గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3 462 – బాణ భట్ట రచనలో ప్రేక్ష్యా విలాస పరిశోధకుడు –రాంజీ ఠాకూర్ (1926 )

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3

462 – బాణ భట్ట రచనలో ప్రేక్ష్యా విలాస పరిశోధకుడు –రాంజీ ఠాకూర్ (1926 )

నేపాల్ లో ఫుల్గమ ప్రాంతం లో రాంజీ ఠాకూర్ జన్మించాడు .వైష్ణవ కవి గోవింద ఠాకూర్ ,ప్రసిద్ధాకవి ,సవతి సోదరుడు రుచికర్ ఈ కవి పూర్వీకులు .లక్ష్మీ కాంత్ ఝా ,వి ఆర్ శర్మ ,పండిత్ శోభాకాంత్ జయదేవ్ ఝా వంటి సుప్రసిద్ధ సంస్కృత విద్వాంస గురువులవద్ద విద్య నేర్చాడు . రాం ప్రతాప్ సంస్కృత కాలేజి ,మహారాజ్ లక్ష్మీ సింగ్ కాలేజీ లలో సంస్కృత లెక్చరర్ గా  చేశాడు .పాట్నాలోని బీహార్ సంస్కృత సమితి  నుండి1956 లో ఆచార్య డిగ్రీ,  1960 లో ఎం ఏ లో గోల్డ్ మెడల్ ,1981 లో దర్భంగా లలిత్ నారాయణ్ మిధిలా యూని వర్సిటి నుండి ‘’బాణ భట్టస్య రచనస్య ప్రేక్షా విలాసః ‘’పై పరిశోధన చేసి పి.హెచ్ .డి. అందుకొన్నాడు . దర్భంగా లోని లలిత్ నారాయణ్ మిధిలా యూని వర్సిటి సంస్కృత ఆచార్యుడుగా రిటైర్ అయ్యాడు.

రాంజీ ఠాకూర్ సంస్కృతం లో కావ్యం, ఖండకావ్యాలు,ముక్తకావ్యాలు రచించాడు .అతని ప్రసిద్ధ కావ్యం-గీతామాధురి.ఖండకావ్యాలు –వైదేహీ పాదాంకం ,రాధా విరహం ,ప్రేం రహస్యం ,బాణేశ్వరి చరితం ,గోవింద చరితామృతం ,మాతృ స్తన్యం .ముక్తకావ్యాలు-ఆర్య విలాసః ,లఘుపద్య ప్రబంధ త్రయికావ్య కోశః . ఇటీవల ప్రచురించినవి -పర్యాయ చరితం కావ్యం ,అమృత మ౦ధనమ్

1912 లోరాంజీ ఠాకూర్  లఘు పద్య మంజరి కి కేంద్ర సాహిత్యఅకాడేమీ పురస్కారం అందుకొన్నాడు .

సశేషం

మీ -గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ – 3-11-17- కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

 

 

 

 

 

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3 461-పిప్పలాద సంహిత పరిశోధకుడు –ప్రొ .దుర్గామోహన్ భట్టాచార్య (1899-1965 )

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం -3

461-పిప్పలాద సంహిత పరిశోధకుడు –ప్రొ .దుర్గామోహన్ భట్టాచార్య (1899-1965 )

13-10-18 99 న ఢాకా లో  దుర్గామోహన భట్టాచార్య జన్మించాడు .1900 లో కుటుంబం ముర్షీదాబాద్ జిల్లా సహనగర్ లాల్ బాఘ్ కు తరలి వెళ్ళింది .నిరుపేద  కుటుంబం అయిన౦దున పిల్లలను ఆంగ్ల మాధ్యమ పాఠశాలకుపంపించలేక పోయారు .వీధిబడిలో బెంగాలీ సంస్కృతాలు బెంగాలీ భాషా మాధ్యమం లో  మాత్రమే నేర్చాడు .దుర్గామోహన్ బుద్ధి తీక్ష్ణత చాలా ఎక్కువకనుక 1915 నాటికే అంటే 16 వ ఏటనే అనేక సంస్కృత ఉపాధి పరీక్షలురాసి అగ్రభాగాన నిలిచాడు .కావ్య ,సాంఖ్య ,పురాణాలలో అత్యుత్తమ డిగ్రీ పొంది ‘’భాగవత రత్న ‘’బిరుదు అందుకొన్నాడు .

విధవరాలైన తల్లి ,తమ్ముడితో కలకత్తా లో ఉన్న మాతామహుల  ఇంటికి చేరాడు.  మేనల్లుడి ఆంగ్ల భాషాధ్యయనం కోరిక తీర్చటానికి పెద్ద మేనమామ అతనిని ప్రసిద్ధ కలకత్తా టౌన్ హైస్కూల్ హెడ్మాస్టర్ సురేష్ చంద్ర కుందు వద్దకు తీసుకు వెళ్ళాడు  .అప్పటికే 16 ఏళ్ళు రావటం వలన 10 ఏళ్ళ కోర్సును కేవలం ఒక్క ఏడాది లో చదవాల్సి వచ్చింది .శ్రమకోర్చి ఇష్టంగా కస్టపడి చదివి 1917 లో యూని వర్సిటి ఎంట్రన్స్ పరీక్ష రాసి ప్రధమతరగతిలో ఉత్తీర్ణుడై అందరికీ ఆశ్చర్యం కలిగింఛి అసాధ్యాన్ని సుసాధ్యం చేసి చూపించాడు .  .పట్టుదల ఓర్పు ఉంటె సాధించలేనిది లేదని నిరూపించాడు .1919 లో విద్యాసాగర్ కాలేజి నుంచి ఇంటర్ పాసై ,1921 లో స్కాటిష్ చర్చ్ కాలేజి నుండి సంస్కృతం లో బి ఏ ఆనర్స్ డిగ్రీని పొందాడు .1923 లో కలకత్తా యూని వర్సిటీ నుంచి సంస్కృత ఎం.  ఏ . డిగ్రీ తీసుకొన్నాడు .

దుర్గా మోహన్ తన దృష్టిని విద్యారంగం పై నిలిపాడు .హౌరా లో నరసింహ దత్ కాలేజీ సంస్కృత ప్రొఫెసర్ గా చేరి ,తర్వాత స్కాటిష్ చర్చ్ సంస్కృత ప్రొఫెసర్ అయి 30 వ ఏటనే హెడ్ అయ్యాడు .1952లో వెస్ట్ బెంగాల్ సీనియర్ ఎడ్యుకేషనల్ సర్వీస్ లో సంస్కృత కళాశాల పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ ట్రెయినింగ్ అండ్ రిసెర్చ్ డిపార్ట్ మెంట్ లో ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ వేదిక్ లాంగ్వేజ్ లిటరేచర్ అండ్ కల్చర్ గా నియమింపబడ్డాడు .అర్హతను బట్టి ఉద్యోగాలు వెతుక్కొంటూ వచ్చి నిలిచాయి .చనిపోయేదాకా ఈ పదవిలోనే ఉన్నాడు .భట్టాచార్య  సమర్ధత ను  గుర్తించి ఏషియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ బెంగాల్ ,ఏషియాటిక్ సొసైటీ ఆఫ్ బాంబే ,భండార్కర్ ఓరియెంటల్ రిసెర్చ్ ఇన్ స్టి ట్యూట్ వంటి అగ్ర శ్రేణి సంస్థలు ఆహ్వానించి వేదం మొదలైన విషయాలపై ప్రసంగాలను ఏర్పాటు చేసి గౌరవించాయి .సంస్కృతం ,వేద వాగ్మయం లో ఆయన కృషికి ఈ సంస్థలు స్వర్ణ పతకాలను అందజేసి సత్కరించాయి.

అందరూ అనుకొంటున్నట్లుభారత దేశం లో  అధర్వ వేదం కనుమరుగు కాలేదని అనేక పరిశోధనలవలన  విషయ సేకరణ వలన నిర్ధారించాడు .దీనికి తగిన సాక్షాధారాల సేకరణ కోసం దేశం లోని అనేక ప్రాంతాలను సందర్శించాడు . చనిపోవటానికి కొన్నేళ్ళ కిందటనే ఒరిస్సాలోని’’ గుహిపాల్’’ గ్రామం లో అధర్వ వేదాధ్యయనం నిరంతరంగా కొనసాగుతోందని ప్రత్యక్షంగా చూసి సంతృప్తి చెందాడు . గుహిపాల్ లోనే అధర్వ వేదం లోని తొమ్మిది సంహితలలోముఖ్యమైన ‘’పిప్పలాద సంహిత ‘’ఒరియా భాష లోఅనేక  వ్రాత ప్రతులలో  కనిపించింది .దుర్గామోహన  భట్టాచార్య  ఆనందానికి అవధులు లేకపోయింది  . అన్వేషణ ఫలించి అధర్వ వేదం అంతరించి పోలేదని లోకానికి సాక్షాధారాలతో నిరూపించి ఒక రకంగా అధర్వ వేద పునః ప్రతిష్ట చేసి దాని ప్రతిష్టను కాపాడి ఉనికిని చాటాడు .ఈ పరిశోధన విశ్వ వ్యాప్తం గా అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించి భట్టా చార్యను ‘’అధర్వ వేదోద్ధారకుడు ‘’గా సన్మానించారు .

పిప్పలాద సంహితపై అనేక సంవత్సరాలు పరిశోధించి ,దాని ప్రచురణకు పూనుకొని ప్రపంచ వ్యాప్త గీర్వాణ విద్యా వేత్తల ప్రశంసలు పొందాడు .దురదృష్ట వశాత్తు కేన్సర్ వ్యాధి సోకి దుర్గా మోహన భట్టాచార్య 12-11-1965 న 66 వ ఏట పరమపదించాడు .మధ్యలో ఆగిపోయిన ఈ పనిని కుమారుడు దీపక్ భట్టాచార్య పూర్తిచేసి మొదటి 18 కాండల గ్రంధాన్నితయారు చేయగా కలకత్తా ఏషియాటిక్ సొసైటీ  మూడు భాగాలుగా1997 ,2008 ,2011 లో   ప్రచురించి లోకానికి అందజేసింది . భట్టాచార్య భార్య భవానీదేవి 1992 లో మరణించింది  .ఆ దంపతులకు అయిదుగురు కుమారులు నలుగురు కుమార్తెలు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -3-11-17- కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

 

 

 

 

 

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ రెండవ మహిళా రాయబారి – అలక్సాండ్రా మైఖలోవానా డోమంటో విచ్ – గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

ప్రపంచ రెండవ మహిళా రాయబారి – అలక్సాండ్రా మైఖలోవానా డోమంటో విచ్ – గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

అలక్సాండ్రా మైఖలోవానా డోమంటో విచ్ రష్యా లోని సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ లో 19-3-1872 లో జన్మించింది .తండ్రి జనరల్ మైఖేల్ అలెక్సీ డోమంటో విచ్ 13 వ శతాబ్ది యుక్రెయిన్ కొస్సాక్ సంతతి వాడు .రష్యాటర్కీయుద్ధం లో రష్యాకు బల్గేరియా లో రష్యన్ అడ్మిని స్ట్రేషన్ కు సలహాదారుడు .ఉదార భావాలున్న వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధుడు .కాని కడు పేద . మసాలినా మ్రావిన్స్కయా అనే ధనికురాలిని పెళ్లి చేసుకొన్నాడు . వీరిద్దరి కుమార్తెయే మైఖలోవానా .ఈమెను చిన్నప్పుడు అందరూ ‘’షుర ‘’అని పిలిచేవారు . తండ్రిదగ్గర చనువు ఎక్కువ .తండ్రి అభిప్రాయాలకు విలువ నిచ్చి హిస్టరీ తోపాటు అనేక భాషలు నేర్చింది. తల్లితో ఫ్రెంచ్ ,స్నేహితులతో ఇంగ్లిష్ ,రైతులతో ఫిన్నిష్ భాషలో మాట్లాడేది .యూని వర్సిటి లో చేరి చదువు కోవాలను కొన్నదికాని తల్లికి ఆడపిల్లలు ఉన్నత విద్య చదవటం ఇష్టం లేదు . యూని వర్సిటీ లో రాడికల్ భావాలు తీవ్రంగా విద్యార్ధులను ప్రభావితం చేస్తాయనే భయమూ ఉండేది .కనుక తల్లి ఇష్ట ప్రకారమే స్కూల్ టీచర్ గా ఉద్యోగానికి కావలసిన సర్టిఫికేట్ సాధించింది .

1889 -90 కాలం లో 19 వ ఏట ఇంజినీరింగ్ చదువుతూ మిలిటరీ ఇన్ స్టి ట్యూట్ లో పేరు నమోదు చేసుకొన్నపేద వ్లాడిమిర్ లుద్విగోవిచ్ కొల్లాంటి తో పరిచయమై పెళ్లి చేసుకోవాలను కొన్నది . ఆ నిరుపేద తో పెళ్ళికి తల్లి ఒప్పుకోకపోతే ,టీచర్ ఉద్యోగం తో సంసారం గడుపుతామని సమాధానం చెప్పి౦ది .కాని ఆమెను పశ్చిమ యూరప్ లో టూర్ చేయమని మిషతో పంపారు.ఆమె ప్రేమ బలమై ,ప్రేమించిన వాడినే1893 లో పెళ్లి చేసుకొని పంతం నెగ్గించుకొన్నది .కొద్దికాలానికే గర్భవతి అయి కొడుకు మైఖేల్ ను కన్నది.తీవ్ర వామ భావాల రాజకీయ సాహిత్యం అధ్యయనం చేస్తూ ఫిక్షన్ రాసింది .

భర్త వ్లాడిమిర్ రైతు ఆధార సంఘాన్ని పునర్నిర్మించాలనే పూనికతో ఉన్నాడు .యాంత్రికత తో విప్లవభావాలతో నవీన రష్యా ను నిర్మించాలన్న ఆలోచన కార్మిక కర్షకులలోవ్యాపించి పోయింది .పిరికిగా భయం భయంగా లైబ్రరీలలో చిన్న చిన్న ఉద్యోగాలు చేస్తూ గడుపుతున్నాడు .ఇంతలో ఎలీనా స్టాసోవాఅనే మార్క్సిస్ట్ ఉద్యమకారునితో పరిచయమై ,అతను ఇస్తున్న చట్ట వ్యతిరేక రచనల పార్సిళ్ళను కొరియర్ గా అజ్ఞాత వ్యక్తులకు చేర వేస్తున్నాడు .తాను కుట్రకు గురయ్యానని గ్రహించి ప్రేమ వివాహం విచ్చిన్నమై కొడుకు మైఖేల్ ను తలిదండ్రులకు అప్పగించి ఆమె ఎకనామిక్స్ చదవటానికి స్విట్జర్ లాండ్ లోని జూరిచ్ కు 1898 లో వెళ్ళిపోయింది .అక్కడి నుంచి ఇంగ్లాండ్ వెళ్లి లేబర్ పార్టీ నాయకులతో పరిచయం పొందింది . మళ్ళీ1899లో రష్యా వచ్చివ్లాడిమిర్ లెనిన్ తో గాఢ పరిచయం పెంపొందిం చుకొన్నది .ఇదే ఆమె జీవితాన్ని కొత్త మలుపు త్రిప్పింది . 27 వ ఏట ‘’రష్యన్ సోషల్ డెమోక్రాటిక్ లేబర్ పార్టీ ‘’సభ్యత్వం పొంది 1905 లో సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ లో వింటర్ పాలెస్ ముందు జరిగిన ‘’బ్లడీ సండే ‘’కు ప్రత్యక్ష సాక్షి అయింది .

1905 లో జర్మనీ కి ప్రవాసం వెళ్ళింది .’’ఫిన్లాండ్ అండ్ సోషలిజం ‘’పుస్తకం రాసి ఫిన్లాండ్ ప్రజలను రష్యా జార్ నియంతల సామ్రాజ్య వాదానికి ఎదురు తిరిగి పోరాటం చేయమని ప్రోత్సహించింది .ఇంగ్లాండ్ జర్మని ఫ్రాన్స్ లలో పర్యటించి రోసా రుక్సే౦ బర్గ్ ,కార్ల్ లీబ్నేట్ లను పరిచయం చేసుకొన్నది .1914 లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం కాగానే యుద్ధ వ్యతిరేకి కనుక జర్మనీ వదిలి డెన్మార్క్ చేరి ,అక్కడ ఆ దేశం కూడా యుద్ధాన్ని సమర్దిస్తోందని గ్రహించి నిరాశ చెంది , స్వీడెన్ వెళ్లి అక్కడ తన ఉపన్యాసాలతో, రచనలతో వారిని యుద్ధ వ్యతిరేకులుగా మార్చాలను కొన్నది .కాని ఆ ప్రభుత్వం అరెస్ట్ చేసి జైలులో పెట్టింది .విడుదలకాగానే నార్వే వెళ్లి అక్కడి సోషలిస్ట్ కమ్యూనిటి తన భావాలకు గౌరవమివ్వటం వలన 1917 వరకు అక్కడే ఉండి పోయింది .1917 లో రష్యాలో కాలు పెట్టగానే జార్ నియంతల సామ్రాజ్యం పతనమై రష్యా రివల్యూషన్ ఊపులో ఉందని గ్రహించింది .

తాను సభ్యత్వం తీసుకొన్న పార్టీ జూలియస్ మార్టోవ్ నాయకత్వం లో మెన్షెవిక్ పార్టీ గా ,లెనిన్ నాయకత్వం లో బోల్షెవిక్ పార్టీ గా చీలి పోయింది .మొదట్లో ఏ పార్టీకి మద్దతు ఇవ్వకపోయినా 1904 లో లెనిన్ పార్టీ బోల్షెవిక్ లకు మద్దతు నిచ్చింది .1917 అక్టోబర్ విప్లవం తర్వాత కొల్లాంటి రాజకీయ జీవితం ప్రారంభమైంది .సోషల్ వెల్ఫేర్ కు పీపుల్స్ కమ్మిస్సార్ అయింది. 1919 లో’’ మహిళా డిపార్ట్ మెంట్ ‘’ ఏర్పరచి దేశం లో పరిపాలన యంత్రాంగం లో బాగా ప్రాముఖ్యాన్ని పొందింది . ఈ సంస్థ స్త్రీ సంక్షేమానికి, విద్య కు ,ఉపాధికి ,వివాహాలకు కృషి చేసింది .విప్లవ సమయం లో మహిళలకు చేసిన వాగ్దానాలన్నీ నెర వేరేట్లు చేసింది . మిగిలిన మహిళా నాయకుల భావాలకు వ్యతిరేకంగా ‘’లిబరల్ ఫెమినిజం ‘’ను వ్యతిరేకించింది .ఆ భావాన్ని బూర్జువా భావం అన్నది .1930 లో డిపార్ట్ మెంట్ మూసేశారు .1917 లో పావెల్ డేబెంకో ను పెళ్లి చేసుకొన్నది .

ప్రభుత్వం లో ఉంటూనే కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ చేసే తప్పులను తెలియ బరుస్తూ ,అలేక్సాండర్ షిప్లికోవ్ తో కలిసి ‘’వర్కర్స్ అపోజిషన్ ‘’ఏర్పాటు చేసింది .లెనిన్ దీన్ని రద్దు చేసి ,ఆమె కు ప్రాముఖ్యం తగ్గించేశాడు .1920 నుంచి అనేక డిప్లమాటిక్ స్థాయిలలో పని చేసి ,రష్యాలో మహిళా సాధికారత కోసం తీవ్ర కృషి చేసింది .1923 లో నార్వే రాయబారిగా పని చేసింది .ప్రపంచం లో రెండవ మహిళా రాయబారి గా రికార్డ్ నెలకొల్పింది .మొదటి ఆమె డయానా అబ్గర్ జపాన్ లో అమెరికా రాయబారి గా చరిత్ర సృష్టించింది . తర్వాత మెక్సికో, స్వీడెన్ దేశ రాయబారిగా1926 నుంచి 1945 వరకు సుదీర్ఘకాలం పని చేసి సమర్ధతను నిరూపించుకొన్నది ..ఆమె స్టాక్ హోం లో ఉండగానే

‘’వింటర్ వార్ ‘’ రష్యా ,ఫిన్లాండ్ మధ్య జరిగింది . ఆమె ప్రభావంతో స్వీడెన్ తటస్థంగా ఉండి పోయింది .యుద్ధానంతరం ఆమె ‘’వ్యాచస్లావ్ మోలోటోవ్ ‘’పురస్కారం పొందింది .అనేక శాంతి సంభాషణలలో చురుకైన పాత్ర పోషించింది .లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ కు రష్యా డెలిగేషన్ లో మెంబర్ గా ఉన్నది .కార్మిక మాతకు తన ,పర భేదం ఉండరాదని హితవు చెప్పేది .మాతృత్వానికి విలువనివ్వాలని కోరేది.

అలేక్సాండ్రా కొల్లాంటి 80 వ ఏట మాస్కో లో 9-3-1952 న మరణించింది .ఆమె పై ‘’వేవ్ ఆఫ్ పాషన్ ‘’సినిమా తీశారు . బ్రిటన్ ,అమెరికాలలో 1960 లో రాడికలిజం ,1970 లో ఫెమినిస్ట్ ఉద్యమం రావటానికి ముఖ్య కారణం ఆమె రచనలే .అంతటి ప్రభావ శీలి ఆమె .

– గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Posted in రచనలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

వసంత విలాసి కృష్ణ శాస్త్రి మహా దేశ భక్తుడు -టిప్పు సుల్తాన్ -జ్యోతి -1-11-17

Inline image 1Inline image 2

Posted in వార్తా పత్రికలో | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం -12(చివరి భాగం )

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం -12(చివరి భాగం )

శివానందలహరి లో అద్వైత స్థితి

‘’కిం బ్రూమః తవ సాహసం పశుపతే కస్యాస్తి శంభో –‘’శ్లోకం లో శివుని అద్వైత స్థితి ని వర్ణించారు శంకరాచార్య .మహా ప్రళయం లో కూడా పరమేశ్వరుడు ఆనంద లహరిలో తేలియాడుతూ,నిశ్చలంగా  ఉంటాడు .ఇదే అద్వైత స్థితి .ఇ౦దులో ఆన౦ద లహరి ఒక గొప్ప అనుభవ స్థితి .

‘’కిం బ్రూమః తవ సాహసం పశుపతే కస్యాస్తి శంభో ,భవ –ద్ధైర్యం చేద్రుశ మాత్మన స్థితిరియం చాన్యైః కథం లభ్యతే

భ్రశ్య ద్దేవ గణం త్రసన్ముని గణం నశ్య త్ప్రపంచం లయం –పశ్యన్ నిర్భయ ఏక ఏవ విహరత్యానంద సాంద్రో భావాన్ ‘’

శంభో పశుపతీ !నీ ధైర్యానికి జోహార్లు .నీ సాహసానికి జోహార్లు .నీ అచంచల ఆత్మ స్థితి బహు ప్రశంశ  నీయం. ప్రళయ కాలం లో దేవతలు కూడా స్థాన భ్రంశం చెందుతున్నారు .భయం తో వణికి పోతుంటారు .నీ కళ్ళ యెదుటనే ప్రపంచం నశించి పోతోంది .ఇదంతా చూస్తూ నువ్వు మాత్రం నిశ్చలంగా  ఆనంద సముద్ర లహరి లో హాయిగా తేలియాడుతూ ఉంటావు .అని అద్వైతానందాను భూతిని ఆచార్య శంకరులు అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు .

అలాగే ‘’అంకోలం నిజ బీజ సంతతి –‘’శ్లోకం లోనూ అద్వైత సిద్ధాంత ప్రదర్శన చేసిన సంగతి తెలుసుకొన్నాం .నదులు  సముద్రం లో కలిసి తమ నామ రూపాలు అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయి సముద్రమే నన్న భావం గా కలిసిపోతాయి  .ఇదే అద్వైత స్థితి లో ఆంతర్యం .

ఈశ్వరుడు మనలోనే ఉంటె  ఈశ్వర ప్రార్ధన నిరంతరం చేస్తుంటే జ్ఞాన ప్రాప్తి జరిగి ,అరిషడ్వర్గాలు నశించి అద్వైత సిద్ధి లభిస్తుంది అని ఇదివరకటి శ్లోకాలలో తెలుసుకొన్నాం .  ఇలాంటి శ్లోకాలు ఎన్ని చెప్పుకొన్నా సంతృప్తి ఉండదు . నిత్య సాధనతో పరమేశ్వర చిత్త లగ్నమానసులమైతే ఆచార్య శంకరులు ప్రవచించిన శివానంద లహరి అనే అద్వైత సిద్ధి లభిస్తుందని గ్రహించాలని మనవి చేస్తూ ‘’శంకరుల శివానందలహరి ఆంతర్యం ‘’ధారావాహిక కు  ఇంతటితో సమాప్తి పలుకు తున్నాను .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -1-11-17 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్  .

 

 

 

 

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

 శ్రీసత్య నారాయణ స్వామి వ్రతం

శ్రీసత్య నారాయణ స్వామి వ్రతం

— 4- 11- 17 శనివారం ఉదయం 7 గంటలకు మల్లాపూర్ లో మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి వాళ్ళ ఇంట్లో కార్తీక పౌర్ణమి సందర్భంగా రుద్రాభిషేకం ,అనంతరం శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతం చేసుకొంటున్నాము . మీరందరూ తప్పక వచ్చి రెండు కార్యక్రమాలలో పాల్గొనవలసినదిగా కోరుతున్నాము

5-11-17 ఆదివారం ఉదయం 6 గంటలకు మల్లాపూర్ లో కారులో బయల్దేరి  5 గంటల ప్రయాణ దూరం లో కర్ణాటక రాష్ట్రం లో ఉన్న ప్రముఖ దత్తాత్రేయ క్షేత్రం   గానుగా పురం లో వేంచేసి ఉన్న శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి ఆలయం లో స్వామి వారిని  దర్శించి s , సాయం కాలానికి మల్లాపూర్ చేరుతాము . ఈ దైవ దర్శనకార్యక్రమం లో కూడా పాల్గొనమని కోరిక -దుర్గాప్రసాద్
Posted in సమయం - సందర్భం | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

వినయం తో విన్నపం

వినయం తో విన్నపం

— రిసెర్చ్ కృషి లాంటి ఈ బృహద్గ్రంథం  ‘’ ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు -జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు ”ప్రచురణలోనాకు,సరసభారతికి,,ప్రాయోజకులకు ,అంకితంపొందుతున్నవారికీ ఎవరికీ ప్రతిఫలాపేక్ష ,వ్యాపార దృష్టి లేదని ప్రపంచ పురోగతికి మార్గ దర్శకులైన మహనీయుల జీవిత విశేషాలు సాధించిన ఘనవిజయాలను  ,తెలియని వారికీ ,ముఖ్యంగా నేటి యువతకు ,అభిరుచి ఉన్న ఆసక్తిగల పాఠకుల దృష్టికి తెచ్చి,ఇంతటి సమాచారాన్ని  అందుబాటులో ఉంచటమే మా  ప్రధాన లక్ష్యమని   మనస్పూర్తిగా తెలియ బరుస్తున్నాను .

 

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ – .1-11–17

 

ఎందరో మహానుభావులు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు -జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు అనే ఈ గ్రంధానికి  ఆధరాభిమానాలతో ముందుమాటలు రచించిన డా సవరం వెంకటేశ్వరరావు గారికి  -హిస్టరీ హెడ్ -హిందూ కాలేజీ -మచిలీపట్నం ,అభిలషణీయమైన ఆకర్షణీయ అర్ధవంతమైన ముఖ చిత్రాలను డిజైన్ చేసిన శ్రీ కళాసాగర్ గారికి ,డిటిపి చేసి సరసభారతి తరఫున అందంగా  ముద్రి0పజేసి ,అందజేసిన ఆంద్ర ప్రదేశ్ రచయితల సంఘం  కార్యదర్శి ,రమ్య భారతి సంపాదకులు ,సరసభారతి ఆత్మీయులు శ్రీ చలపాక ప్రకాష్ గారికీ ,  కీ శే డా శ్రీ పరుచూరి రామకృష్ణయ్య గారికి అంకితమిప్పించి  సార్ధకత కల్పించి ,ప్రాయోజకులుగా సరసభారతి తరఫున గ్రంథ ముద్రణకు తోడ్పడిన ఆత్మీయులు శ్రీ మైనేని గోపాలకృష్ణ శ్రీమతి సత్యవతి (అమెరికా )దంపతులకు , నాతోపాటు అడుగులేస్తూ సహకరిస్తున్న సరసభారతి కార్యవర్గానికి కృతజ్ఞతలు . నా రచనలకు ప్రోత్సాహమిస్తున్న నా అర్ధాంగి శ్రీమతి ప్రభావతికి ,నా కుటుంబ సభ్యులకు అభినందనలు.                                                                                   గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –

 

వదాన్యులకు వందనాలు

ఉయ్యూరు శ్రీ సువర్చలాంజ నేయస్వామి వారల సేవలకు భక్తితోను , ,సరసభారతి కార్యక్రమాలకు ,గ్రంథ ముద్రణలకు ఆదరాభిమానాలతోనూ  విరాళాలు అంద  జేసిన వదాన్యులైన దాతలకు కృతజ్ఞతలు -గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్

1-శ్రీ వేలూరి పవన్ ,శ్రీమతి రాధ దంపతులు -అమెరికా     రూ 15,000

2-శ్రీ వేలూరి వివేకానంద్ ,శ్రీమతి దుర్గ దంపతులు -హైదరాబాద్ -13,116

3-శ్రీ కోమలి సాంబావదాని శ్రీమతి విజయలక్ష్మి దంపతులు -అమెరికా –10,000

4-శ్రీ అడుసుమిల్లి రాంకీ ,శ్రీమతి ఉష దంపతులు -అమెరికా                  9,000

5-చి గబ్బిట సంకల్ప్ –అమెరికా                                                     7,500

6-శ్రీ గౌడ రఘు శ్రీమతి సురేఖ దంపతులు -అమెరికా                            7,000

7 -శ్రీ మైనేని గోపాలకృష్ణ ,శ్రీమతి సత్యవతి దంపతులు -అమెరికా              7,000

8-శ్రీ వీటూరి రామ కృష్ణ ,శ్రీమతి పద్మజ దంపతులు -అమెరికా                   6,600

9-శ్రీ జగ్గా లోకానాధ్ ,శ్రీమతి సురేఖ దంపతులు -అమెరికా                         6,000

10-డా శ్రీ బండారు రాధాకృష్ణమూర్తి డాశ్రీమతి  సులోచన దంపతులు -అమెరికా 6,000

11-శ్రీ వాసుకి ,శ్రీమతి మాలిని దంపతులు -అమెరికా                                  5,000

12-శ్రీ సుంకర కోటేశ్వరరావు ,శ్రీమతి సరోజినీ దంపతులు -హైదరాబాద్          5,000

13-శ్రీ రావి శరత్ శ్రీమతి ఉష దంపతులు -అమెరికా                                    5,000

14-శ్రీ గోసుకోండ నరేంద్ర శ్రీమతి అరుణ దంపతులు  -అమెరికా                       4,000

15-శ్రీ గ్రంధి హరి శ్రీమతి విజయ లక్ష్మి దంపతులు -అమెరికా                           3,500

16-శ్రీ వేలూరి హరికిషన్ శ్రీమతి శారిక దంపతులు -అమెరికా                            3,000

17-శ్రీమతి వేణి దంపతులు అమెరికా                                                          2,500

18-శ్రీ అడుసుమిల్లి పవన్ సాయి శ్రీమతి పద్మశ్రీ దంపతులు -అమెరికా                2,500

19-శ్రీమతి పసుమర్తి లక్ష్మి -అమెరికా                                                           2,000

-20-శ్రీ గార్లపాటి ప్రసాదావధాని శ్రీమతి అనసూయ దంపతులు -అమెరికా              1,500

– 21-శ్రీ నాగరాజు శ్రీమతి రంజని దంపతులు -అమెరికా                                      1,250

22-శ్రీ శంభుని శ్రీరామ చంద్ర మూర్తి  శ్రీమతి సీతా మహాలక్ష్మి దంపతులు-ఖమ్మం     5,00

23-శ్రీమతి చతుర్వేదుల జానకి -విజయవాడ                                                   5,00

 

Posted in సరసభారతి ఉయ్యూరు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం -11-

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం -11-

స్థూల సూక్ష్మ కారణ శరీరాల లయం

1-      స్థూల శరీరం -పంచ భూతాలూ ,అయిదు కర్మేంద్రియాలు ,అయిదు జ్ఞానేంద్రియాలు ,పంచ ప్రాణాలు ,,నాలుగు అంతః కారణాలు –కలిసిన మొత్తం 24 తత్వాలు కలిస్తే స్థూల శరీరం –ఈ 24 తత్వాలు లయం అయితేనే మోక్షం .అందుకే శంకారాచార్య 24 సార్లు మహేశ్వర పాద పద్మాల స్మరణ చేశారు .ఇలా స్మరణ చేస్తే స్థూల శరీరం పర బ్రహ్మలో లయం అవుతుందని ఆచార్యుల వారి ఆంతర్యం అని గ్రహించాలి .

2-      సూక్ష్మ శరీరం –పంచ ప్రాణాలు ,పంచ జ్ఞానేంద్రియాలు ,పంచ కర్మేంద్రియాలు మనసు  ,బుద్ధి కలిస్తే సూక్ష్మ శరీరం .ఇవి 17 తత్వాలు .ఇవీ లయం కావాలని 17 సార్లు పశుపతిని స్మరించారు .మనసును 18 వస్తువులతో పోల్చటం ఆ 17 తత్వాల సూక్ష్మదేహం  లయం అవటానికే నని ఆంతర్యం .

3-      కారణ శరీరం –ఇది ఆకారం లేనిదేకాక పుట్టుక ,చావులకు కారణమైనదికూడా.

దీనికోసం ‘’ఆశాపాశ క్లేశ దుర్వాసనాది —‘’శ్లోకం చెప్పి మనస్సు అనే పెట్టెలో ఈశ్వర పాద పద్మాలుంటే వాసనా క్షయమై కారణ శరీరం లయమౌతుందని  అప్పుడే అద్వైత సిద్ధి కలుగుతుందని ఇది వరకే గ్రహించాం . పాదాలు మనం నిలకడ గా ఉండటానికిఆధారం గా  తోడ్పడతాయి .అంఘ్రి అన్నా పాదాలే ఉత్తమ గతి పొందించేవి అని అర్ధం .సన్మార్గం లో సంచరి౦చటానికి సహకరించేవి చరణాలు .దేవతల శక్తులన్నీ భగవంతుని పాదాలలోనే ఉంటాయట .

పాద పద్మాలు అనే మాటకు ఆంతర్యం ఆత్మ,పరమాత్మల జ్ఞానాలే భగవంతుని పాదపద్మాలు .భగవంతుని లీలలు ఒక పాదం అయితే ఆ౦తరిక అర్ధం మరో పాదం అన్నారు విజ్ఞులు .శివుడు ఒక పాదం అయితే శక్తి మరోపాదం  అన్నారు.

శంకరాచార్య పాదాలను భక్తి పూర్వకంగా పాదపద్మాలన్నారు .జీవులను సంసార లంపటం నుంచి తరి౦పజేసేవి భగత్పాదపద్మాలు .

ఈ విధంగా శివానంద లహరి లో శంకర భాగవత్పాదులవారు సదాశివ పాద పద్మార్చనం ,స్మరణం ,కీర్తనం,పాద సంసేవనం అందరూ చేసి తరి౦చాలని భావించారు . ఇది శిరోధార్యం మార్గ దర్శకం కైవల్య సాధనం ,సంసార తరుణోపాయం .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -31-10-17 –కాంప్- మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

 

 

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం -10

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం –10

అన్తఃకరణాలలో రెండవదైన బుద్ధి గురించి శంకర భగవత్పాదులు చెప్పిన శ్లోకాలను తెలుసుకొందాం .

విషయాన్ని నిశ్చయించే మానసిక స్థితి ని బుద్ధి అంటారు .జడ బుద్ధి ఉన్నవాడు పరమేశ్వర చి౦తనానికి దూరం గా ఉంటాడు అనే భావంగా చెప్పిన శ్లోకం –

‘’అసారే సంసారే నిజభజన దూరే ‘’శ్లోకం లో దీని వివరణ ఇదివరకే తెలుసుకొన్నాం .మరో శ్లోకం –

‘’యథా బుద్ధి శ్శుక్తౌ రజత మితి కాచాశ్మని మణి-ర్జలే పైస్టేక్షీరం భవతి మృగ త్రుష్ణాసు సలిలం

తథా దేవ భ్రాంత్యా భజతి భవదన్యో జడజనో –మహా దేవేశం త్వాం మనసి చ న మత్వా పశుపతే ‘’

దేవతలే ఆరాధించే పరమ శివా పశుపతీ !మూఢుడు సత్యం కాని దాన్ని సత్యం అని భ్రమ పడుతున్నాడు .తాను వేరు బ్రహ్మం వేరు అనుకొంటున్నాడు .అది నిజం కాదని ఆ వెర్రి మాలోకానికి తెలీదు పాపం .నువ్వు నిత్య సత్య సచ్చిదానంద స్వరూపుడివి .కాని వాడు నిన్ను వదిలేసి చిన్న దేవతలనే నమ్ముతున్నాడు .ఇది ఎలా ఉందీ అంటే ముత్యపు చిప్పను చూసి వెండి అని,  గాజు ముక్కను చూసి మణి అని, ఎండమావి ని చూసి నీరు అని భ్రమించటం లాగా ఉంది .కనుక నిన్నే సేవిస్తే ఈ భ్రమ ప్రమాదం వాడికి ఉండదు .ఇతర దేవతలను సేవిస్తే లౌకిక తాత్కాలిక ప్రయోజనాలే నేర వేరుతాయి . నిన్ను సేవిస్తే శాశ్వత ముక్తి లభిస్తుంది .నువ్వుఅవిద్యా నిర్మూలనం చేసి మోక్షం ప్రసాదిస్తావు .జీవుడు మాయావృతుడు .నీవు మాయాతీతుడవు .

అలాగే ‘’గభీరే కాసారే విశతి విజనే –‘’శ్లోకం లోనూ ఇదే భావాన్ని వివరించారని తెలుసుకొన్నాం

జడ బుద్ధిని జ్ఞానం లో నిలపాలి అప్పుడే తరుణోపాయం అని చెప్పెశ్లోక౦

‘’మనస్తే పాదాబ్జే నివసతు వచస్తోత్ర ఫణితౌ –కరశ్చాభ్యర్చాయాం శ్రుతి రపి కథాకర్ణన విధౌ

తవ ధ్యానే బుద్ధిః నయన యుగళం మూర్తి విభవే -పరగ్రంథాన్ కైర్వాపరమశివ జానే పరమతః ‘’

నా మనసు నీ పాద పద్మాల మీద లగ్నమవ్వాలి .తామర పువ్వుకు ఏమీ అంటనట్లు  నామనసుకు ఏ మాలిన్యమూ అంటరాదు.శివ జ్ఞానం అనే మకరందాన్ని మాత్రమే ఆస్వాదించాలి .నిన్ను స్తుతించే వేద,ఇతిహాస ,పురాణ స్తుతినే వింటూ ఉండాలి .కావ్యాలు, గేయాలు, పద్యాలలో నీ స్తుతే వినిపించాలి చేతులు నిన్నే అర్చించాలి .చెవులు నీ గాథలే వింటూ ఉండాలి . నాబుద్ధి నీధ్యాన లగ్నమవ్వాలి .నాకళ్ళు నీ రూప సౌందర్య దర్శనం తో ధన్యమవాలి .నువ్వే ప్రపంచం,ప్రపంచమే నువ్వు అనే భావన మనసు ,బుద్ధి లో నిండిపోవాలి .నా సర్వేంద్రియాలు నీ చుట్టూనే పరి భ్రమించాలి .ఇలా బుద్ధిని నీకై సర్వ సమర్పణ చేస్తే ,సాయుజ్యమే కదా కలిగేది .

1-      చిత్తం –‘’చింతన కతృత్వం చిత్తం –‘’జ్ఞాపకాల పొరలు ఉన్నది చిత్తం.చిత్తం లో పరమేశ్వర పరిమళాలు నింపుకోవాలి అని –

‘’పాపోత్పాత విమోచనాయ రుచి రైశ్వర్యాయ మృత్యుంజయ –స్తోత్ర ధ్యాన నతి ప్రదక్షిణ సపర్యాలోకనా కర్ణనే

జిహ్వా చిత్త శిరో౦ఘ్రి హస్త నయన శ్త్రోత్రై రహం ప్రార్ధితో –మా మా జ్ఞాపయ  ముహుర్మామేవ మా  మే వచః ‘’

మృత్యుంజయ మూర్తీ శివా !నాఇంద్రియాలన్నీ నిన్నే ప్రార్దిస్తున్నాయి .ఎందుకంటె తమవలన నేరాలు ఏవైనా జరిగితే అవి పాపాలకు కారణం అవుతాయని .పాపాలు మనోహరమైన ఈశ్వర సంబంధమైన జ్ఞాన సంపదను అనుభవించ కుండా అడ్డుపడతాయి .కనుక పాపాలవల్ల జరిగే ఉత్పాతాలు కలగకుండా ఇంద్రియాలన్నీ నిన్నే సేవిస్తున్నాయి .నాలుక నిన్ను స్తోత్రం చేయటానికి , చిత్తం నీ సంబంధమైన ధ్యానం చేయటానికి  చేతులు నిన్ను పూజించటానికి ,కళ్ళు నిన్నే దర్శించటానికి ,శిరస్సు నీకే నమస్కరించటానికి ,పాదాలు నీ చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేయటానికి  ,చెవులు నీకథలే వినటానికి అనుకూలంగా ఉంచమని వేడుకొంటున్నాయి.అందుకని ఓ ప్రభూ నన్ను ఆ ఇంద్రియాలు కోరినట్లు ఆజ్ఞాపించు .నాకు మూగతనం చెవుడు ,గుడ్డితనం కుంటితనం రాకుండా చూడు .ఈ ఆవ లక్షణాలు లేకపోతె  హాయిగా నాఇంద్రియాలు నీ సేవలో ధన్యమౌతాయి

4-ఆహ౦కార౦  -.’’అహం కర్తా అహంకారః ‘’అని శకరాచార్య నిర్వచనం .నేను చేస్తున్నాను అనే భావమే అహంకారం .ఇది అనర్ధ హేతువు దాన్ని వదిలించుకోవాలి .దీనికోసం

‘’త్వత్పాదాంబుజ మర్చయామి –‘’శ్లోకం లో ఈ విషయాన్నే  చెప్పారు.  దీన్ని మనం తెలుసుకొన్నాం .అలాగే 

‘’మనస్తే పాదాబ్జే –‘’శ్లోకం లోని భావాలూ గ్రహించాం –

‘’సా రసనే తే నయనే –తావేవ కరౌ స ఏవ కృతకృత్యః

యా యే యౌయో భర్గం-వద తీక్షతే సదార్చత స్స్మరతి’’

శివ నామం ఉచ్చ రించే నాలుకే నాలుక .శివుని దర్శించే నేత్రాలే నేత్రాలు .మహా దేవుని పూజించే చేతులే చేతులు .నిరంతరం సదాశివుని స్మరించేవాడే కృతకృత్యుడు .పోతనగారుకూడా ‘’కమలాక్షు నర్చించు కరములు కరములు శ్రీనాధు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ —‘’అన్నారు .చివరగా –

‘’క్రీడార్ధం సృజసి ప్రపంచ మఖిలం క్రీడా మృగా స్తే జనాః –యత్కర్మా చరితం మయా చ భవతః ప్రీత్యై భవత్యేవ తత్

శంభో స్వస్య కుతూహలస్య కరణం మచ్చేస్టితం నిశ్చితం –తస్మాన్మామక రక్షణం పశుపతే కర్తవ్య మేవ త్వయా ‘’

ప్రపంచాన్ని ఆటగా సృస్టిస్తావు.ఆ ఆటలో మేమందరం క్రీడా మృగాలమే .నువ్వు సృష్టించిన అడవి జంతువును నేను . నీ పెంపుడు జంతువును కూడా .కనుక నేను చేసే పనులన్నీ నీకు ఇష్టంగానే ఉంటాయి .పెంపుడు జంతువంటే  యజమానికి వల్లమాలిన అభిమానం కదా .కనుక నన్ను రక్షించటం నీ బాధ్యత ,కర్తవ్యమ్ కూడా .కారణం నువ్వు పశుపతివి .

   సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -29-10-17 –ఉయ్యూరు

  

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం -9

శ్రీ శంకరుల శివానంద లహరి ఆంతర్యం -9

మనసు ను చాతకం ,చక్రవాకం,చకోరం హంస లతో కూడా పోల్చి శంకరాచార్య శ్లోకాలు చెప్పారు –

‘’హంసః పద్మవనం సమిచ్ఛతి యథా నీలాంబుదం చాతకః –కోకః కోకనది ప్రియం ,ప్రతిదినం చంద్రం చకోర స్తదా

చేతో వా౦ఛతి మామకం ,పశుపతే ,చిన్మార్గ మృగ్యం విభో-గౌరీనాథ,భవత్పాదాబ్జయుగళం కైవల్య సౌఖ్య ప్రదం ‘’

హంస నిండుగా పద్మాలున్న కొలను లో విహరించాలని కోరుకొంటుంది .చక్రవాకం సూర్యుడిరాక కోసం ఎదురు చూస్తుంది .చక్రవాకం చంద్రుని  వెన్నెల కోసం నిరీక్షిస్తుంది .చాతక పక్షి నీల మేఘం ఎప్పుడు వర్షిస్తుందా అని అర్రులు చాస్తూ ఎదురు చూస్తుంది .అలాగే నేను జ్ఞానమార్గం చూపించే  గౌరీ నాధుని పాద పద్మాలద్వారా మోక్షం కోసం ఎదురు చూస్తున్నాను .

  పై నాలుగు పక్షులు కంటికి కనిపించవు .మనసు కూడా అంతే .ఆ పక్షులకున్న విశిష్ట గుణాలవంటివి మన మనసుకు కూడా ఉన్నాయి .ఈ సుగుణాలతో సాధన సాగించమని ఆంతర్యం .

1-హంస పాలు నీళ్ళను వేరు చేస్తుంది .అంటే పాలను వేరు చేస్తుంది .అంటే గుణాన్ని గ్రహించటం హంస లక్షణం .అలాగే హంస తన జీవితకాలం లో ఒక హంస తోనే జత కడుతుంది .మరో హంస వైపు చూడదు .అలాగే భక్తుడు తన చూపును ఈశ్వరుని వైపే చూడాలని ఆంతర్యం .2- చాతక పక్షి శరత్కాల నీల మేఘాన్ని తప్ప మరొక దాన్ని యాచించదు .అన్నికాలాలలోవర్షం పడినా చాతకానికి ఆ నీరు అక్కర్లేదు .అలాగే మనం కూడా మోక్షాన్ని ఇచ్చే ఈశ్వరునే యాచించాలని భావం .3-చకోర పక్షి వెన్నెలలోని అమృతాన్ని ఆస్వాదిస్తుంది .అమృతం చంద్రునిలో మాత్రమే ఉంటుందని దానికి తెలుసు .దీనికోసం నిరంతరం ప్రయత్నిస్తూనే ఉంటుంది .మనం కూడా నిరంతర ప్రయత్నం తో అద్వైతామృతాన్నిపొందాలని సందేశం .-  4- చక్రవాకం పత్నీ వియోగాన్ని పోగొట్టుకోవటానికి సూర్యుని కోసం ఎదురు చూస్తుంది .జీవుడు కూడా పరమాత్మ వైపే దృష్టి సారించాలని సూచన .ఈ నాలుగు పక్షులు తమ గుణాలవలన మానవుని కి గొప్ప ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్నిస్తున్నాయని ఆంతర్యం  .

  మరొక శ్లోకం లో మనసును చాతకం తో పోల్చారు –

‘’కారుణ్యామృత వర్షిణం ,ఘన విపద్గ్రీష్మ చ్ఛిదాకర్మఠం-విద్యా సస్య ఫలోదయాయ సుమనస్సం సేవ్య మిచ్ఛాకృతిం

నృత్యద్భక్త మయూర మద్రినిలయం  సంసజ్జటామండలం –శంభో ,వాంఛతి నీలకంధర,సదా త్వాం మే మనశ్చాతకః ‘’

ఈ శ్లోకం లో నీలకంఠుడైన శివుడికి, మేఘానికి భేదం లేనట్లుగా చమత్కరించారు శంకరాచార్య

ఆ నీల మేఘం కారుణ్యం అనే అమృతాన్ని వర్షిస్తుంది .గ్రీష్మ తాపాన్ని పోగొడుతుంది .పంటలు బాగా పండుతాయి కనుక రైతులు పూజిస్తారు .వాళ్ళు కోరిన కోరికలను మేఘం తీరుస్తుంది .మేఘాలను చూసి నెమళ్ళు  ఆనంద పరవశంతో నాట్యం చేస్తాయి. మేఘం ఎత్తైన కొండల మీద ఉంటుంది . కం అంటే నీరు ధర అంటే ధరించినది అంటే నీటిని కలిగిఉన్న మేఘం అని అర్ధం .ఆ నీటితో తన దాహార్తిని తీర్చమని చాతక పక్షి నీల మేఘాన్ని కోరుతోంది

  గరళాన్ని మింగటం చేత శివుడి కంఠం నల్లబడింది కనుక నీల కంఠుడు.కంధరం అంటే మెడ కనుక నీల క౦ధరుడు  .ఈయన కరుణ అనే అమృతాన్ని వర్షిస్తాడు .ఆపదలను తొలగించి ,జ్ఞానం అనే పంటలు పండిస్తాడు .దేవతలు ఆయనను సేవిస్తారు ,ఆనంద పరవశంతో నాట్యం చేస్తారు .కైలాస పర్వత వాసి ,జటా జూట ధారి శివుడు .అలాంటి కరుణానిధి అయిన శివుడిని నా మనస్సు అనే చాతకపక్షికోసం  కారుణ్యం అనే అమృతాన్ని వర్షించమని ప్రార్ధిస్తోంది అని ఆంతర్యం .

 మనసును ఒక పెట్టె గా అభి వర్ణించి మరోశ్లోకం రచించారు –

‘’ఆశా పాశ క్లేశ దుర్వాసనాది-భేదో ద్యుక్తైర్దివ్య గంధై రమందై

ఆశా శాటీకస్య పాదారవిందం –చేతః పేటీం వాసితాంమే తనోతు ‘’

నా మనసు ఒక పెట్టె.దాని నిండా అవిద్య ,అస్మితం ,రాగం ,ద్వేషం  అభినివేశం అనే అయిదు క్లేశాలు అనే దుర్వాసనతో ఉంది . ఇవి దుఃఖ హేతువులు .దిక్కులే వస్త్రాలుకల దిగంబరుడైన శివుడిపాద పద్మాలు నా మనస్సు అనే పెట్టెలో ఉంటే ఆ క్లేశ దుర్వాసనలు అన్నీ తొలగి పోతాయి .

అవిద్య అంటే అజ్ఞానం .అస్మితం అంటే సుఖ దుఖాలు నేను అనుభవిస్తున్నాను అనే భావం వలన కలిగే దుఖం .రాగం అంటే ఇష్టమైన దానిపై కోరిక అవి దూరమైతే దుఖం .ద్వేషం అంటే ఇష్టం లేని వస్తువులు దగ్గరైతే కలిగేది .అభినివేశం అంటే తనను తాను ప్రేమించటం  మరణాదుల వలన కలిగే దుఖం .ఈ క్లేశాలు నశించాలంటే శివజ్ఞానం ఒక్కటే మార్గం అని ఆంతర్యం .

 మనసు ఒక గుర్రం అని ఇంకో శ్లోకం –

‘’కళ్యాణినం సరస చిత్ర గతిం సవేగం –సర్వేంగితజ్నమనఘం ధ్రువ లక్షణాఢ్య౦

 చేత స్తురంగ మధిరుహ్య చరస్మరారే –నేత స్సమస్త జగతాం వ్రుషభాధి రూఢః’’

ఈశ్వరా !నామనసు ఒక గుర్రం .దాని నడక చాలా చిత్ర విచిత్రంగా ఉంటుంది . దాని పరుగు వేగం చాలా ఎక్కువ .మనో భావాలను ఇట్టే పసిగట్టే నేర్పు దానికి ఉంది.దోషాలు లేని మాంచి జాతికి చెందిన సాముద్రికలక్షణాలన్నీ కలిగి ఉన్న కల్యాణి జాతి గుర్రం .నువ్వు సర్వ లోకాధినేతవు .వృషభారూఢుడవు.నువ్వే నా మనసనే పంచకల్యాణి గుర్రాన్ని అధిరోహించి తిరగమని  వేడు కొంటున్నాను .

  గుర్రానికి ఉండే సరస చిత్ర గతి 5 రకాలు -1-అతి వేగం అతి నెమ్మది కాకుండా మధ్యరకం గా పరిగెత్తటం 2- .వేగంగా చాతుర్యంగా పరిగెత్తటం 3-వంకర టికర కాకుండా తిన్ననైన మార్గం లో గమనం 4-పైకి కాళ్ళు కదిలిస్తూ పరిగెత్తటం 5-ఒకే రకమైన వేగం తో ఎంతదూరమైనా పరిగెత్తటం.

  ఈ అయిదు రకాల గమనం మన మనసును నడిపే పంచేంద్రియాలకు సంకేతం .రౌతు అంటే గుర్రాన్ని నడిపే వాడు సమర్దుడైతే పొగరుబోతు గుర్రమైనా చెప్పినట్లు దారికొచ్చి మాట వింటుంది .కనుక సర్వ సమర్ధుడైన ఈశ్వరుడే మన మనసనే గుర్రాన్ని ఎక్కితే అది దారికి తప్పకుండా వస్తుందని ఆంతర్యం .

 ఇదికాక మనసును చెరువుతో ,ఇంటితో కూడా పోల్చారు . ఆశ్లోక వైభవాలను ముందే తెలుసుకొన్నాం .

  మనసు అనే మొదటి అంతః కరణ పూర్తయింది .  రెండవదైన బుద్ధి గురించి  తర్వాత తెలుసుకొందాం .

    సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-10-17 –ఉయ్యూరు

 

Posted in పుస్తకాలు | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి