రచన: పి. నారాయణ కురుప్, ఎం.ఏ., బి.ఎల్.-ఆంగ్ల రచనకు నా అనువాదం

1922 ఏప్రిల్‌లో కవి గారి మరణవార్త, ఆ సంఘటన జరిగిన పక్షం రోజుల తర్వాత మద్రాసులో ఉన్న నాకు చేరింది. నేను దిగ్భ్రాంతికి గురయ్యాను;  అత్యంత దుఃఖించాను. ఆ తర్వాత మూడు నాలుగు రోజుల పాటు, నేను అప్పుడు నివసిస్తున్న పెరంబూర్‌లోని ‘హైదరీ గార్డెన్’ చుట్టుపక్కల పొలాల్లోనూ, తోటలలోనూ ఏకాంతంగా ధ్యానిస్తున్నప్పుడు, నా దుఃఖం నుండి కవి మృతిపై నా శోకగీతం వెల్లువెత్తింది. కవి గారి పవిత్ర స్మృతికి అంకితం చేయబడిన నా కవితా సంకలనం ‘తామరోతోని’ లేదా ‘పద్మ పడవ’కు ఇదే ప్రధానాంశం. భారతదేశంలోని దేశీయ సాహిత్యాలపై ఆసక్తి ఉన్న మలయాళీలు కాని వారి ప్రయోజనం కోసం, ఆయన ప్రతిభలోని ప్రధాన అంశాలను చూపే ఒక జీవిత రూపురేఖను వ్రాయాలనుకున్నాను. నా దురదృష్టం కొద్దీ, ఆ సంవత్సరం జూలై నెల వరకు నేను ఆ ప్రయత్నం కూడా చేయలేకపోయాను. ఆ నెలలో నేను కాలికట్‌లో ఒక వ్యాసం రాయడం మొదలుపెట్టి, సెప్టెంబరులో త్రివేండ్రంలో దాన్ని రాసి పూర్తి చేశాను. నా ఆత్మను ఒక విషాద స్మృతి తాకిన క్షణాలలోనే అందులోని ప్రతి అక్షరం రాయబడింది. ఆ తర్వాత కవి జీవితానికి సంబంధించిన చాలా విషయాలు నాకు తెలిసినప్పటికీ, నా దుఃఖభరిత హృదయం నుండి దాదాపుగా పిండి తీసిన ఆ వ్యాస సారాంశంలో నేను ఎటువంటి మార్పు చేయలేదు.

ఒక నిజమైన, సజీవ మేధావిని చూడాలన్న నా తపన, నేను కె. సి. నారాయణన్ నంబియార్‌ను కలిసినప్పుడు మాత్రమే నెరవేరింది. కవి రచనల అనువాదాలతో నా వాదనను ఇక్కడ, ఇప్పుడే వివరించలేనప్పుడు మలయాళీలు కానివారు నన్ను నమ్మకంతో స్వీకరించాలి. నంబియార్ నిస్సందేహంగా ఒక మేధావి. కానీ ఆ మేధస్సులో ఒకరకమైన వెర్రితనం ఉంది. కవిత్వ ప్రతిభకు ఒక లక్షణంగా ఉపయోగించినప్పుడు ‘వెర్రితనం’ అనే పదాన్ని నిర్వచించడం నిజంగా కష్టం. ఒక వ్యక్తిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సామర్థ్యాలు అసాధారణంగా అభివృద్ధి చెందడమే మేధస్సును ఏర్పరుస్తుంది. కానీ పిచ్చి అనేది ఒక అసాధారణత కాబట్టి, ఒక రకమైన అభివృద్ధిలో గానీ లేదా మరొక రకమైన అభివృద్ధిలో గానీ ఉండే అసాధారణతల సాధారణ లక్షణాలు, అన్ని అసాధారణతలలోకెల్లా అత్యంత శక్తివంతమైనదైన పిచ్చి యొక్క కొన్ని అంశాలనైనా ప్రదర్శించడం సహజమే. కానీ ప్లేటో చెప్పినట్లుగా, కవులు అంటే దైవిక ఉన్మాద స్థితిలో గానం చేసేవారు; మరియు ప్లేటో నిర్వచనం యొక్క అక్షరార్థానికి పూర్తిగా సరిపోయే వ్యక్తి నంబియార్. ఆయన కవిగా జన్మించాడు. ఆయన పాట కోసమే జీవించాడు, మరియు తన జీవితమంతా ‘దైవిక ఉన్మాదం’ అనే స్థితిలో పాడుతూ జీవించాడు.

నంబియార్ ఈ లోకంలో కొంచెం ఆలస్యంగా జన్మించాడని నాకు తరచుగా అనిపిస్తుంది. ఆయన నిజమైన స్థానం కాళిదాసు  విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంలోని నవరత్నాలలో ఒకరైన ఇతరులతోనో, లేదా పర్షియాలోని ఏదైనా అందమైన గులాబీల తోటలో సాది, ఖయ్యాం లేదా ఫిర్దూసీలతోనో, లేదా ఒక పద్య గ్రంథం  ఒక సారాయి సీసాతో కాశ్మీర్ అరణ్యంలోనో ఉండాల్సింది. కానీ వాస్తవానికి, నంబియార్ తన పరిసరాలతో పోరాడవలసి వచ్చింది  తరచుగా స్వార్థపూరితమైన, యాంత్రికమైన మనుషులు  వస్తువుల మధ్య తన పరిసరాలను తానే సృష్టించుకోవలసి వచ్చింది. అయినప్పటికీ, తన పరిసరాలపై ఆయన ప్రభావం చెప్పుకోదగినది, దానిని ఆయన స్వయంగా ఆసక్తితో గమనించి ఉంటారు; అందువల్ల, ఆ పోరాటం ఆయనకు ఆనందాన్ని ఇచ్చి ఉంటుందని నేను భావిస్తున్నాను. ఆయన ప్రతిభ యొక్క అత్యంత విలక్షణమైన లక్షణం ఏమిటంటే, దాని గుర్తింపు కోసం మేధావుల అవసరం లేదు. నంబియార్, ఏ స్థాయి మేధావుల మధ్య తిరిగినా, అందరికీ ఒక విశేషమైన వ్యక్తిగా కనిపించేవారు, ఆయన ప్రతిభ ఉన్నత, నిమ్న వర్గాల వారికి సమానంగా అందుబాటులో ఉండేది. దాని రహస్యం ఏమిటంటే, ఆయన అన్ని రకాల మనుషులుగా ఉండేవారు, ఇదే ఒక నిజమైన గొప్ప వ్యక్తికి పరీక్ష అని కార్లైల్ అంటారు.

ఆయన వ్యక్తిత్వంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే, ఆయన అద్భుతమైన మేధస్సులో అపారమైన సంపదను కలిగి ఉండి కూడా చాలా నిరాడంబరంగా ఉండేవారు. అంత బలహీనమైన శరీరంలో అంతటి నిర్భయ హృదయం ఎన్నడూ కొలువుదీరలేదు. సామాజిక, స్నేహ, ప్రేమ విషయాలలో, వాటి విజయ రహస్యంపై నంబియార్‌కు సాటిలేని పట్టు ఉండేది. దాన్ని వర్ణించడానికి వేరే మంచి పదం లేనందున, నేను ‘నిజాయితీ’ అని పిలవాల్సిందే. అందుకే మనుషులతో, విషయాలతో ఆయన సంబంధాలు ఎంతో సహజత్వంతో ఉండేవి. నంబియార్ ఏ పని చేసినా, దాన్ని చూసిన తర్వాత ప్రజలు, ఆ పని చేయడానికి ఆయనే అత్యంత అర్హుడని భావించేవారు.

షేక్‌స్పియర్ నాటకాలు ప్రకృతి సహజమైన సృష్టి అని నోవాలిస్ పేర్కొన్నారు; నంబియార్ రచనల విషయంలోనూ ఇదే సత్యం. ఆయన కళలో ఎటువంటి కృత్రిమత్వం లేదు. పక్షులు సహజంగా పాడినట్లుగా, వసంతకాలంలో మొక్కలు-తీగలు పూలు పూసినట్లుగా ఆయన కూడా సహజంగానే రచనలు చేశారు. ఆయన రచనలను లోతుగా పరిశీలిస్తే, ఆయన ఆలోచనా విస్తృతికి, అలాగే తార్కికమైన సమతుల్యతతో కూడిన ఆయన వ్యక్తీకరణల కచ్చితత్వానికి ఎవరైనా ఆశ్చర్యపోక తప్పదు; సాధారణంగా ఇటువంటి లక్షణాలు తత్వశాస్త్రం మరియు మీటాఫిజిక్స్ (అధిభౌతిక శాస్త్రం)లో నిష్ణాతులైన పండితులలో మాత్రమే కనిపిస్తాయి. ఇదంతా ఆయన ‘అచేతన మేధస్సు’ (unconscious intellect) చేసిన పని; అందులో అత్యున్నత స్థాయి అంతర్జ్ఞాన శక్తి దాగి ఉండి, మెరుపు వేగంతో సత్యాన్ని గ్రహించేది.

కేవలం కుర్చీలో కూర్చుని పద్యాలు అల్లే కవి ఎప్పుడూ గొప్ప పద్యాలను సృష్టించలేడని కార్లైల్ అన్నారు. ఇది ఒక గొప్ప సత్యమని నేను భావిస్తున్నాను. కవులు ప్రపంచానికి గుర్తింపు పొందని శాసనకర్తలు అని షెల్లీ అన్నప్పుడు, ఆయన ఆ సత్యంలో ఒక భాగాన్ని మాత్రమే చెప్పారు. నిజమైన గొప్ప కవిలో—అలాంటి వారు చాలా అరుదు—రాజకీయవేత్త, ఆలోచనాపరుడు, శాసనకర్త, తత్వవేత్త  వీరోచిత యోధుడు కూడా ఇమిడి ఉంటారని నా అభిప్రాయం! నంబియార్ కేవలం కుర్చీకి పరిమితమైన కవి కాదు. ఆయన కేవలం ఆలోచనా ప్రపంచంలోనే కాకుండా, సమాజం మరియు రాజ్యం అనే వాస్తవ ప్రపంచంలో కూడా ‘అనేక రకాల వ్యక్తుల’ పాత్రలను పోషించారు.

దైవదత్తమైన ప్రతిభ కలిగిన గీత రచయితగానే కాకుండా, ఆయనను న్యాయవాది, శాసనకర్త, ఆలోచనాపరుడు, రాజకీయవేత్త, నటుడు, వక్త  అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా సహజసిద్ధమైన తత్వవేత్త అని కూడా నేను పిలుస్తాను. ఆధునిక న్యాయ ప్రక్రియకు సంబంధించిన వాది-ప్రతివాదులు, న్యాయవాదులు, సాక్షులు, వాదనలు-ప్రతివాదనలు, న్యాయమూర్తి-తీర్పు మరియు శిక్ష వంటి అంశాలతో కూడిన ఒక న్యాయ విచారణ రూపంలో మహాభారత కథను మలచడానికి ఎంత న్యాయ పరిజ్ఞానం అవసరమో, ఆయనకు అంత పరిజ్ఞానం ఉండేది. ‘భారత వ్యవహార’ (Bharatha Vyavahara) అనే పేరుతో సాగిన ఈ రచన గొప్ప న్యాయమూర్తులు  విద్వాంసులైన న్యాయవాదుల నుండి ప్రశంసలు పొందింది; అంతేకాక, ఇది అనుభవజ్ఞులైన న్యాయవాదుల సామర్థ్యానికి కూడా మించినదని పరిగణించబడింది. ఆయన ఒక జిల్లా బోర్డు సభ్యునిగా శాసనసభ్యుడిగా పనిచేశారు. అక్కడ ఆయన తన మౌలికమైన సూచనలు, స్పష్టమైన దార్శనికత,  దూరదృష్టితో కూడిన విమర్శనాత్మక శక్తుల ద్వారా శాసన నిర్మాణంలో అద్భుతమైన సామర్థ్యాలను ప్రదర్శించారు.2 తద్వారా మిస్టర్ డాన్స్, మిస్టర్ వుడ్, మిస్టర్ ఇన్నెస్ వంటి గొప్ప ఆంగ్ల పౌర శాసనసభ్యుల ప్రశంసలను, ఉన్నత గౌరవాన్ని పొందారు.

నంబియార్ ఒక ఆలోచనాపరుడు; మౌనాన్ని ఆశ్రయించే భక్తిపరుడు కాదు; కేవలం పైన ఉన్న నక్షత్రాల ఆకాశం గురించో, మనలోని నైతిక నియమాల గురించో మాత్రమే కాకుండా, తన ఇంద్రియాలకు కనిపించిన అన్ని రకాల విషయాల గురించి బిగ్గరగా పాడుతూ, మాట్లాడుతూ ఆలోచించే వ్యక్తి.

రాజకీయాలు తన పాటలకు ఒక వేదికను కల్పించిన చోట ఆయన రాజకీయవేత్తగా ఉన్నారు. పోటీతత్వాన్ని సృష్టించడంలో ద్వేషం, దానితో పాటు వచ్చే లక్షణాలు పాలుపంచుకునే చోట, ఆయన స్వభావరీత్యా ఎన్నడూ పక్షపాతిగా ఉండలేకపోయారు. అయినప్పటికీ, రాజకీయాల పట్ల ఆయనకు ఆసక్తి ఉండేది. ఎన్నికలు, ప్రాతినిధ్యం, బ్యాలెట్ ద్వారా ఓటు, బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వం వంటి రాజకీయ అంశాలపై ఆయన తన సంక్షిప్తమైన, బలమైన విమర్శల ద్వారా తరచుగా తన రాజకీయ దార్శనికతను ప్రదర్శించేవారు. బహుశా అంతర్జ్ఞానం ద్వారా తప్ప, ఈ అంశాలను అధ్యయనం చేసే అవకాశం ఆయనకు ఎప్పుడూ లభించలేదు.

ఆయన మూడు నాలుగు సార్లు తప్ప మరెప్పుడూ రంగస్థలంపైకి రాలేదు, అది కూడా ఒక హాస్యగాడి పాత్రలో. కానీ, ఆయన రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టిన మొదటి క్షణంలోనే, నవ్వించడంలో ఆయనకున్న గొప్ప శక్తికి గుర్తింపు లభించింది. నిజానికి, చిన్నతనం నుంచే ఆయనకు నటన అంటే ఒక గొప్ప అభిరుచి. రాజరిక సంబంధం కారణంగా రంగస్థలంపైకి ప్రవేశించలేకపోయి ఉంటే, ఆయన కేరళలోని గొప్ప నటులలో ఒకరై ఉండేవారు. అలంకారికమైన ప్రచార వెలుగుపై ఆయనకున్న ప్రేమ, వాస్తవ జీవితంపై ఆయనకున్న అపారమైన ప్రేమ తప్ప మరేమీ కాదు!

మలయాళంలో ఒక వక్తగా ఆయన గురించి, రాబోయే పుటలలో నేను ఇప్పటికే చాలా చెప్పాను. నేను భారతదేశంలోని గొప్ప వక్తలందరి ప్రసంగాలను దాదాపుగా విన్నాను, కానీ నంబియార్ వంటి వారిని మాత్రం వినలేదు. ఆయన చాలా మధురమైన స్వరంతో మాట్లాడేవారు. ఆయన ప్రసంగంలో ఒక ప్రత్యేకమైన దీర్ఘత ఉండేది, అది దానికి ఒక రాజసమైన రూపాన్ని ఇచ్చి, ప్రేక్షకులను ఆయన మాటలను పూర్తిగా వినడానికి ఆత్రుతగా, ఉత్సాహంగా ఉంచేది. ఎనభైలవ దశకంలోని గొప్ప ఆంగ్ల నటుడైన మిస్టర్ టూల్ గురించి, ఆయనను చూస్తే డికెన్స్ నవలల్లోని పాత్రలలో ఒకటి రంగస్థలంపైకి అడుగుపెట్టినట్లుగా అనిపిస్తుందని అనేవారు. కానీ నంబియార్ వేదికపైకి అడుగుపెట్టినప్పుడు, సామ్ వెల్లర్, ఫాల్‌స్టాఫ్, బైరన్, బర్న్స్, మరియు తన సొంత వ్యక్తిత్వాలన్నీ ఒకే రూపంలోకి మారి, రంగస్థలంపైకి వచ్చి, దీని జ్యామితి గురించి, దాని కవిత్వం గురించి, వస్తువుల పరిహాసం గురించి, మనుషుల మోసం గురించి మాట్లాడుతూ, మిమ్మల్ని అత్యంత అద్భుతంగా అలరించడానికి మాట్లాడుతున్నట్లుగా అనిపించేది. వేదికపై ఆయన అద్భుతంగా ఉండేవారు.

తన జాతి గర్వించదగిన పూర్వీకుల వలె, ఆయన ఒక వీర యోధుడు; హృదయపూర్వకంగా ఒక నిజమైన యోధుడు. అహంకారపూరితమైన శక్తి ముందు తలవంచడం కంటే తన అవసరాలలోనే జీవించడానికి ఆయన ఇష్టపడేవారు. ఆయన న్యాయస్థానం ముందు ఉన్నా, దైవ మందిరం ముందు ఉన్నా, నంబియార్ నిర్భయంగా ఉండేవారు,  తనకు తానుగా సంకోచం లేకుండా అత్యంత నిజాయితీగా ఉండేవారు. సర్ గలాహద్ వలె, ఆయన హృదయం స్వచ్ఛమైనది కాబట్టి, ఆయన బలం పది మంది బలానికి సమానం. నంబియార్ యొక్క నిజమైన స్వాతంత్ర్యం  నిర్భయత్వానికి సంబంధించిన వందలాది కథలు ఉన్నాయి. ఆ కథలు, ఫ్రెంచ్ విమర్శకుడైన బ్యూల్యూ, ఫ్రెడరిక్ మహారాజుకు ఫ్రెంచ్ భాష ఏమీ తెలియదని చెప్పడాన్ని, లేదా డయోజెనెస్ అలెగ్జాండర్‌ను కదలమని అడగడాన్ని గుర్తుకు తెస్తాయి.

ధైర్యవంతుడైన ఆ పాత ఆంగ్లేయుడు శామ్యూల్ జాన్సన్ ఒక తిండిపోతుగా, అహంకారిగా ఎలాగైతే చలామణి అయ్యాడో, అలాగే నంబియార్ కూడా తరచుగా ఒక తాగుబోతుగా చలామణి అయ్యేవారు. కానీ ఆయన వైభవాన్ని చూసి సమాజం తరచుగా ఈ తప్పును క్షమించేది. అయినప్పటికీ, ప్రజా విమర్శలు కొన్నిసార్లు విషపూరిత రూపం తీసుకునేవి; కానీ ఆయన నిజమైన కవి హృదయం, మెదడు విషానికి లొంగనివి, ఆయన మండే ఆమ్లాలను కూడా ఆహ్లాదకరమైన పరిమళాలుగా మార్చగలడు. ఒక సందర్భంలో, ఒక మేజిస్ట్రేట్ ఆయనను సాక్షిగా పిలిపించినప్పుడు, ఆయన ఈ తాగుడు బలహీనతను క్రాస్-ఎగ్జామినేషన్‌లో ప్రస్తావించారు. ఆయన తాగిన కొన్ని సందర్భాలను చెప్పమని అడిగారు. తన జీవితంలో ప్రతి నిమిషం తాగుతున్నానని చెప్పడం ‘సందర్భాలను’ ఉదహరించడం కాదు, అందువల్ల ఆయన తేదీలను చాలా కచ్చితంగా చెబుతూ, రాష్ట్ర విందులు,  ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్‌కు చెందిన ప్రముఖ ఆంగ్లేయులతో కలిసి తాను మద్యం సేవించిన అనేక ముఖ్యమైన ఉద్యానవన విందుల ఉదాహరణలను ఉదహరించారు. తనెవరు అని అడగ్గా, కేరళలోని డజను ప్రముఖ పత్రికలతో తనకున్న సంపాదకీయ సంబంధాలను ఆయన వివరించారు. ఈ రెండు సమాధానాలతో, న్యాయాధికారి  విచారణ చేస్తున్న న్యాయవాది నిరాయుధులయ్యారు. నంబియార్ నిర్భయంగా, మాటలోనూ చేతలోనూ నిష్కపటంగా ఉన్నారు. విశ్వాసపాత్రులైన వారు ఆయనను అంటిపెట్టుకుని ఉన్నారు. గర్విష్ఠులు ఆయన ముందు తమ గర్వాన్ని విడిచిపెట్టారు. ఆయన పక్కన తన ద్విముఖ నాలుకతో ఉన్న సర్పం కూడా మెలికలు తిరగలేదు. ఆయన సమక్షంలో నిర్లజ్జ మూర్ఖుడు కూడా మెత్తబడ్డాడు. ఒక యోధుడు; అయినప్పటికీ ఒక ‘బంగారు హృదయం గల బాలుడు’ కూడా!

ఆయన జీవితంలోని ఒక గొప్ప సంఘటన నాకు దైవసమానుడైన డాంటేను విలక్షణంగా గుర్తు చేస్తుంది. ఆయన ఇంకా బాలుడిగా ఉన్నప్పుడే, ఆయన వయసు మరియు హోదాకు చెందిన ఒక అందమైన మలయాళీ బాలిక, బీట్రైస్ పోర్టినారి, ఆయన ప్రేమను గెలుచుకుంది. అప్పటి నుండి వారు ఒకరినొకరు పాక్షికంగా చూసుకుంటూ పెరిగారు. కానీ విధి వారిని వేరు చేసి, ఆమెకు మరొకరితో జత కలిపింది. తాను అత్యంత అపారమైన ప్రేమతో ప్రేమించిన ఏకైక వ్యక్తిని కోల్పోవడం ఆయనకు భరించరానిది. నంబియార్‌కు అప్పటికే వివాహమైంది. కానీ, అద్భుతమైన భావోద్వేగ బలం, అత్యంత సున్నితమైన మరియు సూక్ష్మమైన ఉద్వేగపు తీగలు, అంతా పూర్తిగా లేదా ఏమీ లేదని మాత్రమే అనుభూతి చెందగల  తెలుసుకోగల హృదయం  మెదడు కలిగిన ఒక మేధావి అయిన అతను, తిరిగి సంతోషపెట్టే రకం కాదు. రోగభ్రమతో కూడిన పిచ్చి ఆలోచనలు గానీ, కల్పిత దుఃఖాలు బాధలు గానీ, నంబియార్‌కు ఏవీ లేవు. ఆ ఒక్క మహా విషాదం మిగిలిన బాధలన్నింటినీ జీవితకాలం పాటు తుడిచిపెట్టింది. ఆ విషాదం ఆ దురంతానికి దారితీయకపోయి ఉంటే, అతను ఎలాంటివాడిగా మిగిలేవాడో నేను చెప్పలేను. నా విషయానికొస్తే, మన గమ్యాన్ని నిర్దేశించే శక్తి సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుడు తప్ప మరొకటి ఉందని నేను భావించను. “సృష్టికర్త ఈ ప్రపంచాన్ని ఎప్పుడో తీర్చిదిద్దాడు, అది అలాగే ఉండటం ఉత్తమమని ఆయన భావించాడు” అని గోథే అంటారు. ఈ లోకంలో ఒక విషాద నాటకంలోని చివరి అంకాన్ని (ఐదవ అంకాన్ని) ప్రదర్శించడానికి మాత్రమే నంబియార్ వచ్చారు. అది ఆయన విధి; ఆయన గొప్ప విధి. ఒకప్పుడు నేను చేసినట్లుగా, ఇప్పుడు కళ్ళలో వేలు పెట్టుకుని విలపించే పనిని మాత్రం నేను చేయను.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-7-26-ఉయ్యూరు .