ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –22 వల్లూరు సంస్థానం -2

  ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –22

                                          వల్లూరు సంస్థానం -2
సంస్థాన విభజన
1875 లో ఏడవ ఎడ్వర్డ్ -ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ భారత దేశం వచ్చాడు .నాయుడు ఆయనకు నాలుగు జింకల తో లాగే బండీ  ని కానుక గా ఇచ్చాడు .ప్రిన్స్ తో మద్రాస్ గిండీ పార్క్ లో ముచ్చటైన ఆ జ్జింక సవారీ బండి లో  సవారి చేశాడట..ఆ జింకల బండీ ని ఇంగ్లాండ్ తీసుకొని వెళ్ళాడు యువ రాజు .నాయుడికి బంగారు పతకం ప్రదానం చేశాడు .నాయుడు రైతుల నుంచి శిస్తు ను నగదుగా వసూలు చేశాడు .ఆదాయం బాగా పెరిగింది .తాళాలు ,ఇనుప సామాను తయారు చేసే కర్మా గారం నెలకొల్పాడు ..పంగిడి గూడెం నుంచి ,ఏలూరు కాలువ మీదుగా ,భీమ డోలు దాకా స్వంత ఖర్చుతో ,ఇనుప దారి నిర్మించి ,ప్రయాణం సౌకర్య వంతం చేశాడు .కార్ఖానాలలో రైలు చక్రాలు తయారు చేయించాడు .సంస్థానం సాంకేతికం గా అభివృద్ధి జరగాలి అన్న ముందు చూపున్న వాడు .1895 లో నాయుడి తమ్ముళ్ళు ఎస్టేటు లో భాగం కోరారు .వ్యాజ్యాలు నడి చాయి .అయిదు తరాల వరకు అవి భక్తం గా వున్న జమీందారి ,ఆరవ తరం లో విభక్తమైంది 1900 లోఉత్తర ,దక్షిణ వల్లూరు సంస్థానాలుగా చీలి పోయింది .అన్న నరసింహ నాయుడికి ఉత్తర వల్లూరు ,తమ్ముడు భాష్య కార్లు నాయుడికి దక్షిణ వల్లూరు దక్కాయి . .బందరు ,గూడూరు పరగణాలు దక్షిణ వల్లూరు కు చేరాయి .ఉత్తర వల్లూరు కు రాజధాని పంగిడి గూడెం .దక్షణ వల్లూరు కు వల్లూరు రాజధాని . 1918 లో నరసింహ నాయుడు మరణించాడు .కొడుకులు నాగన్న నాయుడు వల్లూరు ప్రభువైనాడు .ఈయన సోదరుడే  వెంకట రాయలు నాయుడు .ఇతని కుమారుడు రాజా రామేశ్వర ప్రసాద్ బహాదర్ .
మూడవ జమీందార్ అయిన నాగన్న నాయుడు పాలన లో కోట లో ఏనుగులు ,చిరుత పులులు ,శివంగి ,100 గుర్రాలు ఉండేవి .వాటిని ఉత్స వాలాలో ఊరేగించే వారు .పెద్ద కత్తి తో ఒకే ఒక్క వేటుకు పది మేకల్ని చంపి ,ప్రజలకు అన్నదానం చేసే వాడు .ఉత్స వాల్లో నాట్యం చేయ టానికి అయిదు భోగం మేళాలు వచ్చేవి .తోటలో పెద్ద తొట్టె వుండేది .భోగం వాళ్ళ తో అందులో జలక్రీడలాడించి ,వినోదించే వాడు .మూడు వేల ఎకరాల జమీ ఇది .కోట గోడలపై చిన్న కార్లు తిరిగేవి .అంత విశాలం .మేము మా చిన్న తనం  లో కోట గోడ లెక్కి చూసే వాళ్ళం గుర్రాలు ,ఏనుగులను చూసి ముచ్చట పడే వాళ్ళం .శివ రాత్రి కి వెళ్లి ఈ  ముచ్చట  తీర్చుకొనే వాళ్ళం .అప్పటికే కోట శిధిలమైంది .
దక్షిణ వల్లూరు మొదటి జమీందారు భాష్య కార్లు నాయుడు .1906 లో చని పోయాడు .1897 లో పుట్టి ,1917  లో మరణించిన సత్యనారాయణ వర ప్రసాద్ ఈయన కుమారుడే . .కుక్కలను ఎక్కువ గా  పెంచి ,వాటి పెళ్ళిళ్ళు చేసి  హడావిడి చేయటం వల్ల ”కక్కల రాజా ”అని పిలిచే వారు .మాకు కొంత వినికిడి  వల్ల ఆయన గురించి తెలిసింది .అట్టహాసం గా ఆడంబరం గా కుక్కల పెళ్ళిళ్ళు చేసి డబ్బంతా మంచి నీళ్ళు లా ఖర్చు చేశాడు .చివరికి తిండి కూడా లేకుండా జీవించాడు .విజయ వాడ వీధి అరుగుల మీద  పడక శీను .తిండి తిప్పలు  లేవు . .తాగుడుకు బానిసై పోయాడు .ఎవ్వరు పట్టించుకోలేదు .కుక్కల రాజా చివరికి కుక్క చావు చచ్చాడు పాపం .
దాక్షిణ వల్లూరు మళ్ళీ రెండు గా విడి పోయింది  .ఒక భాగానికి ఇనుగంటి వారు ,రెండవ దానికి బొమ్మ దేవర వెంకట భాష్య కార్లు జమీందారు లైనారు .1953 తర్వాత ,నరసింహ నాయుడి మరణం తో కోట దిక్కు లేనిది పూర్తిగా శిధిల మైంది .
కూలి పోయి నామ రూపాలు లేకుండా పోయింది .వారసులు దాన్ని ప్రైవేటు వ్యక్తులకు అమ్మేసు కొన్నారు .ఒకప్పుడు కళకళ లాడిన తోటల వల్లూరు సంస్థానం ఇప్పుడు వెల వెల బోయింది .
వల్లూరు సంస్థానం లో సాహిత్య సేవ 
ఇమ్మడి నాగన్న నాయుడు కవి ,పండితులను పోషించాడు .జాతీయ కల లను ,క్రీడా లను ప్రోత్స హించాడు .మల్ల యుద్ధాలు జరిపించాడు .మతాతీత పరిపాలన చేశాడు .మంచి క్రీడా కారుడే గాక వేట కాదు .చిరుత పులి వేట మహా ఇష్టం .వావిళ్ళ రామ స్వామి శాస్త్రి గారికి పుస్తక ప్రచురణ లో ఆర్ధిక  సహాయం చేశాడు .ఈ ఆస్థాన విద్వాంసుడు మతుకు మల్లి నరసింహశాస్త్రి   .మలయాద్రి నరసింహ స్వామి భక్తుడు .1816 -1873 ప్రాంతం వాడు ..నాగన్న గారి ఆస్థాన కవి , పరీక్షాది కారి .శంకరాచార్య పీథ విద్వాంసులతో తర్క ,మీమాంస శాస్త్రాలలో వాదం చేసి గెలిచిన వాడు .ఆంద్ర మేఘ సందేశం ,ఆంద్ర సిద్ధాంత కౌముది ,ఇందుమతీ పరిణయం(,చేన్నపురీ విలాసం జ్యోతిశ్శాస్త్ర సంగ్రహం ,పుండ్ర నిర్ణయ చంద్రిక, భారత శాస్త్ర సర్వస్వం ,వేంకటాచల యాత్రా చరిత్ర ,సర్రే కృష్ణ జల  క్రీడా విలాస నాటకం ,శ్రీ లక్ష్మీ నృసింహ శతి, సహస్ర నామా వళి  ,సంగీత సార సంగ్రహం వంటి ఎన్నో గ్రంధాలు రాశాడు .విభిన్న ప్రక్రియలలో రచనలు చేసిన విద్వన్ మణి  మతుకు మిల్లి నరసింహ శాస్త్రి గారు .  .
నవద్వీప పండితుడు కురుగంటి అయ్యప్ప శాస్త్రులు ,పరిమి శివయ్య ,ప్రభల సుందర రామ మూర్తి లను పరీక్షించి రాజు గారిచే  తర్క శాస్త్ర బహుమతులిప్పించారు  మతుకు మిల్లి వారు .మంత్రవాది లక్ష్మీ నారాయణ శాస్త్రి ,కొమాండూరి రఘునాదా చార్యులను వ్యాకరణం లో పరీక్ష చేసి రాజు గారితో సన్మానం చేయించారు .ఎల్లే పెద్ది రాఘవ శాస్త్రులు ,వంక మామిడి ,రామ శాస్త్రులను వేదాంతం లో పరీక్షించి సన్మానించాడు .పండితులను పరీక్షించటం లో దిట్ట అని పించుకొన్నాడు జమీందారు గారికి వీరి మాట వేద వాక్కే .
 తిరుపతి కవులు
భాష్య కార్లు నాయుడి పట్టాభిషేకానికి తిరుపతి కవులు వచ్చి ,ఘన సన్మానం పొందారు .”బొమ్మ దేవర సద్వంశ వర్ధనుండు -ఘన గునాధ్యుండు -శ్రీ భాష్య కార నృపతి -పుత్రవతి సతి తన దరి బొలుపు దెలుప -శ్రీ ధవుని గ్రూప పట్టాభి  షిక్టు డయ్యె   ”  ”అని దీవించారు .కుక్కల రాజా సత్యనారాయణ వర ప్రసాద్ కూడా గోపాల స్వామి ఉత్స వాలకు శాస్త్ర చర్చలు ,కవితా గోష్టులు ,అవధానాలు ,నాటక ప్రదర్శనలు ,నాత్యోత్స వాలు ,సంగీత సభలు నిర్వ హించే వాడు .గారిక పార్టి కోటయ గారిని ఆస్థాన గాయకుని గా నియమించాడు .అశ్వ ధాటి రామ మూర్తి ,హరి నాగ భూషణం తరచుగా ఈ సంస్థానాన్ని దర్శించి సంగీత కచేరీలు చేసే వారు .”నాగ భూషణము బాడే నాణె మెసగ ”అని తిరుపతి కవులు మెచ్చారు .చాలా సార్లు రాజా వారి నుంచి నూట పద హార్లు కానుకలు అందుకోన్నట్లు తిరుపతి కవులు రాసుకొన్నారు .
  నాటక ,మల్ల యుద్ధ పోషణ
తోట నరసయ్య అనే మల్ల యుద్ధ యోధున్ని ఆదరించి ,ప్రజలకు వ్యాయామ శిక్షణ నిప్పించారు .చైనా పులి పాక ,బొద్ద పాడు గ్రామాలలో గ్రందాలయాలు నెల కోల్పారు .వేణు గోపాలస్వామి వీరి కుల దైవం .ఆయన పేర ”సరస గుణ జాల -సంగీత సామ లోల -తోట్ల వల్లూరి గోపాల తోయ జాక్ష ”అనే మకుటం తో శతకం లభించింది .కవి ఎవరో తెలీదు .రాయభట్టు వీర రాఘవ కవి ,శ్రీ దాసు శ్రీ రాములు స్వామి వారి పై పదాలు రాశారు .శ్రీ రాములు గారు తన 12 వ ఏటఅంటే 1858 లో
అష్టావధానం చేశి ఇమ్మడి నాగన్న బహద్దర్ నుండి బహుమతి పొందారు .దక్షిణ వల్లూరు నాటక సంఘాలను పోషించాడు .”ఇండియన్ డ్రమటిక్ కంపెనీ” తోట్ల వల్లూరు లో వర్ధిల్లింది .” రంగ భూషణ ”అన్న బిరుదు పొందిన  నిడుముక్కల సుబ్బారావు ను సంస్థానం సముచితం గా సత్కరించింది .
  వల్లూరు శివాలయం
ఇక్కడి శివాలయం మహిమాన్విత మైనది .శివలెంక  వారి ఆలయం ఇది .ఎన్నో ఎకరాల భూమి ని స్వామి వారి  కి రాసిచ్చారు .ఇక్కడి నదీశ్వరునికి ప్రత్యెక కధా వుంది .రాత్రి పూట చేలల్లో మేస్తుంటే ,కాలికి ఇనుప గొలుసులు వేసి నట్లు కధనం .శివ రాత్రికి వారం రోజులు ఉత్స వాలు నిర్వ హిస్తారు .శివ రాత్రి నాడు స్వామి కల్యాణాన్ని వైభవం గా శివ లెంక  వారు చేస్తారు .శివ లెంక బస వయ్య గారు గొప్ప ప్లీడరు విజయ వాడ లో వుండే వారు .వారు సకుటుంబం గా ఇక్కడ కు వచ్చి ఉత్స వాలు జరిపించేవారు .పెద్ద తాటాకు పందిళ్ళు వేసే వారు ఊరందరికీ వారం రోజులూ రెండు పూటలా భోజాలు పెట్టె వారు .రాష్ట్రం లోని ఏరు మోసిన సంగీత విద్వాంసులు ,హరి కధకులు ,ఉపన్యాసకులు ,ఈ కార్య రామాల్లో పాల్గొని జన్మ ధన్యమయి నట్లు భావించే వారు .వారందరికీ ఉచిత వసతి భోజనం కాఫీ టిఫిన్లు ఏర్పాటు చేసే వారు .శివరాత్రి విందు భోజనాలుఇక్కడికి వచ్చి కార్య క్రమం లో పాల్గొనటం అదృష్టం గా భావించటం నాకు బాగా తెలుసు .పౌరాణిక నాటకాలు వేయించే వారు .అందరికి అర్హతను బట్టి సత్కారం వుండేది .బసవయ్య గారి వాక్కు వేద వాక్కే .ఇక్కడే మేము మా చిన్న తనం లో శివ రాత్రి నాడు అబ్బూరి వరప్రసాద్ వేసిన శ్రీ కృష్ణ రాయ బార నాటకం తెల్ల వార్లూ చూశాం .సంగీత విద్వాంసులలో హరి వారు సుసర్ల వారు ,మృదంగ విద్వాంసుడు రామ మూర్తి ,హరికధకులలో  అమ్ముల ,ముడునురి   మొదలైన వారు పాల్గొనే వారు .అదొక తిరుణాల లాగా జరిగేది. సాయంత్రం మళ్ళీ అందరికి టిఫిను టీ ఉండేవి. రాత్రి భోజ నాలు ఉప వాసం ఉన్న వారికి ఫలహారాలు ,చక్కటి నాదస్వరం ,వీణా వాదనలు ,ఫిడేలు సోలోలు అంతా సందడే సందడి .బుర్రకధకులు కూడా కధ చెప్పే వారు .స్థానం నరసింహారావు ,అబ్బూరి ,బందా వంటి వారు రావటం అంటే ,వారిని రప్పించటం అంటే అదంతా బస వయ్య గారి ప్రతిభే .శివ రాత్రి కి సినీ నటి భాను మతి కూడా వచ్చేది .ఆమె బసవయ్య గారి బంధువే .బసవయ్య గారిని అందరు ”అయ్యా వారు ”అనే వారు .ఈ వారం రోజులు అభిషేకాలు పూజలు గొప్ప గా జరిగేవి. పూజారి గారు కూడా శివ లెంక వారే .ఇపటికీ బసవయ్య గారివంశీకుల ఆధ్వర్యం లోనే ఆలయం నడుస్తోంది .ఎకదేక్కడి నుంచో భక్తులుకృష్ణా   స్నానానికి వచ్చి స్నానం చేసి ఆలయాలను దర్శించి ,ఇక్కడి కార్య క్రమాలను చూసి తరించే వారు .శివరాత్రి నాడు రాత్రికి కల్యాణం జరిపి మర్నాడు స్వామి వార్లను రధం మీద ఊరేగిస్తారు .
వల్లూరు సంస్థానం కధ సమాప్తం .
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –19 -02 -12 .ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –21 లలిత కళల ఇల్లు – వల్లూరు సంస్థానం

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –19 ఉయ్యూరు సంస్థానం-2

.ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –18 ఉయ్యూరు సంస్థానం–1

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –17 సంగీతం టీచర్ పద్మావతి గారు

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –16 వీరమ్మ తల్లి చరిత్ర వీరమ్మ తల్లి తిరునాళ్ళు -3

క్రింద ఇంకొన్ని ఉసులు

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –12 చెవులు తుప్పు వదిలించే సంక్రాంతి మేళాలు

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –11 మహా’త్తరు’ సాయిబు

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు —10 కాఫీ పా( ప్రా ) ణి ఏ కాని అపర పాణిని

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –9 ఆ ఇద్దరు -ఈ నలుగురు

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.co

About gdurgaprasad

Rtd Head Master 2-405 Sivalayam Street Vuyyuru Krishna District Andhra Pradesh 521165 INDIA
This entry was posted in ఊసుల్లో ఉయ్యూరు and tagged . Bookmark the permalink.

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

గూగుల్ చిత్రం

You are commenting using your Google account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

Connecting to %s

స్పామును తగ్గించడానికి ఈ సైటు అకిస్మెట్‌ను వాడుతుంది. మీ వ్యాఖ్యల డేటా ఎలా ప్రాసెస్ చేయబడుతుందో తెలుసుకోండి.