సరసభారతి ఉయ్యూరు

సరసభారతి శ్రీ క్రోధి ఉగాది ఉగాది వేడుకలు వాయిదా  

 సరసభారతి 182వ కార్యక్రమంగా  7-4-24 ఆదివారం సాయంత్రం నిర్వహించాలనుకొన్న శ్రీ క్రోధి ఉగాది వేడుకలను , ఆరోజు శ్రీ నారా చంద్రబాబు గారి ఎన్నికల ప్రచార సభ ఉయ్యూరులో ఉంటుందని ఇప్పుడే అధికారికంగా తెలియటం తో వాయిదా వేస్తున్నాము .మళ్లీ ఎప్పుడు జరిగేదీ తెలియజేస్తాము .బహుశ ఎన్నికల హడావిడి ముగిశాకనే ఉండచ్చు .అసౌకర్యానికి చింతిస్తున్నాం .మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -సరసభారతి అధ్యక్షులు -2-4-24-సాయంత్రం 6గం .

98 గట్టి ‘’కవితా పర’’పిల్ల  వేర్లతో, దృఢమైన ‘’తల్లి వేరు ‘’తో అక్షర ఫలాలపంటతో హోసూరు బస్తీ యువక సంఘ సాహితీ క్షేత్రం వెలువరించిన శ్రీ క్రోధి ఉగాది కవితా సంకలనం .

హోసూరు బస్తీ యువక బృందం అధ్యక్షులు డా అగరం వసంత్ ప్రతి ఏడాది లాగానే ఈ ఏడూ శ్రీ క్రోధి ఉగాదికి దేశంలోని వివిధ  ప్రాంతాల 98 తెలుగుకవుల చే కవితలు వ్రాయించి ‘’తల్లివేరు ‘’శీర్షికతో అర్ధవంతమైన ముఖచిత్రంతో వెలువరించి నాకు పంపగా ఇవాళే చేరి , చదివి అందులోని కవితాత్మను మీకు పరిచయం చేస్తున్నాను .ఇందులో లబ్ధ ప్రతిష్టులూ ఉన్నారు  వర్ధిష్ణులూ ఉన్నారు .అందరికి అభినందనలు ,ఉగాది శుభాకాంక్షలు .

 ‘’అమ్మ చీర సి౦గులుపట్టినడిచిన ఇల్లు –నాన్న అడుగుల్ని అనుసరించి నేర్చిన ప్రకృతి పాఠం –ఎంతిష్టమో –బాల్యపు మడుగులో మునకేసి –జ్ఞాపకాల తామర్లను తడవటమంటే  ‘’అంతిష్టం .వలసపోయినకోయిల –వసంతంలో తిరిగొచ్చినట్టు –ఉనికిని ఉగాది తోరణ౦ లా –ఊరి గుమ్మానికి కట్టాలి ‘’అని మురిశాడు కరీం నగర్  దామరకుంట శంకరయ్య .’’సదాచారాలు సంప్రదాయాలు అడుగంటి పోయిన ఆధునికత’’ను చూసి నిట్టూర్చాడు పాలకొల్లు హేమ౦త సింగ్ .’’ఆకర్షణల  అగడ్తల-అనకొండ నగరపు కౌగిలిలో –ప్రేమను శాసిస్తూ –జోలెలో వేసుకున్నవి ఎక్కువా  ? విడిచేస్తున్నవి ఎక్కువా “”తేల్చుకోలేకపోతున్నాడు శ్రీనివాస గౌడ్ . ‘’గడచిన కాలం లో తచ్చాడి –పాదముద్రలైనా కరిగిపోకుండా –జ్ఞాపకంగా బంధించాలని చిన్న ఆశ’’ చలపాక ప్రకాష్ ది. ‘’ఓటు ఆయుధంగా- మలచు నీవోటు శరాఘాతంగా –అధర్మ యుద్ధ౦ పై దండెత్తే వోటరు ‘’ను పరశురాముడిని చేశాడు అనుసూరి రాము .’’ఒక్క పిలుపు -ఇంతదగ్గర తనమా ?అని ఆశ్చర్యపోయి మళ్లీ మళ్లీ  వినిపిస్తూ తలస్తు ‘’న్న బులుసు సరోజినిది ‘’చిరులేస్తూనే ఉన్న వలపు  పూల సంకెల ?’’హరిత విప్ల పితామహుడు స్వామినాధన్ ‘’కు రెడ్ కార్పెట్ వెల్కం పలికాడు ఆకుల రఘురామయ్య .’’నీ నడక ,నడవడిక –నీ జీవిత సోపానాలు ‘’అన్నాడు అనుభావసారంతో అగరం వసంత్ .’’నోరుంటేనే  ప్రభుత్వ సాయం-ఏటిలో నావ అవుతుంది –లేకపోతె వరికుప్పల్లో కూరుకుపోయి –అప్పుల తాడు మెడకు ఉరి అవుతుంది ‘’అని రైతు జీవిత సత్యం బయట పెట్టాడు ఎస్ ఆర్ పృథ్వి .’’పసిపిల్లల కంటి భాషద్వారా దైవంతో  సంభాషించ వచ్చు-మహనీయుల చూపు   కాంతి తో మహత్తర  దృశ్యాలు  చూడవచ్చు ‘’అన్న ధర్మ సూక్ష్మం చెప్పాడు బొగ్గవరపు రాధాకృష్ణమూర్తి .’’భూగోళం బద్దలవకముందే –కాలుష్యాన్ని నివారించాలని ‘’నెత్తీ నోరూ మొత్తుకున్నది  వివివి కామేశ్వరి . –

  ‘’గుల్లబారిన జీవితాన్ని పద్యం చేసిన టెక్కీ ఎవరోకానీ –పచ్చి వాక్యాల్లో రూపాయి పడి మనిషి కూలిన నొప్పి ‘’అనుభవించి ‘’ఒక యుద్ధం లో అందరికన్నా ముందు గాయపడేది కవిత్వమే –పుండు పడిన సగం దీహంతో –ఎవరీ పాప ?’’అని ప్రశ్నించి ‘’మృతనగర వీధుల్లో- రక్తనదై పారుతోంది’’ఎంతకడిగినా నెత్తురు మరక పోవట్లేదని వ్యధ చెందాడు లండా సాంబమూర్తి .ఆరాధనతోనో ,అవసరాలకో ‘’వీధుల్లో నిలబెట్టే రాతిబోమ్మలు –పిడికెడు ప్రాణవాయువునిస్తాయా ?చిటికెడు చల్లదనాన్నిస్తాయా “’అని ప్రశ్నించాడు ఆలూరు మండలం పెదపళ్ళ  గొడవర్తి శ్రీనివాసు . పోష్ పెళ్ళిళ్ళ ఊష్ సాంప్రదాయం లో ‘’తలంబ్రాల వేడుకలో ఆయుక్షీణ ప్రతీకలు –ఊదుకొనే రంగుల చమ్కీలు ‘’బిర్యానీ,మాంసం ముక్కలు భరించలేక –బొబ్బట్లు పప్పన్నం కోసం పాకులాట ‘’స్టేజిపై మిగిలేది నలుగురే ‘’అని ఈసడించాడు హైదరాబాద్ చందన కాశీపురం.పోయినవాడి నేత్రాలు  ‘’ తిమిరం పై  సమరం సాగించి –కదిలి కదిలించి –మధ్య దూరాన్ని విదిలి౦చేవిగా కనిపించాయి  విశాఖ గోవర్ధనరావు కు .గుంటూరు పెనుమాక నాగేశ్వరావు కు ‘’నాగరీకం పేరుతొ నగ్నత్వం అనాగరిక నాట్యం చేస్తున్నట్లు ‘’అనిపించింది .నిర్మల్ ఎర్రోజు వెంకటేశ్వర్లు కు ‘’సమాజానికి  వెన్నెముకలైనతన విద్యార్ధుల్ని చూసి  ‘’కాలర్ ఎగరేసే అల్ప సంతోషి అయ్యాడు .’’శరీరానికి వ్యాయామ మిచ్చే ఆటలు –అటకెక్కాయని  ,చైతన్యం సమసిపోయి సంతోషందూరమైపోయిందిబెంగళూరు పెనుగొండ రామ బ్రహ్మానికి .  నామవాచకాల గుట్టుమట్టులు తెలీక తలపట్టుకొంది  కరీం నగర్ పెనుగొండ సరసిజ .రేపటి పౌరుని బతుకు –వెలుతురు లిఖించిన చీకటి చిత్రం చీరాల వడలి రాధాకృష్ణకు .తిరుపతి డాక్టర్ మౌని ‘’నేల పచ్చగిల్లాలని –ప్రకృతి పరవశించాలని –జనజీవన జగతి సౌందర్యం –సమతుల్యం కావాలని ‘’ఏడు కొండలంత గొప్ప ఆశ .’’ఉప్పెనలు ఉపద్రవాలకు కారణమైన –మనమేగా సమిధలు ‘’అన్నది ఎరుకతో బెంగళూరు డా .రాజేశ్వరి రాణి . 

  ‘’వ్యవసాయం అనే వ్యసనానికి బలై ,తాకట్టుపెట్టిన ఆలి తాళి సాక్షిగా –పురుగులమందు మత్తులో మునిగిపోయి –ఇల్లూ ఒళ్లూ గుల్ల చేసు కొనే వాడు ‘’గా కనిపించాడు భూమిని నమ్మిన రైతు పార్వతీపురం పల్లరోహిణీ కుమార్ కు . బెంగుళూరు ఆచంట హైమవతి’’వేదాంతి వై వివేకం పొంది శాంతించు ‘’అని శాంతి వచనాలు పలికింది .తనపోలం నీటిలో సూరీడు –‘’ వ్యోమగానిలా మారుస్తాడు ,చీడపీడల్ని ఏమార్చి ,కష్టాన్నిమరపించి –పంట ఎదుగుదలకు ఆధారమై –పొలమంతా విస్తరిస్తాడు ‘’చిత్తూరు బడబాగ్ని శంకర రాజుకు .’’మాండలికాలు ఎటు పోతాయో యేమౌతాయో’’అని శొంఠి వేంకట రమణమ్మ ఆవేదన చెందింది .’’కాలం ఒక్కో సంవత్సరం ఒక్కో తంత్రిగా ‘’కనిపించింది అనిపించింది విశాఖ విశాలాక్షికి .’’ఇసుక తుఫాను ఉవ్వెత్తున లేస్తుంటే –బాటసారి ఇసుకపరిహాసం విసిరి ,-కోడి తల్లి డేగ నెత్తుటి కళ్ళను తిప్పికొట్టినట్లు –రెండు కళ్ళను కత్తులు చేసి రక్షించుకొంటు౦ది –ముక్కు సూటి విలుకాడౌతుంది –అలాగే మెదడు ఒరల్లో భద్రం చెయ్యటానికి –కవిత్వం తనను తాను నూరు కొంటుంది ‘’అంటూ కొత్తగొంతుకతో చెప్పాడు కరీం నగర్ బూర్ల వెంకటేశ్వర్లు .కరీంనగర్ డా వైరాగ్యం ప్రభాకర్  ‘’కర్మలలో అంకితభావం –కలగాల్సిన రూపం వెజ్జు –కలుపు మొక్కలు పెరిగినా –తులసి వనం పరిమళం తరగదు –ఆగిపోదు సంజీవనుల సేవపరాయణత్వం ‘’అని వైద్య వృత్తికి కైమోడ్పు ఘటించాడు . ‘’కనువిప్పు ,ఓర్పు ,కూర్పు ‘’వస్తే దేశ పౌరులలో మార్పు తధ్యం ‘’అనిపించింది బెంగళూరు డా.మారుతీ దేవికి .‘’ఇప్పుడు నిర్లిప్తత కూడా ఒక కళే-కళ్ళను కాళ్ళను మొలిపించుకొని –చూడకుండా వెళ్ళిపోవటం కూడా ఆత్మ రక్షణే ‘’అని ,వీళ్ళు ‘’ కొత్త లోకులు’’అని  పరిహసించాడు లేదాళ్ళరాజేశ్వరావు .’’వాదనకంటే ఆచరణ ,దూరం కంటే దగ్గర ,సుఖం కంటే బాధ ,భావం కంటే భక్తీ ‘’గొప్ప అనిపించాయి పెద్దపల్లి గుండు వేంకట రమణకు .

   ‘’రాత్రి వాన జల్లుల్లో తలంటు పోసుకొన్నచెట్టు ,తెల్లారి-గోరు వెచ్చని సూర్యుడి కిరణాలతో గోర్ల కొట్టుకొంటో౦ది – ఆకాశం దుబుక్కున దుమికిన వానచినుకులు –చేదబావిలో ఇరుక్కుపోయిన చెలిమ నీటి బ౦దీలు  -బొక్కెన ఎక్కి విడతల వారీగా విడుదల ఔతున్నాయి –బిందెలో దూరి కన్నెపిల్ల చంకనెక్కిన కొంటె నీళ్ళు –దారిపొడువునా నాజూకు నడుముని తడుముతున్నాయి – డ్రమ్ములోనిద్దరోతున్న మంచినీళ్ళు పెండ గోలెం లో కలవగానే-మగ్గు నోట్లోంచి జలపాతమై వాకిలంతా పరచుకొన్నాయి-కాలం కలిసొచ్చి నిండుగా నిండిన చెరువులో నీళ్ళు –చేపపిల్లలను చంకనేసుకొని మత్తడిదూకుతున్నాయి-గట్ల వెంట చెట్లను పలకరిస్తూ ప్రవహించే నది –  కడుపులో దాచుకున్న రాతిగుండెల తలలు నిమురుతోంది –పూజారితో కలిసి గుట్టమీద గుళ్ళోకి చేరిన నీరు –దేవుడికి  అభ్యంగన స్నాన౦ చేయించి అవతారం చాలించింది –చిక్కటి పాలల్లో కలిసి పలుచన చేసిన నీళ్ళు –ఆసామికి కాసులిచ్చినా- బర్రెను మాత్రం బద్నాం చేసినాయ్ –అయ్య పెట్టిన గోసకు అమ్మ కళ్ళల్లో  చేరి పొంగిన నీరు –చీరకొంగున ‘’చేరి బొడ్లో దూరి భోరున ఏడ్చేసింది’’ఇదీ ‘’జలదృశ్యం ‘’  .కవితలో కరీం నగర్ పెనుగొండ బసవేశ్వర్ కళ్ళకు కట్టించిన చిత్రం . కాదు కాదు జలోపనిషత్ .కవిత్వం  అంటే ఇలా ఉండాలి .నేను ఒక్క లైను కూడా వదలిపెట్టకుండా మీ ముందు ఉంచాను .నేటివిటి అంటే ఇదీ .ప్రతి పదం లో కవిత్వం  చి౦దులేసింది .పల్లెసీమ సినిమాలో  జాలాది రాసిన ‘’సూరట్టుకు రాలుతుంది సిటుక్కు సిటుక్కు వాన సినుకు’’పాట జ్ఞాపకం వచ్చింది .అక్షరలక్షలు చేసే అరుదైన కవిత్వం .సంకలనానికే  బరువూ బంగారు వన్నె తెచ్చిన కవిత్వం .హాట్స్ ఆఫ్ బసవేశ్వర్ .కీపిట్ అప్ .ప్రౌడ్ ఆఫ్ యు .  

  ‘’పండుటాకు  బతుకు లిపుడు పండని గోరింటాకులేనా ‘’అనిపించాయి సత్తుపల్లి బత్తిన  గీతాకుమారికి .’’శరీరమంతా వివక్ష సబ్బు రాసుకొని-స్నానం చేస్తే మాత్రం కులం కంపు పోతుందా ?’’ఆత్మవంచన మనస్తత్వం ఉన్నవారికి –మానవ కళ్యాణం అంటే తెలుస్తుందా ‘’?అని  కరీం నగర్ నుంచి నేరువట్ల చైతన్య సూటి  ప్రశ్న .’’మనిషి తెలివి అభి వృద్ధికో ,వినాశాననికో తెలీక ‘’జుట్టు పీక్కోన్నది శ్రీకాకుళం మాధవి దేవీ తనయ .కొండంత అండ కొడుకు వృద్ధాశ్రమానికి దారి తీయిస్తే ‘’తట్టుకోలేకపోయాడు కర్నూలు సయ్యద్ జహీర్ హుస్సేన్ .కరీం నగర్ గజే౦దర్ రెడ్డికి ‘’లాలి పాడుతూఅమ్మ  లాల పోసిన భాష –జోలపాడుతూ నాన్న జోకోట్టిన భాష ‘’మన తెలుగు అనిపించింది .నిన్నా మొన్నటి దాకా కొరకొర చూసుకున్నోల్లు –ఓటు జాతర లో ఒక్కటై పోతారు ‘’అనే నగ్న సత్యం బుర్రకు పదును పెట్టమని చెప్పాడు కరీంనగర్ బుర్రా తిరుపతి .కాలం ప్రత్యక్షమయ్యే దాకా –అర చేతి నిండా ఆశని ఒడిసి పట్టు ‘’అని హితోపదేశం పలికాడు కరీం నగర్ గుడికందుల అరుణ్.కరీం నగర్ సివి కుమార్ కు ‘’మరణం ఒక సాధారణ నిత్య నేర కృత్యం ‘’అనిపించి ,’’రెప్పపాటు లో మనిషిని మింగే వాసుకి సర్పంలా తోచి ,ఏదేశం లోనైన చావులు సామాజిక హత్యలే అని నిర్ధారించాడు .’’దుహిత అం టే ఆ యింట్లో ఒకసారి ఈ ఇంట్లో ఒకసారి పుట్టేది ‘’కనుక తనకు ఫాదర్స్ డే వద్దంది .’’డే ఫ్రీ బిడ్డకు అమ్మ నౌతాను ‘’అని తండ్రికి దబాయించి చెప్పి అమ్మాయిని మనముందు ఉంచాడు పలమనేరు జొన్నవిత్తుల శ్రీరామ చంద్ర మూర్తి .చెన్నాపట్నం కుళాయిలలో నీళ్ళు రాకపోతే –జరిగిన విధ్వంసం తెలిసి ‘’చెన్నై ఉప్పలధడియం వెంకటేశ్వర ‘’పొలోమని –చెట్లని పక్షుల్నీ వెతికి తేవటానికి బయల్దేరాడు .’’జనని ఇచ్చిన జీవితాన్ని –తాను  మురిసేలా ధన్యం కావించు’’అంటూ మాతృత్వపు మమతతో చెప్పింది హైదరాబాద్ వి రాజేశ్వరి .’’ఒకప్పుడు ఊరి చెరువంతా కలువల సౌందర్యం –యే వ్యాపారి తెచ్చాడో ఇప్పుడు ఆపదార్ధం – చెత్త ,చెరువుతో స్నేహం చేసి ఊరికి తెగులొచ్చింది –కంపు, రోత –అప్పటి చెరువు –ఇప్పటి అచ్చెరువు ‘’అని పించింది హైదరాబాద్ రాయప్రోలు వేంకట రమణ శాస్త్రికి .

  ‘’చూపు పయనిస్తే –నయనం  దృశ్యమౌతుంది –మేఘాలు నీటి రథాలై పరి గెట్టితేనే పుడమి తల్లి పులకిస్తుంది –ప్రయాణం దూరాల్ని దరి చేర్చి కుట్టేదారం –నిన్ను నువ్వు తెలుసుకోవటమే అది‘’ అని కమ్మగా చెప్పాడు హైదరాబాద్ పిన్నం శెట్టి కిషన్ .’’అందరికి  ఆనందాన్నిపంచిపెట్టే –ఆకాశ జాణ’’వర్షం అన్నాడు జాణతనంతో కడప ప్రతాపరెడ్డి .తనను ఒంటరి చేసి కనుమరుగైన నేస్తాన్ని ‘’హోసూరు చంద్ర శేఖర్ గుర్తుకు తెచ్చుకొన్నాడు .నేటి సన్మానాలు ‘’ఫోటో షూట్ నిమాయిష్ ‘’అనిపించాయి యదార్ధం తెలుసుకొన్న కరీంనగర్ ఇటిక్యాల రాము కు .’’జీవిత సారాన్ని ప్రతిబింబించే నవ  వసంత ఉగాదికి ‘’చిత్తూరు జిల్లా షంషీర్ ఖాన్ స్వాగతించాడు .దంపతులు అనుక్షణం ఆత్మప్రక్షాళన చేసుకోవాలని  దా౦పత్యోప నిషత్  చెప్పాడు పలమనేరు బాలాజీ .’’కమ్ముకొచ్చే మబ్బులు కదలకుండా నిలవలేవు-పలకరించే కలతలన్నీ –పట్టుకొని వేలాడబోవు ‘’అని ధైర్య ‘’పన్నం ‘’చదివాడు డా ఈశ్వర రెడ్ది .సుంకోజు దేవేంద్రా చారికి’’అవసరం అభ్యర్ధనై –ఇద్దరిమధ్య కొలువు దీరితే –మాటలు ములుకులై –చూపులు ముల్లులై –నవ్వులు ఎగతాళై-హద్దులు ఆవిర్భవిస్తాయి’’అన్న జీవిత సత్యం సాక్షాత్కరించింది .ఆనాటి నుంచీ నేటి దాకా వనిత,వివక్ష అవహేళన కు గురౌతున్నా –ఇవాళ మణిపూర్ –మహిళను నగ్నంగా ఊరేగి౦చినా –ధర్మ౦ నాలుగుపాదాలా నడుస్తోంది ‘’అని ఘాటుగా బాధగా అవమానంతో కళ్ళ నీరు కుక్కుకొంటూ అలనాటి కౌరవ సభలో వికర్ణుడి లా ధర్మ ప్రశ్న సంధించాడు కరీంనగర్ రవీంద్ర .’’ప్రతి శకలం ఒక జాతి అనిమురిసిపోతూ ,భ్రమసిపోతూ  రొమ్ము గుద్దుకొనే దేశాన్ని చూసి జాలిపడ్డాడు డి. కుమారస్వామి రెడ్ది .  ‘’నైతిక విలువల నిఘంటువు- సామాజిక వేదికలపై రచ్చ గామారిందని –ఆవిష్కరణలలోపదు నెక్కాల్సిన మేధస్సు –గూగుల్ సెర్చ్ లలో  ఘనీ భవిస్తోందని-టెక్నాలజీ దర్పణం లోమనల్ని మనం చూసుకొని రొమ్ము విరుచుకొంటున్న –మనిషి పతనమౌతున్నాడు ‘’అని పించింది వరంగల్ శ్రీధర్ కొమ్మోజు ధర్మ విడురుడికి .’’అరక సువర్ణ లేఖిని –పల్లె నవమోహిని -ఉప్పొంగే జలపాతం రసోత్పత్తి –సుమదళమే కాగితం’’అని రసోవై సః గా  మమైకమయ్యాడుభావుక  మంకు శ్రీను .అమ్మ ధరణిని వెలసిన దేవత ‘’అని ఉప్పొంగి పోయాడు హసన్ పర్తి డా.టి రంగస్వామి .’’మనిషిని మించినదేదో ఈ విశ్వానికి అవసరమైంది –‘’కనుక గ్లోబుపై కాసిని చనుబాలు చల్లండి ‘’అని తత్వోపదేశం చేశాడు హైదరాబాద్ దేశరాజు .ఖమ్మం జిల్లా పురిమళ్ళ సునందకు ‘’అడవి నుంచి అంతరిక్షందాకా ప్రయాణం అంటే –అనంత జ్ఞానం సొంతం చేసుకోవటం ‘’అని ఎరుక వచ్చింది .’’మనసు పొరల్లో ఊరే నీరసాన్ని నిర్మూలించుకొని –దేశభక్తులమై’’మరణించి మళ్లీ బతికొద్దాం అనే ఆశ విలాసాగారం రవీంద్రది . ‘’మన వీట తెలుగు పూలు పూయి౦చరా ‘’అని వేడికోలు బెంగళూరు గడ్డం దేవి శ్రీ ప్రసాద్  ది .’’కవిత్వం సమాజాన్ని తట్టిలేపి సర్వ సమానత్వాన్ని చాటి –మువ్వన్నెల జండా లా తల ఎగరేస్తుంది ‘’అని ఉప్పొంగి పోయాడు గణపవరం డాక్టర్ యండవల్లి పాండురంగ .’’నాకు ఒకజాతి జెండాకున్నంతపౌరుషం ఉంది ‘’అన్న గుంటూరు శేషేంద్ర గుర్తుకొచ్చాడు . ఇవికాక మోడీ ,అయోధ్య లపై కవితలున్నాయి .

 మంచి ప్రయత్నం .తెలుగోడు ఏడ ఉన్నా వసంత్ కోరికకు స్పందించి అందించిన కవితా పుష్పాలు ఇవి తెలుగుతల్లి కి ఉగాది పుష్పహారం .అందరికి మరోమారు అభినందనలు .

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -30-3-24-ఉయ్యూరు 

సరసభారతి 182వ కార్యక్రంగా శ్రీ క్రోధి ఉగాది వేడుకలు

కళా ప్రపూర్ణ డా మిక్కిలినేని గారి ఆంధ్ర నాటక రంగ చరిత్ర. 10 వ భాగం.28.3.24.

 మహాత్మా గాంధీజీ జాన్సన్ కు బాస్వేల్ ప్యారేలాల్ రాసిన జీవితచరిత్ర –రెండవ భాగం -20

12వ అధ్యాయం –తుఫాను ఇంటా బయటా -3

5

మోహన్‌దాస్ ఇంటికి తిరిగి వస్తున్నప్పుడు సముద్ర తీరంలో ఉండగా

ఇంగ్లండ్‌లో ఒక బ్రాహ్మణుడు మహాజనులు లేదా కుల పెద్దల తరపున తిరిగాడు

మోద్ వానియా కమ్యూనిటీ సభ్యులందరినీ హెచ్చరించడానికి సంస్థ

గాంధీలు ఎవరితోనైనా సామాజిక సంబంధం కలిగి ఉంటారు

గాంధీ కుటుంబాన్ని బహిష్కరించాడు – అతను ఒక కప్పు నీటిని అంగీకరించినప్పటికీ

వారి నుండి-అతను బహిష్కరించబడతాడు. కుటుంబ పెద్దలు ఉన్నారు

కలవరపడ్డాడు. వారు తిరిగి వచ్చిన యువకుడికి చేయించుకోవడానికి ఏర్పాట్లు చేశారు

ఒక శుద్దీకరణ వేడుక మరియు అధికారికంగా తనను కులంలోకి చేర్చుకోవడం. వాళ్ళు

మోహన్‌దాస్‌కి తన తల్లి చివరి కోరిక చెప్పాడు. సంఘంలో విభజన జరిగింది

పాయింట్. ఒక సాధారణ ప్రదర్శనలో అతనిని రీడ్మిట్ చేయడానికి ఒక విభాగం సిద్ధం చేయబడింది

శుద్ధి వేడుకలో, మరొకరు అపరాధులకు భారీ జరిమానా చెల్లించాలని పట్టుబట్టారు.

ఈ మోహన్‌దాస్ పాయింట్ బ్లాంక్ చేయడానికి నిరాకరించాడు. కుటుంబ పెద్దలు ఆయనకు భరోసా ఇచ్చారు

వారు కూడా ఆ విషయంలో సమానంగా దృఢంగా ఉన్నారు మరియు అతనిని దృఢంగా తిప్పికొడతారు

మరియు సన్నగా.

పూర్వ విభాగాన్ని శాంతింపజేయడానికి, వారు అతనిని ప్రసిద్ధ పవిత్రమైన నాసిక్‌కు తీసుకెళ్లారు

మహారాష్ట్రలోని ప్రదేశం, అక్కడ అతను శుద్ధి కర్మ ద్వారా వెళ్ళాడు. అతనికి నచ్చలేదు

అది, కానీ అతను తన అన్నయ్య కోసం అడిగినట్లుగా చేసాడు, అతని మాట “అది

నాకు చట్టం”, మరియు అతని తల్లి చివరి కోరిక.

వేడుక ముగిసిన తర్వాత పార్టీ రాజ్‌కోట్‌కు తిరిగి వచ్చింది. లోని సభ్యులందరూ

కులాలను భోజనానికి పిలిచారు. ఆహ్వానానికి వారు హృదయపూర్వకంగా స్పందించారు. ది

కుటుంబంలోని పెద్దలు, గాంధీజీ యొక్క నాన్-జెనేరియన్ సోదరి, తన సోదరుడిని కోరుకున్నారు

ఆహారాన్ని అందించిన భారీ పళ్ళెం తీసుకువెళ్ళడానికి. దీనికి అతడు నిరాకరించాడు.

5కానీ “అతను తన బట్టలు విప్పాడు మరియు శరీరం యొక్క పైభాగంలో కప్పబడి ఉంది

నిర్దేశించిన పద్ధతిలో, అతిథులందరికీ వడ్డించారు.

తత్ఫలితంగా రాజ్‌కోట్‌లో అతనిపై కుల నిషేధం ఎత్తివేయబడింది కానీ బొంబాయిలో మరియు

పోరుబందర్ అది కొనసాగింది. “ఉన్న సెక్షన్‌లో రీడ్‌మిషన్‌ను కోరుకోవడానికి నేను ఎప్పుడూ ప్రయత్నించలేదు

దానిని తిరస్కరించారు” అని గాంధీజీ రాశారు. “నేను ఎవరిపైనా మానసిక ఆగ్రహం కూడా అనుభవించలేదు

ఆ విభాగానికి చెందిన ముఖ్యుల,” అతని భార్య సంబంధాలు రహస్యంగా సిద్ధం చేయబడ్డాయి

నిషేధం నుండి తప్పించుకుంటాను కానీ “నేను వారి ఇళ్ల వద్ద నీళ్లు తాగను. . .

. నేను అడ్మిట్ అయినందుకు రెచ్చిపోయాను. . . నేను ఉండాలి . . . సుడిగుండంలో నన్ను నేను కనుగొన్నాను

ఆందోళన మరియు బహుశా ఒక పక్షపాతం.” [ఎం. కె. గాంధీ, ది స్టోరీ ఆఫ్ మై

సత్యంతో ప్రయోగాలు, p. 91] ఉన్నట్టుండి, అతనికి కులం నుండి ఎలాంటి ఇబ్బంది కలగలేదు.

వారు కూడా సహాయం చేసారు.

ఇంట్లో అతని సోదరుడు ఎదురుచూస్తూ విస్తృతమైన సన్నాహాలు చేసాడు

అతని రాక. అతను వారి ఇంటికి సున్నం పూసి పునర్నిర్మించబడ్డాడు; పైకప్పులు ఉండేవి

టైల్డ్ పైకప్పుల క్రింద ఉంచండి మరియు సరికొత్త ఫర్నిచర్ మరియు టపాకాయలను కొనుగోలు చేసింది

గణనీయమైన ఖర్చు. మంచి మనసున్న మనిషి తన సోదరుడని అనుకోవాలి

అతను తిరిగి వచ్చిన వెంటనే డబ్బు సంపాదించడం ప్రారంభిస్తాడు. మోహన్‌దాస్‌ నిలదీశారు

ఈ దుబారాకు వ్యతిరేకంగా కానీ తాను తన “సంస్కరణల”తో ముందుకు సాగాడు. ఈ

అంటే కత్తి మరియు ఫోర్క్ మరియు చైనావేర్ యొక్క ఉపయోగం, దుస్తుల యొక్క యూరోపియన్ీకరణ,

మరియు “ఆహార సంస్కరణ”. అల్పాహారం వద్ద వోట్-మీల్ గంజి అందించడం ప్రారంభించింది. కోకో ఉంది

టీ మరియు కాఫీని భర్తీ చేయడానికి, కానీ అది అదనపు పానీయంగా మాత్రమే మారింది. ఇది అంతా

సన్నని వనరులపై మరింత హరించుకుందని అర్థం.

పేద భార్య కూడా “సంస్కరణ”లో తన వాటా కోసం వచ్చింది. ఆమె నేర్చుకోవలసి వచ్చింది

ఒక ఫిట్ బారిస్టర్ భార్యగా చదువుకున్న మహిళ కావడానికి చదవడం మరియు వ్రాయడం. ఇది మాత్రం

ప్రయత్నం కూడా మునుపటిలాగా మరియు అదే కారణంతో స్థాపించబడింది. యువకుడు

భర్త ఇప్పుడు మరింత అసహనంగా మారాడు. అలాగే అతను ఇంకా చేయలేకపోయాడు

అసూయ యొక్క గోబ్లిన్ భూతవైద్యం. ఒకసారి ఆమెను పంపేంత వరకు వెళ్లాడు

ఆమె తల్లిదండ్రులకు మరియు “నేను ఆమెను తయారు చేసిన తర్వాత మాత్రమే ఆమెను తిరిగి స్వీకరించడానికి అంగీకరించాను

దయనీయమైనది”.

అయినప్పటికీ, అతను పిల్లల చదువులో మరింత విజయం సాధించాడు. తన

పెద్దవాడికి ఇప్పుడు మూడేళ్లు. పిల్లలను కష్టతరం చేయడానికి, అతను పట్టుబట్టాడు

సాధారణ శారీరక వ్యాయామం మీద. అతను వారి కంపెనీని ఇష్టపడ్డాడు మరియు వారు అతనిని. తరచుగా అతను

వాటిని తనతో పాటు నడకకు తీసుకువెళ్లి, ఒకటి లేదా రెండు టోట్లను తనపైకి తీసుకువెళ్లేవాడు

భుజాలు, మరియు వాటిని మార్గంలో ఒక ట్యాంక్ వద్ద స్నానం. “నేను ఎప్పటినుంచో ఆలోచిస్తున్నాను,” అతను

“నేను పిల్లలకు మంచి ఉపాధ్యాయుడిని చేయాలి” అని వ్రాశాడు.

అయితే ఇంతలో కుటుంబ కుండ ఎలా ఉడకబెట్టాలి? అతనొక

అనుభవం లేని వ్యక్తి. క్లయింట్లు ఎవరూ అతని వద్దకు రాలేదు మరియు ఎవరూ “తగినంత మూర్ఖులు” అని అతను ఊహించలేదు

రండి. హైలో అనుభవం సంపాదించడానికి కొంతకాలం బొంబాయి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు

కోర్టు, అతను చేయగలిగిన సంక్షిప్త సమాచారాన్ని భద్రపరచండి మరియు భారతీయ చట్టాన్ని అధ్యయనం చేయండి.

బొంబాయిలో రవిశంకర్‌ అనే బ్రాహ్మణుడిని చిన్నవానిలో వంట చేయడానికి నిశ్చితార్థం చేసుకున్నాడు

అతను తన కోసం ఏర్పాటు చేసుకున్న స్థాపన. అతను భారతీయ న్యాయశాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేశాడు

దుర్భరమైన. అతనికి బ్రీఫ్స్ రాలేదు. అయినప్పటికీ, అతను నిమగ్నమవ్వడానికి “గట్టిగా” నిరాకరించాడు

టౌట్స్. అతనిని ఆక్రమించడానికి చాలా తక్కువగా ఉండటంతో అతను “ప్రాముఖ్యమైన ఆహారం”లో స్వల్పకాలిక ప్రయోగాన్ని ప్రారంభించాడు.

అతని స్నేహితుడు విర్చంద్ గాంధీ, అతను సొలిసిటర్ పరీక్ష కోసం చదువుతున్నాడు.

అతనితో చేరాడు. విటమిన్ల ఆవిష్కరణకు ముందు, అనేక అనుభావిక సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి

ఆహారం యొక్క పోషక విలువల నష్టాన్ని వివరించడానికి ముందుకు వచ్చింది

అతిగా వండటం. 1889లో, Mr A. F. హిల్స్, శాఖాహారం యొక్క ఛైర్మన్

సొసైటీ, వంట చేయడం వల్ల “సూర్యుని కిరణాల ప్రాణశక్తి,

మొదలైనవి.” “సహజ ఆహారాలలో” నిల్వ చేయబడుతుంది. అతను పండ్లు, కాయలు, ధాన్యాలు మరియు తీసుకోవాలని సిఫార్సు చేశాడు

పప్పులు – అన్నీ పచ్చివి. దీనికి “ప్రాముఖ్యమైన ఆహారం” అనే పేరు పెట్టారు. డాక్టర్ హిల్స్ దీనిని “ది ఫస్ట్

స్వర్గం యొక్క ఆహారం”. మోహన్ దాస్ ఒక వారం పాటు ప్రయత్నించాడు. ఇది అతనితో “చాలా బాగా” అంగీకరించింది

ఆ సమయంలో మరియు “నేను దానిని కొనసాగించగలిగితే, అది నాకు సరిపోయేది.” కానీ అతడు

ఆ సమయంలో అతను “చాలా మంది స్నేహితులను అలరించవలసి ఉంటుంది, మరియు

ఎందుకంటే కొన్ని ఇతర సామాజిక పరిగణనలు ఉన్నాయి.” [ఎం.కె. గాంధీ, “అన్

ప్రాణాధార ఆహారంలో ప్రయోగం”, ది వెజిటేరియన్, తేదీ మార్చి 24, 1894]

అతనికి సహాయం చేయడానికి అతని బ్రాహ్మణ వంటకంతో అతను తదుపరి ప్రయోగాలు చేయడం ప్రారంభించాడు

శాకాహార వంటల ఆంగ్ల శైలి, “సగం వంట నేనే చేస్తున్నాను”. వంట మనిషి

కళ గురించి ఏమీ తెలియదు, గ్రంధాల పట్ల సంపూర్ణ అమాయకత్వం కలిగి ఉన్నాడు

భరించలేని మురికి. కానీ వారిద్దరికీ ఇంటర్-డైనింగ్ గురించి ఎటువంటి చిత్తశుద్ధి లేదు, వారు

ప్రముఖంగా కలిసి లాగారు. అతనికి సంధ్య (రోజువారీ పూజ) తెలుసా అని అడిగారు

కనీసం, నాగలి తన సంధ్య అని, పార తనదని రవిశంకర్ బదులిచ్చారు

కర్మ. అలా మోహన్ దాస్ అతని గురువు అయ్యాడు. “నేను అతనిని సేవకునిగా చూడలేదు, కానీ

కుటుంబ సభ్యుడు.”

మోహన్‌దాస్ ప్రతిరోజూ హైకోర్టుకు హాజరయ్యాడు, కాని లేకపోవడంతో అతను కనుగొన్నాడు

భారతీయ చట్టంపై తగినంత జ్ఞానం ఉన్నందున, అతను తరచుగా కేసులను అనుసరించలేకపోయాడు మరియు నిద్రపోయాడు

ఆఫ్. ఇతరులు కూడా అదే చేశారనే జ్ఞానం మాత్రమే అతన్ని కొంతవరకు ఉంచింది

ముఖము. “కొంతకాలం తర్వాత, నేను ఆలోచించడం నేర్చుకున్నందున నేను సిగ్గును కూడా కోల్పోయాను

హైకోర్టులో నిద్రపోవడం ఫ్యాషన్ అని.” [M. K. గాంధీ, ది స్టోరీ ఆఫ్ మై

సత్యంతో ప్రయోగాలు, p. 96]

చివరకు అతను ఒక చిన్న కారణాల కోర్టులో ప్రతివాది అయిన మామీబాయితో నిశ్చితార్థం చేసుకున్నాడు

కేసు. కానీ వాది సాక్షులను క్రాస్ ఎగ్జామిన్ చేసే సమయం వచ్చినప్పుడు, అతను ఓడిపోయాడు

నాడీ పూర్తిగా: “నేను లేచి నిలబడ్డాను…నా గుండె నా బూట్లలో మునిగిపోయింది. నా తల వణుకుతోంది మరియు

న్యాయస్థానం అంతా ఇలాగే చేస్తున్నట్లు నాకు అనిపించింది. నేను ఏ ప్రశ్న గురించి ఆలోచించలేకపోయాను

అడగడానికి….నేను కూర్చున్నాను. తాను కేసును నిర్వహించలేనని ఏజెంట్‌కు చెప్పి, తిరిగి వచ్చాడు

రూ. 30 అతను రుసుముగా అందుకున్నాడు మరియు మరొక వకీల్ నిమగ్నమవ్వమని అడిగాడు. ది

క్లయింట్ సక్రమంగా మరో వకీల్‌ని రూ. 51. “అతనికి, వాస్తవానికి, కేసు a

పిల్లల ఆట.” [Ibid, p. 94]

అవమానంతో ఉలిక్కిపడి, ఇంతవరకు మరో కేసు తీసుకోకూడదని నిర్ణయించుకుని ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు

అతను దానికి న్యాయం చేయగలడని నిశ్చయించుకున్నాడు. అయితే అతనికి మరో కేసు వచ్చింది. ఒక పేద క్లయింట్

అతని కోసం ఒక స్మారక చిహ్నాన్ని రూపొందించడానికి “యోగ్యమైన తండ్రికి తగిన కుమారుడు” అని అతనిని సంప్రదించాడు.

అతను స్మారక చిహ్నాన్ని రూపొందించాడు. అతను చదివిన స్నేహితులు, దానిని మెచ్చుకున్నారు, కానీ అది

అతనికి డబ్బు తీసుకురాలేదు.

 సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-3-24-ఉయ్యూరు 

గోపీ నాథ వెంకట కవి గారి పూర్వ కవి పరంపర.8 వ భాగం.36.3.24.

ఉయ్యూరు పంచదార ఫాక్టరి స్థాపకుడు శ్రీ అడుసుమిల్లి గోపాల కృష్ణయ్య

సుమారు నూట పాతిక సంవత్సరాలక్రితం కృష్ణా మండల జీవనాభి వృద్ధికోసం పాటు పడిన  కుటుంబాలలో అడుసుమిల్లి వారి కుటుంబం ఒకటి . ఆ రోజుల్లోనే ఇంగ్లీష్ విద్యావంతులకు ,గ్రామవాసులకు  సత్సంబంధాలు కల్పించటానికి కృష్ణా జిల్లా సంఘం వారు మండల సభలను జరిపేవారు .కృష్ణా పత్రిక స్థాపించారు .సంచార కార్యదర్శులను నియమించారు .అప్పుడే అడుసుమిల్లి సుబ్రహ్మణ్యం గారు ,ఆతర్వాత సూర్యనారాయణ గారు చూపించిన అభిమానం మరువరానిది .వీరి తర్వాత తమ తండ్రి ,అన్నగార్ల గ్రామ జీవనాభిలాష ,నిరాడంబర జీవితం అడుసుమిల్లి గోపాల కృష్ణయ్య గారికి కూడా సంక్రమించాయి .

  గోపాల కృష్ణయ్య  గారికి ఆంగ్లభాషలో అసలు పరిచయం లేదు . తెలుగులోనూ  అంతంత మాత్రమె ..వక్తృత్వం అస్సలు లేదు .వ్యవసాయమే వృత్తీ .కుగ్రామం లో నివాసం .రాజకీయంలో ప్రవేశించి ,జయప్రదంగా కొనసాగించటానికి ఆధునిక శిక్షణ అసలే లేదు .స్వార్జితం స్వయం కృషి మాత్రం పుష్కలంగా ఉన్నాయి .అవే ఆయన పెట్టుబడులు . వాటితోనే కృష్ణా మండల రైతాంగానికి రైతాంగానికి నాయకులుగా ,ప్రజాహిత జీవనంలో గణి౦పదగిన వ్యక్తిగా ఎదిగారు .ఆ నాయకత్వం ఆయన చురుకైన బుద్ధి బలం వల్ల వచ్చిందే కాని ,పాకులాడి ప్రయాస పడితే వచ్చింది కాదు .

 నాయకులైన గోపాలకృష్ణయ్యగారి నిగర్వం ఆదర్శంగా ,ఆయన గ్రామీణ జీవనాభిలాష అనుసరణ యోగ్యం గా ఉన్నాయి .ఆజానుబాహు మూర్తి .విశాలమైన ముఖం ,ప్రకాశవంతమైన కళ్ళు .దృఢమైన చెక్కిళ్ళు ఆయన నాయకత్వానికి ప్రతీకలు .కక్షలు జరిగినా వ్యతిరేక ప్రచారం తీవ్రంగా ఉన్నా ,ఆయన అనుయాయులకు ఆయనపై భక్తీ విశ్వాసాలు ఏమాత్రం తగ్గలేదు .ఆవేశాన్ని మాటలరూపం గా తప్పితే క్రియా రూపంగా ఆయన ఎన్నడూ ప్రదర్శించలేదు .మాటలు మాత్రం తూటాలే .కాని మనసుమాత్రం మెత్తన .స్నేహభావం జాస్తి .ఉపకార బుద్ధితోపాటు ఆశ్రిత పక్షపాతమూ ఎక్కువే .ఎవరెన్ని రకాల కఠినంగా విమర్శించినా ఆయన కపటం లేని మనిషి అని అందరూ ఒప్పుకొంటారు. అదీ ఆయన ప్రత్యేకత .

 గోపాల కృష్ణయ్యగారి నిష్కల్మష హృదయం అందర్నీ ఆకర్షించేది .అంతటి ఆశ్రిత పక్షపాతి ,అంతటి స్నేహపాత్రుడు అరుదు అనే వారు .మాట కొంత కర్ణ కఠోరమే.పైగా అప్పుడు జస్టిస్ పార్టి ఊపులో ఉంది .బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమం హై పిచ్ లో  ఉన్నది. ఈ  రెండూ గోపాల కృష్ణయ్యగారిని ఆవహించాయి . అమహాప్రవాహంలో అందర్లాగానే ఆయనా కొట్టుకుపోయారు .ఆఉద్యమాలవల్ల చాలామంది బాగుపడ్డారు ప్రాబల్యం ,ప్రాముఖ్యం సంపాదించారు .కానీ గోపాలకృష్ణయ్యగారుమాత్రం వాటిని స్వప్రయోజనానికి ,స్వలాభానికి మాత్రం ఉపయోగించుకోలేదు .ఆయన వల్ల ఉద్యమానికి బలం కలిగిందికాని ,ఉద్యమం వలన ఆయనకు కలిగిన ప్రయోజనం మాత్రం లేదు..వెనక ఉంటూ ఉద్యమం నడిపించారు కాని ముందు ఉండి సారధ్యం వహించలేదు .జిల్లాబోర్డు ఎన్నికలు ,శాసన సభ ఎన్నికలు వచ్చినా అవి ఆయనకు మూన్నాళ్ళ ముచ్చటలే .

   క్రమంగా గోపాల కృష్ణ య్యగారి దృష్టి రాజకీయాలనుంచి ,పారిశ్రామిక రంగం వైపుకు మరలింది .ఆయన దేనిలో తన శక్తి సామర్ధ్యాలు బుద్ధి పెడతారో అది విజయవంతం అయి తీరాల్సిందే .ఉయ్యూరులో పంచదార కర్మాగారం గోపాలకృష్ణ య్య గారి ముందుచూపు వల్లనే రూపు దిద్దుకోన్నది .అప్పటికే మన దేశంలో పెద్ద పంచదార ఫాక్టరీలలో ఇది ఒకటిగా పేరు పొందింది .కానీ యంత్రాలయ నిర్వహణ మనకు కొత్త .కనుక మొదట్లో చాలా డక్కామక్కీలు తిన్నారు .క్రమంగా గాడిలో పెట్టారు. రైతులకు కొంగుబంగారం అయింది ఫాక్టరి .అయన పెద్ద జమీందారు అయినారైతు వేషమే .గొప్ప ధనికుడు అయినా మూడవక్లాసులోనే ప్రయాణం ..నాయకుడు అయినా గ్రామజీవియే .

 ఒకసారి విదేశీయులు ఉయ్యూరు వచ్చి షుగర్ ఫాక్టరి చూసి ,గోపాల కృష్ణ య్యగారి కృషిని ప్రశంసిస్తే ఆయన ‘’మామేకేం మేకు సార్. మా  మేకు మీ మీకంత  గొప్పది కాదు .మీమేకే మేకు ‘’‘’అని అన్నారని నవ్వుతూ శ్రీ పరుచూరి గోపాలకృష్ణ ఉయ్యూరులో అడుసుమిల్లి గోపాలకృష్ణయ్యఅండ్ షుగర్ కేన్ గ్రోయర్స్  డిగ్రీ కాలేజి1975లో  ఏర్పడి ,తెలుగు లెక్చరర్స్ నియామకానికి ఇంటర్వ్యు జరిగినపుడూ హాజరై  నాతో, మిత్రులతో అన్నారు .పగలబడి నవ్వాం .ఆయన సెలెక్ట్ అయ్యారు .మేము కాలేదు .

1941లో కెసిపి ఫాక్టరిగా మారింది .గోపాలకృష్ణయ్యగారి అల్లుడు సైంటిస్ట్ టెక్నీషియన్  శ్రీ వెలగపూడి రామకృష్ణారావు ఫాక్టరి అభివృద్ధికి గొప్ప కృషి చేశారు .ఆయనతర్వాత ఆయనకుమారులు లక్ష్మీ దత్ ,మారుతి రావు గార్లు యజమానులయ్యారు .ఆతర్వాత అన్న దమ్ములు విడిపోగా ,మారుతి రావు గారికి ఉయ్యూరు ఫాక్టరి వస్తే దత్తుగారికి మాచర్ల సిమెంట్ ఫాక్టరి మద్రాస్ లోని వర్క్ షాప్ వచ్చాయి .ఉయ్యూరు షుగర్ ఫాక్టరి ఆసియాలోనే పెద్ద ఫాక్టరి అని గుర్తింపు పొందింది .పంచదార నాణ్యత కు కూడా చాలా ప్రసిద్ధి .ఒకప్పుడు ఇక్కడ మనం చిన్నప్పుడు తినే బిళ్ళలు తయారు చేసేవారు .ఆల్కహాల్ ,అసిటిక్ ఆసిడ్ ,సోడా గాస్ తయారు చేస్తారు . .ఉయ్యూరు సోడా గాస్ కు కూడా మంచిపేరు ఉంది .ఈ ఫాక్టరి చల్లపల్లి దగ్గర లక్ష్మీపురం లో ఉన్న చల్లపల్లి రాజాగారి షుగర్ ఫాక్టరీని కూడా కొని నడిపింది .ప్రస్తుతం ఆఫాక్టరి పని చేయటంలేదు .ఉయ్యూరు పరిసర గ్రామాల అభి వృద్ధికి రోడ్ల నిర్మాణాలకు పాఠశాలల  నిర్మాణానికి ,రక్షిత మంచినీటి సౌకర్యాలకు ,రైతుల కార్మికుల సంక్షేమానికి సామాజిక సేవకు మహిళా సేవకు రోటరీ సంస్థకు కెసిపి సంస్థ విస్తృత సేవలు అందించింది .

  గోపాకృష్ణయ్యగారిది గుడివాడ దగ్గర సిద్ధాంతం అనే గ్రామం .ఆయన ఎంత పొదుపరో ఆయన కుమారుడు సుబ్రహ్మణ్యే శ్వరరావు అంత దుబారా మనిషి అనీ ,ఆయన మద్రాస్ లో చదువు పూర్తి అయి గుడివాడ కు స్పెషల్ ట్రెయిన్ లో వచ్చారని మా చిన్నప్పుడు కథలు కథలుగా చెప్పుకొనేవారు. అక్కడమండల ప్రెసిడెంట్ గా పోటీ చేసి గెలిచారు .కాంపు  రాజకీయాలు అప్పుడే మొదలయ్యాయని చెప్పేవారు .ఓటర్లను కొనటం అప్పుడే మొదలు అయిందని చెప్తారు .ఆయన ఇంటికి మేము ఒకసారి వెళ్ళినట్లు జ్ఞాపకం ఎందుకు ఎప్పుడు వేళ్ళమో గుర్తులేదు . బహుశా శ్రీ కొల్లూరి కోటేశ్వరరావు గారి ఎం .ఎల్ సి . ఎన్నికలకు అని లీలగా గుర్తు .ఉయ్యూరు డిగ్రీ కాలేజి ప్రారంభానికి సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర రావు గారు రావటం ,ఆతర్వాత ఆయన తమ్ముడు గారు కూడా పాలకవర్గం లో ఉన్నజ్ఞాపకం .తర్వాత కాలేజీని బెజవాడ సిద్దార్ధ వారు తీసుకొన్నారు .

 ఇంతకు మించి అడుసుమిల్లి గోపాలకృష్ణయ్య గారి గురించి వివరాలు తెలియలేదు .మొదలు రాసిన వివరాలు మాత్రం శ్రీ అవటపల్లి నారాయణరావు గారి ‘’విశాలాంధ్ర౦ ‘’పుస్తకం లోనివి .మిగిలినవి నాకు తెలిసినవి .గూగుల్ లోనూ దొరకలేదు .తెలుగు వెలుగులు లోనూ లేదు.ఎవరికైనా ఇంకా వివరాలు తెలిస్తే ,తెలియజేయండి .

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -25-3-24-ఉయ్యూరు