. అయితే సంస్కృతాంధ్ర భాషల్లో మదరాసు విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా విద్వాన్ పట్టా పుచ్చుకొని వుత్తరోత్తరా నంద్యాల పురపాలక పాఠశాలలో తెలుగు పండితుడుగా చేరిన పిదప తన తొలి మాసం వేతనాన్ని గురువుగారి పాదపద్మాలకి గురుదక్షిణగా మనియార్డరు ద్వారా సమర్పించుకున్నారు దావూదు కవి. ఆ మనియార్డరు చేతపుచ్చుకుని తనను దెప్పి పొడిచిన పండిత మిత్రుల్ని సమావేశపరచి ‘ఇదుగోనండీ! నా సాయిబు శిష్యుడు విసిరిన తొలి రాయి’ అంటూ దాన్ని అందరికీ చూపి పొంగిపోయారట దుర్భా సుబ్రహ్మణ్యశర్మ గారు. ఆ గురు శిష్యుల ఆత్మబలం అటువంటిది [1]. పిదప కర్నూలు ఉస్మానియా కళాశాలలో దాదాపు 30 సంవత్సరాలు తెలుగు- హిందీ పండితులుగా విద్యాబోధన గావించారు. అరబిక్‌, ఉర్దూ, తెలుగు భాషల్లో మంచి విద్వత్తును సంపాదించిన ఆయన తెలుగు భాషాభివృద్ధి ధ్యేయంగా పలు కార్యక్రమాలను నిర్వహించారు. తెలుగులోకి పలు ఇతర బాషా గ్రంథాలను అనువదించి ప్రచురించారు. ఈయన రచనలపై తెలుగులో రెండు, ఉర్దూలో ఒక పి.హెచ్.డి. పరిశోధనలు జరిగాయి. చివరి దశ వరకు తెలుగులో రచనలు గావించారు. ఈయన 1994లో మరణించాడు.

రచనావ్యాసంగము

  1. చిత్త పరివర్తనము
  2. దాసీపన్నా (1956)
  3. రసూల్‌ ప్రభువు శతకము
  4. సంస్కార ప్రయాణము (1957)
  5. సూఫి సూక్తులు
  6. సంత్‌వాణి
  7. అల్లా మాలిక్‌ శతకము
  8. సఖుడ (శతకం)
  9. క్రీడాషిర్డీశ్వరము
  10. సాయి శతకము
  11. సాయిబాబా దండకము
  12. సాయిబాబా చరిత్రము (కావ్యము)
  13. అభినవ తిక్కన కవితా సమీక్ష (వచనం)
  14. నాగూర్‌ ఖాదర్‌ వలీ చరిత్రము
  15. ఆజాదు చరిత్రము
  16. ఆదర్శము (నవల)
  17. అబ్దుల్‌ ఖాదర్‌ జీలాని
  18. గౌసుల్‌ ఆజం దస్తగిరి దివ్య చరిత్ర (వచనం)
  19. చంద్ర వదన మోహియార్‌ (ఖండ కావ్యము)
  20. కదిరి సమాధి గాథ

27-నేత్ర వైద్యుడు ,సాహిత్య పోషకుడు ,నవలా నాటక కదా రచయితా –శ్రీ గుంటుపల్లి రాదా కృష్ణమూర్తి

· గుంటుపల్లి రాధాకృష్ణమూర్తి కళాభిమాని, సాహిత్య పోషకుడు, రచయిత, ప్రముఖ నేత్రవైద్యుడు. ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రికలో వైద్యవిజ్ఙానం శీర్షిక ద్వారా ఇతడు పాఠకులకు చిరపరిచితుడు[1].

బాల్యం
ఇతడు గుంటూరు జిల్లా, లోని నరసరావు పేట గ్రామంలో నందవరీక నియోగి కుటుంబంలో 1930, మార్చి 25న తేదీన జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి గుంటుపల్లి శ్రీనివాసరావు కవి. అతడు రుక్మిణీ కళ్యాణము, జానకీ పరిణయము మొదలైన కావ్యాలను వ్రాశాడు. రాధాకృష్ణమూర్తి తన అన్న గుంటుపల్లి శ్రీరామమూర్తి వద్ద మద్రాసులో పెరిగి పెద్దయ్యాడు.

విద్య, ఉద్యోగం
ఇతడు మద్రాసులోని పచ్చయప్ప కళాశాలలో చదివి 1949లో బి.ఎస్.సి పట్టాను పొందాడు. తరువాత మద్రాసులోని వైద్యకళాశాలలో 1954లో ఎం.బి.బి.ఎస్. డిగ్రీని, 1956లో ఆఫ్తాల్మాలజీలో డిప్లొమాను సంపాదించాడు. 1961లో ఎం.ఎస్. పట్టాను సాధించాడు. 1956లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ వైద్యశాఖలో అసిస్టెంట్ సివిల్ సర్జన్‌గా ఉద్యోగం ప్రారంభించాడు. కర్నూలు, వరంగల్లు వైద్య కళాశాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ ఆఫ్తాల్మాలజీగా పనిచేశాడు. 1965లో అనంతపురం ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి నేత్రవైద్యుడిగా బదిలీ అయ్యాడు. తరువాత ప్రభుత్వ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి అనంతపురంలో స్వంత నేత్రవైద్యశాలను స్థాపించి పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందాడు. అనేక గ్రామాలు, పట్టణాలలో నేత్ర శిబిరాలు నిర్వహించి రమారమి లక్ష మందికి కంటి శుక్లాల ఉచిత శస్త్ర చికిత్సలు చేశారు.రోటరీ అంతర్జాతీయ సంస్థలో జిల్లా గవర్నరుగా సామాజిక సేవ చేశారు.జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు గారిచే నేత్రదాత బిరుదు అందుకున్నారు.

రచనలు
ఇతడు మద్రాసులో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి చదువుతున్నప్పుడే తెలుగు ఉపాధ్యాయుడు గరిమెళ్ల సత్యగోదావరిశర్మ వల్ల ఆంధ్రసాహిత్యం పట్ల మమకారం ఏర్పడింది. ఇతని తొలి రచన సుదినం 1946లో ఆంధ్రమహిళ మాసపత్రికలో అచ్చయ్యింది. అది మొదలు ఇతడు చిత్రగుప్త, నవజీవన, ఆనందవాణి, జయశ్రీ, కిన్నెర, ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్ర విద్యార్థి మొదలైన పత్రికలలో కథానిక[2]లు, వ్యాసాలు, నాటికలు, పద్యాలు, గేయాలు, శీర్షికలు వరుసగా ప్రకటించాడు. ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రికలో ఇతడు నిర్వహించిన వైద్యవిజ్ఞానము, తెలుగు కలాలు శీర్షికలు పాఠకుల మెప్పును పొందాయి. “గుంటుపల్లి సూక్తి గురుడ వినర” అనే మకుటంతో 200 పద్యాలను వ్రాశాడు.

ఇతని రచనలలో కొన్ని:

నవలలు
· గెలుపు

· ప్రకాశము – ప్రేమ

· చక్కని చుక్కలు

· సిస్టర్ సుమతి

· అన్వేషణ

నాటకాలు/నాటికలు
· ఓట్లవేట

· టోకరా

· ప్రేయసి

· వన్‌టూత్రీ

· మరో జవహర్

ఇతర గ్రంథాలు
· చందమామ యాత్ర

· హాస్యకుసుమాలు

· హక్కులు – విధులు[3]

· కళ్లను కాపాడుకోండి[4]

· విజ్ఞాన విశారదులు (5 భాగాలు)

· ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము

· సంఘజీవనము

· జ్ఞానపంచమి

· విజ్ఞానం

· వైద్యవిజ్ఞానము[5] (ఆంధ్రప్రభ ఫీచర్)

కథలు
· కుబేరపుష్పకము

· మనసు మలుపుల్లో

· లాటరీచీటీ

· షష్టాష్టకం

· దోమతెర తగాదా

· అనందం

· అలవాటు

· ఆమె త్యాగం

· ఉద్యోగం సద్యోగం

· 28-పుట్టపర్తి వారి శిష్యుడు ,నటుడు ,రెవెన్యు ఇన్స్పెక్టర్ ,కవి సుధాకర ,గాన కలాధర –శ్రీ ఎస్.రాజన్నకవి

· యస్.రాజన్నకవి పండితులు[1],[2] చిన్నజమాలప్ప, సాలమ్మ దంపతులకు

Posted in మహానుభావులు | Tagged | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.11వ భాగం.22.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.11వ భాగం.22.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

శ్రీ కాశీ విశ్వ నాద శతకం –తంగెడంచ

శ్రీ కాశీ విశ్వ నాద శతకం –తంగెడంచ

శతావధానులు రామ కృష్ణ సీతారామ సోదరకవులు రచించిన శ్రీ కాశీ విశ్వ నాథ శతకం- తంగె డంచ – కర్నూలు జైహింద్ ముద్రాక్షర శాలలో 1950లో ముద్రితమైంది వెల నాలుగణాలు .ఈశతకం  కర్నూలు జిల్లా న౦ది కొట్కూరు తాలూకా తంగెడంచ గ్రామం లో వెలసిన శ్రీ కాశీ విశ్వేశ్వరునికి అంకితం .ఈ గ్రామం కర్నూలు నుంచి శ్రీశైలం వెళ్ళేదారిలో ఉంది .ఇక్కడ కర్నూలు వాసి వెండి ,బంగారం వ్యాపారి శ్రీ చాగాపుర౦ చిన్న యల్లచిప్ప గౌడుగారు ఇద్దరు భార్యల సహకారంతో శివాలయం కట్టించి ,25-2-1948సర్వజిత్ మాఘ బహుళ విదియ బుధవారం ప్రతిష్టా సంకల్పం చేసి ,26-2-1948జలదివాసాలు నిర్వహించి 27-2-1948 సర్వజిత్ మాఘ బహుళ తదియనాడు  శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యాది పరివారంతో శ్రీ అన్నపూర్ణా విశాలాక్షీ సమేత  కాశీ విశ్వనాథ లింగ ప్రతిష్ట చేశారు .

 తర్వాత సోదరకవులు ఆలయనిర్మాత  వంశ చరిత్ర పద్యాలలో రాశారు ..’’తంగెడంచపుర కాశీ విశ్వనాథ ప్రభూ’’ అనే మకుటం తో 110మత్తేభ ,శార్దూల పద్యాలతో శతకం అల్లారు .మొదటిశార్దూల పద్యం –‘’శ్రీ వాణీశ గిరీశపద్మహిత లక్ష్మీ శా౦బికా ,భద్ర కా-ళీ వీరేశ కుమారభక్తజన పాళిన్,దేశిక శ్రేణినా

నా విద్వత్కవుల న్నుతించి ,పరమానంద౦బుతో  నీకు వా-క్సేవం జేతుము తంగెడంచ పుర కాశీ విశ్వనాథ ప్రభూ ‘’అని శివ పంచాయతనం వాణీ లక్ష్మీ మొదలైన వారిని గురువులను స్మరించారు .దురహంకారంతో బుద్ధినాలుగు విధాలపోతుంది వానరంలాగా .నీ భక్తి సూత్రంతో దాన్ని బంధించు అని శివానందలహరిలో భగవత్పాదులు అన్నట్లే అన్నారు .సారంగాసురహారి ,సారంగ ప్రతిభా విహారి అని శివుని కీర్తించారు .శివ పంచాక్షరి శ్రీశైల శవ దర్శనం కాశీవాసం బిల్వపూజ నీ కిష్టం .

  తర్వాత ఈ ప్రదేశం గొప్పతనాన్ని వర్ణించారు .ఇది అపరాకాశి.ఇక్కడి గోస్తనీ నది గంగానదితో సమానం .ఇక్కడ శివ తీర్ధం అనే కొత్తబావి ఉంది .ఇంద్రద్యుమ్న మహారాజుఇక్కడ తటాకం ,శివాలయం కట్టించి ,లింగ ప్రతిష్ట చేసి ,ఒకబావి తవ్వించాడు .బావినీరు కొబ్బరి నీటి రుచి .స్వామి దర్శనం మోక్షదాయకం .శివరాత్రికి శ్రీశైలం వెళ్ళే భక్తులు ఇక్కడికివచ్చి పానకంగా రుచిగా ఉన్న యీజలం తాగి ఎండనుంచి ఉపశమనం పొందుతారు .ఇక్కడి పుష్పవనం సకల పుష్పజాతులు తమ పుష్పాలను హరకై౦కర్యంగా ఉపయోగపడతాయి .ఇక్కడి స్వామికి జరిగే మహాన్యాసపూర్వక రుద్రాభిషేకం చూసి భక్తులు పులకి౦చి పోతారు. కైలాసం లో ఉన్న అనుభూతికి లోనౌతారు .

  శ్రీ కృష్ణుడు సాయం పూజ చేస్తే మోకాలు చూపిస్తే దాన్ని పూజించి మొకాలే నువ్వు అని భీముడికి అర్జునుడు తెల్పాడు .పతివి గౌడ సతిని రతికి ఒప్పించి ,ఆమె భర్తరాగా భయంతో సురాభాండం లో దాగి ,ఆదంపతులు భక్తితో ప్రార్ధిస్తే మోక్షం ఇచ్చావు ,అని చాలా  శివలీలలను  వర్ణించారు .హరి నీభక్తుడు నిత్యం వెయ్యి పద్మాలతో పూజిస్తాడు ఒకరోజుఒక పువ్వు తగ్గితే  కన్ను పీకి పుష్పంగాసంర్పించిన పరమ శివభక్తుడు శ్రీహరి .కిరాతార్జునీయం ,దక్ష గర్వభ౦గ౦ వగైరా వర్ణించారు .వ్యాసుడిని కాశినుంచి గెంటేయటం,రావణుడు నిత్యం కోటి శివాలయాలలో పూజ చేయటం ,శిరస్సు కోసి అర్పించిమెప్పించటం ,బాణాసురుడు భక్తితో మెప్పించిశివపార్వతులను తన ద్వారానికి కాపలా వారినిగాచేయటం చెప్పారు .

  ఆతర్వాత పద్యాలలోసంసార జ౦ఝాటనం మనసు శివునిపైనిల్పలేకపోవటం చెప్పారు . ‘’ఆశా వృక్షము భూమిలో బొడమి,యాశాన్తముల్నిండియా-కాశం బంటెడు వేళ-పద్మభవు కల్పద్రుమం బడ్డమై’’  నాశనం చేస్తుంది .ఇక ఫలవంతం ఎలా అవుతుంది అని ప్రశ్నించారు .గళం లో మహావిషం సగభాగంలో నిలిపి నేత్రాగ్నిజ్వాలల కొలిమిలో కరగించి ,మోహమద లోలత్వం కలిపి ‘’మాయలరంగు ల్బయి పూతపూసి ,విషకన్యల్సల్పి ,తచ్చిత్తమున్ శిలగా చేశావుకదా సామీ అన్నారు .నేటిపరిస్తులను చెబుతూ ‘’సినిమావచ్చెను పూర్వ నాట్య కళలన్ చేదింప –ఆచార దీక్షను గంగానదిలో కలపటానికి కాఫీ ప్రత్యక్షమైంది అని బాధపడ్డారు .సాలె పురుగు దారం అల్లి ,గూడు నిర్మించి తానె దాన్ని నాశనం  చేసినట్లు నువ్వు ‘’నానాలోకముల న్ సృజించు మనుచు న్నాశంబు ‘’చేస్తావుకదా అదే నీలీల .

 బౌద్ధులు చెలరేగిపోతుంటే సంకల్పం తో శంకరుడవై  జన్మించి ,అనేక భాష్యాలురాసి ‘’సంసరణా౦బోధి  తరియింప ఉపనిషత్సార ప్రచారం చేశావు .దాస్యం పొట్టకూటికే మానలేక పోతున్నాం .మాకు మోక్షం ఎన్నడో ?కాలుడు దున్నపోతునుఇవ్వగా  ,నీదగ్గరున్న ఎద్దుఉండగా  ,పుష్కలంగా గంగాజలం ,కుబేరుడు విత్తనాలు ఇస్తాడు నాగలి బలరాముడిస్తాడు ,నీకుకృషి చేతనౌను .హాయిగా పంటలు పుష్కలంబుగా పండించి మా ఆకలి దప్పులు తీర్చి రేషను బాధనుంచి గట్టేక్కిన్చవయ్యా .అని చమత్కరించారు కవీశ్వరులు .నువ్వు నిత్య భిక్షార్ధివి మాలోకనికి వస్తేపిడికెడు భిక్షంకూడా నీకు వెయ్యరయ్యోయ్ .నీకు రేషన్ కార్డు కూడా ఇవ్వరు జాగ్రత్తసామీ .

  మా భారత సోదరీమణులకు 30ఏళ్ళు దాటినా పెళ్ళిళ్ళు కావటం లేదు .వాళ్ళ వివాహం సంతానం సంగతి చూడవయ్యమహానుభావా .’’దానంబిచ్చిన రాజు లేగిరి ,శిలా తామ్రాది తచ్చాసనా లేనాడో చనె ,విప్రవంశ భవులా ఇంగ్లీషు వారైరి ‘’ఇంకా అగ్రహారాలలెక్కడ అమ్ముకుపోయారు .బ్రాహ్మణుల తపోమహిమ చచ్చింది. బ్యాటరీ గొట్టాలోచ్చాయి .కరంట్ లేదు జపతపాలు లేవు అని వాపోయారు .

‘’ఈవీశు౦డవు నే కవీశ్వరుడ ,స్వర్ణ రౌప్యాగామముల్ -దావుల్నీకు శతావధాన మునుపాధ్యాయ త్వము నాకు ‘’అయ్యో దరిద్రం తీరటం లేదు .చివరి 113వ మత్తేభ పద్యం –‘’శత లేఖిన్యవధాన ముల్సలుపు ,సంచారంబు నన్సేలువల్ –పతకంబుల్గొని ,నాటకంబులును ,కావ్యశ్రేణినిట్లేన్నియో

శతకంబుల్విరచించి డస్సితిని ,నా సామర్ధ్యముం బూర్వపు న్-స్థితికి దేగదే తంగెడంచ పుర కాశీ విశ్వనాధ ప్రభూ’’

‘’ఇది- శ్రీ మద్ గౌరా వఝల-సీతమా౦బాసుబ్బరామా ర్య తనూభవ రామ కృష్ణ సీతారామ సోదరకవి ప్రణీతంబగు శ్రీ కాశీ విశ్వనాథ శతకం సంపూర్ణం .

 ఈసోదరకవులు శతావధానులుకనుక పద్యాలు నల్లేరుపై బండినడక .చక్కని ఊహ నిర్వహణ తగినట్లు భక్తీ అందుకు తగ్గ పాండిత్యం తో శతకం రసవత్తరంగా రచించారు .అయితే మన వాళ్ళ దృష్టిలో పడిన దాఖలా నాకు కనిపించలేదు .వీరిని వీరి శతకాన్నీ పరిచయం చేసే మహద్భాగ్యం నాకు కలిగింది .

  మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -22-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.8వ భాగం.22.9.22

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.8వ భాగం.22.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ –(చివరి భాగం )

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ –(చివరి భాగం )
బరాకా అఖాతం దాటాక,ఇండియాకు –నమ్బనుస్ రాజ్య ప్రారంభం లో బరై గాజా ,ఆరికా దేశం తీరం ఉంది .మైదానప్రాంతం లో స్కైటికా ను ఆనుకొని ఉన్న ఈ భాభాగం అబిరియా గా పిలువబడుతోంది .ఈ తీరాన్ని సైరాష్ట్రెన్అంటారు అంటే సౌరాష్ట్ర అవచ్చు .అంటే గుజరాత్ .ఇది సారవంతం గోధుమలు బియ్యం నువ్వులు వెన్న నూలు ,ముతక ఇండియన్ వస్త్రాలు లభిస్తాయి ఇక్కడి పశువులు పచ్చిక బాగా మేసి బాగా పాలిస్తాయి .ప్రజలు పొడుగ్గా నల్లగా ఉంటారు .రాజధాని మిన్నగర నుంచి నూలు వస్త్రాలు వస్తాయి .ఇక్కడ అలేగ్జాండర్ దండ యాత్ర గుర్తులు ,పూర్వపు ప్రార్ధనా మందిరాలు ,కోట గోడలు నీటి బావులు చూడచ్చు .నామ్బనుస్ అంటే శకరాజ్య పాలకుడు ‘’సహపణ’’కావచ్చు.
అష్ట కంప్రకు 3వేల స్టాడియాల దూరం లో ని పాపిక దాటాక ,మరొక సింధు శాఖ –గల్ఫ్ వస్తుంది .ఇక్కడ బయోన్స్ దీవి ,దాని ముఖద్వారం వద్ద మయాస్ నది కనిపిస్తాయి .ఇక్క డ అడ్డంగా ప్రయాణం చేయాల్సిందే. బయోన్స్ కు ఎదురుగా నమ్మడస్ నది ఉంది .ఇదే నర్మదానది .దీన్నే పెరిప్లస్ రచయిత నమ్మ డస్ అన్నాడు .గల్ఫ్ ఇరుకుగా ఉండటం వలన సముద్రయానం కష్టం .పాపిక గా పిలువబదేఅష్ట కంప్ర కు ముందు భాగం ఎడమవైపు సముద్రం లోకి చొచ్చుకొని పోయి అలలతాకిడి ఎక్కువై లంగరు వేసిన పడవల తాళ్ళు తెగిపోతాయి .అందుకని స్థానిక రాజు నియమించిన మత్స్యకారులు తమ పడవల్లో సైరాష్ట్రెన్ అంటే సూరత్ వరకు దారి చూపిస్తారు .
ఇండియా మొత్తం మీద సముద్రపు అటు పోట్లు గురయ్యే అనేక నదులున్నాయి .బైరేగాజవడ్డ పోట్లు మరీ ఎక్కువ .అనుభవం లేని నావికులకు కష్టమే .నిలువుగా ప్రయాణిస్తే నౌకలు అడ్డం తిరిగి నీటిలో ఇరుక్కుపోయి బ్రద్దలై పోతాయి .బైరై గాజా కు లోపల ఉన్న బుసేఫలుస్ అలెగ్జాండ్రియా లో అరట్టి,అరచ్చోసి ,గండ్రాయి పోక్లాయిస్ తెగలు జీవిస్తారు .యుద్ధ ప్రియులైన బాక్ట్రేయిన్లురాజు కు లోబడి ఉంటారు .అలేగ్జాండర్ డమరిక దక్షిణ ఇండియా తప్ప అన్ని ప్రాంతాలను గంగానది వరకు ఆక్రమించాడు .గ్రీకులైన ద్రాచ్మే ప్రజలు ఇప్పటికీఅక్కడే ఉంటున్నారు .అలేగ్జాండర్ తర్వాత గ్రీసును పాలించిన అపోలో డోటస్,,మీనం డర్ ల శిలా విగ్రహాలున్నాయి .అరచ్చోసి అంటే కాందహార్ .ఈ బెలూఫస్ నగరమే జీలం నగరం అన్నాడు విన్సెంట్ స్మిత్ .అలేగ్జాండర్ కు అత్యంత ప్రియమైన గుర్రం పేరే బుసాఫెలాస్ .అది ఇక్కడే చనిపోతే దానిపేరనగరం నిర్మించాడు .మినాండర్ ను అలేగ్జాండర్ గా పొరబడ్డాడు పెరిప్లస్ రచయిత .అపోలో డ్రోటస్ తమ్ముడు మిలాండర్ సౌరాష్ట్ర పశ్చిమ తీరాన్ని ఆక్రమించి మధుర చిత్తోడ్ ,పాటలీ పుత్రాలను లోబరచుకొని మళ్ళీ స్వదేశం బాక్ట్రియా వెళ్ళిపోయాడు .బౌద్ధంలోకి మారి మిలిందుడు అయ్యాడు .మిలింద ప్రశ్నలు మిలింద పన్హా బౌద్ధ సాహిత్యాలే . ఇక్కడినుంచి తూర్పుకు వెడితే ఒకప్పటి రాజధాని ఒజేన్ వస్తుంది. ఇక్కడి నుంచి సరుకు రవాణా అవుతుంది .ఇందులో గో మేధికం ,గురువింద రత్నాలు ,రవ సేల్లాలు మల్లు గుడ్డలు జటామాంసి లు దిగుమతి అవుతాయి .ఆధునిక ఉజ్జెయిన్ అప్పటి పేరు ఒజేన్ .దీని ఆనుకొని ఉన్నదే సిప్రా నది .ఫోర్ గ్రేట్పవర్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో అవంతీ రాజ్యం ఒకటి .బుద్ధుడి ముఖ్య శిష్యుడు కాచానా ఇక్కడే ఉజ్జయినిలో పుట్టాడు .జటామాంసి హిమాలయ ప్రాంతమొక్క. సువాసన నూనెల తయారీలో వాడతారు .
ఒజేన్ పట్టణానికి ,ఇటలి ,లోడేషియా,అరేబియా దేశాలకు రాగి తగరం ,సీసం పగడం ,పుష్యరాగం ,అన్నిరకాల వస్త్రాలు నడుం బెల్ట్ లు అద్దాలు కంటి సుర్మా,వెండి బంగారు నాణాలు ,ఆయింట్ మెంట్లు ఒజేన్ మార్కెట్ కు దిగుమతి అవుతాయి .
బైర్గాజా దాటాక వచ్చేదాన్ని ‘’దచ్చిన బదేశ్ ‘’అంటారు .అంటే దక్షిణ దేశం .ఇక్కడ పెద్ద పర్వతాలు ,ఎడార్లు క్రూరమృగాలు ,కోతులతో గంగానది వరకు కనిపిస్తాయి .ఇక్కడి నుంచి 20 రోజులు ప్రయాణిస్తే పైధాన్,మరో పది రోజులు ప్రయాణం లో తగర అనే రెండు సంత పట్టణాలు వస్తాయి .కురువింద రత్నాలు ఇక్కడ ప్రత్యేకం .పైధాన్ అంటే ప్రతిష్టానపురం .పులమావి రాజధాని అని టోలమీ చెప్పాడు .వస్త్ర పరిశ్రమకు కేంద్రం .
ఇవి దాటి వెడితే సుప్పార ,కల్లియాన నగర భారీ సంతలు వస్తాయి .లంగరుకు వీలుపడదు .సుప్పార అంటే బొంబాయి దగ్గరున్న సోపారా ఒకప్పటి కొంకణ రాజధాని .కల్లియాన అంటే కళ్యాణ్ నగరమే .కళ్యాణ్ దాటాక సేమైల్లా ,మండగోరా వగైరా పట్నాలు.ఇక్కడి కేనేటి దీవులలోసముద్ర దొంగలుంటారు .మండగోరాంటే,సావిత్రీ నది ముఖద్వారం లో ఉన్న బంకోట్ నగరం .ఇది మత్స్యకార గ్రామం .పూర్వం వ్యాపార కేంద్రం. కలప రవాణా జరిగేది .సేరె బోత్రా రాజ్యం లో ఉన్న టైన్ డిన్ గ్రామం .సరుకు ఉన్న ఒడలతో కిటకిట లాడుతుంది .దీనికి దగ్గరలోని సెల్ సిండా పాండ్య రాష్ట్ర భాగమే .
రక్షణ ఉన్న రహదారులతో ,స్థానికంగా నిర్మించిన ద్రావిడ దేశపు ఒడలలో సౌత్ ఇండియాలోనే కాక ,పర్షియన్ గల్ఫ్ ,అరేబియా ,ఆఫ్రికా దేశాల సముద్రతీరాలలో వ్యాపారం గొప్పగా సాగేది .సరుకులమార్పిడితో పాటు భావాల మార్పిడీ జరిగేది .ఇదంతా క్రీపూ 5వ శతాబ్దికే జరిగిందని బౌద్ధ వాజ్మయం ద్వారా తెలుస్తోంది .12వ శతాబ్ది తుడేలా నివాసి బెంజమిన్ చేర అనబడే కేరళ తీర సముద్ర వ్యాపారం గురించి ,స్థానికరాజు వ్యాపార సరుకులకు కల్పించిన రక్షణ గురించి ‘’సూర్యారాధకుల దేశానికి మొదట్లో ఉన్న ఖులం అంటే క్విలన్ 7రోజుల ప్రయాణ దూరం .వీరు కుష్ కుమారులు నల్లగా ఉంటారు నక్షత్రజ్ఞానం ఉన్నవారు నిజాయితీ పరులు .రాజు కార్యదర్శులు వచ్చి ,వ్యాపారుల పేర్లు నమోదు చేసుకొని రాజు వద్దకు తీసుకు వెళ్లితే వారి సరుకులకు రాజు రక్షణ కల్పించటం ఇక్కడ ఆచారం.పాండ్యరాజ్యం ప్రస్తుత తిరునల్వేలి దాకా ఉండేది .రాజధాని కొరకే నుంచి మధురకు మార్చబడింది .
నదీ తీరం లో బకారే అనే మరో ప్రాంతం ఉంది ఇక్కడ పాములెక్కువ .నల్లగా ఎర్ర కళ్ళతో ఉంటాయి .అలేప్పీ రేవు నిర్మాణం కావటంతో పోరకాడ్ రేవు ప్రభావం తగ్గింది .పోర్చుగీసులు తర్వాత డచ్ వారు ఇక్కడ ఆవాసాలేర్పరచుకొన్నారు అని ట్రావర్నియర్ యత్రికుడు పోర్కా పేర్కొన్నాడు .మిరియాలు ,మల బాత్రుం కొనుగోలుకు రాజులు మార్కెట్ పట్టణాలకు పెద్ద ఓడల్ని పంపి ,నాణాలు ,టోపాజ్ ,అద్దకం బట్టలు అంటిమొని అనే కళ్ళమందు సుర్మా ,పగడం ,సిందూరం అంటే రియాల్గర్ ఒర్పిమేంట్ గోధుమలు దిగుమతి చేసుకొంటారు. కొత్తనారా జిల్లాలో మాత్రమె లభించే మిరియాలు ఇక్కడి నుంచి ఎగుమతి అవుతాయి .ముత్యాలు సిల్క్ బట్టలు జటామాంసి ,రంగు రాళ్ళు వజ్రాలు నీలాలు తాబేటి చిప్పలు భారీగా ఎగుమతి చేస్తారు రోము దేశపు మేలిమి బంగారు నాణాలు వస్తు మార్పిడి కింద ఇచ్చేవారు .మన చేతి రుమాళ్ళు రోమన్ చక్రవర్తికి పూర్వమే విపరీతంగా అమ్ముడయ్యేవి .బంగారు నాణాలు మన దక్షిణదేశ రేవు పట్నాలైన పెనుగంచిప్రోలు ఘంటసాల ,విజయవాడలోని విద్యాధరాపురం దగ్గర త్రవ్వకాలలో బయట పడ్డాయి .2002లో నందిగామ తాలూకా పెనుగంచిప్రోలులో పెద్దింటమ్మ గుడి సత్రంపునాదులు తవ్వుతుంటే మట్టి కుండల్లో 59బంగారు రోమునాణాలు దొరికాయి .నికోలాకో౦టీ చెప్పినట్లు ‘’ఇండియన్ వజ్రాలు పర్వతాలమీద లోయలలోకి మాంసం ముద్దలు విసరటం వలన దొరుకుతాయి .ఇక్కడ విష సర్పాల భయం వలన జనం అక్కడికి వెళ్లరుకాబట్టి ‘’.
సముద్రపు గాలుల మీద హిప్పాలాస్ పరిశోధన సుమారు 45ఏళ్ళు రోముకు ఓడ వ్యాపారం లో కొత్తశకం ప్రారంభమైంది .పెరిప్లస్ కాలం లో మలక్కా మలబార్ సొమాలి, సౌత్ అరేబియా ఆడులిన్,బెరినైస్ రేవులలో సరుకులు చేతులు మారేవి .బకారే దాటాక ముదురు ఎరుపు రంగు పర్వతాలున్న బాలిటా, ,తర్వాత వరాలియా జిల్లా కనిపిస్తాయి.ఇక్కడ మంచి హార్బర్ ఉంది దీనితర్వాత కొమరి అంటే కేపాఫ్ కొమరిన్ కన్యాకుమారి నౌకాశ్రయం ఉంది .జీవితాన్ని ప్రశాంతంగా గడపటానికి సముద్ర స్నానాలు చేస్తూ ,బ్రహ్మ చర్యం పాటి౦చాలనుకొనె పురుషులు స్త్రీలు ఇక్కడికి వస్తారు .కొమరి పడమర కొల్చి అంటే కొచ్చిన్ దాకా వ్యాపించింది .పెరల్ ఫిషరీ కి కేంద్రం . పాండ్యరాజ్యభాగం ..దీనితర్వాత లోతట్టున ఆర్గారు పట్టణం ఉంది .ఏరిన ముత్యాలు ఇక్కడికి మాత్రమె చేరుస్తారు .రవ సేల్లాలు మజ్లిన్స్ ఇక్కడ నుండి ఎగుమతి అవుతాయి .దక్షిణ ద్రావిడులు చురుకైన వ్యాపారులు .శ్రీలంకలో వలస రాజ్య స్థాపకులు ,లంకీయులతో తగాదాలున్నా పెరల్ ఫిషరీస్ ను లంక వాయవ్య తీరంవరకు రాజ్యం విస్తరింప జేశారు .ఇక్కడున్న మహేంద్ర పర్వతం నుంచి దూకి హనుమాన్ లంకలో సీతమ్మను చూశాడు .పెరిప్లస్ కాలానికి పాండ్య చేర చోళ రాజ్యాలలో చోళ రాజ్యం బహు సంపన్నమైనది కూడా .చేర మండలం నుంచే కోరమండలం పదం వచ్చింది సారసీనులు మాబార్ అన్నారు అదే మలబార్ అయింది .అంటే రేవు పట్టణం .
డమరిక మరియు ఉత్తరం నుండి ఓడలు వచ్చే ఈ దేశ మార్కెట్ పట్టణాలు ,హార్బర్లు వరుసగా కామర ,పొడుక ,సోపట్మా .’సంగారగా అనే చెక్క దుంగలు పేర్చి నిర్మించిన అతి పొడవైన పెద్ద ఓడలు ,కరిసే మరియు గంగానది వరకు ప్రయాణించే కోలండియాపెద్ద ఓడలు ఉంటాయి ,వరాలియాకు వెళ్ళాల్సిన సరుకును ఇక్కడే దింపుతారు .బెంగాల్ నుంచి ఇక్కడికి ఓడలు వచ్చేవి .రఘుమహారాజు అయోధ్యనుంచి బయల్దేరి తూర్పు ముఖంగా సముద్రందాకా వెళ్లి తమ స్వంత నౌకలబలం మీద నమ్మకం ఉన్న బెంగాలీలను జయించాడని కాళిదాసు రఘు వంశం లో రాశాడట ..పెరిప్లేస్ చెప్పిన కమరను ఇప్పుడు కరికాల్ అంటారు .సుపట్న అంటే మంచి పట్నం .ఇదే మద్రాస్ .కొల౦డియా ఓడలు మలబారులో తయారవుతాయి .ఈ తీరరేవుల్లో ఓడలు సరుకులతో నిండి అవి గాలికి రెక్కలు కట్టుకొన్నట్లు నీటిపై తేలుతూ వెడుతూ వస్తుంటే బహు అందంగా ఉంటాయి అని వర్ణించారు .
సోపట్మా దాటాక ప్రవాహం తూర్పుకు మళ్ళి ,పడమరగా వలేసి ముండు దీవి వస్తుంది .దీన్ని తాప్రబాన్ అనే వారు .సముద్ర దక్షిణభాగం క్రమగా పడమరకు మారి ఎదురుగా ఉండే అజానియా తీరం చేర్తుంది. ఇక్కడ ముత్యాలు రంగురాళ్ళు మస్లిన్ ఉత్పత్తి అవుతాయి .శ్రీలంకను మొదటవలస దేశంగా చేసుకొన్న విజయ్ అనేరాజు తానుకాలు పెట్టిన ప్రదేశానికి తాప్రబ అంటే తామ్రపర్ణి అని పేరు పెట్టాడు .అంటే రాగిలాగా ఎర్రగా ఉండేది. గంగానదిముఖద్వారం వద్ద ఉన్న ఓడరేవు తామ్రావిప్తి అశోకుని గిర్నార్ శాసనం లో పాళీ భాషలో టాంబ పన్ని అని ఉంది లంకకు వైదికనామం రావణ లంక .లంకలో ఆదిమకాలం లో మనుష్యులు లేరని అదృశ్య శక్తుల ,నాగుల అధీనంలో దేశం ఉండేదని అప్పుడే వివిధ దేశాలతో వ్యాపారాలు జరిగాయని ,అదృష్యశాక్తులు కనబడకుండా ఉండేవి వ్యాపారం అరిగినప్పుడు వస్తువుల ఖరీదును తెలిసేట్లు చేస్తూ ఉంటె వ్యాపారులు దానికి తగిన డబ్బు అక్కడ పెట్టి తీసుకు వెళ్ళేవారని చైనా యాత్రికుడు ఫాహియాన్ రాశాడు .మెక్సికో లో కూడా ఇలానేజరిగేది
ఈ తీరం చుట్టి చాలాదూరం వెడితే మసాలియా మైదానం వస్తుంది ఎక్కడ మస్లిన్ వస్త్రాలు భారీగా ఉత్పత్తి చేస్తారు .ఇక్కడినుంచి ఒక సముద్రపాయ దాటితే దోసరినిక్ ఉత్పత్తిగా చెప్పే ఏనుగుదంతాలు దొరికే దోసరెన్ వస్తుంది .ఇక్కడినుంచి ప్రవాహం ఉత్తరానికి సాగుతుంది ఇక్కడ అనేక ఆటవిక తెగలున్నాయి .బాగా అనాగరికులు .మగవాళ్ళ ముక్కు చదునుగా ఉంటుంది .బార్గిసి తెగ ప్రజల ముఖాలు గుర్రాన్ని పోలిన పొడవైన ముఖాలు కలిగి ఉంటారు .వీరు నరమాంస భక్షకులు .టోలమీచెప్పిన మైసోలియా అంటే కృష్ణా నది సంస్కృతంలో మౌసల మసాలియాగా మారింది. అదే మచిలీ పట్నం మసాలియా అనే బందరు లో నౌకలు లంగరుకు అనువైనది .ఇక్కడినుంచి పెగూ సయాం , ,అరకాన్ బెంగాల్ ,కొచ్చిన్ చైనా ,మక్కా మడగాస్కర్ ,సుమత్రా మనిలా దీవులకు రెగ్యులర్ గా ఓడలు సరుకులతో నడిచేవి అని టవర్నయిర్ రాశాడు .మసాలియాలో చేనేత వస్త్రాల ఉత్పత్తి ఎక్కువ అని పెరిప్లస్ లో ఉంది. కుంచెలతో రంగులు అద్దేవారని టవర్నియర్ రాశాడు .డోసరెన్ అంటే ఆధునిక ఒరిస్సా .ఇండియాకు పవిత్రభూమిగాచేప్పబడింది .డోసరిన్ అంటే మహానది .ఇది ఏనుగు దంతాలకు ప్రసిద్ధి .సిక్కిం మొరుంగ్ ప్రాంతంలోనిభోటో తెగను కిరాతకులు అంటారు .చాలాకాలంస్వంతరాజ్యం ఏలారు .భూటాన్ పేరుతొ భోటా ఉంది .బార్గిసి ని విష్ణుపురాణం లో కిరాతకులన్నారు యుద్ధ ప్రియులు .
ఇక్కడి కిరాతకుల పాలిబడ కుండా ముందుకు వెడితే ,సముద్రప్రవాహం తూర్పుకు మారి,కుడివైపుకు ప్రయాణిస్తే ఎడమవైపు గంగానదిదర్శనమిస్తుంది .దీని చివర క్రిసే భూమి దగ్గరలో తూర్పులో నైలునదిలాగా ప్రవహించే గంగానది ,దాని ఒడ్డున మార్కెట్ పట్టణం ఉంది. ఇక్కడి నుంచే జటామాంసి మల బాత్రుం ముత్యాలు ఎగుమతి అవుతాయి. బంగారు గనులు కూడా ఉన్నాయి .కల్టీస్ అనే బంగారునాణాలు చలామణిలో ఉంటాయి ఈ నదికి ఎదురుగా ఉన్నదీవిలో జనం ఉంటారు .సూర్యుడు ఉదయించే చివరి దీవి ఇదే .మలక్కా పీఠభూమినే కిసే అంటారు .
ఇది దాటి ఉత్తరంగా వెడితే దినే నగరం ఉంది ఇక్కడికి బాక్ట్రియానుంచి బైరై గాజా వరకు ప్రజలు కాలినడకన సిల్కుదారం సిల్కు బట్టలు మోసుకోస్తారు. అవి డమరిక కు ఎగుమతి అవుతాయి .చైనావ్యాపారం సింధునది ముఖద్వారం వరకే .చైనా యాత్రికుడు ఫాహియాన్ తామ్రలిప్తిలో రెండేళ్ళు గడిపి అక్కడినుంచి పెద్ద సబురు అంటే వ్యాపార ఓడ ఎక్కి నైరుతిదిశగా ప్రయాణించి సింహళం చేరాడు .
ప్రతి సంవత్సరం దిస్ భూభాగానికి దాని సరిహద్దులనుండిపొడవైన చదునైన ముఖాలున్న శాంతియుత జీవితం గడిపే పూర్తీ అనాగరక బిసటేప్రజలు వస్తారు .ఆకుపచ్చని ద్రాక్ష తీగ ఆకుల్లాంటి ఆకులు మడతబెట్టి న బుట్టల్ని మోస్తూ భార్యా పిల్లలతో వస్తారు ఆ ఆకుల్ని భూమిపై పరచి అక్కడే చాలాకాలం విందు వినోదాలతోగడిపి మళ్ళీ స్వంత ఊళ్లకు వెడతారు .వాళ్ళు వెళ్ళాక స్థాకులు ఆ చాపలను సేకరించుకొంటారు .వాళ్ళు నారతో అల్లిన జడ లనుండి ఆకులు ఏర్తారు దాన్ని పెట్రి అంటే పత్రీ అంటారు .ఆకుల్ని పొరలుగా పేర్చి బంతులుగా చుట్టి చాపల నారతో పిండుతారు .పెద్ద ఆకుల్తో చేసినవి మలబాత్రుం అంటారు .బిసటే ప్రజలు టిబెట్ బర్మా లకు చెందినవారు .ఆధునిక కుకి ,చిన్ నాగ్ తెగలకు అనుబంధ తెగలు .చెట్లు ,పాముల్ని పూజిస్తారు .
ఈ ప్రదేశందాటి అక్కడి అత్యధిక శీతల వాతావరణం లో శీతాకాల ఋతువులలో సముద్ర ప్రయాణం కుదరదు .దైవీ శక్తి ప్రభావం వల్లనే ముందుకు వెళ్ళగలరు .సిక్కిం దాటాక ప్రయాణం ప్రాణా౦తకమె .
కనుక మనం కూడా ముందుకు పోకుండా ఆ దైవీ శక్తులను నమ్మి’’ పీచే మూడ్’’ అవుదాం .నాతొ ఇంతదాకా ప్రయాణం చేసిన వారందరికీ ధన్యవాదాలు .
ఒరిజినల్ లోని పేరాలలో 66పేరాలను మాత్రమె సిలార్ గారు గ్రంధ విస్తరణ భయంతో అనువదించారు .ప్రతిపేరా అనువాదం తర్వాత వివరణలు ఇస్తూ ఆపెరాలోని మనుష్యుల ప్రదేశాల పేర్లు ఈ కాలం లో ఏయే పేర్లతో పిలుస్తున్నారో వస్తువుల పేర్లు ఎలామారాయోవాటికి ఎందుకు ఉపయోగిస్తారో ,సవివరంగా ఎనక్డోట్స్ తో సహా అందించారు .గోదారిలో రాదారి పడవలో పిల్లగాలులపై కమ్మ తెమ్మెరాలలో సాగే హాయైన ప్రయాణం లా సాగింది రచన .హాట్సాఫ్ టు జనాబ్ సిలార్ సార్ .వీరు ఇదివరకే తరతరాల బందరుచరిత్ర ,కృష్ణాజిల్లా చరిత్ర ,మచిలీ పట్నం సర్వస్వంది,విసీమ సర్వస్వం, కృష్ణా జిల్లా జమీందారులు గ్రంథాలు రాసి విఖ్యాతులైనవారు. ఆ అనుభవంతో దీన్ని సునాయాసంగా రాశారు .మనకెవ్వరికీ తెలీని ఒకటవ శతాబ్ది చరిత్ర ను అందించిన సిలార్ గారు మిక్కిలి అభినందనేయులు .మన సాహితీ బన్ధువులకుఏ విషయాలన్నీ తెలియజేయాలని ఇంత వివరంగా ఇంతటి సుదీర్ఘంగా రాశాను .మనసారా ‘’బందర్ వాస్కోడగామా’’ ,’’బందర్ చరిత్ర చతురానన’’ జనాబ్ మహమ్మద్ సిలార్ గారిని అభినందిస్తూ శుభాశీస్సుల౦దిస్తున్నాను
మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21-9-22-ఉయ్యూరు .

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు10వాభగం ,21.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు10వాభగం ,21.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.7వ భాగం.21.9.22

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.7వ భాగం.21.9.22

Video link

Posted in రచనలు | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -8

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -8

· 23-మార్కండేయ విజయ నాటకం ,స్వీయ చరిత్ర కర్త ,శ్రీశైల దేవాలయ పాలక వర్గ సభ్యుడు,కవి చకోర చంద్రోదయ కళాప్రపూర్ణ –శ్రీ పైడి లక్ష్మయ్య

· పైడి లక్ష్మయ్య (Paidi Lakshmayya) (1904 – 1987) ప్రజా సేవకులు, విద్యా సంపన్నులు, పరిపాలనా దక్షులు.

జీవిత విశేషాలు
లక్ష్మయ్య ఏప్రిల్ 26, 1904 తేదీన అనంతపురం జిల్లా కళ్యాణదుర్గం మండలంలో పేరూరి అచ్చంపల్లి గ్రామంలో ముసలప్ప, వెంకటమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్య ముగించి అనంతపురంలోని దత్తమండల కళాశాలలో 1932లో తెలుగు ప్రధానాంశంగా బి.ఏ. డిగ్రీ పొందారు. మద్రాసులో న్యాయశాస్త్ర పట్టాను సంపాదించి 1937లో న్యాయవాదవృత్తిని స్వీకరించాడు.

వీరు స్థానిక పరిపాలనా రంగంలో ప్రజా ప్రతినిధిగా రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించారు.1942 నుండి 1947వరకు అనంతపురం జిల్లా బోర్డు అధ్యక్షులుగా వుండి జిల్లా అభివృద్ధికి కృషి చేశారు. 1952 సంవత్సరంలో అనంతపురం లోకసభ నియోజకవర్గం నుండి మొదటి లోక్‌సభకు కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు.[1] పార్లమెంటులో వివిధ విషయాలపై చర్చలలో పాల్గొని నిర్మాణాత్మకమైన సూచనలు చేసి ఉత్తమ రాజకీయవేత్తగా పేరుపొందారు.1956లో రష్యా దేశంలో పర్యటించి భారతదేశంలో వ్యవసాభివృద్ధికి కొన్ని సూచనలు ఇచ్చారు. వీరు ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యులుగా, శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం సిండికేట్ సభ్యులుగా వుండి ఉన్నత విద్యావ్యాప్తికి తమవంతు కృషి చేశారు[2].

ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1957లో వీరిని హిందూ దేవాదాయ ధర్మాదాయ శాఖకు కమీషనరుగా నియమించారు. ఆ కాలంలో వివిధ దేవాలయాల పునరుద్ధరణకు కృషిచేశారు. ముఖ్యంగా శ్రీశైల క్షేత్రంలో ఆలయ, మండపాదుల పునర్నిర్మాణానికి ఎంతో కృషిచేశారు. శ్రీశైల దేవస్థాన పాలకమండలి అధ్యక్షులుగా కూడా కొంతకాలం పనిచేశారు. అనంతపురం జిల్లా రచయితల సంఘానికి అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు.

రచనలు
నాటకాలు

  1. మార్కండేయ విజయం
  2. మహాత్మ కబీర్
  3. సంసార నౌక
  4. సాయి లీలలు
  5. హేమారెడ్డి మల్లమ్మ లేక శ్రీశైలమల్లికార్జున మహాత్మ్యము
  6. శ్రీశైలీయము
  7. శ్రీరామాశ్వమేధము
  8. లుబ్ధాగ్రేసర
  9. తారాశశాంక

శతకము

  1. సద్గురు శ్రీ సోమనాథ శతకము

స్వీయ చరిత్ర

  1. జ్ఞాపకాలు – వ్యాపకాలు

బిరుదములు
· ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్తు వీరికి కళా ప్రపూర్ణ గౌరవం ఇచ్చి సత్కరించింది.

· కవిచకోరచంద్రోదయ అనే బిరుదును శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి ప్రదానం చేశారు

· 24-వీరాంజనేయ విలాస ,మంత్రి త్రయ కర్త ,తాను రాసిన పుస్తకం పై తానె పరీక్ష రాసిన మరో పుట్టపర్తి ,ఆర్ష విద్యా విశారద –శ్రీ జోస్యం జనార్దన శాస్త్రి

· జోస్యం జనార్దనశాస్త్రి రాయలసీమకు చెందిన కవిపుంగవులలో ప్రముఖుడు.

జీవిత విశేషాలు
జోస్యం జనార్దనశాస్త్రి కర్నూలు జిల్లా, పాణ్యంలో 1911, అక్టోబరు 2వ తేదీకి సరియైన విరోధికృతు నామ సంవత్సర ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి నాడు అన్నపూర్ణమ్మ, వేంకటరామయ్య దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు ములకనాడు శాఖకు చెందిన బ్రాహ్మణకుటుంబంలో పుట్టాడు. కౌండిన్యస గోత్రజుడు. ఇతని తల్లిదండ్రులు ప్రాచీనార్షసాంప్రదాయానికి చెందిన సాత్వికులు. ఇతడు ప్రాథమిక విద్యను 12 సంత్సరములలో ముగించి మేనమామల వద్ద పూర్వపద్ధతులలో సంస్కృతాంధ్రములలో కావ్యనాటక అలంకారములను నేర్చుకున్నాడు. 1933లో ఇతడు మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి విద్వాన్ పరీక్ష ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. అప్పటి నుండి అనంతపురం జిల్లా, తాడిపత్రిలోని మునిసిపల్ హైస్కూలులో ప్రధాన ఆంధ్రోపాధ్యాయుడిగా అనేక సంవత్సరాలు పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశాడు. తరువాత కూడా తాడిపత్రిలోనే స్థిరపడ్డాడు. ఇతడు ప్రైవేటుగా 1942లో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి పరీక్షలు వ్రాసినప్పుడు ఇతనికి ‘మంత్రి త్రయము’ అనే పాఠ్యగ్రంథం ఉపవాచకంగా ఉన్నది. విచిత్రం ఏమిటంటే ఈ మంత్రి త్రయం వ్రాసింది ఇతడే. మరో విశేషం ఏమిటంటే ఈ పరీక్షను ఇతనితోబాటు ఇతని కుమార్తె సుబ్బలక్ష్మమ్మకూడా అదే సంవత్సరం వ్రాసింది. ఇతడు 20కి పైగా రచనలు చేశాడు. నాలుగు అష్టావధానాలు కూడా చేసి పండితుల మెప్పు పొందాడు. ఇతడికి జ్యోతిషము, వైద్యములలో కూడా ప్రవేశం ఉంది. ఇతని కుమారుడు జోస్యం విద్యాసాగర్ కూడా రచయితగా పేరుగడించాడు. జోస్యం జనార్దనశాస్త్రి తన 87 యేట పింగళ నామ సంవత్సర మార్గశిర బహుళ ద్వాదశినాడు అనగా 1997, డిసెంబరు 25వ తేదీన తాడిపత్రిలో మరణించాడు.

సత్కారాలు
· త్యాగరాజకళాసమితి, హైదరాబాదు వారిచే 11-04-1983వ తేదీన ప్రముఖ కవి దాశరథి చేతుల మీదుగా కనకాభిషేకం.

· రచన సాహిత్యవేదిక, కడప వారిచే గడియారం వేంకటశేషశాస్త్రి స్మారక అవార్డుతో సత్కారం.

· 1993లో అనంతపురంలో కల్లూరు సుబ్బారావు అవార్డు.

· 1992లో తాడిపత్రి పురపాలక సంఘం వారిచే పౌరసన్మానం మొదలైనవి.

బిరుదులు
· అభినవ వేమన

· ఆర్షవిద్యా విశారద

రచనలు

  1. కన్నతల్లి
  2. ప్రకృతి కన్నతల్లి
  3. కన్నీటి చుక్కలు
  4. కృతిపతి
  5. ఉన్నమాటలు
  6. పసిడిపంట
  7. దుర్గా సప్తశతి (ఆంధ్రీకరణము)
  8. సీతమ్మ (ఖండకావ్యము)
  9. వీరాంజనేయ విలాసము
  10. రామలింగ సుప్రభాతము
  11. విజయజ్యోతి
  12. వీరశ్రీ
  13. రామలింగ సుప్రభాతము
  14. కథామంజరి
  15. చంపకాలు నూటపదార్లు
  16. శాంతలహరి
  17. భావసపర్య
  18. ఆనందలహరి
  19. పురుషోత్తమ శతకము (అనువాదము)
  20. శృంగారలహరి
  21. కైంకర్యం
  22. శ్రీ మల్లేశా (శతకము)
  23. మంత్రిత్రయము (చాణక్యుడు, యుగంధరుడు, తిమ్మరుసు)
  24. భాషాముకురము
  25. విద్యార్థి కల్పతరువు మొదలైనవి

రచనల నుండి ఉదాహరణలు
ఇతడి కృతిపతి కావ్యంలో గువ్వల చెన్నుడికి, అతడి భార్యకు మధ్య జరిగిన సంభాషణను పాత్రోచితంగా గ్రామ్యభాషలో ఈ విధంగా వ్రాశాడు.

భార్య:- మామా! యేంతిక్కోనివి?
ఆ మారాజే అడక్క ఆకడె మిస్తే
నీ మన్సెంబడి తుంటా
నే మోజుగ అడుగు తుంటె యీరా దేమే?

చెన్నుడు:- పిల్లా! దాని గ్గాదే
యిల్లాలికి సొమ్ములేంటికే! యెరి మొగమా!
యిల్లూ, వాకిలి, మొగుడూ,
సల్లగ తిననీకి వుంటే సాల్లేదేమే?

నాపాలి పున్నె మాయని,
ఆ పెద్దయ్యకు దయొచ్చి ఆయన కాయ్నే
ఆ పద్యాల్మూలాన్నే
నా పేర్నిలబెట్టు సంతు నాక్కలిగించెన్

పోయే! అయియేకము దా
నా! యేపాటి సుగాలుగాని యేం సాస్వత మౌ
తాయా? యివన్ని యెంటొ
స్తాయా

Posted in మహానుభావులు | Tagged | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.9వభాగం.20.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.9వభాగం.20.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ  శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ -3

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ  శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ -3

డయాస్ కోరిడా దీవి సాంబ్రాణి దేశపు రాజు ‘’చరిబయాల్ ‘’ఏలుబడిలో ఉంది .బియ్యం గోధుమలు ఇండియా వస్త్రాలు ,మహిళా బానిసలను తెచ్చి తాబేలు పై చిప్పలతో వస్తుమారకం బార్టర్ సిస్టం  లో వ్యాపారం చేస్తారు .స్యాగారాస్ భూభాగం దాటాక ఒమన అనే సముద్ర పాయ,,ప్రక్కన విలువైన రాతి పర్వతాలు దాటి సచాలిటిక్ సాంబ్రాణి కొనటానికి ఒక నౌకాశ్రయం మొచ్చాచేరతారు .ఇక్కడ కూడా వస్తు మారక వ్యాపారమే . సాంబ్రాణి  గుట్టలు గుట్టలుగా చూసి ఆశ్చర్యపోతాం .ఎలాంటి సైనిక రక్షణా ఉండదు.దేవుడే కాపాడుతున్నట్లు ఉంటుంది .ఇక్కడినుంచి చాలాదూరం వెడితే 7దీవులు వరుసగా కనిపిస్తాయి .ఇందులో మగదీవులు ఆడ దీవులు అని ఉన్నాయి మగ దీవుల్లో మగవారుమాత్రమే ,ఉంటారు  ప్రతి మార్చి నెలలో  వీళ్ళు అడ దీవికి వెళ్లి అక్కడ భార్యాపిల్లలతో మూడు నెలలు గడిపిమళ్ళీ వెళ్ళిపోతారు .ఆడపిల్లలు తల్లులవద్దె పెరుగుతారు మగపిల్లలు 14వ ఏడు దాకా తల్లుల వద్ద పెరిగి ,తండ్రులను చేరతారు .భార్యలు కనటం పెంచటం తప్ప ఇంక ఏనీ చేయరు .వాళ్లకు కావాల్సినవన్నీ మగాళ్ళే అందజేస్తారు .పళ్ళు మాత్రం ఏరుతారు . చాలాదూరం వెడితే సరపిస్ దీవి వస్తుంది .ఇక్కడ అరబ్బీ మాట్లాడే దుర్మార్గ ప్రజలుంటారు. నడుముకు తాటి ఆకులు కట్టుకొంటారు .తాబేటి చిప్పలు విరివిగా లభిస్తాయి .

  పర్షియాసముద్ర తీరం ఉత్తర దిశగా ప్రయాణిస్తే కళాయి దీవుల సముదాయం వస్తుంది .ఇక్కడి వారు అనాగరికులైన దుష్టులు .అబ్దుల్ రజాక్ రాసినదాన్ని బట్టి ఇక్కడ ఎండమహాతీవ్రం .ఎముకల్లోని మూలుగ మాడి,మైనంలా కరిగిపోతుంది బాకుకు బిగించిన రత్నాలు మాడి బొగ్గు అవుతాయి .అధిక  వేడిలన పుట్టిన పిల్లలు గుడ్డివారుగా పుడతారు .పర్షియన్ గల్ఫ్ ముఖద్వారం లో ముత్యాల శోధన జరుగుతుంది .ఇక్కడినుంచి పర్వతాలమధ్యనుంచి ప్రయాణం చేసి పర్షియన్ గల్ఫ్ చేరతారు .ఇక్కడ అపోలోగాస్ అనే మార్కెట్ చారక్స్ స్సాసిని ,యూఫ్రేటిస్ నదుల మధ్య  ఉంది .

 ఒమ్మన మార్కేట్ పట్టణం .రాజకీయంగా భౌగోళికంగా పర్షియాలో ఉంది .ఇండియానుంచి రాగి ఇక్కడికి ఎగుమతి అవుతుంది .టేకు ,,బ్లాక్ వుడ్,రెడ్ వుడ్ వంటి నాణ్యమైన కలప దొరుకుతుంది .వైన్ ఖర్జూరం బానిసలు బంగారం ఇక్కడ ముఖ్యవ్యాపారం .ఇక్కడి నుంచి 7రోజులు ప్రయాణిస్తే ,ఒరారియా మార్కెట్ టౌన్ వస్తుంది .మైదాన ప్రాంతం లో రాయల్ పాలస్ ఉంటుంది .పేరు రహం బాసియా .గోధుమలు బియ్యం సారాయి ఉత్పత్తి ఎక్కువ .ఇదిదాటితే భూమి తూర్పువైపుకు వంపుతిరిగి స్కైటికా జిల్లా తీర భూమి వస్తుంది .ఇది చిత్తడి నేల. ఇక్కడేనదులలో పెద్దదైన  సింధు నది అపరిమిత జలరాశితో ఇండియన్ సముద్రం అనే ఎరిత్రేనియన్ సి లోకి ప్రవహిస్తుంది .ఈ నదీ జలాలవలన సముద్రం నీరు స్వచ్చంగా ఉంటుంది .పాములు ఎక్కువ ..ఈ నది ఏడు ముఖ ద్వారాలతో సప్త సింధు గా పిలువబడుతుంది .మధ్యపాయ ఒక్కటే నౌకాయానానికి అనువైనది .తీర౦లో బార్బారికం సంతపట్టణం ఉంది .సింధు ను గ్రీకులు ఇండస్ అంటారు సింధూ లేక మస్లిన్ పూర్వం ఇండియా –యూఫ్రటిస్ ల మధ్య జరిగిన వస్త్ర వ్యాపారానికి గుర్తు అని సియూ అనే చారిత్రకుడు చెప్పాడు .బార్బరికం రేవులో ఓడల్ని లంగరు వేసి సరుకును యేటిపాయద్వారానగరం రాజుకు  చేర్చుతారు .బొమ్మలు అద్దిన నారబట్టలు పగడాలు,పుష్యరాగం  శిలారసం ,గాజుపాత్రలు ,వెండి ,బంగారు పల్లాలు ద్రాక్ష సారాయి దిగుమతి అవుతాయి .సింధు నదికి అవతల ఉత్తరాన భూఖ౦డం లోకి ప్రవహిస్తూ నౌకాయానానికి పనికి రాని ఒక సముద్ర పాయ ఇరినాన్ వస్తుంది.తీరంలో ఇసుకతిన్నేలు టాయి .తీరం చేరకముందే నౌకలు ఇసుకమేటలకు తగిలి బద్దలౌతాయి .సముద్రం అడుగున రాతి బండలు ప్రమాదకారులు .లంగరుకు వీలు ఉండదు .ఆకుపచ్చ సముద్ర పాములు ఇక్కడి ప్రత్యేకత .

 ఇక్కడ మరో మజిలీ చేద్దాం

 సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -20-9-22-ఉయ్యూరు   —

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

ఎప్పటి రమేష్ చంద్ర ?ఏమా వినయం ?

ఎప్పటి రమేష్ చంద్ర ?ఏమా వినయం ?

ఇవాళ ఉదయం లైవ్ పూర్తి అయి పేపర్ చదువుతుంటే ఒకతను ఫోన్ చేసి దుర్గా ప్రసాద్ మాస్టారేనా అని అడిగితె అవును అంటే ,నేను మీదగ్గర ఉయ్యూరు హై స్కూల్ లో  చదివాను సార్  అని తనపేరు రమేష్ చంద్ర బాబు అనగా నాకు ఇంకా బల్బ్ వెలగలేదు .అప్పుడు అతడే మీ ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయానికి మా నాన్న గారు 10 వేల రూపాయలు విరాళం ఇచ్చారు అన్నా, కొద్దిగా డిం గానే వెలిగితే ,ఉయ్యూరులో ఎక్కడ ఉండేవారు అని అడిగితె తాండవ లక్ష్మి  ధియేటర్ దగ్గర అన్నా ,ఇంకా కరెక్ట్ గా కనెక్ట్ కాకపొతే అతడే మాకు అక్కడ మెకానికల్ వర్క్ షాప్ ఉండేది మా నాన్న గారు పిచ్చేశ్వర రావు అంటే ఒక్కసారిగా బల్బ్ థౌజండ్ కాండిల్ పవర్ తో వెలిగి, ఒక్క సారి 35ఏళ్ళు వెనక్కి మెమరీని తిప్పాను .  

 అవి మేము 1987లో శ్రీ సువర్చలాన్జనేయస్వామి దేవాలయ నిర్మాణం పూర్తీ చేసి ,స్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించి ,పై మెరుగులు దిద్దుతున్న సమయం .కాంపౌండ్ వాల్ లోపల ప్రదక్షిణానికి  నాపరాళ్ళు పరవాలనిచూస్తున్నాం .చేతిలో తడి అప్పటికే అయి పోయింది .నాకు అప్పుడు సహాయకులు స్వర్గీయ మండాశ్రీ  వీరభద్ర రావు ,శ్రీ లంకా సంజీవ రావు గార్లు .అందులో సంజీవరావు గారు ‘’సార్.తాండవ లక్ష్మి ఏసీ ధియేటర్ నిర్మాణం పూర్తయి మిగిలిన నాపరాళ్ళు అన్నీ ప్రక్కన పెట్టారు .అడిగితె ఇస్తారేమో అన్నారు .నాకు పరిచయం లేదు. సరే అని ముగ్గురం వెళ్లాం. పిచ్చేశ్వరరావు గారు మర్యాదగా ఆహ్వానిచంచి ఇంట్లోంచి కాఫీ తెప్పించి ఇప్పించారు .వచ్చిన విషయం చెప్పగానే సందేహించకుండా మీకు ఎంతకావాలంటే అంత రాయి తీసుకు వెళ్ళండి అభ్య౦తరం లేదన్నారు .వెంటనే కావాల్సిన రాయి తెప్పించి పరిపించేశాం .ఆయన్ను ఆలయం చూడటానికి రమ్మని కోరాం.ఒక హనుమజ్జయంతికి కుటుంబం తో సహా వచ్చిన జ్ఞాపకం .అప్పుడు రమేష్ కూడా వచ్చి పరిచయం చేసుకున్నాడు .అతనును బాగా బ్రైట్ విద్యార్ధిగా గుర్తు .

  తర్వాత ఒకసారి పిచ్చారావు గారు ఫోన్ చేసి మమ్మల్ని రమ్మంటే మా త్రయం వెళ్లాం .మీ గుడి బాగా ఉంది .స్వామి సేవకు 10వేల రూపాయలు అందజేస్తాను .మీ ఇష్టం ఎలా ఉంటె అలా ఖర్చు చేయండి .అని ఇచ్చేశారు .ఆ డబ్బుతో ఆలయం వెనక భాగాలన పిల్లర్లతో స్లాబ్ వేసి ఆయనను ఆహ్వానించగా చాలా సంతోష పడ్డారు ఆడబ్బు సార్ధకం చేసినందుకు .ఆతర్వాత ప్రతి మంగళవారం సంజీవరావు గారు అప్పాలు ప్రసాదం తీసుకొని వెళ్లి ఇచ్చేవారు .తర్వాత వంగవీటి రాధ హత్య .అప్పుడు వారి  ధియేటర్ ను విధ్వంసం చేశారు దుండగులు . ఆతర్వాత దాన్ని బాగు చేయించారు .ఉయ్యూరులో మొదటి ఏసీ దియేటర్ అది .కొంతకాలం ఇక్కడే ఉండి తర్వాత ఆయన వ్యాపార వాణిజ్యాలు చేస్తున్న విశాఖకు వెళ్ళిపోయారు ధియేయేటర్ లీజుకు ఇచ్చి .

 రమేష్ తల్లిగారు మేముఎప్పుడు  పిచ్చారావు గార్ని కలవటానికి వెళ్ళినా మమ్మల్ని గౌరవంగా చూసి కాఫీ ఇచ్చేవారు .ఆమె పసుపుకొమ్ముల నోము నోచుకొన్నట్లు ,తానూ వెళ్లి వాయనం తీసుకున్నట్లు మా శ్రీమతి గుర్తు చేసింది .ఉయ్యూరునుంచి వెళ్ళాక వాళ్ళు ఎవరూ మళ్ళీ ఉయ్యూరు వచ్చినట్లు లేదు పిల్లలు వచ్చి వెళ్లేవారేమో తెలీదు .

 ఇవాళ రమేష్ చంద్ర మాటలలో  ఆనాటి వినయం గౌరవం స్పష్టంగా కనిపించాయి .ఎదిగినకొద్దీ ఒదిగి ఉండటం అనే గొప్ప లక్షణానికి ఉదాహరణ అని పించాడు .ఉయ్యూరు హైస్కూల్ లో తను ఆరాధించే ముగ్గురు మేస్టార్లలో నేనూ ,లెక్కల మేష్టారు ఆంజనేయ శాస్త్రిగారు  , సోషల్ టీచర్ శ్రీ మతి నాగమల్లికాంబ గార్లు అని మహదానందంగా చెప్పాడు .వాళ్ళిద్దరి ఫోన్ నంబర్లు అడిగితె  మల్లికామ్బగారు శ్రీమతి కస్తూరి గారి స్నేహితురాలని తెలిసి ఆమెకు ఫోన్ చేసి నంబర్ తీసుకొని శాస్త్రీ గారి నంబర్ తో కలిపి  అతనికి పంపాను .త్వరలో ఉయ్యూరు వచ్చి మిమ్మల్ని కలిసి మీ ఆశీర్వాదం తీసుకొంటాను .మీ లాంటి గురువులవలననే మేము ఇంతటి స్థితికి వచ్చాము ,గురువులను మరవలేదు అన్నాడు .తప్పక రమ్మన్నాను. సరస భారతి సంగతి చెప్పి అతనికి పుస్తకాలు పంపిస్తాను అ అడ్రస్ మెసేజ్ చేయమంటే ,తాను  డబ్బు పంపిస్తాను అంటే వద్దు అని చెప్పి అతని విశాఖ అడ్రస్ కు రెండు రిజిస్టర్డ్ పార్సిల్స్ లో పుస్తకాలు పంపి ,పంపానని  వాట్సాప్ మెసేజ్ రాస్తూ పుస్తకాలకు డబ్బు పంపవద్దని మళ్ళీ చెప్పి ,ఆంజనేయస్వామి ప్రసాదంగా తీసుకోమని అందగానే తెలియజేయమని చెప్పాను. అతడు ఆన్జనేయస్స్వామి బొమ్మ పెట్టి శుభం అన్నాడు .ఇలాంటి వినయం వివేకం ఉన్న వారు తప్పక అభి వృద్ధి చెందుతారని మనకు అనుభవమైన విషయమే . అతనికి అతని కుటుంబానికి శ్రీ సువర్చలాంజనేయస్వామి ఆశీస్సులు ఎల్లప్పుడూ అలభించాలని కోర్తున్నాను .

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -20-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in సమయం - సందర్భం | Leave a comment

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం. ప్రకృతి ఖండం.6వ భాగం. 20.9.22

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం. ప్రకృతి ఖండం.6వ భాగం. 20.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -7

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -7

· 19-తెలుగుకన్నడ కవి,మయూరధ్వజ నాటక కర్త కవిరాజు ,కవి సవ్యసాచి –శ్రీ కలుగోడు అశ్వత్ధ రావు

· బడగనాడు శాఖకు చెందిన మధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో వెంకోబరావు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు కలుగోడు అశ్వత్థరావు (జూలై 25, 1901 – జూలై 19, 1972) [1] 1901 వ సంవత్సరం జూలై 25 వ తేదీన జన్మించాడు. కేవలం నాలుగవ తరగతి వరకే చదివిన ఇతడు సహజంగా అబ్బిన విద్యతోపాటు స్వయంకృషితో తెలుగు కన్నడ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు.అనంతపురం జిల్లా, గుమ్మఘట్ట మండలం లోని కలుగోడు లోను, కర్ణాటక రాష్ట్రం చిత్రదుర్గ జిల్లా తళుకు గ్రామంలోను కరణముగా పనిచేశాడు. ఈ రెండు గ్రామాలలోను ఇతనికి చాలినన్ని భూములున్నాయి. ఇతని జీవితం హాయిగా గడచింది.ఇంటికి వచ్చిన అతిథులను గొప్పగా సత్కరించేవాడు.తన గ్రంథాలను ప్రచురించుకోవటానికి స్వంతంగా రాయదుర్గంలో కవిరాజ ముద్రాక్షరశాలను నెలకొల్పాడు. తన చివరి దశలో దీనిని రాయల పరిషత్తుకు ఉచితంగా ఇచ్చివేశాడు.

రచనలు

  1. సర్వజ్ఞునివచనములు – కన్నడభాష నుండి తెలుగులోనికి అనువాదం
  2. ವೇಮನ ರತ್ನಗಳು – వేమన పద్యాలను కన్నడ భాషలోనికి అనువాదం
  3. అనుభవామృత సారము – మహాలింగ రంగ కన్నడలో వ్రాసిన అనుభవామృత అనే అద్వైత వేదాంత గ్రంథానికి తెలుగు అనువాదం
  4. సోమేశ్వర శతకము – పాల్కురికి సోమనాథుని కన్నడ శతకానికి తెలుగు అనువాదం
  5. హరిభక్తసారము – కనకదాసు కన్నడరచనకు తెలుగు సేత
  6. ಭಾಗವತ ಗೀತಿಗಳು – పోతనభారతంలోని గజేంద్రమోక్షము, రుక్మిణీకళ్యాణము, ప్రహ్లాదచరిత్ర, వామనచరిత్ర ఘట్టాల కన్నడానువాదము
  7. ಶೃಂಗಾರ ವರೂಧಿನಿ – మనుచరిత్ర కన్నడానువాదము
  8. ಕಂದಪದ್ಯ ರಾಮಾಯಣ – స్వతంత్ర కన్నడ రచన
  9. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಲೀಲೆ (ಬೈಲು ನಾಟಕ) – స్వతంత్ర కన్నడ వీధి నాటకము
  10. ಸುಭದ್ರಾಪರಿಣಯ ನಾಟಕ – స్వతంత్ర కన్నడ రచన
  11. గధాయుద్ధము – రన్న కవిచే రచింపబడిన ಸಾಹಸ ಭೀಮ ವಿಜಯ అనే కన్నడ కావ్యానువాదము
  12. దండకరామాయణము
  13. అశ్వత్థ భారతము (ఆది చతుష్కము మాత్రము)
  14. అశ్వత్థేశ త్రిశతి (కందములు)
  15. మూడు శతకములు
  16. మయూరధ్వజము (నాటకము)
  17. యువతీ వివాహభాగ్యోదయము (నాటకము)
  18. అక్కమహాదేవి వచనములు
  19. బ్రాహ్మణుడు
  20. గురుదక్షిణ

రచనల నుండి ఉదాహరణలు
· దండకరామాయణం నుండి మచ్చుకు కొంతభాగము:- కైకేయి: “హా నాథా! మత్ప్రేమనాథా! ధరానేత్రునేతా!ప్రతాపాధినాథున్ నిన్ను భర్తగా బొందియున్ నే నథా కృతిన్ గుందెదన్ మోహనాంగా! మదీ యేప్సితార్థంబు దీర్పంగ నేనుంటినం చంటివే? అంత భాగ్యంబు నాకున్నదే? సత్యమున్ బల్కుదే? బాళి నీ వంతగా నాయెడన్ జుల్కుదే? పల్కవే!” యన్న భూనాథు “డో మానిని! నా యెడన్ నీకు సందేహ మిట్లుండ నే హేతువో? నాతిరో! మున్ను కన్నావటే నా యుదాసీన భావంబు నీపట్ల?నీకై చితిన్ దూకగా వచ్చినన్ దూకెదన్ గోర్కె నేదీర్తు, నీడేర్తు నో కామినీ! కోరుమం”చన్న, నా జాణ వేలేచి, ముద్దారగా గౌగిటన్ గ్రుచ్చి, యా వృధ్దు మాయా విమోహంబులన్ గుప్పి, తీపౌ చమత్కారపున్ భాషణల్ సెప్పి, యిట్లాడు…..

బిరుదములు,పురస్కారములు
· కవిరాజ

· 1967 మే 6వ తేదీ హిందూపురంలో రాయలకళాపరిషత్ సత్కరించి కవిసవ్యసాచి బిరుదును ప్రదానం చేసింది.[2]

· ఉభయభాషాభాస్కర

· 20-దైవోపాసన తో ప్రజలైక్కట్లు తీర్చి శ్రీరామ స్తవ క్షేత్రమాల ,విచార దర్పణ కర్త –శ్రీ మేడవరము సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి

మేడవరము సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి సంస్కృతాంధ్రాలలో గొప్ప పండితుడిగా పేరుగాంచిన వ్యక్తి.[1][2]

జీవితసంగ్రహం
శాస్త్రిగారు 1885లో నెల్లూరుజిల్లా దర్శితాలూకా (ప్రస్తుతం ప్రకాశంజిల్లా దొనకొండమండలంలో ఉన్న) పోలేపల్లి గ్రామంలో అన్నపూర్ణమ్మ,కోటయ్య దంపతులకు జన్మించాడు. ఋగ్వేది. ఆశ్వలాయన సూత్రము, కామకాయన విశ్వామిత్రస గోత్రజుడు. వైదిక బ్రాహ్మణ శాఖకు చెందినవాడు. ఇతడు మొదట తిరుపతి, గుంటూరు జిల్లా కొల్లూరు మొదలైన చోట్ల కావ్యాలు నేర్చుకుని, ఆ తరువాత గోదావరి జిల్లా కాకరపఱ్ఱు గ్రామంలో ఉన్న వేదుల సత్యనారాయణశాస్త్రి వద్ద కావ్య, నాటక, అలంకార, సాహిత్య గ్రంథాలు చదువుకున్నాడు. మంత్రశాస్త్రము, జ్యోతిష్యశాస్త్రాలలో పాండిత్యం సంపాదించాడు. తన జీవితకాలంలో ఎక్కువభాగము కర్నూలు జిల్లా ఆళ్లగడ్డలోను, అనంతపురం, కడప జిల్లాలలోనూ నివసించినందువల్ల ఇతడిని రాయలసీమవాసిగా గుర్తిస్తున్నారు. ఇతడు మూడువందలకు పైగా శిష్యులకు ఆధ్యాత్మిక విద్యను నేర్పాడు. నిరతాన్నదానము చేసేవాడు. ఇతడు గద్యాలకు వెళ్లి అక్కడి మహారాజాతో చండీయాగము చేయించాడు. దైవోపాసనతో సంతానము లేనివారికి సంతానము కలిగేటట్లు చేశాడు. తన మంత్ర శక్తులతో గ్రామాలలో మశూచి మొదలైన బాధలనుండి విముక్తి గావించాడు. శీతలాయంత్ర ప్రతిష్ఠాపన, అష్టదిగ్బంధనాలు చేసి గ్రామాలను కాపాడుతూ, అకాల మరణాలు సంభవించకుండా, శిశువృద్ధి కలిగేటట్లు, పాడిపంటలతో తులతూగేట్లు చేశాడు.

ఇతడి శిష్యులలో గాడేపల్లి వీరరాఘవశాస్త్రి, మద్దులపల్లి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ ప్రముఖులు. జీవితకాలమంతా సాహిత్యసేవలో గడిపిన ఇతడు 1960, మే 22న మరణించాడు.

రచనలు

  1. యథార్థ విచారము
  2. విచారదర్పణము
  3. అద్వైతాధ్యాత్మిక తత్త్వము
  4. శ్రీరామస్తవన క్షేత్రమాల
  5. సీతాస్తోత్రము
  6. విభీషణ శరణాగరి
  7. విశ్వామిత్రచరిత్ర
  8. జీవితచరిత్ర (అసంపూర్ణము. 1947 వరకు మాత్రమే వ్రాశాడు. దీనిని అతని శిష్యుడు మద్దులపల్లి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ పూర్తి చేశాడు

· 21-కృతికర్త కృతిభర్త ,సంఘ సంస్కర్త ,సర్వోదయనాయకుడు ,ప్రకృతిమాత సంపాదకుడు నాటక డిటెక్టివ్ నవలా రచయిత ,సాహిత్య సరస్వతి –శ్రీ శీరిపి ఆంజనేయులు

· శీరిపి ఆంజనేయులు (జూన్ 1, 1890 – నవంబర్ 27, 1974) [1][2] కృతికర్తగా, కృతిభర్తగా, పత్రికా సంపాదకుడిగా, ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా, సంఘసంస్కర్తగా, పరిశోధకుడిగా అనంతపురం జిల్లాకు ఎంతో పేరుప్రఖ్యాతులు ఆర్జించిపెట్టాడు.

జీవిత విశేషాలు
ధర్మవరం వీధిబడులలోను, మిషన్ స్కూలులోను ఇతని ప్రాథమిక విద్య సాగింది. కలకత్తాలోని అఖిల భారత విద్యాపీఠం నుండి ఉత్తమశ్రేణిలో పట్టపరీక్ష ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. తాను చదివిన మిషన్ స్కూలులోనే ఉపాధ్యాయుడిగా పదేండ్లు పనిచేశాడు. జిల్లాపరిషత్ హైస్కూలులో ఐదేళ్లు, అనంతపురం లోని గర్ల్స్ ట్రైనింగ్ స్కూలులో 22 సంవత్సరాలు ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. ధర్మవరంలో విజ్ఞానవల్లికా గ్రంథమాలను స్థాపించి తన రచనలనే కాకుండా నారు నాగ నార్య,

Posted in మహానుభావులు | Tagged | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.8వ భాగం.19.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.8వ భాగం.19.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ -2

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ -2
అడులిన్ వద్ద ఈ దేశాలకు ఈజిప్ట్ నుంచి బేర్ బేర్ ప్రజలకోసం కుట్టని బట్టలు ఆర్సినోయ్ నుంచి ధనికులకు విలువైన బట్టలు తక్కువ ఖరీదు గడియారాలు రెండు అంచులకు జాలర్ కుట్టిన నారబట్టఉత్తరీయాలు ,మంచి అద్దాలు ముక్కలుగా కత్తిరించిన ఇత్తడి ,రాగిషీట్లు ,ముంజేతి కంకణాలు కాళ్ళ అందెలు యుద్ధ పరికరాలు వేట బల్లాలు కోసం ఇనుము దిగుమతి అవుతాయి .రాగిపాత్రలు ,నాణాలు ఇటలీ నుంచి ద్రాక్ష సారాయి బంగారు వెండి పళ్ళాలు,సైనికుల పై వస్త్రాలు ,పల్చని చర్మ కోట్లు కూడా ఈ రేవులో దిగుమతి అవుతాయి .ఇండియా ఇనుము ,ఉక్కు ,నూలు బట్టలు పెద్ద పన్నా సగమ టోగాన్ వస్త్రాలు ,చర్మ కోట్లు ,లక్క దిగుమతి అవుతాయి .డయోస్పోలిస్ అంటే ఈజిప్ట్ రాజధాని దేవుని నగరంగా పిలువబడుతుంది .మొనాఖి అంటే మల్లు బట్టలు .
అరేబియా గల్ఫ్ ఇక్కడ తూర్పుకు తిరిగి ,అవాలిటేస్ దగ్గర సన్నగా మారుతుంది .ఇలా పోతుంటే బేర్ బేర్ దేశ సంత పట్టణాలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి తగుల్తాయి .ఈప్రజలకోసం రెడీమేడ్ డ్రెస్సులు గోదుమలు,ద్రాక్షసారాయి దిగుమతి అవుతాయి .ఈ ప్రజలు తాము కట్టుకొనే చెక్క తెప్పలమీద ఆవలి తీరం లోని ,ఒకేలిస్ ,ముజ పట్టణాలకు స్పైసేస్ ,దంతాలు తాబేటి చిప్పలు సువాసనకల బంక ఎగుమతి చేస్తారు .అవాలిటేస్ దాటితే మలావ్ అనే మరో మార్కెట్ పట్టణం వస్తుంది .ఇక్కడ సముద్రం లో ఓడలు లంగరు వేసే రోడ్ స్టేడ్ ఉంది .బంగారం వెండి ఇక్కడికి దిగుమతి అవుతాయి. సువాసన బంక మైరా సాంబ్రాణి ,జాజి జాపత్రి అరేబియాకు ఎగుమతి అవుతాయి .మాలో దాటితే మరో సంతపట్టణం ముండుస్ వస్తుంది .లంగరు వేసే వీలు ఎక్కువ .పైన చెప్పిన సరుకులన్నీ ఇక్కడ దిగుమతి అవుతాయి .ఇక్కడి వ్యాపారస్తులు తగాదా కోర్లు.మనం వ్యాపారం చేయం కనుక మనకు ఫికర్ నై భాయీ ఔర్ బెహనోం .
దీనినుంచి తూర్పుగా వెడితే మూడు రోజులతర్వాత మోసైల్లుం చేరతారు .ఇక్కడా పై సరుకులతోపాటు వెండి పళ్ళాలు కొద్దిగా ఇనుము గాజు దిగుమతి అవుతాయి .ఇక్కడి నుంచి దాల్చిన చెక్క అంటే లవంగపు పట్ట భారీగా ఎగుమతి అవుతుంది .ఇక్కడినుంచి రెండు రోజులు ప్రయాణం చేస్తే చిన్న నైలు నది అనే యేరు ,నీటి ఊటలు పొన్న చెట్లు మీదుగా కేఫ్ ఎలిఫెంట్ చేర్తారు .తీరం ఇక్కడ ఒక శాఖగా చీలి ఎలిఫెంటా నది అకాన్నే అనే పొన్న చెట్ల తోపు వస్తాయి .సాంబ్రాణి, దంతం మైరా ఎగుమతి అవుతాయి .ఇక్కడినుంచి సముద్రం దక్షిణంగా మలుపు తిరిగిన చోట బేర్ బేర్ తీరం చివరహైలాండ్ వస్తుంది .ఇక్కడ అరుదుగా తుఫాన్లు వస్తాయి .అందుకే స్థానికులు టబెయి అనే సముద్రం లో మెరక ప్రాంతానికి రక్షణ కోసం వెడతారు .టబేయి దాటాక పానోగ్రామం ,అక్కడి నుంచి సముద్ర యానం చేస్తే ఒపోన్ అనే మార్కెట్ సంత పట్టణం వస్తుంది .ఇక్కడ దాల్చిన చెక్క భారీగా ఉత్పత్తి అవుతుంది .ఈజిప్ట్ బానిసలతో పాటు నాణ్యమైన తాబేటి చిప్పలు లభిస్తాయి .
ఈజిప్ట్ నుంచి దూరం లో ఉన్న ఈజిప్ట్ లో ఎపిఫీ గా పిలువబడే జులై లో సముద్ర ప్రయాణం చేస్తారు .సాంప్రదాయ బద్ధంగా నిర్మించిన ఓడలు సముద్రం మీద అడ్డం గా అరికా ,బారే గాజా లనుండి అక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యే గోధుమ బియ్యం,వెన్న, నువ్వుల నూనె నూలు బట్టలు, నడుం బెల్ట్ లు సచ్చారి అని పిలువబడే వెదురు తోపుల్లో లభించే తేనే ను సంతకు తెస్తారు .ఇక్కడి రాజు స్వతంత్రుడు .పట్టణ ప్రముఖుడు ఒకరు పాలనా వ్యవహారాలూ చూస్తాడు .ఇక్కడి నుంచి సముద్ర తీరం దక్షిణానికి వంపు తిరిగిన చోటు అజానియా భూభాగం తగుల్తుంది .ఇక్కడి నుంచి ఆరు రోజులు ప్రయాణిస్తే ఏడు నదులు ,పైరాలియా దీవులు ,దాటి ,ఔసాటిక్ తీరంలో ఒక పగలు ఒక రాత్రి ప్రయాణిస్తే అడవులతో ఉండే మెనుడియాన్ దీవి వస్తుంది .ఈ దీవిలో అనేక నదులు ,పక్షులు మెట్ట తాబేళ్లు ,మొసళ్ళు ఉంటాయి .చేపల మావులతో తాబెళ్ళను పడతారు .రెండు రోజుల ప్రయాణం తర్వాత రేప్టాసంతపట్టణ౦వస్తుంది .కొబ్బరి నారతో బిగి౦ప బడిన ఈ పట్టణం రాఫ్తా గా పిలువబడుతోంది .దంతాలు ఎక్కువగా దొరుకుతాయి ఇది దొంగల దీవి. మఫారిక్ తెగ ముఖ్యుడు దీని పాలకుడు రాజుకు లోబడి ముజా ప్రజలు ఓడలను అరబ్బు కెప్టెన్ లతో బెరాలాడి వ్యాపారానికి పంపిస్తారు వీళ్ళు స్థానికులతో వివాహాలు చేసుకొంటారు .ముజ మార్కెట్ లో ఇనుప బల్లాలు ,గొడ్డళ్ళు బాకులు ,కత్తులు,కొబ్బరినూనె, గాజు సామాను ఎగుమతి అయి సారాయి గోధుమలు దిగుమతి అవుతాయి.
బెర్ నెస్ కు కుడివైపు భూఖండానికిచివర అజానియా మార్కెట్ తగుల్తుంది .ఇది దాటితే అప్పటి వరకు ఎవరూ అధిగమించని సముద్రం పడమరకు వంపు తిరిగి కనిపిస్తుంది .నావికులకు పెద్దగా పరిచయం లేని ఇధియోపియా ,లిబియా ,ఆఫ్రికా ల మీదుగా ప్రయాణిస్తే ఆ దారి పశ్చిమ సముద్ర౦ లో కలుస్తుంది .మస్సేల్ నుంచి మూడు రోజులు ప్రయాణం చేస్తే చుట్టూప్రాకారాలతో ఉన్న వైట్ విలేజ్ హార్బర్ వస్తుంది .నబ టేయాన్స్ లకు రాజైన మలిఖాస్ పాలన లో ఇది ఉంది .అరేబియా చిన్న నౌకలకు స్థావరం. రాజప్రతినిధి సుంకం వసూలు చేస్తాడు . .దీనికి చాలా దూరం లో దిగువున ఇండియన్ సముద్రపు సరిహద్దుగా అరేబియా దేశం ఉంది .ఇక్కడి గిరిజనులు వాళ్ళ స్వంత భాష మాట్లాడతారు .కొండగుహల్లో చేపలు తినేవారు ,లోతట్టు ప్రాంతాలలో రెండు భాషలు మాట్లాడే దుర్మార్గ ప్రజలుంటారు .సముద్రంలో ప్రయాణించే వారిని దోచుకొని బతుకుతారు .ఓడలు బ్రద్దలై నిర్వాసితులైన జనాన్ని వీళ్ళు పట్టుకొని బానిసలుగా మార్చి అరబ్బు రాజులు ,ముఖ్యులకు అమ్మితే వారు వీరిని ఖైదీలను చేసి ‘’కారనైట్స్’’గా పిలుస్తారు .అరేబియా తీరం వెంట సముద్రయానం భయానకం .కొండరాళ్ళు తగిలి షిప్ రెక్ అవచ్చు .వీటిని దాటి బరంట్ ఐలాండ్ చేరి ,హమ్మయ్య అని ఊపిరి పీల్చుకొని అక్కడ ఒంటెలు గుర్రాలు,గొర్రెలను మేపే శాంతియుతులైన సంచార జాతి ప్రజలతో కలిసి ఉంటారు .
ఇక్కడి నుంచి గల్ఫ్ పాదం కుఎడమ వైపు సముద్ర తీరాన ముజ పట్టణం వస్తుంది .ఇది చట్టప్రకారం ఏర్పడిందే .అరబ్బీ ఓడవ్యాపారులతో సముద్ర ప్రయాణీకులతో సందడిగా ఉంటుంది .నిరంతరం లావా దేవీలతో బిజీ బిజీగా ఉంటుంది. ఇక్కడ నుంచి చాలా దూరం లో ఉన్న బారి గాజా తో వ్యాపారం చేస్తారు .ఇక్కడినుంచి బయల్దేరితే సవా నగరం వస్తుంది .దీని ప్రభువు ఖోలే బస్ .ఇక్కడికి తొమ్మిది రోజుల ప్రయాణ దూరం లో సఫర్ అనే రాజధాని వస్తుంది .ఇక్కడి రెండు తెగలను పాలించే చారిబయాల్ రాజు ఉంటాడు .అంటే దైవ ఆశీర్వాదమున్నవాడు అని అర్ధం యితడు ఖరీదైన బహుమతులు చక్రవర్తికి అందిస్తూ ,రాయబారులను పంపిస్తూ అతనితో సఖ్యత తో ఉంటాడు .ముజ హార్బర్ లో ఎరుపు నీలం కలిసిన సన్న, ,ముతక వస్త్రాలు ,అరేబియా స్టైల్ బట్టలు ,జుబ్బాలు ,నూలు ,బంగారం తో నేసిన ఎ౦బ్రాయిడరి వస్త్రాలు కుంకుమపువ్వు ,రంగు మస్లిన్స్ ,దుప్పట్లు ,సువాసన ఆయింట్ మెంట్లు ,గోధుమలు దిగుమతి అవుతాయి .రాజులకోసం గుర్రాలు కంచరగాడిదలు, వెండి బంగారు పాలిష్ ఉన్న పాత్రలు ,ముజలో ఉత్పత్తి అయి ఎగుమతి అవుతాయి గ్రీకు మాసం ధోట్ లో అంటే సెప్టెంబర్ లో నౌకాయానం సుఖకరం .
ముజకు చాలా దూరం లో అవలిటిక్ గల్ఫ్ దగ్గర బెర్ బెర్ ల దేశం అరేబియా తీరాన ఉంది .ఇక్కడ పెద్దగా పొడవులేని కాలువ ఇరుకు దారిగుండా ప్రవహించి ,పెద్ద అలలల్తో పర్వత గాలులతో ఉప్పొంగుతూ ప్రవహిస్తుంది .తీరానికి దగ్గర ఒసేలిస్ అనే అరబ్బు గ్రామం ఉంది .లంగరు వేసే వీలుంది .పర్షియన్ గల్ఫ్ కు వెళ్ళే నౌకలు లంగరు వేసే మొదటి స్థావరం ఇది .ఇది దాటి చాలాదూరం వెడితే యుడేమా అరేబియా గ్రామం వస్తుంది ఇది చారిబయాల్ రాజ్యం లోనిది ఇక్కడి నీరు మంచి రుచిగా తాగటానికి వీలుగా ఉంటుంది .ఇది బే కు ముఖద్వారం .ఇండియా ఈజిప్ట్ దేశాల కార్గో నౌకలకు దారి ఇచ్చేదికనుక దీన్ని యుడేమా అరేబియా అన్నారు .అలెగ్జాండ్రియా రేవు దారి ఇస్తున్నట్లు ఇది గేట్ వే గా ఉంటుంది అన్నమాట ..దీని రాజధాని సబ్బాధ .అరేబియా బట్టలు ,శిలారసం అంటే స్టోరాక్స్,బంగారు వెండి పళ్ళాలు, గుర్రాలు బొమ్మలు దిగుమతి అవుతాయి ఇక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యే సాంబ్రాణి, కలబంద ఎగుమతి అవుతాయి .
ఇక్కడి నుంచి ముందుకు వెడితే సచలిటస్ అనే లోతైన సముద్రశాఖ అడ్డంగా ప్రవహిస్తుంది. దట్టమైన అడవులు మేఘాలు ,పొగ తో ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాల చెట్ల మధ్య నాణ్యమైన సాంబ్రాణి లభిస్తుంది .సాంబ్రాణి చెట్లు పొట్టిగా ఉంటాయి .ఈజిప్ట్ చెట్లు కొద్దికొద్దిగా బ౦కక కార్చి నట్లు ,ఇక్కడి చెట్ల బెరడు పై చుక్కలు చుక్కలుగా ద్రవరూపం లో సాంబ్రాణి కారి ఘనీభవిస్తుంది .శిక్షకుగురైన ఖైదీలచే సాంబ్రాణి సేకరిస్తారు ..వాతావరణం అనారోగ్యకారణం .
స్యాగరాస్ అనే ఈ భూభాగం బే కు కుడివైపు సముద్రం లోకి చొచ్చుకొని పోతుంది .ఇక్కడ ఒక దుర్గం నౌకాశ్రయం ఉన్నాయి కేప్ కు వ్యతిరేక దిశలో ఒక దీవి ఉందిడయాన్ కోయిడా దీవి విశాలంగా ఎడారిగా సముద్ర జలాలతో చిత్తడి నేలగా ఉంటుంది .ఇక్కడ పాకే జీవులు ఎక్కువ .వీటి కొవ్వు కరగబెట్టి వంటనూనె గా వాడుకొంటారు. పండ్లు ఉండవు. ద్రాక్ష పెరగదు .ప్రజలు చాలాతక్కువ. స్థానికులు ఉండరు .వ్యాపారనిమిత్తం వచ్చిన వారే ఉంటారు .ఇక్కడ వ్యాపారం లో స్థిరపడిన వారు అరేబియా –ఇండియా గ్రీసు మిశ్రమజాతి వారు .తెల్ల తాబేళ్లు, మామూలు తాబేళ్లు ఉంటాయి .తాబేళ్ల వేట ఎక్కువ. తాబేళ్ల డిప్పలు కోసి చిన్న సైజు పళ్ళాలు రొట్టెల పాత్రలు చేసి ఎక్కువ ఖరీదుకు అమ్ముతారు .ఇక్కడ రస సింధూరం అంటే రెడ్ సల్ఫైడ్ ఆఫ్ మెర్క్యురి అంటే సినబార్ ఇండియాలో లాగానే దొరుకుతుంది .

మహా ప్రయాణం లో అలసిపోయాం కనుక కాసేపు విశ్రమిద్దాం మిత్రులారా .
సశేషం
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ  శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ -1

హిందూ మహాసముద్ర౦ లోఒకటవ  శతాబ్దం లో ఒంటరిగా పడవ పై ప్రయాణించిన అజ్ఞాత నావికుని చరిత్ర పెరిప్లేస్ ను తెలుగులో అవిష్కరించిన- బందరు వాస్కోడిగామా శ్రీ సిలార్ -1

రోమన్ జాతీయుడు ఈజిప్ట్ వాసి ,గ్రీకు సాహసిక నావికుడు ,ఒక సాధారణ వ్యాపారి క్రీ శ 1వ శతాబ్దం లో హిందూ మహాసముద్రంలో టాప్ లేని ఓపెన్ బోట్ లో వాణిజ్యసరుకుతోసాహసంగా ప్రయాణించగా అతని  యాత్రా వ్యాపార విషయాలను గ్రంధస్తం చేసిన కైఫీయత్తుపేరే  ‘’పెరిప్లస్. ‘’.నావికుడి పేరూ రచయిత పేరు లేని గ్రంథం  .ఆనాటిఆచార వ్యవహారాలను ప్రజల జీవన పరిస్థితులను ప్రపంచానికి తెలియపరచి న తోలి చరిత్రకారుడు పెరిప్లస్ గ్రంధ కర్త .గ్రీకులో రాసిన దీన్ని 1912లో  విల్ఫ్రెడ్ హెచ్  స్కాఫ్ ఇంగ్లీష్ లోకి అనువదిస్తే ఆత్మీయుడు బందరు సాహితీ  మిత్రుల మార్గదర్శి జనాబ్ సిలార్ మహమ్మద్ గారు ఈ ఏడాది మార్చిలో తెలుగులొకిఅనువది౦చి  అందించిన తాజా పుస్తకం ఇది .దీన్ని కోరుకొల్లు జూనియర్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ శ్రీమతి పామర్తి( నారగాని )  లీలావతి గారికి అంకితమిచ్చారు .

   అజ్ఞాత రచయిత ,చరిత్రకారుడు పెరిప్లస్ గ్రంధ కర్త ‘’పెరిప్లస్ ఆఫ్ దిఎరైత్రియన్ సీ’’పుస్తకం రాశాడు .అ నాడు ఇండియానుంచి విలువైన జాతి రంగురాళ్ళు ,కలప సుగంధ ద్రవ్యాలు ముఖ్యంగా దాల్చిన చెక్క వగైరా మళ్ళీపంపిణీ చేయబడి ,నైలుకు .మధ్యధరా ప్రాంతాలకు రవాణా అయ్యేవి .ఇండియాలో జరిగిన భౌగోళిక మార్పు వల్లసింధునది డెల్టా భూభాగం పశ్చిమ దిక్కుకు మారటం ,కచ్ ప్రాంతపు హార్బర్లు మెరక అవటం ,ఆసియా ప్రజలపై దాడులు వలన హిందూ సముద్రంపై వ్యాపారం మందగించింది .ఆరబ్బులస్వాదీనం లో ఉన్న ‘’గార్డా వ్యూయి ‘’స్వతంతం పొంది ,వ్యాపారాలకు మార్కెట్ ఏర్పడింది .అప్పుడే అబిసీనియా దేశపు సేవలలో ఉన్న పేరు తెలియని రోమన్ ఒకడు ఇండియాకు ఓపెన్ పడవ పై సముద్రయానం సాగించాడు .అనుకూల వాతావరణం లో కొన్ని నెలలు విదేశాల్లో వ్యాపారం ముగించి ,అక్కడి సరుకులతో అనుభవాలతో స్వేదేశం చేరాడు .కొలంబస్ తో పాటు పేర్కొన తగిన హిప్పలస్ అనే సాహస యాత్రికుడు క్రీశ 47లో ఎరైత్రియన్ అంటే ఇండియన్ ఓషన్ లో అడ్డంగా ప్రయాణించి ,ఇండియాలో వివిధ ఋతువులలో సముద్ర వాతావరణం లో మార్పులు ఉండటం గమనించాడు .ఇండియాకు ఇతడే మార్గం కనిపెట్టినవాడు .ఇవి తర్వాతి నావికులకు మార్గ దర్శకాలయ్యాయి .చరిత్రకారుడు ప్లీనీ అతడిని విశేషంగా శ్లాఘించాడు .ఉజ్జయిని రాజు ,శాలివాహన శత కర్త కతియవార్ క్రీశ 78లో శక సంవత్సరం ప్రారంభించాడు .కనుక ఈ పుస్తకరచన దానికి ముందే జరిగిఉండాలి .ఇండియాకు రోముకు జరిగిన వ్యాపారాన్నే పెరిప్లస్ చెప్పింది . క్రీశ 64లో రోము పాలకుడు నీరో. జులై 19నుంచి 25వరకు 7రోజులపాటు రొం తగలబడి,10జిల్లాలు అగ్నికి పూర్తిగా ఆహుతయ్యాయి .ప్లినీకొంతవరకు దీన్ని చరిత్రలో పొందుపరచాడు .ఈ సంఘటనకు ముందే పెరిప్లస్ రచన జరిగి ఉండాలి కనుక చరిత్రలో నమోదుకాలేదు .కాబట్టి  పెరిప్లస్ రచనాకాలం క్రీ శ 62వేసవి తర్వాత ,క్రీ శ 58వేసవికి ముందు అని మల్లగుల్లాలు పడి చరిత్రకారులు నిర్ధారించారు .రోమన్ల కాలం లో అనేక రచనలు కు పెరిప్లస్ అనే పేరు వాడారు .హిందూ దేశపు హిందూ మహాసముద్రం ,అందులో కలిసే ఎర్ర సముద్రం ,పర్షియన్ గల్ఫ్ లకు గ్రీకులు రోమన్లు ‘’ఎరైత్రియన్ సి ‘’పేరు వాడారు . సిలార్ గారికి ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ ,ఇక మీరూ, నేనూ కలిసి ఆ అజ్ఞాత నావికుడితో ప్రయాణం చేస్తూ విషయాలు తెలుసుకొందామా ?

  ఆకాలం లో చేపల ఆవుదూడల మా౦స భక్షకుల తెగలను ఇచ్ టయోఫాగి, అగ్రియో ఫాగి ,మొచ్చోఫాగి అని పిలిచేవారు .ఇప్పుడు ‘’బిషారిన్స్ ‘’అంటున్నారు .సూబియా రాజ్యపు చివరి రాజధాని మేరోయి క్రీ పూ 520లో రాజకీయ కేంద్రంగా మారి పెరిప్లస్ రచనాకాలం తర్వాత ఎడారి తెగలు సూడాన్ నీగ్రోల దండయాత్రలో రాజ్యం ముక్కలు చెక్కలై ,మేరోయి నైలు నదీ భాగ మై ,ఆరవ యేటిపాయ దిగువన సారవంతమైన ఆధునిక బెగారావియా ఏర్పడింది .బైరైన్స్ నౌకాశ్రయం నుంచి నాల్గు వేల  స్టాడియాల దూరం లో ఒక చిన్న  సంతమార్కెట్ పట్టణం టోలమయాన్ వస్తుంది .ఇక్కడ తెలుపు రంగు డిప్పలున్న తాబేళ్లున్నాయి .ఏనుగు దంతాలు ఉన్నాయి .నౌకాశ్రయం లేదు. చిన్న పడవలలోనే ప్రయాణమంతా.

  సెప్టెంబర్ మొదటివారం లో ఎర్ర సముద్రం దాటితే అడ్డంగా ప్రయాణించటానికి వీలైన గాలులు వీస్తూ ప్రయాణం హాయి కలిగిస్తుంది .టోలెమయాన్ -టోకేరా డెల్టా లో దక్షిణ భాగం .దీన్ని ప్రాకారాల రక్షణ దుర్గ౦గా కట్టారు .దీనికి దగ్గర నూబియన్ అడవిలో ఏనుగులు ఎక్కువ .పూర్వకాలం నుంచి దీనికి దారి ఉంది  .వేటగాళ్ళ కేంద్రమైన టోలేమయాన్ కు దిగువన దూరం లో అడులిన్ ఓడరేవు ఉంది .ఇది గల్ఫ్ కు తలభాగంగా ఉంటుంది .లంకప్రాంతాల్లో ఏనుగుల్ని  ఖడ్గ మృగాలను  బతికి ఉండగానేచంపుతారు .అలలాయి సముద్ర తీరం లో చేపలను తినేవారు తాబేటి చిప్పల్ని అమ్ముతారు .ఇక్కడికి ఎనిమిది వందల స్టాడియాల దూరంలో లోతైన బే-అఖాతం  ఉంది .ఇక్కడ అరుదైన ఒన్ సియాన్ రాయి ఉత్పత్తి చేస్తారు .  

 సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19-9-22-ఉయ్యూరు 

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -6

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -6

16-అచ్చ తెనుగు కవి,మనువు పుట్టువు ,మెచ్చుల పచ్చ ముచ్చెలి కర్త , కవితా కళానిధి- శ్రీ నారు నాగనార్య

నారు నాగనార్య (జులై 3, 1903 – జనవరి 18, 1973) సాహితీవేత్త.

జీవిత విశేషాలు
నారు నాగనార్య 1903 జూలై 3లో సుబ్బమ్మ నరసింహం దంపతులకు జన్మించాడు. తెలిక కులస్థుడు. స్వగ్రామం వైఎస్ఆర్ జిల్లా రైల్వే కోడూరు సమీపంలో ఉన్న రాఘవరాజుపురం. నెల్లూరు జిల్లా వెంకటగిరిలో అష్టావధాని అల్లాడి జగన్నాథశాస్త్రి వద్ద చంధస్సు, అలంకార శాస్త్రాలు నేర్చుకున్నాడు. జనమంచి శేషాద్రిశర్మ వద్ద శ్రీవిద్య ఉపాసనము చేశాడు. ఇతడు స్వాతంత్ర్యప్రియుడు. 1921లో సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. పర్లపాడు సత్యాగ్రహాశ్రమములో నివసించి ఖద్దరు సేవ చేశాడు. 1923,1947లలో సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని జైలుకు వెళ్లాడు. 1949నుండి సాహిత్యంవైపు దృష్టి మరలించాడు. ఇతనికి వైద్యవిద్యలో ప్రవేశం ఉంది. రమణ మహర్షి పట్ల ఆకర్షితుడైనాడు. 1973 జనవరి 18న మరణించాడు.

సాహిత్యసేవ
ఇతనికి సంస్కృతాంధ్ర భాషలంటే అభిమానము. సుమారు 70 గ్రంథాలు రచించాడు. ఏకథాటిగా వందలకొద్దీ పద్యాలను అల్లగలిగే శక్తి ఉంది. అచ్చతెలుగు పై ఎక్కువ మమకారము ఉన్నవాడు. పెద్దన మనుచరిత్రను మనువుపుట్టువు అనే పేరుతోను, ముక్కు తిమ్మన పారిజాతాపహరణమును మెచ్చులపచ్చమ్రుచ్చిలి అనే పేరుతోను అచ్చతెలుగులో అనువదించాడు. ఇతని రచనలు గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి, జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ మొదలైన పండితుల మెప్పును పొందాయి.

రచనలు
· వీరపూజ

· శ్రీ పృథ్వీరాజవిజయము

· తిలోత్తమాసాహసికము

· మనువు పుట్టువు

· మెచ్చులపచ్చ మ్రుచ్చిలి

· శకుంతల

· ఊర్వశి

· వెన్నెల పెళ్ళి

· రామకత

· ఉషారాజ్ఞి

· ధ్యానమాలిని

· ప్రణయిని

· శ్రీ రమణాభ్యుదయము

· ఆర్యవాణి

· తెలుగుతల్లి శతకము

· సౌందర్యలహరి

· శ్రీ మలయాళ సద్గురు దండకం

· శ్రీ రమణానుగ్రహ స్తుతి

· కేనోపనిషత్తు

· యతిగీతం

· శ్రీ హృదయాభ్యుదయము

· శ్రీరామహృదయం

· లక్ష్మణహృదయం

· దేవయాని

· కష్టజీవి

· పరాధీన భారతం

· సత్యాన్వేషి

· ఉద్బోధ

· వెన్నెలపెండ్లి

· వసంతోదయం …మొదలైనవి

రచనలనుండి ఉదాహరణలు
పనిపాటు విడియూరు నాడుఁ దిరుగన్ బాల్వడ్డ బైరాగి పో

రనుతిండిన్ బ్రదుకంగలాడచటికాహా! వచ్చెనా! వచ్చి యే

మనిచెప్పెన్ మనయందగాఁడు బదులేమందించెఁగన్గీటి రు

క్మిణి యేమాడెను డాఁప కంతయును గూర్మింబల్కరాదే!చెలీ!

దాసానిరంగు చీరన్

బాసి, వెలఁది మడుఁగుఁగట్టి – పంచల సొమ్ముల్

వేసి, కయిదమ్మిఁదునుకలు

సేసి,చెలిన్ గొదుకు బ్రదుకుఁ – జిడిముడి పడుచున్

నీరున్నకాఱు మబ్బున

జేరిన రిక్కవలె ‘సత్య’- చెలువంబఱిపం

చారించి యలుకగీమున

దూరెను సకులలుగఁ జేయుదురుగద! యిట్టుల్

-మెచ్చులపచ్చ మ్రుచ్చిలి (అచ్చతెలుగు పారిజాతాపహరణము)నుండి

వాగర్ధంబులవోలె నిర్వురొకటై వైరి ప్రకాండంబును

ద్వేగాకంపిత దేహవల్లరులరీతిన్ స్వప్రతాపక్రియా

వేగోదీర్ణబల ప్రభంజనతఁ గల్పింపన్ సముద్దిష్ట దీ

క్షాగర్వంబున లేళ్లపై నుఱుకువ్యాఘ్రంబుల్ వలెన్ దూఁకినన్

బలవన్నాగవరంబేన్

జవిచీమల చేతఁజిక్కిచచ్చినయటులీ

బలియుఁడు మాచే సిలుఁగుల

గలఁగఁడె యిపుడొంటి పాటు గదిసినకతనన్

అనియుప్పొంగుతలంపులన్ బెనఁగు మిథ్యాపౌరుషోద్రేక సం

జనిత క్రోధ విఘూర్ణనోత్థచటులోచ్ఛాయ క్రియన్ బ్రాఙ్మనో

జనితాఖండజయేప్సితార్థ ఫలమిచ్చాస్ఫూర్తి నర్థించి, మిం

చిన వేగంబున వీరుపైఁగవిసి నిస్త్రింశోగ్ర ధారాహతిన్

-వీరపూజనుండి

గుత్తపు పట్టుఱైకబిగి కుట్టు పటుక్కునఁ బిక్కటిల్లి స్వా

యత్తముఁ దప్పిపోఁబ్రిదిలి యబ్బుర పుబ్బగు గబ్బిగుబ్బలు

వెత్తున నొత్తరించి వలపింపఁగవుంగిటనించి పల్లు కెం

పొత్తిలి మోవితేనెఁజవులూరఁగొనెన్ ‘విధు’డా ‘తిలోత్తమన్’

-తిలోత్తమాసాహసికమునుండి

ఈ కాలం లో మన కవితా సరస్వతి ,అవధాన విద్వాన్ బ్రహ్మశ్రీ పాలపర్తి శ్యామలానంద ప్రసాద్ అచ్చతెనుగు లో కావ్యాలు రాయటమేకాక అవధానాలు కూడా చేసి దేశ విదేశాలలో కీర్తి పొందుతున్నారు .
17-శివభారత కావ్యకర్త ,శతావధాని ,స్వర్ణకంకణ,కనకాభిషేకం;సువర్ణ గండ పెండేర గ్రహీత, గౌరవ డాక్టరేట్ ,శాసన మండలి సభ్యులు ,ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడెమి ఉపాధ్యక్షులు ,కవి సింహ ,అవధాన పంచానన –శ్రీ గడియారం వేంకట శేష శాస్త్రి
పరాయిపాలనను నిరసించి స్వాతంత్య్రకాంక్షను అణువణువునా రగుల్చుతూ రచించిన మహాకావ్యమే ‘శ్రీశివభారతం’. భరతమాత పరాయి పాలనలో కళావిహీనమైన తరుణంలో అరుణోదయంగా వెల్లివిరిసింది కావ్యమది. మాతృభాష విముక్తికి మార్గదర్శిగా పంచకావ్యాల సరసన 1943లో 8 ఆశ్వాసముల ప్రబంధంగా శివభారతం వెలుగొందింది. ఈ అద్భుత కావ్య సృష్టికర్త గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి.ఆధునికాంధ్ర కవుల్లో ప్రముకులు,శతావధాని డా||గడియారం వేంకటశేషశాస్త్రి.ఈయన దుర్భాక శతావధానితో కలిసి కొన్నికావ్వనాటకాలు రాశాడు.
జీవిత విశేషాలు
పెద్దముడియం మండలం నెమళ్లదిన్నె గ్రామంలో రామయ్య, నరసమ్మ దంపతులకు 1894 ఏప్రిల్ 7వతేదీన జన్మించారు. విద్యాభ్యాసం కోసం ప్రొద్దుటూరు చేరుకుని స్థిరపడ్డారు. గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి ధర్మపత్రి వెంకటసుబ్బమ్మ. రామశేషయ్య, వెంకటసుబ్రమణ్య వీరి పుత్రులు. 1932లో అనిబిసెంట్‌ మున్సిపల్‌ పురపాలిక పాఠశాలలో తెలుగు ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు. బ్రహ్మానందిని అనే సాహిత్య సాంస్కృతిక మాసపత్రికకు సంపాదకులుగా సేవలు అందించారు. గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. రూపావతారం శేషశాస్త్రి వద్ద తర్క, వ్యాకరణ, సాహిత్య శాస్త్రాలు, వాసుదేవావధాని వద్ద యజుర్వేదం, ఉపనిషత్తులు, దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని వద్ద అవధాన విద్యల్లో ఆరితేరారు. గోవర్ధన సప్తశతి, ఉత్తర రామాయణ గ్రంథాలు, సంస్కృతం నుంచి తెలుగులోకి అనువదించారు. పుష్పబాణ విలాసం, వస్తుజంత్రి, మల్లికామారుతం, శ్రీనాథ కవితాసామ్రాజ్యం, రఘునాధీయం, వాల్మీకి హృదయావిష్కరణ వంటి గ్రంథాలను రచించారు. నన్నయ్య భారతం, పోతన భాగవతం లాగా గడియారం వేంకటశేష శాస్త్రికి చిర కీర్తిని తెచ్చిన పెట్టిన గ్రంథం శివభారతం.

సత్కారాలు
· ప్రొద్దుటూరు రాయల సాహిత్య పరిషత్తు ఆధ్వర్యంలో ఎన్నో సాహిత్య ప్రసంగాలు చేశారు గోదావరి తీరంలోని రాజమహేంద్రవరంలో శ్రీపాద తల్లావర్ఘుల వారిఎదుట గజారోహణ సత్కారం అందుకున్నారు.

· 1945లో అనంతపురంలోని హిందూపురం లలిత కళాపరిషత్తు సభ్యులు స్వర్ణ గండపెండేరం, సువర్ణ కంకణ బహుకరించారు.

· 1948లో మద్రాసు ప్రభుత్వం దశాబ్ద కాలపు ఉత్తమ సాహితీ గ్రంథంగా శివభారతాన్ని గౌరవించి ప్రథమ బహుమతితో సత్కరించారు.

· 1967లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం సాహిత్య అకాడమి అవార్డు అందజేసింది.

· 1968లో ప్రొద్దుటూరులో కనకాభిషేకం,

· 1974లో మరాఠా మందిర్‌ వారు శివాజి త్రిశత జయంతి ఉత్సవాల్లో భాగంగా బంగారు పతకాన్ని బహుకరించారు.

· 1976లో వెంకటేశ్వర విశ్వ విద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్‌ను అందించారు.

· 1959 నుంచి 1968 వరకు శాసనమండలి సభ్యునిగానూ,

· 1969 నుంచి 1973 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమి ఉపాధ్యక్షులుగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు

బిరుదులు
· కవితావతంస

·

Posted in మహానుభావులు | Tagged | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.8వ భాగం.18.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.8వ భాగం.18.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

మరో పు౦జీడు పుస్తకాలు

.మరో పు౦జీడు పుస్తకాలు ,5వ ప్రపంచసభలు డిసెంబర్ 23,24
ఇవాళ ఉదయం బెజవాడ ఐలాపురం కన్వెన్షన్ హాల్ లో కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం ఆధ్వర్యం లో 75ఏళ్ళ స్వాతంత్ర ఉత్సవాల సందర్భంగా వెలువరించిన ‘’అమృత భారతి ‘’వ్యాస సంకలనం ను జస్టిస్ శ్రీ బట్టు దేవానంద్ గారు ఆవిష్కరించారు .వేదికపై శ్రీ మండలి బుద్ధప్రసాద్ ,శ్రీ గుత్తికొండ సుబ్బారావు శ్రీ పూర్ణ చ౦ద్ ఉన్నారు .శ్రీవిహారి పుస్తకాన్ని పరిచయం చేశారు .జస్టిస్ గారు చాల నిష్కర్షగా నిర్మొహమాటంగా నేటి దేశ రాష్ట్ర పరిస్థితి వివరించారు .మనకొక రాజధాని లేదని అన్ని రాష్ట్రాలవారు ఆక్షేపిస్తుంటే యువత తల దించు కోవాల్సి వస్తోందని ఇది అత్యంత సిగ్గు చేటైన విషయమని ,దేశం లో అన్ని రంగాలలో విలువలు పతనమై పోయాయని వాటిని పునరుద్ధరించి జాతిని తల ఎత్తుకొనేట్లు చేసేబాధ్యత రాచాయితది అనీ, రచయిత అధికారానికి లొంగి పొతే వ్యవస్థను ఎవ్వరూ బాగు చేయలేరని ,ఆత్మ విశ్వాసం స్థైర్యం తో రచయిత సంఘానికి మార్గ దర్శి కావాలని కోరుతూ పోతనగారి పద్యాన్ని సందర్భానికి తగినట్లు ఉదాహరించారు. చప్పట్లు మోగించారు జనం .బుద్ధప్రసాద్ గారు మాట్లాడుతూ నిజాయితీకి, నిర్భీతికి ,విలువైన జడ్జిమెంట్ల కు ఈ జస్టిస్ గొప్ప పెరుపొందారని అందుకే వారితో పుస్తకావిష్కరణ జరిపించామని చెప్పారు .తర్వాత ఈ పుస్తకం లో వ్యాసాలురాసిన రచయితలలో హాజరైన వారికి శాలువాకప్పి ఆపుస్తకాన్నిచ్చిశ్రీ జస్టిస్ గారి చేత సత్కరింప జేశారు .సభలో ఉన్నవారందరికీ పుస్తకం అందించారు . ఆతర్వాత కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం కార్యవర్గ సమావేశం జరిగింది .ముఖ్య విషయాలు అధ్యక్ష కార్య దర్శిలు తెలియజేశారు .
5వ ప్రపంచ రచయితల మహాసభలు రెండు రోజులు ఈ డిసెంబర్ 23,24తేదీలలో శుక్ర ,శని వారాలలో విజయవాడ సిద్ధార్ధ కాలేజిలో జరుగుతాయనీ ,ఈ సారి కార్యవర్గం బాధ్యత పెంచు తున్నామని ,జీవిత సభ్యులతో సహా అందరూ ప్రవేశ రుసుం 500 రూపాయలు చెల్లించాలనీ ,స్వచ్చందంగా ముందుకు వచ్చి విరాళాలు కూడా ఇవ్వాలని కోరారు .సుబ్బారావు గారు 50,పూర్ణ 25,పుట్టి నాగలక్ష్మి 25వేలు ,నేను 10వేలు ,శ్రీలత 10వేలు ,విష్ణుప్రసాద్ 10వేలు సిలార్ 10వేలు మరికొందరు ఉదారంగా విరాళాలు అందిస్తామని హర్షధ్వానాల మధ్య తెలియజేశా౦ .ఈ సారి సభలకు ఒక ప్రత్యెక వాట్సాప్ ఫోన్ నంబర్ , ప్రత్యెక బాంక్ అకౌంట్ కూడా తీసుకొన్నామని ఆనంబర్ లతోనే అన్నీ త్రాన్సాక్షనులు జరపాలనీ ,ఉత్సాహంగా పని చేసి ఎక్కువమంది ప్రతినిధులను నమోదు చేసి సభల విజయానికి తోడ్పడమని కోరారు .
ఆతర్వాత ఐలాపురం హోటల్ లో భోజనాలు ఏర్పాటు చేశారు .చాటంత ప్లేటులో చుట్టూ అన్నీ పదార్ధాల డిప్పలు మధ్యలో అన్నం కలుపుకోవటానికి వీలు .ఐలాపురం భోజనం అన్నా టిఫిన్ అన్నా ఎప్పుడూ రొటీనే .నేను తిన్నదేమీ లేదు . జనవరి తర్వాత ఎనిమిదినెలలకు జరిగిన కార్యవర్గం .శ్రీమతి తుర్లపాటి రాజేశ్వరి దంపతులు శ్రీ సవరంమాస్టారు ,శ్రీలత ,రాధిక ,అన్నపూర్ణ ,అక్షరం ప్రభాకర్ ,రాజేష్ ,వృద్ధులు శ్రీ బందా రామారావు ,నూనె అంకమ్మారావు,భూసురపల్లి,దత్తాత్రేయ శర్మ మొదలైన వారిని చాల నెలల తర్వాత చూశాను .
నేను ఫంక్షన్ హాల్ మెట్లు ఎక్కుతు౦డ గానే పైన ఉన్న బుద్ధ ప్రసాద్ గారు ‘’దుర్గా ప్రసాద్ గారూ మీరు రాసిన ఆర్టికల్ ఇవాళ ప్రభలో చూశాను ‘’అని అభినదించారు .శ్రీ నాగసూరి రాయమని కోరిన ఆర్టికల్ అది .అమృత భారతి తోపాటు చారిత్రిక రచయిత శ్రీ సిలార్ మహమ్మద్ అందించిన – ‘’పెరిప్లస్ఆఫ్ దిఎరిత్రియన్ సి ‘’కి ఆయన చేసిన అనువాదం ,ఆయనే రాసిన కృష్ణాజిల్లా జమీందారులు ,డాక్టర్ నూనె అ౦కమ్మారావు గారి ‘’యోచన ఆలోచన’’, సరికొండ నరసింహరాజు గారిచ్చిన ‘నెత్తురు పాదాలు ‘’లయన్ శ్రీ బందా వెంకట రామారావు గారి ఇటీవలి రచన ‘’పాండవ పట్టమహిషి ద్రౌపది ‘’.ఇవన్నీ ఎప్పుడు చదవాలో ?
మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -18-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -5

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -5
13-మున్సిపల్ వైస్ చైర్మన్ సెనేట్ సభ్యుడు ,,కవి సార్వ భౌమ ,కావ్యకళానిధి,అవధాన పంచానన ,రాణాప్రతాప చరిత్ర కావ్యకర్త –శ్రీ దుర్భాక రాజ శేఖర శతావధాని
దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని (నవంబర్ 18, 1888 – ఏప్రిల్ 30, 1957) [1] వైఎస్ఆర్ జిల్లా అవధానులలో మొదట చెప్పుకోదగిన వాడు. లలిత సాహిత్య నిర్మాత. పండితుడు. ప్రొద్దుటూరు నివాసి. వైఎస్ఆర్ జిల్లాలోని జమ్మలమడుగులో 1888లో జన్మించాడు. గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రితో కలిసి “వేంకట – రాజశేఖర కవులు” అనే జంటపేరుతో 1920-1928 మధ్యకాలంలో అనేక శతావధానాలు నిర్వహించాడు.
విద్యాభ్యాసము
• 1904-1907ల మధ్య కందాళ దాసాచార్యులు, జనమంచి శేషాద్రిశర్మ ల వద్ద సంస్కృతాంధ్రాలు, నాటకాలంకార శాస్త్రాలు చదివాడు.
• 1907లో కడప ఉన్నత పాఠశాలలో మెట్రిక్యులేషన్ ఉత్తీర్ణుడైనాడు.
• మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలలో ఎఫ్.ఎ.చదువుతూ మధ్యలో ఆపివేశాడు.
ఉద్యోగాలు
• 1908 నుండి ప్రొద్దుటూరు లోని జిల్లా మునసబు కోర్టులో గుమాస్తాగా పనిచేసి గాంధీ ఉద్యమ ప్రభావంతో 1921లో ఉద్యోగం మానివేశాడు.
• ప్రొద్దుటూరు మునిసిపల్ కౌన్సిలర్‌గా పనిచేశాడు. 1928లో వైస్ ఛైర్మన్‌గా ఉన్నాడు.
• 1927- 1932ల మధ్య ప్రొద్దుటూరు తాలూకా బోర్డు ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.
• మద్రాసు సెనేట్ సభ్యుడిగా, వేదపాఠశాల కార్యదర్శిగా సేవలను అందించాడు.
రచనలు
• రాణాప్రతాపసింహచరిత్ర[2]
• అమరసింహచరిత్ర
• వీరమతీ చరిత్రము
• చండనృపాల చరిత్రము
• పుష్పావతి
• సీతాకల్యాణము (నాటకము)
• సీతాపహరణము (నాటకము)
• వృద్ధిమూల సంవాదము (నాటకము)
• పద్మావతీ పరిణయము (నాటకము)
• విలయమాధుర్యము
• స్వయంవరము
• అనఘుడు
• గోదానము
• శరన్నవరాత్రులు
• అవధానసారము
• రాణీసంయుక్త (హరికథ)
• తారాబాయి (నవల)
• టాడ్ చరిత్రము
• రాజసింహ
• ది హీరోయిన్ ఆఫ్ హిందూస్తాన్ (ఆంగ్లంలో)
• కామేశ్వరీ స్తోత్రమాలా (సంస్కృతంలో)
బిరుదులు
కవిసార్వభౌమ, కావ్యకళానిధి, కళాసింహ, అవధానిపంచానన, వరచారిత్ర కవిత్వభారతి, కవిబ్రహ్మర్షి మూర్ధన్య అన్నవి వీరి బిరుదులు
14-  రామావతార తత్త్వం ,బ్రహ్మావతార కర్త ,నిత్యకర్మానుష్టానజీవి ,,శతావధాని,ఆంద్ర వ్యాస ,కళాప్రపూర్ణ –శ్రీ  జనమంచి శేషాద్రి శర్మ
జనమంచి శేషాద్రి శర్మ (Janamanchi Seshadri Sarma) ( జూలై 4, 1882 – జూలై, 1950) సుప్రసిద్ధ తెలుగు కవి, పండితుడు.
జీవిత సంగ్రహం
వీరు 1882 సంవత్సరంలో జూలై 4వ తేదీన వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో సుబ్రహ్మణ్యావధాని, కామాక్షమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరి ప్రపితామహులు సూర్యనారాయణ సోమయాజి, పితామహులు వేంకటావధాని. వీరి పెద్దల నివాసస్థానం వైఎస్ఆర్ జిల్లా బద్వేలు తాలూకా వెంకటరాయపురం అగ్రహారం.శర్మగారికి బాల్యంలోనే మాతృ వియోగం కలిగింది.తండ్రి సుబ్రహ్మణ్య శర్మగారు మనోవైక్లయముతో కాశీ నగరమునకు వెళ్ళిపోయారు.బావగారైన గౌరిపెద్ది రామయ్యగారు శేషాద్రి శర్మ గారిని చేరదీసి చదువు చెప్పించారు.రెండేళ్ళ తరువాత శర్మగారి తండ్రి కాశినుండి తిరిగివచ్చి తమ కుమారిని తిరిగి చేరదీసిరి.అప్పటికే అవధాన విద్యానిధులై ప్రశస్తినార్జించి యుండిరి.కాని కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుగారి సూచన మేరకు అవధాన వుద్యమమునుండి తొలగి కావ్య రచనకు ఉపక్రమించినారు. కడపలో కొంతకాలం ఉద్యోగం చేసి తరువాతి కాలంలో కాశీ కాలినడకన వెళ్ళి అక్కడ నాలుగు సంవత్సరాలు విద్యా వ్యాసంగం చేశారు. తరువాత విజయనగరంలోను, కసింకోట మొదలైన ప్రాంతాలలో విద్యా తపస్విగా నివసించారు. వీరు చాలా శాస్త్రాలను పఠించారు. వీరు మొదట సి.ఎస్.బి. హైస్కూలులో తెలుగు పండితునిగా పనిచేసి, అక్కడ నుండి కర్నూలు కోల్స్ మెమోరియల్ హైస్కూలులో పనిచేసి, చివరిగా మునిసిపల్ ఉన్నత పాఠశాల, కడపలో 1901 నుండి దీర్ఘకాలం ప్రధానాంధ్ర పండితునిగా పనిచేసి 1937లో గజోత్సవంతో పదవీ విరమణ చేశారు.
శర్మగారి జీవిత విధానమత్యంత క్రమబద్ధమైనది.బ్రాహ్మీముహూర్తమున లేచి స్నాన సంధ్యాది అనుష్టానములను పూర్తి చేసుకొని, కావ్యరచన, తర్వాత అధ్యాపకత్వము, కొంతకాలము సాంసారిక కృత్యములు, మరల పురాణ పరిశోధనము సాయంకాలమున సద్గోష్ఠి ఇవి వారి నిత్య కృత్యములు.ప్రతి లేఖకు స్వయముగా వెంటనే బదులు ఇచ్చేవారు. ఎనిమిది గంటలపాటు పాఠశాలలో ఉద్యోగము, నాలుగు గంటల పాటు విశ్రాంతి తప్ప తక్కిన కాలమంతటిని కావ్యరచనకై వినియోగించిన మేధావులు శర్మగారు.

వీరి పదిహేనవ ఏటనే కవిత్వాన్ని ప్రేమించి అవధానాలు చేయడం ప్రారంభించారు. శతావధానాలు కూడా చేశారు. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు వంటి వ్యక్తుల ఉపదేశాల వలన కావ్య రచనా కార్యక్రమానికి దీక్ష వహించి జీవితాంతం విద్యార్థిగా కృషిచేశారు. గురుకులావాసంతో, స్వయంకృషితో వీరు నాటకాంత సాహిత్యం, అలంకార శాస్త్రం, వ్యాకరణం, స్కంధత్రయ జ్యోతిషం, యోగ, మంత్ర శాస్త్రం, ధర్మ శాస్త్రం మొదలైన వాటిలో పరిశ్రమ చేసి మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. ఆయుర్వేదంలో చక్కని నాడీజ్ఞానం పొందారు. వీరికి సాహిత్య గురువు రఘుపతి శాస్త్రి, వ్యాకరణ గురువు దాసాచార్యులు, జోతిశ్శాస్త్ర గురువు తోపల్లి చయనులు. వీరు విద్యా తపోనిధిగా ఎంతో మంది శిష్యులకు అక్షరదానం చేసిన విద్యాదాత వీరు.
శర్మగారి గ్రంధములన్నింటిని వావిళ్ళవారు ప్రచురించి మహోపకారమొనరించిరి.శర్మగారి షష్ఠిపూర్తి సందర్భముగా సన్మానోత్సవ ప్రత్యేక సంచికను వెలువరించి గౌరవించారు కూడా. వీరికి ‘బాలసరస్వతి’, ‘అభనవ ఆంధ్ర వాల్మీకి’,’అభినవ నన్నయభట్టు’, ‘ఆంధ్ర వ్యాస’, ‘కావ్యస్మృతితీర్థ’, ‘కళాప్రపూర్ణ’, ‘మహాకవి’, ‘సంస్కృతసూరి’, ‘కైజర్ హింద్’ మొదలైన బిరుదులు ఉన్నాయి. వీరు చాలా సన్మానాలు పొందారు.[1][2] [3]
పోతనామాత్యులవలె సహజ పండితులైన శర్మగారు భాగవత దశమస్కందమును మాత్రమే 610 పుటలు 5200 పద్యములలో రచించిరి.మహాపండితులైన నాగపూడి కుప్పుస్వామయ్య, వేదం వేంకటరాయ శాస్త్రి, శ్రీపాద కృష్ణమూర్తిశాస్త్రి మున్నగు వారలు శర్మగారినెంతగానో కొనియాడేవారు.కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి గారు శర్మగారిని గురుంచి ప్రసంగిస్తూ వీరికవిత్వమునకు వీరి వినయాతిశయము శోభన కలిగించుచున్నది కవిత్వ పాండిత్యములకును, సౌజన్యమునకును నిత్యసంధి లేదనుట మనము ఎరింగిన విషయమే. వీరెవ్వరిని అధిక్షేపించినట్లు, ఎవ్వరితో గాని వాదమునకు పూనినట్లు కానరాదు. సౌజన్యము వీరి అలంకారము.ప్రఖ్యాతికై ప్రాకులాడువారు కారు. పండిత ప్రకాండులై, నిత్యసాహిత్యపరులై, పరోపకార పరాయణ చిత్తులై, పరదేవీ పదారవింద ధ్యానా సక్తులై మహాకావ్యములనెన్నింటినో రచించిన శ్రీ శేషాద్రిశర్మగారు 1950 జులైలో దివంగతులైనారు.
రచనలు
అనువాదాలు
శేషాద్రి శర్మ ఈ క్రింది సంస్కృత కావ్యాలను తెలుగు లోకి అనువదించారు.[4]
• హలాస్య మహాత్మ్యం
• బ్రహ్మాండ పురాణం
• బ్రహ్మ పురాణం
• వాల్మీకి రామాయణం (ఆంధ్ర శ్రీమద్రామాయణం) [5]
• శ్రీమద్భాగవతంలోని 10 వ అధ్యాయం (తాండవకృష్ణ భాగవతం)
• స్కంద పురాణం నుండి కౌమారికా ఖండం, అరుణాచల ఖండం.
• పాండవాజ్ఞాతవాసం
స్వతంత్ర రచనలు
• శ్రీమదాంధ్ర లలితోపాఖ్యానము
• హనుమద్విజయము
• సర్వమంగళా పరిణయం
• ధర్మసార రామాయణం[6]
• కలివిలాసం
• సత్ప్రవర్తనము
• శ్రీ రామావతార తత్త్వము
• శ్రీ కృష్ణావతార తత్త్వము
• శ్రీకృష్ణ రాయబార చరిత్రము
• శ్రీ శంకరాచార్య చరిత్రము
• తండ్లత
• వనజాక్షి
• హృదయానందం
• దుష్ ప్రభుత్వము
• నవరత్ర హారము
• నీటుకత్తె
• గిరీశవిజయము
• విచిత్ర పాదుకాపట్టాభిషేకం
• నీతిసింధువు
• నీతిరత్నాకరము
• మనుచరిత్ర పరిశోధనము
• భగవద్గీత (వచనము)
• ఉత్తమమార్గము
• విచిత్రరామాయణము
• ఉదయగిరిముట్టడి
• కడపమండలచరిత్ర
• శ్రీరామవనవాసము
• విహంగవిజయము
• స్వప్నయాత్ర
• నీతికథావళి
15- ఆంద్ర పాండవ గీతాలు ,భామినీ విలాస కర్త ,విద్వత్కవి విభూషణ –శ్రీ వేదము వెంకటకృష్ణశర్మ
తెలుగు కవి, పండితుడు, అనువాదకుడు.
జీవిత విశేషాలు
వేదము వేంకటకృష్ణశర్మ చిత్తూరు జిల్లా కార్వేటినగరంలో శ్రీరామయ్య, సుబ్బనరసమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. స్మార్త బ్రాహ్మణుడు. కౌశిక గోత్రజుడు. ఇతని పూర్వీకులు కార్వేటి నగర సంస్థానంలో పేరుగడించి రాజాదరణ పొందిన పండితప్రకాండులు. ఇతడు తన 15 ఏటనే కార్వేటి నగరంలో ‘ఆమ్నాయ నిలయం’ అనే గ్రంథాలయాన్ని నెలకొల్పాడు. పొట్టకూటి కోసం ఇతడు కడప జిల్లా కోడూరులోని క్రైస్తవ మిషనరీలో క్రైస్తవ గ్రంథాలను తెలుగులోనికి అనువదించే ఉద్యోగంలో చేరాడు. తరువాత మద్రాసు చేరుకుని అక్కడి కన్యకాపరమేశ్వరీ దేవస్థానం వారి హైస్కూలులో ఆంధ్ర ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసి 1950లో రిటైర్ అయ్యాడు.
సాహిత్యసేవ
ఇతనిది ప్రౌఢ గంభీర శైలి. భావసంపద కలిగి పదలాలిత్యముతో కవిత్వం అల్లగలడు. ఇతని గ్రంథాలు కొన్ని విశ్వవిద్యాలయ పాఠ్యాంశాలుగా ఉన్నాయి.
రచనలు
1. సద్ధర్మ ప్రబోధిని
2. కలి నిగర్హణము
3. ఆంధ్ర పాండవ గీతలు
4. శిష్య నీతిబోధినీ శతకము
5. తోడేటి దొరతనము
6. భక్తకల్ప శతకము
7. ధర్మవిమర్శనము
8. కుందమాల
9. భామినీ విలాసము
10. ఊరు భంగము
11. తేనెసోనలు (నాలుగు సంపుటాలు)
12. భక్తవత్సల శతకము
13. శ్రీరామ(లక్ష్మీ)స్వభావము
14. శ్రీసోమశేఖరీయము (సభారంజన శతకము)
15. శ్రీకృష్ణశాస్త్రీయము (కలివిడంబన శతకము)
16. నెహ్రూ కావ్యము
17. అభినవాంధ్ర కాదంబరి
18. శతక వాజ్మయ సర్వస్వము (రెండు సంపుటాలు)
19. శ్రీ ఆంజనేయ కవీయము (చారుచర్య)
20. అమెరికా మహాపురష చరితము
21. పద్మ ప్రాభృతకము
22. బాలభారతము
23. మహాపురుష శతకము
24. ఝాన్సీ మహారాణి
25. భక్తియోగము
26. ఆరణ్యకజాతులు
27. మహేశమాల (సంస్కృత శ్లోకాలు)
28. విష్ణుమహామాయావిలాసము
29. బౌద్ధ ధర్మదీక్ష
30. సుభాషిత రత్నమాల
బిరుదులు/సన్మానాలు
• పండితోపాధ్యాయ పరిషత్ వారు ఇతనికి విద్వత్కవిభూషణ అనే బిరుదు ఇచ్చారు.
• 1961లో కడప జిల్లా రాజంపేట లో మాడభూషి అనంతశయనం అయ్యంగార్ ఆధ్వర్యంలో పౌరసన్మానం జరిగింది.
సశేషం
మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -18-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -4

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -4

11- పంచాంగకర్త ,జ్యోతిష్ శాస్త్రవేత్త ,కాశీ వ్యాకరణ పండితుడు ,దేవీభాగవత కర్త ,కావ్యతీర్ధ –శ్రీ జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ (నవంబరు 11, 1899 – నవంబరు 18, 1972) [1] సంపన్న వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో 1899, నవంబరు 11 న అనంతపురం జిల్లా తాడిపత్రి తాలూకా గాండ్లపాడు గ్రామంలో జన్మించాడు. కాశ్యపస గోత్రోద్భవుడు. చిన్నతనంలోనే తండ్రిని కోల్పోయి కడపలో నివసిస్తున్న మాతామహుడు మామిళ్లపల్లి సీతారామయ్య పంచన చేరాడు. అనుముల వేంకట సుబ్బావధానుల వద్ద వేదవిద్య, ఋగ్యజుర్వేదాలలోని స్మార్తకర్మల పాఠాలను నేర్చుకున్నాడు. జనమంచి శేషాద్రిశర్మ వద్ద కావ్యపాఠములు చదివాడు. 1915లో కాశీలో వ్యాకరణశాస్త్రం అభ్యసించి 1916లో విజయనగరం సంస్కృతకళాశాలలో చదివాడు. 1918లో జనమంచి శేషాద్రిశర్మ దగ్గర జ్యోతిష్యశాస్త్రం నేర్చుకున్నాడు. 1923లో కలకత్తా సంస్కృత విద్యాపీఠం నిర్వహించిన కావ్యతీర్థ పరీక్షలోను, 1924లో పురాణతీర్థ పరీక్షలోను ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.1927లో మద్రాసు యూనివర్సిటీ నుండి విద్వాన్ పట్టాను పొందాడు. 1918లో కడప పురపాలక ఉన్నత పాఠశాలలో సహాయ ఉపాధ్యాయుడిగా చేరి 1960లో ప్రధాన ఆంధ్రోపాధ్యాయుడిగా పదవీవిరమణ చేశాడు. 1920 నుండి పంచాగం వ్రాసి ముద్రించడం ప్రారంభించాడు. సుమారు 40 సంవత్సరాలు ప్రతి యేటా పంచాంగాన్ని ప్రచురించాడు. త్రిస్కంద జ్యోతిషము, వ్యాకరణము, ధర్మశాస్త్ర కృషి జాతక ముహూర్త భాగాలలో ఇతనికి మంచి ప్రవేశం ఉంది.

రచనలు

  1. దేవీభాగవతము
  2. లలితాంబా శతకము (1926 వావిళ్ల ప్రెస్‌లో ప్రచురితం)
  3. సమాసాలంకార ఛందోదర్పణం
  4. ఆంధ్రవ్యాకరణ సుగ్రహము
  5. దశావతారములు
  6. అద్భుతోత్తర రామాయణము
  7. బ్రహ్మఖండము (ఆంధ్రీకరణం 2000 పద్యాలు)
  8. పుష్పగిరి మాహాత్మ్యము
  9. పురాణ కథాసాగరము
  10. సీమంతిని
  11. కాత్యాయిని[2]
  12. వనజాక్షి

ఇవి కాకుండా ఇంకా 10 శతకాలు, ఎన్నో దండకాలు వ్రాశాడు. ఎన్నో శతకాలను, గ్రంథాలను పరిష్కరించాడు.

12- కవిత్వ వేది ,జిల్లా విద్యాశాఖాధికారి ,ఆంధ్ర వాజ్మయ ,అశోకచరిత్రకర్త ఆనందాశ్రమ ,రాఘవేంద్ర బృందావన నిర్మాత,అంతరార్ధ కళా ప్రపూర్ణ –శ్రీ కల్లూరు వేంకట నా రాయణరావు

కవిత్వవేదిగా ప్రముఖుడైన రాయలసీమ రచయిత కల్లూరి వెంకటనారాయణరావు. ఈయన తన పేరుతో కాక గుప్తనామాలతో అనేక రచనలు చేసాడు. ఆయన రచనలను పాఠ్యాంశాలుగానూ బోధించేవారు.

బాల్యం
కల్లూరు వేంకటనారాయణరావు[1]1902 మార్చినెల 6వతేదీ అనంతపురంజిల్లా రాప్తాడు మండలంలోని బండమీదపల్లెలో జన్మించాడు. బడగనాడు నియోగి శాఖకు చెందినవాడు. వశిష్టగోత్రుడు. స్మార్తభాగవత సంప్రదాయస్తుడు. ద్వైతమార్గనిష్ఠుడు. తండ్రి యజమాన సుబ్బారావు. తల్లి లక్ష్మమ్మ. ఇతని పూర్వీకులు అనంతపురం జిల్లా లేపాక్షిమండలంలోని కల్లూరు గ్రామవాస్తవ్యులు. ఇతడు బాలమేధావిగా పేరొందాడు. విద్యార్థి దశలోనే విజ్ఞానచంద్రికాగ్రంథమాల వారు నిర్వహించిన పోటీలో మొదటి బహుమతి గెలుచుకున్నాడు.

విద్యాభ్యాసం, ఉద్యోగం
ఇంగ్లీషు, తెలుగు, కన్నడ భాషలలో ఎం.ఎ.చేశాడు. మల్లాది సూర్యనారాయణ శాస్త్రి, ప్రయాగ వెంకటరామశాస్త్రి, గరిమెళ్ల సోమన్న మొదలైన వారివద్ద శిష్యరికం చేశాడు. పుట్టపర్తి నరసింహాచార్యుల వద్ద సంస్కృతం నేర్చుకున్నాడు. 1925లో ఎల్.టి.ఉపాధ్యాయుడిగా అనంతపురం టీచర్ ట్రైనింగ్ స్కూలులో ఉద్యోగం ప్రారంభించాడు. 1934లో డిప్యుటీ ఇన్పెక్టర్ ఆఫ్ స్కూల్స్‌గా పదోన్నతిని పొంది కంభం, డోన్, జమ్మలమడుగు, కోవెలకుంట్ల, ఆళ్లగడ్డ,ఆలూరు,కర్నూలు,పులివెందుల, తాడిపత్రి,పెనుకొండ,రాయదుర్గం మొదలైన చోట్ల పనిచేశాడు. హొస్పేట, రాయచోటి ట్రైనింగ్ స్కూళ్లలో హెడ్‌మాస్టర్‌గా పనిచేశాడు. 1948 నుండి 1956 వరకు జిల్లావిద్యాశాఖాధికారిగా దక్షిణ కన్నడ, బళ్ళారి, అనంతపురం, నెల్లూరు, కృష్ణా, కడప జిల్లాలలో పనిచేసి 1956లో స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేశాడు. ఇతడు క్షణకోపి.ఖండితవాది. ముఖస్తుతి, ఆత్మవంచన ఇతనికి గిట్టవు. ఎంతటివారినైనా నిర్దాక్షిణ్యంగా మాట్లాడటం ఇతని స్వభావం.

సాహిత్యసేవ
చిన్నతనంలోనే సత్యనారాయణమహాత్మ్యము, ఆంజనేయ స్తవకళామాలిక, మానసబోధ, కృష్ణార్జునీయము మొదలైన కావ్యాలను రచించాడు. అహల్యాసంక్రందనము అనే నాటకాన్ని 19 యేళ్ళ వయసులోనే రచించాడు. శ్రీరాఘవేంద్రస్త్రోతానికి తెలుగులో వ్యాఖ్యనం వ్రాశాడు. ఆంధ్రపత్రిక ఉగాది సంచికలలో కొన్ని వ్యాసాలు ప్రకటించాడు. బి.ఎ. పరీక్షకోసం వ్రాసుకున్న తెలుగు నోట్స్‌ను కొన్ని మార్పులతో ఆంధ్రవాజ్మయచరిత్ర సంగ్రహముగా రూపొందించి చిలుకూరు నారాయణరావు ప్రోత్సాహముతో వావిళ్ళవారి ద్వారా 1928లో ప్రకటించాడు. ఇది సుప్రసిద్ధ విమర్శగ్రంథముగా ఇతనికి పేరు తెచ్చిపెట్టింది. ఈ గ్రంథం 30 సంవత్సరాలపాటు విద్వాన్ పరీక్షకు పాఠ్యగ్రంథంగా ఉండేది. ఇంకా ఇతడు పాతికకు పైగా రచనలు చేశాడు. ఇతడు పద్యంకాని, గద్యంకాని తడుముకోకుండా సహజధారలో అప్పటికప్పుడే చెప్పగల సద్యస్ఫూర్తి కలవాడు. చెప్పింది, వ్రాసినది సాధారణంగా సవరణకు ఇష్టపడేవాడు కాదు. ఇతడు తన తొలి గ్రంథాలను తన జన్మనామమైన ‘భోజరాజు’ అనే పేరుతోనూ,ఆంధ్రవాజ్మయచరిత్రసంగ్రహాన్ని ‘కవిత్వవేది’ పేరుతోనూ, అశోకచరిత్ర కావ్యాన్ని ‘బోధార్షేందు’ అనే గుప్తనామంతోనూ,ఆంగ్లరచనలను స్వామినారాయణ అనే పేరుతోనూ రచించాడు. ఇతడు రచించిన చారిత్రకకావ్యం శ్రీమదశోక చరిత్రము (శాంతి సామ్రాట్టు – అశోక చరిత్రము) జాతీయోద్యమ నేపథ్యంలో వెలువడింది. దీనిని విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, జమ్మలమడక మాధవరామశర్మ, దివాకర్ల వేంకటావధాని,కురుగంటి సీతారామయ్య, మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ,నిడుదవోలు వేంకటరావు, తుమ్మల సీతారామమూర్తి చౌదరి మొదలైన వారు ప్రశంసించారు.

సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక సేవలు
ఇతడు చిన్నతనం నుండి ఆధ్యాత్మిక చింతన కలవాడు. ఇతనికి జ్యోతిశ్శాస్త్రములోనూ, మంత్రశాస్త్రములోనూ ప్రవేశం ఉంది. బాల్యం నుండి భవిష్యద్విజ్ఞానవాణి ఉండుటచే అనేకులు ఇతనిని ఆశ్రయించి తమతమ సాంసారిక క్లేశాలను తగ్గించుకునేవారు. ఇతడు గాయత్రీమంత్ర తత్పరుడై కలరా మొదలైన ఎన్నో వ్యాధులచే బాధపడేవారిని బాగుచేసినాడని, ఇతని సలహాను అనుసరించిన గుడ్డివాడికి చూపు వచ్చిందని, అనేకులకు సంతానమును, ఋణవిముక్తి మార్గమును, సుఖజీవిత యోగమును కలిగించినాడని చెప్పుకుంటారు. దేవాలయ పునరుద్ధరణ పట్ల నూతన ఆశ్రమ నిర్మాణము పట్ల ఇతనికి మక్కువ ఎక్కువ. ఉద్యోగ ప్రస్థానములోనే ఇతడు ఇసురాళ్ళపల్లెలోనూ, రైల్వేకొండాపురం లోను, అనంతపురం వద్ద గుత్తిరోడ్డులో ఉన్న తడకలేరు తీరంలో ఆనంద ఆశ్రమమును, శ్రీరాఘవేంద్రస్వామి బృందావనాశ్రమాలను స్థాపించాడు. ఈయన 1979లో అస్తమించాడు.

ఇతర విశేషాలు
నీలం సంజీవరెడ్డి రాష్ట్రపతిగా ఉన్నప్పుడు కల్లూరు వేంకట నారాయణరావుని సన్మానించాలని భావించి ఆహ్వానం పంపగా ఆయన తిరస్కరించారు. కల్లూరు వేంకట నారాయణరావు వంశీకులు సమీప బంధువులైన కల్లూరు అహోబల రావు, శ్రీకృష్ణ దేవరాయ గ్రంథమాల స్థాపించి రాయలసీమ రచయితల చరిత్రను నాలుగు సంపుటాలుగా రచించి ముద్రించారు.

రచనల జాబితా

  1. అహల్యాసహస్రాక్షీయము (నాటకం)
  2. ఆంధ్రవాజ్మయచరిత్ర సంగ్రహం (విమర్శ)
  3. పుష్పాంజలి (పద్యకావ్యం)
  4. సత్యలీలాలహరి-తులసీవనమాలిక
  5. శ్రీకృష్ణార్జునీయము (నాటకం)
  6. శ్రీ విద్యారణ్యచరితము (పద్యకావ్యము)
  7. షాజహాన్ (పద్యకావ్యము)
  8. సాధనామృతము
  9. శ్రీమదశోకచరిత్రము(పద్యకావ్యము)
  10. శ్రీవీరేశలింగయుగము (19వశతాబ్దపు ఆంధ్రవాజ్మయచరిత్ర)
  11. The Message of Past and India
  12. శ్రీగీతోత్తర భాగవతము
  13. శ్రీవేదవ్యాస(ఆధ్యాత్మిక)రామాయణము
  14. విశ్వబోధాంజలి (వచనము)
  15. Bodhanjali
  16. శ్రీ ఆంజనేయస్తవకళామాలిక, మానసబోధ , భజనలు
  17. షడ్దర్శనములు(అముద్రితము)
  18. ఇస్లాం తత్త్వమంజూష(అముద్రితము)
  19. అవిధేయతనయ చరిత్రము(అముద్రితము)
  20. ద్రావిడభాషామూలము(అముద్రితము)
  21. పంపాభారతము(ఆదిపర్వము)
  22. పంపాభారత (ఆదిపర్వ) (కన్నడ పద్యకావ్యము)

బిరుదములు
· అంతరార్థకళాప్రపూర్ణ

· కవితాతపస్వి

· కవితానందమనోదధి

· కవిత్వవేది

· కవిరాజశేఖర

· మహాకవి

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -17-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిశ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.7వ భాగం.17.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిశ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.7వ భాగం.17.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

మహర్షి దేవేంద్ర నాథ ఠాకూర్-4(చివరిభాగం )

మహర్షి దేవేంద్ర నాథ ఠాకూర్-4(చివరిభాగం )

 వేదాంత గ్రంథాలను సులభమైన భాషలో రచించి దేవేంద్రుడు అందరికి అందుబాటులోకి తెచ్చాడు .దినపత్రికలో మాసపత్రికలలో బ్రహ్మ ధర్మాల గురించి వ్రాస్తూ జనాలకు అందుబాటులోకి తెచ్చాడు .వేద వేదాంతాలలోని కఠిన మంత్రాలకు సులభ శైలిలో వ్యాఖ్యలు వంగభాషలో రాశాడు   .వేదం ఉపనిషత్తులను ఏయే ఛందస్సులతో చదవాలో ఎలా ఉచ్చరించాలో ఆ నిబంధనలన్నీ స్వయంగా నేర్పేవాడు .అందరు నిత్యపూజతో భగవంతుని ఆరాధన చేయాలని చెప్పి తానూ ఆచరించి అందరిచేతా చేయించాడు .బ్రహ్మ విద్యా వ్యాప్తికి అహరహం తపిస్తూ కృషిచేసి ఫలితాలు సాధించాడు .కేశవ చంద్ర సేన్ దేవేంద్రుని ప్రధాన శిష్యుడయ్యాడు .

 మహర్షి దేవేంద్రనాథ ఠాకూర్

బ్రహ్మ సమాజాలు అన్ని చోట్లా వెలశాయి .అన్నిటికి ఆదిమ బ్రహ్మ సమాజమే ఆదర్శంగా చేశాడు. పరమజ్ఞాని ,మానవ హృదయవేది ,విశ్వ ప్రకృతి తెలిసిన దేవేంద్రుడు  అందరి మనసులను గెలిచాడు .అందరూ ఆయనను గురుతుల్యునిగా భావించి గౌరవించారు .మహర్షి అని గౌరవంగా సంబోధించేవారు అన్ని సంఘాలచేత ధర్మప్రచారం పెద్ద ఎత్తున నిర్వహింప జేశాడు .వేదాధికారం అందరికీ వర్తింప జేశాడు .దీనికి సనాతన హిందువులు అడ్డు పడ్డారు .ఇంట్లోనే కాదు తీర్ధ యాత్రా స్థలాల లోనూ సంసారం చేస్తూ సాధన చేశాడు .బాల్యం నుండి ప్రకృతి ఆరాధకుడు .వివిధ ప్రదేశాలలో ప్రకృతి సౌ౦దర్యాలలో లీనమై తన సాధన కొనసాగించాడు .

 శాంతి నికేతన్

దేవేంద్రుని శిష్యులలో శ్రేష్టుడైన కేశవచంద్రుడు మహాపండితుడు జ్ఞాని మహావక్త .అతనిని ఆది బ్రహ్మ సమాజానికి ఆచార్యుని చేసి వానప్రస్థ  ఆశ్రమం స్వీకరించాడు .ఇదే శాంతినికేత ఆశ్రమం లేక శాంతి నికేతన్ ..ఇక్కడ ప్రశాంత జీవితం గడుపుతూ ‘’ధర్మ పిత ‘’గా భాసి౦చాడు .ఏడాదికొక సారి బ్రహ్మ  సమ్మేళన సభ జరిపేవాడు. 1874నవంబర్ లో ‘’సమదర్శి ‘’మాస పత్రిక ఏర్పరచి నిర్వహించాడు .అవసరమున్న వారికి లెక్కలేనన్ని దాన ధర్మాలు చేసి వదాన్యుడని పించుకొన్నాడు .శాంతి నికేతన్ ను ఆర్యరుషి సంప్రదాయ బద్ధంగా నిర్వహించాడు .సర్వ శాస్త్రాలు ఇక్కడ బోధించాడు .చక్కని భవనాలు నిర్మించాడు .ప్రకృతి శోభతో శాంతినికేతన్ అందర్నీ ఆకర్షించేది .

  దేవేంద్రుని పెద్దకుమారుడు ద్విజేంద్రనాథుడు తండ్రి ధర్మకార్యాలన్నీ నిర్వహించేవాడు .రెండవ ఆయన విశ్వకవి రవీంద్రుడు సరస్వతి పుత్రుడై ఆసియా కవి సార్వభౌముడైనాడు .మహర్షి దేవేంద్రనాథ ఠాకూర్ 87వ ఏట 19-1-1905న బ్రహ్మ ప్రాప్తి పొందాడు .

  మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-9-22-ఉయ్యూరు  

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

క్లాస్ ప్రేక్షకుల క్లాసిక్ కమనీయ రమణీయ అమర ప్రేమత్యాగమయ  రామచక్కని దృశ్య కావ్యం –సీతారామం


క్లాస్ ప్రేక్షకుల క్లాసిక్ కమనీయ రమణీయ అమర ప్రేమత్యాగమయ  రామచక్కని దృశ్య కావ్యం –సీతారామం

 మా అబ్బాయి శర్మ రెండు రోజుల్నించి సేతారామం చూశారా,చూసి సమీక్ష రాయమని  చెవిలో రొదపెడుతుంటే ,నిన్న మధ్యాహ్నం మూడు వంతులు ,రాత్రి పూర్తిగా ప్రైం వీడియో లో చూశాం .చూశాక నా పరిస్థితి కాళిదాస శాకుంతలం నాటకం చదివి ,ఎగిరి గంతులేసి నాట్యం చేసిన జర్మన్ పండితకవి ,విమర్శకుడు గోధే పరిస్థితే నాది అయింది .ఆసినిమాను వర్ణించటానికి మాటలు చాలవు అనిపించింది .అదొక ‘’సాగా’’ .కృష్ణశాస్త్రి, తిలక్ కవిత్వాలు చదివాక పొందే ఆనందం ,విశ్వనాథ్ సినిమాలు చూశాక పొందే ఆనుభూతి ,నాకు నచ్చిన క్లాసిక్ ‘’చివరకు మిగిలేది ‘’సినిమా కు కొనసాగి౦పుఅనిపించింది .ఏం రాద్దామన్నా సూపర్లేటివ్ లు తప్ప మామూలు మాటలు దొర్లటం లేదు .క్రికెట్ చరిత్రను తిరగరాసిన గవాస్కర్ సచిన్, ధోనీ ,కోహ్లీ లు ఎలా ఆరాధనీయులయ్యారో ఈ సినిమా దర్శకుడు హను అలా అయ్యాడు .పవిత్ర సీతా రామ ప్రేమ మయ జీవితానికి హనుమ సాయం చేసినట్లుఈ  రావిపూడి’’ హను’’ సహాయం చేశాడని పించింది .అత్యద్భుత సినిమాలకు ఒరవడి పెట్టి పెద్ద బాలశిక్ష రాశాడని పించింది .వెయ్యిబాహుబలులు ,,వంద ఆర్ ఆర్ ఆర్ లు దీనిముంది బలాదూరేమో అనిపిస్తుంది .ఒక సినిమా చూసినట్లు ఉండదు .పాత్రలతో కలిసి ప్రయాణం సాగిస్తున్నట్లు ఉంటుంది .సినిమా పాటలంటే హీరో పక్క ఒక పాతిక హీరోయిన్ పక్క మరోపాటికి కృత్రిమ వేషాలతో చిందు లేయటంకాదు. వారి మనసులోని భావాలు సలలిత రాగ సుధగా సాగిపోవటం అని చూపిన వైనం మెచ్చతగింది. ట్రెండ్ సెట్టర్ అనిపించింది .నటీ నటవర్గం తమ ప్రతిభ మేరకు నటించలేదు జీవించి సినిమాకు జీవం పోశారు .కిషోర్ హాస్యం వెన్నెల కురిపించక ,సునీల్ పాత్ర పండక దిష్టిపిడతలు గా నిలిచిపోయారు .మంచి పంట పండిన పొలానికి అవీ అవసరమేగా ?

 ప్రతి సన్ని వేశం పండింది .క౦టికి ఇంపుగా మెరిసింది .మొదట్లో పదినిమిషాలు చీకట్లో దారి తెలీని స్థితి ఏర్పడినా ఆతర్వాత మనల్నిమనమే మర్చిపోతాం .వెన్నెల విహారమే చేస్తాం .భారీ డైలాగులు ఉండవు .హావభావాల వికృత చేష్టలు లేవు .అంతా ఒరిజినల్ ఒరిజినల్ .మానసిక విశ్లేషణ .పాత్రల ఉదాత్తత . యుద్ధభూమి’’ ఉత్తర’’ కాండ లో విరిసిన శతపత్ర సుందరి ఈ చిత్రం .ముడులు గట్టిగా బిగించి క్రమంగా విప్పుతూ కథాగమనాన్ని ఉత్కంఠ భరితంగా తీర్చి దిద్దిన విధానం భేష్ .ఇరవై ఏళ్ళకాలం లో విరిసిన ప్రేమ పారిజాతమే ఇది .త్యాగాలకు పరాకాష్ట . స్వార్ధ రహిత ప్రేమమూర్తుల దర్శనం ముగ్ధుల్ని చేస్తుంది .ఎక్కడో మంచు ప్రాంతాలలో దేశం కోసం అహరహం పాటు పడుతున్న ఒంటరి వాడికి జీవితం లోఎవరూ లేరనే బాధను తప్పించటానికి దేశం యావత్తూ అతనికిఅన్న  దమ్ముల్లా, అక్క చెల్లెళ్ళు గా ఉత్తరాలు రాసి అండగా నిలబడితే,ఒకామె ఆతని ప్రేయసిగా భార్యగా ఉత్తరాలు రాసి దగ్గరవటం అపూర్వం .వీరి ప్రేమకు ఆటంకాలు ఎదురైనా అదిగమించి కలయికలు చిరు అలకలు ,విడదీయరాని బంధాలు .కాలం దూరం వేరుచేసినా అలనాటి సీతారాముల్లా వారిద్దరి మనస్సులు అనుక్షణం సన్నిహిటాలే .

  హీరో పాత్రను ధీరోదాత్తంగా మలిచారు .పాత్రధారి దుల్కర్ సల్మాన్ నటించలేదు .జీవించి సినిమాకు జీవం పోశాడు అతడి చిరునవ్వు హీరోయిన్ నే కాదు మనల్నీహాంట్ చేస్తూ ఉంటుంది .ఒరిజినల్ నవ్వు. నవ్వినట్లు కనిపించదు ఇంతకంటే గొప్ప తనం ఏమి ఉంటుంది ?నూటికి వెయ్యిమార్కులు కొట్టేస్తాడు .మృణాల్ ఠాకూర్ హీరోయిన్ గా తనపరిధిలో జీవించి జీవంపోసింది .రామం లేలేత పాలబుగ్గల బంగారు నాయనగా ఉంటె సీత, ముదురు గా ఉన్నట్లు అనిపించింది .రామాయణం లో సీత రాముడికంటే పెద్దదే అనే మాట కూడా ఉందనుకోండి సుమంత్ కి ఈమధ్య పండిన సినిమాలు తక్కువే .ఇందులో నెగటివ్ షేడ్ ఉన్న పాత్ర .వాళ్ళ తాత అక్కినేనిలాగా డిప్ప ఎగరేయటం కృత్రిమంగా ఉంది. నటించాడుకానీ జీవి౦చ లేదేమో అనిపిస్తుంది .అతడి సిగరెట్ వెగటు పుట్టిస్తుంది .సంగీతం విశాల్ చంద్ర శేఖర్ చిత్రానికి సీన్లకు తగినట్లు అందించి సంగీతం త్రివేణీ సంగమం లో అంతర్వాహిని సరస్వతిగా ఉండేట్లు చేసి మెప్పించాడు .కెమెరా ద్వయం విజువల్ ఫీస్ట్ ఇచ్చారు .సినిమా పరిపక్వంగా పండటానికి కారణమయ్యారు .ప్రతి అంగుళం రమణీయంగా హృద్య౦ గా తీర్చి దిద్దారు .ఊహకు  యదార్ధానికి మధ్య పల్చని తెర ఉన్నట్లు సినిమా శాంతారాం ‘’నవ ర౦గ్ ‘’ పోకడకనిపిస్తుంది .

కృష్ణకాంత్ రాసిన పాటలకు సంగీతం  నేపధ్యసంగీతం కూర్చిన విశాల్ చంద్ర శేఖర్ సంగీత దృష్టి అతి విశాలం అనిపిస్తుంది బాలుగారబ్బాయి చరణ్ అద్భుతంగా పాడి మెప్పించి తండ్రి స్థానం సాధించాడు .అతడి ప్రతిభ రామదాసు మొదలైన సినిమాలలో చూసి అనుభవించాం .’’ఇంతందం దారి మళ్ళి౦దా-భూమిపైకే చేరుకున్నదా –లేకుంటే చెక్కి ఉంటారా –అచ్చు నీలా శిల్ప సంపదా ?జగత్తు చూడనీ –మహత్తు నీదేలే –నీనవ్వుతాకి –తరించే తపస్సిలా –నిశీధులన్నీ తలొంచే –తుషా రానివా ?అంటూ సాగి ‘’వీడేవీలులేని –ఏదో మాయలోకి –లాగే పిల్ల తె౦పరీ –చిలకే కోక కట్టి –నిన్నే చుట్టుముట్టి సీతాకోకలా యేలనా’’ అని ఆమె అంటే ‘’విల్లె ఎక్కుపెట్టి –మెళ్ళో తాళికట్టి మరలా రాముడవ్వనా ‘’అంటాడు అతడు .’’దాసోహమంది ఈ ప్రపంచమే అదంతా నీదయే ‘’.

మరోపాటలో ‘ఓ సీతా వదలని తోడౌతా –రోజంతా వెలుగులిడు నీడౌతా ‘’అంటాడు రాం పరమ భావుకతతో ఆమె ‘’ఓ రామా ఒకరికొకరమౌతామా .కాలంతో కలిసి అడుగేస్తామా ?అని సంశయిస్తుంది .’తీరం తెలిపెనే నుదుటి రాత –నుదుట తిలకమై వాలుతా .ఈపాట ఎస్పి చరణ్ రమ్య గానం చేసి మధువులొలికించారు .సిరివెన్నెల రాసిన మూడవపాట ‘’కానున్న కళ్యాణ మేమన్నది ??ను అనురాగ్ కులకర్ణి సింధూరి పాడి కళ్యాణ వైభోగం తెచ్చారు ‘’తరములపాటుగా తరగని పాటగా ప్రతిజత సాక్షిగా –ప్రణయము నేలగా సదా ‘’మూడు పాటలుముత్యాలే రత్న మాణిక్యాలే. సందర్భా శుద్ధికి అద్దాలే .సంగీత జలపాతాలే  మాటల తేనే సోనలే .కధలో ఇమిడి పోతూ హృదయాలను ఆవిష్కరించు కొనే భావ గీతికలే .ఎంకిపాటలే .కిన్నెరసాని గీతాలే ,బాపిబావచిల్ప చిత్రాలే  .కధనం లో ఇలా పాటలు మమైకం అవటం చాలా గొప్ప విషయం .దర్శకుని ప్రతిభకు నిదర్శనం .

  సీతా మహాలక్ష్మికి ఉత్తరం బట్వాడా చేయాల్సిన పాత్రలో రష్మిక పాక్ అనుకూలమైనా ,ఆ ఉత్తరం చేరిస్తేనే తనకు తాత ఆస్తి వస్తుందనే ఆశతో కష్టపడి తెగించి ఇండియావచ్చి అందజేసి క్రుతకృత్యురాలైంది .ఆమెకు తాత ఆస్తి దక్కే ఉంటుందని అనుకోవాలి .ఇది చలసాని అశ్వినీదత్ సినిమా .ఆయన బానర్ లాగే సినిమా కూడా క్లాసిక్ చిత్ర వైజయింతిక అనిపించింది .ధన్యుడు దత్ .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -17-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in సినిమా | Tagged , | Leave a comment

బ్రహ్మ వైవర్తపురాణం.ప్రకృతి ఖండం.4వ భాగం.17.9.22

బ్రహ్మ వైవర్తపురాణం.ప్రకృతి ఖండం.4వ భాగం.17.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -3

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -3
9-న్యాయవాది ,నాడీ వేత్త ,సరస వినోదిని స్థాపకుడు ,బహునాటకకర్త, నటుడు ,చిత్రనళీయ నాటక ఫేం ,ఆంద్ర నాటక పితామహ –శ్రీ ధర్మవరం రామ కృష్ణ మాచార్యులు
ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులు (Dharmavaram Ramakrishnamacharyulu) (1853 – 1912) సుప్రసిద్ధ నటుడు, నాటక రచయిత, బహుభాషా పండితుడు. ఇతడు “ఆంధ్ర నాటక పితామహుడు”గా ప్రసిద్ధిగాంచాడు. ఇతడు సుమారు 30 కి పైగా స్వంత నాటకాలను రచించాడు. ధర్మవరం గోపాలాచార్యులు ఇతని పెద్దతమ్ముడు
జననం, విద్యాభ్యాసం
వీరు పరీధావి నామ సంవత్సరం కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి దినమున కృష్ణమాచార్యులు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు ధర్మపురి అగ్రహారమున జన్మించారు. తండ్రివద్దనే ఆంధ్ర, సంస్కృత, కన్నడ భాషలు నేర్చుకున్నాడు.1870లో మెట్రిక్యులేషన్ పాసయ్యాడు. తాతగారి వద్ద రఘువంశము, చంపూరామాయణము, ప్రతాపరుద్రీయము చదివాడు. 1874లో ఎఫ్.ఏ. పరీక్షలోను, సెకండరీగ్రేడ్ ప్లీడర్‌షిప్ పరీక్షలోనూ ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.
కృష్ణమాచార్యులవారి తండ్రిగారు మంచి పండితులు. తాత ముత్తాతలుకూడ విఖ్యాత విద్వాంసులు. తండ్రిగారు బళ్ళారి “వార్థ లా కాలేజి లో నాంధ్ర పండితపద మలంకరించిరి. జనకుని సన్నిధినే కృష్ణమాచార్యుడు సంస్కృతాంధ్రములు కఱచెను. మేధాశక్తి గొప్పది యగుట నిట్టే చక్కని సాహిత్వమలవడుట తటస్థించినది. దానివలన బహుగ్రంథపరిశీళనము గావించి పాండిత్యమునకు స్వయముగా మెఱుగు పెట్టుకొనెను. అష్టశతావధాన ప్రదర్శనము గావించి కొక్కొండ వేంకటరత్న మహా మహోపాధ్యాయుని వంటి వారిచే మెప్పుల గాంచెను. అదియటుండ, నీయన కాంగ్ల భాషాభ్యాసము చేయవలయునని అభినివేశము కలిగినది. పట్టుదల గలవారగుట ఎవ్.ఏ పరీక్షలో నుత్తీర్ణత నందిరి. తరువాత అదవాని ‘తాలూకాకచేరీ’ లో గొన్నాళ్ళు లేఖకులుగా గుదరవలసి వచ్చినది. కవికి దౌర్గత్యముకూడ నొకకళ యైనదిగదా ! పాపము నాటికి వీరిది పేదకుటుంబము. ఆదవానిలో సంసారము సరిగ జరుగక బళ్ళారికి వచ్చి కంటోన్‌మెంటు మేజస్ట్రేటు కోర్టు లో ప్రైవేటు వకీలు ‘ గా పనిచేయ మొదలిడిరి. ఆయుద్యోగము వీరి దరిద్ర దేవతను దఱిమివైచినది. వకీలు వృత్తి యందు వీరికి లభించిన యుత్తేజనము ఫస్ట్ గ్రేడ్ ప్లీడరుషిప్ పరీక్షకు బురికొల్పి యందుత్తీర్ణుని గావించెను. నాటినుండి వీరి న్యాయవాదవృత్తి నిరాఘాటముగ సాగి న్యాయస్థానమున కెక్కు నభియోగము లన్నిటను వీరి దొక పక్ష ముండి తీరునంత యున్నతికి గొంపోయెను. ప్రతిపక్షులను సాక్షులను ప్రశ్నించుటలో వీరినేర్పు గొప్పది. వీరి వాదము వినుటకు బ్రజలు గుమిగూడి యుండువారట. బళ్ళారి ప్రాంతీయు లిప్పటికిని వీరి న్యాయవాద దక్షత వేనోళ్ళ జెప్పుకొందురు.
ఈయాచార్యకవి యద్భుత మేధాశక్తి యెన్నో కళలను గ్రహించినది. ఆయుర్వేదము వీరు లెస్సగ నెఱుంగుదురు. అది వీరి వంశపారంపర్యముగ వచ్చు విద్య. నాడీపరీక్షలో నీయన సిద్ధహస్తులట. జ్యోతిశ్శాస్త్రమునను వీరి ప్రవేశము చాల గొప్పది. వారి నాటకములలో నిందులకు నిదర్శనములు పెక్కుగలవు. చదరంగము మాడుట యన్న వీరికి చెప్పరాని మక్కువ. నెలల తరబడి యనన్య మనస్కులై యాడుచుండువారని ప్రతీతి. అభినయశాస్త్రము వీరికి బరిచితము. డిబేటింగు సొసైటీ నొకటి స్థాపించి పలువురు పురప్రముఖులనందు సభ్యులుగా జేర్పించి ‘షేక్సుపియరు ‘ నాటకములలో ముఖ్యపాత్రల నభినయించెడి వారు. ఆ సరసవినోదినీ సభ కు నాడు పెద్ద ప్రఖ్యాతి వచ్చినది. నాటకబృందముపై గల దొల్లిటి హేయభావము తొలగించిన దీసభయే. ఈ సభామూలమున నొకసారి ‘ఆంధ్రకవిపండిత సంఘ సమ్మేళ ‘ మాచార్యులవా రతి విజృంభణముగా జరిపిరి. మఱొకసారి ఒంటిమిట్టలో వావిలికొలను సుబ్బారావుగారి ‘ఆంధ్ర వాల్మీకి రామాయణ ‘ కృతిసమర్పణోత్సవమునకు వీరి నధ్యక్షులుగా నెన్నుకొనిరి. అప్పుడు వీరి ‘పాదుకా పట్టాభిషేకము ప్రదర్శింపగా రూ. 1500 వచ్చినవి. అవి కోదండ రాముని కైంకర్యమునకే యర్పింప బడినవి. వీరి నాటకములకు బ్రజాసామాన్యములో గల గౌరవమునకిది మంచి తారకాణ. అంకములలోని కథ రంగములుగా విభజించుట వీరి నాటకములలోని క్రొత్తపద్ధతి. ఇది పాశ్చాత్య సంప్రదాయము. నాటకము విషాదాంతము చేయుట వీరి కనభీష్టము కాదు. ‘సారంగధర ‘ ను జూచిన మనకది యవగతము. కాళ్ళు చేతులు విఱుగ గొట్టబడి సారంగధరుడు చనిపోయెను. అంతతో నాటకము సమాప్తము. మఱియొక సంప్రదాయముగల కవియైనచో నిది యిట్లు వ్రాసి యుండడు. ఇదియు నాంగ్లేయమే. సారంగధరునిపై నిందమోపిన చిత్రాంగిని విచారించుటకు రాజనరేంద్రుడొక న్యాయస్థానసభ చేసెను. అది సరిగ నినర్గసుందరముగ నుండి కృష్ణమాచార్యులు గారు గొప్ప న్యావాదియని సాక్ష్యమిచ్చు చున్నది.
ఉద్యోగం
కొంతకాలం ఆదోని తాలూకా కచేరిలో గుమాస్తాగా పనిచేశాడు. తరువాత బళ్లారి కంటోన్మెంట్ మెజిస్ట్రీట్ కోర్టులో వకీలుగా ప్రాక్టీసు పెట్టాడు.
అభిరుచులు
ఇతనికి సంగీతంలో, ఆయుర్వేదంలో, నాడీశాస్త్రంలో,జ్యోతిశ్శాస్త్రంలో,చదరంగంలో ప్రావీణ్యం ఉంది. కవితాశక్తిని అలవరచుకుని అష్టావధానాలు, శతావధానాలు చేశాడు.
రచనలు
• గాధినందను చరిత్రము (పద్యకావ్యము) (అసంపూర్ణము)
• ఉన్మాదరాహు ప్రేక్షణికము
• మదనవిలాసము
• చిత్రనళీయము[1] (1916)
• పాదుకా పట్టాభిషేకము
• భక్త ప్రహ్లాద
• సావిత్రీ చిత్రాశ్వము
• మోహినీ రుక్మాంగద[2] (1920)
• విషాదసారంగధర
• బృహన్నల
• ప్రమీళార్జునీయము
• పాంచాలీస్వయంవరము
• చిరకారి[3]
• ముక్తావళి[4] (1915)
• రోషనారా శివాజీ
• వరూధినీ నాటకము
• అభిజ్ఞానమణిమంతము(చంద్రహాస)[5]
• ఉషాపరిణయము
• సుశీలాజయపాలీయము
• అజామిళ
• యుధిష్ఠిర యౌవరాజ్యము
• సీతాస్వయంవరము
• ఘోషయాత్ర
• రాజ్యాభిషేకము
• సుగ్రీవపట్టాభిషేకము
• విభీషణపట్టాభిషేకము
• హరిశ్చంద్ర
• గిరిజాకళ్యాణము
• ఉదాస కళ్యాణము
• ఉపేంద్ర విజయ (కన్నడ)
• స్వప్నానిరుద్ధ (కన్నడ)
• హరిశ్చంద్ర (ఇంగ్లీష్)
• ఆంధ్రనాటకములలోని యుత్తరరంగములు[6] (1906)
పై రచనలలో మొదటిది మినహా మిగిలినవన్నీ నాటకరచనలే.
నాటకరంగం
1886లో బళ్లారిలో సరసవినోదిని సభ అనే నాటకసభను నెలకొల్పాడు. మొదట స్వప్నానిరుద్ధ అనే కన్నడ నాటకాన్ని ప్రదర్శించాడు. 1887లో చిత్రనళీయము అనే తెలుగునాటకాన్ని బళ్లారి పట్టణంలో మొదటిసారిగా ప్రదర్శించాడు. ఇతడు నాటకకర్తనే కాదు. నటుడు, దర్శకుడు కూడా. ఇతనికి సంగీతంలో ప్రవేశం ఉంది. పాటలు, పద్యాలకు రాగాలు తనే నిర్ణయించేవాడు. మోహన, జంఝాటి, కేదారగౌళ, కమాజు రాగాలంటే ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులకు ప్రీతి. రంగస్థలం మీద రాగయుక్తంగా పద్యాలను పాడే ఒరవడి రామకృష్ణమాచార్యులు తెచ్చిపెట్టిందే. ఇతడు దశరథ, బాహుళ, రాజరాజనరేంద్రుడు, చిరకారి, అజామిళ పాత్రలు అభినయించుటలో దిట్ట.
శ్రీమత్కృష్ణమాచార్యకవికి బూర్వము తెలుగులో స్వతంత్రనంవిధానము గలనాటకములు లేవు. ఉన్న నాటకములు సంస్కృతమున కనువాదములు. ఆ కారణమున నాంధ్రరంగస్థలములు విస్తరించి వెలయలేదు. పాశ్చాత్య సంప్రదాయము, ప్రాచీన సంప్రదాయము నెఱిగి యొకరకమగు క్రొత్తత్రోవదీసి నాటకములు రచించి స్వతంత్ర నాటకరచయితలకు మార్గదర్శి యనిపించుకొనిన మహాశయు డీయన. వీరి కృషిని గుర్తించి గద్వాల మహారాజవరుడు 1910 లో నీయాచార్యకవిని, రత్నస్థగితమగు పతకముతో ‘ఆంధ్రనాటక కవితా పితామహు ‘డని బిరుదమొసగి గౌరవించెను. విచిత్రసమ్మేళనము గావించి నాటకపాత్రములకు గేవ లాంధ్ర త్వము నాపాదించి తొలుదొల్త స్వతంత్రనాటకములు రచించినావాడగుటచే నీ కవివరున కీబిరుద మన్వర్థ మని నాడు పెక్కుపండితు లగ్గించిరి. పురప్రముఖులు ముగ్దులై యొక కిరీటమర్పించిరి. ఆచార్యుల వారు నాటక కర్తలేకాక నటకులు కూడాను. చిత్రనళీయములో బాహుకుడు, విషాదసారంగధరములో రాజనరేంద్రుడు, పాదుకాపట్టాభిషేకములో దశరథుడు, అభిజ్ఞానమణిమంతములో దుష్టబుద్ధి, ఈ పాత్రములు ప్రత్యేక ప్రశంసాపాత్రములుగా నటించెడివారు. దశరధ పాత్రధారిత్వమున కృష్ణమాచార్యులవారికి సాటి కృష్ణమాచార్యులవారే యని పలువురు చెప్పుకొందురు. ఆచార్యులవారు తమ మరణము నాటక రంగముననో న్యాయస్థానముననో యుండునని యప్పు డప్పు డనుచుండువారు. అది తధ్యముగ వారు 1912 లో నొక యభియోగము నడపుటకు వెళ్ళి ‘ఆలూరు ‘ లో న్యాయస్థానమున నాకస్మికముగ గాలు జారిపడి ‘రామచంద్రా’ యనుచు నసువులు బాసిరి. వారి మృతకళేబరము నాలూరునుండి బళ్ళారికి దెచ్చి యంత్యక్రియ నడవు సందర్భమున జరిగిన యూరేగింపుటుత్సవము పలువు రిప్పటికి చెప్పుకొందురు. నాటకాచార్యుడై గడించిన కీర్తియు, న్యాయవాదియై సంపాదించిన పేరును నాడు ప్రకటితమైనవి. స్త్రీలు పురుషులు వృద్ధులు యువకులు నొక రననేమి, వేలకొలది పుష్పమాలికాదులచే నాచార్యకవి కంత్యసమ్మాన మొసంగిరి. ఇట్టి మహాశయుని శక్తి యుక్తులు ముచ్చటించు కొందముగాక !
చిత్రనళీయము
వీరి నాటక చక్రములో ‘చిత్రనళీయము ‘ మిన్నందిన ప్రఖ్యాతి గొన్నది. అందలి పద్య గద్యములు ప్రబంధములకు దీటు వచ్చినవి. అది ప్రదర్శించుట కొక పాటినటకుడు పనికిరాడు. సంపూర్ణమైన యర్థజ్ఞానము కలిగిన మరల నిట్టి కవిత్వము వ్రాయ గలనన్నవాడు వీరి నాటకములు నోట బట్టగలడు. తెలుగులో ననువాదములు రెండుమూడు తప్ప స్వతంత్ర నాటకములు రచించు నలవాటు నాటికి లేకుండుటచే బ్రాబంధిక వాసన వీరి నాటకములలో నననేల, ఆనాడు వ్రాసిన నలుగురైదుగురు కవుల నాటకములలో గూడ వెల్లి విరిసినది.
ఆచార్యులు గారి చిత్రనళీయము చూడుడు. ప్రథమాంకములో స్వయంవరరంగమున భారతిచేత దమయంతికి భుజంగ ప్రయతాదులైన యెన్ని ప్రాబంధిక వృత్తములతో జెప్పించెనో ! ఇప్పుడు బొత్తిగా నాట కములలో బద్యములను బరిహరింపవలయు ననుచున్నారు, అది యౌచితీపోషక మని – అటువంటి యిప్పుడు పృధ్వీవృత్తములు – మత్తకోకిలములు దృశ్యకావ్యములలో నుపయోగించుట యొకరకముగానుండును. నాటినటకులుకూడ సర్వసమర్ధులు ఇప్పు డిట్టివి యాడువారు నూటికి గోటికిని – ఇంచుమించుగా శ్రీనివాసరావుగారివి, కృష్ణమాచార్యులు గారివి కూడ బద్యనాటకప్రాయములు. అడుగడుగునకు బద్యము. తిరుపతి వేంకటకవులుల పాండవనాటకములలోను పద్యములపా లెక్కువయే. కానివారు కొంతశైలి తేలికపఱిచిరి.
చిత్రవళీయము చతుర్థాంకములో “శరద్రాత్రి” ని వారివారి యుపాలంభనములు యిరువదియైదు పద్యములలో నాచార్యులవారు వర్ణించి వైచిరి. నిజముగా నాపద్యము లే వసుచరిత్రాది ప్రబంధములకునందని యుదాత్తభావములు కలవి. భాషయు నట్టిదే. విరహ వ్యధావిధురుడైన బాహుకభూమికాధారి యొక్క పెట్టున నాపద్యములు చదువవలయునన్న డొక్క బ్రద్దలగును. నాటి నటకులు కాబట్టి చిత్రవళీయాదుల కంత ప్రఖ్యాతి ప్రజాసామాన్యములో గూడదీసికొని రాగలిగిరి. నటకులై ఖండాంతర ప్రసిద్ధిగాంచిన తాడిపర్తి రాఘవాచార్యులుగారికి మనఆచార్యులుగారు మేనమామ. వీరి నాటకపద్యములు చాలమందికి నోటికి వచ్చినవే యై యుండును. అయినను రెండుమచ్చు:
అతిమాత్రంబుగ దు:ఖమున్ సుఖము దైవాతీనతం గర్మ సం
గతిమై బ్రాణికిగల్గుగా యిపుడు దు:ఖప్రాప్తి మల్లాడె శ్రీ
యుతుడాభూభూరమణుండు వెండియును నేడోఱేపో యాకాల దు
స్థితి దీఱంగను సర్వసౌఖ్యముల నిశ్చింతాత్మీతం జెందడే?

బళి రే కంటినిగంటి సప్తజలధి ప్రావేష్టితాఖండ భూ
లలనాధీశ కిరీట వారిరుహరోలంబాయమాస ప్రభో
జ్జ్వలితారిందమనూపురాత్త సదసేవాప్రీతగోత్రాధవున్
నళభూమీధవు నాశ్రితౌ ఘ కరుణా నవ్య ప్రభామాధవు
సన్మానాలు
• 1891లో మధ్రాసులో సంస్కృత పండితుడు ఓపర్ట్ ఇతని నాటకాన్ని చూసి మెచ్చి రత్నఖచిత బంగారు పతకం బహూకరించాడు.
• 1910లో గద్వాల మహారాజు ఇతడిని ఆంధ్రనాటకపితామహుడు అనే బిరుదుతో సత్కరించాడు.
• బళ్లారి పురప్రముఖులు ఇతడిని రత్నఖచిత కిరీటంతో సన్మానించారు.
10-మల్లినాధసూరి వంశీయుడు ,సుమనోరమ సభ స్థాపకుడు ,ప్రముఖ న్యాయవాది ,ఆంగ్లం లో ప్రపంచానాతకచరిత్ర రాసిన మొదటి చారిత్రిక నాటకకర్త,ఆంద్ర చారిత్రకనాటక పితామహ  –శ్రీ కోలాచలం శ్రీనివాసరావు
శ్రీనివాసరావు మల్లినాథ సూరి వంశీయుడు. ఇతడి పూర్వీకులు విజయనగర సంస్థాన పండితులు. నాటక సాహిత్యాన్ని స్వాధ్యయనం చేశాడు. జ్యోతిష్యము తెలుసుకున్నాడు. వీరు మార్చి 13, 1854 సంవత్సరంలో బళ్ళారి జిల్లాలోని హంపి వద్ద కామలాపురం గ్రామంలో జన్మించారు. చిన్న వయసులోనే తెలుగు, కన్నడ, సంస్కృత, ఆంగ్ల భాషలలో పట్టు సాధించాడు. 1876లో ఎఫ్.ఏ పరీక్ష రాసి నెగ్గాడు. తరువాత కొన్ని సంవత్సరాలు అనంతపురం జిల్లా గుత్తిలో రెవిన్యూ ఇన్స్పెక్టరుగా పనిచేశాడు. 1881లో అనంతపుర మండలం డిప్యూటికలెక్టరు దగ్గర దివానుగా ఉద్యోగం చేశాడు. 1888లో జాతీయోద్యమ పిలుపునందుకొని ముందు చేస్తున్న ఉద్యోగం మానేసి రెండవతరగతి ప్లీడరు పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై బళ్ళారిలో న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టాడు.[1] అప్పటినుండి వారి సాహితీ వ్యాసంగం ఊపందుకుంది. ఇతను వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అయినా నాటక కళ అంటే అత్యంత అభిమానం. అప్పటి నాటక రచయితలలో కోలాచలం, ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులు ప్రముఖులు. బళ్లారిలో సుమనోరమసభ అనే నాటకసమాజాన్ని స్ధాపించాడు.
1917లో కడపలో జరిగిన ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్ సభకు శ్రీనివాసరావు అధ్యక్షత వహించాడు. మండపాక పార్వతీశ్వరశాస్త్రి లాంటి వారు ఆయన కవిత్వాన్ని ప్రశంసించారు.
శైలి
ఈయన వ్యవహారిక భాషోద్యమానికి వ్యతిరేకుడు. నాటకములను విషాదాంతం చేయడం ఇష్టం ఉండేది కాదు. చారిత్రక రచనలు, సంఘానికి సంబంధించిన రచనలు సమాజానికి అత్యావశ్యకములని ఆయన భావన.
తెలుగుకు ఆయనిచ్చిన సందేశ సారాంశం
భాషను జెఱచుట తప్పు. అశ్లీలములుంట తప్పు. దుర్నీతికర ములుగ నుంట తప్పు. బండుబూతుమాటల నీతి జెప్పుట తప్పు. పేరు పెట్టి దూషించి యెత్తి వేయుట తప్పు. గ్రంథమునందు ఇత్యాదులు తప్పులగును కాని మిగతావి తప్పులుగావు. విషయవైశద్యము కొంతవఱకు నుండినజాలు. లోహములన్నియు స్వర్ణమయములు కాకపోయినను బనికిమాలినవి యెవ్వియుగావు. పూర్వకాలమునుండియు బుద్ధకుశలులని పేరొందిన పండితుల గ్రంథముల చదివి తమ బుద్ధిబలిమిని వానికిచేర్చి ఇప్పటివారు వ్రాయు గ్రంథములు చెడెనని చెప్పుట యసమంజసంబు.
ఆయన రచించిన ప్రతాపాక్బరీయం నుంచి ఒక పద్యం
మూరెడు మీసముల్బెనిచి ముప్పిరిగా బలుమారుదువ్వుచున్
నీరుపుమీఱ దుస్తులను నీటుగగట్టుచు వాలు బట్టుచున్
ధీరులమంచు నోటికసిదీఱగ బ్రల్లదమాడునట్టి యీ
భీరుల బోలకీవి రణభీకరవైతివి తక్కెగీర్తియున్
రచనలు
ఆయన రాసిన రామరాజుచరిత్ర చారిత్రక రచన. తళ్ళికోట యుద్ధంలో కీర్తిశేషుడైన రామరాజు కథ ఇందులో వర్ణించబడుతుంది. అలాగే మైసూరు రాజ్యము, ప్రతాపాక్బరీయము కూడా చారిత్రక రచనలే. ఆయన భారతదేశంలోనే కాక ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాల నాటకాల చరిత్రలను పరిశోధించి ప్రపంచ నాటక చరిత్ర (ది డ్రమాటిక్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది వల్డ్) అనే గ్రంథాన్ని ఆంగ్ల భాషలో రాశారు. తెలుగులో వీరు సునందినీ పరిణయము, సుఖమంజరీ పరిణయము మొదలైన నాటకాలు రాశాడు. తెలుగులో మొదటి చారిత్రక నాటకం రాసింది కూడా ఆయనే. భగవద్గీత 18 అధ్యాయాలు సవిమర్శగా పఠించి ప్రతి అధ్యాయాన్ని వచనంగా ప్రకటించారు.
• సునందినీపరిణయము
• మదాలసాపరిణయము
• శ్రీరామజననము
• పాదుకాపట్టాభిషేకము
• లంకాదహనము
• ద్రౌపదీవస్త్రాపహరణము
• కీచకవధ
• బభ్రువాహన
• హరిశ్చంద్ర
• రుక్మాంగద
• చంద్రహాస
• శిలాదిత్య
• ప్రతాపాగ్బరీయము
• కాళిదాసు
• ప్రహ్లాద
• రామరాజుచరిత్ర
• మైసూరు రాజ్యము
• చాందుబీబీ
• కుశలవ
• హాస్యమంజూష
• బాలభారత శతకము
• ఆంధ్రీకృతాగస్త్య బాలభారతము
• సీమంతిని
• సుఖమంజరీ పరిణయము
• యువతీ వివాహం
• మానవ పిశాచం
• రాక్షసీమహత్వాకాంక్షి
• మానావమాన
• అన్యాయ ధర్మపురి మహిమ
• నాచిపార్టి
• ఆచారమ్మ కథే (కన్నడ)
• సమయమునకు భార్య
• మైసూరు రాజ్యం
• చంద్రగిర్యభ్యుదయము
• సీతాకళ్యాణం
• భారతధర్మయుద్ధం
• శిరోమణి
• గిరికాకళ్యాణం
• వేదము చరిత్రయా?[2] (1928)
బిరుదు
ఆంధ్రచరిత్రనాటకపితామహుడు
మరణం
వీరు 23 జూన్, 1919 సంవత్సరంలో పరమపదించాడు.
సశేషం
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

బహుముఖప్రజ్ఞా శాలిశ్రీ అడివిబాపి రాజు గారు.6వ భాగం.169.22

బహుముఖప్రజ్ఞా శాలిశ్రీ అడివిబాపి రాజు గారు.6వ భాగం.169.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

మహర్షి దేవేంద్ర నాథ ఠాకూర్-3

మహర్షి దేవేంద్ర నాథ ఠాకూర్-3

దేవేంద్ర సంసారం

దేవేంద్రుని తత్వ బోధినీ సభ క్రమ౦గా ఎందఱో మహనీయులను ఆకర్షించి సభ్యులుగా చేర్చి బహుళ వ్యాప్తమైంది .అందులో అప్పటి రాజు మహతాబ్ చ౦ద్ బహదూర్ ,ఈశ్వర చంద్ర విద్యాసాగర్, రాజెంద్రలాల్ మిత్ర ,రాం గోపాల్ ఘోష్ ,శంభూనాథ పండిట్ ,శ్రీశ చంద్ర రాయ్ మొదలైన మహానీయులెందరో సభ్యులైనారు .నూనూగు మీసాల నూత్న యవ్వన వయసులో దేవేంద్రుడు ఈ అద్భుతం సాధించి లోక ప్రశస్తి పొందాడు .తండ్రి ద్వారకా నాథుడు రాజకీయాలు వదిలేసి వాణిజ్యం లో దిగాడు .’’కార్ ఠాకూర్’’అనే సంస్థ నెలకొల్పాడు .

  దేవేంద్రుడువివాహమాడి  చదువుతో పాటు సంసారం ,జమీందారీ కార్యక్రమాలు నిర్వహించటం ప్రారంభించాడు .అన్నిటా నైపుణ్యం పొంది తండ్రికి తగిన కుమారుడు అనిపించాడు .అయితే సంసార జీవితం మాత్రం తామరాకు పై నీటి బొట్టుగా చూశాడు .తత్వ బోధిని సంస్థ చేత కలకత్తా లో ఒక కొత్త విద్యాలయం నెలకొల్పాడు .ఇందులో ఉపనిషత్తులు శాస్త్రాలు స్వధర్మ విద్య నేర్పారు .పాఠ్య గ్రంధాలు ఆంగ్లేయ వాసన తో ఉండటం గ్రహించి ,అక్షయకుమార దత్తు మొదలైన పండిత ప్రకా౦డులతో వాటిని రాయించి తేలికగా బోధించే వీలు కల్పించాడు .దీని వలన వంగ సాహిత్యం యొక్క గొప్పతనం యువత తెలుసుకోవటానికి వీలు కలిగింది .ప్రజాబాహుళ్యం లో భాషా వ్యాప్తికి ‘’తత్వ బోధిని మాస పత్రిక  ‘’కూడా స్థాపించి నిర్వహించాడు  .ఇది గొప్ప మార్గ దర్శనం చేసి బహుళ ప్రచారమైంది .ఇందులో వేద, వేదాంతాలు సకల హిందూ ధర్మ శాస్త్రాలలోని మర్మాలను సూక్ష్మగా గ్రహించే వీలు కల్పించాడు .పుస్తకాలు దొరకటం కష్టమైన ఆకాలం లో తత్వ బోధిని సభ చేత ఒక గ్రంథసభ ,పుస్తకాలయం కూడా ఏర్పాటు చేయించి అందుబాటు లోకి తెచ్చాడు .ఇది ఏషియాటిక్ సోసిటీకి అనుబంధంగానడుస్తుంది .తర్వాత దీన్ని ‘’ఆది బ్రాహ్మసమాజ పుస్తకాలయం ‘’గా మార్చారు .ఇక్కడ దొరికినట్లుగా అతి ప్రాచీన గ్రంథాలు ఇంకెక్కడా దొరికేవి కావు .

  విద్యావంతులైన పెద్దలతో తరచూ సమావేశాలు జరుపుతూ దేశీయులకు ఉపయోగపడే మహా విద్యాలయం ఒకటి స్థాపించాలని చెప్పేవాడు .దీనికోసం కలకత్తా లోని సిమ్లా భవనం లో ఒక సభ ఏర్పాటు చేశాడు .దీనికి పండితులు విద్యావంతులు గృహస్తులు చాలామంది వచ్చారు .వీరందరిఏకాభిప్రాయంతో 1845లో ‘హిందూ హితార్ధి విద్యాలయం ‘స్థాపించాడు .వెంటనే దీనికి 40వేల రూపాయల మూల దనం ఏర్పడింది .సుప్రసిద్ధ కర్మవీరుడు ,మహా పండితుడు భూదేవ ముఖోపాధ్యాయుడిని దీనికి అధ్యక్షునిగా  ఎన్నుకొన్నారు .తండ్రి ద్వారకా నాథుడు రెండు సార్లు ఇంగ్లాండ్ వెళ్లి విక్టోరియా రాణి ,పోప్,ప్రష్యా ప్రిన్స్ ,ఫ్రాన్స్ బెల్జియం ప్రభుత్వాల చేత సత్కరి౦పబడ్డాడు .1845లో రెండోసారి వెళ్లి ,అక్కడే 1846ఆగస్ట్ 1 న 51వ ఏట మరణించాడు .అంతకుముందు రామమోహన రాయ్ కూడా అక్కడే చనిపోయాడు .

  సంసారభారం జ్యేష్ట పుత్రుడైన దేవేంద్రునిపై పడింది . ధర్మ వీరుడు కర్మవీరుడు కనుకఏమాత్రం కలత చెందకుండా  మునిలాగా మహర్షిలాగా తనకార్యకలాపాలు నిర్వహించాడు  .ద్వారకానాథుడు చేతికి ఎముక లేకుండా దాన ధర్మాలు చేసేవాడు .అందువలన అప్పులు చేయాల్సి వచ్చేది .ఆ అప్పులతో తనకు సంబంధం లేదని బాకీదార్లకు చెప్పమని బంధువులు స్నేహితులు దేవేంద్రునిపై ఒత్తిడి తెచ్చారు .కానీ దేవేంద్రుడు ధర్మ బద్ధుడు కనుక తండ్రి చేసిన రునణాలన్నిటికి తానే  బాధ్యత వహిస్తానని తెలియజేయగా మూర్ఖుడు పిచ్చివాడు ఆర్ధిక న్యాయం తెలియని వాడు అని ఆక్షేపించారు .ఆ రోజు నుండి దేవేంద్రుడు బీద దరిద్ర వేషంతో గడుపుతూ అతి తక్కువవ్యయంతో సంసారం గడుపుతూ ,కొద్దికాలం లోనే తండ్రి రుణాలన్నీ అణాపైసలతో సహా తీర్చి సెభాష్ బేటా అని పించుకొన్నాడు .ఆయన సత్య ధర్మ నిష్టను మెచ్చిన భగవంతుడు ఆయనకు క్రమంగా మళ్ళీ అష్టైశ్వర్యాలను అందించాడు .

  ఈసారి ధర్మ సంస్కారం ,సంఘ ఉన్నతి కార్యక్రమాలపై దేవేంద్రుడు దృష్టి పెట్టాడు .బ్రహ్మ సమాజానికి రామమోహన రాయ్ ఏర్పరచిన నియమాలు చాలాకఠినంగా ఉన్నాయని గ్రహించి దేవేంద్రుడు ,ఆయన ఆశయ ప్రచారానికి నడుం కట్టి అనేక చోట్ల బ్రహ్మ సమాజ శాఖలు స్థాపించాడు .బ్రహ్మ సామాజికులకు నియమాలను సులభంగా ఆచరించే ప్రణాళిక రూపొందించి ఎక్కువ మంది ఆకర్షితులయేట్లు చేశాడు .హిందువులతో బ్రహ్మ సమాజీయులకు భేదాలు ఏర్పడినప్పుడు తీర్చటానికి సమర్ధులైన బ్రహ్మ పండితులు లేకపోవటంతో వంగ దేశం నుంచి నలుగురు మహా పండితులను కాశీకి  వేద వేదాంతాలు క్షుణ్ణంగా నేర్చుకొని రావటానికి పంపించాడు .ఒక ఏడాది వారు అక్కడ గడిపివచ్చి దేవేంద్రుడు చెప్పిన విషయాలన్నీ ధర్మ వేద  సమ్మతాలే అని సప్రమాణంగా తెలియ జేశారు .దీనితో మతభేదాలు సమసిపోయాయి .ఆ నలుగురు పండితులలో ‘’వేదాంత వాగీశ ‘పట్టాన్ని పొందిన ఆనంద చంద్రుడిని దేవేంద్రనాధ ఠాకూర్ బ్రహ్మ సమాజ ఆచార్యుని చేశాడు .

  సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -2

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు -2

5-శతావధాని,ఘంటా శతక ,సాంబ లక్షణ కర్త శ్రీ గాడేపల్లి వీరరాఘవ శాస్త్రి

గాడేపల్లి వీరరాఘవశాస్త్రి గొప్ప కవి. శతావధాని.

జీవిత విశేషాలు
ఇతను తన 11వ యేట బ్రహ్మోపదేశమైన తరువాత తండ్రివద్దనే షోడశకర్మలు, యజుర్వేద సంహిత, అరుణపంచకము, ఉపనిషత్పంచకము మొదలైనవి అభ్యసించాడు. మేడవరము సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి వద్ద కావ్యపఠనము చేశాడు. నాటకాలంకార సాహిత్యగ్రంథాలను పూర్తిచేశాడు. అష్టావధానాలు, శతావధానాలు అటు గద్వాల మొదలుకొని ఇటు మద్రాసు వరకు లెక్కకు మించి చేశాడు. ఇతడు గద్వాల సంస్థానంలో చాలా కాలం ఆస్థాన పండితుడిగా ఉన్నాడు. అంతకు ముందు మార్కాపురంలో ఆంధ్రపండితుడిగా కొంతకాలం పనిచేశాడు. ఇతడు వ్రాసిన వ్యాసాలు త్రిలిఙ్గ,దివ్యవాణి(పత్రిక), కల్పవల్లి, గోలకొండ పత్రిక మొదలైన పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి.

అవధానాలు
ఇతడు మొదటిసారి 1913లో తన విద్యాగురువు రాళ్ళభండి నృసింహశాస్త్రి అధ్యక్షతన ఎఱ్ఱగొండపాలెంలో అష్టావధానం నిర్వహించాడు. తరువాత 1938 వరకు 25 సంవత్సరాలు సుమారు 200 అవధానాలు చేశాడు. ఇతడు నెల్లూరు, కర్నూలు, అనంతపురం, గుంటూరు, బళ్లారి, చిత్తూరు జిల్లాలలోను, తెలంగాణా జిల్లాలలోనూ, మైసూరు రాష్ట్రంలోను అష్టావధానాలు, శతావధానాలు ప్రదర్శించాడు. ఇతడు ఘంటాశతము అనే అవధానాన్ని అంటే ఒక గంటలో ఒక శతకాన్ని ఆశువుగా చెప్పే కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించి మంచి పేరు గడించాడు[1].

రచనలు

  1. త్రిపురాంతక స్థల మహాత్మ్యము (3 ఆశ్వాశముల కావ్యము)
  2. సత్యవరలక్ష్మీ ధృవచరిత్రము (1947)
  3. అహోబల మహాత్మ్యము (1919)
  4. మార్కండేయ చరిత్రము (హరికథ)
  5. రామభూపతి శతకము (1914)
  6. దీనకల్పద్రుమ శతకము (1916)
  7. విశ్వేశ్వర శతకము (1916)
  8. సోమేశ్వర శతకము (1916)
  9. చెన్నకేశవ శతకము (1916)
  10. ఆర్యవిద్యా ప్రబోధిని
  11. ద్విపద భగవద్గీత
  12. ముకుందమాల(ఆంధ్రీకరణం)
  13. పింగళ హరికథ
  14. సాంబలక్షణ(శృంగారకావ్యము)
  15. హైమవతీ పరిణయము
  16. భూగంగాస్తుతి
  17. మార్కండేయ నాటకము
  18. సీతారామ కళ్యాణము(ద్విపద)
  19. సీతారామ కల్పద్రుమ శతకము
  20. వెంకటేశ్వర శతకము
  21. కుమార సుబ్రహ్మణ్య చరిత్ర
  22. మెదకు సంస్థానాధీశుల చరిత్ర
  23. హరివంశము (అసంపూర్ణము)
  24. ఐరావత వ్రతకథ
  25. చమత్కార కవిత్వము-1949[2]

రచనలనుండి ఉదాహరణలు
1.ధర మధురాధర ధర సుధారస ధారలన్ ద్వజించి యే

యిరవుననో సుధల్ దొరకు నెంతయునంచు దలంచు టెంచగా

దొరికిన పెన్ని ధానమును దొంగల కిచ్చుచు రిత్త నేల యం

దరయ ధానాప్తికై వెదకునట్టి తెరంగగుగాదె ధీమణి!

2.అన్నా!విద్దెల నెల్ల నేర్చితివె, నెయ్యం బార నీ యొజ్జలున్

సన్నాహంబున నేర్పిరే,యిపుడికే సందేహమున్ లేక నీ

విన్నాళ్ళున్ బఠియించు శాస్త్రమున నేదే నొక్క పద్యంబు సం

పన్నార్థంబుగ నీ సుధా మధుర వాక్ప్రావీణ్యతన్ చెప్పుమా!

(అహోబల మహాత్మ్యము నుండి)

3.సకల జీవులలోని చైతన్యమును గన్న

నానంద పారవశ్యంబు గాంచు

నలుసంత బాధ యేనా డెవ్వడందిన

దా బాధపడి దాని దలగ జూచు

పరుషోక్తులే పసిపాపలు పల్కిన

హరిహర యని చెవుల్ దరియ మూయు

రాజసంబన్న దొఱల జేరగా నీక

బీద సాదల మైత్రి బెం పొనర్చు

అక్షరాభ్యాస మపుడె పంచాబ్ద మాత్ర

బాలుడై కూడ నిటువంటి లీల బొదలె

నద్దిరే ధృవు విజ్ఞాన మడుగవలనె

పూవునకు తావి సహజమై పొసగుటరుదె!

(శ్రీ సత్యవరలక్ష్మీ ధృవచరిత్రము నుండి)

అవధానాల నుండి ఉదాహరణలు
· సమస్య: పతి తల గోసి వండె నొక పాంథుని నాతి మనోహరంబుగన్

పూరణ:

కుతకము మీఱ కకుంఠిత భక్తిని బోవుచుండి వి
స్తృత నవపల్లవావృత దిదృక్షుముదావహ తింత్రిణీకుజా
ప్రతిమపు నీడలో విడిసి, పప్పుడుకెత్తెడునంత నాకురు
ట్పతి తలగోసి వండె నొక పాంథుని నాతి మనోహరంబుగన్

· సమస్య: భీష్ముని పెండ్లికి ఏగిరట పిన్నలు పెద్దలు బంధులందఱున్

పూరణ:

గ్రీష్మములోన లగ్న మరిగెన్ – సమకూర్చెద నన్న బార్గవా
ర్చిష్మ దనూన కోపమతిశీతలమయ్యె బ్రతిజ్ఞ చూడగా
భీష్మముగాగ మాఱె; దలపెట్టని వన్నియు దాపురించె నా
భీష్ముని పెండ్లికి; ఏగిరట పిన్నలు పెద్దలు బంధులందరున్

పండిత ప్రశంసలు
పటుతరధారణా పటిమ పండిత మోద మెసంగు వాణి, రా

ట్చటుల సభాంతరాళ కవి సంఘ పరిస్తుత, కీర్తి, సర్వది

క్తటముల దాండవింపగను గౌరవమున్, బ్రతివాది దుర్థమ

తృటనము నిర్వహించు కొనుతోరపు శక్తియు నీకె రాఘవా!

-బుక్కపట్టణము శ్రీనివాసాచార్యులు

6- పంచభాషా పండితుడు ,మా హంపి కావ్యకర్త -భాస్కరాచార్య రామచంద్రస్వామి
కుటుంబ చరిత్ర
భాస్కరాచార్య రామచంద్రస్వామి[1] 1905లో జన్మించాడు. భాస్కరాచార్య పరంపరా పీఠానికి అధ్యక్షుడైన పట్టాభిరామస్వామికి ఇతడు దత్తపుత్రుడు. తల్లి పేరు నాగలక్ష్మమ్మ. భార్య అంబమ్మ. ఇతడికి ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు కలిగారు. కుమారుడి పేరు టి.బి.రామమూర్తి. కుమార్తెలు కమలమ్మ, స్వర్ణమ్మ.

విద్యాభ్యాసము
ఇతడు బళ్ళారిలో సంస్కృతాంధ్రములు అధ్యయనం చేశాడు. తరువాత విజయనగరంలోని సంస్కృత కళాశాలలో చేరి కావ్యనాటక సాహిత్యములు చదువుకున్నాడు. స్వయం కృషితో కన్నడ, మలయాళ, హిందీ, తమిళ, బెంగాలీ మొదలైన అనేక భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించుకున్నాడు. వీటితో పాటు జ్యోతిషశాస్త్రము, తంత్రశాస్త్రములలో నిష్ణాతుడైనాడు.

రచనలు
· అభిజ్ఞాన శాకుంతలము ఆంధ్రీకరణము

· బాటసారి

· మా హంపి

· యాత్రికుడు[2]

రచనల నుండి ఉదాహరణ
యాత్రికుడు కావ్యం నుండి మచ్చుకు రెండు పద్యాలు

గీ. ఎన్నఁడీ యాత్రకు మొదలొ, ఎప్పుడు తుదియొ?
బ్రతుకు నాల్గు దినమ్ముల – పాంథశాల
రస మిగిరి పోవ, శక్తి నీరసత నొందు
బాత్ర మున్నంత నింపుము ప్రాత మధువు

గీ. విందు వలదు – కపూరంపు – విడెము వలదు
వలదు కనకాభిషేక సంభావనలును
అంద అనుభవమునకు, నానందమొకఁడె
పంచిపెట్టుము – త్రావుము – ప్రాత మధువు

7-కవి ,కధకుడు,నిర్వచన వెంకట రామాయణ కర్త శారదాపుత్ర, పి.వెంకటరెడ్డి
పి.వెంకటరెడ్డి తెలుగు కథా రచయిత.[1
జీవిత విశేషాలు
ఆయన కడప జిల్లా, ప్రొద్దుటూరు తాలూకా, పర్లపాడు గ్రామంలో బాలిరెడ్డి, రామాంబ దంపతులకు జూలై 1 1922లో జన్మించారు. స్థానిక ప్రాథమిక పాఠశాలలో నాలుగోతరగతి వరకు మాత్రమే చదువుకున్నారు. వీరి గ్రామస్థులు, గురువు అయిన జీరెడ్డి చెన్నారెడ్డి కవితాభ్యసనమునకు మార్గదర్శనము చేసిరి. ఆయన తెలుగు భాషలో విధ్వాన్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైనారు. ఆయనకు “శారదా పుత్ర” అనే బిరుదము ఉంది. వీరికి గోవిందరెద్డి, వెంకట రెడ్డి అనే సోదరులు, ఇద్దరు సోదరీమణులున్నారు. ఆయన తిరుపతి శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంధ్ర శాఖలో పనిచేసిరి.

సాహిత్య ప్రవేశం
ఆయన స్వగ్రామంలో కవిరత్న బిరుదాంకితులైన కశిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి “బాల రామాయణము” రచించిరి. దానిని ఆదర్శంగా తీసుకొని వెంకటరెడ్డి “శ్రీమాన్ నిర్వచన వెంకట రామాయణం” పేరుతో మూడువేల పద్యములతో “రామాయణము” వ్రాసిరి. అది అముద్రితము.[1]

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | Leave a comment

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు

మనం మరచిపోయిన ఆధునిక రాయల సీమ కవీశ్వరులు

1-కన్నడం లోనూ కవిత్వం చెప్పి ,వేదాంగ నిష్ణాతుడైన కవి సవ్య సాచి –శ్రీ కిరికెర రెడ్డి భీమరావు
కిరికెర రెడ్డి భీమరావు[1] (జూన్ 13, 1896 – మార్చి 9, 1964) తెలుగు, కన్నడ భాషలలో కవిత్వమల్లినవాడు.

జీవిత చరిత్ర
బడగనాడు శాఖకు చెందిన బ్రాహ్మణకుటుంబంలో 1896, జూన్ 13 వ తేదీన రెడ్డి అప్పూరావు, వేంకటలక్ష్మమ్మ దంపతులకు అనంతపురం జిల్లా, హిందూపురం తాలూకా, కిరికెర గ్రామంలో జన్మించాడు. గౌతమస గోత్రుడు. మాధ్యమిక విద్య వరకు హిందూపురంలోని ఎడ్వర్డ్ కారనేషన్ స్కూలులో చదివాడు. తర్వాత బెంగళూరులో మిషన్ స్కూలులో కొంతకాలం చదివి మైసూరులో మెట్రిక్యులేషన్ ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. మైసూరులో స్వయంకృషితో కన్నడ భాషలో ఛందోవ్యాకరణాలలో నిష్ణాతుడయ్యాడు. ఆ భాషలో కవిత్వం చెప్పనేర్చాడు. మైసూరు సంస్కృత కళాశాలలోని పలువురు విద్వాంసుల సహకారంతో సంస్కృతం నేర్చి వ్యాకరణాది అలంకార సూత్రాలను, ఆయుర్వేదము, జ్యోతిశ్శాస్త్రము, సాముద్రికము, వేదాంతము మొదలైన వేదాంగాలను నేర్చుకున్నాడు. పెనుకొండలోని అసిస్టెంట్ ఇంజనీయరు ఆఫీసులో క్లర్క్‌గా చేరి ఒక సంవత్సరం పనిచేశాడు. తరువాత తండ్రి మరణంతో వంశపారంపర్యంగా వచ్చిన మునసబు ఉద్యోగంలో చేరాడు. ఇతనికి 22వ యేడు వివాహమైంది. ఒక కొడుకు ఒక కూతురు జన్మించిన తర్వాత 32వ యేడు భార్య మరణించింది. ఇతడు తన 68వ యేట 1964, మార్చి 9 న మరణించాడు.

రచనలు
తెలుగు భాషలో

  1. వాయునందన శతకము
  2. భీమేశ్వర శతకము
  3. భక్తి పంచకము (ఐదు శతకములు)
  4. తిరుమలాంబ (నవల)
  5. శత్రునిగ్రహము (నవల)
  6. దశావతారములు
  7. మహేంద్రవిజయము (నాటకం)
  8. చంద్రమౌళి (నాటకం)
  9. గరుడ గర్వభంగము (హరికథ)
  10. సీతాకళ్యాణము (హరికథ)
  11. కృష్ణరాయబారము (హరికథ)
  12. కృష్ణగారడి (హరికథ)
  13. జాతక సుధానిధి (2 భాగములు)
  14. యోగాయుర్దాయ దర్పణము
  15. భీముని సాముద్రికము
  16. జ్ఞానవాశిష్టరత్నములు
  17. విజయనగర కళావిలాసము
  18. పితృభక్తి
  19. జగన్నాయక తారావళి
  20. యోగవాశిష్ఠము
  21. ఆధ్యాత్మ రామాయణము

కన్నడ గ్రంథాలు

  1. ಭಗವದ್ಗೀತ
  2. ಉತ್ತರಗೀತ
  3. ಗೀತಾಂಜಲಿ
  4. ವಿಜಯ ಗೌತಮ
  5. ಭೀಮೇಶ್ವರೀಯಂ
  6. ಪಾಂಡವಾಜ್ಞಾತವಾಸ
  7. ಕೃಷ್ಣ ಮಾಯಾವಿಲಾಸ
  8. ಯುಗಂಧರ ಪ್ರಜ್ಞೆ

బిరుదులు సత్కారాలు
· బాలసరస్వతి మండలి, పెనుకొండ బాలకవి బిరుదుతో సత్కరించింది.

· 1946లో బెంగళూరులోని విశ్వకళాపరిషత్ ఆంధ్ర కర్ణాటక కవికేసరి బిరుదును ప్రదానం చేసింది.

· బళ్ళారి ప్రముఖులు 1956లో కవిసవ్యసాచి అనే బిరుదును ప్రదానం చేసి సన్మానించారు.

2-వేదవేత్త ,శతకకర్త ,కవిచంద్ర –శ్రీ యమ్మనూరు సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
యమ్మనూరుసుబ్రహ్మణ్యశర్మ[1] అనంతపురంజిల్లా హిందూపురం తాలూకా కొండాపురం గ్రామంలో 1886, జనవరి 25కు సరియైన పార్థివ నామ సంవత్సర మాఘ శుద్ధ పంచమి నాడు శేషశాస్త్రి, వెంకమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. బ్రాహ్మణకులంలో ములకనాడు శాఖకు చెందిన శర్మ శౌనకస గోత్రుడు. ఇతడు చిన్నతనంలో పల్లెటూరి బడిపంతుల వద్ద విద్యాభ్యాసం చేశాడు. ఉపనయనమైన తరువాత చిత్తూరు జిల్లా, మదనపల్లె తాలూకా చదుము గ్రామంలో శంకరావధాని వద్ద వేద విద్య చదువుకున్నాడు. కుందలగురికి వేంకటనారాయణకవి ఇతనికి ఛందో వ్యాకరణాలు నేర్పించాడు.

రచనలు

  1. శ్రీ పులివెందల రంగనాయకశతకము
  2. శ్రీరుక్మిణీ కళ్యాణము
  3. వామన చరితము
  4. అనసూయ
  5. సావిత్రోపాఖ్యానము
  6. కర్ణాభ్యుదయము
  7. శ్రీ భక్తజన మనోభిరామము

బిరుదము
గోరంట్ల గ్రామంలో జరిగిన పండితమండలి మహాసభలో చిలుకూరు నారాయణరావు ఇతనికి కవిచంద్ర అనే బిరుదును ప్రదానం చేసి సత్కరించాడు.

రచనల నుండి ఉదాహరణలు
1.శ్రీకర్ణాభ్యుదయము కావ్యములోని పుత్రునికై కుంతీదేవి విలపించే ఘట్టం

హా!యను;ముద్దుగుల్కు తనయా!యను నిర్జితసుందరాస్య చం
ద్రా! యనుఁ దాపదుఃఖ రహితా!యను నిందిత శంబరారి రూ
పా! యను దివ్యధామ దినపా!యను బంధుర భర్మవర్మ దీ
ప్తా! యనుఁగార్యమింక గలదా!యనుఁదానెనలేని వంతచేన్

తదనంతరంబ నలుదెసలం బరికించి

పుత్రుఁడా!జితకాంతి మిత్రుడా! సౌవర్ణ
గాత్రుఁడా!నీకునే శత్రునైతిఁ
జూతునా! నిన్నింక నేతీరుగానైన
బ్రీతిచేఁగనులార భూతలమున
నందనా! నినుఁబాసి యుందునా మహియందు
మందునా! నేనింక గుందువదలి
కొమరుఁడా! నాపాలి యమరుఁడా! మాముద్దు
కొమరుఁడా! యనఁదగు కొమరువాఁడ

చేతులారంగఁజేసితి పాతకంబు
నీతిదప్పితి నే పుత్ర ఘాతినైతి
భూతలంబున సత్కీర్తి వొందనైతి
వేయు నేటికి నీకునే దాయనైతి

2.శ్రీ భక్త జన మనోభిరామము కావ్యం నుండి

మోకులం బిగగట్టి మోకరించుచు లాగి
వీకతోగేకలు వేయువారు,
గోవింద!గోవింద!గోవింద! యనుచును
తేరీడ్చుటకు ముందు దెరలువారు
తేరు చక్కియలందు జేరి బారులుదీరి
బూర గొమ్ములనూది పొనరువారు
జయ వేంకటాద్రీశ! జయ శేషశైలేశ!
జయదేవ సర్వేశ! జయతు యనుచు

సొరిది కరతాళములదట్టి తిరుగువారు
చెలఁగి హరినామకీర్తనల్ సేయువారు
గ్రక్కునను శౌరినటగాంచి మ్రొక్కువారు
మొట్ట మొదలున ముడుపులు గట్టువారు

వేత్ర హస్తుల పంక్తి వేంకటేశుని మ్రోల
వ్రాలి మున్నిడి బరాబరులు సలుప
భూమీసురోత్తముల్ వేమరుస్వామికి
వింజామరమ్ములు వేయుచుండ
సాధ్వీమణులు గూడి సాగు యరదముపై
మల్లియల్ మొల్లలు జల్లువారు
వేల్పు బానిసలెల్ల చాల్పుగా నిలుచుండి
నతులొనర్చుచు నర్తనములు సలుప

వేద నాదంబుచే ద్విజుల్ విల్లసిలగ
తూర్యనినదంబులమిత సంతోషమొసగ
హారతులనెత్తి రహిజెంది యబలలలర
వేంకటేశుండు రథమున వెలుగుచుండె

3-కవిసార్వభౌమ ,కావ్యతీర్ధ ,కవితా సామ్రాజ్య స్థాపకులు ,మద్దులపల్లి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
సంస్కృతాంధ్ర కవితాసామ్రాజ్యాన్ని ఏకఛత్రంగా ఏలిన కవిసార్వభౌముడు మద్దులపల్లి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ (ఆగష్టు 23, 1900 – అక్టోబరు 2, 1974) [1].

జీవిత విశేషాలు
మద్దులపల్లి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ నెల్లూరు జిల్లా (ప్రస్తుతం ప్రకాశంజిల్లా) కు చెందిన పట్టాభిరామపురం అగ్రహారం లో స్మార్త బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో 1900 ఆగష్టు 23వ సంవత్సరంలో జన్మించాడు. తండ్రి నృసింహ సిద్ధాంతి జ్యోతిష పండితుడు. ఇతడిది పండితవంశము. ముత్తాత, తాత, పినతండ్రి అందరూ పండితులే. సింగరబొట్లపాలెం అగ్రహారంలోని వేదపాఠశాలలో కృష్ణయజుర్వేదం చదువుకున్నాడు. కడపలో జనమంచి శేషాద్రిశర్మ వద్ద నాటకాలంకారము, సాహిత్యము నేర్చుకున్నాడు. 1923లో కలకత్తా నుండి కావ్యతీర్ధ పరీక్ష ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. 1930లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఉభయభాషాప్రవీణ ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. 1937లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి విద్వాన్ పట్టా పొందాడు. 1924లో మద్రాసులోని వావిళ్ల ప్రెస్‌లో ఆంధ్రపండితునిగా, 1925-1959ల మధ్య కాలంలో నంద్యాల మునిసిపల్ హైస్కూలులో అధ్యాపకుడిగా, 1960-1961ల మధ్య కర్నూలు సెయింట్ జోసెఫ్ గర్ల్స్ హైస్కూలులోను, సాంస్క్రిట్ ఓరియెంటల్ హైస్కూలులోను తెలుగు పండితునిగా పనిచేశాడు.

Posted in మహానుభావులు | Tagged | Leave a comment

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.3వభాగం.16.9.22

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతి ఖండం.3వభాగం.16.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

మరికొన్ని మంచి పుస్తకాలు 

మరికొన్ని మంచి పుస్తకాలు 
–నిరతాన్నదాత శ్రీమతిడొక్కా సీతమ్మగారి ఇనిమనవడు శ్రీడొక్కా రాం గారు తండ్రిగారి అంత్య క్రియల కోసం  అమెరికాలోని ఆస్టిన్ నుంచి ఇండియావచ్చి రాజమండ్రిలో కార్యక్రమాలు పూర్తీ చేసి మొన్న ఉదయం ఫోన్ చేసి తాను రాసిన పుస్తకాలు కొరియర్ లో పంపిస్తున్నానని చెప్పి అభిప్రాయం రాయమని కోరారు అలాగే ఆయన పంపగా నిన్న సాయంత్రం అందాయి .వీరితో దాదాపు 9ఏళ్ళ పరిచయం ఉంది .2017లో మేము ఐదవసారి అమెరికా లో మా అమ్మాయి వాళ్ళు ఉండే షార్లెట్ కు వెళ్ళినప్పుడు సాహిత్య సాన్నిహిత్యం బాగా పెరిగి వారి ,మా పుస్తకాల పరస్పర బట్వాడా జరగటం వారి పుస్తకాలపై నేను నా అభిప్రాయాలు రాయటం జరిగింది .నిరుడు వ్యాస జయంతికి వారు ఆస్టిన్ లో జరిపే మా బడి కార్యక్రమాలు చేయలేక పోవటం వలన సరస భారతి  ద్వారా చేయించి 80 వేలరూపాయలు పంపగా కరోనాలో ఉద్యోగాలుకోల్పోయినా తెలుగు బోధిస్తున్న అయిదుగురు ఉపాధ్యాయులను ఎంపిక చేసి ఆ డబ్బు సమానంగా అందిస్తూ సరసభారతి ద్వారాకూడా మరింత ఆర్ధిక సాయం ఇచ్చి ఒక్కొక్కరికి సుమారు 25 వేల రూపాయలు అంద జేశాం .

  రాం గారు మంచి పద్యకవి విమర్శకులు హాస్య చతురులు .వారి పుస్తకాలలో ఇవన్నీ దర్శనమిస్తాయి .వారు పంపిన పుస్తకాలు -అవ్యక్తం -2కాపీలు ,తటిల్లతలు ,చిత్రపది ,ప్రవాసి ,పాట వెలది ,పలకరించే పద్యం ,ఆకు చుట్టిన ప్రకృతి, మా ఆఫ్రికా యాత్ర అనే పద్య సఫారి ,అమెరిక వాసి 

రాం గారు ఏదో కవిత్వంతో రచనలతో కాలక్షేపం చేసే వారు మాత్రమేకాదు బహు సాహితీ సాహిత్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించటమేకాక సాఫ్ట్ వేర్ అధిపతి కూడా .ఆయన సోదరులూ మాంచి సరస్వతీ పుత్రులే .అమెరికాలో సాహితీ దండ యాత్ర చేసే సాహితీ మూర్తులే .

  రాం గారికి ధన్యవాదాలు .పుస్తకాలు చదివి అభిప్రాయం రాశాక వాటిని ఉయ్యూరు లైబ్రరీకి అందజేస్తాను 

 మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -16-9-22-ఉయ్యూరు 

Posted in పుస్తకాలు | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.5వ భాగం.15.9.22

11

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

గాంధీ (యే)సర్వస్వం అనే గాంధీ త్రివేణిశ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ సంపాదకత్వం లో –గాంధీయే మార్గం

గాంధీ (యే)సర్వస్వం అనే గాంధీ త్రివేణి
శ్రీ నాగసూరి వేణుగోపాల్ సంపాదకత్వం లో –గాంధీయే మార్గం (సిద్ధాంతాలు –ప్రభావాలు –పరిష్కారాలు )పేరిట రెండు భాగాలు ,అసలైన విప్లవవాది సిద్ధాంత కర్త గాంధీజీ అనే మూడు పుస్తకాలపై నా స్పందన .ఇవి వివిధ వ్యక్తులు రాసిన వ్యాసాల సంకలనాలు .మొదటి పుస్తకం లో28,రెండవభాగం లో 27,మూడవపుస్తకం లో 26 వ్యాసాలున్నాయి .రచయితలలో సర్వశ్రీ నాగసూరి ,మండలి ,రామచంద్రమూర్తి ,నాగులపల్లి ,దాశరధి బాపిరాజు ,తిలక్ ,సోమసుందర్ వంటి మహామహులున్నారు .ఈ మూడు పుస్తకాలను కలిపే నేను రాస్తున్నాను .నేటికీ గాంధీయే మార్గం అన్న ఒకే ఒక విషయం వీటిలో  కనిపిస్తుంది .కానీ ‘’బాపు బాట కాన రాదిచట ‘అని బాధపడ్డారు డా .నాగులపల్లి భాస్కర రావు .ఈ పుస్తకాలు విజ్ఞానవని ,వజ్రాలగని అన్నారు నాగసూరి .నేడు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో సమస్యలపరిస్కారం ,సహన౦ ,చర్చలతో సాధ్యం అని ఆనాడే విశ్వం మెచ్చిన మార్గదర్శి ,మహానాయకుడు గాంధీ అన్నారు శ్రీమతి శేషమ్మ .గాంధీమార్గం భగవద్గీతే అన్నారు మాణిక్యవరప్రసాద్. ధనమే మూలంగా మారి,విలువలు పతనమై ,ప్రకృతి సంపద ధ్వ౦సమౌతున్న వేళప్రపంచ శాంతికి విఘాతం అవుతోందని టన్ను సిద్ధాంతాలకన్నా  ఒక ఔన్స్ ఆచరణ మిన్న అన్న మహాత్ముని మాట బాట బంగారం అన్నారు మండలి బుద్ధప్రసాద్ .ప్రకృతి శూన్యాన్నే కోరుతుందని గాంధీ ఉవాచ అన్నారు సలీం భాయ్ .ప్రకృతిపై మానవ మేధఅనే దృష్టి వదిలి కృషి చేస్తే మనపై వట్టిడితగ్గి  మనసులు కుదుటబడి కరోనా బారిన పడకుండా తప్పించుకోవచ్చునని నాగసూరి ,గాంధీకి తోడుగా నిలచిన అక్క అనసూయాబెన్ ,తమ్ముడు ,మిల్లుయజమానుల నాయకుడు అంబాలాల్ అని సవివరంగా వివరించారు చంద్రహాస్  .ఫాదర్ రెవరెండ్ జాన్ హేనస్ హోమ్స్ మహాత్ముని ఆరాధకుడు .గాంధీ మాటల్లోనిసత్యాన్ని అన్వేషించిన సాహసి ధర్మపాల్ అన్నారు అవధానం .’’నరుడవై స్థిత ప్రజ్ఞుడవైన వేళ-హరుడవై నేలను శత్రు శూన్యం చేసిన వేళ-దరహాసంతో దర్సన మిచ్చిన వేళ-నీవు బోధి సత్వుడవు ‘’అని కీర్తించి ‘’రష్యా స్వేచ్ఛా రాగం అతడు –భారతముక్తికి పల్లవి అతడు ‘’అని నిండుమనసుతో మహాత్ముని ఆరాధించాడు బాపి బావ అని తెలిపారు శ్యామల .అహింసావాది ,అమెరికా వ్యవసాయ కూలీల నాయకుడు సీజర్ చావెజ్ కు గాంధీయే స్పూర్తి అని మండలి అంటే ,మేకింగ్ ఆఫ్ మహాత్మా సినిమా ను  శ్యాం బెనెగల్ ఉత్తేజజకరంగా చిత్రించాడని ,దక్షిణాఫ్రికాలో ఉండగా గాంధీస్వయం గా తయారు చేసిన చెప్పుల జతను  జైలు నుంచి విడుదలయ్యాక అప్పటి అక్కడి హో౦ మంత్రి స్మట్ కు బహూకరిస్తే ‘’వాటిని చాలాయేళ్ళు వాడి ‘’ఈవెన్ దోఐ మే ఫీల్ దట్ ఐ యాం నాట్ వర్దీ టు స్టాండ్ ఆన్ దిషూస్ ఆఫ్ సో గ్రేట్ ఎ మాన్ ‘’అని అత్యంత వినయంగా అన్న విషయం చెప్పారు తాడి .ఇందులోనే గాంధీ బెనారస్ హిందూ యూనివర్సిటిలో ఇప్పుడున్న రుగ్మతలు నశించాలని ,గీతాధ్యయనం తో తాను  పొందిన స్పూర్తితో –మనసు కట్టడి చేసుకో –తీరు మార్చుకో అనే వ్యాసాలున్నాయి .కనుపర్తి వరలక్ష్మమ్మగారు ‘’శస్త్రం ధరించకుండా ,ధర్మం మీర కుండా మహాత్ముడు అన్నీ సాధించాడని అంటే ,సమానత్వం అనేది గాంధీ సిద్ధాంతాలలో కీలకం అనికీర్తించారు పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య .వ్యక్తినీ ,సంపూర్ణ సమాజాన్నీ ప్రేమించే విషయం లో గాంధీ రెండవతధాగతుడు అన్నాడు రాహుల్ సాంకృత్యాయన్.గాంధీ జీవితం ఒక మహాకావ్యంగా భాసించింది అనుభూతికవి తిలక్ కు .మహాత్ముడే తనకు మహా కవి అన్నాడు మరో అడుగు ముందుకు వెళ్లి దాశరధి .’’గోమాత నాకు కరుణారస భరిత కావ్యం ‘’అని గాంధీ అన్నాడని గుర్తు చేశాడు .
  రెండవ భాగం లో గాంధీ తెచ్చిన స్వాతంత్ర్యాన్ని పరి రక్షించుకోవటం ఇవాళ చాలా ముఖ్యం ,అవసరం అన్నారు రామ చంద్ర మూర్తి .ఈ 75ఏళ్ళలో గాంధీ మార్గం ఏమైంది అని ప్రశ్నించారు వేణుగోపాల్ . గాంధీ నితాను చూడకపోయినా ఆయన మరణ వార్త తమ కుటుంబాన్ని కలచి వేసింది దుఖంతో అన్నది ప్రఖ్యాత అమెరికన్ రచయిత్రి పెరల్ ఎస్ బక్.త్రిపురనేని గోపీ చ౦ద్ ‘’గాంధీ ది మన పూర్వ సంస్కారం పునాదిగాఉన్న దృష్టి .మానవుడు దైవాంశ సంభూతుడు .అతనిలో మంచితనం ఉంది అది ఎప్పుడూ ఉంటుంది అని భావించాడు ‘’అన్నాడు .భావకవితా మేస్త్రి దేవులపల్లి ‘’దేశం అంత జలాశయం గాంధీ –గాంధీ గంగానది ‘’అంటూ సామాన్యుని కట్టూ బట్ట తో ఉండే ఆయన, నలభై కోట్ల మందికి నాయకుడై ‘’రాజమాన్య రాజ పూజితుడైనపుడు ‘’అందులో ప్రతి దరిద్రుడు తానుకూడా నాయకుడైనట్లు గర్వించాడు.గాంధీ నేటి భారతానికి బాపూ ‘’అని కీర్తించారు  .మాజీ ప్రధాని పి.వి .‘’గాంధీ మరణించి నలభై ఏళ్ళు దాటినా ఇండియాముందు ,ప్రపంచం ముందు ఆయన ఉంచిన భావాలు ,లక్ష్యాలు నేటికీ బలీయమైన సమస్యలకు పరిష్కార మార్గాలు చూపిస్తున్నాయి ‘’అన్నారు .’’అసంఖ్యాక భారతీయులకు నేను ప్రతినిదినయ్యానంటే ,ఆ అధికారాన్ని నేను కష్ట పడి సాధించుకొన్నాను ‘’అన్నాడు కొల్లాయి గట్టిన వాడు అని చెప్పాడు కొ.కు .మహాత్ముని సత్య స్మృతి ఈదేశస్తులందరికి సత్య మార్గ సందర్శనం కావించాలని  ఆకాంక్షించారు  సోమసుందర్ .గాంధీ అంటే స్వీయ పరివర్తనే అన్నాడు విన్సెంట్ షీన్ . ఇందులో భార్య కస్తూర్బా గురించి గాంధీ చెప్పిన వ్యాసమూ ఉంది .యాభై రెండేళ్ళ వయసులో గాంధీ కొల్లాయి కట్టటం మొదలు పెట్టాడని ,అది దరిద్రనారాయణులకు ప్రతీక అని చెప్పారు నాగసూరి .మనో బలాఢ్యుడు అని పద్మనాభస్వామి ,సిసలైన న్యాయవాది అని జస్టిస్ రామలింగేశ్వరరావు శ్లాఘించారు .హింద్ స్వరాజ్ అంటే ఏమిటో వివరించారు పభాకర్ .మహాదేవ దేశాయ్ పింగళి వెంకయ్య,మీరాబెన్ ,డెస్మండ్ టూటూ గార్లగురించి విలువైన వ్యాసాలున్నాయి .దీర్ఘాసి ‘’గాంధీ మళ్ళీ వస్తే రాబోయే తరాలవారిలో చైతన్యాన్ని సత్య ప్రియత్వాన్నీ నింపటానికి ఆత్మ స్వరూపి గా వస్తాడుకాని భౌతిక రూపం లో రాడు.అన్నారు.
  గాంధీ ధర్మకర్త్రుత్వ భావన పై ఆచార్య బాలమోహన దాస్ రాస్తే, కార్టూనిస్ట్ జయదేవ్ ఐన్స్టీన్ సూత్రాన్ని తమాషాగా గాంధీకి అనుకూలంగా ‘’G=HL^2 అనిమార్చి gఅంటే గాంధి ,హెచ్ అంటే హ్యూమర్ ,ఎల్ అంటే లాఫ్టర్ అంటూ గాంధీ ఒక అపూర్వమైన మైన మనిషి అన్నాడు .నాగసూరి  గాంధీ ని ’’అహి౦సాత్మక రాడికల్ సైన్స్ వాది’’అని ఎస్టిమేట్ చేశారు .
చివరిదైన మూడవ పుస్తకం లో సింహభాగం నాగసూరి దే .మానవ చరిత్ర పటలానికి ధ్రువతార ,వివేకం గల విజ్ఞాని ,గాంధీ అని అంతర౦గ  నుంచి  అంతర్జాతీయం దాకా  విస్తరించాడని ,శ్రమజీవిగా బహురూపాలలో దర్శనమిస్తాడని చెప్పి ఆయన్ను అనుసరించిన వారి వివరాలు పొందుపరచి ,కస్తూర్బా –గాంధీ ది అపురూప సాంగత్యం అని గ్రామీణాభి వృద్ధికి ఆయన చెప్పిన సిద్ధాంతాలు వివరించారు .పర్యావరణ ఉద్యమకారుడు జేసి కుమారప్ప ను పరిచయం చేసి ,అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములుగారు అపర గాంధేయవాది అని గుర్తుకు తెచ్చి ,సోషలిస్ట్ నాయకుడు లోహియతో గాంధీ మైత్రి విలక్షణమైనదని వివరించి ,గాంధీ గారి ‘’సైన్స్ ఆఫ్ బ్రహ్మ చర్య ‘’గురించి ,ఆయన కున్న శ్రేయస్సుమరువని సైన్స్ దృష్టిని ,గాంధీ దృష్టిలో టెక్నాలజీ ని ,గాంధీ అవసరం నేడు ఎక్కడెక్కడ? వ్యాసాలు విజ్ఞాన దాయకాలు. చివరలో గాంధీ జీవనగమనం కూడా చేర్చారు .ఈ పుస్తకాన్ని నాగసూరి తన తలిదండ్రులు శ్రీసంజీవయ్య ,శ్రీమతి గౌరమ్మ దంపతులకు సజల నేత్రాలతో అంకితమిచ్చి మాతా  పితృ ఋణం తీర్చుకొన్నారు .
  ఈమూడు పుస్తకాలు విజ్ఞాన గనులే .మహాత్ముని హృదయావిష్కరణలే .ఎంతోశ్రమతో తెచ్చిన పుస్తకాలు . గాంధీ ఫౌండేషన్ లాంటి పెద్ద సంస్థలు చేబట్టాల్సిన భారీకార్యక్రమం .ఇంకా మరికొన్ని ఇలాంటి పుస్తకాలు తెస్తారట కూడా అభినందనీయం. ఇవన్నీ   ఇటీవల వెలువడిన పుస్తకాలే .నాకు ‘’అన్నీ వేదాలలోనే ఉన్నాయిష ‘’అనేనానుడి ‘’అన్ని మంత్రములు ఇందే ఆవహించెను ‘’అన్న అన్నమయ్య పదం గుర్తుకొచ్చాయి .
ఇవి చదివాక నేను 2019లో అంతర్జాలం లో రాసిన ‘’గాంధీ మహాత్ముడైన విధం ‘’అనే 6 వ్యాసాలు గుర్తుకొస్తున్నాయి .ఇవేకాక ‘’రిలేవెంస్ ఆఫ్ గాంధి ఇన్ ట్వెంటిఫస్ట్ సెంచరి ‘’అనే వ్యాసాల ఆధారంగా నేను నెట్ లో రాసిన మరి కొన్ని ఆర్టికల్స్ జ్ఞాపకం వస్తున్నాయి
మంచి విలువైన అర్ధవంతమైన పుస్తకాలు పంపి ,నా స్పందన కోరిన శ్రీ నాగసూరి వేణు గోపాల్ ను మనసారా అభినందిస్తున్నాను .
  మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Leave a comment

న్యాయవాది, చిత్తూరు జిల్లా బోర్డ్ అధ్యక్షుడు ,మద్రాస్ రాష్ట్ర ముఖ్య మంత్రి ,జస్టిస్ పార్టీ నాయకుడు మునుస్వామి నాయుడు

1-న్యాయవాది, చిత్తూరు జిల్లా బోర్డ్ అధ్యక్షుడు ,మద్రాస్ రాష్ట్ర ముఖ్య మంత్రి ,జస్టిస్ పార్టీ నాయకుడు ,నిజాయితీకిమారుపేరు ,జమీందారీ వ్యతిరేకి ,రావు బహద్దర్ ,దివాన్ బహద్దర్- బొల్లిన మునుస్వామి నాయుడు

బొల్లిన మునుస్వామి నాయుడు చిత్తూరు జిల్లా తిరుత్తని దగ్గర వేలాంజరి గ్రామమందు 1885లో జన్మించాడు. తండ్రి బొజ్జా నాయుడు. తల్లి అక్కమాంబ. వీరి పూర్వీకులు కార్వేటి నగర సంస్థానంలో ఉన్నత పదవులలో ఉన్నారు. మునుస్వామి రైతు కుటుంబంలో జన్మించి న్యాయవాదిగా పనిచేయడం ప్రారంభించి అంచెలంచెలుగా ఉన్నత స్థాయికి ఎదిగిన వ్యక్తి. ప్రధానమంత్రి పదవి పొందేందుకు ముందు ఆయన ప్రభుత్వం నియమించిన అగ్రికల్చర్ కమిషన్, బ్యాంకింగ్ ఎంక్వయిరీ కమిటీ, బ్యాంకింగ్ ఎకోకొరియర్ కమిషన్ వంటి కమిటీలు, కమిషన్లలో సభ్యునిగా పనిచేశారు.

1908లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయము నుండి న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొంది న్యాయవాదిగా రాణించాడు. జస్టిస్ పార్టీ కార్యకర్తగా రాజకీయ రంగంలో అడుగు పెట్టాడు. చిత్తూరు మునిసిపల్ కౌన్చిల్ సభ్యునిగా, చిత్తూరు జిల్లా బోర్డు ఉపాధ్యక్షునిగా, అనంతరం అధ్యక్షునిగా, మద్రాసు లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగా అంచలంచెలుగా ఎదిగాడు. అవిభక్త మద్రాసు రాష్ట్ర ప్రధాన మంత్రి (బ్రిటీషు వారి పాలనలో రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిని ప్రధాన మంత్రిగా పిలచేవారు) గా 1930-1934 వరకు పదవిని అత్యున్నతంగా నిర్వహించాడు.[1]

1930ల్లో జస్టిస్ పార్టీలో నాయకునిగా ఎదిగిన మునుస్వామి బ్రాహ్మణులకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసే జస్టిస్ పార్టీ తీరుమార్చే ప్రయత్నాలు చేశారు. స్వయంగా బ్రాహ్మణేతరుడైనా, తాను బ్రాహ్మణులను ద్వేషించడం ప్రధానాంశంగా అభివృద్ధి చెందిన జస్టిస్ పార్టీలో నాయకుడైనా ద్వేషం తగదని, బ్రాహ్మణులతో సఖ్యతగా, ప్రేమతోనే అభివృద్ధి సాధించాలని వాదులాడేవారు. బ్రాహ్మణులను కూడా జస్టిస్ పార్టీలో చేర్చుకోవచ్చన్న ప్రతిపాదనను చేసినవారు ఆయన.

మద్రాసు శాసనసభలో వివిధ కమిటీలలో సభ్యునిగా బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాడు. ఆచార్య ఎన్.జి.రంగా గారితో కలిసి జమీందారులకు వ్యతిరేకంగా, ఎస్టేట్ లెవల్ చట్ట సవరణకు పూనుకున్నాడు. ప్రధాన మంత్రిగా ఎన్నో ప్రజాహిత, అభ్యుదయ కార్యక్రమాలు చేపట్టాడు. జమీందారులంతా కలిసి నాయుడుకు వ్యతిరేకులై గవర్నర్ పై ఒత్తిడి తెచ్చారు. అదే సమయములో తన వద్ద పనిచేసే బంట్రోతు పావలా లంచం తీసుకున్న విషయం తెలియడంతో నైతిక బాధ్యత వహించి తన పదవికి రాజీనామా చేసి ప్రభుత్వ వాహనాన్ని వదలి గుర్రపు బగ్గీలో ఇంటికెళ్ళిన నిజాయితీపరుడు.

నాయుడు సేవలు గుర్తించిన బ్రిటీషు ప్రభుత్వం 1926లో రావు బహద్దర్, 1930లో దివాన్ బహద్దర్ బిరుదులను ప్రదానం చేసింది.

వీరు 8వతేదీ నుండి అస్వస్థతకు గురియై, జనవరి 13, 1935 తేదీన ఉత్తరాయణం ప్రవేశించిన పుణ్యతిథిన 50వ ఏట వైకుంఠప్రాప్తిని పొందారు.[2]

ఈయన జీవిత చరిత్ర “శ్రీయుత దివాన్ బహదూర్ మునుస్వామి నాయుడు గారియొక్క జీవిత చరిత్రము”ను ఆయన వద్ద ఆంతరంగిక సహాకుడుగా పనిచేసిన ఉమాపతి వ్రాశాడు.

2-క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ నేత ,మద్రాస్ శాసన సభ్యుడు,27ఏళ్ళు నంద్యాలలోక్ సభ సభ్యుడు,కేంద్ర పార్లమెంటరి వ్యవహారాలమంత్రి ,వాసవీ విద్యా సంస్థ స్థాపకుడు ,వక్త ,సంజీవరెడ్డి శిష్యుడు – పెండేకంటి వెంకటసుబ్బయ్య
పెండేకంటి వెంకటసుబ్బయ్య (జ: జూన్ 18, 1921 – అక్టోబర్ 12, 1993), ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, పార్లమెంటు సభ్యుడు. వీరు నంద్యాల లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు నాలుగు పర్యాయాలు ఎన్నికయ్యారు. వెంకటసుబ్బయ్య 1980 నుండి 1984 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వములో గృహ, పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల శాఖా మంత్రిగా పనిచేశాడు. ఈయన బీహార్, కర్ణాటక రాష్ట్రాలకు గవర్నరుగా కూడా పనిచేశాడు.[1]

బాల్యం, విద్య
వెంకటసుబ్బయ్య కర్నూలు జిల్లా, బనగానపల్లె సంస్థానంలోని సంజామల గ్రామంలోని ఒక సంపన్న రైతు కుటుంబంలో, 1921 జూన్ 18న జన్మించాడు. నంద్యాలలో విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే జాతీయోద్యమ కార్యక్రమాల్లో జైలు శిక్షను లెక్కచేయకుండా క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్నాడు. ఈయన కనకమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు.[2]

వెంకటసుబ్బయ్య మదనపల్లె బీటీ కళాశాలలో చదువుతున్న రోజుల్లో క్విట్ ఇండియా, హోం రూల్ ఉద్యమంలో భాగంగా ఇప్పటి సబ్ కలెక్టర్ కార్యాలయం ముందు బీటీ కళాశాల విద్యార్థులు పెద్ద ఎత్తున ధర్నా నిర్వహించారు. కార్యాలయాన్ని ముట్టడించి లోపలికి దూసుకెళ్ళే ప్రయత్నం చేశారు. అప్పట్లో ధర్నాలంటే ఆషామాషీ కాదు. చాలా పెద్ద నేరం కింద జమకడతారు. ఆందోళన చేసే వారిపై బ్రిటీష్ పోలీసులు విచక్షణారహితంగా లాఠీ చార్జీ చేశారు. వెంకటసుబ్బయ్యతో పాటు సహ విద్యార్థులైన కోట్ల విజయ భాస్కర్ రెడ్డి, సి.దాస్, నూతి రాధా కృష్ణయ్య తదితర 40మంది విద్యార్థులను అరెస్టు చేశారు.

బనగానపల్లె సంస్థానంలో కాంగ్రేసును స్థాపించి, స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1948లో బనగానపల్లె సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనం కావటానికి దోహదపడ్డాడు. 1948లో మద్రాసు శాసనసభ సభ్యుడయ్యాడు.[2] ఆ తరువాతి కాలంలో నంద్యాల లోకసభ సభ్యునిగా 27 సంవత్సరాలు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

ఇతర విశేషాలు
గాంధేయవాది అయిన వెంకటసుబ్బయ్య వాసవీ విద్యాసంస్థలను స్థాపించి, వాసవీ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల[3], పెండేకంటి న్యాయ కళాశాల, పెండేకంటి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజిమెంట్[4], వాసవీ సంగీత, నాట్య కళాశాల[5] మొదలైన అనేక విద్యాసంస్థల స్థాపనకు దోహదపడ్డాడు.72వ ఏట 12-10-1993న మరణించాడు

బ్రహ్మానంద రెడ్డి కాంగ్రెస్ కార్యదర్శిగా ఉన్నప్పుడు గురువు సంజీవరెడ్డి తో పాటు ఉయ్యూరు ఎన్నికల ప్రచారానికి వస్తే ,ట్రావెలర్స్ బంగ్లా లో ఇద్దర్నీ చూశాను .నాలుగు రోజులతర్వాత ఢిల్లీ వెళ్లి ఇందిరా కాంగ్రెస్ లో చేరి జంప్ జిలానీ అనిపించుకొన్నాడు
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in మహానుభావులు | Leave a comment

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతిఖండం.2వ భాగం.15.9.22

బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం.ప్రకృతిఖండం.2వ భాగం.15.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment

రాయలసీమ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు ,శాసన సభ్యుడు ,మంత్రి ,ఆంధ్రోద్యమకారుడు ,కాఫీ బోర్డ్ అధ్యక్షుడు- హాల హర్వి సీతా రామ రెడ్డి

రాయలసీమ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు ,శాసన సభ్యుడు ,మంత్రి ,ఆంధ్రోద్యమకారుడు ,కాఫీ బోర్డ్ అధ్యక్షుడు- హాల హర్వి సీతా రామ రెడ్డి

హాలహర్వి సీతారామరెడ్డి, రాయలసీమకు చెందిన రాజకీయనాయకుడు, స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు. బళ్ళారి నుండి మద్రాసు శాసనసభకు ఎన్నికై 1947 నుండి 1952 వరకు ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలో రెవిన్యూ, పరిశ్రమలు, శ్రామిక శాఖల మంత్రిగా పనిచేశాడు.

సీతారామరెడ్డి, 1900, మే 14న అప్పటి బళ్ళారి జిల్లాలోని హాలహర్విలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి బొజ్జి రెడ్డి. సీతారామరెడ్డి మద్రాసులోని పచ్చయప్ప కళాశాలలో బీ.ఏ పట్టభద్రుడై, లా కళాశాల నుండి బీ.ఎల్ పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. 1930లో మద్రాసులో న్యాయవాదిగా ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించిన సీతారామరెడ్డికి గోవిందమ్మతో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఒక కుమారుడు, ఐదుగురు కుమార్తెలు.[1] 1937లోనూ, తిరిగి 1946లో మద్రాసు శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.

రాయలసీమ అభివృద్ధి సంఘం అధ్యక్షునిగా ఉన్నాడు. ఆంధ్రోధ్యమంలో చురుకుగా పనిచేసిన సీతారామరెడ్డి 1937లో కడప కోటిరెడ్డి అధ్యక్షతన విజయవాడలో జరిగిన రజతోత్సవ ఆంధ్ర మహాసభలను ప్రారంభించాడు.[2] రాయలసీమ నేతగా శ్రీబాగ్‌ ఒడంబడికలో కూడా పాల్గొన్నాడు. 1960 నుండి బెంగుళూరు కాఫీ బోర్డు అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు.[3] 1962లో ఆదోని నియోజకవర్గం నుండి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in మహానుభావులు | Leave a comment

కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు ,,పీపుల్స్ మాగజైన్ సంపాదకుడు ,,న్యాయవాది, రావు బహదూర్ శ్రీ వనప్పాకం అనంతా చార్యులు

కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు ,,పీపుల్స్ మాగజైన్ సంపాదకుడు ,,న్యాయవాది, రావు బహదూర్ శ్రీ వనప్పాకం అనంతా చార్యులు

పనప్పాకం అనంతాచార్యులు (పనప్పాకం ఆనందాచార్యులు) (1843 – 1907) అఖిల భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అధ్యక్షులు.[1] ఈయన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ చరిత్రలో విశేష స్థానం కలిగినవారు. 1884 సంవత్సరములో స్థాపించబడ్డ మద్రాసు మహాజనసభ అను కార్యాలోచన సభ వ్యవస్థాపకుడు, పీపుల్స్ మాగజీన్ అను మాసపత్రికకు సంపాదకుడుగానూ ఉన్నాడు. “ఆయన పేరు పి. ఆనందాచార్యులని ప్రసిద్దిచెందిననూ ఆయన ఎప్పుడూ పి. అనంతాచార్లు అని సంతకం చేస్తూ తనను తెలుగు వాడిగా ప్రకటించుకుంటూ ఉండిరి” అని 1948 మే 5వ తేది ఆంధ్రపత్రికలో మద్రాసు మహాజన సభ అనే వ్యాసములో దిగవల్లి వేంకటశివరావు వ్రాశాడు.[2]

జీవిత విశేషాలు
అనంతాచార్యుల వారి పూర్వులు చంగల్ పట్టు జిల్లా పొన్నేరు తాలూకా లోని గ్రామం పనప్పాకం వాస్తవ్యులు. వీరి తండ్రిగారు శ్రీనివాసా చార్యులు గారు ఇప్పటి చిత్తూరు జిల్లా (అదివరకటి నార్త్ ఆర్కాట్ జిల్లాలో కడమంచి అను తెలుగు గ్రామంలో ఇల్లు కట్టుకుని స్థిర పడ్డారు. అనంతాచార్యులు కడమంచి గ్రామంలోనే 1843లో జన్మించారు. వారి 12 ఏటనే తండ్రి శ్రీనివాసాచారి మరణించాడు.

ఈయనచిత్తూరు జిల్లా కోర్టులో ఉద్యోగం చేశారు. తండ్రి మరణానంతరం ఆతని మిత్రుడైన సి. వి. రంగనాథ శాస్త్రులు సహాయంలో 1863 లో మెట్రిక్యులేషన్, తర్వాత మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో 1865లో ఎఫ్.ఎ పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. తర్వాత పచ్చియప్పా పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా 1969 వరకు పనిచేశారు. ప్రైవేటుగా చదివి 1869లో బి.ఎల్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై మద్రాసు హైకోర్టు న్యాయవాదులలో అగ్రగణ్యులైన కావలి వెంకటపతిరావు వద్ద అప్రెంటిస్ గా పనిచేశారు. 1870లో వకీలుగా అనుమతిని పొంది హైకోర్టు న్యాయవాదులలో అగ్రగణ్యులయ్యారు. వీరు 1889లో మద్రాసు అడ్వొకేట్ల సంఘాన్ని స్థాపించారు.[3] లండనులో ఇంపీర్యల్ కౌన్సిల్లో ఇద్దరే ఇద్దరు భారతీయ (నేటివ్) సభ్యులోలో వీరు 1895 నుండి 8 ఏండ్లు సభ్యలుగా వుండి భారతీయుల దీనస్థితిగతులను వైస్రాయి సమక్షంలో కూడా ధైర్యముగా వెల్లడించేవారు. 1885 డిసెంబరు 28 న జాతీయ కాంగ్రెస్ మహాసభ స్దాపించుటకు బొంబాయి నగరములో జరిగిన ప్రప్రథము సభలో పాల్గోన్న 72 మందిలో అనంతాచార్యులు గారు తెలుగువారవటం గర్వించతగిన విషయం. అటు తరువాత 1891 డిసెంబరులో నాగపూరులో జరిగిన 7 వ కాంగెస్ మహాసభకు అధ్యక్షుడైనారు. 1878 లో స్దాపించబడ్డ హిందూ మహాజన సభలో సభ్యులు గానున్న సర్ టి. మాధవరావు, దివాన్ బహదూర్ ఆర్ రఘునందన రావు, న్యాపతి సుబ్బారావు గార్లతోపాటు గావీరు గూడా సభ్యులు, వీరందరూ తిరునల్ వేలి లటరరీ సదస్సులోకూడా ప్రముఖ సభ్యులు. హిందూ పత్రికలో 1878 నుండి వారి వ్యాసములు ప్రచురితమైనవి.1882 లో “How to reform the Courts” అను గ్రంథమును 1883లో“The Legal Profession, how to reform it” అను గ్రంథముప్రచురించారు. Madras Native Public Opinion అను ఇంగ్లీషు పత్రికలో వ్యాసములు వ్యాసేవారు వారు న్యాయవాదిగా చేసిన కేసులలో వారి వాదనలు Indian Law Report లో తరచు రిపోర్టు అవబడుతూవుండేవి.

అనంతాచార్యులు గారిని గురించి ఆదిభట్ల నారాయణదాసు కవి, వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారు వ్రాసి యున్నారు. ఆంతటి విశేష మైనవ్యక్తి జీవితచరిత్ర లేకపోవటం, వేరెవరూ కూడా వ్రయకపోవటం అంతేకాక వారిని గురించి 1966 తరువాత వచ్చిన మూలాధారములు వారి పేరు “ఆనందాచార్యులు” అని ఉండటం చాల నొచ్చుకోతగ్గవిషయం. దీనికి కారణం వారిని గూర్చిన మూలాధారము ఒకటి మద్రాసులోని వారి మిత్రులొకరు అరవభాషలో వ్రాసియుండటం తదుపరి మూలాధారాలైన కాంగ్రెస్ చరిత్ర పుస్తకంలో వారి పేరు “ఆనందాచార్యులు” అయిపోవటం మరీ దురదృష్టకరమని వాపోయారు చరిత్రకారులు.[4]

న్యాయవాది వృత్తి, రావుబహదూర్ బిరుదు
1870లో మద్రాసు హేకోర్టులో న్యాయవాదిగా చేరారు.కావలి వెంకటపతిరావుగారి జూనియర్ గా కేసులు చేయటం ప్రారంభించిన కొద్దిరోజులలోనే వీరికి ప్రతిపక్షంగా బారిస్టర్ H.D Mayne అనుఆఖండన్యాయది (హిందూధర్మశాస్త్రాన్ని గూర్చి రచించిన ఉద్ఘ్రంధ కర్త ) తో భేటి పడిన ఒక కేసులో వీరు కేసు నడిపించి వాదాన చేయటం ఆ వాదనను హైకోర్టు ప్రధానన్యాయమూర్తి స్వయముగా ప్రసన్నించటము వీరి న్యాయవారి వృత్తిలో ఒక మైలు రాయి లాగ అయి అప్పటినుండి వీరి సీనియర్ కావలి వెంకటపతిగారు వీరిని జూనియర్ గా కాక తన భాగస్వామిగా స్వీకరించటం జరిగింది. త్వరలోనే వీరు చన్నపట్ణంలో అప్పటిలోనున్న అగ్రశ్రేణి న్యాయవాదులైన భాష్యం అయ్యంగార్, సర్ సుబ్రమణ్య అయర్ కోవకి చేరుకునటం జరిగింది. వీరి గొప్ప సమర్ధత ప్రావీణతకు హైకోర్టు ప్రధాన్యాయమూర్తి సిఫారసుపై రావుబహదూర్ బిరుదును విక్టోరియా రాణీ జాబిలీ సందర్భమున వీరికి ఇవ్వబడింది. వీరు గొప్ప ధైర్యసహాసములు గలవారు. ఆరోజులలోని ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ శిక్షాస్మృతి, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడులోని నిషేధనలోని లోటుపాటులను నీరు తీవ్రముగా విమర్శించి ఖండించారు. అప్పటి ప్రభుత్వము ఆయా శాసనములను సవరించుటకు నియమించబడ్డ ఉపసంఘములో ఇద్దరే ఇద్దరు నేటివ్ సభ్యులగల ఉపసభలో వీరొకరు, దర్భాంగ మహారాజ గారిని సభ్యులుగా నియమించారు. మిగతావారందరు ఆంగ్లేయదొరలగుట వారి అధిక సంఖ్యతో వీరి ప్రతిపాదనలు తిరస్కరించటం వీరు తీవ్రంగా డిసెంట్ ప్రకటించారు. వీరి ధైర్యసాహసాలు గణనీయము. నిర్మొహమాటంగా అన్యాయమును ఖండించగల ధైర్యసాహసి. 1881-1886 మధ్యకాలంలో మద్రాసు గవర్నరుగా నుండి అతి కఠినముగా భారతీయలపై పక్షపాతముగా నిర్దయుడైన గ్రాంటు దొర గారి వీడ్కోలుకు ప్రభు భక్తులు సంసిద్ధులగుతుండగా అనంతాచార్యులుగారొక బహిరంగసభలో నిర్మొహమాటంగా ఆప్రతిపాదనను తిర్కరించి ప్రసంగించటంతో ఆ వీడ్కోలు సన్నాహం ఆపటం జరిగింది.

రచయితగా
మొదట్లో ఆనందాచార్యులు జర్నలిజం, రాజకీయాల పట్ల ఆసక్తి చూపారు. ఆయన ‘నేటివ్ పబ్లిక్ ఒపీనియన్, మద్రాసి’ అనే మ్యాగజైన్లకు వ్యాసాలు రాసేవారు. ఆ తర్వాత హిందూ పత్రిక స్థాపనకు సహాయం చేసి, వ్యాసాలు రాశారు. రాజకీయాల్లో పాల్గొని కాంగ్రెస్ పార్టీకి అనేక రకాలుగా సేవలందించారు.[5]

రాజకీయ నేతగా
వీరు 1885లో బొంబాయిలో సమావేశమైన నాటి నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెసు సభా సమావేశాలలో పాల్గొని గణనీయమైన సేవచేశారు. 1891 నాగపూర్లో జరిగిన 7వ జాతీయ సభకు వీరు అధ్యక్షులుగా ఎన్నికయ్యారు. ఈ పదవిని అలంకరించిన మొట్టమొదటి దక్షిణ భారతీయులు వీరు. వీరు కాంగ్రెసు కార్యనిర్వహక సంఘంలో సభ్యులుగాను, అలహాబాదు కాంగ్రెసు కార్యదర్శులలో ఒకరుగా ఎన్నికయ్యారు. 1896లో భారతీయ సామ్రాజ్య శాసనసభకు చెన్నై నుండి ప్రతినిధిగా ఎన్నుకోబడ్డారు. ఆ సభలో నిర్భయంగా ప్రజల హక్కులను పరిరక్షించుటలో ఎనిమిది సంవత్సరాలు పనిచేసి 1903లో రాజీనామా చేశారు. వీరు నవంబరు 28 1907 న పరమపదించారు.

సత్కారాలు
ఈయన ప్రతిభకు మెచ్చి 1887లో ఆనాటి ప్రభుత్వం రాజబహుదూర్ బిరుదుతో సత్కరించారు. ఆంధ్ర భాషా సారస్వత పోషకుడిగా కీర్తి గడించడమే కాకుండా ‘పద్యావినోద’అనే బిరుదుతో ఆనాటి సాంస్కృతిక సమాజాలు సత్కరించి గౌరవించాయి.

అనంతాచార్లుగారా? ఆనందాచార్లుగారా?
ఈయన పేరు వివిధ పుస్తకాలు, అంతర్జాల వనరులలో రెండు విధాలుగా ఉంటుంది. ఈయన పేరు అనంతాచార్యులైనా అనేక గ్రంథములలో ఆనందాచార్యులుగా ప్రచురితమైనది. అది తేలేవరకూ నేలటూరి వెంకట రమణయ్య విజ్ఞాన సర్వస్వం లో వ్రాసినట్లు అనంత(ఆనందా)చార్యులు గారే.[6] ఇది తమిళ- ఆంగ్ల తర్జుమాల గడబిడ. మద్రాసు హైకోర్టు సెంటినెరీ సంకలన పుస్తకములో కూడా ” ఆనందాచార్యులు ” అని వుండటం.[7]. అంతకన్నాముందే ఇంకో మూలాధారము ఒకటి మద్రాసులోని వారి మిత్రులొకరు, కె సుందర రాఘవన్ అను వారు తమిళం లో వ్రాసిన గ్రంథము”Rao Bhadur P.Anandacharyulu” మూలాధారముచేసి 1965 Freedom Struggle in Andhra Pradesh Volume I Document No.86 pp235–245 అను ప్రభుత్వ ప్రచురితమైన గ్రంథములో ఇంగ్లీషు తర్జుమాల లోను వచ్చిన గడబిడ. ప్రభుత్వప్రచురణ గీటురాయి యై తదుపరి ప్రచురణలకు కారణభూతమైనది . 19 వశతాబ్దమునాటి ఆంధ్రమహాపురుషుని గూర్చిన విషయ సేకరణ ఇప్పుడు 21వ శతాబ్దములో విషయ స్పష్టతకి మార్గం తిరిగి మరోమారు

మూలాధార సేకరణ

  1. ఆయన స్వయంగా రచించిన వ్యాసములు, వారు 1890 -1895 మధ్య నడిపించి న పత్రిక “వైజయంతి “ అను పత్రిక, న్యాయవాదిగా వారి వాదనలు రిపోర్టు చేసిన I L R reports [Indian Law Reports back issues ]
  2. హరికథా పితామహుడుగా బిరుదు పొందిన అజ్జాడ ఆదిభట్ల నారాయణదాసు (1864- 1945) గారి ఆత్మకథలో అనంతాచార్యులుగారిని గురించి వ్రాశారు[8]
  3. 1891 నాగాపూరులో జరిగి న అఖిలజాతీయ కాంగ్రెస్ మహాసభ రిపోర్టు (2) ఉద్ధండులైన వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రి గారు 05/03/1944ఆంధ్రపత్రికలో వీరిని గురించి వ్రాసిన వ్యాసం.[9]
  4. ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వసంలో డా నేలటూరి వెంకటరమణయ్య గారి వ్యాసం.
  5. మద్రాసు మహాజనసభ లోఅనంతాచార్యులుగారి కృషి.[10]
  6. 1924 నుండి అనేక చారిత్రక విశేషాలు రచించిచి అనేక మన్ననలందుకుని నిర్మహొమాటంగా నిజం చప్పగలిగినవారని పేరుపొంది,19వ శతాబ్దమునాటి అనేక ప్రముఖులతో (వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి, వడ్డాదిసుబ్బారాయడు, న్యాపతి సుబ్బారావు మొదలగు ఇంకా ఎందరి తోనో) స్వయంగా పరిచయముకలిగి అనేక చారిత్రకవిషయనులు త్రవ్విపోసినట్టి చరిత్రకారుడు 1966 లోనే ఈ లోపమును బయటపెట్టిన చారిత్రాత్మక ప్రచురణ.[11].
  7. దిగవల్లి వేంకట శివరావు గారు 1988 లో సమాలోచనలో వ్రాసిన వ్యాసములో అనంతాచార్యులు గారిని గూర్చిచాల అమూల్యవిశేషాలు వ్రాస్తూ స్వాతంత్ర్యపోరాటములో 1930 -1933 మధ్య వారితో పాటు ఒకసహగ్రంధకర్తగా నుండిన డా భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య గారు కూడా స్వతంత్రోద్యమచరిత్రలో అనంతాచారిగారి పేరును’ఆనందాచారి’గా చరిత్రలోకెక్కించారని చెప్పక తప్పదని వాపోయారు.

ఛాయాచిత్రములో “పి. ఆనందాచార్యులు”

1944 లో వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారి వ్యాసంలో మొత్తం అంతా అనంతాచార్యులు గారనే అనేక సార్లు సంబోధించి యుండగా ఆవ్యాసములో ప్రచురించిన ఛాయాచిత్రము క్రింద ఆనందార్యులు అని వుండటం ఆశ్చర్యమైన విషయం. కానీ ఆంధ్ర విజ్ఞానసర్వస్యం లోనేలటూరి వెంకటరమణయ్యగారి వ్యాసంలో మాత్రం ఛాయాచిత్రము క్రింద “చిత్రము 128 పనస్పాకము అనంతాచార్యులు” అని వుండటం గమనీయం.[12]

సాహిత్యకృషి
సర్ టి మాధవరావు, మరియూ దివాన్ బహదూర్ ఆర్ రఘునాధ రావు గారు నిర్వహించిన The Madras Native Public Opinion అను ఇంగ్లీషు పత్రికలో అనంతాచార్లుగారు వ్యాసాలు వ్యాశారు. ఆ పత్రిక కొన్నాళకు ఆగిపోయినతరువాత దాని స్ధానంలో మద్రాసీ అను తెలుగు పత్రికలో వ్యాసాలు వ్రాశారు. 1878 లో స్దాపించ బడ్డ హిందూ పత్రికలో అనేక వ్యాసాలు వ్రాశారు. అనేక బహిరంగ సభలలో ఉపన్యాసాలుచ్చారు. 1890-1899 మధ్యన వారు వైజయంతి అను తెలుగు పత్రిక నడిపించారు. ఆ పత్రికలోకొక్కొండ వెంకటరత్నం గారు రచించిన మహాశ్వేత అను నవలను ప్రకటించారు. శబ్దరత్నాకరం రచించిన బహుజనపల్లి సీతారామాచార్యులు గారు గూడా ఆ వైజయంతి పత్రికలో వ్యాసాలు వ్రాసేవారు. అనంతాచార్లుగారు మంజువాణీవిజయము అనే నాటకమును రచించి తన పత్రిక వైజయంతిలో ప్రచురించారు. ఆ వైజయంతి పత్రికలో అనేక గొప్ప గొప్ప పూర్వప్రబంధములను ప్రచురించారు అందులో ఎర్రాప్రగడ విరచితమైన నృసింహపురాణము, మాడభూషి వెంకటనరసిహాచారి గారు రచించిన పల్లవీపల్లవోల్లాసమను శకుంతలా పరిణయము (కృష్ణకవిరచించిన) మొదలగునవి ప్రచురించారు. అనంతాచారి గారి చరమదశలో వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రి గారు స్నేహితులైనారు. అనంతాచారిగారిని స్వయంగా ఎరిగి వారిని గూర్చి 5-3-1944 లో ఆంధ్రపత్రికలో వ్యాసము వ్రాశారు.

మరణం
పనప్పాకం అనంతా చార్యులు గారు 28/11/1907 న 64 వ ఏట దివంగతులైనారు

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-9-22-ఉయ్యూరు

image.png

Posted in మహానుభావులు | Leave a comment

మద్రాస్ హైకోర్ట్ చీఫ్ జస్టిస్ ,ఆపద్ధర్మగవర్నర్,చతుర్భాషా పండితుడు ,నాటకకర్త ,సంగీత నాటక అకాడెమి అధ్యక్షుడు -పాకాల వెంకట రాజమన్నార్

మద్రాస్ హైకోర్ట్ చీఫ్ జస్టిస్ ,ఆపద్ధర్మగవర్నర్,చతుర్భాషా పండితుడు ,నాటకకర్త ,సంగీత నాటక అకాడెమి అధ్యక్షుడు -పాకాల వెంకట రాజమన్నార్

— పాకాల వెంకటరమణారావు రాజమన్నార్ (మే 1, 1901 – అక్టోబర్ 1, 1979) న్యాయవాది, పండితుడు, భారత రాజకీయనాయకుడు. 1948 నుండి 1961 వరకు మద్రాసు రాష్ట్రపు ఉన్నత న్యాయస్థానంలో ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు.[1] అప్పటి మద్రాసు రాష్ట్ర గవర్నరు ఏ.జె. జాన్ మరణించడంతో హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయాధిపతిగా ఉన్న రాజమన్నారు 1957 నుండి 1958 వరకు మద్రాసు రాష్ట్ర ఆపద్ధర్మ గవర్నరుగా పనిచేశాడు[2][3]

జననం
రాజమన్నార్ 1901లో మద్రాసులో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి వెంకట రమణారావు నాయుడు అప్పటికే ప్రముఖ న్యాయవాది. ఆ తర్వాత మద్రాసు హైకోర్టులో న్యాయధిపతిగానూ, ప్రధానన్యాయాధిపతిగానూ పనిచేశాడు. రాజమన్నార్ కూడా తండ్రిబాటలోనే న్యాయవాదిగా 1924లో బార్ లో చేరాడు. అంచెలంచెలుగా పైకి ఎదుగుతూ 1944లో అత్యున్నత పదవైన అడ్వకేటు జనరల్ అయ్యాడు.[4]

రాజమన్నార్ తెలుగు, ఇంగ్లీషు, సంస్కృతం, ఫ్రెంచి భాషలలో పాండిత్యం సంపాదించాడు. తెలుగులో విప్లవాత్మక నాటకాలెన్నో వ్రాశాడు. సమకాలీన నాటకరంగాన్ని, సాహిత్యాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి విమర్శకునిగా కూడా పేరుతెచ్చుకున్నాడు. కొంతకాలం లలితకళకు సంబంధించిన తమిళ మాసపత్రిక “కళ”కు సంపాదకత్వం వహించాడు.[5] ఈయన ఫోటోగ్రఫీ ఒక హాబీ. రాజమన్నార్ వ్రాసిన నాటకాలెన్నో రేడియోలో ప్రసారమయ్యాయి. వాటిలో చాలా అనేక భాషలలోకి అనువదించబడ్డాయి. ఈయన బళ్ళారి రాఘవతో కలిసి “తెగని సమస్య” అనే నాటకాన్ని రచించాడు. తెలుగులో ఏకాంకికలు వ్రాసిన ఆద్యులలో ముద్దుకృష్ణ, చలంలతో పాటు రాజమన్నారు కూడా ఒకడు.[6] ఈయన వ్రాసిన నాటకాలలో తప్పెవరిది?,[7] ఏమి మగవాళ్లు, నిష్ఫలం, విముక్తి, వైకుంఠాచార్యులు, దెయ్యాలలంక, నాగుపాము, వృథాయానం, సంకల్పం, కఠినమార్గం, పరకీయ, నందిని, వెర్రిముండ, బంధాలు, భార్యాభర్తలు ముఖ్యమైనవి. “శృతితప్పిన సజీవన రాగం” అనే నవలను కూడా రచించాడు. నీడలేని ఆడది అనే సినిమాకు కథను అందించాడు[8]. ఇతడు ఈయన కళలకు, సాహిత్యానికి చేసిన సేవకు తగ్గట్టుగా భారతీయ సంగీత నాటక అకాడెమీకి అధ్యక్షునిగా నియమితుడయ్యాడు.

రాజ్‌మన్నార్ కమిటీ
1969లో అప్పటి తమిళనాడు డి.ఎం.కె ప్రభుత్వం కేంద్ర-రాష్ట్రాల సంబంధాలపై సమీక్షకు పి.వి.రాజమన్నార్ అధ్యక్షతన ఒక త్రిసభ్య కమిటీని నియమించింది. ఇది రాజ్‌మన్నార్ కమిటీగా ప్రసిద్ధిచెందినది. రాజ్‌మన్నార్‌తో పాటు మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ ఏ.లక్ష్మణస్వామి ముదలియార్, ఆంధ్రరాష్ట్ర మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి పి.చంద్రారెడ్డిలు ఈ కమిటీలో సభ్యులు.[9] సమాఖ్య ప్రభుత్వంలో కేంద్ర-రాష్ట్రాల సంబంధాలపై సమీక్షించి విలువైన సూచనలిచ్చింది. ఈ కమిటీ ఇచ్చిన సూచనలలో ముఖ్యమైనది “అంతర్రాష్ట్ర మండలి”ని ఏర్పాటుచేయడం.i

మరణం
రాజమన్నారు 1979, అక్టోబర్ 1 న 78 వ ఏట మద్రాసులో మరణించాడు.

మీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్-14-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in మహానుభావులు | Leave a comment

భాషా కోవిదుడు ,స్వయంగా సంస్కృతం నేర్చివచన గ్రంధాలు నవలలు, బాలసాహిత్యం ,డిటెక్టివ్ నవలలు రాసిన -గుంటి సుబ్రహ్మణ్య శర్మ

జీవిత విశేషాలు
సంస్కృత, ఆంగ్ల. ఆంధ్ర భాషలలో విద్యావంతుడు. సంస్కృతము గురుముఖంగా కాకుండా కేవలం స్వయంకృషితో నేర్చుకున్నాడు. అనంతపురంజిల్లా లోని అనేక గ్రామాలలో సెకండరీ గ్రేడ్ ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేస్తూ ప్రైవేటుగా ఇంటర్మీడియెట్, బి.కాం పరీక్షలు పాసయ్యాడు. ఇతని కలం నుండి 18 నవలలు, 18 బాలసాహిత్య కథాసంపుటాలు,18 వచనప్రబంధాలు, 20 జాతీయనాయకుల జీవితచరిత్రలు, 8 పద్యకావ్యాలు, ఇంకా ఎన్నో ఇతర గ్రంథాలు వెలువడినవి. ఇతని అపరాధపరిశోధక నవల ‘భూతగృహము’ ఆంధ్ర ప్రచారిణీ గ్రంథమాల కాకినాడచే 116/-రూ.ల బహుమతి గెలుచుకుంది.

రచనలు
భూతగృహము (అపరాధపరిశోధక నవల)
రహస్యశోధనము (అపరాధపరిశోధక నవల) [2]
విశ్వజ్యోతి (గౌతమ బుద్ధుని చరిత్ర కావ్యము)
మాధవాశ్రమము (నవల)
విశ్వప్రేమ (బసవేశ్వరుని చరతము కావ్యము)
శ్రీరామకృష్ణ భాగవతము (5000 పద్యాలున్న ఉద్గ్రంథము)
జయాపజయములు
కాసులదండ
కాలభ్రమణం
కన్నీటికాపురం
ఆత్మతత్త్వవిచారము
రచనల నుండి ఉదాహరణలు
ఎన్నఁటికైన నన్ను నిను నేర్పడఁజేయును మిత్తి; సంపదల్
మిన్నలు కావు; నేను మిడిమేలపు జీవితమొంది భూమిపై
గ్రన్నన జచ్చుకంటె, బలకాయ సముత్థిత శక్తివెల్, నా
పన్నుల సేవఁజేతు; నిదిపాడియ; మద్భవసార మిద్ధరణన్
ఏమి సేతు నకట! ఎనలేని నీరూప
కాంతి, రెంట దీన కష్టజనుల
యోజ, చేరి మనసు నుఱ్ఱూత లూగించు
సుదతి నిన్ను విడుతు సుకృతమెంచి
తనయుడనై నీయొడిలో
దనరారుచు నుందు నింక తలఁకక,నాపై
మనసుంచక, యేలోటును
గనుపించక సుతునితోడ గడుపుము దినముల్
(విశ్వజ్యోతి నుండి)
మృత్యుముఖమున దరిజేరి మేధినీశు
లొక్కటౌదురు,భువిలోన సుక్కి పిదప
నెవర లేమౌదురో దేవు డెఱుగు? నకట!
మురిసిపోదురు మూన్నాళ్ళ ముచ్చటలకు
(విశ్వప్రేమ నుండి)
బిరుదులు/సత్కారాలు
అనంతపురము రాయలకళాగోష్ఠి ఇతడికి మహాకవి అనే బిరుదును ప్రదానం చేసింది.
మీ -గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -14-9-22-ఉయ్యూరు

Posted in సమీక్ష | Leave a comment

బహుముఖ ప్రజ్ఞా శాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.3వ భాగం.14.9.22

బహుముఖ ప్రజ్ఞా శాలి శ్రీ అడివి బాపిరాజు గారు.3వ భాగం.14.9.22

Video link

Posted in ఫేస్బుక్ | Leave a comment