పూర్వాంగ్ల కవుల ముచ్చట్లు -55(చివరి భాగం )

టైపోగ్రాఫిక్ స్టైలిస్ట్ – ఇ. ఇ .కమింగ్స్

అమెరికా సాహిత్యం లో ‘’బాడ్ బాయ్’’ అని పించుకున్నవాడు ఇ .ఇ. కమింగ్స్ .1894అక్టోబర్ పద్నాలుగున మాసాచూసేట్స్ లోని కేంబ్రిడ్జి లో జన్మించాడు .తండ్రి మినిస్టర్ కాకముందు హార్వర్డ్ టీచర్ .కమింగ్స్ కూడా హార్వర్డ్ లో చదివి ఏం ఏ.పాసైనాడు .మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం లో అంబులెన్స్ సర్వీస్ లో చేసి ,సెన్సార్ పొరపాటు వల్లమూడు నెలలు డిటేన్షన్ కాంప్ లో ఉండాల్సి వచ్చింది . దీన్నే ‘’ఎనార్మస్ రూమ్ ‘’లో వివరించాడు ఇదికాక కొన్ని వ్యాస సంపుటుల్ని తెచ్చాడు .’’టులిప్స్ అండ్ చిమ్నీస్ ‘’అనేది మొదటికవితా సంకలనం .దీని చివర వరుసగా చాలా సానేట్లు రాశాడు .ఇందులో చాలా విరుద్ధాలు కనిపిస్తాయి .మాటల శక్తికే ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు .పేజీ అంతా ఖాళీగా కొద్ది లైన్లు మాత్రమె ఉండేట్లు రాశాడు .ఉదాహరణకు –a tall

Wind

Is dragging

The

Sea

With

Dream

S

ఇది చూస్తె ఒక అడ్వర్టైజ్ మెంట్ పధ్ధతి అని పిస్తుంది .అరవై వయసులో ఆరు వందల కవితలను కూర్చి పోయెమ్స్ పేరిట విడుదల చేశాడు .పాత వాటినే కొత్త తరహాలో చెప్పాడు .స్ప్రింగ్ ,డెత్ ,రొసెస్ లపై కవితలు అల్లి నిర్లక్ష్యం గా సంభాషణ రూపం లో రాసి ప్రత్యేకత చూపాడు .అరవైఏడు లో 1962లోసెప్టెంబర్ మూడున  మరణించాడు .స్వీయ చరిత్ర నవలలు నాటకాలు రాసి పెయింటర్ గా కూడా ప్రఖ్యాతుడైనాడు .రాడికల్ బెహోమియన్ వాడైనా రిపబ్లికన్ గానే గుర్తింప బడ్డాడు .కవిత్వం లో బ్లూస్ ఫారం ను , ఎక్రాష్టిక్స్ రూపం లోను రాశాడుకొన్ని .ప్రేమ ,ప్రక్రుతి లపైనే ఎక్కువ గా రాశాడు .ఇమేజిస్ట్ ప్రభావం తో ముందు రాసినా తర్వాత ఫ్రెంచ్ కవుల ప్రత్యేకమైన  ‘డాడాయిజం ‘’ను అభిమానించి రాశాడు .అంత్యప్రాస ఛందస్సులకు అంతగా విలువ ఇవ్వలేదు .అతనిది’’టైపోగ్రాఫికల్లి ఎక్సూబరెంట్  స్టైల్ ‘’అంటారు .2,900కవితలు పండించాడు .ఆరో ఏట నే తండ్రిపై కవితరాశాడు –‘’father dear –be your father good and good –it is good –it is not good to see it rain’’.

‘’ ఎనార్మస్ రూమ్’’ అనే ఆటో బయాగ్రఫిక్ నవల రాశాడు .

కంప్రేస్సేడ్ మెటఫర్ కవి – హార్ట్ క్రేన్

ఇమేజ్ లను కేంద్రీకరించి ,అలంకారాలతో అలంకరించి కావ్య గౌరవాన్ని కల్పించి కవిత్వం రాసిన వాడు హార్ట్ క్రేన్ .’’కంప్రేస్సేడ్ మెటఫర్ ‘’ను పరిపూర్ణం చేశాడు .ఇందులో ‘’comparisons were stripped to their skeletal ideas ,he spoke of as an instinctive ‘’logic of metaphor ‘’ which he claimed antedated ‘’our so called pure logic and which is the genetic basis of all speech ‘’ అని దాని వివరణ ఇచ్చారు విశ్లేషకులు .

అమెరికా లో ఒహాయో లోని గారేట్స్ విల్  లో 21-7-1899న పుట్టి బాల్యం నుండి అశాంతితో నే గడిపాడు .అప్పుడే తండ్రి క్లీవ్ లాండ్ కు కుటుంబాన్ని మార్చి తలిదంద్రులిద్దరూ విడి పోయారు .తల్లినే  సమర్ధించాడు క్రేన్ .ఇతర్రులపై ఆధార పడటం ఇష్టం లేని క్రేన్ జీవితం నాశనమై పోయిన్దనుకున్నాడు .అనేక చిన్న ఉద్యోగాలు చేసి చివరికీ షిప్ లాండ్ రిపోర్టర్ గా ఉన్నాడు.తండ్రికి ఇష్టం లేక పోయినా కవిత్వానికి అంకితమై పోయాడు .ఉద్యోగాల్లో చేరటం ఊడి పోవటం తో నిర్లక్ష్యం గా బే ఫర్వాగా తిరిగాడు .విపరీతం గా తాగుడుకు అలవాటు పడి ,కుదురు లేకుండా యూరప్ అంతాచెడ తిరిగి ,అవమాన భారం తో కుంగిపోతూ ,ప్రతివాళ్ళతో పోట్లాడుతూ తగాదా పడుతూ గడిపాడు .

ఇరవై ఏడు లో మొదటి పుస్తకం ‘’వైట్ బిల్డింగ్స్ ‘’ముద్రించాడు .అతని అమోఘ కవితా శక్తిని గుర్తించారు. కవిత్వం లో మెరుపులు  మెరి పించాడు ..ఫ్రెంచ్ సింబాలిస్ట్ ల ప్రభావం బాగా ఉన్న వాడు .స్వంత పదాలను’’ కార్పోసంట్ ,కంక్లా మెంట్ ,సిబిలేన్స్ సినేర్జి ఇంక్యునాబులా ,లేబి రింతిస్ ,క్ల స్ట్రస్ , గాల్వో దేర్మిక్ ,ట్రాన్స్మెంబెర్ మెంట్ ,కోరిమ్బులస్ ‘’మొదలైన మాట లను  సృష్టించుకుని ‘’వర్డ్  ఫైండర్’’అయ్యాడు .ఇరవైలలో దాత ఒట్టో హెచ్ కాహ్న్ క్రేన్ ప్రణాళికకు కావలసినంత ఆర్ధిక సాయం చేశాడు .దీనితో ‘’ది బ్రిడ్జి ‘’అనే పెద్ద పుస్తక ముద్రణ జరిగింది .తర్వాత ‘’మిత్ ఆఫ్ అమెరికా ‘’రాశాడు జాతీయ సింబల్స్ .లెజెండ్స్ ,పూర్వ చరిత్ర ,జానపద గీతాలు ,ఆధునిక సాంకేతికత అన్నీ కలిపి కావ్య రీతిలో రాశాడు .ఇందులో బ్లేక్ ,డికిన్సన్ ,మేల్విలీ ,విట్మన్ మొదలైన వారందరినీ కలిపి కేలేడోస్కోప్ రీతిలో లో హిస్టేరికల్ గా రాశాడు .’’సబ్ కాన్షస్ ‘’తో రాసినట్లని పిస్తుంది

రాతలో డిసిప్లిన్ లేక పోవటమే క్రేన్ కవిత్వానికి  కు కలర్ ఇచ్చింది .భావాత్మకం గా ,చిత్రాత్మకం గా రాసే వీలు కలిగింది .ఒక కవితా చిత్రాన్ని చూద్దాం –

‘’stick your patent name on a sign board –brother –all over going west –young man tintex –japalac –Certain-teed Overallas ads –and lands sakes under the new pay bill ripped ‘’అంటూ ఆర్డర్ లో కేయాస్ కలిపి రాస్తాడు .తన తరాన్ని ప్రభావితం చేసిన క్రేన్ ముప్ఫై రెండవ ఏట ఫ్లారిడా కోస్ట్ లో ఆత్మా హత్య చేసుకొని27-4-1932న చనిపోయాడు

Finding both inspiration and provocation in the poetry of T. S. Eliot, Crane wrote modernist poetry that was difficult, highly stylized, and ambitious in its scope. The logic of metaphor is so organically entrenched in pure sensibility that it can’t be thoroughly traced or explain outside of historical sciences, like philology and anthropology.”^{[.నాటక రచయితా యూజీన్ ఒ నీల్ ,కమింగ్స్ తోటే మొదలైన వారు క్రేన్ కవిత్వాన్ని మెచ్చుకున్నారు .}

                     ^{ఎలిప్టికల్  కవి – రాబర్ట్ లోవెల్}

       రాబర్ట్ ట్రైల్ స్పెంస్ లోవెల్ అమెరికా లో మాసాచూసేట్స్ లోని బోస్టన్ లో 1-3-1917 న జన్మించాడు .మే ఫ్లవర్ మూలాలున్న  ‘’బోస్టన్ బ్రాహ్మిన్ ‘’కుటుంబానికి చెందిన వాడు .జేమ్స్ రస్సెల్ లోవెల్ తాతగారు .ప్యూరిటన్ ఇన్ రివోల్ట్ గా ప్రసిద్ధుడు .కెన్యా కాలేజి లో చదివి జాన్ క్రూ రాన్సం దగ్గర క్లాసిక్స్ చదువుకున్నాడు .రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో పాల్గొని పౌరులపై బాంబులు వేసి చంపటం నేరమని,,దేశానికి ప్రమాదం లేదు కనుక యుద్ధం వద్దని వాదించి యుద్ద్ధం చేయటానికి నిరాకరిస్తే జైలు లో పెట్టి అయిదు నెలల తర్వాత విడిచి పెట్టారు .

దేనికీ చెందని మనస్త్వత్వం ఉన్న వాడు .దీనినే ‘’లాండ్ ఆఫ్ అన్ లైక్లి నెస్ ‘’పుస్తకం లో రాశాడు .ఇదులోని కవితలు తరువాత ‘’లార్డ్ వీరీ కాజిల్’’లోను చేర్చాడు .రెండేళ్ళ తర్వాత దీనికి పులిట్జర్ బహుమతిని పొందాడు .న్యు ఇంగ్లాండ్ హేయం గా తయారయిందని బాధ పడేవాడు .ఇరవైలలో రోమన్ కేధలిక్ అయి కవిత్వం లో నీతికి ప్రాధాన్యమిచ్చి రాశాడు .ముప్ఫై లో లైబ్రరి ఆఫ్ కాంగ్రెస్ కు కవిత్వానికి కన్సల్టంట్ అయ్యాడు .ఎలిజ బెత్ ఆర్విక్స్ అనే రచయిత్రిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు ‘’ది మిల్స్ ఆఫ్ ది కావన్నాస్ ‘’రాశాడు .కవిత్వం బాగానే ఉన్నా ,ఇమేజెస్ దట్టమై పోయి ,స్వీయ ఉదాహరణలతో వెర్రి ఎత్తిస్తుంది అతనిలోని ‘’కావిలియనిజం ‘’కూ, కేధలిజం ‘’కు మధ్య ఉన్న ఘర్షణకు ప్రతిరూపం గా కొన్ని కవితలుంటాయి

ది క్వేకర్ గ్రేవ్ యార్డ్ కవిత’’ వారెన్  విన్ లో’’  పై స్మృతి కవిత .’’when ever winds are moving and their breath –heaves at the roped –in bulwarks of the pier the terns and the sea gulls tremble at your death –in these home  waters .Sailor can you hear? అని మొదలు పేటి హృదయ విదారకం గా రాస్తాడు .లోవెల్ పద్ధతిని ‘ఎలిప్టికల్ మెథడ్’’అన్నారు .సమాజం లో నైతిక దివాలా కోరు తనాన్ని ఏవగించుకున్నాడు .దేనికీ స్పందించని జాతిని తిట్టాడు .’’వేర్ ది రైన్ బోస్ ఎండ్స్ ‘’కవితలో

‘’Boston serpents whistle at the cold –the victim climbs the altarsteps and sings –Hosannah to the lion ,lamb and beast –who fans the furnace –face of I.S .with wings –I breathe the ether of my marriage feast ‘’ అని ఊగిపోతూ మనల్నీ ఊగిస్తూ కన్నీరు కార్పిస్తాడు .

లోవెల్ కున్న డిసిప్లిండ్ టెక్నిక్ ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు కవిత్వం లో అమెరికాలో  మరో ధోరణికి దారి తీసింది .అందుకే ట్రెండ్ సెట్టర్ అయ్యాడు .ఫ్రీ వేర్స్ ను త్యజించి  మళ్ళీ పాత ధోరణికి మారింది .కానీ యువ కవులు ప్రయోగాలు చేస్తూనే ఉన్నారు . హుందాతనం పోగొట్టుకున్నారు .కారల్ షాపిరో రాసిన ‘’వి లెటర్ అండ్ ఆదర పోయెమ్స్ ‘’,పీటర్ వీర్క్ ‘’టెర్రర్ అండ్ డేకోరాం ‘’,థియోడార్ రోత్కే’’దివేకింగ్ ‘’,ఎలిజబెత్ బిషప్ ‘’నార్త్ అండ్ సౌత్ ‘’,రిచర్డ్ విల్ బర్ ‘’థింగ్స్ ఆఫ్ దిస్  వరల్డ్ల్ద్ ‘’కవితలకు పులిట్జర్ బహుమతులు వచ్చాయి .1960లలో అమెరికాలో ప్రఖ్యాత కవి అనే గుర్తింపు పొందాడులోవెల్  . The poems drift from one focus to another; they avoid the histrionic; they sigh more often than they expostulate. They acknowledge exhaustion; they expect death.” She praises some of Lowell’s descriptions, particularly his descriptions of impotence, depression, and old age.

నియో రొమాంటిక్ కవి -డిలాన్ థామస్

ఆధునిక కవులలో ప్రత్యెక స్థానాన్ని పొందిన డిలాన్ థామస్ తన బాల్యాన్ని గురించి ‘’వన్స్  బి   ఏ టైం ‘’కవితలో ‘’up through the lubber crust of Wales –I rocketed to astonish –the flashing needle rock of squatters –the criers of Shabby and Shorten –the famous stitch droppers ‘’అని చెప్పాడు .తనలాగా ఉన్నతం గా  ఎదిగిన కవి లేడని చెప్పుకున్నాడు. ఇరవై ఒక్క ఏటనే ప్రపంచాన్ని అధ్యయనం చేసి అదొక హింసా సామ్రాజ్యం అన్నాడు .

1914 అక్టోబర్ 27 స్వన్సియా కు చెందిన వెల్ష్ సీ పోర్ట్ లో ఇంగ్లీష్ టీచర్ కు రెండవ కొడుకు గా  పుట్టిన థామస్ పెద్దగా స్కూల్ కు వెళ్లి చదవ లేదు .గ్రామర్ స్కూల్ లో చదవగానే సౌత్ వేల్స్ కు చెందిన  ‘’ఈవెనింగ్ పోస్ట్ ‘’పేపర్ కు రిపోర్టర్ అయ్యాడు .ఇరవై లో ;;’’యైటీన్ పోయెమ్స్ ‘’రాసి ముద్రించాడు .చదివిన ప్రతివాడూ అతని ‘’ఆటవికానికి ‘’ముగ్దులైతే విమర్శకులు ‘’సర్రియలిజం ‘అన్నారు రెండేళ్ళ తర్వాత మరికొన్ని కవితల్ని ‘’ట్వెంటి ఫైవ్ పోయెమ్స్ ‘’గా ప్రచురించి మళ్ళీ దిమ్మ తిరిగేట్లు చేశాడు .చిన్నప్పుడే అల్లరి చిల్లరగా  ‘’డర్తి కర్లీ ‘’గా ఉండేవాడినని రాశాడు .

పేదరికం లోనే జీవితమంతా గడిపాడు ధామస్ .డబ్బు సంపాదించటం అసలు తెలియనే తెలియదు .జర్నలిస్ట్ గా ,నటుడిగా ,స్క్రిప్ట్ రైటర్ గా,చివరికి పబ్లిక్ పెర్మార్మర్ గా కూడా ఏది దొరికితే అది చేసి పొట్ట పోసు కున్నాడు .రెండేళ్ళ తర్వాత కేట్లిన్ మాక్నమారా ను పెళ్ళాడి ముగ్గ్గురు పిల్లల్ని పొందాడు కర్మార్దేన్ షైర్ అనే చేపలు పట్టే ఊరిలో స్తిరపడ్డాడు ..బి బి .సి లో కవితలను చదివాడు .1950లో అమెరికా వెళ్లి ,రెండేళ్లకే తిరిగొచ్చి మళ్ళీ వెళ్ళాడు .కవితలు పాటలూ సందర్భోచితం గా లయాన్వితం గా భావ గర్భితం గా నటిస్తూ పాడి విని పిస్తూ డబ్బు సంపాదించాడు .అర్ధం కాకపోయినా చెవులప్పగించి విని ఆనందించేవారు .అమెరికానే స్వంత గడ్డను చేసుకొన్నాడు .న్యూయార్క్ పై నమ్మకంలేకపోయినా థర్డ్ ఎవేన్యు ను ఇస్టపడతానన్నాడు .జనాన్ని పోగేసి కవితాలు వినిపిస్తూ చప్పట్లూ కేరింతలు కొట్టించుకుంటూ గడిపాడు .’’ఏ టిప్కల్ డే ఇన్ మై వెల్ష్ బొగ్ ‘’,ఏ బార్డ్స్ ఐ వ్యూ ‘’మొదలైన వాటిపై ఊహాత్మకమైన వ్యూహాత్మకమైన ఉపన్యాసాలిచ్చి రంజింప చేసే  వాడు .I want to write only poems of God;s world –by aman who does not believe in God ‘’అని చెప్పాడు .

ముప్ఫై అయిదు దాటగానే తాను ‘’ముసలి చిన్న నల్ల డేరింగ్ డాటింగ్ దాటింగ్ – ఐడ్ బాల్దింగ్ అండ్ టూత్ లెస్సింగ్ ‘’’అని చెప్పుకున్నాడు .మూడవ సారి అమెరికా వచ్చి’’ ఐగార్ ట్రా విన్ స్కి’’ తోకలిసి  ఒపేరా కు పని చేయాలని  ప్లాన్ వేసుకున్నాడు .కాలి ఫోర్నియా నేపధ్యం గా చెయ్యాలని నిర్ణయం.ఇంతలోనే అతని ‘’కలేక్టేడ్ పోయెమ్స్ ‘’విడుదలై సెన్సేషన్ సృష్టించి బ్లాక్ బస్టర్ అయింది .న్యూయార్క్ లో ఆ విజయాన్ని ముప్ఫై తొమ్మిదవ బర్త్ డే గా జరుపుకున్నాడు .కాని అకస్మాత్తుగా జబ్బు చేసి కొలాప్స్ అయ్యాడు .సెయింట్ విన్సెంట్ హాస్పిటల్ కు తీసుకు వెళ్ళినా  మెదడు లో భాగాలు దెబ్బతిని వేల్స్ నుంచి భార్య వచ్చిన కొన్ని గంటలలోనే 1953 నవంబర్ తొమ్మిది న థామస్ మరణించాడు .

చని పోయిన తర్వాత థామస్ ప్రాభవం మరీపెరిగింది .అతని పేర అనేక సంస్థలు వెలిసి గౌరావాన్ని చాటుకున్నాయి .వేర్నార్ వాట్కిన్స్ కు జాబు రాస్తూ వాళ్ళు అంద జేసిన పారి తోషికానికి క్రుతజ్నత తెలియ జేస్తూ ‘’మీరిచ్చిన గుండ్రని సిల్వర్ ట్రాష్ దిక్రౌన్ ను అమ్ముకుంటే నాకు వారం రోజులు గ్రాసం లభించి జీవితం  గడుస్తుంది .నా లాంటి వాడు చేతిలో పెన్నీ కూడా ప్రతి  రోజు జీవించటం దారుణం ‘’అని జీవితాంతం తన్ను వెంబడించిన దరిద్రాన్ని గురించి బాధ తో చెప్పుకున్నాడు .కవిత్వం తో పాటు ఆరు చిన్న కదా పుస్తకాలు రాశాడు .అందులో ‘’పోర్ట్రైట్ ఆఫ్ ది ఆర్టిస్ట్  యాజ్  ఏ యంగ్ డాగ్ ‘’,క్విట్ఎర్లి వన్ మార్నిగ్ ‘’మొదలైన కధలు బాగా పేరొందాయి .అతని రచనల్లో బాల్యం ,సెక్స్ సామర్ధ్యం ,కల్లోల మతం ,చావు లే విషయాలు .’’my world was chistened in a stream of milk –and earth and sky were asone airy hill –I dreamed my genesis in swear of sleep ‘’అని రాశాడు

థామస్ చివరి రచన ‘’అండర్ మిల్క్ వుడ్’’బి బి సి .లో ప్రసారం కావాల్సింది అమెరికా లో 1953లో ప్రసారమైంది .ఇందులో రెండు భాగాలు థామస్ స్వంత గొంతుక తో చదివాడు .తనకవితలలో ప్రతిదాంట్లోను మనిషిప్రేమ  దేవుని ప్రసంశ,ఉంటుందని అవి లేక పోతే తాను ఒక నిరర్ధక జీవినే అవుతానని చెప్పాడు .చదువుతూంటే విశ్లేషణకు అందనంత వేగం గా దూసుకు  పోతుంది కవిత్వం అదీ అతని ప్రత్యేకత . ‘’there was a cultural time lag –gradually our ears grew accustomed to the logical dissonances of modern music and the disordinances of modern poetry once this has been achieved ,we will be able to evaluate the intrinsic importance of the work of the period  At this  time ,we will know how much of modern poetry has permanence ,the wonder ,excitement ,and sustained power of enduring art ‘’అని ఆలోచనలను రేకెత్తిస్తుంది డిలాన్ థామస్ కవిత్వం .

‘’ డు నాట్ గో జెంటిల్ ఇన్ దట్గుడ్ నైట్ ‘’’’ఏ డెత్ షల్ హావ్ నొ డొమినియన్ ‘’కవితలు ‘’ప్లె ఫర్వాయిసెస్’’,’’అండర్ మిల్క్ వుడ్ ‘’నాటకాలు చాలు థామస్ ను చిరంజీవి ని చేయటానికి .ఏ సాహిత్య ముఠాకు చెందని వాడు థామస్ .’’నియో రోమాం టిక్ ‘’అన్నారు .ఫ్రాయిడ్ ప్రభావం వెల్ష్ జాతీయ ప్రభావం ఉన్న వాడు .అమెరికా వెళ్ళినప్పుడు థామస్ హార్డీ కవితల్ని చదివి ఆయనకే వినిపించాడు .వెల్ష్ జాతీయుడైనా వెల్ష్ జాతీయత అంటే అయిష్టం ‘’వెల్ష్ జాతీయత ‘’హిల్ ఫారం మొరాలిటి ‘’లాంటిది అన్నాడు .థామస్ లో ఉన్నది శబ్దాడంబరమే అంటారు  కొందరు .ఏంటో మంది కవులను ప్రభావితం చేసిన వాడు డిలాన్ థామస్ .అతని సమాధి పై అతనే రాసుకున్న కవితను చెక్కించి ఉంచారు –‘’oh! as I was young and easy in  the mercy of means –time held me green and dying –though I sang in my  chains like  the sea’’

థామస్ రచనలు సినిమాలుగా వచ్చాయి .

Not for the proud man apart
From the raging moon I write
On these spindrift pages
Nor for the towering dead
With their nightingales and psalms
But for the lovers, their arms
Round the griefs of the ages,
Who pay no praise or wages
Nor heed my craft or art.

అని గొప్ప కవిత్వం రాశాడు

.

‘’పూర్వాంగ్ల కవుల ముచ్చట్లు ‘’ఇంతటితో సమాప్తం .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -17-6-14-ఉ