సరసభారతి ఉయ్యూరు

—

వ్యాఖ్యాన చక్రవర్తి మల్లినాథ సూరి మనీష -47

మల్లినాథుని గ్రంథ విమర్శనా సరళి

ప్రాచీన సంస్కృత గ్రంధాలు దేశం లో విభిన్న ప్రాంతాలలో ఉన్నవారు రచించారు … అందుకని వాటిలో అనేక రకాలపాఠాలు  ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది . వ్రాయసగాని అశక్తత ,లేక అక్షరాలను అర్ధం చేసుకో లేకపోవటం కారణాలుకావచ్చు ..మరోసారి అనుకున్న భావం ఆపదం తెలియ జేయలేకపోయిందని రాసేవాడు మరో పదాన్ని దాని బదులు చేర్చి ఉండచ్చు ..మన క్లాసికల్ సాహిత్యం ప్రతి దానికీ అనేక పాఠాలు  కనిపిస్తాయి .. వేదానికి ఒక్క దానికి మాత్రమే  ఈ అనేక పాఠాలు కనిపించవు .అది ఎక్కడైనా ఒకే రకమైన పాఠంగా దర్శన మిస్తుంది ..కనుక సాహిత్య గ్రంధాలలో పాఠక  భేదాలు కనిపిస్తాయి .దీనికి కారణాలు -1-ఒకే రకమైన అక్షరాలూ ,అక్షర సముదాయాలు 2-పదాలను తప్పుగా విడగొట్టటం లేక కలపటం 3-అక్షరాల మార్పిడి 4-ఉచ్చా రణలో దోషాలు 5-కొత్తపదా లను అర్ధం తెలీకుండా కూర్చటం 6-పంక్తుల మధ్య ,రాసింది కప్పి వేయబడటం

ఇవి కాక’’ కార్తె’’ మరి కొన్ని కారణాలు చెప్పాడు .మరి కొందరు మరిన్ని కారణాలు కనుగొన్నారు ..వ్యాఖ్యాత తానూ దేనిపై వ్యాఖ్యానం రాయ బోతున్నాడో దాని సరైన పాఠాన్ని ఎన్ను కుంటాడు ..పాఠక భేదాలుంటే పదం అర్ధం భావం కూడా మారిపోతాయి ..దీనివలన వ్యాఖ్యాతల మధ్య అభిప్రాయం భేదాలేర్పడతాయి .తమకు నచ్చినదాన్ని తీసుకొని మిగిలిన వాటిని ప్రక్కకు పెట్టటమే ,లేక లెక్క చేయకపోవటంతో జరుగుతుంది .ఇవన్నీ గమనించిన మల్లినాథుడు పాఠక భేదాలన్నీ తెలుసుకొని ,చర్చించి మంచి  చెడు  తేల్చి వాటిలో గుణగ్రాహకమైన వాటిని స్వీకరించాడు  .సరైన పాఠాన్ని గ్రహించటానికి మల్లినాథుడు మూడు పద్ధతులు పాటించాడు -1-ఒక్కోసారి వాటిని గూర్చి ఊరికే చెప్పటం 2-మరోసారి వాటిని క్షుణ్ణంగా చర్చించి నిగ్గు తేల్చటం 3-తనకు నచ్చిన పాఠాన్ని గ్రహించి మిగిలిన వాటిని ,వాటిపై వ్యాఖ్యానం రాసిన వారినీ తిరస్కరించటం -రఘు వంశం లో 1-19 లో మల్లినాథుడు’’ శాస్త్రేష్వ కుణి ఠతా వృద్ధిహ్ ‘’ను ఇచ్చి వ్యాపృత పాఠ0 అన్నాడు ..రఘు వంశం -5-23 లో ‘’ప్రత్యగ్రహీత్సంగ గర మగ్రజ న్మా ‘’అనే దానికి ‘’తాంగిర0 ఇతి కేచిత్ పఠన్తి ‘’అని వ్యాఖ్యానించాడు

 మరికొన్ని చోట్ల మల్లినాథుడు కారణాలు ముఖ్యంగా వ్యాకరణ విషయం లో తెలియజేసేవాడు -కుమార సంభవం లో 5-13 లో సూరి ‘’ద్వయీ ‘’అనే మాటను తిరస్కరించి ‘’ద్వయే ‘’ను సమర్ధించాడు .పాణిని ప్రకారం ద్వయీ అనేది  ద్వయ మొదలైన వాటి స్త్రీలింగం అని దాని అర్ధం -’’ద్వై అవయవై యస్యాహః సా ‘’అని అంటే రెండు అవయవాలున్నదని భావం అని ఇది సందర్భానికి తగిన మాట కాదని చెప్పాడు .

 కుమార సంభవం లో  ‘’శుభ్రు ‘’పదాన్ని గురించి ‘’విమానానా శుభృకృతః పితుగృహే ‘’లో శుభ్రు పద ప్రయోగం లో అవమానం ఏమీ లేదు ‘’అందమైన కనురెప్పలుగల  పితృగృహం లో ఉన్న ఓ పార్వతీ ‘’అనటం లో తప్పేమీ లేదని సమర్ధించాడు .కొందరు వ్యాఖ్యాతలు శుభ్రు అనేది వ్యాకరణ విరుద్ధ శబ్దం అన్నారు .మరొక పాఠాన్ని తీసుకొని వారివాదాన్ని సమర్ధించుకున్నారు ..మల్లినాథుడు వారి వాదాలను నిర్ద్వంద్వముగా తిరస్కరించి శుభ్రు నే సమర్ధించాడు .మేఘ దూతం లో కాళిదాసు ‘’సగంధ ‘’ పదం వాడితే లక్ష్మీ నివాసుడు ,మహిమాగని మొదలైన వ్యాఖ్యాతలు ‘’సగర్వ ‘’అన్న పాఠక భేదాన్ని సమర్ధించారు ..ఆపదం  పై మల్లినాథుడు విభేదించలేదు కారణం రెండూ ఆ సందర్భం లో సమాన అర్ధాన్నే ప్రతిపాదిస్తున్నాయన్నాడు .దీనికి ‘’విశ్వ కోశం ‘’నుంచి ఉదాహరణ  చూపించాడు -’’గంధో  గంధక ఆమోదే లేశే సంబంధ గర్వయోహ్ ‘’.శాకుంతలం లో కూడా కాళిదాసు ‘’సగంధ ‘’శబ్దమే వాడాడు .

 మరికొన్ని చోట్ల ఇతర వ్యాఖ్యాతలు ఉదహరించిన పాఠక భేదాలను తిరస్కరిస్తూ కారణాలు చక్కగా స్పష్టపరచాడు మల్లినాథుడు ..అలాకామ్ పదాన్ని దక్షిణావర్త నాధుడు ఒప్పుకున్నాడు .ఉత్తర మేఘం లో ‘’ఆలకే  బాల కుందాను విధ్వం ‘’పై మల్లినాథుడు వ్యాఖ్యానిస్తూ -’’’’అలక మితి ప్రధమాంత పాఠే సప్తమీ ప్రక్రమ భాంగః స్యాత్ -నాధ స్తు నియత పుంలింగతా హానిశ్చేతి  దోషాన్తరా మహతా దసత్ -స్వాభావ వక్రణ్య లకాని పారిత మురహ్ -కృత్సనీ ధరహః ఖండితః ఇత్యాదిషు ప్రయోగేషు నపుంసక లింగ గతాదర్శనాత్ ‘’

 మరొక చోట ‘’మహాభాగా ‘’పదాన్ని మల్లినాథుడు సంబోధక ప్రధమా విభక్తిగా భావిస్తే ,భక్తి హేమాద్రి ,చారిత్రిక వర్ధనుల ’’తాయా ‘’ను  తీసుకొని రెండూ నైరూప్య నామవాచకం యొక్క విభాగాలు అన్నాడు .-’’భక్తిహ్ ప్రతీక్షేషు కులోచితా తే పూర్వాన్ మహాభాగ తాయాతి శేషే ‘’-’’పూర్వాన్ మహా భాగవతయా విశేషే ‘’.

మేఘ దూతం లోని ‘’కామార్త హి ప్రక్రుతి కృపణా శ్చేతనా చేతనేషు ‘’వాక్యాన్ని ‘’ప్రణయక ప్రనాహ ;;పాఠం నువ్యాఖ్యాత  వాసుదేవ అంగీకరించాడు ప్రణయ పదం ప్రార్ధన అనే అర్ధాన్ని ఇస్తోందికూడా .దీన్ని విక్రమోర్వశీయం లో కూడా కాళిదాసు వాడాడు .మల్లినాథుడు ప్రక్రుతి ప్రాణాహుని పాఠాన్ని గ్రహించాడు .ప్రేమికులలో ఉండే జ్ఞాన అజ్ఞాన వివరణలను  ఇది సూచిస్తుందని మల్లినాథుని భావన .ఇక్కడ  ప్రార్ధన  అనే అర్ధం సరికాదు అని చెప్పాడు సూరి

 రఘు వంశం లోని ‘’మరుత్సఖస్యేవ బలాహకస్య గతిర్విజ ధ్నే నహి తప్రతస్య  ‘’వాక్యం తప్పనిసరిగా పరిశిలింప దిగింది ..వసిష్ఠుని శరీరం శక్తిని ప్రదర్శిస్తోంది దాన్ని గాలి గాలి అడ్డుకోలేక పోతున్నాయి ఇక్కడ మారుత్సఖ పదాన్ని బహువ్రీహిగా భావిస్తే పదం అందం చల్లారెట్లు పెరుగుతుంది పాణిని ప్రకారం అది తత్పురుష .మల్లినాథుడు పాణిని నే అనుసరించాడు హేమాద్రి ,చరిత్ర వర్ధను లు కూడా ఇదే ఇబ్బంది ఎదుర్కొన్నారు -’’మరుతః సఖేతి తత్పురుషో ,బహువ్రీహో సమాసాంతా భావత్ ‘’

మల్లినాథుడు అనేక చోట్ల అన్య పాఠాలను తిరస్కరించాడు శిశుపాల వధలో బాహ్లికుని అశ్వాలు రేపిన ధూళి  వర్ణన ఉంది .భూమిపై గుర్రం యొక్క కదలిక లు ప్రేయసీ ప్రియుల సంధానంలాగా ఊహించాడు కవి .గుర్రం  నిస్శ్వాసం దుమ్ముకణాల వెదజల్లుడుగా ఊహించాడు  . భూమిపై వెంట్రుకల వ్యాప్తిలా అనిపించింది .ముక్కు పుటాలు ఎగర వేయటం రోమాలు నిక్కబొడుచుకొని మరింత ధూళి లేవటంగా అనిపించింది -’’నాసా విరొక పవనోల్లసితంతమీ యో -రోమాంచనామివ జగన్ రజః పృధివ్యాహ్ ‘’

 సశేషం

  మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -30-5-17- కాంప్-షార్లెట్ -అమెరికా

వీక్లీ అమెరికా -8-(2)

ఫయెట్టే విల్ సత్యసాయి రిట్రీట్ వారం -2(చివరిభాగం )

22-5-17 నుంచి 28-5-17 వరకు

       శని ఆది సోమవారాలలో కార్యక్రమ వివరాలు

27 28 తేదీలలో ఉదయం 5-30 కు ధ్యానం ,6-నుంచి 6-30 వరకు సుప్రభాతం 6-30 నుంచి 7 వరకు నగర సంకీర్తనం ,7 నుంచి 8 వరకు ఉపాహారం  8 నుంచి 8-40 వరకు భజన 9 నుంచి 10-15 వరకు శ్రీమతి గీతారామ్ ప్రసంగం ,10-20 నుంచి 10-50 వరకు బ్రేక్ ఫాస్ట్ ,11 నుంచి 12-30 వరకు ‘’పని కొ ట్లు’’ అంటే వర్క్ షాప్స్ ,12-30 నుంచి 1-45 వరకు భోజనం మధ్యాహ్నం 2 నుంచి 3-30 వరకు మళ్ళీ ‘’పని దుకాణాలు ‘’,3-30 నుంచి 4 వరకు టీ బ్రేక్ ,4 నుంచి 5 వరకు శనివారం నాడు కొస్బి పావెల్ ప్రసంగం 5నుంచి -6-15 వరకు రోమెల్ చిత్తూరి  ఉపన్యాసం 6-20 నుంచి 7 వరకు భక్తి గీతాలాపన రాత్రి 7-నుంచి 8 వరకు -డిన్నర్ ,,రాత్రి 8-15 నుంచి  10 వరకు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు ,ఆదివారం ఉదయం మధ్యాహ్నం శ్రీమతి గీతా రామ్ ప్రసంగాలు 4-నుండి 5 వరకు టామ్ లసంటా  ఉపన్యాసం 5 నుంచి 6 వరకు గీతా రామ్ తో ముఖా ముఖి మిగిలినవన్నీ పై విధంగానే

29-5-17 సోమవారం -ఉదయం ధ్యానం ,సుప్రభాతం  నగర సంకెర్తన  బ్రేక్ ఫాస్ట్ తర్వాత రిట్రీట్ పై సమాలోచనం 8-40 నుంచి 9 వరకు హారతి తో మూడురోజుల రిట్రీట్ సమాప్తం .

 మొత్తం 600 మంది ఈ రిట్రీట్ లో స్వంత  ఖర్చులు పెట్టుకొని వచ్చి ,డబ్బు పెట్టి హోటల్ రూమ్స్ లో ఉంటూ ,కార్యక్రమాలలో పాల్గొని తమ అకుంఠిత సాయి ఆరాధనను చాటుకున్నారు .ఇంతమందికి విసుగు విరామం లేకుండా ఇక్కడ సేవలు అందజేశారు .సాయి భావ దీప్తికి నిదర్శనమే నిలిచారు రిట్రీట్ ను జయప్రదం చేశారు . ప్రసంగాలన్నీ ఇంగ్లీష్ లోనే అని మరువరాదు .తెలుగు వచ్చిన వాళ్ళు ఉంటె మధ్యలో తెలుగు పదాలు ఎక్కడైనా రావచ్చు తప్ప అంతా ఆంగ్లం లోనే అందరికీ అర్ధమయ్యేటట్లే ప్రసంగాలు చేస్తారు . ఇక్కడ ఏ సభలో నైనా అంతే అని గమనించాలి . ఏ ప్రసంగాన్ని అయినా అత్యంత శ్రద్ధతో విన్నారు .’’పిన్ డ్రాప్ సైలెన్స్’’ పాటించి సంస్కారాన్ని చాటారు .దీనికి అందర్నీ తప్పక అభినందించాలి .

 రాలీ సెంటర్ వాళ్ళు మాకు 100 ఆపిల్ పళ్ళు ఉన్న పెద్ద బాక్స్ ‘’ప్రసాదం ‘’  అని చెప్పి ఆదివారం మేము ఇంటికి బయల్దేరే టప్పుడు వాళ్ళే తీసుకొచ్చి కారులో పెట్ట్టారు .ఇంకో బాక్స్ కూడా ఇస్తామంటే మేమే  వద్దన్నాం . ఈ వంద ఆపిల్స్ ను ఎలా సద్విని యోగం చేయాలో మా అమ్మాయి ఆలోచించింది .వచ్చేశనివారం తెలిసినవాళ్లు ఇంట్లో రుద్రాభిషేకం భోజనాలకు ఆహ్వానించారట అక్కడ సద్వినియోగం గా ప్రసాదంగా పంచి బెట్టాలని నిర్ణయించింది .చక్కని గ్రామీణ వాతావరణం లో పరిశుభ్రత ,పారిశుద్ధ్యం  భక్తి ,ప్రేమ సేవ ల మధ్య మనసులకు తాకే ప్రసంగాలతో  భక్తిభావ భజన లతో  ఆప్యాయత వర్షించే ఆతిధ్యం తో రెండు  రోజులు గడిపి మానసిక ఆనందాన్ని పొంది రీకూప్ అయి ఇంటికి తిరిగి వచ్చాము . ఇప్పుడు ప్రసంగ విషయాలు రాస్తాను ..

 జార్జియా కు చెందిన కాస్బి పావెల్ ప్రసంగం లో 1979 లో సత్య సాయిని మొదటి సారి దర్శించినట్లు ,తర్వాత బెంగుళూరులో 20 వేల  మంది ఉన్న సభలో ఉపన్యాసమిచ్చిన సాయి ని చూసి నట్లు ,తానూ ఒకసారి కస్టమ్స్ అధికారులవలన ఇబ్బందులు పడుతుంటే తెల్ల దుస్తులతో వచ్చి పరిష్కరించిన సాయిని చూసినట్లు ,పుట్టపర్తి రాగానే తనకేమీ తెలియ నట్లు ‘’నీకు కస్టమ్స్ వారి వాళ్ళ ఏదైనా ఇబ్బంది కలిగిందా అని అడిగినట్లు ,I+I=WEఅని సాయి చెప్పారని ,సాయి ఉపన్యాసాన్ని ఒకామె ఇటాలియన్ భాషలోకి అనువదించి చెబుతుంటే ఆమెకు సరైన పదం దొరక్క ఇబ్బంది పడుతుంటే బాబా అర్ధవంతమైన ఇటాలియన్ పదాన్ని సూచించటం తనకు ఆశ్చర్యం కలిగించిందని ఆయన సర్వాంతర్ వ్యాపి అనటానికి  ‘’లవ్ ఈజ్ గాడ్ ‘’అనటానికి ఇది నిదర్శన మని తన అనుభవాన్ని తెలియ జేశాడు

 గ్రీన్స్ లాండ్ సెంటర్ ప్రెసిడెంట్ గిరీష్ జంధ్యాల బాబాతో తన అనుభవాన్ని 10 నిమిషాలలో చెప్పాడు .ప్రసాదం గా పులిహోర అడిగి అడిగి మరీ పంచమని తనకు బాబా ఇస్తే అందరికీ పంచానని ,కానీ బాబా రెండుమూడు సార్లు రెట్టించి అడిగి అక్కడ ఒక కుర్రాడికి తక్కువే పెట్టావు వాడు దాన్ని వాళ్ళ అమ్మకు కూడా పెట్టాలి .అని చెప్పటం తనకు ఆశ్చర్యం కలిగిందని గొప్ప అనుభూతితో తెలియ జేశాడు .

శ్రీ రోమెల్ చిత్తూరి  ముస్లిం .అమితమైన సాయి భక్తుడు భజనలతో పరవశిస్తాడు . 2012 రిట్రీట్ లో ఆయన్ను చూశా .మాట్లాడా .తానూ రాసిన పుస్తకాలు కూడా ఇచ్చాడు . చక్కని ప్రాసంగికుడు . మాటలప్రవాహం లో కొట్టుకు పోవాల్సిందే . i +i=we కాదని Iమాత్రమే అవుతుందన్న ఉపనిషత్సారం చెప్పాడు రోమెల్ .భక్తులు పార్ట్  టైం గా కాక పూర్తి భక్తులుగా మా రాలని ,తనను బాబా ఐ ఎస్ పరీక్షకు తయారు కమ్మని ఆదేశిస్తే రోజుకు 16 గంటలు స్వామి సేవ చేస్తూ చదువుతూ పాసయ్యానని చెప్పాడు .తనకు గుండె ఆపరేషన్ జరిగితే స్వామి వచ్చి తన చెయ్యి పట్టుకొని ధైర్యం కలిగించారని ,తానూ సి బి ఐ ఆఫీసర్ గా దేశమంతా పనిచేశానని విదేశాలలో కూడా పని చేశానని ఎక్కడ చేసినా సాయి సత్సంగాలు నిర్వహించి సాయి పుస్తకాలు పంచి ప్రజలలో సాయి అవేకెనింగ్ తెచ్చానని ,తనపై అభి యోగాలు మోపితే అవి అన్నీ తప్పుడు వేనని స్వామి కృపవలన రుజువై తనజీవితం  మచ్చలేని జీవితంగా బాబా మలచారని ,రువాండాలో తానూ రిట్రీట్ చేస్తుండగా సత్య సాయి అన్ని ఏర్పాట్లు స్వయంగా చూసినట్లు అక్కడి వాళ్ళు తనకు చెప్పారని వాళ్లకు బాబా ఎవరో అసలు తెలియదని దీన్ని బట్టి నమ్మిన వారికి బాబా ఎంత చేరువలో ఉంటారో తెలిసిందని ,ఆయనపట్ల శరణాగతి ఉంటె అన్నీ ఆయనే చూస్తారని ,తానూ డిగ్రీ చదివిన మూడేళ్లు అన్ని వ్యసనాలకు బానిసయ్యానని ,తన పాత్ర ఏమిటో లోకానికి తెలియ జేయటానికి బాబా తనను ఆ  చెడు  అభ్యాసాలనుంచి దూరమయ్యేట్లు చేసి ఐ ఎస్ చదివించారని కృతజ్ఞతతో చెప్పాడు ‘’take active roll the rest He would do ‘’అటూ ప్రచార ఆర్భాటాలు వద్దు ,ఆయనకు ఇష్టం ఉండదు అతి వినయంగా ఉండాలి ప్రతి ఇంట్లో సాయిబాబా కు ఒక కుర్చీ వేసి పవిత్రంగా ఉంచితే ఆయన అన్నీ  చూస్తాడు .తాను  ఒక దొంగతనం కేసులో ప్రభుత్వ దనం కోట్లాది రూపాయలను దొంగలనుంచి స్వాధీన పరచుకొంటే ప్రభుత్వం తనకు 3 లక్షల నగదు పారితోషికమిస్తే దాన్ని బాబా పాదాలవద్ద ఉంచి దాన్ని కనిపెట్టించింది నువ్వే కనుక ఇది నీదే అని సమర్పించానని ,కానీ ఒక ధనికుడు 25 లక్షల చెక్కు పంపిస్తే అన్యాయపు సొమ్ము అది దాన్ని తగలబెట్టమని తగల బెట్టించారని ఆయనకు విలువలతో కూడిన జీవితమే ఇస్ట మని  చెప్పాడు .

20–3-2011 న సత్య సాయి అందరికి రెండు చేతులు ఎత్తి  నమస్కరిస్తూ చివరి దర్శనమిచ్చారని ,మనం కూడా అలాంటి ప్రేమతో అందర్నీ పలకరించాలని ,స్వామి శివానంద ను  పుట్టపర్తిలోని డాక్టర్ నర్సింహన్  ఒకప్పుడు బాబా దర్శనం వలన ఏమిటి ప్రయోజనం అని అడిగితె ‘’సత్య సాయి సందర్శనం లక్ష దేవుళ్ళ దర్శనం తో సమానం ‘’అని చెప్పారని ,తానూ ఒకసారి పాలం బాగ్ లో  లో నగర సంకీర్తనం చేస్తుంటే ఉదయాన ఆకాశం నుంచి వింతకాంతి భూమి మీద ప్రసరించటం అందరూ చూసి పులకించారని ,అందుకే బాబాకు సంకీర్తన చాలా ఇష్టమని చెప్పాడు ..’’భారత దేశం ధర్మ రాజు అయితే అమెరికా అర్జునుడు ‘’అని గొప్ప గా రోమెల్ అభి వర్ణించాడు  .’’మూడు సి ‘’లను దూరం చేసుకోవాలని అవే కంపారిజన్ ,క్రిటిసిజం ,కంప్లెయింట్ అని వివరించాడు .ఈ మూడూ దూరమైతే  ఇలపై  స్వర్గమే నర్తిస్తుంది .చివరగా ;’’;వన్  లవ్ ,వన్ ఫ్యామిలీ వన్ వరల్డ్ ‘’అనేది బాబా ఆదర్శమని అందరం దాన్ని అనుసరించి అందరికి సంతోషం కలిగిద్దామని చెప్పి రోమెల్  హర్షధ్వానాల మధ్య ప్రసంగం పూర్తి చేశాడు . స్ఫూర్తి దాయకమైన గొప్ప ప్రసంగం .

టామ్  లసంటా  ప్రసంగం సంతృప్తిగా లేదని పించింది .

బాలు కరణం 8 నిమిషాలలో తనకు ఉద్యోగం లో ప్రమోషన్ వచ్చి జీతం 5 వేలు నుంచి 25 వేలకు పెరిగినా ఒక నాస్తికుడైన బాస్ దగ్గర పని చేయటం ఇబ్బంది అనిపించి బాబాకు చెబితే ‘’వాడు ఎవడైతే నీకేమి .నీ పని నువ్వు చెయ్యి ‘’అని ప్రోత్సహించిన  వృత్తా0 తాన్ని  చక్కగా నాటకీయంగా చెప్పి మెప్పించారు

చివరగా శ్రీమతి గీతా రాం మూడు సార్లు చేసిన ప్రసంగ సారాంశాన్ని తెలియ జేస్తున్నాను .ఇందరిలో ఆమె స్టార్ స్పీకర్ అని పించారు హృదయాలకు హత్తుకొనేట్లు ప్రసంగించటం ఆమె కున్న గొప్ప లక్షణం ‘’షి .కాప్టి వేటేడ్ ది  ఆడియెన్స్ ‘’ సరస్వతీ దేవి ఆమె నాలుకపై నిజంగా నే నర్తించింది అనిపిస్తుంది

గీతా రామ్ ‘’బాబా అంటే బి అలెర్ట్ ,బి అవేర్ అరౌండ్ యు అండ్ ఇన్ ‘’అని అర్ధమని సాయి అంటే ‘’సాయి ఆల్వేస్ ఇన్ యు ‘’అని భావమని ,సత్యసాయికి సోనమ్మ అనే 80 ఏళ్ళ ముసలావిడ స్నానానికి నీళ్లు పెడుతూ ,ఆయన తిన్న పాత్రలు కడుగుతూ సేవ చేసేదని ,ఆమెకు ఒక సారి జబ్బు చేస్తే తన తండ్రిగారి కారులో ముందుబాబా వెనక ఆమె ,గీతా పెనుగొండ కు తీసుకు వెడుతుంటే గతుకుల మట్టి రోడ్డుపై కారు దిగిపోయి ఆగిపోతే బాబా ఒక్క వేలితో దాన్ని తోస్తే ముందుకు కదిలేదని ఇదేమిటి స్వామీ అని తన తండ్రి అడిగితె ‘’గోవర్ధనపర్వతాన్ని చిటికెన వేలుపై నిలబెట్టిన నాకు ఇది పెద్దకష్టమా ‘’అన్నారని ,గతుకుల రోడ్డులో సోనమ్మ బాధతో సాయీ సాయీ అని అంటుంటే ‘’సోనియామ్మా నేను నీ దగ్గరే ఉన్నానమ్మా ‘’అంటూ అనునయిస్తూ బెంగుళూరు లో డాక్టర్ కాలప్ప హాస్పిటల్ కు తీసుకు వెడితే వెంటనే ఆపరేషన్ జరగాలని చెబితే ,ఎనస్తీషియా ఇచ్చే డాక్టర్ ఆది వారం అవటం తో రాలేడే మో అని కాలప్ప అంటే ‘’మందుతాగి వాడే ఎనస్తీసియాలో ఉంటె వాడొచ్చి చేసేదేమి ఉంది ‘’అని బాబా చెప్పి సోనమ్మను నిద్రపొమ్మని చెప్పి ఆపరేషన్ చేయాల్సిన చోట తన వ్రేలు పెడితే అది మొద్దుబారగా డాక్టర్ కాలప్ప ఆపరేషన్ పూర్తి చేశాడని ,తన తండ్రి డా  పద్మనాభన్  ఇంటికి బాబా ను తీసుకు వెళ్లారని ఆయనకు వ0ట రాకపోతే బాబా తానె మిరియాల చారు కాచారని అప్పుడు వాళ్ళ అమ్మ వచ్చిందని తండ్రి బాబా తో ‘’ఈ పనేదో మీరే ఆమెకు పుట్టపర్తి లో చేయచ్చుకదా ‘’అని అడిగితె ‘’కాలం కర్మ కలిసిరావాలి పద్మనాభం ‘’అన్నారని చెప్పింది .

ఒక సారి ఒకమ్మాయిని పేరేమిటని అడిగితె ఆమె జాయ్ అని చెప్పిందని దానికి బాబా ‘’జీసెస్ ఫస్ట్ అదర్స్ నెక్స్ట్ ,యు లాస్ట్ ‘’అనే అర్ధం చెప్పారన్నారు .నమ్మకం కావాలి నీ నమ్మకం లో నీకు విశ్వాసం ఉండాలి ,క్రమశిక్షణ అంతటా ముఖ్యమన్నారని . తనను అమెరికా వెళ్ళమని చెప్పింది బాబా యే  నని చెప్పింది గీతా రామ్ ..

‘’వాక్ విత్ వాల్యూస్ ‘’అనే   మరో ప్రసంగం లో గీతా రామ్ బాబా ఎప్పుడూ తానూ ఒక అయస్కాంతం అని భక్తులు ఇనుప రజను అని దాన్ని ఆకర్షించటం తన లక్షణమని కానీ రజను తుప్పు పడితే ఆకర్షింప బడదని కనుక కల్మషం అనే తుప్పును ఎప్పటికప్పుడు వదిలించుకోమని చెబుతారన్నది .ఒక సారి ఒక విద్యార్థి తానూ యుద్ధానికి వెళ్లి అక్కడ సేవ చేస్తానని బాబా కు చెబితే ముందు చదువు పూర్తి చేయి తర్వాత నీ ఇష్టం అని హితవు చెప్పారని తానూ అన్నీ గమనిస్తూనే ఉంటానని ‘’foot steps of the ant is a thunder in my ears ‘’‘’అని తన మనోభావాన్ని తెలియ బరచారని   యెంత గొప్ప ఉన్నత విద్యావంతులైన ఉద్యోగస్తులైనా సేవలో ధన్యత చెందుతారని ఇంజనీర్ దశరధ రామి రెడ్డి రోజూ  పుట్టపర్తి లో పాలు కొని తీసుకువచ్చి బాబా భక్తులకు అందజేసేవాడని చెప్పారు .ఆయన భార్య  పుష్పాలతో చక్కని హారాలు అల్లేవాఁ రని   రోజూ 5 సార్లు ఆదండాలు బాబాకు వేసేవారని ఒక దందడ ను పోలి మరొక దండ  ఉండకుండా ఆమె అల్లేవారని చెప్పారు కానీ ఏనాడు ఆమె తన చేతులతో బాబాకు హారం వేసేవారుకాదని ,ఇతరులు వేస్తె చూసి ఆనందించేవారని అయన చనిపోతే భార్య ను  బాబా ఆశ్రమం లోనే ఉంచారని  చెప్పారు కొంతకాలానికి 1980లో బాబా హారాలు వేయవద్దన్నారని ఆమెకు ఆపని లేకుండా పోయిందని ఆతర్వాత 22 ఏళ్ళు అక్కడే ఉన్నా బాబాను ముసలివారు దర్శించే ‘’బుడ్డీ క్యూ ‘’లోనే వెళ్లి చూసేవారని చెప్పారు ఆమెతో బాబా ఎప్పుడూ మాట్లాడని లేదని అన్నారు . కానీ ఒకసారి బాబా బెంగుళూర్ లో ఉండగా ఇద్దరు కుర్రాళ్లను ఆమెను కారులో బెంగుళూరు తీసుకురమ్మని చెప్పి పంపారని వాళ్ళు వచ్చి రమ్మంటే రాంగ్ అడ్రస్ కు వచ్చారేమోనని తిప్పి పంపిందని బాబాకు చెబితే తిట్టి కారులో వెంటనే తీసుకు రమ్మని మళ్ళీ పంపారని ,అప్పుడామె నమ్మి వెళ్లిందని ,ఆయన ఆమెను బట్టల షాపులో 15 చీరెలు జాకెట్లు కొనిపించారని ,కావాల్సినవన్నీ కొనిపించారని విమానం లో ఆమెకు చాలా ప్రదేశాలు చూపించి మళ్ళీ పుట్టపర్తి చేర్చారని ఆమె స్వాయంగా గీతారామ్ కు వివరించినట్లు చెప్పారు .కనుక మనం ఆయన దృ ష్టి పడాలని ఎదురు చూడక్కర లేదు ఆయనకు అందరూ తెలుసు ఎప్పుడు ఏది ఎలా ఇవ్వాలో అలా  ఇస్తారు అన్నారు గీతా

 సాయి సాయి సాయి అనవే -సర్వం బ్రహ్మమనవే -బాబా బాబా బాబా అనవే భక్తితో మహిమతో పాల్గొనవే -రామ రామ రామ అనవే రాక్షస గుణములు పొమ్మనవే -కృష్ణా కృష్ణా కృష్ణా అనవే కష్టములు పోగొట్టుకొనవే -శివా శివా శివా శివా అనవే శివ కేశవులు సమమనవే ‘’-హరి ఓమ్  హరి ఓమ్  ఓమ్ హరి ఓం అనవే ఆత్మా రాముని కనుగొనవే ‘’అనే కీర్తన బాబా రాశారని ఇది దేశ విదేశాలలో బాగా ప్రచారమైంది చెప్పారు .ఒకసారి ఒక కెనడియన్ బృందం విని పులకించి అందులోని భావ ఔన్నత్యానికి పొంగిపోయారని గీత అన్నారు .సేవ అంటే ఆధ్యాత్మికతకు దారి .save లోని అక్షరాలను మారిస్తే seva అవుతుంది ..సాయిని ఆరాధిస్తే అడ్డంకులు తొలగిపోతాయి .అని నమ్మిన వారికి బాబా ఎంతటి ఆప్తుడుగా ఉంటారో వివరించారు గీతా రామ్ .

 సాయంత్రం ప్రశ్నోత్తరాలకు ముందు మళ్ళీ గీతారామ్ మాట్లాడుతూ ఒకసారి బాబా తమను హార్స్లీ హిల్స్ కు తనతో తీసుకు వెళ్లారని ,అక్కడ నీటికి ఇబ్బంది అని అందరం 8 గదుల్లో ఉన్నామని ఇంతమందికి నీళ్లను రెండు దున్నపోతుల కు అటూ ఇటూపెద్ద డ్రమ్ములు కట్టి3 మైళ్ళు  కిందనుంచి  రోజుకు మూడు సార్లు తెప్పించేవారని తమతో డాక్టర్ కస్తూరి కూడా ఉన్నారని 10 రోజుల రిట్రీట్ తర్వాత అందరం ఇంటికి బయలుదేరటానికి కార్లు ఎక్కి కూర్చున్నామని కానీ బాబా ఆ బంగాళా వెనక్కి వెళ్లి అక్కడ నీళ్లు మోసిన దున్న పోతుల వీపులు తట్టి పది రోజులుగా తమకు నీళ్లు మోసి తెచ్చినందుకు కృతజ్ఞత చెప్పి ,ఏడవ  వద్దని చెప్పి తానూ మళ్ళీ వస్తానని అభయమిస్తుంటే కస్తూరి గీతా లు స్వామి ఏమి చేస్తున్నారో చూడటానికి వెడితే ‘’దున్నపోతుల్లారా నేనేదో ఇక్కడ చేస్తుంటే మీరెందుకు వచ్చి చూశారు అనిచిరుకోపం ప్రదర్శిస్తే మేము చూడకపోతే ఈ విషయ0 లోకానికి ఎవరు రాసి చెబుతారు అంటే నవ్వేశాడట బాబా .అదీ సత్య సాయి కృతజ్ఞతా భావం .అన్నారు .

 తన వివాహ సంబంధం బాబానే కుదిర్చారని ఆయన అన్ని వస్తువులు కొని కావలసిన పదార్ధాలన్నీ చేయించి దగ్గరుండి వివాహం జరిపించారని చెప్పారు గీతా రామ్ .వెయ్యి మందికి భోజనాలు ఏర్పాటు చేశారట .

 అమెరికాలో ఒక సభలో తాను  మాట్లాడుతుంటే ఒక కాంగో జంట కు బాబా వాళ్ళ భాషలో దాన్ని చెప్పారని వాళ్ళు వచ్చి తనకు అభినందనలు తెలిపారని ‘’హి  హస్   ఏ ఫోకస్ ఆన్ ఎవరి థింగ్ .ఆలాగే రష్యన్లకూ బాబా తన ఆంగ్లప్రసంగాన్ని వాళ్ళభాషలో అర్ధమయ్యేట్లు చేశారని చెప్పింది ;’’సాయి కి అందరి హృదయ భాషలు తెలుసు ‘’అన్నది ‘’అన్నారు

.బాబా 70 వ పుట్టిన రోజుకు రమ్మని గీతను ఆహ్వానిస్తే రాలేనని అమెరికాలో నే జరుపుతున్నానని  అంటే ‘’అయితే నేనే వస్తాను ‘’అని చెప్పారని ,ఆ రోజు ఉదయం బాంక్ కు వెళ్లి ఏ టి ఏం లో డబ్బుతీసుకొని కారు ఎక్కగా ఎవరో నల్లని ఆగంతకుడుముసుగేసుకుని  కారులో ఎక్కి కూర్చుని కత్తి  మెడమీద పెట్టి అరవవద్దని చెప్పగా అనుకోకుండా కారులో ఉన్న సత్యసాయి చిన్న ఫోటో కాళ్లకు తన బొటన వ్రేలు తగిలిందని ఇంతలో పోలీసుకారు రావటం ,తానూ కంగారు పడకుండా ఉండటం ,తనను వాడు డ్రైవ్ చేయమంటే చేయలేననటం ,వాడే పోలీసుల హడా విడి చూసి డోర్ తెరుచుకు దిగటం వెంటనే పోలీసులు కారులోకి నెట్టేసి ఎక్కించుకోవటం తనకు భయం లేకపోయినా  పోలీసులు ఎస్కార్ట్ తో ఇంటి దగ్గర దింపటం మూడు నాలుగు నిమిషాల వ్యవధిలో జరిగిపోవటం అంతా బాబా మహిమగా ఆమె చెప్పారు అప్పటికే సాయి జన్మదినం ఇండియాలో జరగటం వాళ్ళమ్మ బాబా దర్శనం చేయటం ‘’గీత బాగుందా ‘’అని తెలియనట్లు అడగటం తానూ అక్కడికి వచ్చేముందే ఫోన్ చేసిందని చెప్పటం గీత ఇంటినుంచి బెంగళూర్ లోని తండ్రికి విషయంమంతా చెప్పటం తో విషయం తెలిసింది సాయంత్రం తండ్రిని బాబా జరిగిన విషయం చెప్పమంటే రెండే రెండు నిమిషాల్లో చెప్పటం అప్పుడు బాబా పూస గుచ్చినట్లు జరిగిన విషయమంతా వివరించటం ఆమె నన్ను ఒక్క సారి తలచుకొంటే నేను ఆమెకు ట్రిప్లికేట్ లో బదులిచ్చానని మొదటగా ఆమెలో స్థిర చిత్తాన్ని , తర్వాత పోలీస్ లను రప్పించటం మూడవది దొంగ కు బుద్ధి వచ్చేట్లు చేసి వాడంతట కు వాడే కారు దిగిపోవటం అనే ట్రిపుల్ బెనిఫిట్  కలిపించానాని సత్యసాయి వివరించార ని ఈ మొత్తం ఉదంతాన్ని చాలా నాటకీయంగా ,ప్రదర్శన పూర్వకంగా సస్పెన్స్ భరితంగా గీతా రామ్ వివరించి ప్రేక్షకుల హృదయాలను దోచుకున్నారు ..తనను పోలీసులు హాట్ లైన్ నంబర్ ఇచ్చి అవసరం వచ్చినప్పుడు ఫోన్ చేయమని చెబితే గీత ‘’నా హార్ట్ లైన నంబర్  బాబా ‘’ఉన్నారని చెప్పిందట ..ఎందుకు భయపడలేదని అడిగితె స్వామి ఉండగా నాకు భయమెందుకు .జీవితం శాశ్వతం కాదు అని బాబా నేర్పారు అన్నది .చివరగా సత్యసాయి బాబా చెప్పిన ‘’నీ పని నువ్వు చేస్తే నా పని నేను చేస్తా ‘’అన్న స్ఫూర్తిదాయకమైన మాట తో ప్రసంగం పూర్తి చేసి హర్షధ్వానాలు అందుకొన్నారుశ్రీమతి  గీతారామ్ .ఇలాంటి వారితో పరిచయమవ్వటం మాతో ఫోటో తీయించుకోవటం మా అదృష్టం .

         మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -29–5-17 -కాంప్ -షార్లెట్ -అమెరికా

–

—

—

—

—

—

—

మహా వ్యాఖ్యాన కర్త ఒక్కోసారి మహాకవిగా మారిపోతుండటం అరుదైన విషయమని పిస్తుంది . -వైశ్య వంశ సుధాకరం 2-రఘువీర చరిత0 3-ఉదార కావ్యం 4-భక్తి రహస్యం 5-నక్షత్ర పాతా ధ్యాయం  అనే అయిదు మల్లినాథ సూరి రచనలు లోకం లో ప్రసిద్ధి చెందాయి . కనుక విమర్శనా విశ్లేషణ వ్యాఖ్యానాలతో అగ్రభాగాన ఉన్న మల్లినాథుడు కవిగా కూడా సమున్నత స్థానం లో ఉన్నాడని తెలుస్తుంది ఈ ఐదింటిలో మొదటి రెండు మాత్రమే లభ్యమౌతున్నాయి .ఈ రెండిటిపై  సంక్షిప్తంగా విశేషాలు తెలుసుకొందాం

—

—

—

—

—

డూరులో ఉద్యోగం -2 ఒకవారం రోజులు రోజంతా అందరు మేష్టర్ల క్లాసులకు వెళ్లి పావుగంటలోపల సమయమే ఉండి ఎవరెవరు ఎలా బోధిస్తున్నారో పరిశీలించాను . లెక్కలమేస్టారు  ప్రసాద్ ,తెలుగుమేస్టర్  శర్మ  హిందీపండిట్ సావిత్రి గార్లు తప్ప అంతమంది లో ఎవరూ ఆప్ టు ది మార్క్ గా అనిపించలేదు .వీళ్లంతా రామమోహనరావు గారి జమానాలోవాళ్ళు . వాళ్ళదగ్గర అతివినయంగా ఉండటమే తప్ప బోధనలో మెళకువలు లేవు .మరో తమాషా నేను గమనించింది సాయంకాలానికి రామ మోహన రావు గారబ్బాయి దగ్గరకు స్కూల్   లోని అన్నివిషయాలూ చేరేసే వాళ్ళు .వీళ్ళనే గడప పూజారులు అనేవాళ్ళం  గుమాస్తా  ఉయ్యూరయ్య నిఖార్సైన మనిషి .లెక్క అంతా పకడ్బందీ స్కూల్ అకౌంట్ డబ్బులు కూడా అతని చేతికే ఇచ్చాను .ఎక్కడా తేడా రాదు .అంత నమ్మకం .గొల్లలు అతనే  రిటైరయ్యాక మేడూరు సర్పంచ్ గా ఎన్నికై మంచి పనులు చేశాడు . అంతా  బాగానే ఉంది కానీ ఎక్కడో ఇరుకు గదిలో నేనున్నట్లు ఫీలయ్యాను . నాకు స్వతంత్రం గా ఉండి  అన్నిపనులు సమర్ధంగా చేయటం ఇప్పటిదాకా అలవాటు .ఇక్కడ సాంస్కృతిక విషయాలేమిటో టీచర్లకూ పిల్లలకూ తెలియదు .ఇంతవరకు అల్లాంటివి ఇక్కడ జరగ లేదని చెప్పేవారు . అయినా నా పద్ధతిలో  వీటిని అధిగమించి నడపాలని నిర్ణయానికొచ్చాను .ముందుగా ప్రతిరెండవ  బుధవారం మిగతా చోట్ల చేసినట్లే సాయంత్రం చివరి పిరియడ్ లో వాటిని క్లాస్ టీచర్ల చేత నిర్వహించే పధ్ధతి మొదలుపెట్టాను వక్తృత్వ వ్యాసరచన క్విజ్ పోటీలు గా వీటిని చేయించాను  సైన్స్ క్లబ్ అంటే కూడా వీళ్లకు తెలీదు సైన్స్ మేష్టర్లతో దాన్ని ఏర్పాటు చేయించి సైన్స్ రూమ్ లో నెలకొక ప్రోగ్రామ్ చేయించాను .ప్రసిద్ధులైన సైన్టిస్ట్ ల జీవితాలను వారి పరిశోధనలను ఒకరిద్దరు విద్యార్థుల చేత సైన్స్ టీచర్ పర్య వేక్షణలో తయారు చేయించి మాట్లాడించాను .ఇవి విద్యార్థులలో బాగా క్లిక్ అయి నాపై విశ్వాసం కలిగించాయి ..అంతా బాగానే ఉంది అనిపించిన సమయం లో ఒక తమాషా జరిగింది .

—

–     |

సమాసపూర్వకం            వ్యాస పూర్వకం

దీపకః                                    తుల్య యోగితా

పోలిక దాగ్గిఉన్నా  ధ్వనికి అవకాశం లేదు సూచింపబడిన భావం  సూటిగా అర్ధాన్ని బలీయం చేసి అది ప్రాధాన్యం కోల్పోయి అపరాఅంగికమై గూనీ భూత వ్యంగ్యం లో ఒక అరకం అవుతుంది మరో చోట దీపకం తుల్య యోగితాల ప్రధాన లక్షణ భేదం వివరణ ఉంది సమాన లక్షణం ప్రాకృతానికి కానీ అప్రకృతానికి కానీ సమీపం లో ఉంటుంది  . 

  సూరి దృష్టాంత ,నిదర్శనాలంకారాలమధ్య భేద లక్షణాలన్నీ అదే స్ఫూర్తి తో చెప్పాడు  .రెండు వాక్యాలు రెండు విభిన్న భావాలను సంబంధం లేనివాటిని చెబితే దృష్టాంతం .రెండువాక్యాలు ఒకే  భావాన్ని విధి మొదలైన ఆదేశాలతో చెబితే అర్థవాదం తో ఉంటె నిదర్శనాలంకారం -”యత్ర పరస్పర నిరపేక్షా ర్ధ త్వేన  వాక్యార్ధ భేదస్తత్ర దృష్టాంత -యాత్ర సాపేక్షార్ధత్వే న విద్యర్ధ వాదయోరివ వాక్యయో  రేఖ వాక్యతా తత్ర నిదర్శనేతి  భేదః

    అలంకారాలతో సూక్షం భేదాలను మల్లినాథుడు గమనించాడు -”ప్రత్యాయ్యప్రత్యాయక భావోనుమానం -సమర్ధ సమర్ధకా భావే నిరపేక్ష యో తతస్టే  న హేతుర్వేర్యార్దంతరన్యాసః -కేవలం సామాన్యయోహ్ కేవలావ శేష యోర్వా నిరపేక్షయోరేవ హేతు త్వే దృష్టాంత -కార్యకారణా రూపవాక్యార్ధ యోస్తు సాపేక్షార్హే తుత్వే  వాక్యార్ధ హేతుకం కావ్యలింగమితి ”అని స్పష్టపరచాడు

 నిరూపించింది ,నిరూపించబడినదానిమధ్య సంబంధం ఉంటె అనుమానాలంకారం .కారణం ఒక సామాన్యం తో విశేషం విశేషం తో సామాన్యం సమర్ధిస్తే అర్ధాంతరన్యాసం .సామాన్య విశేష వాక్యాలు భావాలు వేరుగా స్వతంత్రంగా ఉంటె దృష్టాంతాలంకారం .రెండువాక్యాలలోని భావం కార్య కారణాలు గా ఉంటె కావ్యలింగాలంకారం అవుతుంది అని సందేహ రహితంగా ఏకావాలి లోని అలంకార చర్చలో వ్యాఖ్యాన చక్రవర్తి మల్లినాథ సూరి వివరించాడని  త్రివేదీ తెలియజేసినట్లుడా  పి .జి .లాల్యే పండితుడు మనకు చెప్పాడు . ఇంతటితో అలంకార చందన చర్చ కు సమాప్తి పలికి  ఏకావాలి పై మల్లినాథుని వ్యాఖ్యానం లోని ముఖ్య విషయాలను తరువాత తెలుసుకొందాం .

     అన్నమయ్య   జయంతి శుభాకంక్షలతో

   సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -10-5-17 -కాంప్-షార్లెట్ -అమెరికా

—

లో లైబ్రరీజర్నేల్ ఆ నవలను ”ఈ శతాబ్దపు ఉత్తమ నవల ”అని ఎన్నికద్వారా తేల్చింది ఇదిఒక రకం గా ఆమె జీవిత చరిత్రే .పూర్తి యదార్ధ సంఘటనల తోనే రాసింది అందుకే జీవత్వం తో తొణికిసలాడింది

నా దారి తీరు -100

మేడూరు లో ఉద్యోగం

2-9-1989 న చిలుకూరి వారి గూడెం లో చేరిన నేను 22-8-90 సాయంత్రం విధులనుండి విడుదలై ,రిక్వెస్ట్ ట్రాన్స్ ఫర్ కనుక జాయినింగ్ టైం ఉండదు కనుక మర్నాడే  మేడూరు హైస్కూల్ లో 23-8-90 ఉదయం చేరాను .

సుమారు సంవత్సర కాలమే చిలుకూరి వారి గూడెం లో పని చేసినా ,ఆ స్కూల్ అన్నా ఆ ఊరు అన్నా విపరీతమైన అభిమానం ఏర్పడింది .మళ్ళీ ఎప్పుడైనా అక్కడే చేయాలని అనిపించేది .అంతమంచి వాతావరణం ఏర్పడి ,అనుబంధం శాశ్వతమయింది .అందుకే ఈబాద .రాను పోనూ ప్రయాణపు ఇబ్బంది తప్ప అక్కడనాకు యే ఇబ్బందీలేదు స్టాఫ్ సహకారం ,పిల్లల ప్రవర్తన కమిటీ వాళ్ళ చేయూత అన్నీ అందుకొని స్కూల్ రూపు రేఖలనే మార్చగాలిగాను .ఇంత గొప్ప అభి వృద్ధి చేయగాలుగుతానని నాకే తెలియదు అన్నీ కుదిరి అలా జరిగింది .ఇందులో నాకు సహకరించిన లెక్కల మేష్టారు శ్రీ పురుషోత్తమా చారి సెకండరీ మాస్టారు శ్రీ శేషగిరి రావు హాస్టల్ వార్డెన్ శ్రీ రాఘవుల చేయూత జీవితం లో మరువ లేనిది .నేను అక్కడి నుంచి బదిలీ అయి వచ్చినా, వీళ్ళు నాతో ,మా కుటుంబం తో అదే బాంధవ్యాన్ని కొనసాగించారు .లెక్కల మాస్టారి తల్లిగారు భార్య నా యెడల చూపిన ఆప్యాయత మరువలేను .పై మూర్తిత్రయం బెజవాడ వైపు వచ్చినప్పుడల్లా ఉయ్యూరు వచ్చి మా ఆతిధ్యం పొంది వెళ్ళేవారు వాళ్ళను చూస్తే మహదానందంగా ఉండేది .పూర్వం మానికొండలో రాజుగారు గరుడాచలం గారు ,రాఘవ రావు లు యెంత అభిమానంగా ఉండేవారో అదే ఇప్పుడు కనిపించింది .జననాంతర సౌహృదం అనిపిస్తుంది ఆలోచిస్తే .అలాగే మేము మైలవరం వైపు వెళ్ళినా వాళ్ళను కలిసి మాట్లాడకుండా ఉండే వాళ్ళం కాదు .మా మూడో వాడు మూర్తి చిలుకూరి వారి గూడెం దగ్గర రామ చంద్రాపురం లో ఆర్ ఏం పి డాక్టర్ గా ఉన్నప్పుడు ,మైలవరం దగ్గర గణపవరం లో ఉన్నప్పుడు కారు మీదమా అక్కయ్య బావలతో  మైలవరం లో రాఘవులుగారిని పుల్లూరులో ఆచార్యుల గారి ఫామిలీ ని అక్కడికొచ్చిన శేష గిరి రాగారినీ చూసి కిన్నెర సాని ,భద్రాచలం ,నెమలి ,జమలాపురం ఒక సారి వెళ్లాం మరో సారి మా అమ్మాయి మేము కలిసి వెళ్లి వీళ్ళందర్నీ చూశాం .అలా చాలాకాలం కొనసాగింది .

తర్వాత శేషగిరి రావు గారు నన్ను మళ్ళీ చిలుకూరి వారి గూడెం ట్రాన్స్ ఫర్ చేయించే ప్రయత్నం శాసనసభ్యులు శ్రీ కోమటి భాస్కర రావు గారిద్వారా చేస్తానని రిక్వెస్ట్ రాసి ఇమ్మని ,రెండు మూడు సార్లు నేను అడ్డాడలో ఉండగా వచ్చి అడిగారు .అది ఇక జరగని పని అని ఆయన్ను సమాధాన పరచి పంపేవాడిని .ఆయనకు హెడ్మాస్టర్ బండి రామారావు కు కెమిస్ట్రీ కుదరలేదని ఆయన మాటల్లో తేలింది స్కూల్ డబ్బు స్వాహా చేస్తున్నాడని కూడా చెప్పిన జ్ఞాపకం గుడివాడలో ఆయన బ్రహ్మాండమైన ఇల్లు కట్టి గృహప్రవేశానికి స్వయంగా ఆహ్వానిస్తే వెళ్లాను అక్కడ లెక్కలమేస్టారు వార్దేన్ గారు మళ్ళీ కలిశారు .తర్వాత శేషగిరి రావు గారికి హార్ట్ ఎటాక్ వచ్చిందని లేక్కలమేస్టార్ ఫోన్ చేస్తే బెజవాడ విజయ టాకీస్ ఎదురుగా ఉన్న హాస్పిటల్ లో ఇన్సెంటివ్ కేర్ లో ఉండగా చూసొచ్చాను .కాని ఆయన ఆతర్వాత రెండుమూడు రోజులకే చనిపోయారు .వాళ్ళబ్బాయి శ్రీనివాస్ ఫోన్ చేసి చెప్పాడు గుడివాడలో కార్యక్రమాలు చేశారు కాని నేను వెళ్ళలేక పోయాను వీరు భొట్ల శేషగిరిరావు గారి అన్నగారికి ఉయ్యూరు లో ఉన్న వేమూరు దుర్గ,సుబ్రహ్మణ్యం గార్ల అమ్మాయినిచ్చి ద్వితీయం చేశారు .ఆ సందర్భం గా రెండు వైపులవారూ నన్ను సంప్రదించి మంచి చెడ్డలుతెలుసుకొన్నారు ఈ విధంగా ఉయ్యూరు బంధం ఆయనకు ఏర్పడింది

లెక్కల మాస్టారు ఏం .పురుషోత్తమా చారి గారి తో స్నేహం అసలెన్నటికీ మరుపు రాదు ఆయన కుటుంబం తో నూ అంతే .ఇదెక్కడి బంధమో ఆశ్చర్యమేస్తుంది .ఆచారి గారి తల్లిగారి ఆరోగ్యం బాగా ఉండేదికాదు భార్య చాలా సన్నగా అనారోగ్యంగా నే ఉండేవారు .కాని ఆదరణకు స్నేహానికి వాళ్ళనే చెప్పుకోవాలి ఆడపిల్ల మగ పిల్లాడు చిన్నక్లాసులు చదువుతున్నారు .దాదాపు 8 ఏళ్ళక్రితం ఆచారి గారు చనిపోయారని వాళ్ళబ్బాయి ఫోన్ చేశాడు .వెళ్ళలేక పోయాను .తర్వాత వాళ్ళ అమ్మాయి వివాహం మైలవరం లో చేస్తున్నామని శుభలేఖ పంపి వాళ్ళబ్బాయి ఫోన్ చేసి చెప్పాడు  .అదే ముహూర్తానికి బెజవాడలో మల్లాది వెంకటేశ్వర్లు కూతురు వివాహం .వివాహం చూసి అక్షంతలు వేసి దీనికి హాజరైన దంటు వారబ్బాయి ,వెంపటి శర్మగారబ్బాయిలను చాలా రోజుల తర్వాత చూశాం .అక్కడికి మమ్మల్నిద్దర్నీ చూడటానికి వచ్చినఆత్మీయులు కవి కధకులు  శ్రీ గంధం వేంకాస్వామి శర్మ గారిని చూశాం అప్పటికే 85 ఏళ్ళ వృద్దు ఆయన .’’ఎందుకండీ శ్రమ పడి వచ్చారు ?మేమే మిమ్మల్ని చూడటానికి వచ్చేవాళ్ళం కదా ‘’అన్నాను .ఆయన నవ్వి ‘’మీ ఇద్దర్నీ చూస్తే పార్వతీ పరమేశ్వరులని పిస్తుంది అందుకే దర్శనం కోసం వచ్చాను ‘’అన్న ప్రేమాభిమాన మూర్తి వారు .ఇదే వారిని చూసిన చివరి సారి .ఆ తర్వాత మేము అమెరికా వెళ్ళటం అక్కడ మేము ఉండగానే వెంకాస్వామి శర్మగారు చనిపోవటం జరిగింది

సత్యనారాయణ పురం లో మల్లాది  వెంకటేశ్వర్లు కూతురు పెళ్లి నుంచి సరాసరి బస్ స్టాండ్ కు వెళ్లి మైలవరం బస్ ఎక్కి ఫంక్షన్ హాల్ కు చేరేసరికి సుమారు మధ్యాహ్నం 2 అయింది వేలాది మంది వచ్చి భోజనాలు చేసి వెడుతున్నారు మేము లేక్కలమాస్టారి భార్యను పలకరించి పెళ్లి కూతురు కు కానుక అందజేసి ఆశీర్వ దించి వాళ్ళబ్బాయి అబ్బాయాచారి మా కోసం ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన చోట వివాహ భోజనం చేసి మళ్ళీ బస్ ఎక్కి బెజవాడ మీదుగా ఉయ్యూరు చేరాం ఇన్ని జ్ఞాపకాలు మాకు లేక్కలమేస్తారి కుటుంబం తో ఉన్నాయి పిల్లలిద్దరూ మైలవరం లకిరెడ్డి బాలిరెడ్డి ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్ లోనే బి టేక్ చదివి బెంగుళూర్ లో ఉద్యోగాలలో ఉన్నారు మంచి అభివృద్ధి సాధించారు లెక్కల మేస్టారి మంచి మనసే ఈ అభివృద్ధికి కారణం వారి అమ్మగారి ఆశీస్సులు విశుద్ధ హృదయం తోడ్పాటుగా నిలిచాయి .

అంతకు ముందు మైలవరం గర్ల్స్ స్కూల్ హెడ్ మిస్త్రేస్ విజయ లక్ష్మి గారి పదవీ విరమణకు ఆహ్వానిస్తే నేనూ  వెళ్లాను అప్పుడు ఆచారిగారు కలిసి ఇంటికి తీసుకు వెళ్ళారు .

మేడూరు స్కూల్ విశేషాలు

ఉయ్యూరు లో 23-8-90 ఉదయం 7 గంటలకేఇంట్లో భోజనం చేసి సరాసరి బెజవాడ మేడూరు బస్ ఎక్కి ,తాడంకి కపిలేశ్వరపురం వీరంకిలాకు పమిడిముక్కల మీదుగా మేడూరు చేరాను .ఉదయం విధుల్లో చేరినట్లు సంతకం పెట్టాను .పెద్దస్కూల్ .సుమారు ౩౦౦ మంది పిల్లలు .అన్నీ రెండు సెక్షన్లు .స్టాఫ్ అందరూ కొత్త నా ముందు ఇక్కడ పనిచేసిన శ్రీ జి ఎస్ యెన్ చౌదరి కూడా బిఎడ్ లో నా ట్రెయినింగ్ మేట్ అవటం మరో తమాషా అతన్ని పునాది పాడు వేశారు .ఒక సారిస్కూల్ అంతా కలయ తిరిగా .మంచి బిల్డింగ్ లున్నాయి .పెద్ద ఆటస్థలం  మంచి లేబరేటరీ దానిలోనే పాఠాలు చెప్పటానికి వీలైన విశాలమైన హాలు ,పైన లైబ్రరీ కం కామన్ హాల్ ఉంది లైబ్రరీలో చాలా పుస్తకాలు మంచి పుస్తకాలు ఉన్నాయి లైబ్రేరియన్ శ్రీమతి  కోటమ్మ అనిజ్ఞాపకం ఇక్కడే ఉద్యోగం లో చేరి నాన్ స్టాప్  గా పని చేస్తోంది చాలా మంచి ఆవిడ అనిపించింది .పెద్దావిడే .స్కూల్ ముందు వెనకా ఆట స్థలం చుట్టూ కొబ్బరి చెట్లు బాగా ఉన్నాయి పెద్ద ఊటబావి దానికి ఎలక్ట్రిక్ మోటారు ఓవర్ హెడ్ వాటర్ టాంక్ అన్నీ ఉన్నాయి .కొబ్బరి  పోషణకు ప్రభుత్వం డబ్బు అందజేస్తుంది మూడు నేలలలకోసారి జమాఖర్చులు పంపాలి ఉయ్యూరయ్య అనే జూనియర్ గుమాస్తా స్కూల్ లెక్కా డొక్కా తోపాటు దీన్నీ చూస్తాడు .నమ్మకస్తుడు భయస్తుడు కమితీవారి తలలో నాలుక కూడా .కొంతా స్థలం లో వరిసాగు కూడా ఉంది గొప్ప  .సీనియర్ గుమాస్తా సుబ్రహ్మణ్యం గారని గుర్తు ఉయ్యూరులో మాధవరావు అనే ఆయన తోడల్లుడు .గంభీరంగా ఉంటాడు .సైన్స్ మేస్టర్ శ్రీసుబ్రహ్మణ్యం  నాతొ పెనమకూరులో చేశాడు .భార్య గ్రేడ్ టు తెలుగుపండిట్ .లెక్కల మాస్టారుశ్రీ ప్రసాద్ అని చాలా సమర్ధుడు ,మంచి టీచర్ .తలలో నాలుక .స్కూల్ ఇంచార్జ్ హెడ్ మాస్టర్ ఆయనే ఇంకో పోస్ట్ లో ఎవరో ఒకరు రావటం వెళ్ళటం జరిగేది .కనుక బాధ్యతఅంతా ప్రసాద్ గారిమీదే ఉండేది .సీనియర్ తెలుగు మేష్టారు శర్మగారు .దగ్గరలో ముళ్ళపూడి వారు స్కూల్ ఫంక్షన్ లన్నీ ఈయనే నిర్వహించేవారు .వాళ్ళబ్బాయి టెన్త్ లో ఉన్నాడు చురుకైనవాడు పబ్లిక్ లో స్కూల్ ఫస్ట్ వచ్చాడు నాకు బాగా ఇష్టమైన శిష్యుడు చాకు అంటామే అలాంటి షార్ప్ నెస్ ఉన్నవాడు ఆయన కుటుంబం లో అందరూ తెలుగు పండితులే ఒక అన్న పెనమకూరు లో తెలుగు పండిట్ .ఇంకో ఆయన కపిలేశ్వరపురం లో అలా .సోషల్ మేష్టారు మస్తాన్ గారు .ఇక్కడి వాడే  హిందీటీచర్ లేడీ .ఉయ్యూరు లనుండి వస్తారు కోటలో అద్దెకుంటున్నారు భర్త తమిరిశ దగ్గర సోషల్ మేష్టారు ఇద్దరు ఆడపిల్లలు .పేరు తూటుపల్లి సావిత్రి అనిజ్ఞాపకం .సెకండరీ గ్రేడ్ లలో లంకపల్లి ఆయన నల్లగా పొట్టిగా ఉండేశ్రీరామ మూర్తిగారు .మా మామయ్యా వాళ్ళ పొలం కౌలుకు చేస్తానని ఒకటి రెండు సార్లు ఉయ్యూరులో నన్ను చూశానని గుర్తు చేసుకొన్నారు  .ఈయనే స్టాఫ్ సెక్రటరి .అందర్నీ ఒప్పించగలిగే ఓర్పూ నేర్పూ ఉన్నవారు .భీష్మ పితామహుడు ఒకాయన రెడ్డియ్యగారు ఉండేవారు .క్రాఫ్ట్ మాస్టర్ ప్రకాశ రావు గార్డెనింగ్ .’’దేవదాసు ‘’.అటెండర్ అర్జున రావు .రుద్రపాక వాడు ఇక్కడే సెటిల్ అయ్యాడు నైట్ వాచ్ మన్ ఆ ఊరివాడే కోటయ్య .సీనియర్ డ్రిల్ మాస్టారు శ్రీ సుబ్బారావు కపిళేశ్వరపురం వాడు రెండో డ్రిల్ మాస్టారు పమిడిముక్కలనుంది వచ్చేవారు మెతక మనిషి .నా దగ్గరే రిటైర్ అయ్యాడుసహృదయుడు  లాబ్ అసిస్టంట్ ప్రసాద్ –అతనికొడుకు 9 లో ఉన్నాడు స్కూల్ లో సంచాయిక ‘’అనే పిల్లల పొదుపు పధకం నేనెక్కడ పని చేసినా సమర్ధంగా నిర్వహించాను ఇక్కడ దాన్ని ప్రసాద్ చూస్తున్నాడు .వార్షికోత్సవం నాటికి ఎవరు ఎక్కువ పొడుపు చేస్తే వారికి బహుమతి ఇచ్చేవాళ్ళం .బాగా తెలివిగలవాడు సహృదయుడు .కొద్దికాలానికి గుమాస్తా సుబ్రహ్మణ్యం గారు బదిలీ అయి, లోయ శంకర రావు వచ్చాడు జగజ్జన్త్రీ మాటల గారడీ వాడు పని కూడా స్పీడ్ గా చేసేవాడు బాగా రాజకీయ పలుకుబడి ఉన్న వాడు .నాకు బాగా ఉపయోగ పడ్డాడు .అలాగే కొద్దిమంది బదిలీ అవటం కొత్తవాళ్ళు రావటం జరిగేది .

సాయంకాలం స్టాఫ్ సెక్రెటరి స్టాఫ్ సమావేశం ఏర్పాటు చేశారు తేనీటి విందు ఇచ్చారు .నన్ను నేను పరిచయం చేసుకొని అందరి పరిచయం చెప్పించి ,అందరం కలిసి స్కూల్ అభి వృద్ధికి పని చేద్దాం యిలా చేస్తా అలా చేస్తా అని నేను చెప్పను సంవత్సరం చివరికి మనం ఏం చేశామో తెలుసుకొందాం అని చెప్పాను ఒక పావుగంటలో స్టాఫ్ మీటింగ్ పూర్తీ చేశాను స్కూల్ జనరల్ డిసిప్లిన్ అంతా డ్రిల్ మాస్టర్ సుబ్బా రావు గారే చూసేవారు .రోజూ సమయానికి అసెంబ్లీ నిర్వహించటం ,లేట్ గా వచ్చిన వాళ్లకు పనిష్మెంట్ ఇవ్వటం అన్నీ పకడ్బందీ గా చేసేవాడు .టీచర్ లలో బాడ్మింటన్  ఆడే వాళ్ళలో నేనూ తెలుగు మాస్టారు డ్రిల్ మాస్టారు , సైన్స్ ,లెక్కల మేస్టార్లు ఉన్నాం మేమందరం వాలీబాల్ కూడా ఆడేవాల్లమే కనుక స్కూల్ అయ్యాక ఒక గంట ఆడుకొని అప్పుడు బయల్దేరేవాళ్ళం

మళ్ళీ ప్రయాణం తిప్పలు

మేడూరు ఉయ్యూరుకు దగ్గరే .సుమారు 15 కిలోమీటర్లు కాని రోడ్డు బాగుండదు బస్ ఫ్రీక్వెంసి లేదు .ఏదో రకంగా వీరంకి లాకు చేరితే అక్కడినుండి వెళ్ళాలంటే ‘’టంగు’’ తెగేది .ఏదో తంటాలుపడి పమిడిముక్కల చేరితే అక్కడి నుండి స్కూల్ పిల్లల సైకిల్ మీద ఎక్కి వెళ్ళాలి లేక పోతే లెఫ్ట్ అండ్ రైట్ రెండుకిలోమీటర్లు   అలాగే సాయంకాలం 5 గంటలకే మేడూరు నుంచి విజయవాడ బస్ .అది మిస్ అయితే ఆరున్నరకో ఏడుకొ కాని మళ్ళీ బస్ లేదు .ఇంటికి చేరేసరికి ఎనిమిది దాటేది .ఒక రకంగా నాపని’’ పెనం మీంచి పొయ్యిలోకి ‘’అన్నట్లు అయిందేమో అనిపించింది .

సాయంకాలం బస్ కోసం స్కూల్ దగ్గరే ఉన్న యలమంచిలి వెంకటేశ్వరరావు గారు అనే రిటైర్డ్ సెకండరీ గ్రేడ్ మాస్టారి అరుగులపై ఆయనతో కబుర్లు చెప్పుకోవటం ఆయన శ్రీ పి శ్రీరామ మూర్తి గారి మనిషి .కబుర్లు బాగానే చెప్పేవారు ఎన్నో పాత విషయాలు తవ్వుకొని మాట్లాడుకొనేవాళ్ళం అలాగే ఆ ఊళ్లోనే రిటైర్ అయిన ఒక హిందీ మాస్టారు కూడా ఉన్నారు ఆయనా వెంకటేశ్వర రావే ఆయన ఇక్కడ ట్యూషన్ కింగ్ .

శ్రీ యలమంచిలి రామమోహన రావు గారు

మేడూరు అన్నా మేడూరు స్కూల్ అన్నా శ్రీ యలమంచిలి రామమోహన రావు గారే జ్ఞాపకం వస్తారు ఎవరికైనా మేడూరు లోనే కాదు చుట్టూ ప్రక్క వంద గ్రామాలలో అంతటి మంచి మనిషి .లేరు .మేడూరు గ్రామ సర్పంచ్ గా దాదాపు 25 ఏళ్ళు పనిచేశారు స్కూల్ బిల్డింగ్ కు స్థలం ఇచ్చి బిల్డింగ్ కట్టించారు .పంచాయితీ భవనం పసువులాస్పత్రి వంటివి అన్నీ వారి వితరణ వలన వచ్చినవే  ఆయన గొప్ప సంస్కారి .మాంచి కాంగ్రెస్ అభిమాని నిజాయితీకి నిర్భీకతకు ప్రసిద్ధి .ఎప్పుడూ తన చేయి పైనే ఉండాలని కోరుకొనేవారు దాన ధర్మాలకు లెక్కేలేదు .శ్రీ కాకాని వెంకటరత్నం గారికి నమ్మిన బంటు ,కాకాని వారు యే ఎలక్షన్ లో నిలబడినా ఖర్చు అంతా రామ మోహన రావు గారిదే దానితో ఎలక్షన్ అయ్యాక ఈ యన పొలం నాలుగో ఐదో ఎకరాలుఖాళీ .అంతమాత్రం చేత వెనకడుగు వేసేవారుకాడు మళ్ళీ ఎన్నికకు మళ్ళీ రెడీ సుక్షేత్రమైన మాగాణి పొలం కాకాని వారికోసం ఎన్నికలార్పణం అయ్యేది .సర్పంచ్ గా గ్రామాన్ని సర్వతోముఖా భి వృద్ధి చేశారు కాని రోడ్డు సౌకర్యం ఎర్పరచుకోలేక పోయారు తారు రోడ్డు గతుకుల రోడ్డే గతి .రావు గారికి రాజకీయ ప్రమోషన్ రావాలని ఆశించారు జనం దానికి ఆయన ససేమిరా అనేవారు నేను శాసన సభకు నిలబడతాను అంటే కాకానికి నిలబడే సాహసం ఉండేదికాదు అంత సాహసం ఈ వీర భక్త హనుమాన్ చేయలేదు ఏనాడూ .చివరికి ఉయ్యూరు మండలానికి ఉపాధ్యక్షులుగా అందరి బలవంతం మీద పోటీచేసి ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యారు .ఆయన కనబడినా ఆయన పేరు చెప్పినా ‘’చేయెత్తి మహానుభావుడు ‘’అని నమస్కరిస్తారు జనం అదీ ఆయన కున్న కీర్త ప్రతిష్ట ‘అలాంటి రామ మోహన రాగారు నేను మేదూరులో చేరటానికి సుమారు రెండు నెలల ముందు చనిపోయారు .వాళ్ళబ్బాయి శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర రావు  మేడూరు సర్పంచ్ .ఆయన తమ్ముడు ఉయ్యూరు షుగర్ ఫాక్ట్రరీ లోను ,చుట్టూ ప్రక్కలా ప్రసిద్ధుడైన చెరుకు రైతు .పేరు గుర్తు లేదు .స్కూల్ కు సలహా దారు కూడా  ఇదీ నేను చేరిన మేడూరు అక్కడి స్కూలు నేపధ్యం మిగతా వివరాలు తరువాత తెలియ జేస్తా .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -29-8-16- ఉయ్యూరు