సరసభారతి ఉయ్యూరు

ఉయ్యూరు పెన్షనర్స్ అసోసిఏషణ్ 17-12-15 గురువారం ఉదయం నిర్వహించిన 33వ జాతీయ పెన్షనర్ల దినోత్సవం లో సభాధ్యక్షుడిగా నేను పాల్గొన్న చిత్ర మాలిక

నాలుగవ గీర్వాణం

గీర్వానకవుల కవితా గీర్వాణం-4

44-త్రిపురాంతకకవి (18వ శతాబ్దం  )

యాచ ప్రబంధం అనే చారిత్రాత్మక కావ్యం రాసిన త్రిపురాంతక కవి కౌండిన్య గోత్రీకుడు భట్టపాదుని కుమారుడు .వెలుగోడు ,వెంకట గిరి రాజ్య స్థాపకుడు యాచమనాయకుని ఆశ్రితుడు .ఈ కావ్యం లో యాచమనాయక వంశ వర్ణన చేశాడు –

‘’సక్రుదానతిరర్చనాయ భూయ ,దుభయోరిత్యనుక౦ప యాల సనం –అవిలంబిత విగ్రహేక భావం శివయోః శ్రీ సమవాయ మాశ్రయం ‘’బంగారు యాచుని గురించి ఉన్దికనుక కవి 18వ శతాబ్దం వాడని విద్వత్ కుమారా యాచఆస్థానం లో ఉంది ఉండాలని భావిస్తారు.

‘’బ్రహ్మాండే రోత్వరావతి పరం కేశవే భక్తీ భాజః –క్రుత్యాక్రుత్యా గ్రహణ హరేణోశిక్షితా యేన సోయం ‘’

చివరి శ్లోకం-

‘’యాచ ప్రభోతావక దాన పత్ర  స్వరూప మాయాతిన చెన్న రూపం –దినేషు గత్సత్సు చ పంచషేషు భూయో హమాయాని భవత్సకాశం .

45-విఠల దక్షిణా మూర్తి పండితుడు (19వ శతాబ్దం )

విఠల రాజేశ్వర దీక్షితులు ,పరంబ ల కుమారుడు దక్షిణామూర్తి పండితుడు .ఈవిద్వత్ కవి 19శతాబ్ది మధ్యకాలం వాడు .మెదక్ జిల్లా సిద్ధిపేట తాలూకా చెప్పేల గ్రామ వాసి .మీమాంసా ధర్మ శాస్త్రాలలో అఖండ పండితుడు .కల్ప సూత్రాలపై ‘’యాజ్నికా భరణం ‘’రాశాడు మంచికవికూడా .ఎన్నో లఘుకావ్యాలు రాశాడు .వీటిలో మనో నైర్మల్య పంచకం ,జ్ఞాన తారావళి ,పంచ రత్నావళి ,బ్రహ్మానంద పంచకం ,కార్య సిద్ద్యాస్టకం ,జీవంముక్తాస్టకంమొదలైన 11రచనలున్నాయి

యిదే శ్లోకాలలో మనో నైర్మల్య పంచకం ఉంది –‘’ప్రతిక్షణ విశోధనా ద్రిపురిదంబహిర్నిల్మలం –న చేదితమహర్నిశం స్రవతి దుస్టగంధాన్ మలాన్ ‘’

జనన తారావళి 27శ్లోకాలున్నాయి –‘’సాక్షాత్క్రుతి బ్రహ్మాణి సావ దానే సురూప దేశాను భవాగామేశ్చ-ఏకాగ్ర చిత్తః తదను క్రమేణనిరుద్ధ భూమౌ విహారే రావిదాన్ ‘’

వ్యక్తీ పరబ్రహ్మ స్వరూపం అని తెలియ జెప్పే శ్లోకాలున్నది ‘’పంచ రత్నావళి ‘-హ్రుత్పున్దరీకే పరమధ్య సంస్తే దాహ్రాభిదే చిద్గాగనేయ ఆస్తే –సోయం చిదానందమయ స్సుఖస్య దుః ర్వస్య సాక్షీ పరమేశ్వరోస్మి ‘’

బ్రహ్మానంద పంచకమూ ఇదే ధోరణిలో ఉంది .కార్య సిద్ధి అష్టకం లో 8శ్లోకాలున్నాయి పది శ్లోకాలది ప్రదోష స్తవం .చిత్కలా భుజంగం 20శ్లోకాలు లక్ష్మీ కటాక్ష పంచకం లక్ష్మీదేవి స్తోత్రం శ్యామలా పంచ రత్న మాలిక శ్యామలాదేవి గురించి చెప్పినది –‘’ఇష్ట కామ్య ఫలసిద్ధిడా సకలలోక వశ్య కర మూలికా –ద్వాదశాబ్ద వయసి స్థితా మృదుల నీల వస్త్ర పరిదానికా

కాళికా గలిత చూలికా వికచ మల్లికా కుసుమ మాలికా –శ్యామలా మమ వరప్రదా భవతు చిత్కలా నవర్జస్వలా ‘’

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-12-15-ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -98

42-టైం మెషీన్ వంటి సైన్స్ ఫిక్షన్ రాసిన –హెచ్ .జి .వెల్స్ -3(చివరిభాగం )

సాంఘిక పునర్ నిర్మాణం పై వెల్స్అభిప్రాయాలకు క్రమగా ఆదరణ తగ్గింది భవిష్యత్తులో ఏయే కొత్త విషయాలోస్తాయో ఆయన ‘’ది షేప్ ఆఫ్ థింగ్స్ టుకం ‘’లో రాశాడు .క్రమంగా అయన సాధారణ సృజన ధార బలహీనపదడిం దన్నారు  .తీవ్రంగా విమర్శిస్తూ ‘he sold his birth right for a pot of messages ‘’అని ఈస డి౦చారు.వయసు అరవై మధ్యలో ఉండగా అంతగా ఉత్సుకత లేని ‘’ది బల్ పింగ్టన్ఆఫ్ బ్లప్’’రాశాడు .ముదురు వయసులో రిపిటీషన్ లే రాస్తున్నాడు అనే అభియోగామూ ఉంది .దేనినీ లక్ష్యం చేయకుండా ‘’ది న్యు వరల్డ్ ఆర్డర్ ‘’రాశాడు .ఇది రేషనలిజాన్నితట్టి లేపింది .ఆయన ఊహించి ముందే చెప్పినవన్నీ ఒకటి తర్వాత ఒకటి అనుభవం లోకి వచ్చి నిజం చేస్తుంటే తిట్టిన నోళ్ళుమూత పడ్డాయి .ఆయనలో ఫెర్టి లిటి  పెరిగిందే కాని తగ్గలేదు .వయసు 90వచ్చేసరికి పబ్లిష్ అయిన ఉద్గ్రందాలే 90కి పైన ఉన్నాయి .30పాంఫ్లేట్స్ రాసి ప్రచురించాడు .”impure but inexhaustible Wells ‘’అనిపించుకొన్నాడు .

మానవాళికి మార్గ దర్శనం చేయటం లో వెల్స్ఎప్పుడూ ముందు ఉండేవాడు జనజాగృతమే ఆయన ధ్యేయం .76వయసులో డాక్టరేట్ పొందాడు .తన దిసీస్ కు ఆయన ‘’qulality of illusion in the continuity of the individual life in the higher Meta zoa with particular reference to Homo Sepines ‘’.అని పేరుపెట్టాడు

‘’సూపర్ హుమన్ వైటాలిటి’’ ఉన్నవాడు వెల్స్.రెండు ప్రపంచ యుద్ధాలు ఆయన పాత భావాలపై అనుమానం కలిగించాయి .హీరో షిమా ఉదంతం తర్వాత మనసు వికలమైంది .తన స్పందనను ‘’this can wipe out every thing bad or good in the world .It is up to the pe0ple  to decide which ‘’అన్నాడు ఆవేదనగా .79వ ఏట ‘’mind at the end of its tether ‘’అనే సోషలాజికల్ టేస్టమెంట్ రాశాడు .ఇందులో మానవ మూర్ఖత్వాన్ని ప్రశ్నించాడు .మానవుడు తాను  జీవించటానికి సరైన శ్రద్ధ తీసుకోలేక పోతున్నాడని బాధ పడ్డాడు .’’man will have to give place to some other animal better adapted to the fate that closes in ‘’అని భవిష్యవాణి చెప్పాడు

.కొన్నేళ్ళనుంచి డయాబెటిస్ తో బాధ పడుతున్నాడు వెల్స్.80వ ఏట పరిస్తితి క్షీణించింది .మరణం అంచున ఉన్నానని గ్రహించాడు తాను  కొన్ని రోజులకు చనిపోతాననగా ‘’నా ఒక కాలు సమాధిలో మరొకటి బయటా ఊగుతున్నాయి ‘’అన్నాడు తనగురించి జోక్ చేస్తూ .చావును విషాదాంతంగా కాని సీరియస్ గా కాని తీసుకోలేదాయన .ఒక సందర్భం లో ఆయన సంభాషణ సమయం లో కొంచెం పరాకుగా ఉన్నాడని  అంటే నవ్వుతూ ‘’నేను చావు లో బిజీగా ఉన్నాను ‘’అన్నాడు .ఇంకొక నెలలో ఎనభై వ ఏడు వస్తుందనగా వెల్స్ 14-8-1946న మరణించాడు .

ఎన్సైక్లో పీడియా బ్రిటానికా వెల్స ను  ‘’నావలిస్ట్ ,సోషియాలజిస్ట్ ,హిస్టోరియన్ ,అండ్ ఉటోపియన్’’గా అభి వర్ణించింది .న్యూ యార్క్ టైమ్స్ ‘’పార్లమెంట్ ,రాజకీయం ,ప్రైవేట్ ఆస్తి ,వాణిజ్య పోటీ ,పోలీసులు జైళ్ళు పిచ్చివాళ్ళు ,వికలాంగులు ,లేని ఆదర్శ రాజ్యం కోసం వెల్స్ తపించాడు ‘’అని శ్లాఘించింది .ప్రపంచ ప్రభుత్వం కోసం కలలు గన్న మేధావి వెల్స్.ప్రపంచ శాంతి స్థాపనే ధ్యేయంగా ఉన్నవాడు .ఆంగ్ల రాజకీయాలను ప్రభావితం చేసి మార్గ దర్శనం చేశాడు .సోషలిస్ట్ ఇంగ్లాండ్ రావాలని తపించాడు కాని బ్రిటిష్ పౌరుడేవ్వడూ దానికి ఇష్టపడడుఅనీ చెప్పాడు .ఆయన రాసిన సెక్స్ నవలలు విముక్తికి మార్గం చూపాయి .చార్లెస్ డికెన్స్ తర్వాత ఇంతటి పాప్యులర్ నవలా రచయితా రాలేదు .Wells was possibly the greatest British journalist since Defoe ‘’అని న్యూయార్క్ టైం ఘన నివాళి అర్పించింది .

వెల్స్ కొంతకాలం సోషలిస్ట్ ఫేబియన్ సొసైటీలో ఉన్నాడు .వారికి విద్యా ,సంస్కరణలపై అవగాహన ఏమీ లేదని తెలుసుకొని బయట పడ్డాడు  లండన్ యూని వర్సిటీలో లేబర్ పార్టీ ప్రతినిధిగా పోటీ చేశాడుకాని పార్టీపై అంతగా అభిమానం లేక వదిలేశాడు ‘’సోషల్ క్లాస్ ‘’రావాలని ఆశించాడు .ప్రపంచ ప్రభుత్వం ఏర్పడాలని ఆరాట పడ్డాడు .’’ది ఓపెన్ కాన్స్పి రసి ‘’ లో వరల్డ్ కామన్ వెల్త్ గురించి  చర్చించాడు .’’దిఫ్యూచర్ ఇన్ అమెరికా ‘’పుస్తకం లో అక్కడి జాతి విచక్షత కొంప ముంచుతుందని చెప్పాడు .మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు ‘’టేర్రిటోరియలిజం ‘’పై మాట్లాడాడు .జియనిస్ట్ మూమెంట్ ను వ్యతిరేకించాడు .రష్యాలో స్టాలిన్ రాకతో భావాలలో మార్పు వచ్చింది .స్టాలిన్ తో మార్క్సిజం –లెనినిజం వస్తుందని ఆశించాడు .తర్వాతఫాసిజాన్ని కమ్మ్యూనిజాన్ని విమర్శించాడు .వెల్స్ పూనిక తో  ఇంగ్లాండ్ లో ‘’డిజైన్ అండ్ ఇండస్త్రియల్ అసోసియేషన్ ‘’ఏర్పడింది .’’గాడ్ ది ఇన్విజిబుల్ ‘’పుస్తకం లో దేవుడు మతాలను సృష్టించలేదని చెప్పాడు  “the most important writer the genre has yet seen”, and notes his work has been central to both British and American science fiction.^[85] He was nominated for the Nobel Prize in Literature in 1921, 1932, 1935, and 1946.^[7].

నోబెల్ ప్రైజ్ కు నామినేట్ అయినా పొందలేని గొప్ప రచయిత.ఎందరెందరికో స్పూర్తి ప్రదాత .ప్రపంచ బంగారు భవిష్యత్తు కోసం కలలు కన్న ఆశావాది .క్రాంత దర్శి వెల్స్ .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –  16-12-15-ఉయ్యూరు

నాలుగవ గీర్వాణం

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం-4

41-మానవల్లి జగన్నాధ శాస్త్రి (1920)

కాశీకి చెందిన మానవల్లి జగన్నాధ శాస్త్రి మహామహోపాధ్యాయ మానవల్లి లక్ష్మణ శాస్త్రి కుమారుడు ,గంగాధర శాస్త్రికి సోదరుడు .కవిత్వం విమర్శ ,కధలు సంస్కృతం లో రాశాడు .అతని ‘’శాంత రస విమర్శ ‘’అందరిని ఆకర్షించింది .శాంత రస స్వరూప స్వభావాలు దానిపై విమర్శ ,అన్ని రసాలకన్నా శాంత రసమేఎందుకు ఉత్క్రుస్టమో వివరంగా చర్చించాడు .రెండవ రచన ‘’కాంతి ద్రుష్టి ‘’వచనం .కవి రాసిన చాలాకవితలు కధలు ప్రముఖ సంస్కృత పత్రికలూ సూర్యోదయ ,మొదలైన వాటిలో వచ్చాయి ఇండియా చైనా యుద్ధం పై ‘’మత్తేభ కుంభ దలన మృగాది రాజః ‘’శ్లోకాలు రాస్తే గా౦డీవం పత్రిక ప్రచురించింది ఇందులోంచి ఒక శ్లోకం –

క్రవ్యాదచీన బహుళ తాండవ ఖండ నయ ఛండోదమః ప్రభావితా నను హిందూ వీరః –గాడాంధకార హరణాయసహస్ర రశ్మిఃమత్తేభ కుంభదళనాయ మ్రుగాదిరాజః ‘’

ప్రవ్రుత్త సమరం బలం కుటిల చీనసంచాలితం –స్వకీయ బాతి బాన్ధవేః సహా విలోక్య రోషాత్ష్టితః

ప్రవ్రుద్వివిధాయుదో ధ్వనిత దుందుభిః సధ్వజే –న యాతి మహిమాలయో భువి హిమాలయో నిమ్నతాం ‘’

42-ఉపద్రష్ట జీవ బుధ (17వశతాబ్దం )

ఉపద్రస్ట కోనేరి కొడుకే జీవ బుధుడు .17వ శతాబ్దం వాడు .పండితరాయల ఇంటిపేరు కూడా ఇదే .’’నలానందం ‘’అనే 7 అంకాల సంస్కృత నాటకం రాశాడు .నల దమయంతి కద.-మొదటి శ్లోకం –

‘’శ్రీమన్మాధవ పాద పంకజ యుగం పాయాదపాయా త్సదా—పారావార సుతా కరాంబుజ మృదు స్పర్శేన సంలాలితం

గంగా యన్నఖ నిర్గత సామ భవత్కళ్యాణ దాసర్వదా –సర్వేషాం భావినం భవాబ్ది తరణిః త్రైలోక్య చింతామణిః’’

సూత్ర దారుని చేత తండ్రి కోనేరి జీవిత విశేషా లను చెప్పించాడు .తండ్రికోనేరి వేదాంత భాను కుమారుడు .ఒక బ్రాహ్మ గురు ఆశీస్సులతో ఖడ్గం పట్టి స్వీయ జన రక్షణ చేశాడు .నాటకం లో అద్భుత రస పోషణ జరిగిందని సూత్ర దారుడు వివరిస్తాడు .కవితాత వేదం భానుడు ,అని కవి తలిదండ్రులు జయంతి కోనేరి అని తెలుస్తుంది .కవి పిన తండ్రి సుబ్రహ్మణ్య యే గురువు .ఆశ్వాసాంత గద్యలో

‘’ఇతి శ్రీ కవికుల తిలక జీనామక విబుధ కృతౌ  నలానంద నాటకే నల రాజ్యాభి షేకో నామ సప్తమోన్కః’’

43-త్యాగ రాజు కవి

ఈ త్యాగరాజు సంగీత మూర్తిత్రయ త్యాగయ్య కాదు .కాలం పుట్టుక తెలియవు. కాశ్యప గోత్రీకుడు. ఆనంద నాధుని శిష్యుడు .1-ఉపదేశ శిఖామణి 2-పంచ కోశ విమర్శిని 3-స్వాత్మ స్పూర్తి విలాసం రాశాడు .అన్నీ వేదాంత గ్రంధాలే .ఐహికానికన్నా ఆముష్మికానికి ప్రాదాన్యమిచ్చాడు .తానూ ఆంధ్రుడనని చెప్పుకొన్నాడు –‘’ఇత్యానంద నాద పద పద్మోప జీవినా కాష్యపసగోత్రోత్పన్నే ఆంధ్రేన  త్యాగరాజ నామ్నా విరచితః ‘’ఉపదేశ శిఖా మణిః’సంపూర్ణం ‘’

రెండవ రచన అయిదు పాదాల ‘’పంచ కోశ విమర్శిని ‘’.పంచ భౌతిక శరీరం పై కాంక్ష తొలగి పరమ పద సోపానం వైపు ద్రుష్టి మరల్చాలన్న ఉద్బోధ .

మూడవది 37శ్లోకాల స్వాత్మ స్పూర్తి విలాసం .ఇవికాక శివమీడే స్తోత్రం శాంతి స్తవం ,నవ మల్లికా స్తవం ,ఆర్య పంచాదశి ,ధర్మా౦ బికాస్తావం ,నవాక్షర స్తోత్రం సంవిత్సతకం కూడా రాశాడు

ఉపదేశ శిఖామణి శంకరాచార్యుల భజ గోవి౦దా నికి అనుకరణ –

‘’భజ గౌరీశం భజ గౌరీశం భజ గౌరీశం ముగ్ధ మతే –భజ గౌరీశం భజ గౌరీశం భజ గౌరీశం భజ ముగ్ధ మతే

సత్యం వదరే ధర్మం చరరే క్రుత్యాక్రుత్య విచారం కురురే –కాలో యాతి గృహీత్వా దేహ వ్యర్ధం మా కురు మానుష జన్మ ‘’

పంచ కోశ విమర్శనం –

‘’న చాహం శరీరం జడత్వాత్ ప్రుధక్త్వాత్ న చ ప్రాణ వర్గః పిపాసాది మత్వాత్ –మనో నాపి సంకల్ప మూలా క్షయత్వాత్ తతసత్యాగ రాజ స్వరూపో హమేవ ‘’చివర్లో

‘’న చేశః ప్రభుత్వాత్వ మాయా వ్రుతత్వాత్ న జీవో ప్యావిదావ్రుతత్వాత్ బహుత్వాత్

న మాయస్య స్వరూపో ప్యాస త్వప్ప్రసంగాత్ తతస్త్యాగ రాజ స్వరోపోహ మేవ ‘’

త్యాగరాజ కవి రాసిన స్వాత్మ స్పూర్తివిలాసం నుండి ఒక ఉదాహరణ –

‘’వందే గురు పద ద్వంద్వం వాంచితా ర్ద ప్రదాయకం –వాగీశ విష్ణు రుద్రేంద్ర వాచార ౦భణాహేతుకం

స్పూర్తి రూపేణ తిస్టామి సద్రూపః ఫలయస్యహి –ఆదా వంతేతదా మధ్యే కటకే హాటకం యదా ‘’

చివరలో –

‘’సచ్చిదానంద రూపే తు మాయా సత్చిత్సుఖాత్మికా –శర్కరాల ౦ డ్రుకై ర్యద్వత్ శర్కరా రూపమేవ హి

ఏషాహ్వానంద నాధస్య పద పంకో ప జీవినా –స్వాత్మ స్పూర్తి విలాస సఖ్యో గ్రందో విరచితోవ్యయః ‘’

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-12-15-ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -97

42-టైం మెషీన్ వంటి సైన్స్ ఫిక్షన్ రాసిన –హెచ్ .జి .వెల్స్ -2

గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తికాగానే హాల్ట్ అకాడెమీలో కొంతకాలం బోధించాడు .బయాలజీ టెక్స్ట్ బుక్ రాశాడు .ఈ తీవ్రమైన పని ఒత్తిడిలో ఆరోగ్యం దెబ్బ తింది..గోరు చుట్టుపై రోకటి పోటు అన్నట్లు గ్రౌండ్ లో ఆడుతుంటే ఒక కిడ్నీ నలిగిపోయింది .తనకు టి బి వచ్చిందేమోనని భావించాడు .రక్తం కక్కుకోనేవాడు అదృష్ట వశాత్తు తేరుకొన్నాడు .ఇలా అనారోగ్యానికి గురౌతున్నా ‘’సరిపడా ఆరోగ్యం నాకు ఉండేది ‘’అన్నాడు .జబ్బు నుంచి తేరుకొంటూ ఉన్న సమయం లో ఫిక్షన్ రాయటం ప్రారంభించాడు అప్పటికే సైంటిఫిక్, అకాడెమిక్ పేపర్లు రాయటం లో సిద్ధ హస్తుడైనాడు .తను రాసినవి ప్రింట్ లో చూసుకోవాలనే కోరిక కలిగింది .1888లో రాసిన రెండు నవలలు నచ్చక తగల బెట్టేశాడు . రీములకొద్దీ రాసిన కవిత్వాన్ని చి౦చి పారేశాడు .ఇందులో ఎక్కువ భాగం కామిక్ కు చెందినవే .వచన రచనలు పత్రికలకు పంపితే తిరిగి వచ్చిన జాడే లేదు .ఒక చిన్న కధకు ఒక పౌండ్ డబ్బులోచ్చాయి అదే ప్రాఫిట్ అనుకొన్నాడు జర్నలిజానికి సంబంధించిన ఆర్టికల్స్ రాసి డబ్బు సంపాదించి జీవితం లాగించేవాడు .

వెల్ల్స్ మొదటి పుస్తకం ‘’సెలెక్ట్ కాన్వేర్సే షన్స్విత్ యాన్ అంకుల్   ‘’ప్రచురితమైంది .తర్వాత ‘’ది టైం ట్రావెలర్ ‘’ను సీరియల్ గా  రాశాడు .ఇది క్లిక్ అయి మొదటిసారిగా వంద పౌండ్లు వచ్చాయి .ఇదే తర్వాత ‘’ది టైం మెషీన్ ‘’పేరిట పుస్తకం గా వచ్చింది .ఇదే మొట్టమొదటి సైన్స్ ఫిక్షన్ రచనగా చరిత్ర సృష్టించింది .రచనపై డబ్బు బాగా వస్తూ ఉండటం తో టీచింగ్ కు స్వస్తిపలికాడు .

అప్పటికే భావోద్రేకాల సుడిగుండం లో పడి కొట్టుకొంటున్నాడు.25వయసులో కజిన్ ఇసాబెల్ మేరీ   ను పెళ్లి చేసుకొన్నాడు.  .లండన్ లో స్టూడెంట్ గా  ఉన్నదగ్గర్నించీ ఆమెను ప్రేమించాడు .ఆమె చాలా సౌమ్యంగా నెమ్మదిగా అందంగా ,సానుభూతి పరురాలుగా,మౌనంగా  ఉండేది .ఆమె మౌనాన్ని తనతో ఏదీచెప్పటానికి లేక పోవటం అని ,ఆమె సానుభూతి ఏ విషయ౦  పై ఆమెకు అవగాహన లేక పోవటం వలన అని వెల్ల్స్ అర్ధం చేసుకొన్నాడు .శృంగారం అంటే ఆమెక౦తగా ఇష్టం ఉండేదికాదు .కనుక తన మగతనాన్ని వేరే చోట ప్రదర్శించాలనుకొన్నాడు .ఆరుసార్లు ఎంగేజ్ మెంట్లు అయినా ప్రేమ ఎందుకో సఫలం కాలేదు .

వివాహేతర సంబంధాలో వెల్ల్స్ కు మించిన వారు చాలా అరుదుగా ఉంటారు .వీటిని స్నేహితులు తెలిసినవారు తెగ చెప్పుకొనేవారు . తానూ బజాయించి చెప్పేవాడు వెల్ల్స్ .పెళ్లి అయిన రెండేళ్లకే భార్యాతో విడిపోయాడు .యామీ కేధరిన్ రాబిన్స్ అనే ఆమెకు దగ్గరయ్యాడు .ఆమెలో శారీరక మానసిక పరి పక్వత ఉందని అనుకొన్నాడు .కాని ఈయన్ను ఆమె భరించ లేక పోయేది .జేన్ అని ముద్దుగా పిలి చేవాడు అదే ఆమె కు సార్ధక నామం అయింది .వెల్ల్స్ గోడచాటు వ్యవహారాలను భరిస్తూ సర్దుకు పోయేది .వేల్స్ ను ‘’ప్రాఫెట్ ఆఫ్ అవర్ డే’’అని’’ ఫేబియన్ కాస బియాంకా’’ అనీ పిలిచేవారు .భర్త దొంగ చాటు శృంగారాలన్నీ ఆమెకు తెలుసు కాని వీటికోసం వివాహ బంధాన్ని తెంపు కోరాదని  సర్దుకు పోయేది .

నడి వయసులో లావుగా తయారయ్యాడు వేల్స్ .నిరంతర రచన సాగిస్తున్నాడు .’’ది ఇన్విజిబుల్ మాన్ ,’’ది వార్ ఆఫ్ ది వరల్డ్స్  ,వెన్ దిస్లీపర్ వేక్స్ ,దిటేల్స్ ఆఫ్ స్పేస్ అండ్ టైం.వగైరాలు బాగా క్లిక్ అయ్యాయి .నలభైలలో ‘’కీప్స్ అండ్ టోనో బాంగే’’అనే అతని రచనల్లో ఉత్క్రుస్టమైనదాన్ని రాశాడు .ఆత్మకధలాంటి నవలలూ రాశాడు .అందులో యవ్వనం లో తాను పడ్డ కస్టాలు బాధలూ  రాశాడు .జోన్ అండ్ పీటర్ అనే మానవ సంబంధాల గురించి చర్చించాడు .మొదటి ప్రపంచ యుద్దానికిముందే యుద్ధాలలో టాంక్ ల వాడకాన్ని ఊహింఛి  చెప్పిన మేధావి వెల్స్ .యుద్ధం లో విమానాలు చేసే విధ్వంసాన్నీ ఊహించి రాశాడు .పదమూడేళ్ళ ముందే జర్మనీతో యుద్ధం వస్తుందని చెప్పాడు .హీరో షీమా పై బాంబుదాడి జరగటానికి 31ఏళ్ళకు ముందే అలాంటి ఉపద్రవం జరగా బోతోందని ‘’ది వరల్డ్ సెట్ ఫ్రీ ‘’లో రాసిన క్రాంత దర్శి .’’ది అవుట్ లైన్ ఆఫ్ హిస్టరీ ‘’సూక్షం లో మోక్షం .స్ప్రుశినచని అంశమే లేదు .ఇంగ్లీష్ లో ఇది రెండు మిలియన్ కాపీలు అమ్ముడు అయి రికార్డ్ సృష్టించింది .దీనితర్వాత అంతే సక్సెస్ సాధించింది’’ది సైన్స్ ఆఫ్ లైఫ్ ‘’.దీన్ని కొడుకు జూలియస్ హక్స్లీ తో కలిసి రాశాడు .మూడు పుస్తకాలను ఏక కాలం లో రాసిన ఘనత వెల్స్ ది.ఒకటి ప్రచురణకు సిద్ధంగా ,ఒకటి గాలేరీ ప్రూఫ్ లో ,ఒకటి రాస్తూ ఉండేదిగా కనిపించేది .ఏ సబ్జెక్ట్ అయినా  విస్తుతమైనదో ,అతి చిన్నదో అనిపించేదికాదు  ఆయనకు .చిన్నదైనా పెద్దదైన అదే ఉత్సాహం తో రాసేవాడు .నీరస నిస్పృహలను దూరం చేయటం మానవాళిని జాగ్రుత పరచటమే ఆయన ధ్యేయం .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -15-12-15-ఉయ్యూరు

నాలుగవ గీర్వాణం

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం-4

39—పరవస్తు చిన్నయ సూరి (1806-1862)

పరవస్తు వెంకట రంగయ్య,శ్రీనివాసాంబ  లకు  చిన్నయ సూరి తమిళనాడు చెంగల్ పట్టు జిల్లా శ్రీ పెరంబదూర్ లో 1806లో జన్మించాడు .సంస్కృతానికి పాణిని ఎంతటి ఘనుడో తెలుగు వ్యాకరణానికి చిన్నయ సూరి అంతటి ఘనుడు .ఆయన రాసిన బాల వ్యాకరణం ఒక కరదీపిక .తెలుగు వ్యాకరణ వేత్తమాత్రమే కాదు సూరి అమోఘ  వచన రచనా దురంధరుడు  కూడా .ఆలంకారిక గ్రాంధిక శైలికి మార్గ దర్శి చిన్నయ సూరి .ఈ రెండు రంగాలలో ఆయన అద్వితీయుడనిపించాడు .తెలుగులోమొట్ట మొదటి నిఘంటు నిర్మాణానికి శ్రీకారం చుట్టిన వాడు

సూరి తండ్రి మద్రాస్ లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఉద్యోగి  .సూరి  మద్రాస్ లోతెలుగు తమిళం ,సంస్కృతం ప్రాకృత భాషలను  .తండ్రివద్దనేర్చి  తర్క ,అలంకార శాస్త్రాల ను కంచి రామానుజాచార్య వద్ద అభ్యసించాడు .1845-1848కాలం లో పచ్చయప్ప కాలేజిలో తెలుగు శాఖాదికారిగా పని చేశాడు .తర్వాత ప్రెసిడెన్సి కాలేజిలో సేవలందించాడు. సర్ సి పి బ్రౌన్ మొదలైన వారు సూరికి ముఖ్య స్నేహితులు. 56సంవత్సరాలు మాత్రమె జీవించి చిన్నయ సూరి 1862లో మరణించాడు

చిన్నయ సూరితెలుగు వ్యాకరణం  బాల వ్యాకరం పాణిని సంస్కృత వ్యాకరణం అస్టాధ్యాయికి సమానం .సూరి గారి తెలుగు నీతి చంద్రిక సంస్కృతం లో బాణుని కాదంబరికి సరి సాటి .తెలుగువారికోసం సంస్కృతం లో సూరి 1-సూత్రాంధ్ర వ్యాకరణం2-ఆంద్ర శబ్డాను శాసనం   రెండు వ్యాకరణాలు రాశాడు .రాసిన తెలుగు సంస్కృత రచనలలో సంస్కృత శ్లోకాలనూ చిన్నయ రాశాడు .ప్రముఖ దాత వితరణ శీలి పచ్చయప్ప పై ‘’పచ్చయప్ప యశో మండనం ‘’ను సంస్కృతం లో 1845లో రాశాడు .అందులోని కొన్ని రస గుళికలు –

‘’ఏకం కలాం భువనజాతి హితం ధన్యా స్సర్వజ్ఞతా౦  వద కదం లభతే గిరీశః

బహ్వీ కళా భువన జాత హితా దదానస్సర్వజ్న ఏష ఖలు పచ్చప మాన వేంద్రః

గుణస్య బాదికాం వృద్ధం కృతవాన్ పాణినిః పురా —అబాదిత గుణం వృద్ధి మకరోత్పచ్చప  ప్రభుః

పశ్యాయా మహానయందు సరితః పురాదిశాశ్చాదయం స్తత్ర స్మద్విజవాజి దేనుత రవో  మగ్నాః పునర్నేక్షితాః

ఏవం చార జనం బ్రువాణామమరస్వామీ హసన్వక్తి భో –మా భేషీ ర్ననుభ ద్రుంగవానయ మతిఃపచ్చపాకీర్తి ర్మహః ‘’

40-చొక్క నాధుడు (1660

నరసంబ తిప్పాధ్వరి కుమారుడు చొక్కనాధుడు ఆంధ్రుదడేకాని దక్షిణ భారతానికి వలస వెళ్ళాడు తంజావూర్ రాజు షాహాజీ మహా రాజు ఆశ్రయం  లో ను ,కేరళకు చెందిన ఇక్కేరి రాజు బసప్ప నాయకుని ఆస్థానం లోను ప్రాభవం పొందాడు .కవి నీల కంఠునికి సన్నిహితుడు .మహా పండితుడు రామ భద్ర దీక్షితునికి గురువు .అతని అన్నలు  నలుగురు కుప్పాధ్వరి ,తిరుమల ,స్వామి యాజీ ,సీతారామ,తమ్ముడు యజ్నేశ్వరుడు అందరూ అందరే .తిరువసనల్లూర్ అని పిలువబడిన షాహాజి రాజాపురం పరగానాలో ఉండేవాడు .చొక్కనాధుడు రస విలాసభాణం,సేవంతికా పరిణయం కాంతిమతి పరిణయం రాశాడు  .ఈ చివరి దానికి ‘’కాంతిమతీ సహరాజీయం ‘’అనే పేరు కూడా ఉంది .మధ్యార్జున స్వామి తిరునాళ్ళలో దీన్ని ప్రదర్శించేవారు .-మొదటి శ్లోకం

‘’సా నంద౦ మణి మచ్చీ స్సీమాని వాసన్ వక్షోజ చేలామ్చలం –వ్యాక్రు ష్వాద సలజ్జ మశు వినతగ్రీవం క్రుతస్వస్తి కం ‘’

పరిదుడు కవిని గూర్చి నాయకుని గూర్చి తెలియ జేస్తాడు –

‘’నేతా శాహ మహేంద్రో నాటకమతి చిత్ర సంవిధాన పదం –ఏష సభ రసజ్న కవిరపి చాస్యేష చొక్కా నాద సుధీః

కవి రస విలాస భాణందీనికి మున్దేరాశాడని సూత్రదారుడికి పారిషదుడికి మధ్య జరిగే సంభాషణలలో కవి వివరాలన్నీ తెలియ జేస్తాడు .భరత వాక్యం లో –‘’సంవర్ధతామజస్ర౦ సరస ముదు గిరాం సత్కవీనాం వచాంసి –క్షోణీపాలః సమస్తాః సుకృత పద ముపాశ్రిత్య తిస్టంతు నిత్యం ‘’

సేవాన్తికా పరిణయం నాటకం సుబ్రహ్మణ్య అనే గ్రామం లో సుబ్రహ్మణ్య స్వామి ఉత్సవాలలో ఆడేవారు .బసవరాజుకు మలబారు రాజు మిత్రవర్మ కూతురు సేవంతికకు జరిగే వివాహ కద..కొచ్చిన్ రాజు గోదావర్మనుయుద్ధం లో ఓడించి మిత్రవర్మ అతడిని ఉడిపి దగ్గరున్న  మూకంబిక మందిరంలో బందీ గా ఉంచుతాడు .  తర్వాత విడిపించటం ,పెళ్లి చేయటం .

చొక్కనాధుడు తన స్నేహితుడు నీల కంఠను గూర్చి చెప్పిన శ్లోకం –

‘’తిప్పాధ్వరీంద్ర తనయో నను చొక్క నాద నామా విపస్చిదదయ మద్భుత నాటకేన-సంతోష సద్గుణనిధిం బసవ క్షితీంద్ర లబ్దాదికాం స్వపురం ప్రయాత .ఇందులో చొక్కనాధుని తమ్ముదిగురించి చెప్పలేదు

కవికి శ్రీరామునిపై ఉన్న భక్తికి  ని తెలియ జేసే శ్లోకం –

‘’క్రుపాకటాక్షేణ కృతః క్రుతార్దో రామేణదీనేక దయా పరేణ-కశ్చిన్ముముక్షుః సుజనా డింద్రరేణుః నామ్నా జగన్నాధ ఇతి ప్రతీతః ‘’.ప్రతి కాండం చివర కవి వంశాన్ని చెప్పాడు .చివరి శ్లోకం –

‘’అక్కా జగన్నాధ మసూత్ మాతాపితా చ నారాయణా దేవవిధం –తన్నిర్మితే జ్ఞాన విలాస కావ్యే సర్గే యయావస్టంఉత్తమత్వం .’’

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -15-12-15-ఉయ్యూరు

ఉయ్యూరు శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ దేవాలయం లో13-12-15 ఆదివారం సుందరకాండ పారాయణ పూర్తీ సీతారామ కల్యాణం

-శ్రీ తూములూరు శ్రీ దక్షిణామూర్తి గారి పుస్తకాలు మీకోసం

Valmikivani

Hanumadhwani

నాలుగవ గీర్వాణం

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం-4

37-చిన బొమ్మ భూపాలుడు (1549

నలబొమ్మ భూపాలునికొడుకు చిన బొమ్మ భూపాలుడు వెల్లూరు ప్రాంతాన్ని 1549నుండి 1579వరకు పాలించాడు .అప్పయ్య దీక్షితులవంటి మహా కవిపండితులను పోషించటమేకాక స్వయాన సంస్కృతాంధ్రాలలో కవికూడా .ఆరుసర్గలలో ‘’సంగీత రాఘవం ‘’రాశాడు .ఆరుకా౦డల రామాయణాన్ని ఇందులో చెప్పాడు .జయదేవుని గీత గోవిందం లాగా ఇదంతా వివిధ రాగ ,తాళ గీత  మయమే .రాజుసంగీతం లో నిధి .మొదటి శ్లోకం –

‘’భాగ్యే నైవ భాగీరదాదివ ప్రాచేత సదాగాతా –యా కాండే రది గత్య సప్తభిరీవ సోతోభి రూర్వితలం ‘’

సౌరాష్ట్ర రాగం లో ఆట తాళం లో ఒక గేయం రాశాడు .ఇందులో దేవతలందరూ విష్ణుమూర్తి దగ్గరకు వెళ్లి రావణ బాధలను విన్న వి౦చు కొని రామావతారం దాల్చి రావణ సంహారం చేయమని ప్రార్ధిస్తారు .

‘’శ్రీ రమణ పురాణ పురుష  పరుషేణ దారుణారభస తరేణ శరేణ-కారుణీక విభో న చిరేణ’’//ద్రువపదం//

జహి జహి దశవదనం హి స్వామిన్ పశ్య గుణోమహితానస్య రణే విజితాన్ –వష్యమవస్యా మనం తసమస్తం తష్య న చేద్వితనో షి నిరస్తం —-‘’

మొదటికాండలో సీతారాముల వివాహం దాకా కద నడుస్తుంది .రెండవదానిలో భరతుడు పాదుకల స్వీకారం వరకు మూడులో రామలక్ష్మణులు పంపాసరోవరం చేరటం వరకు నాలుగులో ,సుగ్రీవాజ్నతో కపి సమూహాలు సీతాన్వేషణకు బయల్దేరటం దక్షిణ దిక్కుకు హనుమదాదులు వెళ్ళటం ,అయిదులో హనుమ లంకలో సీతా దేవిని చూసి రామునికి వచ్చి నివేదించటం ఆరవకాండ లో  లంకనుండి రాక శ్రీరామ పట్టాభిషేకం కదచెప్పాడు .

శూర్పణఖ అన్న రావణుడిని సీతను బలాత్కారించమని చెప్పే ఘట్టం –

‘’నారీ కచిన్నస్య వీరస్య విదు –ద్వోరీ ఘాతుః సృష్టి రాద్యానవద్యా –సా చేన్నీతా సుందరీ నేష త్తస్మాదన్యస్త ద్వదేన ప్రకారః ‘’

సుగ్రీవుడు సీత పైనుండి జారవిడిచిన నగలను రాముడికి చూపిస్తూ చూసి దుఖాన్ని ఆపుకోలేక పోయిన సందర్భంగా గీతం –

‘’ఇయమపి జనక భువో మణి రశన  ఆహామివ పరిహృత కటి తటకలనా //ద్రువపదం//

సాదు విదే సాదు కృతం వ్యయ యసి హరహర కియా దియమాం –హంసక శంసకదం త్వామితోసి హా విదితం నను మమ హి సఖాసి ‘’లంకనుంచి అయోధ్యకు వస్తూ సీతా దేవికి యుద్ధ రంగం లో తన వీరవిక్రమాన్ని ప్రదర్శించిన చోట్లను చూపుతూ వర్ణించిన గీతాలు బాగుంటాయి .ప్రతి కాండం చివరా ఒకే రకమైన –‘’ఇతి శ్రీ మత్పాద జకుల కళా శోదధీ పూర్ణ సుధా కరస్య నల బొమ్మా భూపాల తనూజస్య చినబొమ్మ భూపాల కస్య కృతౌ సంగీత రాఘవాఖ్యే మహా కావ్యే షస్టః సర్గః ‘’అనే రాశాడు .చివరి రెండు శ్లోకాలలో తాను  చొక్కా నాద భూపాలుని సామంత రాజునని చెప్పుకొన్నాడు –

‘’ఇతి చొక్కనాద నరనాధ పరిపాలితో బొమ్మ నరపతి రాకురుదేదం—రఘురమణ విరహ వచనో  పరచనకావన ముప శ్రుణుత పఠత మహా మోదం ‘’అని చెప్పాడు చొక్కనాధుడు విజయనగర సామ్రాజ్యం పై  తిరుగుబాటు చేసిన మధుర రాజు కావచ్చునని చరిత్రకారుల భావన .

38-దామెర చిన వెంకట రాయలు(19-20శతాబ్దం౦)

తూర్పుగోదావరిజిల్లా జగ్గం పేటజమీన్దార్ దామెర చిన వెంకట రాయలు  19-20శతాబ్దాలకు చెందినవాడు .తెలుగు సంస్కృతాలలో గొప్పకవి .తండ్రి పెద వేంకటరాయలు వేంకటాచల మహాత్మ్యం రాశాడు .తాత లాగా కవుల ,పండితుల విద్వాంసుల మధ్య చినవెంకన కాలక్షేపం చేశాడు .గుల్మ శూల నొప్పితో చివరి రోజుల్లో బాధ పడేవాడు .ఈ బాదోప శమనం కోసం సూర్యనుగ్రహం పొందటానికి ‘’సూర్య సప్తతి ‘’రాశాడు .దీన్ని 11-6-1905న పూర్తీ చేశాడు

‘’అభ్యక్షి దిగ్జగ్లో సంఖ్యా ఠ చే శాలివాహనస్య శకే-విశ్వావసు శుక్రసిత శ్రీ విష్ణు దినే ర్కసప్తతి రచితా ‘’అన్నాడు

ఈకావ్యం అంతా శ్లేష యమకాలతో  నడిపాడు .దీనికిజనసామాన్యానికి తెలిసేట్లు  వ్యాఖ్య రాయమని కాకరపర్రువాసి ద్వివేది రామ శాస్త్రిని కోరాడు . ఈ రాజు సత్య దేవ శతకం కూడా రాశాడు .తన బాధను నివారించమని సూర్యుని ప్రార్ధించిన శ్లోకం –

‘’గుల్మాఖ్యో రోగోష్వతి జల్మోమాం బాధనేమ్బర మణోత్వం– నిర్మూలయ తద్వ్యాది నిర్మల మనసా తనోమి నతికర్మ ‘’

దాదాపు ప్రతిశ్లోకం లో శబ్దాలంకారాలను  శ్లేషను ప్రయోగించాడు ‘

ఆలోకాలోక నగంస్వలోకస్య కలలోకస్తే –హి లోక మిత్ర తత్తన్ననీకానీక కర్మకుర్వంటి .

కవిప్రయోగించిన ప్రక్రుతాప్రకృత శ్లేషాల౦కారానికి ఉదాహరణ –

‘’వర వర్ణ దటిత సుపదాద్భుత బహులస్యే చ్చాగీత సుశ్లోకః –ఘన సుకుమార ప్రణయీ,తపన మయూరో వితోధిక క్లేశాత్ ‘’

తన పేరున్న శ్లోకం –‘’

‘’శ్రీ దామెర చిన వేంకటరాయ కృతా సూర్య సప్తతి ర్జయతు  – సంతు బహావోపి దోషా క్షన్తవ్యా కరుణయా సాధ్విః’’

శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామిపై చెప్పిన సత్య నారాయణాస్టకం  నుండి ఒక ఉదాహరణ

‘’అత్యాత్పాప త్తీర్నాసత్యాహ్వాయ దేవతవ కృపయా –నిత్యం జనా జయంతి ప్రత్యక్షం సత్యమేవ తత్కరుణాత్

ఇందులోనూ చివరిశ్లోకం లో తన పేరు చెప్పుకొన్నాడు చిన వెంకట భూపతి .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -14-12-15-ఉయ్యూరు

-నాలుగవ గీర్వాణం

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -4

35-చిదంబర కవి-(16వ శతాబ్దం )

సూర్యనారాయణ యజ్వ మనవడు ,వేంకటాంబ ,అనంత రామయ్యలకుమారుడు చిదంబర కవి .16వ శతాబ్ది గొప్పకవి ,సాహిత్య శాస్త్ర వేత్త .తండ్రిగోదావరిజిల్లాలో పుట్టినా తమిళనాడుకు వలసవెళ్లి విజయనగర రాజుల ప్రాపకం సంపాదించాడు .శుద్ధ అద్వైతి అయిన చిదంబరం జీవితం చివర్లో తిరుపతి సందర్శించి ఒక్కసారిగా వీర వైష్ణ వుడయ్యాడు .వెంకటేశ్వర స్వామి పై 200 పైగా స్తోత్రాలు స్తుతులు రచించాడు .ఉత్తర ఆర్కాట్ లో ఉండే మాతామహుడు వేదపురీశ్వరుడు ‘’మార్గ సహాయ చరిత్ర ‘’రాశాడు .చిదంబర తల్లి తమిళ దేశీయురాలు తండ్రి ఆంధ్రావాలా .తమ్ముడు శ్రీనివాసుడు మేనమామ శివసూర్య .చిడంబరకవి తంజావూర్ జిల్లా పలయూర్ నివాసి .

రాఘవ యాదవ పాండవీయం అనే త్ర్యర్దికావ్యం ,చిదంబర విలాసం ,శ్లేష చింతామణి ,శబ్దార్ధ చింతామణి ,భాగవత చంపు ,పంచకల్యాణ చంపు రాశాడు .మొదటిదానికి ‘’కదా త్రయి ‘’అనే పేరూ ఉంది .మూడాశ్వాసాలకావ్యం .రామాయణ భారత భాగవత కదా.దీనికి అర్ధ ప్రదీపిక వ్యాఖ్య ఉంది.కావ్య ప్రారంభ శ్లోకం

‘’వాచం వో రచయతు స్సర్వదాంత రంగేగాంగేయ సరస నయోదయం దధానః –సత్యాప్తో బుధ కుల మౌళి బంధు రోజా శ్రీ రామ స్తుత గురుమానసాబ్జ హంసః ‘’.మూడవ ఆశ్వాసం లో తన వంశ చరిత్ర చెప్పుకొన్నాడు .

చిదంబర విలాస కావ్యం లోరెండు  కా౦ డలున్నాయి అర్ధ దీపిక పేర తానె వ్యాఖ్య రాశాడు .చాలా సంక్లిష్ట రచన –మచ్చుకి –

‘’నాద హ్రదా రామకే జానపద్యాః పారే వాసీ ఫాలయూ రగ్ర హారే –లీలా సేవ్యః శైల కన్యా సహాయః కైలాసేపి వ్యాప కాంక్షా౦ న దేవః ‘’

50వ శ్లోకం లో తానూ తంజావూర్ జిల్లా పాలయూర్ వాసినని చెప్పాడు

.శేష చింతామణి110శ్లోకాల కావ్యం .వ్యాఖ్యానం రాసుకొన్నాడు .కవి శ్లేష యమక చక్రవర్తి .-మొదటిశ్లోకం

‘’సవః శ్రేయో విభుస్తన్యా  త్సువయః పున్గావద్భావః –కరీంద్ర వదనో ల్లాసీ కటకీకృత పన్నగః ‘’

శబ్ద రత్న చింతామణి రెండు సర్గలు రామాయణ భాగవతజోడుకధలు .కవి నికశోపల వ్యాఖ్య రాశాడు..పంచకల్యాణ చంపు గద్య ,పద్య కావ్యం .రామ ,కృష్ణ సుబ్రహ్మణ్య స్వాముల కళ్యాణ గాధ,కవి శిష్యుడు నంజుండ వ్యాఖ్యానం రాశాడు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-12-15 ఉయ్యూరు

మా ఇంట్లో 10-12-15 గురువారం ఉసిరి చెట్టు నీడలోమోడరన్ మినీ వరండా కార్తీక వనభోజనం

సరసభారతి 85వ సమావేశం గా శ్రీ సువర్చ లాంజనేయ స్వామి దేవాలయం లో 8-12-15మంగళవారం సాయంత్రం 6-30కు ”కార్తీక వైభవం ”-పై

,రాత్రి 7గం.లకు లక్ష వత్తులతో అఖండ దీపోత్సవ దృశ్యాలు

సరసభారతి 85వ సమావేశం గా స్థానిక శ్రీ సువర్చలాంజనేయ  స్వామిదేవాలయం లో   8-12-15మంగళ వారం సాయంత్రం 6గం లకు కార్తీక మాస సందర్భం గా ”కార్తీక వైభవం ”పై శ్రీ నవులూరి రమేశ్ బాబు (రిటైర్డ్ తెలుగు లెక్చరర్ )గారు ఆధ్యాత్మిక ప్రవచనం చేస్తారు .అనంతరం రాత్రి 7గం లకు లక్షవత్తులతో  దీపోత్సవం  జరుగుతుంది .కలియుగ కైలాసం గా ఆంజనేయ దేవాలయం భాసించే ఈ కార్య క్రమం లో అందరూ పాల్గొని విని ,కనీ తరించండి -దుర్గాప్రసాద్ -సరసభారతి మరియు శ్రీ సువర్చలాంజ నేయ స్వామి దేవస్థానం

6-12-15 ఆదివారం ఉయ్యూరు శ్రీ సువర్చలాన్జనేయ దేవాలయం లో రెండవ రోజు శ్రీ సుందర కాండ పారాయణ  మరియు శివాలయం లో శ్రీ జగదాంబా సమేత  సోమేశ్వర స్వామి బ్రాహ్మణ సేవా సంఘం ఆధ్వర్యం లో వనభోజనాలు చిత్రమాలిక