• – సి. విజయలక్ష్మి
• 20/10/2014

భక్తునికి భగవంతునికి తేడా ఉండదు. భగవంతుడు నిరాకారుడు, నిస్సంగుడు అయినా భక్తుని కోరిక ప్రకారం భగవంతుడు ఏ రూపంలో ధ్యానిస్తే ఆ రూపంలో భక్తునికి అగుపిస్తాడు. లయకారునిగా పూజించబడుతున్న పరమేశ్వరుడు భోళాశంకరుడిగా ప్రఖ్యాతి వహించినవాడు. ఎందుకంటే శివ అని అంటే చాలు శివుడు మోక్షమిస్తాడు. శివ అన్నా శివలింగంపైన కాసిని నీళ్లు పోసినా, మారేడు దళం వేసినా చాలు శివుడు అత్యంత ప్రీతుడై వారిని తన దరికి చేర్చుకుంటాడు. కైలాసంలో తన ప్రక్కనే కూర్చునబెట్టుకొంటాడు. అలాంటి శివుడు కేవలం మానవులు స్తుతిస్తేనే ప్రీతి చెందుతాడనుకొంటే పొరపాటే. ఎందుకంటే శివుని మనసార స్మరించిన జంతువులకుకూడా మోక్షం లభించినదన్న శివభక్తకథలు మనకు కనిపిస్తాయి. శ్రీకాళహస్తి క్షేత్రం కూడా ఈ విషయానికే తార్కాణంగా నిలిచిఉంది. అంతటి దయాళువు అయిన శంకరుని పూజించని వారు ఎవరు ఉంటారు! శివ అనని నోరు నోరే కాదు సుమా అన్న శివభక్తుల మాట నిజమే!
ఒకానొకకాలంలో భక్తవత్సలుడైన శివుడిని ఓ విప్రుడు అమితమైన ఇష్టంతో పూజించేవాడు. నిరంతరం శివనామస్మరణతో కాలయాపన చేసేవాడు.కార్తికమాసం వచ్చిందంటే ఉపవాసాలు, అభిషేకాదులతో శివుని అనుగ్రహం పొందటానికి శాయశక్తులా శ్రమించేవాడు. అలాంటి విప్రుడు ఓ కార్తిక సోమవారం రోజు పగలంతా ఉపవాసం ఉండి సాయం సంధ్యలో శివోపాసన చేయటానికి ఉపక్రమించి మారేడు దళానే్వషణకు వెళ్లాడు. ఎక్కడ చూచినా చంద్రుడు అగుపిస్తున్నాడు కాని మారేడు వృక్షమే ఆ విప్రునకు కనిపించలేదు. విసిగిన ఆ విప్రుడు ఆ శివుడు నాకు మారేడు దళాలతో పూజించటానికి అవకాశం ఇవ్వకపోతే నేనేమి సేతు లింగా… అనుకొని ఇంటి ముఖం పట్టాడు. అలా తిరుగు ముఖం పట్టిన ఆ ద్విజునకు ఎదురుగా మారేడు వృక్షం కనిపించింది. ‘ఓహో శివానుగ్రహం నాకు కలిగింది. ఇదిగో ఈ బిల్వవృక్షమే దానికి చిహ్నం’ అనుకొని ఎంతో సంతోషంతో మారేడు వృక్షం నుంచి దళాలను తెంపపోయాడు. అంతే అక్కడే క్షుద్బాధతో ఉన్న ఓ సింహం నరవాసనను పట్టింది.పెద్దగా గ్రాండించుకుంటూ ఈ విప్రుడున్నచోటికి రాబోతోంది. దీన్ని చూచిన విప్రుడు నిరుత్తుడయ్యాడు. ఇక జీవితాశ ఇక లేదు అనుకొంటూ గబగబా మారేడు చెట్టు ఎక్కాడు. అక్కడే అమ్మా పార్వతీ తండ్రీ శివా నన్ను రక్షించండి. ఈ పులి నుంచి నన్ను కాపాడండీ అంటూ ఎలుగెత్తి పిలుస్తున్నానుకుంటూ మనసుననే మొరపెట్టుకుంటున్నాడు. ఆ వ్యాఘ్రరాజము చెట్టుకిందనే నిలిచి పైకి విప్రునకేసి చూస్తూ గాడ్రిస్తోంది. భయంతో బిర్రబిగిసిన విప్రుడు చేసేదేమీ లేక శివనామమే నన్ను రక్షించాల్సింది ఇక ఎవరూ నన్ను రక్షించలేరు అనుకొంటూ కన్నీటితో శివనామస్మరణ చేయసాగాడు. చిమ్మ చీకట్లు కమ్ముకున్నాయి. ఆకలితో నకనకలాడే కడుపుతో పులి చెట్టుకింద కూర్చుంది. చెట్టుకొమ్మను ఆసరాచేసుకొన్న విప్రుడూ శివనామస్మరణచేస్తూనే నిత్యమూ తాను చేసే పూజనే మానసికంగా చేయసాగాడు. మానసికంగా శివలింగానికి మారేడు దళాలను సమర్పిస్తున్నట్లుగా భావించసాగాడు. కాని, నిజానికి తాను తెంపిన దళాలను కిందనున్న వ్యాఘ్రంపై పడవేయసాగాడు కొద్దిసేపటికి నైవేద్యాలు సమర్పించినట్లుగాను, నీరాజనాలు పలికి ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాలు కూడా మానసికంగానే చేసేసాడా బ్రాహ్మణుడు పూజ చేసేశాననుకొంటూ కళ్లు తెరిచి చూడగా వర్తమానంలోని పులి మారేడు దళాలతో కప్పబడి చలనం లేకుండా ఉంది. ఒకవేళ పులి వెళ్లిపోయిందేమో ఈ మారేడు దళాలన్నీ నేను చేసిన పూజలోని భాగాలేనా అనుకొంటూ శబ్దం లేకుండా చెట్టుదిగి ఏమీ చేయడానికి పాలుపోక ఊరిలోనికి పరుగెత్తాడు. అక్కడున్నవారికి రాత్రి జరిగిన వృత్తాంతమంతా చెప్పాడు. ఆ సంగతి విన్న యువకులు, గ్రామపెద్దలు కర్రలు, కత్తులు పట్టుకొని అడవికి విప్రునితో వచ్చారు. అక్కడున్న మారేడుదళగుట్ట వారికి కనిపించింది. ఇదే నేను ఉన్న మారేడు చెట్టు , అవే నేను పూజించిన దళాలు వాటికింద పులి వుంది అని చెప్పగా కొందరు మెల్లగా మెల్లగా దూరం గా నిల్చుని ఆ మారేడు దళాలను తొలగించసాగారు. అలా తొలగిస్తున్నప్పుడు పులి చర్మం కూడా తొలిగిపోయింది. వారంతా ఆశ్చర్యంతో చూస్తుండగా పులి వున్న ప్రదేశంలో పానవట్టంతో కూడిన శివలింగం వారిని ఆనందచిత్తులను చేసింది. ఆ రాత్రే ఆ ప్రాంత (పెద్దాపుర) సంస్థానాధీశ్వరునికి కలలో కనిపించి శివుడు ఫలాన మారేడు వృక్షం క్రింద వ్యాఘ్ర శరీరంనుంచి తాను ఉద్భవించినట్లు తనకో ఆలయనిర్మాణం చేపట్టుమని ఆదేశించాడట. ఆ సంస్థాన ప్రభువు తన పరివారంతో అక్కడికి అపుడే చేరుకున్నాడు. అక్కడ జరిగిన సంగతిని తెలుసుకొని తనకు వచ్చిన కలను అక్కడి వారికి తెలియచేశాడు. వారంతో ఎంతో సంతోషంగా వ్యాఘ్రశరీరంనుంచి ఆవిర్భవించిన శివుడు కనుక ఈ శివుణ్ణి వ్యాఘ్రేశ్వరునిగా కొలుద్దామని నిశ్చయించుకున్నారు. అందరూ కలిసి శివునికోసం ఆలయ నిర్మాణం చేశారు. అందుకే ఈ ఆలయానికి వ్యాఘ్రేశ్వరాలయం అనే వాడుక వచ్చింది. ఈ వ్యాఘ్రేశ్వర స్వామిని పుల్లేటి కుర్తివారు అర్చకులుగా ఉంటూ తరతరాలుగా స్వామిని సేవిస్తున్నారు. ఈ ఆలయంలో వ్యాఘ్రేశ్వరునితోపాటుగా శ్రీ రుక్మిణీ సత్యాసమేత గోపాలస్వామి, శ్రీవల్లీ దేవసేన సమేత సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడుకూడా కొలువై ఉన్నారు. ఈ క్షేత్రానికి దగ్గరలో ఉన్న ఇరుసు మండ గ్రామంలో రాముని ప్రతిష్ఠగా భావించబడుతున్న బాలా త్రిపుర సుందరీ సమేత ఆనంద రామేశ్వరుడు కొలువై ఉన్నాడు. ఇక్కడే శ్రీ లక్ష్మీ గణపతి ఆలయం, శ్రీవల్లీ దేవసేన సమేత సుబ్రహ్మణ్య ఆలయం, ఓంకారేశ్వరాలయం కూడ మనం దర్శించుకోవచ్చు.
ఇంతకీ ఈ వ్యాఘ్రేశ్వరాలయం అంబాజీపేటకు అతిసమీపంలో, రాజమండ్రికి వెళ్లు ప్రధాన రహదారిలో, ఇంకా సులభంగా చెప్పాలంటే పుల్లేటి కుర్రు గ్రామానికి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో నెలకొని ఉంది.
ఈ ఆలయంలో కార్తికామాసంలో ప్రత్యేకారాధనలు జరుగుతాయ. మహాశివరాత్రి లాంటి ప్రత్యేకమైన దినాల్లో ఇక్కడి జరిగే శివపూజ కనుల పండుగగా సాగుతుంది. ఎక్కడెక్కడి నుంచో భక్తులు రావడం శివానుగ్రహాన్ని పొందటం ఈ క్షేత్రంలో పరిపాటిగా జరుగుతున్నదే నంటారు ఇక్కడి స్థా

• – దాసరి దుర్గాప్రసాద్
• 24/11/2014

సర్వకాల సర్వావస్థలలోనూ నిరాకారుడు నిస్సంగుడు అయన భగవంతుని ఉనికి గోచరిస్తుందిక్కడ. బోళాశంకరుడిగా పూజలందుకుంటున్న ఆ స్వామి తన భక్తులు అడిగిందే తడువుగా వరాలిచ్చే దేవుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ప్రఖ్యాత శైవ క్షేత్రాలలో యాగంటి ఒకటి. కర్నూలు జిల్లాలో బ్రహ్మంగారు నివసించిన బనగానపల్లి గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న పుణ్యక్షేత్రమే యాగంటి. ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి అందాల నడుమ ఈ క్షేత్రం అలరారుతుంది. యాగంటి అతి పురాతన శైవ క్షేత్రం. చిట్టెప్ప అనే శివభక్తుడు శివుడికోసం యాగంటి ప్రాంతంలో తపస్సు చేశాడు. అతనికి ఓ రోజు ఓ పెద్దపులి కనిపించింది. అది సాక్షాత్తు శివుడే అని గ్రహించిన చిట్టెప్ప ‘నేగంటి శివుని నేగంటి’ అని ఆనందంగా అరిచాడు. దాంతో ఆ ప్రదేశానికి ‘నేగంటి’ అనే పేరు వచ్చి క్రమంగా అది ‘యాగంటి’గా రూపాంతరం చెందింది.
నిత్యం వేలాది మంది భక్తులు దర్శించుకునే యాగంటి దివ్య క్షేత్రానికి చేరుకున్న భక్తులు ఇక్కడి ప్రకృతి అందాలకు మైమరచిపోతారు. శివమహాదేవుడు ఈ క్షేత్రాన్ని తన నివాస స్థలంగా చేసుకోవడానికి కారణం ఇదే. యాగంటి శ్రీ ఉమామహేశ్వరస్వామి ఆలయం అతి పురాతనమైనది. అడుగడుగూ ఆధ్యాత్మికానుభూతులతోపాటు విశేషమైన పౌరాణిక గాథలతో ముడిపడి ఉన్న క్షేత్రమిది.
15వ శతాబ్దంలో విజయనగర రాజైన హరిహర బుక్కరాయలు యాగంటి ఉమామహేశ్వరస్వామి ఆలయాన్ని నిర్మించాడని శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. అనంతరం వచ్చిన రాజులు ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి విశేషంగా కృషిచేశారు.
ఈ ఆలయానికి ముందు పుష్కరిణి ఉంది. ఈ పుష్కరిణి దాటుకుని ముందుకి వెళితే అల్లంత దూరంనుంచే ఆలయ రాజగోపురం తేజో విరాజమానమవుతుంది. వివిధ దేవతామూర్తుల శిల్పాలతో ఇది అలరారుతుంది. మెట్లమీదుగా ఈ రాజగోపురాన్ని దాటి భక్తులు ప్రధానాలయ ప్రాంగణంలోకి చేరుకుంటారు. ఇక్కడ ఒకపక్క అలనాటి రాతి శాసనాలు, ఎదురుగా ధ్వజస్థంభము, దృష్టి మండపం మనకు గోచరిస్తాయ. ఈ మండపంలో శివలింగమొకటి ఉంది. గర్భాలయానికి ఎదురుగా నంది విగ్రహం ఉంది. ఇక్కడ కొలువుదీరిన ఉమామహేశ్వరస్వామిని సాక్షాత్తు అగస్త్యుడు ప్రతిష్టించాడు. పానవట్టంపై ఉన్న లింగం మీద శివపార్వతుల మూర్తులున్నాయి. అగస్త్యుని అభీష్టం మేరకు ఇక్కడ ఈ క్షేత్రంలో స్వామివార్లు కొలువుదీరారని ఇక్కడి స్థల పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ ఆలయానికి క్షేత్ర పాలకుడు వీరభద్రస్వామి. ఆ స్వామి ఇక్కడ మరోపక్క ఆలయ ప్రాంగణంలో కొలువుదీరాడు. శివుని అంశతో పుట్టిన వీరభద్రస్వామి సర్వాభరణ భూషితమై శోభాయమానంగా కానవస్తాడు. స్వామి దర్శనం సర్వ శుభకరంగా భక్తులు భావించి కైమోడ్పులర్పిస్తారు.
వెనకవైపు భాగంలో కేదారేశ్వరస్వామి మందిరం ఉంది. ఈ కేదారేశ్వరస్వామి దర్శనం పంచమహాపాతకాలను దూరం చేస్తుంది. ఇక్కడే సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడూ కొలువుదీరాడు.ఇక్కడి పుష్కరిణిని అగస్త్య పుష్కరిణి అంటారు. ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టిన జలధార పర్వత సానువుల్లో ప్రవహించి ఆలయ ప్రాంగణంలోని కోనేరులో చేరుతుంది. ఈ కోనేరులో అగస్త్యుడు స్నానమాచరించిన కారణంగా దీనిని అగస్త్య పుష్కరిణి అని పేరు వచ్చిందంటారు. ఏ కాలంలోనైనా పుష్కరిణిలోని నీరు ఒకే మట్టంలో వుండడమేఇక్కడి విశేషం. ఇందులోని నీటికి ఔషధ గుణాలున్నాయని, ఇందులో స్నానమాచరిస్తే సర్వరోగాలు నయవౌతాయని అంటారు. ఇక్కడవేంకటేశ్వరస్వామి గుహ ఉంది. దీనిని చేరుకోవడానికి సోపాన మార్గం ఉంది. ఈ గుహలో అగస్త్యమహర్షి శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాడు. యాగంటిలో తొలుత ప్రతిష్టించాలనుకున్న విగ్రహమిదే. ఈ విగ్రహంలోని ఒక భాగం ఇప్పటికీ భిన్నమైనట్లు భక్తులు గమనించవచ్చు. దీనిని పక్కగా శంకర గుహ ఉంది. దీనిని రోకళ్ళ గుహ అని కూడా అంటారు. పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి ఈ గుహలోనే తన శిష్యులకు జ్ఞానోపదేశం చేశాడని చెబుతారు. ఈ గుహలో వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి విగ్రహం అచ్చెమ్మ విగ్రహంతోపాటు శంకర లింగాన్ని భక్తులు దర్శించుకోవచ్చు.
యాగంటి శ్రీ ఉమామహేశ్వరస్వామి ఆలయంలో ఉన్న మరో ప్రధానాకర్షణ ఇక్కడున్న బసవన్న విగ్రహం. యాగంటి బసవన్న అంతకంతకు పెరిగి కలియుగాంతమున రంకె వేసేను అని బ్రహ్మంగారు తన కాలజ్ఞానంలో ఉదహరించిన నంది విగ్రహం ఆలయ ప్రాంగణంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తుంది. ఈ నంది విగ్రహం రోజురోజుకి పెరుగుతుంటుంది. ఇక్కడి ముఖ మంటపంలో స్వయంభువుగా వెలసిన బసవన్న విగ్రహంలో జీవకళ ఉట్టిపడుతూ ఉంటుంది. దానిని చూడగానే లేచి రంకె వేయడానికి సిద్ధంగా ఉందేమోనని అనిపిస్తుంది.
ఇక యాగంటిలో కాకి కనిపించదు. కారణమేమిటంటే- పూర్వం ఈ ప్రాంతాన్ని దర్శించిన అగస్త్యమహర్షి అక్కడ వేంకటేశ్వరస్వామి విగ్రహాన్ని కూడా ప్రతిష్ఠిస్తే బాగుంటుందని భావించాడు. ఆయన ఆ విగ్రహాన్ని మలుస్తూ వుండగా చేతి బొటనవేలుకి గాయమైందట. తన సంకల్పములో లోపమేమో అనే సందేహం తలెత్తడంతో వెంకటేశ్వరస్వామి గురించి తపస్సుచేశాడు. ఆ సమయంలో కాకులు ఆయన తపస్సుకు భంగం కలిగించడంతో, అవి ఆ ప్రాంతంలో సంచరించకుండా నిషేధాన్ని విధిస్తూ శపించాడట. అందువల్లనే ఇక్కడ కాకులు కన్పించవని చెబుతారు.
ఈ ఆలయానికి కుడివైపువున్న కొండమీద దాదాపు నూట యాభై అడుగుల ఎత్తున అనేక ప్రకృతి సిద్ధమైన గుహలు ఉన్నాయి. వాటిలో ప్రధానమైనవి. 12మెట్లు ఎక్కి వెళ్తే ముందర అగస్త్య గుహవస్తుంది. అగస్త్యుడు ఇక్కడ చాలాకాలం తపస్సు చేసాడని ప్రతీతి. ఇదేకాక యాగంటిలో మరికొన్ని గుహలు ఉన్నాయి. ఓ విశేషమైన ఆధ్యాత్మికానందాన్నిచ్చే మహత్తర క్షేత్రం యాగంటి. ఇక్కడి శ్రీ ఉమామహేశ్వరస్వామి దర్శనం పూర్వజన్మల పుణ్యఫలం.

===============
యాగంటికి మార్గం
కర్నూలుకు 100 కిలోమీటర్ల దూరంలో బనగానపల్లికి 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో యాగంటి క్షేత్రం వుంది. ఈ క్షేత్రాన్ని చేరుకోవడానికి కర్నూలు వరకు వచ్చి అక్కడ నుంచి బస్సులో చేరుకోవచ్చు. అలాగే బనగానపల్లి వరకు వచ్చి అక్కడ నుంచి ఏదైనా వాహనంలో కూడా ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు. వసతి సౌకర్యం: యాగంటిలో బస చేయడానికి వసతి సౌకర్యం వుంది. సత్రాలు, కాటేజీలు ఇక్కడ భక్తులకు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
===============

• -సుధామ
• 29/11/2014

సృజనకాంతి
(సి.్భవానీదేవి సాహిత్య వివేచన)
సంపాదకులు: డా.సి.ఎస్.ఆర్.మూర్తి,
వెల: రూ.350/-
హిమబిందు పబ్లికేషన్స్, 102,
గగనమహల్ అపార్ట్‌మెంట్స్,
దోమల్‌గూడ, హైదరాబాద్- 29;

నాలుగు దశాబ్దాల తన సాహిత్య కృషి వేడుక సందర్భంగా – డా.చిల్లర భవానీదేవి గారు వెలువరించిన పుస్తకాల్లో తన సాహిత్యంపై వచ్చిన వ్యాసాలు, సమీక్షలు, తన గ్రంథాలకు సంతరించబడిన పీఠికలతో తెచ్చిన ‘సృజనకాంతి’ ఒకటి. భవానిగారి కవిత్వం, కథలు, సాహితీ విమర్శ, నాటకం, బాలసాహిత్యం, జీవిత చరిత్ర ప్రక్రియా రచనలను వివేచిస్తూ డబ్భైమందికి పైగా వివిధ సాహితీవేత్తల రచనలు ఇందులో వున్నాయి.
పలు ప్రక్రియల్లో రచనాకృషి సల్పినా చేపట్టిన ప్రతి ప్రక్రియలో తనదైన సృజన కాంతిని వెలయించారు భవానిగారని ఇందులోని వ్యాసాలు విశదపరుస్తున్నాయి. దాదాపు పది కవిత్వ గ్రంథాలు వెలువరించిన భవానిగారిది తాత్త్విక సౌధం మీది కాంతిపుంజంగా మునిపల్లెరాజు, వర్తమాన దుఃఖంలో రగిలిన సంవేదన అని విహారి, సామాజిక రుగ్మతల కవిత్వీకరణ అని కొండ్రెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి, ప్రగతిశీల కవిత్వ జలపాతం భవానిదేవి అని ఎస్వీసత్యనారాయణ, స్ర్తివాద కవిత్వం లో బలమైన గొంతుక అని ఆచార్య ఎస్వీరామారావు అభినందించారు. మానవీయవాణి భవాని అని డా.ఎన్.గోపి పేర్కొన్నారు. గోపిగారు సృజించిన ‘నానీలు’ ప్రక్రియలో రచన చేసిన తొలి మహిళ భవానిగారే.
వివాహమా ఎంత పనిచేశావ్!
నా పుట్టింటికి నన్ను అతిథిని చేశావ్
అన్న ఆవిడ ‘నాని’ నోచుకున్న ప్రాచుర్యం అంతాఇంతా కాదు. భవాని నానీలు, హైదరాబాద్ నానీలు ఆ ప్రక్రియను ఆమె వేగవంతం చేసిన కృషికి నిదర్శనం. ఇక భవానిగారి లలిత గీతాల కవిత్వం భక్తిరక్తి మాలికలంటారు శారదా అశోక్‌వర్థన్. వాటిని ఆమని ఆ ముఖంగా సంభావించారు డా.వడ్డెపల్లి కృష్ణ. భవానిది మనలను మనకు గుర్తుచేసే కవిత్వం అంటారు ఎన్‌క్యూబ్. అంతరంగ చిత్రాలు, అమ్మానన్ను క్షమించొద్దు, ఆవిడ కథాసంపుటాలు. ‘‘ప్రస్తుతం నెలకొన్న అనుబంధాల్లో రచయిత్రికెన్నో లొసుగులు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ అపశృతులన్నీ మాసిపోయి ఆరోగ్యకరమైన, ఆనందప్రదమైన, ఆదర్శప్రాయమైన సమాజం ఒకటి ఉద్భవిస్తే ఎంత బాగుండునన్నది ఆమె ఆకాంక్ష. పుట్టినప్పటినుంచీ సాహిత్యంచేస్తున్న ఆలోచన కూడా అ దే’’అంటారు మధురాంతకం రాజారాం గారు ఆవిడ కథల గురించి. ‘‘తను వ్రాస్తున్నదానిలో తనకి కల్తీలేని విశ్వాసం ఉండాలి. చమత్కారం, అతితెలివి, అనవసర భేషజం లేకుండా చేసిన రచనలివి’’అని మెచ్చారు తురగా జానకీరాణి.
సాహితీ విమర్శనాప్రక్రియలో స్వాతంత్య్రానంతర తెలుగు, హిందీ కవిత- తులనాత్మక పరిశీలన అనేది భవానిగారి గొప్ప సిద్ధాంత రచన. ‘ఆసక్తిని కలిగించే ఆమె అధ్యయనం’వారి సాహితీ విమర్శలో కానవస్తుందని డా.జి.బాలశ్రీనివాసమూర్తి అంటారు. రాసింది రంగస్థలానికి ‘బొబ్బిలియుద్ధం’ అనే ఒక చారిత్రక నాటకం. ఒక మహిళ అలాంటి నాటకం రాసి ప్రదర్శింపచేయడమే ఒక విశేషం! అలాగే బాల సాహిత్యంలోనూ ఆవిడ చేసిన అవిరళకృషిని చొక్కాపు వెంకటరమణ, దాసరి వెంకటరమణ, శైలజామిత్ర ప్రభృతులు ప్రశంసించారు. అలాగే, కొర్రపాటి గంగాధరరావు జీవితం-సాహిత్యం ఒక సార్థక రచనగా వెలయించారు.
ఆర్తిని స్ఫూర్తిచేసుకుని సాహిత్య దాహార్తిని కీర్తిమంతంగా మలుచుకుంటున్న ప్రజ్ఞ్ధారీణి భవాని. వారి ర చనల సాహిత్య వివేచన గ్రంథాన్ని డాక్టర్ సి. ఎస్.ఆర్.మూర్తిగారు సంపాదకులుగా ముందుకు తేవడం ముదావహం.

• -వెలుదండ నిత్యానందరావు
• 29/11/2014

శ్రీకృష్ణదేవరాయ జయంత్యుత్సవ
ఉపన్యాసాలు- వ్యాసాలు
సంపాదకులు: డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి
వెల: రూ.150; పుటలు: 160
ప్రతులకు: వేమన అధ్యయన కేంద్రం
తాళ్ళకాల్వ గ్రామం,
గాండ్లపెంట మండలం
అనంతపురం జిల్లా- 515521

డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి యువకోత్సాహంతో సేకరించి ప్రచురించిన ఉపన్యాసాల వ్యాసాల సంకలనం ఇది. రాయలసీమ ప్రత్యేక అస్తిత్వాన్ని ప్రకటించడం ఈ వ్యాసాల లక్ష్యం. 1929నుండి 1936 వరకు రాయలసీమలోని వివిధ ప్రాంతాలలో జరిగిన శ్రీకృష్ణదేవరాయ జయంత్యుత్సవాల్లో విద్వాంసులు చేసిన ప్రసంగాలను, సభల విశేషాలను హరినాథరెడ్డి శ్రీసాధన కౌమోదకి మొదలయిన పత్రికల్లో నుండి సేకరించి పునర్ముద్రించారు. అప్పటివారి భావజాలాలను, ఆ నాటి స్థితిగతులను ఎనబై ఎనిమిదేళ్ళుదాటి వచ్చిన పిదప ఉన్న స్థితిగతులను పోల్చిచూడడానికి ఇలాంటి గ్రంథాలు ఎంతో అవసరం. 1929-2014 మధ్యలో మద్రాసు నుండి విడిపోవడం, ఆంధ్రుల వ్యవహార సరళి పట్ల రాయలసీమవారి భయ సందేహాలు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడడం, రాయలసీమవారే ఎక్కువ కాలం పరిపాలించినా రాయలసీమ క్షామం, దారిద్య్రం తొలగకపోవడం, తెలంగాణా కలవడం, దోపిడీకి గురికావడం, విడిపోవడం మొదలైన పరిణామాలెన్నో సంభవించాయి. ఆంధ్ర తెలంగాణ రాయలసీమ మూడు ప్రత్యేకమైన భిన్నమైన మనస్తత్వాల, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాల అపవిత్ర కలయిక ఆంధ్రప్రదేశ్. తెలంగాణ తన దారి తాను చూసుకొంది. ఇదే తరుణంలో పనిలోపనిగా రాయలసీమ కూడ ఒక ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా అవతరించి ఉంటే బాగుండేదేమో! బైరెడ్డి రాజశేఖరరెడ్డి లాంటి ఏ ఒకరిద్దరో గొంతు వినిపించారు. కాని అది ఎందుకో పుంజుకోలేదు. భవిష్యత్తులో జరుగబోయే పరిణామమదే.
1926లో వప్పూరు రామాచార్యుల సంపాదకత్వంలో వచ్చిన శ్రీసాధన పత్రిక రాయలసీమ గొంతును బలంగా వినిపించింది. 1929-1932ల మధ్య జరిగిన ఈ ఉత్సవాల్లో గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు, వప్పూరు రామాచార్యులు, చిలుకూరి నారాయణరావు, రొద్దం హన్మంతరావు, రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, కల్లూరి సుబ్బారావు, వార్త కవి రామచంద్రరావు, కడప కోటిరెడ్డి, నాగపూడి కుప్పుస్వామయ్య, గార్లదినె్న సుబ్బారావు, అడవి లక్ష్మీనరసింహరావు లాంటి దిగ్గజాలు పాల్గొన్నారు.
గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు పెనుగొండలో 1929 ఫిబ్రవరి 22న జరిగిన కృష్ణదేవరాయ జయంత్యుత్సవ సభలో అన్న మాటలకు నేటికీ ప్రాసంగికత ఉన్నట్లే ఉంది. నిన్నమొన్నటి వరకు రాయలసీమవారే ఆంధ్రులలో నుత్తములు. తూర్పునాటివారన్న యేవగింపు. వారు తండోపతండములుగ వచ్చి యిచట యాచన చేయుచుండెడు పేదలు. కృష్ణానది డెల్టా యేర్పడిన వెనుక వారైశ్వర్యవంతులైరి. మన తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు యింకను విట్టి స్థితిలో నున్నదో తెలియదు (పుట.28). మొదటినుండి రాయలసీమ వారికి ఆంధ్రుల పట్ల అనుమానమే ముఖ్యంగా విశ్వవిద్యాలయ స్థాపన దగ్గర గొడవ వచ్చింది. రాజధాని విషయమై తగాదా వచ్చింది. శ్రీ్భగ్ ఒప్పందం. ఇంతేగాక బళ్ళారి, హోసూరు లాంటి రాయలసీమ ప్రాంతాలు కర్ణాటకలో కలపడం రాయలసీమ చరిత్రలో క్షంతవ్యంకాని అంశం.
కేవలం కృష్ణరాయల సూచకంగా కాకుండా సంగమ వంశస్థాపకులైన హరిహర బుక్కరాయల నుండి ఆరవీటి వంశీయుడైన అళియరామరాయల దాకా పరిపాలించిన సీమనుద్దేశించి రాయలసీమ అని పేరు పెట్టారట. సీడెడ్ డిస్ట్రిక్ (దత్తమండలం) అన్న కర్ణకఠోరమైన అసభ్య అవాచ్య నామాన్ని తీసేయడానికి నంద్యాలలో జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభలో ఆనాటి పెద్దలందరు తీర్మానించి వ్యవహారంలోకి తెచ్చారు. (పుట.40). కృష్ణదేవరాయలకు సంబంధించిన అనేక విషయాలను చరిత్ర పుస్తకాలలో చదువుకోవచ్చు. ఆనాటి రాయలసీమ పెద్దల పేర్లను స్మరించుకొనే అవకాశాన్ని ఈ పుస్తకం కలిగ

అంతర్జాలంలో అ‘ద్వితీయం’

ఇంటర్ పూర్తయ్యాక ఏ కోర్సులో చేరాలి? మిగతావారి కంటే భిన్నంగా ఏదైనా అద్భుతం సాధించాలి! తన అభిరుచికి తగ్గట్టుగా విదేశాల్లో చదివి సత్తా చూపాలి! – కార్తీక్ బుర్రలో బోలెడన్ని ఆలోచనలు *** ఇంటికొచ్చే అతిథులు మెచ్చేలా కొత్తరకం వంట ఏదైనా చేయాలి! తన ఆతిథ్యాన్ని వారు కలకాలం గుర్తుంచుకోవాలి! అయితే, ఇప్పటికిప్పుడు రుచికరమైన మంచి వంటకం చేయడం సాధ్యమా? – సరిత మదిలో సవాలక్ష సందేహాలు *** అర్జెంటుగా యోగా నేర్చుకోవాలి.. పెళ్లికి ముందే ఊబకాయం తగ్గించుకుని నాజూగ్గా మారాలి.. కానీ, పొద్దునే్న లేవాలంటే విపరీతమైన బద్ధకం.. తనకు యోగా నేర్పే గురువెవరు..? – ప్రియాంకకు ఏం చేయాలో పాలుపోని పరిస్థితి *** మనసులో చెలరేగే భావాలకు అక్షర రూపం ఇచ్చేలా కవితలు, కథలు రాయడమంటే ఎంతో ఇష్టం.. సాహిత్యం, భాషపై మమకారం ఉన్న వారితో తన మనోభావాలను పంచుకోవడం ఎలా? – ఇరవై ఏళ్ల యామినికి ఇదో ఇరకాటం *** … ఇలా ఎనె్నన్నో ఆశలు, ఆశయాలు, ఆకాంక్షలు ఉన్నవారికి దిశానిర్దేశం చేస్తూ ‘ఆత్మీయ నేస్తం’గా నిలుస్తోంది- ‘అంతర్జాలం’. వారు, వీరు అనే తేడా లేదు… వయోభేదం అసలే లేదు.. విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, వ్యాపారులు, వయోవృద్ధులు, గృహిణులు.. ఇలా అన్ని వర్గాల వారూ నేటి ఆధునిక యుగంలో ఇంటర్నెట్‌ను విరివిగా వాడుతూ తమ జీవనశైలిని మార్చుకుంటున్నారు. ‘అక్షరాలు రాని వారు నిరక్షరాస్యులు’- ఇది నిన్నటి మాట. ‘అంతర్జాలం వాడని వారు అన్నింటా వెనుకబడిన వారే’- ఇది ఇప్పటి మాట. దైనందిన జీవితంతో ఇంటర్నెట్ ఇంతలా పెనవేసుకుపోయింది. ఇంకా ‘అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం’గానే పరిగణింపబడుతున్న భారత్‌లో ఇటీవలి కాలంలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య అనూహ్యంగా పెరిగింది. ఈ ఏడాది చివరి నాటికి మన దేశంలో ‘ఆన్‌లైన్’ వినియోగదారుల సంఖ్య 302 కోట్లకు చేరుకుంటుందని ఐఎఎంఎ (ఇంటర్నెట్ అండ్ మొబైల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా) తాజా నివేదిక చెబుతోంది. అగ్రరాజ్యమైన అమెరికాను వెనక్కి నెట్టేసి అంతర్జాల వినియోగంలో రెండోస్థానానికి భారత్ చేరుకోబోతోంది. 600 మిలియన్ల వినియోగదారులతో మొదటి స్థానంలో ఉన్న చైనాను రాబోయే కాలంలో మన దేశం అధిగమించే అవకాశాలు లేకపోలేదని నిపుణులు తేల్చి చెబుతున్నారు. అన్నింటికీ ఆధారమై… ఉదయం లేచింది మొదలు తిరిగి రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ అన్ని వ్యవహారాలకూ అంతర్జాలంపై ఆధారపడక తప్పని రోజులివి. పలు రకాల పన్నులు చెల్లించాలన్నా, పాస్‌పోర్టుకు దరఖాస్తు చేయాలన్నా, వంట గ్యాస్ బుక్ చేయాలన్నా, పెళ్లి సంబంధాలు చూడాలన్నా, ఇంట్లోనే కూర్చుని ఎక్కడో అధ్యాపకులు చెప్పే పాఠాలు వినాలన్నా, రైలు, బస్, విమానం టిక్కెట్లు రిజర్వు చేసుకోవాలన్నా, కొత్తరకం వంటలు నేర్చుకోవాలన్నా, ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు, ఆన్‌లైన్ బ్యాంకింగ్‌కు, షేర్ మార్కెట్లో పెట్టుబడులు పెట్టాలన్నా, ధ్రువీకరణ పత్రాలు పొందాలన్నా … ఇలా ఒకటేమిటి? అన్ని రకాల అవసరాలకూ అంతర్జాలాన్ని ఆశ్రయించాల్సిందే. ఇంటర్నెట్ సేవలు ‘ఇంతింతై వటుడింతై’ అన్నట్టు అంచనాలకు మించి విస్తరిస్తుండగా మరోవైపు సెల్‌ఫోన్ల వినియోగం తప్పనిసరైంది. అంతర్జాలానికి అనుసంధానంగా ‘సెల్‌ఫోన్ ఆధారిత టెక్నాలజీ’ అన్ని వర్గాల వారిలో అనూహ్య మార్పులు తెస్తోంది. వ్యక్తిగతానికే కాదు, సామాజిక ప్రయోజనాలకూ వెబ్‌సైట్లు దోహద పడుతున్నాయి. మహారాష్టల్రో ఓ స్వచ్ఛంద సంస్థ హెచ్‌ఐవి వ్యాధి ప్రభావంపై గ్రామీణులకు అర్థమయ్యేలా మొబైల్ ద్వారా సైన్స్ పాఠాలు బోధిస్తోంది. పాఠశాలల్లో పిల్లల హాజరీపై ఏరోజుకారోజు తల్లిదండ్రులకు ఒడిశా ప్రభుత్వం సందేశాలు పంపుతోంది. గుజరాత్‌లో ‘ఇ-మమతా హెల్త్’ పేరుతో గర్భిణులకు ఆరోగ్య సూత్రాలను మెసేజీల ద్వారా అందజేస్తున్నారు. అవినీతిని, అరాచకాలను ఎదిరించే వారికి నేడు సామాజిక వెబ్‌సైట్లు పదునైన ఆయుధాలు. వీడియో టేపుల్ని యూట్యూబ్‌లోకి ఎక్కిస్తూ అక్రమార్కుల బండారం బయటపెట్టేందుకూ అంతర్జాలం దోహద పడుతోంది. ఇంటర్నెట్ జీవితాల్ని మార్చేస్తోంది. రాజకీయాలను శాసిస్తోంది. స్వచ్ఛంద సేవకు ఆసరా ఇస్తోంది. ‘లోకల్ టాలెంట్’ గ్లోబల్ స్థాయిలో సత్తా చాటుతోంది. అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తోంది. విజ్ఞాన కాంతులను వెదజల్లుతోంది. నేర పరిశోధనకు అండగా నిలుస్తోంది. ఇలా ‘అంతర్జాల సాధికారత’ సమాజంపై అపార ప్రభావం చూపుతోంది. ‘ఎక్కడ అంతర్జాలం ఉండునో అక్కడ ప్రగతి వెలుగులు ప్రసరించును..’- ఇది సరికొత్త ఆర్థిక మంత్రం అంటే అతిశయోక్తి కాదు. విద్య, వైద్యం, పౌష్టికాహారం వంటి విషయాల్లో మన దేశం ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నా- ఇంటర్నెట్ వినియోగం, సెల్‌ఫోన్ కనెక్షన్ల విషయంలో మాత్రం శరవేగంగా దూసుకుపోతోంది. ఇంట్లో టాయిలెట్ లేకున్నా చేతిలో సెల్‌ఫోన్ తప్పనిసరైంది. మొట్టమొదట- సమాచారం తెలుసుకోవడం, దాన్ని ఇతరులతో పంచుకోవడంతో ప్రారంభమైన అంతర్జాల వినియోగం ఇపుడు ‘జీవితమంత విశాలం’గా విస్తరించింది. అది ఎంతలా మారిందంటే కంప్యూటర్‌కు, స్మార్ట్ఫోన్‌కు జీవితాన్ని అర్పించుకునే పరిస్థితి వచ్చేసింది. ఉదయం నిద్ర లేచాక యోగా పాఠాలు, ఆధ్యాత్మిక విషయాలకు వెబ్‌సైట్ చూడాల్సిందే. ఆ తర్వాత కాఫీ తాగుతూ ఈ-మెయిల్స్ చూసుకోవడం, ట్విటర్‌లో ట్వీట్లు చదవడం, ఫేస్‌బుక్‌లో మిత్రులను కలుసుకోవడం, ఆఫీసులో ఉన్నా లంచ్ టైమ్‌లో సరికొత్త మొబైల్ అప్లికేషన్స్ (ఆప్స్) కోసం అనే్వషించడం, ఇంటికొచ్చాక భార్యతో ముచ్చటిస్తూ ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ చేయడం, నిద్రపోయే ముందు వెబ్‌సైట్ల నుంచి పాత పాటలు, కమ్మటి సంగీతం డౌన్‌లోడ్ చేసుకుని వినడం… ఇలా రోజంతా నీడలా- మన వెంటే ఇంటర్నెట్ అనివార్యమైంది. రాజకీయాలకు వేదికై… భారీ బహిరంగ సభలు, పెద్ద పెద్ద హోర్డింగులు, టీవీల్లో ప్రకటనల వల్ల అధిక వ్యయప్రయాసలు తప్ప అందరినీ ప్రభావితం చేయలేమన్న నిజాన్ని గ్రహించి ఇపుడు రాజకీయ పార్టీలు ఓటర్లను అంతర్జాల వేదికపై ప్రసన్నం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఎంతోమంది నేతలు ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్‌లో ఖాతాలు తెరిచి తమ మనోభావాలను ఎప్పటికప్పుడు సామాజిక వెబ్‌సైట్లలో బహిర్గతం చేస్తున్నారు. ఎన్నికల సమయంలో ఓటర్లను వలలో వేసుకునేందుకు- నేరుగా వారికే మెసేజీలు పంపుతూ రాజకీయ పార్టీలు సరికొత్త వ్యూహాలకు పదును పెడుతున్నాయి. ఎన్నికల ప్రణాళికలు, నేతల వ్యవహార శైలిపై ఓటర్లు కూడా సామాజిక వెబ్‌సైట్లలో చురుగ్గా స్పందిస్తున్నారు. వాగ్దాన భంగానికి పాల్పడే నేతలను వెబ్‌సైట్లలో పదునైన మాటలతో ఎండగడుతున్నారు. జాతీయ పార్టీలే కాదు, పలు ప్రాంతీయ పార్టీలు కూడా సొంతంగా వెబ్‌సైట్లను నిర్వహిస్తూ ప్రజలతో మమేకం అయ్యేందుకు తాపత్రయ పడుతున్నాయి. బహిరంగ సభలకు వెళ్లేందుకు, టీవీల్లో ప్రకటనలు చూసేందుకు తీరిక లేని ఓటర్లు కచ్చితంగా ఎస్‌ఎంఎస్‌లకు, ఈ-మెయిల్స్‌కు స్పందిస్తారన్న విషయం గ్రహించి నేతలు సామాజిక మీడియా వైపే మొగ్గు చూపుతున్నారు. ట్విటర్‌లో నేతల కబుర్లు, బ్లాగుల్లో వారి సందేశాలు ఓటర్లపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ ఏడాది జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో రాజకీయ పార్టీలు తమ ప్రచారానికి సామాజిక మీడియాను ప్రధాన వేదికగా చేసుకోవడం తెలిసిందే. పోలింగ్ శాతం పెంచేందుకు రాబోయే కాలంలో ‘ఆన్‌లైన్ ఓటింగ్’ కార్యరూపం దాల్చినా ఆశ్చర్యపోనక్కర్లేదు. ఇక- ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులూ కలిసి టెక్నాలజీ సాయంతో కొత్త విషయాలను నేర్చుకునే దిశగా ఆధునిక పాఠశాలలు అడుగులు వేస్తున్నాయి. మారుమూల ప్రాంతాల్లో సైతం అంతర్జాల సౌకర్యం అందుబాటులోకి రావడంతో డిజిటల్ క్లాస్ రూములు, ఆడియో వీడియో సెంటర్లు దర్శనమిస్తున్నాయి. మరోవైపు మొబైల్ లెర్నింగ్ (ఎం-లెర్నింగ్) విధానం విశ్వవ్యాప్తం కాబోతోంది. అధ్యాపకుల్లో బోధనా నైపుణ్యాలు, విద్యార్థుల్లో జీవన నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచేందుకు ఈ విధానం దోహదం చేస్తుంది. అమెరికాపై ఆధిక్యత… మన దేశంలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య ప్రస్తుతం 213 మిలియన్లు కాగా, ఈ ఏడాది డిసెంబర్ నాటికి 32 శాతం వృద్ధితో- 302 కోట్లకు చేరుకుంటుందని ఐఎఎంఎ (ఇంటర్నెట్ అండ్ మొబైల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా) నిపుణులు తమ తాజా నివేదికలో పేర్కొన్నారు. 2015 నాటికి ఈ సంఖ్య 354 మిలియన్లు దాటుతుందని వారు చెబుతున్నారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చూస్తే ఇంటర్నెట్ వినియోగంలో భారత్ ఇపుడు మూడో స్థానంలో ఉంది. 600 మిలియన్ల వినియోగదారులతో చైనా ప్రథమ స్థానంలో, 279 మిలియన్ వినియోగదారులతో అమెరికా రెండో స్థానంలో నిలిచాయి. ఈ ఏడాది అంతానికి ‘పెద్దన్న’ అమెరికాను వెనక్కి నెట్టేసి రెండో స్థానాన్ని భారత్ కైవసం చేసుకోబోతోంది. మన దేశంలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య పది మిలియన్ల నుంచి వంద మిలియన్లకు చేరుకోవడానికి దశాబ్ద కాలం పట్టింది. కేవలం గత మూడేళ్లలో ఈ సంఖ్య వంద మిలియన్ల నుంచి 200 మిలియన్లకు చేరుకుంది. అయితే, 200 మిలియన్ల నుంచి 300 మిలియన్లకు చేరుకోవడానికి ఒక్క ఏడాది వ్యవధి చాలని నిపుణులు విశే్లషిస్తున్నారు. దేశ వ్యాప్తంగా ఈ ఏడాది అక్టోబర్ నాటికి 278 మిలియన్ల మంది నెట్ వినియోగదారులుండగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 177 మిలియన్ల మంది (ఏడాది కాలంలో 29 శాతం వృద్ధి) వినియోగదారులున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాలకు సంబంధించి ఈ సంఖ్య వచ్చే నెలాఖరుకు 190 మిలయన్లకు, 2015 జూన్ నాటికి 216 మిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నెట్ వినియోగం 39 శాతం మేరకు పెరిగింది. గత నెలాఖరుకు పల్లెల్లో అంతర్జాల వినియోగదారుల సంఖ్య 101 మిలియన్లు కాగా, ఈ ఏడాది చివరినాటికి 112 మిలియన్లకు, వచ్చే జూన్ నాటికి 138 మిలియన్లకు చేరుకోవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇక, దేశ వ్యాప్తంగా 278 మిలియన్ల మంది మొబైల్ ఫోన్లను వాడుతుండగా, వారిలో ప్రస్తుతం 159 మిలియన్ల మంది నెట్ కనెక్షన్ కలిగి ఉన్నారు. ఈ ఏడాది అంతానికి సెల్‌ఫోన్లలో నెట్‌ను వినియోగించేవారి సంఖ్య 173 మిలియన్లకు, 2014 జూన్‌కు 185 మిలియన్లకు చేరుకుంటుంది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో 119 మిలియన్ల మంది, గ్రామాల్లో 40 మిలియన్ల మంది ఇపుడు సెల్‌లో వెబ్‌సైట్లను వీక్షిస్తున్నారు. వచ్చే నెలాఖరుకు పట్టణాల్లో 128 మిలియన్లు, పల్లెల్లో 45 మిలియన్ల మేరకు మొబైల్‌లో నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య పెరగనుంది. శాశ్వతంగా నెట్ కనెక్షన్ తీసుకోకుండా ఏరోజుకారోజు డబ్బు చెల్లిస్తూ అంతర్జాలాన్ని వీక్షించే వారి సంఖ్య మన దేశంలో ఎక్కువగా ఉంది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో అధిక శాతం మంది సమాచార సేకరణకు, సామాజిక వెబ్‌సైట్లను చూసేందుకు,ఈ-మెయిల్స్‌కు, శోధన (సెర్చి)కు నెట్‌ను ఎక్కువగా వాడుతున్నారు. అయితే, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వినోదం కోసమే (87 శాతం) అంతర్జాల వేదికను ఆశ్రయిస్తున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో సెల్‌ఫోన్లలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య అనూహ్యంగా పెరుగుతుందని నిపుణులు గణాంకాలను వల్లెవేస్తున్నారు. నెట్ వినియోగదారుల్లో 90 శాతం మంది సమాచార సేకరణ కోసం మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఈ-మెయిల్స్ కోసం 78 శాతం మంది నెట్‌ను వాడుతున్నారు. 75 శాతం మంది సామాజిక వెబ్‌సైట్ల కోసం దీన్ని వినియోగిస్తున్నారు. 69 శాతం మంది వినోదం కోసం నెట్‌ను ఎంచుకుంటున్నారు. వీడియోలు, ఆన్‌లైన్ గేమ్స్, సంగీతం, పాటలు, ఆన్‌లైన్ షాపింగ్, సరికొత్త ఆప్స్ కోసం నెట్‌ను ఆశ్రయిస్తున్న వారి సంఖ్య అధికంగా ఉంటోంది. అందుబాటులోకి వచ్చిన సాంకేతిక నైపుణ్యంతో మనం అంబరవీధిన దూసుకుపోతామా? విలువల్ని మరచి పాతాళానికి దిగజారుతామా? అన్నది మన చేతుల్లోనే ఉంది. మంచి, చెడులతో సాంకేతికతకు సంబంధం లేదు. అదంతా మనిషి విచక్షణపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. సాంకేతిక సామర్థ్యం వినాశనానికా? వికాసానికా? అన్నది తేల్చుకోవాల్సింది మనమే. అంతర్జాలం కూడా ఓ అణుబాంబు లాంటిదే! దాన్ని మానవ కళ్యాణానికి, సమాజ హితానికి వాడుకోవడం అందరి కర్తవ్యం. * ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ అదరహో! ఇంటి నుంచి కాలు కదపకుండానే అవసరమైన వస్తువులను ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ ద్వారా కొనుగోలు చేయడం మన దేశంలో ఇటీవలి కాలంలో పెరిగింది. పల్లెలు, పట్టణాలనే తేడా లేకుండా ఇంటర్నెట్ వినియోగం భారీగా పెరగడంతో దేశంలో ఇ-కామర్స్ కొత్తపుంతలు తొక్కుతోంది. ప్రస్తుతం మన దేశంలో ఈ-కామర్స్ మార్కెట్ విలువ 18,600 కోట్లు దాటిందని విశే్లషకుల అంచనా. మరో రెండేళ్లలో అంటే 2016 నాటికి భారత్‌లో ఈ-కామర్స్ మార్కెట్ 15 బిలియన్ డాలర్ల (93వేల కోట్ల రూపాయలు)కు చేరుకుంటుందని ‘సెర్చింజన్’ దిగ్గజం గూగుల్ తాజా నివేదికలో పేర్కొంది. 2012లో మన దేశంలో ఆన్‌లైన్‌లో కొనుగోళ్లు చేసేవారి సంఖ్య 80 లక్షలు కాగా, ప్రస్తుతం ఆ సంఖ్య 3.5 కోట్లకు చేరింది. ఎలక్ట్రానిక్స్, దుస్తులు, సౌందర్య సాధనాలు, పాదరక్షలు, ఫర్నిచర్… ఇలా అన్ని రకాల వస్తువులను ఇళ్లలో కూర్చునే ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ ద్వారా కొనుగోలు చేయడం ఇపుడు ఫ్యాషన్‌గా మారింది. 2016 నాటికి ఆన్‌లైన్ షాపర్ల సంఖ్య 10 కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు సంబంధించి ప్రధాన నగరాల్లో సర్వే నిర్వహించగా, రాబోయే 12 నెలల కాలంలో తాము అన్ని రకాల కొనుగోళ్లను ఆన్‌లైన్ ద్వారానే చేస్తామని 71 శాతం మంది స్పష్టం చేశారు. ఇంటర్నెట్ వినియోగం విస్తరించడం, ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ పట్ల విశ్వసనీయతతో తమ వ్యాపారం రాబోయే కాలంలో అనూహ్యంగా పెరగడం ఖాయమని ప్రముఖ ఈ-కామర్స్ సంస్థలు ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఫ్లిప్‌కార్డ్, ఆమెజాన్, స్నాప్‌డీల్ వంటి సంస్థలే కాకుండా దేశంలో ప్రముఖ ఉత్పత్తిదారులు సైతం సొంతంగా వెబ్‌సైట్లను ఏర్పాటు చేసుకుని ఈ-కామర్స్ రంగంలో అడుగుపెట్టేందుకు సుముఖత చూపుతున్నారు. 2016 నాటికి నమోదు కానున్న 10 కోట్ల మంది ఆన్‌లైన్ షాపర్లలో 4 కోట్ల మంది మహిళలు ఉంటారని గూగుల్ అంచనా వేసింది. పురుషులతో పోల్చితే మహిళలే ఎక్కువగా ఆన్‌లైన్‌లో షాపింగ్ చేస్తున్నారు. సౌందర్య సాధనాలు, గృహాలంకరణ, పిల్లల వస్తువులు, ఆభరణాలు వంటివి మహిళలు విరివిగా కొంటున్నారు. డిస్కౌంట్లు, ఇతర రాయితీలు, ఉచిత పథకాలు, ఇళ్ల వద్దకే సరకులను చేర్చడం వంటి కారణాలతో ఎంతోమంది ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు ఇష్టపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా స్మార్ట్ఫోన్ల వినియోగం పెరగడంతో ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ చేసే వారి సంఖ్య అధికమైంది. ప్రతి ముగ్గురు ఆన్‌లైన్ షాపర్లలో కనీసం ఒకరు మొబైల్ ద్వారా కొనుగోళ్లకు ఆర్డర్ చేస్తున్నారు. మొబైల్ ఫోన్ల ద్వారా తమకు అవసరమైన వస్తువుల కోసం గూగుల్‌లో ‘సెర్చి’ చేస్తున్న వారి సంఖ్య అనూహ్యంగా పెరిగింది. ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు ఇష్టపడుతున్నా ఈ పద్ధతిలో ఇపుడు కొన్ని అసౌకర్యాలు లేకపోలేదని 62 శాతం మంది వినియోగదారులు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. తాము కోరుకోని వస్తువులు లేదా నాణ్యతపరంగా లోపాలున్న వాటిని వెనక్కి పంపడం (రిటర్న్) సంక్లిష్టంగా, ఖర్చుతో కూడిన వ్యవహారంగా ఉందని వారు అంటున్నారు. కాగా, షాపింగ్ మాల్స్‌లో కొనుగోళ్లు చేసేవారిలో 55 శాతం మంది ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌లో వస్తువుల నాణ్యత, ఆర్థిక లావాదేవీల్లో భద్రత వంటి విషయాలపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. నాణానికి రెండో వైపు.. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం సర్వత్రా విస్తరించి, ఇంటర్నెట్ వినియోగం అనూహ్యంగా పెరిగిన నేపథ్యంలో కొన్ని విపరిణామాలు సైతం చోటు చేసుకుంటున్నాయి. బూతు వెబ్‌సైట్లు, ఆన్‌లైన్ గేమింగ్, క్రికెట్ బెట్టింగ్‌ల వైపు ఎంతోమంది యువకులు మొగ్గు చూపుతున్నారు. మహిళలను వేధిస్తూ వారిని లొంగదీసుకునేందుకు కొందరు యువకులు ఫేస్‌బుక్ వంటి సామాజిక వెబ్‌సైట్లను దుర్వినియోగం చేస్తున్నారు. మహిళలకు సంబంధించి అసభ్యకర వ్యాఖ్యలు, అశ్లీల ఫొటోలను వెబ్‌సైట్లలో ఉంచడం ద్వారా కొందరు యువకులు వేధింపు చర్యలకు పాల్పడుతున్నారు. కంప్యూటర్లలో, సెల్‌ఫోన్లలో వెబ్‌సైట్లను వినియోగించే వారి సంఖ్య ఎంతగా పెరుగుతోందో.. అంతే వేగంతో పెడ పోకడలు విస్తరిస్తున్నాయి. ఇంటర్నెట్‌లో ‘పోర్న్’ (అశ్లీల) చిత్రాలు చూసే వారి సంఖ్య భారీగా పెరుగుతోంది. ఈ సైట్లను చూడడం కొంతమంది యువతకు వ్యసనంగా మారుతోంది. ఫలితంగా మహిళలపై లైంగిక వేధింపులు, అత్యాచారాలు అధికమవుతున్నాయని సామాజిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. భారత్‌కు సంబంధించి- అశ్లీల వెబ్‌సైట్లు చూసే వారిలో హింసా ప్రవృత్తి అధికమవుతోందని లండన్‌కు చెందిన ‘రెస్క్యూ’ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ నిర్వహించిన తాజా అధ్యయనంలో తేటతెల్లమైంది. అశ్లీల చిత్రాలను చూడడం వల్ల కలిగే అనర్థాల గురించి ఆ సంస్థ విద్యార్థుల్లో చైతన్యం కలిగిస్తోంది. హైదరాబాద్ సహా దేశంలో పలు నగరాల్లో ఆ సంస్థ విద్యార్థులను సర్వే చేయగా అనేక ఆందోళనకర అంశాలు వెలుగు చూశాయి. 21 శాతం మంది విద్యార్థులు అశ్లీల చిత్రాలు, సామూహిక అత్యాచారాల సంఘటనలను చూసేందుకు ఇష్టపడుతున్నారు. తొమ్మిదేళ్ల వయసు నుంచే కొందరు బూతు వెబ్‌సైట్లు చూస్తున్నారు. కొందరు యువకులైతే వారానికి కనీసం నాలుగు గంటల చొప్పున అశ్లీల దృశ్యాలను చూస్తూ.. నిజజీవితంలోనూ తాము అలాగే చేయాలని ఆరాటపడుతున్నారు. బూతు చిత్రాల ప్రభావంతో కొందరు ఇష్టారాజ్యంగా లైంగిక కోర్కెలు తీర్చుకుంటూ ప్రమాదకరమైన వ్యాధుల బారిన పడుతున్నారు. హింసాత్మక అత్యాచారాలు, పిల్లలపై అకృత్యాలు చూసేందుకు మొగ్గు చూపే యువత సంఖ్య అధికంగానే ఉంటోంది. ఈ వెబ్‌సైట్లను చూసే వారిలో కనీసం 10 శాతం మంది లైంగిక నేరాలు పాల్పడుతున్నారు. అశ్లీల వెబ్‌సైట్లు చూసే విద్యార్థుల్లో 53 శాతం మంది చిన్నపిల్లలకు సంబంధించి లైంగిక చర్యలను చూసేందుకు బానిసలవుతున్నారు. ఇంటర్నెట్ కేఫ్‌లపై ఎలాంటి నిఘా లేకపోవడంతో- వాటిలో బూతు సైట్లు చూసే వారి సంఖ్య నానాటికీ అధికమవుతోంది. ఐటి చట్టం ప్రకారం అశ్లీల వెబ్‌సైట్లను నిరోధించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ ఆ దిశగా చర్యలు అంతంత మాత్రంగానే ఉంటున్నాయి. ట్విట్టర్.. లీడర్.. బిజెపి ప్రచార రథసారథిగా ఈ ఏడాది సాధారణ ఎన్నికల్లో ఆసేతుహిమాచలం ప్రభంజనం సృష్టించి, దేశ ప్రధానిగా ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్న నరేంద్ర మోదీ తాజాగా మరో ఘనతను సొంతం చేసుకున్నారు. ప్రముఖ సామాజిక వెబ్‌సైట్ ‘ట్విటర్’లో అక్షరాలా ఎనిమిది మిలియన్ల మంది అనుచరుల (్ఫలోవర్స్)తో మోదీ ప్రపంచంలోనే మూడో స్థానాన్ని కైవసం చేసుకున్నారు. ట్విటర్‌లో 43 మిలియన్ల మంది అనుచరులతో అమెరికా అధ్యక్షుడు బారక్ ఒబామా ప్రథమ స్థానంలోను, క్రైస్తవ మతపెద్ద పోప్ ఫ్రాన్సిస్ 14 మిలియన్ల మంది అనుచరులతో ద్వితీయ స్థానంలోను ఉన్నారు. గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పటి నుంచే మోదీ సామాజిక మీడియాను ప్రజలతో మమేకమయ్యేందుకు ప్రచార వేదికగా మలచుకున్నారు. భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రచార సారథిగా బాధ్యతలు చేపట్టాక ఎన్నికల సమయంలో ఆయన ట్విటర్ వంటి సామాజిక వెబ్‌సైట్లతో ముందుకు దూసుకుపోయారు. ఎన్నికల్లో బిజెపి అఖండ విజయం సాధించి, ఈ ఏడాది మే నెలలో మోదీ ప్రధాని పదవి చేపట్టిన తర్వాత ‘ట్విటర్’లో ఆయన అనుచరుల సంఖ్య రెట్టింపయ్యింది. ట్విటర్ ద్వారా తన మనోభావాలను ఎప్పటికప్పుడు జనంతో పంచుకుంటూ ఆయన ముందుకు దూసుకుపోతున్నారు. ప్రధాని పదవి చేపట్టిన సమయంలో ట్విటర్‌లో ఆయన అనుచరుల సంఖ్య నాలుగు మిలియన్లు మాత్రమే. ఆరు నెలల వ్యవధిలోనే ఆ సంఖ్య రెండింతలైంది. ఎన్నికల్లో మోదీ గెలిచినపుడు ఆయనను అభినందిస్తూ 70,586 ‘ట్వీట్లు’ నమోదయ్యాయి. భారత్‌కు సంబంధించి ఇదే ఇప్పటికీ ఓ రికార్డుగా నిలిచిపోయింది. కాగా, విదేశీ పర్యటనలో ఉండగా ‘ట్విటర్ మిర్రర్’ను వాడిన తొలి ప్రధానిగా ఆయన ప్రపంచ స్థాయిలో కొత్త రికార్డును దక్కించుకున్నారు. ‘ట్విటర్ మిర్రర్’ అనే ప్రక్రియ ద్వారా బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి తన వెనుక దృశ్యాలను సైతం తల తిప్పకుండా చూసుకునే వీలుంది. ఇటీవల ఆస్ట్రేలియాలో పర్యటన సందర్భంగా ఆ దేశ ప్రధాని టోనీ అబ్బోట్‌తో ఓ సభలో పాల్గొన్నపుడు, క్వీన్స్‌ల్యాండ్ వర్సిటీ విద్యార్థులను కలుసుకున్నపుడు ‘ట్విటర్ మిర్రర్’ను తాను వాడినట్లు మోదీ తన ‘ట్వీట్ల’లో పేర్కొన్నారు. ***

• 29/11/2014

దక్షిణాసియా ప్రాంతీయ సహకార సమాఖ్య- సార్క్-దేశాల శిఖర సభ ముగింపు రోజైన గురువారం నాడు మన ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పాకిస్తాన్ పౌర ప్రభుత్వ అధినేత నవాజ్ షరీఫ్‌తో కరచాలనం చేయడం దృశ్య ప్రసార మాధ్యమాలలో ఆవిష్కృతమైంది. ఇదే సమయంలో జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని ఆర్నియా ప్రాంతంలో పాకిస్తానీ ఉగ్రవాద హంతకులు మన సైనిక దళాల స్థావరాలపై ఆత్మాహుతి దాడులకు పాల్పడ్డారు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ ప్రేరిత హింసాకాండ కొనసాగుతోందనడానికి ఇది మరో సాక్ష్యం. ఈ జిహాదీ హంతకులను పాకిస్తాన్ సైనికులు ఆధీన రేఖను దాటించి మన వైపునకు ఉసిగొల్పినట్టు కూడ వెల్లడికావడం నవాజ్ షరీఫ్ నయవంచన విధానానికి మరో సాక్ష్యం. నవాజ్ షరీఫ్ ఖాట్మండులో ఉన్న సమయంలోనే ఈ దాడి జరగడం పూర్వ నిర్ధారిత పథకానికి నిదర్శనం. భారత వ్యతిరేక మతోన్మాద బీభత్సకలాపాలను విడనాడలేదని హంతక నిష్ఠను నిరూపించుకొనడానికి నవాజ్ షరీఫ్ నాయకత్వంలోని పాకిస్తాన్ పౌర ప్రభుత్వం చేస్తున్న నిరంతర ప్రయత్నంలో గురువారం నాటి దాడి భాగం. మన సైనికుల వేషాలను ధరించి మన సైనికులతో కలిసిపోవడం హఠాత్తుగా దాడులకు పాల్పడడం పాకిస్తానీ టెర్రరిస్టులు అనుసరిస్తున్న ఎత్తుగడ. అదేరీతిలో గురువారం కూడ పాకిస్తానీలు మన సైనిక స్థావరాల-బంకర్‌ల-లోకి చొరబడిపోయారు. ఎనిమిది మందిని హత్య చేశారు. నలుగురు టెర్రరిస్టులను హతమార్చడానికి 32 గంటల సమయం పట్టడం పాకిస్తానీ వ్యూహాత్మక పటిమకు నిదర్శనం. సార్క్ సమావేశం జరుగుతున్న సమయంలో మొదలైన దాడి శుక్రవారం కూడ కొనసాగింది. నరేంద్ర మోదీ కాశ్మీర్‌లోని ఎన్నికల ప్రచార సభలో ప్రసంగించడం పూర్వ నిర్ధారిత కార్యక్రమం. అదే సమయంలో దాడులు జరపడం తమ జిహాదీ అస్తిత్వాన్ని చాటుకోవడం పాకిస్తాన్ పౌర ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ఇలా చాటుకోవడం వల్ల మాత్ర మే అధికార పీఠాలను అంటిపెట్టుకొని ఉండడానికి వీలవుతుందన్నది పాకిస్తానీ రాజకీయ నాయకుల విశ్వాసం. పాకిస్తాన్ రాజకీయ వేత్తల సమష్టి స్వభావం అన్యమత విధ్వంసక జిహాదీ తత్వం. పాకిస్తాన్ సైనిక దళాల స్వభావం కూడ అదే. ఇందుకు ప్రధాన కారణం పాకిస్తాన్ ప్రజల సమష్టి స్వభావం అన్యమత విధ్వంసక తత్వం. కొంతమంది ఈ సమష్టి స్వభావానికి అపవాదం కావచ్చుగాక. ఈ మతోన్మాద తత్వం ప్రస్ఫుటించే మాధ్యమం భారత వ్యతిరేకత. అందువల్ల తమ వౌలిక భారత వ్యతిరేకతను పౌర ప్రభుత్వంవారు పదేపదే చాటుకుంటూ ఉండాలి. సైనిక ప్రభుత్వ విశ్వాసం పొందడానికి ఇదే మార్గం. ఈ విశ్వాసం సన్నగిల్లిన తక్షణం సైనిక దళాల వారు పౌర ప్రభుత్వాన్ని తొలగించి వేస్తున్నారు. నరేంద్ర మోదీతో ఖాట్మండు కరచాలనం…ఆధీన రేఖ వద్ద వెన్నుపోటు…నవాజ్ షరీఫ్ వంచన వ్యూహానికి ఇదీ నేపథ్యం. గతంలో వాఘా సరిహద్దు గుండా సీమాంతర బస్సును ప్రారంభించిన సమయంలోనే నవాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వం కార్గిల్‌లోని కిరాయి హంతకులను, సైనికులను ఉసిగొల్పింది. 1999నాటి నుండి కూడ షరీఫ్ స్వభావంలో మార్పు రాలేదనడానికి జమ్మూలోని ఆర్నియా ప్రాంతంలో ప్రస్తుతం జరిగిన హత్యాకాండ నిదర్శనం. ఆర్నియా ఆధీన రేఖకు సమీపంలో ఉన్న ప్రాంతం.
ఖాట్మండులో జరిగిన సార్క్ సమావేశంలో నవాజ్ షరీఫ్‌తో ద్వైపాక్షి చర్చలు జరుపడానికి నిరాకరించడం ద్వారా మన ప్రధానమంత్రి పాకిస్తాన్ నడిపిస్తున్న హింసాకాండ గురించి ఇరుగుపొరుగు దేశాల ధ్యాస పెంచగలిగారు. అంతర్జాతీయ వేదికలపై కాశ్మీరు సమస్యను ప్రస్తావించడానికి అలవాటు పడిన నవాజ్ షరీఫ్ సార్క్ వేదికపై మాత్రం అలాంటి దుస్సాహసానికి ఒడిగట్టలేదు. మనదేశంతో ఎలాగైనా మళ్లీ చర్చలు ప్రారంభించాలన్న తహతహ దీనికి కారణం కావచ్చు. ఇలా చర్చలు ప్రారంభించినట్టయితే భారత వ్యతిరేక హింసాకాండ ప్రాధాన్యం తగ్గిపోతుంది. అంతర్జాతీయంగా పాకిస్తాన్‌కు చెడ్డపేరు సమసిపోతుంది. ఈ నవాజ్ షరీఫ్ ఎత్తుగడ ఖాట్మండులో బెడిసి కొట్టింది. భారత దేశాన్ని యుద్ధంలో ఓడించలేని పాకిస్తాన్..సాయుధులను, ఉగ్రవాదులను, బీభత్సకారులను ఉసిగొల్పి ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం సాగిస్తోందని అమెరికా ప్రభుత్వం గత నాలుగవ తేదీన బహిరంగంగా ప్రకటించింది. అమెరికా ప్రభుత్వం వారు పాకిస్తాన్‌ను ఇలా బహిరంగంగా ఉగ్రవాద వ్యవస్థగా నిర్ధారించినట్టయింది. అమెరికాకు అంతర్జాతీయంగా ఉన్న పలుకుబడి కారణంగా అనేక దేశాల ప్రభుత్వాలు పాకిస్తానీ బీభత్సకాండను ఇప్పుడు గుర్తించగలిగాయి. అందువల్ల దేశం వెలుపల ఈ చెడ్డపేరును తగిలించుకోవడం నవాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వానికి తక్షణ సమస్యగా మారి ఉంది. మన ప్రభుత్వం చర్చలకు అంగీకరించి నట్టయితే అమెరికా నిర్ధారణకు, అంతర్జాతీయ అభిప్రాయాలకు విలువలేకుండా పోతుంది. ఎందుకంటె పాకిస్తాన్ జరుపుతున్న హింసాకాడకు ప్రధానంగా బలియవుతున్నది భారతీయులే…
సరిహద్దులలో కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించడం మానుకోనంతవరకు పాకిస్తాన్‌తో చర్చల ప్రసక్తే లేదన్నది ప్రస్తుత మన ప్రభుత్వ విధానం. బీభత్సకారులను ఉసికొల్పడం మాననంతవరకు పాకిస్తాన్‌తో సకల విధమైన సంబంధాలను తెగతెంపులు చేసుకోవడం మన విధానం కావాలి. నేపాల్ తదితర సార్క్ దేశాల ఒత్తడికి లొంగిన కారణంగా సమష్టి ఇంధన నిధి ఒప్పందానికి నవాజ్ షరీఫ్ ఖాట్మండులో మద్ద తు పలుకవలసి వచ్చింది. సార్క్ దేశాలలో క్రమంగా తమ దేశం ఒంటరి అయిపోకుండా నిరోధించడానికే ఈ ఒప్పందానికి నవాజ్ షరీఫ్ అంగీకరించాడు. ఈ ఒప్పందాన్ని మనదేశం ప్రతిపాదించింది కాబట్టి ఇది మన ప్రభుత్వానికి వ్యూహాత్మక విజయం. తమ దేశంలో జరిగిన సభా వేదికపై భారత పాకిస్తాన్ ప్రధానులు కరచాలన లాంఛనాన్ని నిర్వహించాలన్న నేపాల్ ప్రభుత్వ అభ్యర్థనను మన్నించడం ద్వారా నరేంద్ర మోదీ రెండు వ్యూహాత్మక విజయాలను సాధించారు. మొదటిది నేపాల్ ప్రభుత్వానికి మన ప్రభుత్వం పట్ల మరింత సృహృద్భావం ఏర్పడింది. రెండవది పాకిస్తాన్‌తో స్నేహానికి మనదేశం సిద్ధమేనన్న భావం కూడ సార్క్ అధినేతల్లో కలిగింది. అయితే ఈ స్నేహం పాకిస్తాన్ తన హింసా ప్రవృత్తిని విడనాడినప్పుడు మాత్రమే సాధ్యం కాగలదు. పాకిస్తాన్ తన ప్రవృత్తిని మార్చుకోలేదన్నది జమ్మూకాశ్మీర్‌లో మళ్లీ జరిగిన దాడుల వల్ల ధ్రువపడింది. అందువల్ల పాకిస్తాన్‌ను దారికి తేవడానికి వలసిన తదుపరి చర్యలకు మన ప్రభుత్వం పూనుకోవలసిన తరుణమిది…
పాకిస్తాన్ ప్రేరిత హత్యాకాండ ఆగనంతవరకు పాకిస్తాన్ సరిహద్దు ద్వారాలను మూసివేయడం ఒత్తడి పెంచడానికి మొదటి చర్య కాగలదు. సీమాంతర వాణిజ్యం, బస్సు సర్వీసులు, రైలు ప్రయాణాలు నిలిపివేయడం వల్ల వివిధ రకాల వేషాలలో పాకిస్తాన్ నుండి జిహాదీలు మన దేశానికి రాకపోకలు జరుపకుండా నిరోధించడానికి వీలవుతుంది. అప్పటికీ పాకిస్తాన్ తన ఉగ్రవాద శిక్షణా శిబిరాలను నిర్మూలించకపోయినట్టయితే దౌత్య సంబంధాలను సైతం తెగతెంపులు చేసుకోవాలి. పాకిస్తాన్‌ను హింసాప్రేరక వ్యవస్థగా ప్రకటించాలని కోరుతూ ఐక్యరాజ్య సమితిలో తీర్మానం ప్రవేశపెట్టడానికి సైతం మన ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలి. గతంలో పాకిస్తాన్‌ను కామన్‌వెల్త్‌నుంచి బహిష్కరించిన చరిత్ర ఉన్నది. సార్క్‌నుండి పాకిస్తాన్‌ను తప్పించే ప్రయత్నం చేయడం అందువల్ల తప్పు కాబోదు.

• -స్వపన్ దాస్‌గుప్తా
• 29/11/2014

జమ్ముకాశ్మీర్‌లో జరిగిన తొలిదశ ఎన్నికల్లో రికార్డు స్థాయిలో 71శాతం మంది ఓటర్లు తమ ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవడం, ఏవిధమైన హింసాత్మక సంఘటనలు చోటు చేసుకోకుండా ప్రశాంత వాతావరణంలో ఎన్నికలు జరగడం నిజంగా భారత ప్రజాస్వామ్యంలోని గొప్పతనాన్ని మరోసారి ప్రపంచానికి చాటినట్టయింది. రాష్ట్ర ప్రజల్లో చొరబాట్లపై నెలకొనివున్న తీవ్ర వ్యతిరేకతను, ఈ ఎన్నికలు ధ్రువపరిచాయి. ఎగ్జిట్‌పోల్స్‌పై నిషేధం విధించడం వల్ల, విశే్లషకులు తగిన ఆధారాల కోసం మీడియా రిపోర్టులపైనే ఆధారపడక తప్పదు. ఇవి విస్తృతంగా మూడు అంశాలను మనకు తెలియజేస్తున్నాయి. మొదటిది, ముఫ్తీ మహమ్మద్ సరుూద్ కుమార్తె మహబూబా ముఫ్తీ నేతృత్వలోని పీపుల్స్ డెమాక్రటిక్ పార్టీ కాశ్మీర్‌లోని 46 స్థానాల్లో లాభం పొందబోతున్నది. ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా నేతృత్వం వహిస్తున్న నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్, దాని సహచర కాంగ్రెస్ పార్టీ రాష్ట్రంలో తుడిచిపెట్టుకొని పోవడం ఖాయం. రెండవది భారతీయ జనతాపార్టీ రాష్ట్రంలో బలోపేతమైందనేది స్పష్టమైంది. బహుశా జమ్ము ప్రాంతానికి చెందిన వ్యక్తే రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అయ్యే అవకాశాలు కనిపిస్తున్న నేపథ్యంలో, ఇప్పటి వరకు హురియత్ కాన్ఫరెన్స్‌తో తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో అంటీముట్టని విధంగా సంబంధాలు నెరపుతున్న వారు ప్రస్తుత ఓటింగ్‌లో పాల్గొనడం ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నది. ఇక చివరిగా గత సాధారణ ఎన్నికల్లో భాజపా విజయం సాధించిన మూడు లోక్‌సభ ప్రాంతాల్లో పెద్ద ఎత్తున విజయాన్ని నమోదు చేసుకోబోతున్నది. జమ్ములో భాజపా బలోపేతమయిందంటే..అక్కడ కాంగ్రెస్, నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీలు పూర్తిగా దెబ్బతినడమే కారణం. ఇక లఢక్ ప్రాంతంలో భాజపా తన ఉనికిని చాలా శక్తివంతమైన రీతిలో చాటడమే కాకుండా, కాశ్మీర్ లోయలోని ఆ రు నియోజక వర్గాల్లో దూసుకుపోతున్నది.
జమ్ముకాశ్మీర్ అసెంబ్లీలో మొత్తం 87 స్థానాలున్నాయి. రాష్ట్రంలో సువిశాల ప్రాంతాల్లో విస్తరించి ఉన్న ఈ అసెంబ్లీ స్థానాల్లో, భాజపా 44+ స్థానాల్లో ఎంతవరకు విజయాలను నమోదు చేస్తుందనేది ప్రశ్నార్థకం. జమ్ము, లఢక్ ప్రాంతాల్లో మొ త్తం స్థానాలను గెలుచుకున్నా, కాశ్మీర్ లోయలోని ఆరుస్థానాలను ఆశ్చర్యం కలిగించే రీతిలో కైవసం చేసుకున్నప్పటికీ మ్యాజిక్ ఫిగర్ 44+ చేరుకోవడం సాధ్యమవుతుందా అన్నది విశే్లషకులను వేధిస్తున్న ప్రశ్న. అయితే ఒక్కటి మాత్రం నిజం. పార్టీ పనితీరు ఏ స్థాయిలో ఉన్నప్పటికీ భాజపా జమ్ము కాశ్మీర్ రాజకీయాల్లో సరికొత్త కోణాన్ని ఆవిష్కరించిందనేది మాత్రం ముమ్మూటికీ నిజం. ఢిల్లీకి చెందిన ఒక విలేకరి కాశ్మీర్ లోయలో ఎన్నికల ప్రచార సరళిని కవర్ చేయడానికి వెళ్ళారు. కాశ్మీర్‌లోయలో ముస్లింలు అధికంగా ఉండే ప్రాంతాల్లో భాజపా అభ్యర్థులు ఇంటింటికి వెళ్లి ఓట్లకోసం ప్రచారం చేయడం ఆమెను ఎంతో అబ్బుర పరచింది.‘‘ కొద్ది సంవత్సరాల క్రితం భాజపా అభ్యర్థులు ఆవిధంగా ప్రచారం చేసే పరిస్థితే ఉండేది కాదు. ఒకవేళ ధైర్యం చేసినా దాడికి గురి కావడమో కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రాణహాని కూడా జరిగేది.’’
కొద్ది నెలల క్రితం రాష్ట్రంలో పెద్ద ఎత్తున సంభవించిన వరదలు విలయాన్ని సృష్టించినప్పుడు, సహాయ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్న మన సైనికులు అందించిన సేవ లు, లోయ ప్రజల్లో భాజపా అభ్యర్థుల పట్ల వ్యతిరేకత వ్యక్తం కాకపోవడానికి కారణమని చెప్పవచ్చు. మరో అభిప్రాయం ఏమంటే..మిగిలిన భారత ప్రజల మాదిరిగానే నూతన ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి మరో అవకాశం కల్పించాలన్న భావన ప్రజల్లో బలంగా నాటుకొని పోవడం వల్ల కూడా కావచ్చు. పూర్తిగా దెబ్బతిన్న దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను గాట్లో పెట్టడానికి నరేంద్ర మోదీ యత్నిస్తున్నారన్న అభిప్రాయం ప్రజల్లో గట్టిగా నాటుకుపోయింది. అన్నింటికంటే ఆసక్తి కలిగించే అంశం మహబూబా ముఫ్తీ ఎన్నికల ప్రచారంలో స్మార్ట్ సిటీల గురించి మాట్లాడటం! నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ పాలనా రాహిత్యాన్ని ఒకపక్క ఎండగడుతూనే మరోపక్క స్మార్ట్ సిటీల ప్రాముఖ్యత గురించి ఆమె మాట్లాడటం గొప్ప విశేషం.
అంతమాత్రం చేత రాష్ట్రంలో ప్రజాస్వామ్య ప్రకియకు పెద్ద ఆటంకంగా మారిన 370వ అధికరణాన్ని తొలగించాలన్న భాజపా అభిప్రాయానికి రాష్ట్రంలో మద్దతు లభిస్తున్నదని కాదు. ఢిల్లీ మీడియా అనవసరంగా ఊహాజనితమైన వ్యాఖ్యలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చిందనే చెప్పాలి. మరో ఆసక్తికరమైన అంశమేమంటే..జమ్ము కాశ్మీర్‌ను ఇండియన్ యూనియన్‌లో పూర్తిగా విలీనం చేయాలన్న అంశంలో పూర్తి సానుకూల స్థితి ఉన్నదని చెప్పవచ్చు. ఇస్లామిక్ గుర్తింపును ఏమాత్రం చెక్కుచెదరనీయకుండానే భాజపా దీన్ని సాధించడం విశేషం. బహుకాలంగా జమ్ముకాశ్మీర్ రాజకీయ నిర్వాసితులకు ఆశ్రయంగా మారుతున్న మాట నిజం. వీరివన్నీ కృత్రిమ సంక్షోభానికి దారితీసే అజెండాలే. వీటిల్లో కొన్ని సమస్యలు కేవలం పాకిస్తాన్ కోణంలోవి. ఈ అన్యమనస్కత, ఆసక్తి అనేవి ఉగ్రవాదం కేంద్రంగా కలవి కావు. కానీ జాతీయ సమస్యలకు బహు పరిష్కారాల కేంద్రంగా కలవి. పరిపాలనా విధానాల్లో అద్భుతమైన మార్పు వస్తుందని, మానవహక్కుల ఉల్లంఘన పట్ల అది తీవ్ర ప్రతిస్పందనతో కూడినదై ఉంటుందని మరికొందరి భావన. అయితే వీరందరి పరిశీలనలు అప్రమాణికమైనవి కావు. కానీ జమ్ము కాశ్మీర్ గురించిన కొన్ని వాస్తవాలను గుర్తుంచుకోవాలి. అందులో మొదటిది కాశ్మీర్ లోయ భారత ప్రమాణాల ప్రకారం అభివృద్ధి చందనిది లేదా పేదరికంలో మగ్గుతున్న ప్రాంతం కాదు. దీనికి విరుద్ధంగా జమ్ము ప్రాంతం పూర్తిగా నిర్లక్ష్యానికి గురైంది. తమ ప్రాంతంలోని వనరులను అభివృద్ధికోసం వినియోగించడంలో వహిస్తున్న నిర్లక్ష్యానికి కారణం కేవలం ఢిల్లీ మాత్రమే! తాము వినయ విధేయతలతో ఉండటాన్ని ఢిల్లీ అలుసుగా తీసుకుంటున్నదన్న భావం జమ్ము ప్రాంత ప్రజల్లో బలంగా నాటుకుపోయింది. ఇక రెండవది కేంద్రం నుంచి పెద్ద మొత్తంలో సబ్సిడీలు పొందుతున్నది కాశ్మీర్ లోయ ప్రాంతం మాత్రమే. రాష్ట్రంలో అర్థవంతమైన అంతర్గత ఆదాయాన్ని సృష్టించేందుకు అవసరమైన చర్యలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకు తీసుకోలేదు. ఇక్కడి ప్రజలపై విధించే పన్నులు చాలా తక్కువ. వీరికిచ్చే సబ్సిడీల మొత్తం మరింత ఎక్కువ.
జమ్ముకాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని కల్పించడం వల్ల..ప్రభుత్వం పెద్ద మొత్తంలో పన్నులు విధిస్తుందని లేదా అందిస్తున్న సబ్సిడీలను ఒకేసారి ఎత్తివేస్తుందని లేదా అభివృద్ధి నిధులను నిలిపివేస్తుందని ప్రజలు భయపడాల్సిన అవసరం ఏమాత్రం లేదు. కాకపోతే కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఇక్కడ చేయాల్సింది ఒకటుంది. అసలు ఖర్చు పెడుతున్న నిధులు ఎంతవరకు సద్వినియోగం అవుతున్నాయనేదానిపై లోతైన ఆడిటింగ్ నిర్వహించాలి. జాతీయ జనజీవన స్రవంతిలో విలీనం కావడం విషయంలో ఈశాన్య రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే, జమ్ము కాశ్మీర్ పూర్తిగా వక్రించిన వ్యావహారిక సత్తావాదంతో నిండిపోయింది. దీని ఫలితంగా స్థానికంగా పెద్దలుగా చెలామణీ అయ్యేవారిలో చాలామంది అవినీతి కార్యకలాపాలకు పాల్పడటం సాధారణమైపోయింది. ఈ అనైతిక రాష్ట్ర నాయకులు భారత్‌కు చేసిన నష్టం లెక్కించడం సాధ్యం కాదు.
గతంలో జరిగిన ఎన్నికలతో పోలీస్తే ఈసారి జమ్ము కాశ్మీర్‌లో జరిగిన ఎన్నికల విషయంలో సర్వే సర్వత్రా ప్రశంసలే వినవచ్చాయి. భాజపా రంగంలో ఉండటం, ఎన్నికలు బహిష్కరించాలన్న ప్రచారం లేకపోవడం మొత్తం పరిస్థితినే మార్చివేసింది. జమ్ముకాశ్మీర్‌లో ఏర్పడబోయే నూతన ప్రభుత్వం రాష్ట్రాన్ని భిన్న పథంలో నిర్మించాలి. ఇప్పటి వరకు ఉన్నదానికంటే భిన్న మార్గంలో పయనించాలి. అయినప్పటికీ అదనపు ప్రోత్సాహం చాలా అవసరం. ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న సైన్యాన్ని తొలగించి, వారిస్థానంలో సుశిక్షితులైన పారామిలిటరీ దళాలను ఉంచడం శ్రేయస్కరం. దీన్ని ఒక్కసారి ప్రభుత్వం పరిశీలించాలి. కేవలం నియంత్రణ రేఖవద్ద మాత్రమే భారత సైన్యం చురుగ్గా పనిచేయాలి. చొరబాట్లను అరికట్టడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత.
ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చి, వీటిని జీర్ణం చేసుకున్న తర్వాత జమ్ము కాశ్మీర్‌పై ప్రస్తుతం అనుసరిస్తున్న విధానాన్ని కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పునఃసమీక్షించుకోవాలి.

• – బెల్లి యాదయ్య
• 24/11/2014

సహజంగా
పడమర నుంచి తూర్పుకే
వీస్తుంటుంది గాలి
ప్రవహిస్తుంటాయి నీళ్లు

దేవుడు బ్రాహ్మడూ దొరలూ
వాయుగర్భం వద్దే జలమాయి దాపునే్న
కొలువుతీరి ఉంటారు

మా పాలెం అట్లా ఉండదు
జ్వాలా నరసింహుడి గొప్ప గుడి
హరిజనుల చీకటి అరలు
పక్కపక్కనే పశ్చిమాన ఉన్నాయి
మా ఊరికి

అహంకారం మనువు ఎత్తిపోస్తే
మోకాళ్లమీద కూర్చొని
వాకిట్లో గంగ దాహం తీర్చుకునే
నిషిద్ధ లోకాన్ని మీరూ చూసే వుంటారు.

సాంద్ర స్వరంగా
ఇంట్లోకి వచ్చి బల్లపీట మీదో
పట్టె మంచం మీదో కూర్చొని
సేదదీరిన దొడ్డి శ్రీరాములును
నేను మా తాతకు తోబుట్టువుగా భావిస్తాను.

ఒరేయ్ ఎల్లిగా
ఒసేయ్ లచ్చీ మాటల కొరడాలు ఫెళ్ళుమనడాలు
స్వర్గలోక గర్జనలూ మీరూ చూసే వుంటారు
వినే వుంటారు

మాల దేవయ్య
గౌండ్ల ఎంకన్నను అరేయ్ తమీ అనడం
మాదిగోల్ల స్వామి
గొల్ల కృష్ణమూర్తిని ఒరే కొడకా అనడం
మా వూళ్లో ప్రజాస్వామ్యం

ఇదీ అదీ
దీనికీ దానికీ అని
పాలు ప్రత్యేకం నేనేమి చెప్పను
కల్సి బువ్వ తినడం బాగోతా లాడడం
మంచికీ చెడుకూ అర్సుకోవడం
మరీ ముఖ్యంగా
మనుషులిక్కడ సర్వం సమానం
అనే కథ చెప్పకోడానికి
ఏ ద్వీపం అవసరమో
అదే మా ఊరు

గుడి ఓచోటా
బ్రాహ్మడో దిక్కూ
దొరలు ఓవైపూ ఉండేవారు
మా ఊళ్లో

ఈ మూడు దూరాలే
మా జనం చైతన్యానికి ముఖద్వారాలు
మా ఊరులాంటి ఊరు
ఏదైనా ఉంటే ఎన్నైనా ఉంటే చెప్పండి
అక్కడ మూడు నిద్రలు చేసి వస్తాను

• – తిరునగరి, 9392465475
• 24/11/2014

తెలుగు సాహిత్యంలో శతక వాఙ్మయానికి ఓ విశిష్టత ఉంది. ప్రతి శతక కర్త తన నాటి సమాజాన్ని తాను రచించిన శతకంలో ప్రస్తావించాడు. ఆ సమాజంలోని ఎగుడుదిగుళ్ళను ఎత్తిచూపించాడు. అప్పటి పాలకుల దుర్నీతినీ, దుశ్శాసనాల్నీ ఖండించాడు. ప్రజల బాధలను, వేదనలనూ ఎలుగెత్తి చాటాడు. అది నీతి శతకం కావచ్చు, భక్తి శతకం కావచ్చు. ఆ కాలంనాటి సమాజం పద్యాలలో కన్పిస్తుంది. తెలుగునాట ప్రశస్తికెక్కిన ‘నరసింహ శతకం’ శతక కర్త శేషప్ప కవి. ఈ కవి 1780-1800 ప్రాంతం వాడని సాహిత్య పరిశోధకుల అభిప్రాయం. నరసింహ శతకంలో శేషప్ప నాటి సమాజాన్ని, ప్రజా జీవనాన్నీ కొన్ని పద్యాలలో ప్రస్తావించాడు. శేషప్ప కవి సమాజావలోకనాన్ని ఎత్తి చూపించడానికి అతని పద్యాలే నిత్య సత్యాలు.
అధిక విద్యావంతులప్రయోజకులైరి
పూర్ణశుంఠలు సభాపూజ్యులైరి
సత్యవంతుల మాట జనవిరోధంబాయె
వదరుపోతుల మాట వాసికెక్కె
ధర్మవాసనపరుల్ దారిద్య్రమొందిరి
పరమ లోభులు ధనప్రాప్తులైరి
పుణ్యవంతులు రోగ భూత పీడితులైరి
దుష్టమానవులు వర్ధిష్టులైరి
పక్షివాహన! మావంటి భిక్షుకులకు
శక్తిలేదాయె నిక నీవె బాటుమాకు
భూషణవికాస శ్రీ్ధర్మపురి నివాస!
దుష్టసంహార! నరసింహ! దురితదూర!
కరీంనగరం జిల్లాలోని ధర్మపురి శ్రీలక్ష్మీ నరసింహస్వామివారిని సంబోధిస్తూ చెప్పిన శతకమిది. శేషప్ప తన కాలంనాటి వికృతులను, వైపరీత్యాలను పై పద్యంలో వివరించాడు. వ్యాఖ్యానం అవసరం లేనంత సరళభాష శేషప్ప కవిది. ప్రతి పాఠకుని మదిని కదిలించే పద్యం. విద్యావంతులు, సత్యవంతులు, ధార్మికులు, పుణ్యవంతులు బాధలు పడడం, పూర్ణశుంఠలు, వదరుబోతులు పరమలోభులు, దుష్టమానవులు వెలిగిపోవడం కాలవైపరీత్యమంటూ బలహీనులైన వారికి నీవే రక్ష అని దైవాన్ని ప్రార్థించాడు కవి.
‘జందెమింపుగవేసి సంధ్యవార్చిననేమి?
బ్రహ్మమందకకాడు బ్రాహ్మణుడు
తిరుమణి శ్రీచూర్ణగురురేఫలిడినను
విష్ణునొందకకాడు వైష్ణవుండు
బూదిని నుదుటను బూసికొనిననేమి?
శంభునొందక కాడు శైవజనుడు
కాషాయ వస్త్రాలు గట్టి కప్పిననేమి?
యాశపోవకకాడు యతివరుండు
ఇట్టి లౌకిక వేషాలు గట్టుకొనిన
గురుని చెందక సన్ముక్తి దొరకబోదు
– అంటూ లౌకిక వేషాలు వేసే పరమధముల బండారాన్ని బయటపెట్టాడు. పరుల ద్రవ్యంమీద బ్రీతినొందిన వారిని, పరకాంతలనపేక్షపడే వారిని, సభలలోపల నిల్చి చాటి చెప్పేవాళ్ళను. పక్షపాత సాక్ష్యం పలికే వాళ్ళను, విష్ణుదాసులను వెక్కిరించేవాళ్ళను, ధర్మసాధువులను తిట్టేవాళ్ళను, ప్రజలను, జంతువులను హింసించే పాతకులను కవి నిందించిన తీరు (54వ పద్యం) అప్పటి సమాజంలో ఉన్న దుర్మార్గాన్ని తేటతెల్లం చేస్తుంది. వ్యాసుడు, విదురుడు, కర్ణుడు, వసిష్టుడు, వాల్మీకి, గుహుడు, శ్రీశుకుడు, శబరి వంటి మహాత్ములకు కులమేదని ప్రశ్నిస్తూ భగవంతుని కృపా పాత్రులకు కులం లేదని (74వ పద్యం) చెప్పాడు. తన నాటి వ్యవస్థలోని కులభేదాలను శేషప్ప ఖండించాడు.
మాన్యంబులీయ సమర్ధుడొక్కడుం లేడు
మాన్యముల్ చెరుప సమర్థులంత
యెండిన యూళ్ళగోడెరిగింపడెప్పుడు
పండిన యూళ్ళకు ప్రభువులంత
యితడు పేదయటంచు నెరిగింపడెవ్వడు
కలవారి సిరులెన్నగలరు చాల
దనయాలి చేష్టల తప్పెన్నడెవ్వడు
బెరకాంత తప్పెన్న పెద్దలంత
యిట్టి దుష్టుల కధికారమిచ్చినట్టి
ప్రభువు తప్పులటంచును పలుకవలెను (14వ పద్యం) – అంటూ నాటి సంఘంలోని అసమానతలను, అన్యాయాలను, అక్రమ పద్ధతులను తూర్పారపట్టాడు శేషప్పకవి.
నరసింహ శతకంలోని పద్యాలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే, శేషప్పకవి తననాటి సమాజాన్ని ఎంతగా చూచాడో, అధ్యయనం చేశాడో గ్రహించవచ్చు. కొన్ని పద్యాలను మాత్రమే ఉదహరించాను. శతకాన్ని సాంతం చదివి ఆకళింపు చేసుకోవలసినవారు సహృదయులైన పాఠకులు.
‘నరసింహ శతకము ఇంత జనరంజకమగుటకు కారణములు కలవు. ఈతడు సామాన్య జనుడగుటచే జనసామాన్యమునకుగల కష్టనిష్ఠురములను గ్రహించినవాడు. వినయము వలన వివేకియగుటచే అపూర్వ విషయములనందుకొనక సామాన్య భావములనే సరసముగా, హృదయంగమముగా నొదుగునట్లు మనోజ్ఞ సీసపద్యములు చెప్పినాడు’ అన్నారు ఇతి శివశంకరస్వామి.

• – కె. ఎన్. మల్లీశ్వరి, 9246616788
• 24/11/2014

‘అదృశ్యము’, ‘బలహీనులు’ కథలు రాసేనాటికి కారా మాస్టారి వయసు 21 సంవత్సరాలు. 1945లో రూపవాణి, వినోదిని పత్రికలలో ఈ రెండు కథలూ అచ్చయ్యాయి. కారా మాస్టారి ‘నవతీతరణం’ సందర్భంగా మాస్టారి సాహిత్యమంతా మళ్ళీ ఒకసారి చదివాను. అదృశ్యము, బలహీనులు విస్మృత కథలుగా ఎలా మారాయా అని ఆశ్చర్యం కలిగింది. సాహిత్య సృజనకి సంబంధించి దాని ఉనికి కాలానుగుణంగా రెండు రకాలుగా మారవచ్చు.
ఒకటి – రాసిన కాలానికి ప్రాసంగికమై అప్పటి అవసరాలను నెరవేర్చి క్రమేణా మరుపులోకి మరలిపోవడం. రెండు – రాసిన కాలంలో నిశ్శబ్దంగా ఉండి తదనంతర కాలంలో ఒక పర్టిక్యులర్ దశకి ప్రాసంగికమై ఉండడం. అదృశ్యము, బలహీనులు కథలు రెండవ విభాగానికి చెందినవి. దాదాపు డెబ్బై ఏళ్ల తర్వాత నేటి కాలానికి అవసరమైన ఆలోచన, చర్చల్ని ఇవ్వగలిగినవి. స్ర్తి పురుష సంబంధాలని చిత్రించిన సాహిత్యాన్ని నైతిక పరిధి లోపలా, వెలుపలా విశే్లషించడం ఎపుడూ ఆసక్తికరంగానే ఉంటుంది. అయితే ఈ కథల రచనా కాలపు నేపథ్యాన్ని తరచి చూస్తే కారా మాస్టారిని ప్రభావితం చేసిన అంశాలు కనపడొచ్చు. 1945 సంవత్సరానికి, దానికి అటూ ఇటూగా ఉన్న కాలానికి చరిత్రలో ప్రాధాన్యత ఉంది.
1945 – రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన కాలం, దేశానికి బ్రిటీష్ పాలన నుంచి విముక్తిని వాగ్దానం చేస్తున్న కాలం, స్ర్తిలు ఉన్నత విద్యలోకీ ఉద్యోగాల్లోకీ అడుగులేస్తున్న కాలం, మధ్యతరగతి రూపురేఖలు స్పష్టపడుతున్న కాలం, మోటు విలువలు పోయి నాజూకు విలువలు ప్రవేశిస్తున్న కాలం, విస్తృత-విస్మృత వర్గాలు స్వరం సవరించుకుంటున్న కాలం, ఇటువంటి కాలంలో ఈ కథలు వచ్చాయి. కుట్ర, యజ్ఞం, చావు వంటి కథలు రాసిన కాళీపట్నం రామారావు మాస్టారు అదృశ్యము, బలహీనులు అనే కథలు రాయడం యవ్వన ప్రభావం అనిపించే అవకాశాన్ని అట్లా ఉంచుతూనే మరికొన్ని కారణాలు కూడా గుర్తించాలి.
1945 నాటికి స్ర్తి పురుష సంబంధాలను తమ రచనల్లో విస్తృతంగా చిత్రిస్తున్న రచయితలు ఇద్దరు. చలం, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు. సంప్రదాయవాదులకీ స్వేచ్ఛాప్రియులకీ మధ్య చర్చలకి వీరి సాహిత్యం చాలా ఉపయోగపడింది. ఆ చర్చల ప్రభావం కాళీపట్నం మాస్టారు మీద కూడా ఉండొచ్చు. ఎందుకంటే ఈ రెండు కథల్లోనూ అటువంటి చర్చ, పాత్రల ద్వారా ఘటనల ద్వారా కనపడుతూ ఉంటుంది. అయితే ఈ కథాంశాలను పై ఇరువురికన్నా భిన్నంగా లాక్కొచ్చే పెంకితనాన్ని చూపారు కారా.
15 ఏళ్ల అవివాహిత లలిత, అందరికీ అన్నివిధాలుగా నచ్చిన ఒక పెళ్లి సంబంధాన్ని తోసిపారేస్తోంది. ఎందరు ఎన్ని విధాలుగా అడిగినా కారణం చెప్పదు. ఈసడించినా నోరు మెదపదు. అందరూ ఆమెని మూర్ఖురాలు అంటున్నా ఆమె మూర్ఖురాలు కాదు. ఆమె తిరస్కరణకి కారణం ఉంది. ఆ కారణం వెల్లడించకపోవడంవల్ల ఆమె మూర్ఖురాలు అనిపించుకుంది. ఆ సంబంధాన్ని లలిత ఎందుకు తిరస్కరించిందో చెప్పే క్రమంలో కథాంశం విస్తరిల్లింది. పట్నంలో ఉండే అక్కాబావ వద్దకి చుట్టం చూపుగా వచ్చిన లలిత, పక్కింటి పాతికేళ్ళ వివాహిత అనూరాధల మధ్య నడిచిన సంభాషణలే స్ర్తి పురుష సంబంధాల నైతికతకి ఉండే పలు కోణాలని పరిచయం చేస్తాయి. ఎదురింటి పెళ్లికాని కుర్రాడితో చూపులతో శృంగారాన్ని (Flirting) నెరిఫే అనూరాధ, లలితకి ఆ స్థితిలో పట్టుబడి తన ప్రవర్తనని సమర్ధించుకునే వాదన చేయగా దానిని వ్యతిరేకించే ఆలోచన లలిత చేస్తుంది. చివరికి లలిత తిరస్కరించింది ఆ ఎదురింటి కుర్రాడినే అన్నది కొసమెరుపు ముగింపు ద్వారా చెపుతారు రచయిత.
లలితకి అనూరాధకి మధ్య జరిగిన సంభాషణ ఒక ఇబ్బందికర ఘటనవల్ల పుట్టింది కనుక చర్చని నడిపిన తీరు కూడా అందుకు అనుగుణంగా సృష్టించారు. అంటే కేవలం చెప్పదలచుకున్న అంశాలను ఏదోలా సంభాషణల రూపంలో చెప్పించేయడం కాకుండా అందుకు అనువైన మూడ్‌ని సృష్టించడంలో కారా మాష్టారు చాలా శ్రద్ధ వహిస్తారు. ఈ సంభాషణలో కేవలం నీతికి సంబంధించిన అంశాలే కాకుండా మానవ మనస్తత్వ పరిశీలన కూడా శక్తిమంతంగా ప్రతిఫలించింది. లోకానికి తప్పు అనిపించే పనిచేసి దొరికిపోయిన యువతి దాన్ని ఒప్పుగా నమ్మించడానికీ నమ్మించుకోడానికీ ఎలా ప్రయత్నిస్తుందో, ఆ తప్పుని కనిపెట్టిన యువతి దానిని తన నైతిక ఆధిక్య ప్రదర్శనకు ఎలా ఉపయోగించుకున్నదో పాత్రోచిత కథనం, సంభాషణల ద్వారా చెప్పగలిగారు రచయిత.
‘అదృశ్యాని’కి ముందు రావలసిన కథ ‘బలహీనులు’. స్ర్తి పురుషుల తొలి పరిచయాల్లోని అస్పష్టత సందిగ్ధతల దోబూచులాటని రెండే పేజీల్లో స్పష్టంగా చిత్రించారు యువ కారా. కోరుకునేది ఒకటి, ప్రవర్తించేది వేరొకటి అయిన బలహీనులకు నిరాశ అనివార్యమనే సూచన ముగింపులో కనపడుతుంది. ఒక ఆసుపత్రిలో నర్స్‌గా చేస్తున్న ఆమె సౌందర్యవతి, అంతేకాకుండా ఆ విషయం ఆమెకి బాగా తెలుసు. పేషెంట్ తాలూకు వ్యక్తి ఒకతను రోజూ ఆమెని Trickingగా ఛూస్తుంటాడు. చూడగా చూడగా చూడగా ఆమెకి కూడా అతనంటే ఆసక్తి కలుగుతుంది. కోరిక కూడా కలుగుతుంది. దానిని శీల పతనంగానూ గుర్తిస్తుంది, అయినా ఆకర్షణ తగ్గదు. పేషెంట్‌ని తీసుకుని వెళ్ళిపోయాడు అనుకున్న అతను ఆకస్మాత్తుగా. మళ్ళీ తనకి ఎదురుపడేసరికి తన కోరిక కన్నా నైతికతే ముందుకు తోసుకువచ్చి అతన్ని నొప్పించే మాట అంటుంది. తడబడి వెళ్ళిపోతాడు అతను. నిరాశతో దుఃఖానికి లోనవుతుంది ఆమె.
ఈ రెండు కథల్లోనూ తరువాతి కథలన్నిటిలోనూ సమానంగా కనిపించే సుగుణం ఒకటుంది. కారా మాస్టారు కథని, దాని చుట్టూ అల్లుకుని ఉండే కథాంగాల్లో దేనినీ వాచ్యం చేయరు. ఎత్తుగడ మొదలు ముగింపువరకూ ఈ నియమాన్ని కఠినంగా పాటిస్తారు కనుకనే ఆయన చెప్పకనే చెప్పిన అంశాలను వెలికి తీయడానికి ఈ డెబ్భై ఏళ్ల కాలమూ సరిపోలేదు. చదివిన ప్రతిసారీ కొత్త అర్థాలూ, అన్వయాలూ స్ఫురించడానికి ఈ గుణమే కారణం. కథని వాచ్యం చేయకుండా వాక్యం చేయడమనే అంశానికి నైతిక తీక్షణత కూడా ఉంటుంది. కనుకనే కారా కథలు భయపెడతాయి కూడా. ఈ రెండు కథల్లో కూడా పై గుణముంది. తన తొలి రచనల కాలానికే కథని వాచ్యం కాకుండా వ్యక్తం చేయడాన్ని సాధన చేసిన కారా వ్యక్తిగా కూడా అంతే నిగూఢ స్వభావం కలవారు. ఆ స్వభావ సిద్ధత కూడా ఈ సుగుణానికి చేర్పు అయి ఉంటుంది.
కారా కథల్లోని పాత్రలు సర్వ స్వతంత్రమైనవి. రచయిత ఆగ్రహానికో ప్రేమకో వ్యంగ్యానికో ఇష్టానికో బలికానివి. వలపక్షం లేని పాత్ర చిత్రణ వల్లనే కథకి సాధికారికత వస్తుంది. కారా తన కథల్లో ఏ పాత్రనూ సమర్ధించరు. వ్యతిరేకించరు. వాటి ప్రవర్తనలను గమనించి మంచీ చెడూ గ్రహించడమే పాఠకుల పని. ‘అదృశ్యం’ కథలో కథకుడు ఇటు లలితనూ అటు అనూరాధనూ సమర్థించలేదు, వ్యతిరేకించలేదు. కథకుని స్వరం ద్వారా ఈ అంశాన్ని గ్రహించవచ్చు.
‘‘నేను ఆలోచించాను. నా సుముఖత్వం అతనికి కొంత ఆనందాన్ని కలుగజేస్తుంది. అలా ఉండడంవల్ల నాకు వచ్చిన నష్టం ఏమీ లేదు. ఆ కాడికి అతనిని బాధ పెట్టటమెందుకూ? ఆ ఆరంభ యవ్వనుని ఒంటరితనంలోని యాతన ఊహించి జాలి కలిగించుకున్నారు’’ (కాళీపట్నం రామారావు రచనలు, పుట 17) అంటుంది అనూరాధ. అనూరాధ మాటల్నిబట్టే ఆమె మానసిక స్థితీ, సమర్థన కోసం వాడుతున్న లాజిక్ తెలుస్తాయి. అలాగని నైతిక విలువలకే అంతిమ ప్రాధాన్యం ఇచ్చి లలితను సమర్థించారని అనుకోవడానికీ వీలు లేదు. ఆ విషయం ముగింపులో వ్యక్తమవుతుంది.
‘‘….వాళ్లకి శారీరక సంబంధం ఉండే ఉంటుందని జాణతనం ఉపయోగించి అసలు విషయం దాచి దానికి రంగులు పూచి చూపెడుతోందనీ… నేను ఇటువంటి మాటలకు మోసపోను’ అని తనలో తాను గర్వంగా అనుకుంటూ వారి దోషాన్ని స్థిరీకరించింది లలిత,’’ ‘‘గుణ శీలాలకి ప్రాధాన్యత యిచ్చే భారతనారి- లలిత- ఆ దుర్మార్గుణ్ణి, నీచుడినీ, రౌడీని తెలిసి తెలిసి యెలా వరిస్తుంది?’’ (కాళీపట్నం రచనలు, పుట-18) అంటారు కథకుడు.
స్ర్తిల లైంగిక విలువలకి సంబంధించిన చర్చ ఆ కాలానికన్నా ముందున్న అంశం. అందులోనూ ఫ్లర్టింగ్, ట్రిక్కింగ్ లాంటి సున్నిత శృంగార భావనలను ఆధునికంగా నిర్వచించడం, అసలు అటువంటి స్థితులు ఉంటాయన్న అంశాన్ని ముందుగా కథకుడు ఆమోదించడం, వాటిని కథలుగా మలచడం వలన కాలాతీతమైన ఇటువంటి భావనల మంచీ చెడూ చర్చలోకి వస్తాయి.
కారా మాస్టారి సాహిత్యాన్ని మొత్తంగా పరిశీలించినపుడు స్ర్తి పురుష సంబంధాల చిత్రణలో శృంగారపరమైన అంశాల విషయంలో గోప్యతని పాటించడం కనిపిస్తుంది. ఈ గోప్యతని నాటక సాహిత్యంలో ఔచిత్యగుణంగా పోషించారు. నాటకంలో ప్రదర్శనకు వీలుకాని అంశాలను అర్థోపక్షేపకాల్లో చెపుతారు. యుద్ధం, రక్తపాతం, ఆహార, నిద్ర, మైధునాదులు ప్రదర్శన యోగ్యం కాదు. అందుకే సూత్రధారుడు వచ్చి వాటిని ప్రస్తావించి వెళ్ళిపోతాడు. కారా మాస్టారు కూడా తన కథలకి సూత్రధారుని వంటి పాత్ర మాత్రమే పోషించారు. పాఠకులలో తామస గుణాలను రేకెత్తించే అంశాల పట్ల గోప్యతనే అలంకారంగా మార్చుకున్నారు. కారా కథలు, దృశ్యకథలుగా కూడా భాసించడానికి ఇటువంటి జాగ్రత్తలు కూడా సాయపడ్డాయి. అందుకు అదృశ్యము, బలహీనులు కథలే ఉదాహరణలు. తన మిగతా కథలతో పోల్చుకుని గానీ, వాటి పరిణామాన్ని విశే్లషించుకున్నప్పుడు గానీ తన తొలి కథల పట్ల కారా మాస్టారికి అంతగా ఏకీభావం ఉన్నట్లు కనపడదు. అది సహజమే అయినప్పటికీ అరుదుగా తీవ్ర శ్రుతిలో దీర్ఘ్ధ్వనితో వాటిని వ్యతిరేకిస్తూ ఒకటి రెండు ఇంటర్వ్యూలలో కూడా మాట్లాడారు. అయినప్పటికీ ఈ రెండు కథలూ ఇలాంటి కథలు మరికొన్నిటి మీద విశే్లషణలు రావాల్సిన అవసరం ఉ

• -లావణ్య
• 16/11/2014

ఎందరెందరో అభాగినులకు ఆమె ఆశాదీపం… గూడులేని వారెందరో ఆమె నీడన చేరి ప్రశాంత జీవనాన్ని ఆస్వాదిస్తున్నారు… చేదు జ్ఞాపకాలను మరచిపోయ ఆమె అండతో సాంత్వన పొందు తున్నారు… ఢిల్లీకి చెందిన సునీతా కృష్ణన్ అనాథ మహిళలు, వీధి బాలల సంక్షేమానికి కృషి చేస్తూ ఇతరులకు స్ఫూర్తిదాతగా నిలిచారు. ‘ప్రజ్వల’ పేరిట ఓ స్వచ్ఛంద సంస్థను నడుపుతూ నిరాశ్రయులకు ఆమె ఆశ్రయం ఇస్తున్నారు. ‘మహిళలను, పిల్లలను అపహరించే వారితో యుద్ధం చేసే పోరాట యోధురాలి’ (యాంటీ ట్రాఫికింగ్ క్రుసేడర్) గా ఆమెను అంతా అభివర్ణిస్తుంటారు. సంఘ సేవకురాలైన సునీతా కృష్ణన్ తాను ఏర్పాటు చేసిన ప్రజ్వల సంస్థ ద్వారా అనేక సమాజహిత కార్యక్రమాలను ఎప్పటి నుంచో నిర్వహిస్తున్నారు. అయతే- వీధి బాలలు, అనాథ మహిళలను ఆదుకునేందుకు ప్రత్యేకంగా ఎదో ఒకటి చేయాలన్న తపన పెరగడంతో ఆమె వినూత్న కార్య్రకమాలను ప్రారంభించారు. మనదేశం నుంచి నేపాల్, బర్మా వంటి పొరుగు దేశాలకు మహిళలను, పిల్లలను తరలించే ముఠాలపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసి ఆమె ధీరత్వం ప్రదర్శించారు. ఆమె సాహసాన్ని పోలీసులు, న్యాయవాదులు, సంఘ సంస్కర్తలు పలుసార్లు ప్రశంసించారు.
అసాంఘిక శక్తుల నుంచి తాను కాపాడిన మహిళలు వారి కాళ్లమీద వారు నిలబడి జీవించేందుకు సునీతా కృష్ణన్ అనేక కార్యక్రమాలు ప్రారంభించారు. కార్పెంటరీ, వెల్డింగ్, కుట్లు, అల్లికల వంటివి అనాథ మహిళలకు నేర్పించి వారు స్వయం ఉపాధి పొందేందుకు చిత్తశుద్ధితో కృషి చేస్తున్నారు. బంధుమిత్రులు, పరిచయస్థుల చేతుల్లో అత్యాచారాలకు గురయ్యే యువతలను రక్షించి ఆశ్రయం కల్పిస్తున్నారు. ఇపుడు ఆమె వద్ద ఆశ్రయం పొందుతున్న మహిళలు తిరిగి తమ ఇళ్లకు వెళ్లేందుకు సుముఖత చూపడం లేదు. స్వయం ఉపాధితో తాము స్వతంత్రంగా బతుకుతామన్న ఆత్మవిశ్వాసాన్ని వారు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ప్రజ్వల సంస్థ తమ జీవితాల్లో కొత్త వెలుగులు నింపిందని వారు చెబుతుంటారు. మహిళలకు చేతివృత్తుల్లో శిక్షణ, వీధి బాలలకు చదువు నేర్పిస్తూ, వారు సమాజంలో గౌరవప్రదంగా జీవించేందుకు అన్ని అవకాశాలను సునీతా కృష్ణన్ కల్పిస్తున్నారు. తగిన సంబంధాలు చూసి అనేకమంది యువతులకు ఆమె వివాహాలు జరిపించారు. ఇంతగా సేవ చేస్తున్నా- ప్రజ్వల సంస్థ గురించి కానీ, సునీతా కృష్ణన్ గురించి కానీ ఎక్కడా ఎలాంటి ప్రచారం కనిపించదు. సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలకు ప్రచార పటాటోపం అనవసరమని ఆమె చెబుతుంటారు. అయతే- సమాజంలో మహిళలు, పిల్లల పట్ల జరుగుతున్న దురాగతాలపై అందరూ గొంతెత్తాలని, అన్యాయాన్ని అంతా ప్రశ్నించాలని ఆమె విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు. ప్రజల్లో చైతన్యం వస్తేనే అత్యాచారాలు, అరాచకాలు కొంతవరకైనా తగ్గుముఖం పడతాయని ఆమె చెబుతుంటారు. మన దేశంలో ఏటా వేలాదిమంది అమ్మాయలు, పిల్లలు అపహరణకు గురవుతున్నారని, డబ్బు కోసం వారిని ఇతర దేశాలకు విక్రయిస్తున్నారని ఆమె ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. పోలీసు వ్యవస్థ మరింత పకడ్బందీగా పనిచేస్తే తప్ప దీన్ని ఆపడం సాధ్యం కాదని ఆమె అంటున్నారు. అపహరణకు గురైన ఆడపిల్లల్లో చాలామంది వేశ్యావాటికల్లో దుర్భర జీవితాలు గడుపుతూ, వ్యాధుల బారిన పడి మరణిస్తున్నారని సునీత చెబుతున్నారు. సమాజంలో అన్ని వర్గాల వారూ చిత్తశుద్ధితో వ్యవహరిస్తే సంఘ వ్యతిరేక శక్తుల దురాగతాలను అరికట్టవచ్చని ఆమె సూచిస్తున్నారు.

చిత్రం.. అనాథ బాలలతో సునీతా కృష్ణన్