ప్రజా విద్య(త్రివేణి)

(స్వామి వివేకానంద1)-ఆంగ్ల రచనకు నాఅనువాదం

భారతదేశంలోని పేదలు, నిమ్న వర్గాల వారి దుస్థితిని తలచుకుంటే నా హృదయం విలపిస్తోంది. వారు రోజురోజుకీ మరింత అధఃపాతాళానికి దిగజారుతున్నారు. క్రూరమైన సమాజం తమపై కురిపించే దెబ్బలను వారు అనుభవిస్తున్నారు, కానీ ఆ దెబ్బలు ఎక్కడి నుండి వస్తున్నాయో వారికి తెలియడం లేదు. తాము కూడా మనుషులమేనన్న విషయాన్ని వారు మరచిపోయారు. నా భావాలను వ్యక్తపరచలేనంతగా నా హృదయం నిండిపోయింది. లక్షలాది మంది ఆకలితో, అజ్ఞానంతో జీవిస్తున్నంత కాలం, వారి ఖర్చుతో చదువుకుని, వారిని కనీసమాత్రం పట్టించుకోని ప్రతి ఒక్కరినీ నేను ద్రోహిగానే భావిస్తాను. ఈ ప్రజలే మీ దేవుళ్లుగా ఉండండి – వారి గురించి ఆలోచించండి, వారి కోసం పని చేయండి, వారి కోసం నిరంతరం ప్రార్థించండి, భగవంతుడే మీకు మార్గం చూపిస్తాడు. ప్రజా వర్గాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడమే మన గొప్ప జాతీయ పాపం, అదే మన పతనానికి కారణం. భారతదేశంలోని ప్రజా వర్గానికి మరోసారి మంచి విద్య, మంచి ఆహారం, మంచి సంరక్షణ లభించే వరకు ఎంత రాజకీయాలు చేసినా ప్రయోజనం ఉండదు.

ప్రజా వర్గంలో విద్య, మేధస్సు ఎంతగా వ్యాపిస్తాయో, దేశం కూడా అంతగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. భారతదేశ వినాశనానికి ప్రధాన కారణం, దేశంలోని విద్య మరియు మేధస్సు మొత్తం కొద్దిమంది వ్యక్తుల చేతుల్లో కేంద్రీకృతం కావడమే. మనం తిరిగి ఉన్నత స్థాయికి ఎదగాలంటే, ప్రజానీకంలో విద్యను వ్యాప్తి చేయడం ద్వారానే అది సాధ్యం. మన నిమ్న వర్గాలకు మనం చేయగల ఏకైక సేవ, వారికి విద్యను అందించడం, వారు కోల్పోయిన వ్యక్తిత్వాన్ని అభివృద్ధి చేయడమే. వారికి ఆలోచనలు ఇవ్వాలి. వారి చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచంలో ఏమి జరుగుతుందో వారికి తెలియజేయాలి, అప్పుడు వారు తమ మోక్షాన్ని తామే సాధించుకుంటారు. ప్రతి జాతి, ప్రతి పురుషుడు మరియు ప్రతి స్త్రీ తమ మోక్షాన్ని తామే సాధించుకోవాలి. వారికి ఆలోచనలు ఇవ్వండి – వారికి కావలసిన ఏకైక సహాయం అదే, ఆ తర్వాత మిగిలినవన్నీ దానంతట అవే వస్తాయి. మనం చేయవలసింది రసాయనాలను కలపడం, స్ఫటికీకరణ ప్రకృతి నియమంలో జరుగుతుంది.

నా ఆలోచన ఏమిటంటే, అన్నిటికంటే ముందుగా, మన పుస్తకాలలో మరియు కొద్దిమంది ఆధీనంలో, మఠాలు మరియు అడవులలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక రత్నాలను వెలికితీయడం; వారిలోని జ్ఞానాన్ని వెలికితీయాలి; అది దాగివున్న చేతుల నుండి మాత్రమే కాదు, శతాబ్దాల సంస్కృత పదాల పొరలో భద్రపరచబడిన, మరింత అందుబాటులో లేని భాష అనే పెట్టె నుండి కూడా. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, నేను వారిని ప్రజల్లోకి తీసుకురావాలనుకుంటున్నాను. నేను ఈ ఆలోచనలను వెలుగులోకి తీసుకురావాలనుకుంటున్నాను. సంస్కృత భాష తెలిసినా, తెలియకపోయినా, భారతదేశంలోని ప్రతి ఒక్కరి ఉమ్మడి ఆస్తిగా వాటిని తీర్చిదిద్దాలనుకుంటున్నాను. ఈ మార్గంలో ఉన్న గొప్ప అడ్డంకి మన ఈ అద్భుతమైన భాష అయిన సంస్కృత భాష; సాధ్యమైతే, మన జాతి మొత్తం మంచి సంస్కృత పండితులు అయ్యేంత వరకు ఈ అడ్డంకిని తొలగించలేము. నేను నా జీవితాంతం ఈ భాషను అభ్యసిస్తూనే ఉన్నానని, అయినా ప్రతి కొత్త పుస్తకం నాకు కొత్తగానే అనిపిస్తుందని చెబితే ఆ కష్టాన్ని మీరు అర్థం చేసుకుంటారు. అలాంటప్పుడు, దానిని క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేయడానికి ఎప్పుడూ సమయం దొరకని వారికి ఇది ఇంకెంత కష్టంగా ఉంటుందో కదా! అందువల్ల, ఆలోచనలను ప్రజల భాషలోనే బోధించాలి. సామాన్య ప్రజలకు వారి మాతృభాషలలో బోధించండి. వారికి ఆలోచనలు ఇవ్వండి; వారు సమాచారాన్ని పొందుతారు, కానీ అంతకంటే ఎక్కువ అవసరం ఉంటుంది. వారికి సంస్కృతిని ఇవ్వండి. మీరు వారికి అది ఇవ్వగలిగేంత వరకు, సామాన్య ప్రజల ఉన్నత స్థితిలో శాశ్వతత్వం ఉండదు.

అదే సమయంలో, సంస్కృత విద్య కూడా దానితో పాటుగా సాగాలి; ఎందుకంటే సంస్కృత పదాల ధ్వనియే జాతికి ఒక గౌరవాన్ని, శక్తిని మరియు బలాన్ని ఇస్తుంది. మహనీయుడైన బుద్ధుడు కూడా, సంస్కృత భాషను సామాన్య ప్రజలు అధ్యయనం చేయకుండా ఆపడం ద్వారా ఒక తప్పుడు అడుగు వేశారు. ఆయన త్వరితగతిన, తక్షణ ఫలితాలను ఆశించి, ఆనాటి భాష అయిన పాలిలో అనువదించి బోధించారు. అది గొప్ప విషయమే; ఆయన ప్రజల భాషలో మాట్లాడారు, ప్రజలు ఆయనను అర్థం చేసుకున్నారు. అది ఆలోచనలను వేగంగా వ్యాప్తి చేసి, వాటిని నలుమూలలకూ చేరేలా చేసింది. కానీ దానితో పాటు, సంస్కృతాన్ని కూడా వ్యాప్తి చేసి ఉండాల్సింది. జ్ఞానం వచ్చింది, కానీ ప్రతిష్ట రాలేదు. మీరు వారికి అది ఇచ్చేంత వరకు, సంస్కృత భాష యొక్క ఆధిక్యతను పొంది, మిగతా కులాల కంటే త్వరగా పైకి ఎదిగే మరో కులం సృష్టించబడుతుంది.

జాతి ఒక కుటీరంలో నివసిస్తోందని గుర్తుంచుకోండి. ప్రస్తుతం మీ కర్తవ్యం ఏమిటంటే, దేశంలోని ఒక ప్రాంతం నుండి మరొక ప్రాంతానికి, ఒక గ్రామం నుండి మరొక గ్రామానికి వెళ్లి, కేవలం నిష్క్రియగా కూర్చోవడం ఇకపై ఏమాత్రం ప్రయోజనం లేదని ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా చెప్పడం. వారి వాస్తవ పరిస్థితిని వారికి అర్థమయ్యేలా చేసి, “ఓ సోదరులారా, అందరూ లేవండి! మేల్కొనండి! ఇంకెంతకాలం నిద్రలో ఉంటారు!” అని చెప్పండి. వెళ్లి, వారి పరిస్థితిని ఎలా మెరుగుపరుచుకోవాలో వారికి సలహా ఇవ్వండి, మరియు శాస్త్రాలలోని మహోన్నత సత్యాలను స్పష్టమైన, సామాన్యులకు అర్థమయ్యే రీతిలో వివరించి, వారికి అవగాహన కల్పించండి. బ్రాహ్మణులకు ఉన్నట్లే, వారికి కూడా ధార్మిక జీవితం గడిపే హక్కు ఉందని వారి మనస్సులలో బలంగా నాటండి. చండాలుల వరకు కూడా ఈ ప్రచండ మంత్రాలలో వారికి దీక్ష ఇవ్వండి. అలాగే, జీవితావసరాలు, వ్యాపారం, వాణిజ్యం, వ్యవసాయం మొదలైన వాటి గురించి కూడా వారికి సరళమైన మాటల్లో బోధించండి.

శతాబ్దాలుగా, శతాబ్దాలుగా, కులాలు, రాజులు మరియు విదేశీయుల వెయ్యి సంవత్సరాల అణచివేత నిరంకుశత్వం వారి బలాన్నంతటినీ హరించివేసింది. మరియు శక్తిని పొందడంలో మొదటి మెట్టు ఉపనిషత్తులను నిలబెట్టుకోవడం మరియు “నేనే ఆత్మను” అని విశ్వసించడం. “నన్ను కత్తి నరకలేదు, ఏ ఆయుధమూ ఛేదించలేదు; నన్ను అగ్ని దహించలేదు; నన్ను గాలి ఎండబెట్టలేదు; నేనే సర్వశక్తిమంతుడను, నేనే సర్వజ్ఞుడను.” వేదాంతానికి చెందిన ఈ భావనలు అడవి, గుహల నుండి బయటకు రావాలి; అవి న్యాయవాద వృత్తిలో, ఉపన్యాస వేదికపై, పేదవాడి కుటీరంలో, చేపలు పట్టే జాలర్లతో, చదువుకుంటున్న విద్యార్థులతో కలిసి పనిచేయాలి. అవి ఏ వృత్తిలో ఉన్నా, ఎక్కడ ఉన్నా, ప్రతి పురుషుడిని, స్త్రీని, బిడ్డను పిలుస్తాయి. జాలర్లు మరియు వీరందరూ ఉపనిషత్తుల ఆలోచనలను ఎలా ఆచరించగలరు? మార్గం చూపబడింది. జాలర్ తాను ఆత్మ స్వరూపుడని భావిస్తే, అతను మరింత మంచి జాలరి అవుతాడు; విద్యార్థి తాను ఆత్మ స్వరూపుడని భావిస్తే, అతను మరింత మంచి విద్యార్థి అవుతాడు.

భారతదేశంలోని అన్ని చెడులకు మూల కారణం పేదల పరిస్థితి. మీరు ప్రతి గ్రామంలో ఒక ఉచిత పాఠశాలను తెరిచినా సరే, దానివల్ల ఏ ప్రయోజనమూ ఉండదు. ఎందుకంటే భారతదేశంలో పేదరికం ఎంత తీవ్రంగా ఉందంటే, పేద పిల్లలు పాఠశాలకు రావడం కంటే, తమ తండ్రులకు పొలాల్లో సహాయం చేయడానికో లేదా వేరే విధంగా జీవనోపాధి సంపాదించుకోవడానికో ఇష్టపడతారు. ఇప్పుడు పర్వతం మహమ్మద్ వద్దకు రాకపోతే, మహమ్మద్ పర్వతం వద్దకు వెళ్ళాలి. పేద బాలుడు చదువు కోసం తన వద్దకు రాలేకపోతే, చదువు అతని వద్దకు వెళ్ళాలి. మన దేశంలోనే వేలాది మంది ఏకాగ్రతతో, ఆత్మత్యాగం చేసే సన్యాసులు ఊరూరా తిరుగుతూ మతాన్ని బోధిస్తున్నారు. వారిలో కొందరిని లౌకిక విషయాల ఉపాధ్యాయులుగా కూడా సంఘటితం చేయగలిగితే, వారు ఊరూరా తిరుగుతూ, ఇంటింటికీ వెళ్లి, కేవలం ప్రసంగాలు చేయడమే కాకుండా, బోధిస్తారు కూడా. ఉదాహరణకు, ఈ వ్యక్తులలో ఇద్దరు సాయంత్రం పూట ఒక కెమెరా, ఒక గ్లోబ్, కొన్ని పటాలు మొదలైన వాటితో ఒక గ్రామానికి వెళితే, వారు అజ్ఞానులకు ఖగోళశాస్త్రం మరియు భూగోళశాస్త్రం గురించి ఎంతో బోధించగలరు. వివిధ దేశాల గురించిన కథలు చెప్పడం ద్వారా, పుస్తకాల ద్వారా జీవితకాలంలో పొందగలిగే సమాచారం కంటే వంద రెట్లు ఎక్కువ సమాచారాన్ని వారు తమ మాటల ద్వారా పేదలకు అందించగలరు.

జీవన పోరాటంలో మునిగిపోయి, వారికి జ్ఞానోదయానికి అవకాశం లేకుండా పోయింది. వారు ఎంతోకాలం యంత్రాల్లా పనిచేశారు, వారి శ్రమ ఫలాలలో అధిక భాగాన్ని తెలివైన, విద్యావంతులైన వర్గం దోచుకుంది. కానీ కాలం మారింది. నిమ్న వర్గాల వారు క్రమంగా ఈ వాస్తవాన్ని గ్రహించి, దీనికి వ్యతిరేకంగా ఏకమవుతున్నారు. ఉన్నత వర్గాల వారు ఎంత ప్రయత్నించినా ఇకపై నిమ్న వర్గాలను అణచివేయలేరు. నిమ్న వర్గాలకు వారి న్యాయమైన హక్కులను సాధించడంలో సహాయపడటంలోనే ఇప్పుడు ఉన్నత వర్గాల శ్రేయస్సు ఉంది.

అందువల్ల నేను చెప్పేదేమంటే, ప్రజలలో విద్యను వ్యాప్తి చేసే కార్యాన్ని చేపట్టండి. వారికి చెప్పి, అర్థమయ్యేలా చేయండి. “మీరు మా సోదరులు – మా శరీరంలో అంతర్భాగం.” మీ నుండి ఈ సానుభూతిని వారు పొందితే, పని పట్ల వారి ఉత్సాహం వంద రెట్లు పెరుగుతుంది. ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్రం సహాయంతో వారి జ్ఞానాన్ని ప్రజ్వలింపజేయండి. కొన్ని మాయా దీపాలు, పటాలు, గ్లోబులు, ఇంకా కొన్ని రసాయనాలను కొనండి. వారికి చరిత్ర, భూగోళశాస్త్రం, విజ్ఞానశాస్త్రం, సాహిత్యం, ఇంకా వీటి ద్వారా మతంలోని ప్రగాఢ సత్యాలను బోధించండి.

గొప్ప విజయాలకు మూడు విషయాలు అవసరం. మొదట, హృదయంతో అనుభూతి చెందాలి. బుద్ధి లేదా తర్కంలో ఏముంది? అది కొన్ని అడుగులు వేసి అక్కడే ఆగిపోతుంది. కానీ హృదయం ద్వారా స్ఫూర్తి వస్తుంది. ప్రేమ అసాధ్యమైన ద్వారాలను కూడా తెరుస్తుంది. కాబట్టి, ఓ నా కాబోయే దేశభక్తులారా, అనుభూతి చెందండి. మీరు అనుభూతి చెందుతున్నారా? దేవతల, ఋషుల వంశస్థులైన కోట్లాది మంది మృగాలకు పొరుగువారయ్యారని మీరు అనుభూతి చెందుతున్నారా? ఈనాడు లక్షలాది మంది ఆకలితో అలమటిస్తున్నారని, యుగయుగాలుగా లక్షలాది మంది ఆకలితోనే ఉన్నారని మీరు అనుభూతి చెందుతున్నారా? అజ్ఞానం ఒక నల్లని మేఘంలా ఈ దేశాన్ని కమ్ముకుందని మీరు అనుభూతి చెందుతున్నారా? అది మిమ్మల్ని అశాంతికి గురిచేస్తోందా? అది మీకు నిద్రలేకుండా చేస్తోందా? అది మీ రక్తంలోకి ప్రవేశించి, మీ సిరలలో ప్రవహిస్తూ, మీ హృదయ స్పందనలతో ఏకమవుతోందా? అది మిమ్మల్ని దాదాపు పిచ్చివాళ్ళను చేసిందా? ఆ నాశనమనే దుఃఖం అనే ఒక్క ఆలోచన మిమ్మల్ని ఆవహించి, మీ పేరు, మీ కీర్తి, మీ భార్యలు, మీ పిల్లలు, మీ ఆస్తి, చివరికి మీ సొంత శరీరాల గురించి కూడా మీరు మరచిపోయారా? మీరు అలా చేశారా? అదే మొట్టమొదటి అడుగు.

అయితే మీకు అలా అనిపించవచ్చు, కానీ పనికిరాని మాటలతో మీ శక్తిని వృధా చేయకుండా, వారి బాధలను ఉపశమింపజేయడానికి, ఈ జీవచ్ఛవం నుండి వారిని బయటకు తీసుకురావడానికి మీరు ఏదైనా మార్గాన్ని, ఆచరణాత్మక పరిష్కారాన్ని కనుగొన్నారా? అయినా, అది మాత్రమే కాదు. కొండంత అడ్డంకులను అధిగమించే సంకల్పం మీకు ఉందా? ప్రపంచమంతా ఖడ్గం చేతపట్టి మీకు వ్యతిరేకంగా నిలబడినా, మీరు సరైనదని భావించిన దానిని చేయడానికి సాహసిస్తారా? మీ భార్యలు, పిల్లలు మీకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నా, మీ డబ్బంతా పోయినా, మీ పరువు పోయినా, మీ సంపద మాయమైనా, మీరు దానికే కట్టుబడి ఉంటారా? మీరు దానిని వెంబడించి, మీ లక్ష్యం వైపు స్థిరంగా ముందుకు సాగుతారా? గొప్ప రాజు భర్తీహరి చెప్పినట్లుగా, “ఋషులు నిందించినా, స్తుతించినా; లక్ష్మీదేవి వచ్చినా, తనకిష్టమైన చోటికి వెళ్ళినా; మృత్యువు ఈరోజే వచ్చినా, వందల సంవత్సరాల తర్వాత వచ్చినా, సత్య మార్గం నుండి అంగుళం కూడా తప్పుకోనివాడే నిజమైన స్థిరమైన మనిషి.” ఆ స్థిరత్వం మీకు ఉందా? ఈ మూడు లక్షణాలు మీలో ఉంటే, మీలో ప్రతి ఒక్కరూ అద్భుతాలు సృష్టిస్తారు.

“దయగల వెలుగూ, నడిపించు” అని ప్రార్థిద్దాం – చీకటిలోంచి ఒక కిరణం వస్తుంది, మనల్ని నడిపించడానికి ఒక చేయి చాచబడుతుంది. పేదరికం, పురోహిత పాలన, నిరంకుశత్వాల బంధనాలలో చిక్కుకున్న భారతదేశంలోని కోట్లాది అణగారిన ప్రజల కోసం మనలో ప్రతి ఒక్కరం పగలూ రాత్రీ ప్రార్థిద్దాం. వారి కోసం పగలు, రాత్రి ప్రార్థించండి. ఉన్నత వర్గాల వారికి, ధనవంతులకు బోధించడం కన్నా వారికే నేను ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తాను. నేను తత్వవేత్తను కాను, సాధువును కూడా కాను; కానీ నేను పేదవాడిని, నేను పేదవారిని ప్రేమిస్తాను. పేదరికంలో, అజ్ఞానంలో శాశ్వతంగా కూరుకుపోయిన ఇరవై లక్షల మంది స్త్రీపురుషుల కోసం ఎవరు బాధపడతారు? పేదల కోసం బాధపడేవాడినే నేను మహాత్ముడు అని పిలుస్తాను. వారి కోసం ఎవరు బాధపడతారు? వారికి వెలుగు గానీ, విద్య గానీ లభించడం లేదు. వారి వద్దకు వెలుగును ఎవరు తీసుకువస్తారు? ఇంటింటికీ తిరిగి వారికి విద్యను ఎవరు అందిస్తారు? ఈ ప్రజలే మీ దేవుళ్లుగా ఉండండి – వారిని తలచుకోండి, వారి కోసం పనిచేయండి, వారి కోసం నిరంతరం ప్రార్థించండి. భగవంతుడు మీకు మార్గాన్ని చూపిస్తాడు.

1 శ్రీ టి. ఎస్. అవినాశిలింగం, ఎం.ఎల్.ఏ. గారు సేకరించి, అమర్చిన స్వామి వారి సూక్తుల నుండి, త్వరలో వెలువడనున్న “స్వామి వివేకానంద విద్యపై” అనే పుస్తకంలోని ఒక అధ్యాయం. (సెంట్రల్). ఈ అధ్యాయాన్ని ముందుగా ప్రచురించడానికి అనుమతి ఇచ్చినందుకు శ్రీ టి. ఎస్. ఎ. గారికి మా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -29-5-26-ఉయ్యూరు .