ప్రపంచ దేశాలసారస్వతం 107-చైనీస్సాహిత్యం -1

చైనా భాష –దాదాపు 3వేల ఏళ్ళపై నుండి  వాడుకలో ఉన్నది .లిపి పూర్తిగా ధ్వన్యాత్మకం కాక ,భావాత్మకంగా నూ ఉంటుంది .ఇప్పుడు చైనాలో చాలా మాండలికాలు వ్యాప్తిలో ఉన్నాయి .అవి ఇతర ప్రాంతాలవారికి అర్ధంకాని పరిస్థితి ఏర్పడింది .భాష కాలక్రమంలో వివిధ వికృతులు పొందింది .అలాంటి మా౦డనలీకాలలో వూ ,  ,యోహ్ ,మీన్ ,క్వాన్హ్వా ముఖ్యమైంవి .. క్వాన్హ్వా కు ‘’మండారిన్ ‘’పేరు పాశ్చాత్యులు పెట్టారు .దీనినే 30కోట్లకు పైగా చైనీయులు మాట్లాడుతున్నారు .అయిదింట నాలుగు ప్రాంతాలభాష ఇదే .ఉత్తర ప్రాంత మాండలికం ‘’క్వోయూ ‘’అనే జాతీయభాష ను ఇప్పుడు చైనా అంతటా జాతీయ భాషగా వాడుతున్నారు .అడునికకాలం లోనూ దీనిలోనే రాస్తున్నారు .అంతకు ముందు ‘’వెన్ -లీ ‘’అనే భాష ప్రామాణిక భాషగా గుర్తింపు పొంది అందులోనే రచనలు చేసేవారు .

   చైనా భాషలో పొట్టి అచ్చులు ,వాటి దీర్ఘాలు కాకుండా ,మూడు అచ్చులు కలిగిన మిశ్రమ ధ్వనులున్నాయి మొత్తం మీద 21అచ్చులు ,23హల్లులు ఉన్నాయి డ,ద,బ,త,గ హల్లులు లేవు .హల్లుమీద స్ట్రెస్ ఎక్కువైతే అవి ప్రత్యేకాక్షరాలుగా భావిస్తారు భారతీయ ఒత్తు అక్షరాలలాగా ఉచ్చరించరు.

  ఇండో –యూరోపియన్ ,సెమెటిక్ ,ద్రావిడ మొదలైన భాషా కుటుంబాలకు ఉన్న వ్యాకరణం ఈ భాషకు లేనేలేదు .వాక్యంలో స్థానాన్ని బట్టి ఒకసారి ఒక భాషా భాగంగా మరో సారి ఇంకొకభాషాభాగంగా గుర్తిస్తారు.సంబంధ వాచక సర్వనామాలు లేవు .కాలాన్ని బట్టి క్రియలో మార్పులూ రావు .క్రియకు ముందు గతకాలం లేక గతదినం పదాన్ని కలిపి భూతకాలం గుర్తిస్తారు .మర్నాడు రాబోయే కాలం క్రియ ముందు పెట్టటం వలన భవిష్యత్కాలం గుర్తిస్తారు .

  చైనా లిపి ‘’చిత్ర లిపి వర్గం ‘’కు చెందింది .రోజు వారీ వ్యవహారాలలో ఉండే కొన్ని వస్తువులకు ,భావాలకు మౌలిక సంకేతాలు ఇచ్చారు .వీటిని కలిపి కొత్త పదాలకు గుర్తులు ఏర్పాటు చేస్తారు .దాదాపు 5వేల గుర్తులను గుర్తు ఉంచుకు౦టేనేకాని చైనాభాష కొరుకుడు పడదు .ఈ లిపి ధ్వన్యాత్మకం కాదు కాబట్టి ఉద్దేశించబడిన భావం విశాల చైనాలో ఏ మూల మాండలికం మాట్లాడే వాళ్ళకైనా అర్ధమౌతుంది .ఇల ఈ లిపి చైనా జాతి ఐక్యతను ఘనంగా కాపాడుతోంది .ఇంతకస్టమైనా చైనీయులు ఇష్టంగా నేర్వటం విశేషమే .ఈ లిపి కుడి వైపు నుంచి కిందికి రాయటం ప్రత్యేకత కూడా .

  చైనీయ సాహిత్యం –సజీవ ప్రపంచ భాషలలో అత్య౦త ప్రాచీన సాహిత్యం చైనీయ సాహిత్యానికి ఉన్నది .ఒక్కో యుగం లో వచ్చిన సాహిత్య ప్రక్రియలను బట్టి యుగ విభజన చేశారు .ఆదియుగం ,కన్ఫ్యూషియన్ యుగం ,బౌద్ధ టావో మతప్రభావ యుగం ,కావ్యోల్లాస యుగం ,సారస్వత సంపన్నతా యుగం, నవలారూపక యుగం ,ప్రామాణిక గ్రంథ యుగం ,ఆధునిక యుగం

1-       ఆదిమ యుగం –క్రీ.పూ .1523-క్రీశ 1027-కాలం లో చైనాపాలకులు షాంగ్ –ఇన్ వంశ రాజుల కాలం లో మొదటి సారిగా రెండు రచనలు –హిష్ చింగ్ –గీతాలు,షూచింగ్ –ఇతిహాస పత్రాలు లలో గేయాలు, నీతులు ఉన్నాయి. ఈ వంశం తర్వాత చౌ రాజవంశ౦ విద్యా వ్యాప్తికి విశేష కృషి చేసింది. సుస్థిర పాలనా అందించింది .ఈ కాల సాహిత్యం లో ఎక్కువ భాగం ‘ఇ-చింగ్ ‘’అనే మార్పులకూర్పు సంకలన గ్రంథంలో దొరుకుతుంది .క్రీపూ 771నుంచి రాజవంశప్రతిభతగ్గి  కొన ఊపిరితో కొట్టుకొంటూ క్రీపూ 3వ శాతాబ్దిదాకా దేకింది .ఈ క్షీణ యుగం లో దేశం అనేక సామంత రాజ్యాలుగా విభజింపబడింది .పేరుకు చౌ సామ్రాట్టులు ఉన్నా ,అధికారమంతా సామంత ప్రభువులదే .వీరు భోగలాలస ,ద్వేషాలతో ఉన్న్నాసాహిత్య వ్యాప్తికి తోడ్పడ్డారు .ఈయుగ తాత్విక గ్రంథ రచయితలుగా లావ్ జూ ,కన్ఫ్యూ షియస్,మోజూ ,మెంగ్ జూ ,షూన్ జూ లు ప్రసిద్ధులు .తాత్విక పితామహుడు అని పేరు పొందిన ‘’లావ్ జు ‘’రచించిన ‘’లావ్ జూ టావ్-టే చింగ్ ‘’గ్రంథంలో మంచి మార్గాలలో నడవటం దానివలన కలిగే మేళ్ళు చక్కగా వివరించాడు .ఇతనికంటే చిన్నవాడు కన్ ఫ్యూషి యస్ హేతువాదనలో ఉన్న గొప్పతనాన్ని మానవులకు నచ్చ చెప్పిన మహనీయుడు .ఈయన రాసిన –లూన్ యూ –ప్రవచనాలు ,టాశ్యూహ్-మహా విద్య ,చుంగ్ యుంగ్ –మధ్యే మార్గం లలో ఆయన ఉపదేశాలన్నీ దర్శించవచ్చు .మోజూ’’విశ్వ ప్రేమ ‘’బోధించాడు .మెంగ్ జూ కన్ఫ్యూ షియస్ మార్గం లో నడిచాడు .తనపేరుతో రాసిన ‘’మెంగ్ జూ’’గ్రంథం కన్ఫ్యూ షియస్ రచనలతోపాటు ప్రజాదరణ పొందటం విశేషం .ప్రజాస్వామ్య సిద్ధాంతాలు ,నిర౦కుశ రాజులను  కూల ద్రోయటం ,ప్రజలకున్న సర్వహక్కులు గురించి ఇందులో వివరంగా రాశాడు .వీరికి భిన్నమైన వాడు –శూన్ జూ.తాత్విక కవి. తనపేరు మీదనే ఒక పుస్తకం రాసి వాస్తవికతకు ,నీతి తో జీవన విధానం మొదలైనవి పొందుపరచాడు .చక్కని శైలితో మహా ఆకర్షణీయంగా రాయటం ఇతడి నేర్పు .ఇంతటి ప్రతిభ లేకపోయినా ,షాంగ్ యాంగ్ ,హాన్ ఫై లు కూడా గుర్తింపదగిన వారే .రాజనీతి గురించి రాసిన వీరి పుస్తకాలు ప్రజలను ఆకర్షించాయి .వీరంతా క్రీపూ -500-200కాలం వారు .ఎల్లో రివర్ (పీతనది )ప్రాంతవాసులు .అప్పుడే యాంగ్ ఛీ నదీ ప్రాంతం మరొక సాహిత్య కేంద్రంగా వికశించింది .ఈ కేంద్రకవులలో –చూయ్వాన్ ,చాంగ్ చౌ లు ప్రసిద్ధులు .వీళ్ళు ‘’ఫూ ‘’అనే వృత్త గ్రంధి గద్యం లో రాశాడు పాడటానికి వీలుగా ఛందస్సు ఉండటం  దీనికి ఆకర్షణ .చూయ్వాన్ రాసిన ‘’లీ చావ్’’లో దుఖానుభూతి రమ్యంగా ఉంటుంది .చ్యాంగ్ చౌ ఆధ్యాత్మికస్వేచ్చా ప్రచారానికి ,చమత్కార హాస్యాలకు కవిత్వాన్ని బాగా ఉపయోగించాడు .

        క్రీ.పూ .200నాటికి సామంతరాజుల హవా తగ్గి చిన్ రాజ్య వంశీకుడు  ఒకడు  ఐక్యత సాధించి ఏకత్వ సామ్రాజ్యాన్నిస్థాపించాడు .’’షిహ్ హ్వాంగ్ టీ’’అంటే’’ ప్రథమ సార్వ భౌముడు ‘’అనే బిరుదు పొంది నా, సాహిత్యానికి ఆమడ దూరం .పైగా కన్ఫ్యూషియస్ మతవాదం పై ఒంటి కాలిమీద లేచేవాడు .ఆరచనలన్నీ ద్వంస౦ చేసిన త్రాస్డుడు..వీడుచాచ్చాక అరాజకమేర్పడి ‘’ల్యూపాంగ్ ‘’అనే సామాన్య పౌరుడు తిరుగుబాటు చేసి ,శాంతినెలకొల్పి చివరికి తానే చక్రవర్తి అయ్యాడు .ఈ వంశమే ‘’ హ్యాన్ వంశం’’ .క్రీపూ 200నుంచి దాదాపు నాలుగు శతాబ్దాలకాలం రాజ్యమేలింది .వీరికాలం లో మళ్ళీ చైనీస్ సాహిత్యం వికసి౦చింద.

   సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -30-5-20-ఉయ్యూరు .

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 106-ఎమిరేట్స్ దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

106-ఎమిరేట్స్ దేశ సాహిత్యం

పశ్చిమాసియాలో యునైటెడ్ ఆరబ్ ఎమిరేట్స్ ను సింపుల్ గా ఎమిరేట్స్ అంటారు .అబుదాబి ,దుబాయ్ ,షార్జా ,అజమాన్ ,ఉమాల్ కొమాన్ ,ఫుజారిహా అనే 7 ఎమిరేట్స్ కలిసి ఉన్నది .రాజధాని –అబూ ధాబి –కరెన్సీ-యుఎయి దిర్హాం .జనాభా 97లక్షలు .ఇస్లాం మతం .భాష-అరబిక్  .సేఫెస్ట్ దేశం .సంపన్న దేశం .డ్రగ్స్ నిషేధం .ఆయిల్ బావులే ఆదాయ వనరులు .

  మొదటినుంచి సాహిత్యం అంతా అరబిక్ భాషలో ఉన్నది .సౌదీ అరేబియా సాహిత్యమే ఇక్కడకూడా వర్తిస్తుంది .ఆధునిక సాహిత్యం గురించి బార్బరా మిఖలాక్ పికుల్స్కా అనే అరెబిక్ డిపార్ట్ మెంట్ హెడ్ ‘’మోడరన్ లిటరేచర్ ఆఫ్ దియునైటెడ్ ఎమిరేట్స్’’పుస్తకం రాసింది .ఆదేశ సంస్కృతీ భాష వివరాలపైనా కథానికలపైనా ,సమకాలీన కథాసాహిత్యం పైనా ,ఆధునిక ప్రోజ్ పోయెట్రిపైనా   ,అధారిటి ప్రైవసీ పబ్లిక్ ఆర్డర్ ఇన్ ఇస్లాం ,1967నుంచి వచ్చిన ఆధునికసాహిత్యం అన్నిటిని సుదీర్ఘంగా వివరించింది .ఇది చదివితే ఆదేశ సాహిత్యం అంతా తెలిసినట్లే .

  ఆడెల్ ఖోజాం –కవి జర్నలిస్ట్ .14కవితా సంపుటులురాశాడు .బుద్ధునిజీవితంకూడా రాశాడు .ఖలీద్ అబ్డునూర్ –కబాటి కవిత్వ స్పెషలిస్ట్ .నౌరా అల్ నామాన్ –సైన్స్ ఫిక్షన్ రచయిత.అజ్వాన్ మందాన్ మొదలైన నవలలు బాలకతలుగా –కాటన్ దికిట్టేన్  ,కివి దిహెడ్జ్ హాగ్ వగైరా.సల్హా ఓబేద్ –అల్జిమీర్స్ అనే కథా సంపుటి రాసి యంగ్ ఎమిరేట్స్ ప్రైజ్ పొందింది పోస్ట్  మాన్ ఆఫ్ హాపినెస్ ,ఇ౦ప్లిసిటి ,వైట్ లాక్ హెయిర్ మొదలైన సంపుటులు రాసింది .మాల్తా హాల్ ఖయాత్ –బాలసాహిత్య రచయిత్రి .17పుస్తకాలురాసి ‘’మై ఓన్ స్పెషల్ వే’’కు అవార్డ్ పొందింది .పేరెంట్స్ నవాఫ్ అల్ జవాఫ్ రాసింది .నాడియా అల్ నజ్జర్ –ఫాక్ట్ ఫిక్షన్ కలిపి నవలలు రాసింది.మదీన్ అల్ లాఫా కు ఎమిరేట్స్ నవల అవార్డ్ వచ్చింది .నౌరా అల్ ఖూరి –ఖర్జూర చరిత్ర ,ఆల్ యాది ఆల్ బయాదా –దివైట్ హాండ్స్ -2016నవలలో ఇమ్మిగ్రంట్స్ పై చూపాల్సిన మానవత్వాన్ని గురించి రాసింది ,

 సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -30-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

బక దాల్భ్యుడు -4

బక దాల్భ్యుడు -4

పై పేర్లలో కేశి సత్యకామి పేరు కేశి దాల్భ్య విషయంలో చాలా సార్లు వస్తుంది .కథక సంహిత -30.2ప్రకారం ద్వాదశాహం ,గురించి అందులోని ప్రతి ని గురించిన చర్చల్లో ఉన్నాడు .అందులో చివర ‘’వంశ వ్రశ్చన’’అంటే వేణువుకు గాట్లు పెట్టటం ఉన్నది .దీన్ని కేశి దాల్భ్యుడు చేశాడు .లుసాకపి ఖార్గలి ఏవిధంగా కేశి ‘’వంశ వ్రశ్చన’’పాంచాలుర ను మూడు రెట్లు పెంపు చేసింది వివరించాడు.పంచ వింశ బ్రాహ్మణం -17.4లో కూడా లుసాకపి పేరు వ్రాత్యఖండం లో వస్తుంది.ఇందులో అతడు జ్యేష్ట వ్రాత్య నిపుణ బృందాన్ని శపించినట్లున్నది .  కేశి సత్యకామి పేరు కేశిదాల్భ్య విషయంలో తరచుగా వస్తుంది .తైత్తిరీయసంహిత 2.6.2.3ప్రకారం కేశి దాల్భ్యుని యాగానికి సత్యకామి ముఖ్య నిర్వాహకుడు .ఇతడు కేశి దాల్భ్యుని వ్యతిరేకులను జయించటానికి 7పాదాల ప్రత్యేక ‘’శక్వారి ‘’మంత్రాలు చదువుతానని వాగ్దానం చేశాడు .మైత్రేయ సంహిత -1.6.5.ప్రకారం అగ్ని హోత్రం, అగ్జ్న్యా ధ్యేయం విషయం లో మళ్ళీ ఈ ఇద్దరూ  కనిపిస్తారు.కాని వారిపాత్రలు నిర్దుష్టంగా లేవు.కాని సత్యకామి ,కేశి తో తామిద్దరూ కలిసి ఒకప్పుడు అగ్ని హోత్రుని భోజన శక్తిని అగ్న్యా ధ్యేయం ద్వారా తగ్గించిన విషయాన్ని గుర్తు చేసుకొన్నారు .

   ఈ ఇద్దరితో పాటు ఆశ్వత్తి పేరుకూడా వస్తుంది .జైమిని బ్రాహ్మణం -1.285 ఆశ్చర్యంగా ఇద్దరు కేశి ల పాత్రలు మారుతాయి .కేశి ,ఆహీనస్ ఆశ్వత్తిలు క్షత్రియ సత్యకామతో పోటీపడతారు .వీరిలో కేశి చిన్నవాడు ,ఆశ్వత్తి పెద్దవాడు .ఇద్దరూ బ్రాహ్మణులే .ఆహీనసుడు సత్యకామికి  పురోహితుడు .అయినా అనుష్టుప్ ఛందస్సులో తనకున్న పరిజ్ఞానం బట్టి కేశి దాల్భ్యుడు క్షత్రియ హృదయం ఆకర్షించి ఆహీనసుడి నుండి లాగేసుకొన్నాడు .పాత్రలు మారినా కేశి చిన్నవాడైనా మొదట్లో విజయం సాధించాడు -3.312.కర్మకాండ పరిజ్ఞానమే విజయ నిర్ణయం కనుక కేశి దాల్భ్యుడు విజేత అయ్యాడు .

 బృహత్ సార సంహిత 18.26లో పాంచాలుర యాగానికి కురు బ్రాహ్మణ కుమారులు వ్రాత్య దాడి గా వెళ్ళారు .పెద్దలకు అగ్నిస్టోమం ,చిన్నవారికి ‘’ఉఖ్త్యా ‘’చెప్పబడినాయి .కథ ప్రారంభానికి ముందు దేవతలు, దేవ వ్రాత్యులు రెండు యాగాలకు పేర్కొనబడ్డారు. కురు బృందం తమ స్తపతి ‘’ఔపోదితి గౌపాలాయన ‘వైయాఘ్ర పద్య కేశి దాల్భ్యుని ఉపవసత అగ్ని వద్దకు ఎలా వచ్చాడో భూ వ్రాత్యుడు  వివరించాడు .మర్నాడు వారు పాంచాలురు అప్పటికే చేస్తున్న  యాగం లో  జోక్యం కలిగించుకొని ‘’బహిస్పవమాన ‘’తో పవిత్రులమౌదామనుకొన్నారు .చివరికి వ్రాత్య చెప్పిన దానికి ఆధార విషయం చెప్పలేక కురు బృందం ఓడిపోయింది .ఈ ప్రశ్న సంధించిన వాడు పా౦చాల బ్రాహ్మణ కుమారుడు .దీనితో ఈ యాగ నిష్ణాతుడు’’ గంధర్వాయన వాలేయ అగ్ని వేస్య’’ కురు బృందాన్ని శపించి ,వారి దండయాత్రకు అనుమతించిన పెద్దలను హెచ్చరించాడు .వీళ్ళు ఊరుకొంటారా వీళ్ళూ గంధర్వాయన ను శపించారు .ఈ వృత్తాంతం  లో కేశి పాత్ర ముఖ్యమైనదికాదు.కాని వ్రాత్యబృందం కార్యకలాపాలు మళ్ళీ పాంచాలురు,ఒకరిపై ఒకరు పోటీగా చేసిన యాగాలలో తెలుస్తాయి .ఏతా వాతా తెలిందేమిటిఅంటే కేశిదాల్భ్యుడు వ్రాత్య బృందాలతో కూడా సంబంధమున్నవాడు అని .

  ఇవేకాక కేశి విషయం లో అనేక ఆసక్తికర విషయాలున్నాయి .కేశిదాల్భ్యుని   ఎక్కడా బకదాల్భ్యునిలాగా సామవేద నిష్ణాతుడు  అని ప్రత్యేకించి చెప్పలేదు .కొన్ని సందర్భాలలో వేదగానం పోటీ పడటానికే కాక ప్రత్యేకత కూడా ఉన్నది .పంచ వింశ బ్రాహ్మణం 10.8.లో ‘’వార వంత్య సామం ‘’సోమ పురుష రూపంతో కేశి దాల్భ్యునికి దర్శనమిచ్చింది .కాని మంత్రోచ్చారణ లో నిర్దుస్టత లోపించింది అని చెప్పగా కేశి తనప్రక్కనే  హవిర్ధాన బండిలో ఉన్న’’ఆలమ్మ పరిజ్ఞాత’’ ను ‘’వార వంత్య’’సామ గానానికి తన ఉద్గాత గా ఎంచుకొన్నాడు –‘’అలమ్మ పరిజ్ఞాతమ్ పశ్చా దక్షం సాయనం’’

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -30-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

సుందర కాండ లో హనుమ బహుముఖీన వ్యక్తిత్వం-39

సుందర కాండ లో హనుమ బహుముఖీన వ్యక్తిత్వం-39

తనను విపరీతంగా అభినందించిన సీతాదేవిని విడిచి ప్రయాణానికి బయల్దేరుతూ మనసులో ‘’రావణుడి నివాసానికి సంబంధించిన పని ఇంకా కొంచెం మిగిలే ఉన్నది .’’అనుకొన్నాడు ఇంతకు  ముందు సర్గలోనే ఆఅభిప్రాయం ‘’అల్పావశేషం ప్రసమీక్ష కార్యం ‘’అని మనకు అక్కడ సస్పెన్స్ కలిగించి ఇక్కడ దానికి తెర దించాడు .మనసులో ఇంకా’’రాక్షస బలాబలాలు ,రావణ హృదయం తెలుసుకోవాలి .దీనికి సామ దాన భేదోపాయాలు కుదరవు దండోపాయమే శ్రేష్టం –దండం దశగుణం భవేత్ .రాక్షసులు సామోపాయానికి లొంగరు.సమృద్ధిగా సంపదలతో ఉన్నారుకనుక  దానం కూడా వారి యెడల వ్యర్ధమే .బలగర్వితులు కనుక భేదానికి లొంగిపోయే ఘటాలు కాదు .కనుక చతుర్ధ ఉపాయం పరాక్రమమమే ఉపయోగించక తప్పదు .రాక్షసులలో కొందరిని చంపితే మిగిలినవారు ఎలాగైనా కొంత మెత్తపడతారు .నిర్దేశించిన పని చెడకుండా అనేకపనులు సాధించేవారే కార్యాచరణ యోగ్యులవుతారు –

‘’కార్యే కర్మణి నిర్దిస్టే,యో బహూన్యపి సాధయేత్ –పూర్వ కార్యా విరోదేన  స కార్యం కర్తు మర్హసి ‘’

ఒకేకారణం తో  చిన్నపని కూడా సాదిమలేము .మహాకార్యం ఎలా సాధ్యం ?ఎవడు అనేక హేతువులతో కార్యసాధన మొదలు పెడతాడో అతడు ఆపనిని సాధించటం లో సమర్ధుడు –

‘’న హ్యేకస్సాధకో హేతుః స్వల్ప స్యాహీప కర్మణః –యోహ్యర్ధం బహుదా వేద స సమర్దోర్ద సాధనే ‘’

  ఇక్కడ ఉండగానే మా యొక్క,శత్రువుల యొక్క యుద్ధ తారమ్యం తెలిసి ,బలాబల నిశ్చయం చేసి సుగ్రీవుని దగ్గరకు వెడితే నే స్వామి ఆజ్ఞ పూర్తిగా నెరవేర్చిన వాడినౌతాను .

‘’పరాత్మ సమ్మర్ధ విశేష తత్వ విత్ –తతః కృతంస్యా న్మమ భర్తృ శాసనం ‘’

‘’నాకు ఇప్పుడు రాక్షసులతో అప్రయత్నంగాయుద్ధం ఎలా  జరుగుతుంది ?ఇలా యుద్ధం జరిగితేనే రావణుడికి తనబలం ,మా రామ సుగ్రీవ బలం తెలుసుకో గలడు.ఇప్పుడు నేను రావణ ,మంత్రి సహిత సేనానులను యెదిర్చి ,సీత విషయం లో అతని మనో నిశ్చయం ,వాడి బలం పూర్తిగాతెలుసుకొని మాత్రమె లంకనుంచి నిష్క్రమిస్తాను .ఇది రావణ ఉద్యానం నందనవనంలా శోభాయంగా ఉన్నది .అగ్ని ఎండుకట్టెను కాల్చినట్లు నేను ఈ వనాన్ని దహించి పాడు చేసి రావణుడికి కోపం తెప్పిస్తాను .అతడికి కోపం వచ్చి పెద్ద సైన్యం నామీదకు పంపిస్తాడు .వాళ్ళతో యుద్ధం చేసి ,నా పరాక్రమ విక్రమాలను చూపించి ఆ సైన్యాన్ని పూర్తిగా చంపి కిష్కింధకు వెడతాను ‘’అని నిశ్చయం చేసుకొన్నాడు .

  తన ఊరువుల వేగం తో వనం లోని చెట్లను విరవటం మొదలుపెట్టి ,పక్షులు తీగలతో క్రిక్కిరిసిన ఆ ప్రమదా వనాన్నితుత్తునియలు చేశాడు .కాసేపట్లో ఆవనం విరిగిన చెట్లు ,కట్టలు తెగిన కొలనులు,పిండి చేయబడిన కొండలతో రోతగా కనిపించింది .లతా ,చిత్ర గృహాలు నశించి మహా సర్పాలు క్రూరమృగాలు చచ్చి ఎక్కడపడితే అక్కడ పడి.దావానలం చేత తగలబెట్టబడినట్లు , వ్యాకులం చెందిన స్త్రీలాగా ,ఉన్నాయి  .సౌందర్య వనం శోభకోల్పోయి ,విహార సీమ వల్లకాడుగా మారింది .దీనివలన రావణ హృదయానికి వ్యధ కలిగించి ,మహా బలవంతులైన రాక్షసులతో తానొక్కడే యుద్ధం చేయాలని సంకల్పింఛి ,అశోకవన బహిర్ద్వారం చేరాడు  హనుమ .

‘’త తస్య కృతార్ధ పతే ర్మహాకపి –ర్మహద్ద్వ్యళీకం మనసో మహాత్మనః –యుయుత్సు రేకోబహుభి ర్మహాబలైః-శ్రియా జ్వలన్ తోరణ మాస్థితః కపిః’’

 మొదటిపాదం లో మహాకపి అని రెండవ పాదం లో చివర కపి అనటం లో ఉద్దేశ్యం ఏమిటి ?మొదటి దానిలో ఆయన ఆంతర్యం కనిపిస్తే ,రెండవ దానిలో ఆయన చేసినపని కపిత్వం కనిపిస్తుంది .

ఇది 21శ్లోకాల 41వ సర్గ .

ఇందులో కార్య సాధకుడు ఎలా ప్రవర్తించాలో చెప్పాడు. అది లోకం లో అందరికీ అనుసరణీయం .కృష్ణ రాయబారం లోకూడా కృష్ణస్వామికి కౌరవులకు పా౦డవుల బలం చెప్పి ,కౌరవుల బలం స్వయం గా తెలుసుకోవటమే ధ్యేయం .దీనికి త్రేతాయుగం లో నే హనుమ మార్గ దర్శనం చేశాడని భావించవచ్చు . మొత్తం మీద’’ చూసి రమ్మంటే కాల్చి వచ్చాడు ‘’అనే సామెత సృస్టింఛి ఇచ్చాడు మనకు  హనుమ.సారీ ఆయనేమీ ఇవ్వలేదు .మనమే ఆయన పనికి దాన్ని కల్పించుకున్నాం .మంచి జరిగితే సామెత సార్ధకం .లేకపోతె పని పాడు చేశాడనే అర్ధం వస్తుంది .రెండువైపులా పదును ఉన్న సామెత ఇది .

   సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -29-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 105-సౌదీ అరేబియా దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

105-సౌదీ అరేబియా దేశ సాహిత్యం

సౌదీ అరేబియా రాజ్యం పడమట ఆసియాలో ఉన్నది .అరేబియన్ అఖండ ద్వీపకల్పం .రాజధాని-రియాద్ –కరెన్సీ-సౌదీ రియల్ .జనాభా 3కోట్ల 40లక్షలు .ఇస్లాం మతం .భాషలు .అధికారభాష అరెబిక్ .అధిక ఆదాయం పెట్రోలియం నిధులు .టూరిస్ట్ లకు భద్రతఉంది .

   సౌదీ అరేబియన్ సాహిత్యం కవిత్వం వచనం అన్నీ అరబిక్ భాషలోనే ఉంటాయి .5వ శతాబ్దం నుంచి సాహిత్యం ఉన్నది .ఆభాష సంస్కృతులకు స్వర్ణయుగం కొరాన్ తో వచ్చింది  బాగ్దాద్ ను ‘’హౌస్ ఆఫ్ విజ్డం’’అంటారు .20వ శాతాబ్దిదాకా కవిత్వం ఎక్కువ .9వ శతాబ్దిలో ఐబాన్ ఆల్ నదీం అనే పుస్తక వ్యాపారి ‘’కితాబ్ అల్ ఫిహ్రిస్ట్’’అనే పుస్తకాల కేటలాగ్ తయారు చేశాడు .అబ్బాసిద్ కాలం లో అన్ని రకాల ప్రక్రియల పుస్తకాల సంకలనం బాగా జరిగింది .మేధావి అల్జహీజ్ చివరి మూడు సంకలనాలు రాశాడు .ఐబన్ కుతాబా -మర్యాదా మన్నన పాలన ,ఉద్యోగ నిర్వహణ ,రాసే విధానం మొదలైన వాటిపై శిక్షణ ఇచ్చాడు .సెక్స్ కూడా గొప్ప పాత్ర పోషించింది .ఘజల్ లేక ప్రేమ గీత౦ చాలాకాలం నుంచీ వస్తూ నే ఉంది.మిస్టికల్ , మత విషయాలూ వచ్చాయి . పేర్ఫ్యూమ్డ్  గార్డెన్ ,తక్  హాల్ హమామా వంటి సెక్స్ మాన్యువల్స్  ను ఐబాన్ హజీం ,నౌజట్ అల్లబాబ్  తెచ్చారు .పాపం లేకుండా శృంగారం ఎలా చేయచ్చో క్వయ్యిం ఆల్జాజియ రాశాడు.

  బుక్ ఆఫ్ ది జీనలాజీస్ ఆఫ్ నోబుల్స్ అనే జీవిత చరిత్రల సంపుటి అల్ బలాదూరి రాశాడు .ఉస్మాన్ ఐబాన్ మునికిద్-కితాబ్ అల్ లిటిబార్ అనే స్వీయ చరిత్ర రాసుకొన్నాడు .ఇందులో క్రూసేడ్ యుద్ధాలలో తన అనుభవాలు పొందుపరచాడు .ఈకాలం లోనే తబాకత్ అంటే జీవిత చరిత్ర నిఘంటువులు వచ్చాయి .ఐబాన్ ఖుర్దా దిహిబి అనే పోస్టల్ ఉద్యోగి యాత్రా పుస్తకాలు రాశాడు .యాత్రా సాహిత్యం పండించినవారిలో –ఐబాన్ హవాకల్ ,ఐబాన్ ఫదియన్,అల్ముకద్దసి మొదలైనవారున్నారు .జాగ్రఫీ హిస్టరీ రచనలూ వచ్చాయి .అల్ యకూబి ,అల్ తబరి చరిత్రమాత్రమే రాశారు .ఐబాన్ ఆల్ అజ్రాక్ మక్కా చరిత్ర ,ఐబాన్ అబి తాహిర్ టేఫర్ బాగ్దాద్ చరిత్ర రాశారు .ఐబాన్ ఖల్దూం రాసిన’’ముఖద్దిమా ‘’అనే చరిత్ర పుస్తకం లో సోషియాలజీ ఎకనామిక్స్ కూడా కలిపాడు.

  10వ శతాబ్ది ప్రారంభలో అరబిక్ డైరీ హవా వచ్చింది .ఇవాల్టి ఆధునికడైరీకి మాతృక 11వ శతాబ్ది ఐబాన్ బన్న డైరీ యే.సాహిత్య విమర్శ మతగ్రందాలపైనే ఎక్కువగా జరిగింది .మధ్యయుగ అరబిక్ కవిత్వం పై సాహిత్య విమర్శ విస్తృతంగా ఉన్నది .ఆల్ జహిజ్ ఇందులో ఘనుడు .అరబిక్ ఫిక్షన్ ఐబాన్ అబీద్ రబ్బీరాసిన ‘’ఆల్ ఐకద్ ఆల్ ఫరీద్ ‘’తో మొదలైంది .ఆరబ్ ప్రపంచం లో నాణ్యమైన భాషకు ,సామాన్యభాషకు మధ్య చాలా వ్యత్యాసం ఉన్నది .తత్వ గ్రంథాలు  ఫిలసాఫికల్ నవలలు కూడా రచయితలురాశారు .అరబ్ భాషలోని వెయ్యిన్నొక్క రాత్రులు  లేక అరేబియన్ నైట్స్ ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెంది,వచనరచనకు ఆదర్శంగా నిలచింది తర్వాత అల్లాఉద్దీన్,ఆలీబాబా హాతిం తాయ్ కథలు విస్తృత వ్యాప్తి పొందాయి .ఇవి దాదాపు ప్రపంచాభాషలన్నిటిలోకి అనువాదమయ్యాయి.అరేబియన నైట్స్ ను అరెబిక్ ఎపిక్ అంటారు .

 వచనానికి కవిత్వానికి మధ్య ‘’మకామా ‘’ప్రక్రియ వచ్చింది .ఇది లయబద్ధ వచనం   అల్హమదాని దీనికి ఆద్యుడు .లైలా మజ్ను అరెబిక్ రొమాంటిక్ కవిత్వం .మరొకటి-అదిత్ బయద్ వా రియాద్ అంటే బాయాద్ రియాద్ ల ప్రేమ .మర్డర్ మిస్టరి కిఉదాహరణ షేహరాజాడే రాసిన ‘’దిత్రీ ఆపిల్స్ ‘’.అరెబిక్ సాహిత్యం లో వ్యంగ్యరచనకు ‘హిజా’’అనిపేరు .అస్సలామి మొదలైనవారు రాశారు .అరిస్టాటిల్ పోయేటిక్స్ అరేబియన్ అనువాదం వచ్చాక కామెడి సెటైర్ లు పర్యాయ పదాలయ్యాయి .మధ్యుగాలలో పప్పెట్ షోలు ఎక్కువ .తర్వాత నాటకశాలలేర్పడి నాటకాలు రాయటం ప్రదర్శించటం జరిగింది .సైన్స్ ఫిక్షన్ ఫిలాసఫికల్ నవలలూ రాశారు .స్త్రీలుకూడా రాశారుకాని స్పీడ్ తక్కువే .మర్యానా మరాహా, మే జియాదే,మేరి అజ్మి ఇప్పుడు దూసుకుపోతున్న రచయిత్రులు .సానియా సలీహా ఇప్పుడు గొప్పకవయిత్రి .సమకాలీనంగా నూ అన్ని ప్రక్రియలలో అందరూ రాసి అరెబిక్ సాహిత్య పోషణ చేస్తున్నారు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -29-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

బక దాల్భ్యుడు -3

బక దాల్భ్యుడు -3

కేశి దాల్భ్యుని  విషయం లో ఇద్దరు యజ మానుల మధ్య వైరం ,లేక అధ్వర్యుల మధ్య స్పర్ధ  సామాన్యంగా కనిపిస్తుంది .ఈ కథలలో కేశి  ప్రతినాయకుడుగా లేక ,వేరొకరు ఆయనకు ప్రత్యర్ధిగా కనిపిస్తారు .వారిపేర్లు కూడా మనకు తెలుస్తాయి .కొన్ని చోట్ల కేశి దాల్భ్యుని వృత్తాంతాలు ముఖ్యంగా కర్మకాండ ముఖ్యులతో అంటే వ్రాత్యలేక సత్ర బృందాలతో కనిపిస్తాయి .

మైత్రేయని సంహిత లో కేశి దాల్భ్యుని కి అతని ప్రత్యర్దిఖాన్డిక ఔధారి కిమధ్య జరిగిన విషయం ఉన్నది-1.4.12  .. ఈ ఇద్దర్నియజమానులుగా పేర్కొన్నది .ఒక రోజు గంధర్వులు అప్సరసలు కేశి దాల్భ్యుని యజ్ఞం చేసేవాడు అతని ప్రత్యర్ధి స్థాయి పొందటం ఎలాగో తెలుసా అని అడిగారు .అది సర్వం తనకు తెలుసు అన్నాడు .అయినా వారికి సంతృప్తి కలగలేదు కారణం ఆ సత్తా తమకు మాత్రమె ఉన్నదికనుక .చివరికి వారు ఒకయాగం చేసి కేశికి సమర్పించగా ఖా౦డికుడిని ఓడించాడు .ఈ విషయంలో కేసి ప్రత్యర్ధిని ఓడించినా ,గ౦ధర్వ అప్సరసలకున్న విజ్ఞానం ముందు ఓడిపోయాడు .

మరో చోట అంటే బోధాయన శ్రౌత సూత్రం -17.54లో కూడా వీరిద్దరి మధ్య వైరంకనిపిస్తుంది .అది అధర్వవేద విషయం లో .అభిచార అనే కేశి యజ్ఞం లో అంటే భూత ఆవాహన తో కేశి ఖాండికుని  మంత్రం ముగ్దుడిని చేశాడు –‘’కేశి హా యత్ర ఖాన్డికం అభిచాచర ‘’.శతపథ బ్రాహ్మణం ఈ ప్రత్యర్దులమధ్య మరో వేరే కథ చెప్పింది 11.8.4.ఇక్కడ కేశి ఒక సత్రయాగం లో గ్రహపతిగా చెప్పింది.సత్రయాగాలు కర్మకాండ తెల్సిన రెండు బృందాల  మధ్య జరుగుతాయి కానీ ఇక్కడ కేశి ని క్షత్రియుడుగా పరిచయం చేశారు .కేశి బృందం యొక్క సామ్రాజ గోవు ను పెద్దపులి చంపితే దానికి వారు ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాల్సి వచ్చింది .ఇది తెలిసినవాడు ప్రత్యర్ధి బృంద నాయకుడు ఖాన్దిక ఔద్భారి ఒక్కడు మాత్రమె .కేశి ఆయన్నుకలిసి ప్రాయశ్చిత్తం జరిపించమని కోరాడు .ఖాన్డికుడు ధర్మ సంకటం లో పడి పోయాడు .ఆ రహస్యం చెబితే కేశి బృందం ఈ లోక  విజేత అవుతాడు తాను మరోలోక  విజేత ఔతాడు .చెప్పకపోయినా అంతే.చివరికి ఆ ప్రపంచమే కావాలనుకొని ఖాన్డికుడు కేశి కి ప్రాయశ్చిత్త కార్యం మంత్రాలతో నిర్వహించాడు .11.8.4.6.దీనితో కేశి తనయాగాన్ని కాపాడుకోగలిగాడు.ఈకథ ద్వారా కేశినులు ఇంకా పుట్టాలి  అని తెలుస్తోంది –‘’కేశినిర్ ఏవం అప్యేతర్హి  ప్రజా జాయంతే’’

వీరిద్దరి వైరం జైమినేయ బ్రాహ్మణం లో రెండు సార్లు వస్తుంది .కేశి దాల్భ్య లేక దార్భ్య మరియు ఖండిక ఔద్భారి లమధ్య పాంచాల భూమి యాజమాన్యం పై తగాదా వచ్చింది -2.122మరియు 2.279.-‘’పాంచాలేషు పస్ప్రధాతే’’.2.279-,280ప్రకారం వీరిద్దరిలో ఖాన్దికుడు బలీయుడు ,శక్తివంతుడు –‘’సహా ఖాన్డికా కేశినం అభి బభూవ ‘’అయినా కేశి వెంటనే మేనమామ కౌరవ ఉచ్చ్రైశ్రవసు ఆశ్రయం పొందాడు.ఇక్కడా వీరిద్దరికీ ఈలోకం పరలోకం పై అధికారం పైనే స్పర్ధ .మేనల్లుడిని దేనిపై పెత్తనం కావాలని అడిగితె ,ఈలోకంపైనే అని చెప్పాడు కేశి .కనుక మూడు రోజుల అంతర్వసు అనే సోమయాగాన్ని మేనల్లుడు కేశితో చేయించి శక్తిమాన్ ను చేసి ఖా౦డికుని   బయటికి పంపించేశాడు .

ఇలాంటిదే మరో స్పర్ధ వీరిద్దరి మధ్య జరిగినట్లు జైమినేయ బ్రాహ్మణం 2.122-124తెలిపింది .ఖాన్దికుడు తాను ‘’సద్యాహ్క్రి’’నిర్వహించబోతున్నట్లు ప్రకటించాడు  -‘’సహా ఖాన్డికః కేశినం అభి ప్రజిఘాయ-సద్యహ్క్రియయా వై స్యో యక్షతా ఇతి ‘’.కేసి కి ఈసారి బ్రాహ్మణ బృందం సలహా ఇవ్వగా వెంటనే ‘’పరిక్రీ ‘’అనే సోమయాగం చేశాడు .దీనితో మళ్ళీ కేశి విజయం సాధించి ఖాన్డికునికి పుట్టగతులు లేకుండా చేశాడు .కేశి దాల్భ్యుని పక్షాననిలబడిన నలుగురు బ్రాహ్మణులు- కేశి సత్యకామి ,ఆహీనస్ ఆశ్వత్తి,గాన్గినా రహక్షితా,లుసాకపి ఖార్గలి.

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -29-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

సుందర కాండ లో హనుమ బహుముఖీన వ్యక్తిత్వం-38

సుందర కాండ లో హనుమ బహుముఖీన వ్యక్తిత్వం-38

వెళ్లి పోతున్న మహాత్మ హనుమాన్ తో సీతాదేవి ‘’సగం వయసు వరకు పెరిగి ,ఆతర్వాత నీళ్ళు లేక శోషించి ,దైవికంగా కురిసిన వానతో కోలుకున్న పైరులాగా ,చాలా ప్రియ  వచనాలు పలికిన  నిన్ను చూసి చాలా సంతోషం కలిగింది .

‘’త్వాం దృష్ట్వా ప్రియవక్తారం సంప్రహృష్యామి వానర –అర్ధ సంజాతసస్యే వ వృష్టిం ప్రాప్య వసుంధరా ‘’

చాలాసందర్భోచిత దివ్య ఉపమానం ప్రయోగించి సీతతో చెప్పించాడు మహర్షి వాల్మీకి .

‘’త్వరలో రామ దర్శనం సంఘటిల్లేట్లు చూడు .’’రామా !కాకి మీదతృణంప్రయోగించి దాని కన్ను హరించిన నువ్వు నన్ను పోయావా  .మరో విషయం కూడా గుర్తుకొచ్చింది  . .పూర్వం నేనునా నుదుట అలంకరించు కొన్న తిలకం గండం అనే పర్వత పార్శ్వం దగ్గర అరణ్యం లో తిరుగుతుంటే చెమటకు కరిగింది .అప్పుడు రామానువ్వు  మణిశిలతో చేయబడిన తిలకాన్ని అలంకరించావు .ఈ రెండవ అభిజ్ఞానం కూడా తప్పకగుర్తుంచుకో . .

‘’మనశ్శిలాయా స్తిలకో గండపార్శ్వే నివేశితః –త్వయా ప్రణష్టే తిలకే తమ్ కిల స్మర్తు మర్హసి ‘’

  మరో అభిజ్ఞాన౦ ఏదైనా ఇవ్వమని అడిగాడు హనుమ .దానికి ఆమె తానూ తలలో భద్రంగా దాచుకొన్న చూడామణి ని ఇచ్చాను దీన్ని చూసి రాముడు నీ మాటలపై విశ్వాసం తప్పక చూపిస్తాడు .’’అనగా సంతోషించి శరీరం పెంచి వెళ్ళే ప్రయత్నం చేస్తుంటే సీత మళ్ళీ ‘’

రాక్షసులమధ్య చిక్కి ఉన్న నన్ను ఎందుకు తిరస్కరిస్తున్నావు .దివ్య చూడామణిని ఇప్పటిదాకా చాలా జాగ్రత్తగా కాపాడుకొన్నాను .ఇక్కడి కష్టాలను దాన్ని చూస్తూ సహిస్తూ నిన్ను చూసిన ఆనందాన్ని దానివలన పొందుతున్నాను .శ్రీమంతమైన రత్నాకరమైన సముద్రంలో పుట్టిన దివ్య మణి అది.దాన్ని నీకు ప్రత్యర్పణం చేస్తున్నాను .ఇక శోకం తో ఎక్కువ కాలం ఉండలేను .రాక్షసబాధలు ,ములుకుల్లాంటి మాటలు దుస్సహాలుగా ఉన్నాయి.నీకోసం వీటిని సహిస్తున్నాను .శత్రునాశక రామ రాజా ! ఒక్క నెలరోజులే బతికి ఉంటాను.

‘’ధారయిష్యామి మాసం తు జీవితం శత్రు సూధనా –ఊర్ధ్వం మాసా న్న జీవిష్యే త్వయా హీనా నృపాత్మజ’’

  రాజా అనటంతో రాజ ధర్మం గుర్తు చేసింది సీత .ఆర్తత్రాణ పరాయణత్వం జ్ఞప్తికి తెచ్చింది

 .నాపై రావణ దృష్టి యోగ్యంగా లేదు .నువ్వు ఆలస్యం చేస్తున్నావని విని క్షణంకూడా జీవించలేను మహా ప్రభూ ‘’అన్నది .

   ఆమాటలకు చలించిన హనుమకన్నీరు కారుస్తూ ‘’దేవీ !నీ వియోగదుఖం  తో రాముడు అన్ని పనులకు విముఖుడుగా ఉన్నాడు .సత్యప్రమాణ౦ గా  చెబుతున్నాను రాముడు దుఖిస్తే తమ్ముడూ ఏడుస్తున్నాడు .

‘’త్వచ్ఛోక విముఖో రామో దేవి సత్యేన తే శపే-రామే దుఖాభి భూతే తు లక్ష్మణఃపరి తప్యతే ‘’

ఎంతో శ్రమపడితే కాని నీ దర్శనం కాలేదు .ఇది దుఖి౦చేసమయం కాదు .ఈక్షణమే నీ దుఖం అంతమౌతుంది’’అన్నాడు మళ్ళీ ఆమె ‘’రాముడు ఎలానన్ను ఈ దుఃఖ సముద్రం దాటిస్తాడో దానికి తగినట్లుగా ఆయనతో మాట్లాడు ,నాశోకం ,రాక్షసుల బెదిరింపు వెళ్ళగానే క్షణం ఆలస్యం చేయకుండా చెప్పు .నీ ప్రయాణం సుఖమగుగాక ‘’అన్నది

‘’బ్రూయాస్తురామస్య గత స్సమీపం –శివశ్చ తే ద్వాంతుహరి ప్రవీర ‘’

   సీత ఇలా పలకగానే ఆమె సందర్శనం తో తాను కృతార్ధుడ నయ్యానని ఉప్పొంగుతూ ,ఇంకా చేయాల్సిన పని కొద్దిగా మిగిలి ఉందని గ్రహించి హనుమ ఉత్తర దిశగా బయల్దేరాడు

‘’సరాజపుత్త్ర్యా ప్రతి వేదితార్ధః –కపిః కృతార్ధః పరి హృష్ట చేతాః-అల్పావ శేషం ప్రసమీక్ష్య కార్యం –దిశం హ్యుదీచీం మనసా జగామ ‘’

  ఇది 24శ్లొకాల 40 వ సర్గ .

హనుమను ప్లవగోత్తమా ,హరిపున్గవం ,హరి గణోత్తమ అంటూ చాలా ప్రైజింగ్ గా సంబోధించింది .ఆయనమనసూ చల్లబడింది .మాయాబజార్ సినిమాలో ‘’అదే మన తక్షణ కర్తవ్యమ్ ‘’అని ఆర్ నాగేశ్వరరావు మాటమాటికీ అన్నట్లు  సీత రాముడికి వెళ్ళిన తక్షణమే తన స్థితి తెలియబర్చమని పదే పదే చెప్పి పంపించింది .రెండు అభిజ్ఞానాలు కాదు మూడోది కూడా అంటే గండశిలపర్వత౦  దగ్గర ఆమె నుదుట  మణిశిలా తిలకం అద్దటం జ్ఞాపకం చేసింది .పుణ్య స్త్రీ నుదుట క్షణకాలమైనా  బొట్టు లేకపోవటం అశుభం కనుక రాముడు వెంటనే స్పందించి స్వయంగా తిలకం పెట్టాడు .అది స్త్రీకి ఎంతో శుభం సౌభాగ్యదాయకం సర్వ మంగళకరం .దాన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చింది అంటే తనమా౦గల్యాన్ని మళ్ళీ కాపాడే సమయం వచ్చింది అని మరోసారి గుర్తు చేసింది .ఈ మూడూ చాలక ఇంకోటి ఏదైనా ఇమ్మన్నాడుహనుమ .ఆమె అక్కర్లేదు చూడామణి చూడగానే రాముడికి కర్తవ్యం వెంటనే బోధపడుతుంది అని చెప్పింది దాన్ని ఇంతకాలం ఎంత భద్రంగా దాచుకొన్నదో వివరిస్తూ ,దాని పవిత్రతనూ,దివ్యత్వాన్నీ  వివరించింది .

  హనుమ వాయు మార్గాన తిరిగి వెడుతున్నాడుకనుక ‘’బాన్ వాయెజ్ ‘’కూడా చెప్పి ప్రయాణం సుఖకరం కావాలని దీవించింది.హనుమంతుడు కూడా మనలాగే ఒట్టు పెట్టాడు దేనిమీద ?సత్యం మీద. అందుకే మనకు లోకం లో  ‘’సత్యప్రమాణకం’’గా అనే మాట వచ్చింది .  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 104-పాకిస్తాన్ దేశ సాహిత్యం

ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం

104-పాకిస్తాన్ దేశ సాహిత్యం

పాకిస్తాన్ దక్షిణ ఆసియాలో ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ .213మిలియన్ లతో ప్రపంచంలో అయిదవ అధిక జనాభా ఉన్న దేశం .33వ పెద్ద దేశం .రాజధాని –ఇస్లామాబాద్ –కరెన్సీ –పాకిస్తాన్ రూపాయి .బీద దేశం .న్యూక్లియర్ పవర్ సాధించింది  అత్యధిక ముస్లిం జనాభాలో రెండవ స్థానం  జాతీయ భాష ఉర్దు.పస్తూ, సింధు,  బలోచి వగైరా భాషల జనాలున్నారు .అందమైన ఆకర్షణీయ దేశం టూరిస్ట్ లకు భద్రత ఉంది .ప్రత్తి పంట ఫిషరీస్ ,అడవులు ఆదాయ వనరులు .    పాకిస్తాన్ సాహిత్యం 1947లో స్వతంత్రం పొందాకనే వచ్చింది .ఉర్దూ ఇంగ్లిష్ సాహిత్యం బాగా పెరిగింది .సర్దార్ హసన్ మాంటో-1912-55 దక్షిణ ఆసియా కధలురాశాడు ఇండో –పాక్ విభజన నేపధ్యంగా .తర్వాత 20వ శతాబ్దం లో పాకిస్తానీయుల కష్టాలూ కథలుగా రాశాడు .అక్కడి ఉర్దూ ఇంగ్లిష్ రచయితలు విషయాలను ఇంగ్లిష్ ఉర్దూ లనుండి గ్రహించారు .పాకిస్తాన్ అకాడెమి ఆఫ్ లెటర్స్ ఏర్పడి సాహిత్య పర్యవేక్షణ చేస్తోంది.

  పాకిస్తాన్ పీరియాడికల్స్ ను డైజెస్ట్ లు అంటారు .వీటికి కేంద్రం కరాచి .ఫిక్షన్ కూడా ఇక్కడి నుంచే .షకీల్ ఆదిల్ జాదా పల్ప్ ఫిక్షన్ చాలా రాశాడు .జనరల్ జియాకాలం లో స్వేచ్చ ఉండేదికాదు .అయినా లంచాలిచ్చి మేనేజ్ చేసేవారు .కొన్ని పత్రికలు  మానవ స్వభావానికి ఆత్మ శక్తికి వ్యతిరేకంగా ఉండేవి .ఇవి మధ్యతరగతి వారికి సెక్స్ మసాల బాగా దంచి అందించేవి .క్లాసికల్ ఉర్దూ లో దిట్టలు కూడా హ్యూమన్ సెక్సువాలిటి ని తరచి రాసినట్లు హసీబ్ అసీబ్ తెలియజేశాడు .

  ఫైజ్ అహ్మద్ ఫైజ్ పాకిస్తాన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ లీడర్ సాహిత్య వ్యాప్తికి ఫెస్టివల్ కరాచి లిటరేచర్ ,ఫెస్టివల్ లాహోర్ లిటరేచర్ నిర్వహించాడు .ఉర్దూలో చాలా రాశాడు .సింది సాహిత్యం లో కవిత్వం వ్యాసం బాగా వచ్చాయి .కార్గిల్ యుద్ధం లో దేశభక్తికవిత్వం ఏరులై పారింది  .ప్రోగ్రెసివ్ రైటర్స్ ఉద్యమమూ వచ్చింది .గుజరాతీ సాహిత్యమూ వెలువడింది

  ఉర్దూ కవులలో –అహ్మద్ ఫరాజ్ ,అహ్మద్ నజీం కాస్మి ,పర్వీన్ షకిర్ , జువాన్ ఎలియా ,షకీబ్ జలాలి,రాయస్ వార్సి మోయీన్ నిజామి మొదలైన వారు అగ్రస్థానం లో ఉన్నారు .

స్త్రీలలో ఫెహ్మిడా రియాజ్ ఒక్కరే .కామికల్ పోయెట్స్ లో అన్వర్ మసూద్ , దిలావర్ ఫిగర్ ,జమీర్ జఫ్రి ఉన్నారు .ఆంగ్లకవులలో దావూద్ కమాల్ ,ఆలంగిర్ హాష్మి ,జుల్ఫీకర్ ఘోష్ ,సాహిర్ సుహ్రవర్ది ,మకికురేషి ,కలీం ఒమర్ .పంజాబీ కవులలో –పీర్ నజీరుద్దీన్ నజీర్ ,బుల్లెష్ షా ,ఫరీదుద్దీన్ గంజాస్కర్ ,వారిస్ షా ,సుల్తాన్ బహు ,ఉస్తాద్ దమన్ . సరైకి కవులు –ఖవాజా ఫరీద్ ,సచాయ్ సర్మస్ట్ ,బుల్లెష్ షా ,సుల్తాన్ బహు,షకిర్ షుజా ఆబాది .సింధి కవులు –అదల్ సూమ్రో ,బేడిల్,ఇమ్దాద్ హుసేని ,మీర్జా క్వలీజ్ బేగ్ ,సవాన్ ఫకీర్ ,తజాల్ బేవస్,ఉస్తాద్ బుఖారి వంటి వారు చాలామంది

  ఫస్తూకవులు –ఖుశాన్ ఖాన్ ఖటక్,రహ్మా బాబా ,హమీర్ హంజా షిన్వరి ,ఖాన్ అబ్దుల్ ఘనీఖాన్ ,అజ్మల్ ఖట్టక్.బలూచి కవులలో గుల్ ఖాన్ నసీర్ ఒక్కడే కనిపిస్తున్నాడు

సాదత్ హసన్ మంటో-ప్రముఖ రచయిత.’’తమాషా ‘’కథా చక్రవర్తి .సెక్యులర్ భావాలు .’’డి.హేచ్ .లారెన్స్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్’’ అంటారు .అతని తొండాగోష్ట్ కథ పాక్ లో అసభ్య నేర విచారణకు సంబంధించింది .అతని శైలి ‘’టెల్ ఇట్ ఆజ్ ఇట్ ఈజ్ ‘’అంటే ఉన్నది ఉన్నట్లు చెప్పు అనేది 250 కధల్లోనూ కనిపిస్తుంది .42ఏళ్ళు సాహిత్య సేవ చేశాడు .2012లో ఆయన జయంతిని ఘనంగా జరిపారు.

 మొహసిన్ హమీద్ –యువ పాక్ రచయిత.2000లో ‘’మోత్ స్మోక్ ‘’నవల,2007లో ‘’ది రిలక్టేంట్ ఫ౦డమెంటలిస్ట్స్’’రాసి చాలా పేరు పొందాడు .మాత్ స్మోక్ నవలలో ఈ నాటి పాక్ లో సంస్కృతుల మధ్య వైరుధ్యం ,దీనివలన నేర ప్రవృత్తి పెరగటం రాశాడు .పాక్ న్యూక్లియర్ బలం సాధించటానికి వ్యతిరేక నేపధ్యంగా రాశాడు .ఈనవల హెమింగ్వే అవార్డ్ కు నామినేట్ అయి ,న్యూయార్క్ టైమ్స్ నోటబుల్ బుక్  ఆఫ్ ది యియర్ గుర్తింపు పొందింది .రెండవ నవలలో నాయకుడు చెంఘిజ్ ఇస్లాం ఫండమెంటలిజం- అమెరికన్ కేపిటలిజం మధ్య నలిగి పోవటం.మాన్ బుకర్ ప్రైజ్ కు ఎంపికయింది .ఇతనిపై హెమింగ్వే ,నోబకోవ్ లప్రభావం ఉన్నది

మహమ్మద్ హనీఫ్ –‘’ఎ కేస్ ఆఫ్ ఎక్స్ప్లో డింగ్ మాంగోస్ ‘’ సటైరికల్ నవల .ఇందులో జనరల్ జియావుల్ హక్ మరణానికి జరిగిన కుట్ర కుతంత్రం ఉంటాయి .మామిడి పళ్ళను ‘’నెర్వ్ గాస్ ‘’తో నింపి విమానంలో ఎక్కించి పైలట్ ను నాక్ డౌన్ చేసి ,విమానంకూలిపోయేట్లు చేసిన కుట్ర .ఈనవల సాహిత్య ప్రపంచంలో అత్య౦త అరుదైన హాస్య౦ తో   తీవ్ర తుఫాన్ సృష్టించి,కామన్ వెల్త్ బుక్ ప్రైజ్ తో సహా అనేక అవార్డ్ లు పొందింది.

రెండవనవల ‘’అవర్ లేడీఆఫ్ ఆలిస్ భట్టి ‘’2011 రోరింగ్ సక్సెస్ సాధించింది   An allegory for the plight of religious minorities in Pakistan, the book is interspersed with genuinely funny lines. A case in point is one of the characters’ take on love: ‘It’s futile to predict what love will make of you, but sometimes it brings you things you never knew you wanted. One moment all you want is a warm shower, and the next you are offering your lover your chest to urinate on.’ అని ప్రశంసలు పొందిన నవల .రచయిత విట్ అండ్ హ్యూమర్ కు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు లభించింది .హనీఫ్ నాటకాలు కూడా రాశాడు. కరాచి బిబిసి ఉర్దూ విభాగం లో డైరెక్టర్ .

  కామిలా శంషీ-ఇతర దేశాలలోచదివి ఎదిగి ,ఇక్కడికి వచ్చి 5పుస్తకాలురాసింది .మొదటిది ‘’ది సిటి బై ది సీ’’ జాన్ లీవిల్లీ ప్రైజ్ కు ఎంపికయింది .అనిశ్చితరాజకీయంలో ఒక యువకుడు పడే పాట్లు ఇందులో అంశం .ఈమెకు చాలా అవార్డ్ లొచ్చాయి .

   డేనియల్ ముసీనుద్దీన్ –కథలు న్యుయార్కర్ మొదలైన పత్రికలలో ప్రచురితాలు .’’ఇన్ అదర్ రూమ్స్ ,అదర్ వండర్స్ -2009సంపుటులలో పాకిస్తాన్లోని జీవితాన్ని వివిధ మనుషుల కళ్ళ  లోంచి చూసి చెప్పాడు .ఇందులో వర్గ పోరాటాలు ,ఫ్యూడల్ వ్యవస్థ గురించి వర్ణించాడు .తనపై టాల్స్టాయ్ ,చెకోవ్ ల ప్రభావం ఎక్కువ అని ఈ న్యుయార్కర్ అన్నాడు .

   సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

బక దాల్భ్యుడు -2

బక దాల్భ్యుడు -2

బక దాల్భ్యుని ఇలాంటి అహంకార ధోరణి ఇతరగ్రంథాలలో కూడా కనిపిస్తుంది .పంచ వింశ బ్రాహ్మణం-25-15-,3,షడ్వింశ బ్రాహ్మణం –1-4-6,గోపథ బ్రాహ్మణం -1-1-31లలో అతడి ఆహ౦కార౦ కనిపిస్తుంది .పంచ వింశ లో సర్పయాగం లో గ్లావుడు(గాలవుడు ?) ఉద్గాతకు సహాయకుడు .ఈ సర్ప సత్తా వలన సర్పాలకు ప్రపంచంలో గట్టి పునాది ఏర్పడింది -25-15-2-‘ఏషు లోకేషుప్రత్య తిస్టన్’’.వాటికి మృతువు తప్పి, రహస్యంగా పుట్టల్లో దాక్కొనే బాధా తప్పి,స్వేచ్చగా ప్రాకుతున్నాయి -25-15-4-‘’ఏతేన వై సర్పాఅపమృత్యుం  జయంతి-తే హిత్వా జీర్ణం త్వచం అతి సర్పంతి అపహితే మృత్యుం అజయన్ ‘’ఈ సందర్భంలో అనేక పాములపేర్లు వస్తాయి .మహాభారతం లో పాములపై ద్వేషమున్న జనమేజయుడు సర్ప సత్రం చేసినట్లున్నది .ఈ యాగానికి ఇద్దరు ఆధ్వర్యులున్నట్లున్నది .ధృత రాష్ట్ర ఐరావత అనే బ్రాహ్మణుడు కూడా సర్పయాగం చేసినట్లున్నది .ధృతరాష్ట్ర విచిత్ర వీర్య 10-6.

   షడ్వింశ బ్రాహ్మణం 1-4-6లో గ్లావ మైత్రేయ సోమగానం ముందు రోజు ఉదయం జ్యోతిస్టో మం మొదలైన కర్మకాండ చేసినట్లున్నది .గ్లావుడు సదస్సులో విశ్వ రూప మంత్రాలు చదివినట్లు ,యాగానికి ముందురోజు రాత్రి ,యాగం రోజు ఉదయాన ఛందస్సులో మంచి చెడు లను వేరుచేశాడు .కనుక ఉద్గాతగా ఉన్నాడను కోవాలి .

  గోపథ బ్రాహ్మణం 1.1.31-38 లో మైత్రేయుడికి,సామవేద అనుయాయి  గ్లావ మైత్రేయుడికి  మధ్య పండిత చర్చ జరిగినట్లు చెప్పింది .ఇందులో గ్లావుడు ఓడిపోయాడు కారణం సావిత్రి ,గాయత్రి ఛందస్సుల ఆధారం చెప్పలేకపోవటమే ,వాటికి స్వర్గం సమానమైనవాటిని వివరించలేక పోవటమే ఓటమికి కారణం .ఈ రహస్యాలన్నీ మౌద్గల్యుడు చెప్పి గెలిచాడు .

  ఇప్పడు మనం చెప్పుకున్నవాటన్నిటిలో బక దాల్భ్యుని ఆసక్తికర సమాచారం ఎమీలేదుకాని .కురుపా౦చాల  ,నైమిశ సత్ర కూటమిలో ఉన్నాడని  సామవేద నిష్ణాతుడు అనీ తెలుస్తోంది .ఛాందోగ్య ఉపనిషత్ 1-2-13ప్రకారం బక దాల్భ్యునికి  ఉద్గాత సామర్ధ్యం పుష్కలం గా ఉండి,నైమిశారణ్యంలో ముఖ్య కర్మకాండ మంత్రం గాయకుడుగా ఉండేవాడు –‘’సహా నైమిశీయనాం ఉద్గాత బభూవ ‘’.తర్వాత మంత్రం 1.2.14లో ఓంఅక్షర ప్రాముఖ్యం ,ఉద్గీత ను పరిపుష్టం చేయటం లో  దాని పాత్ర వివరణ ఉన్నది .

      కేశి దాల్భ్యుడు

వేద గ్రంథాలలో ఇతర దాల్భ్యుల పేర్లు కూడా కనిపిస్తాయి .అందులో కేశి దాల్భ్యుడు ఒకడు .ఈయనపాత్రా కురు పా౦చాల నేపధ్యం ఉన్నదే .కేశి దాల్భ్యుడు పా౦చాలుడు ,బ్రాహ్మణుడు కాదు యాగ యజమాని,క్షత్రియుడు  .ఒక్కో సారి రాజుగా కనిపిస్తాడు .ఈయనకు సంబంధించిన గాథలు వేద మంత్రఉచ్చారణ ,శాపాలు గురించే .కర్మకాండలో యదార్ధ కర్మకాండ గురించిన చర్చలలో ఈయన ఉంటాడు .అందులోని రహస్యం స్పష్టంగా విప్పి చెప్పినవారిదే గెలుపు .

  జైమినేయ బ్రాహ్మణం 3.312లో కేశి దాల్భ్యుడు తనకు 12రోజుల కర్మకాండ నేర్పిన కబంధ ఆధర్వణుడి మధ్య చర్చ ఛందస్సు మార్పు పై జరిగింది –‘’వ్యూఢ ఛందసం ద్వాదశాహం ప్రవాచ ‘’.ఈ విజ్ఞాన పరీక్షలో పాంచాలురకే విజయం దక్కింది .వారు బీదవారైనా ,వారి జీవన విధానం మిగిలినవారికి బాగా నచ్చింది –తస్మద్ అనాధ్యయామపి ,సారం పాంచాలనాం     అభ్యేఏవాన్యేజీవితం ధన్యంతి ‘’.

  కబంధ అథర్వణ౦ కేశి ని  కర్మకాండ  విషయగ్రాహిగా,దాల్భ్యుని అధర్వ వేదం అనుయాయిగా కలిపింది . అథర్వ వేదం లోని మూడు మంత్రాలు  6.75-77 కబంధుని పేర ఉన్నాయి.అంతేకాక ఉపనిషత్ ద్రష్ట గా బృహదారణ్య ఉపనిషత్ చెప్పింది-3.7.1ప్రకారం కబంధ ఏవిధంగా పాంచాల ఆరుణి భార్యను స్వంత౦ చేసుకోన్నాడో చెప్పింది. గ౦ధర్వ రూపంలో ఆమెద్వారా శ్రోతలకు కర్మజ్ఞాన బోధ చేసినట్లున్నది .దీనివలన గంధర్వులకు శక్తివంతమైన కర్మకాండ రహస్యాలు తెలుసు అని అర్ధమౌతుంది .ఇందులో ముఖ్యవిషయం రెండు ప్రపంచాలను వాటిలోని సకల జీవరాసులను  సూత్రం చేత ఒకదానితో ఒకటి బంధించటం ఉన్నది .నిర్దేశికుడైన అంతర్యామి ఈ మూడు సత్తామాత్రాలను నియంత్రిస్తాడనీ  తెలుస్తుంది .

  గోపథ బ్రాహ్మణం లో కబంధుని కొడుకు విచారి పేరు రెండు  సార్లు వస్తుంది .మొదటి అధ్యాయం 1.2.10లో కొడుకుఆకలి గొన్నవాడిగా చెప్పింది .రెండవ చోట 1.2.18 విచారిని కర్మకాండ నిష్ణాతుడిగా ,మదించి పొగరుతో ఉన్న పెంకె గుర్రాన్నిశాంత్యుదక  పవిత్ర జలం తో సాధువుగా మార్చినవాడి గా చెప్పింది –.ఆ గుర్రమే అగ్నాధ్యేయం కు అవసరమైనది .ఈ గుర్రాన్నే భయంకర జలంనుంచి వాక్ ద్వారా సృష్టించారు .ఇందులో బక దాల్భ్య కథకు జైమినేయ అశ్వమేధ కథకు దూరపు సంబంధం కనిపిస్తుంది .ఒక అహంకార బ్రాహ్మణుడు పాండవులకు అలవికాని యాగాశ్వాలను  శాంతిపరచటం ,పోయిన ఆ  యాగాశ్వాలు  తిరిగిలభించటం సమానమైన కథలు .

   సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి

సుందర కాండ లో హనుమ బహుముఖీన వ్యక్తిత్వం-37

సుందర కాండ లో హనుమ బహుముఖీన వ్యక్తిత్వం-37

చూడామణి ప్రదానం చేశాక హనుమతో సీత ‘’ఈ అభిజ్ఞానంరాముడికి బాగా తెలుసు ,దీన్ని చూసి ఆయన మా తల్లిని ,నన్ను మామమగారిని స్మరిస్తాడు .నువ్వు వెళ్లి రాముడిని తొందరపెట్టి ఇక్కడికి వచ్చే ఏర్పాటు చెయ్యి .నీ ప్రయత్నం సఫలమై నా దుఖం తీరాలి. దీనికి నువ్వే సమర్దుడివి .‘’అనగానే అలాగే అని చెప్పి హనుమ ఆమెకు నమస్కరించి బయల్దేర బోయాడు .అతడు వెళ్ళటం చూసి సీత  కన్నీరు కారుస్తూ ‘’, రామ సోదరుల,సుగ్రీవాదుల  క్షేమ౦  అడిగానని చెప్పు .నన్ను ఈ దుఃఖ సముద్రం నుంచి దాటించే,నన్ను బ్రతికించే  ఉపాయం రాముడికినీ వాచిక ధర్మం తో చెప్పు .నువ్వు రోజూ ఆయనకు ఉత్సాహం కలిగిస్తూ నన్ను చేరే పౌరుషం పెంచుకోవటానికి ప్రయత్నించు .నీమాటలు విన్న తక్షణం ఆయన పరాక్రమ౦ ప్రదర్శిస్తాడు ‘’అని చెప్పింది .శిరస్సంజలి మాదాయ గా హనుమ ‘’అమ్మా !రామదండు త్వరలోనే వస్తుంది .శత్రు నాశనం చేసి రాముడు నీ దుఖం నివారిస్తాడు నమ్ము .రాముడు సాగర పర్యంత భూమిని పాలించటానికి ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు .నీకోసం లంకను జయిస్తాడు ‘’అన్నాడు.

‘’నహి సాగర పర్యంతాం మహీం శాసితు మీహతే -త్వన్నిమిత్తో హి రామస్య జయో జనక నందిని ‘’

 హనుమ వెళ్లి పోతుంటే మాటిమాటికీ అతన్ని చూస్తూ గౌరవిస్తూ భర్తను స్మరిస్తూ మళ్ళీ ‘’నీకు ఇష్టమైతే ఎక్కడో అక్కడ దాక్కుని విశ్రాంతి తీసుకొని రేపు వెళ్ళు .ఇంకొక్క రోజు ఇక్కడ నువ్వు ఉంటె నా మహా దుఖం కొంచెమైనా తగ్గుతుంది. కాదని నువ్వు వెడితే నా ప్రాణాలు నిలవటం కూడా అనుమానమే .నువ్వు కనబడకపోతే కలిగే దుఖం ఇప్పటి దాకా అనుభవించిన దుఖం కంటే ఎక్కువౌతుంది .నువ్వు ఇక్కడే ఉన్నావు కనుక నాకొక సందేహం కలిగింది దాన్ని తీర్చి వెళ్ళు .కోతులు ఎలుగులు మనుషులు మహా సముద్రాన్ని యెట్లా దాటగలరు .సముద్రం దాటటానికి నువ్వు నీ తండ్రి వాయువు ,గరుత్మంతుడు మాత్రమె సమర్ధులు .ఇంతటి కష్టమైన విషయాన్నిఎలా సాధ్యం చేయాలని ఆలోచి౦చావోచెప్పు కార్య సాధక ఉపాయజ్ఞులలో నువ్వు గొప్పవాడివి .అయినా సకల శత్రు నాశనానికి నీవు ఒక్కడివే సమర్దుడవు అని నాకు తెలుసు .కాని దీనివలన కీర్తి నీకు వస్తుంది కాని నాకు కాదు .రాముడే వచ్చి శత్రునాశనం చేస్తే నాకు కీర్తి కలుగు తుంది ‘’అన్నది .

 ఇదివరకు రాని సందేహాలపుట్ట దులిపిన సీతాదేవియుక్తికి సంతోషిస్తూ హనుమ ‘’వానర భల్లూక  సేనలకు రాజు సుగ్రీవుడు .నీ కార్యం సాధించటానికి వేలాది కోట్ల సైన్యంతో  సర్వ సిద్ధంగా ఉన్నాడు .ఆ సైన్యం లో పరాక్రమ ధైర్య మహా బల సంపన్నులు మనో వేగులు ఉన్నారు .వారంతా పైకి కిందికి అడ్డం నిలువు గా అడ్డు లేకుండా సంచరించగల సర్వ సమర్ధులు .ఆవానరులు ఇప్పటికే చాలాసార్లు వాయుమార్గాన సంచరిస్తూ పర్వత సముద్రాలతో ఉన్న భూమిని ప్రదక్షిణం చేసి వచ్చిన వాళ్ళు .నా కంటే అధికులు ,నాతో సమానులు అయిన వానరులు ఎందరో సుగ్రీవ సైన్యంలో ఉన్నారు .నా కంటే బలహేనుడుఒక్కడు కూడా లేడు.నేనే సముద్రం దాటి వస్తే, వారి విషయం లో అనుమానం ఎందుకు .వాళ్ళంతా ఒక్కగంతులో ఇక్కడికి వస్తారు నమ్ము .దుఖం మాని సుఖంగాఉండు  ఉదయ  సూర్య చంద్రులులాగా రామ సోదరులను నా వీపు మీద కూర్చో పెట్టుకొని నీ దగ్గరకు తెస్తాను .తర్వాత రామ సోదరులు తమ అవక్ర పరాక్రమంతో లంకాదహనం చేస్తారు ‘’అని అనునయిస్తూ దుఖం మాన్పి ప్రయాణానికి బయల్దేరి మళ్ళీ ‘’అమ్మా !త్వరలో రామాదులు లంకాద్వారం సమీపిస్తారు .రామ లక్ష్మణుల కంటే వీరుడెవడున్నాడు.ఈ లంకలో  ఎక్కువ కాలం ఉండవు నువ్వు .నీ పతి వస్తాడు త్వరలో .నేను వెళ్లి ఆయన్ను కలిసి నీమాట చెప్పేదాకా ఈ క్లేశాన్ని సహించు ‘’అన్నాడు .-

  ‘’రామా ద్విశిస్టఃకో న్యో స్తి కశ్చిత్సౌమిత్రిణా సమః –అగ్ని మారుత కల్పౌతౌ భ్రాతరౌ తవ సంశ్రయా ‘’

‘’నతేచిరా దాగమనం ప్రియస్య –క్షమస్వ మత్సం గమ కాల మాత్రం ‘’

 ఇది 53శ్లోకాల 39వ సర్గ .

 కార్య సాధనలో అనేక సందేహాలు రావటం సహజం .అంతాఅయి బయల్దేరి వెళ్ళబోతున్న హనుమను ఆపి మరో రోజు ఉండిపోమ్మనటం మనం అతిధులను ఇలాగే రేపు వెళ్ళచ్చు అని వాయిదా వేయించటం లాంటిదే .అతడు ఉంటె మరింత దుఃఖ ఉపశమనం తనకు .కాదని వెడితే అప్పటిదాకా అనుభవించిన దానికంటే అధిక దుఖం కలుగుతుంది .గృహస్తులు  గా  మనం చెప్పే మాటలూ ఇవే కాదా ?

  అలాగే అసలైన మరో గొప్ప సందేహం –కోతులు ఎలుగులు మనుషులు అసలు సముద్రం ఎలా దాటి రాగలరు ?ఇది తప్పక తీర్చాల్సిన సందేహమే .దీనికి హనుమ సంతోషించి తన బుద్ధి విశేషం తో చాలా  సంతృప్తి కరమైన సమాధానం చెప్పాడు –తనతో సమానులు తనకంటే ఎక్కువ పరాక్రమం ఉన్నవారు సుగ్రీవ సైన్యం లో ఉన్నారని చెప్పాడు .అంతవరకూ బానే ఉంది నమ్మచ్చు .కాని వాళ్ళు ఎప్పుడైనా చెట్లూ కొండలూ దాటి బయటికి వెళ్ళారా అనే ప్రశ్న వేస్తుందని ముందే గ్రహించి మతిమాన్ హనుమాన్ –వారంతా చాలా సార్లు భూ

 ప్రదక్షిణచేసిన ధీర వీర,సమర్ధ  పరాక్రమ శాలురు అని చెప్పి ఆ సందేహానికి లాక్ పెట్టేశాడు .ఇక్కడే ఆయన బహు ముఖీన వ్యక్తిత్వ ప్రతిభ జ్యోతకమౌతోంది .

   సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -27-5-20-ఉయ్యూరు

Posted in పుస్తకాలు, సమీక్ష | Tagged | వ్యాఖ్యానించండి