ప్రాచీన దక్షిణ భారత వాణిజ్యం(త్రివేణి )

రచన: శ్రీమతి వి. టి. లక్ష్మి 1-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

తొలి రోజుల్లో జపాన్‌తో దక్షిణ భారతదేశ వాణిజ్యానికి సంబంధించి, మనం ఉదహరించడానికి కొన్ని నిశ్చయాత్మకమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి. అశోకుని కాలం నుండి, బౌద్ధ మత ప్రచారకులు తమ విశ్వాసాన్ని అక్కడ ప్రచారం చేయడానికి జపాన్‌కు వెళ్తూ ఉండేవారు. ఈ విధంగా, మతం దక్షిణ భారతదేశాన్ని, జపాన్‌ను అనుసంధానించి, వారి భవిష్యత్ వాణిజ్య సంబంధాలకు మార్గం సుగమం చేసింది. సంవత్సరాల క్రితమే భారతీయ పత్తిని జపాన్‌లోకి ఎలా ప్రవేశపెట్టారో అధికారిక వార్షిక గ్రంథాలు నమోదు చేశాయి. ముఖర్జీ ఇలా అంటారు: “భారతదేశం” (మనం దక్షిణ భారతదేశం అని అనవచ్చు) “ఆమె (జపాన్) మతానికి మాత్రమే కాకుండా, ఆమె పరిశ్రమకు కూడా దోహదపడింది.” క్రీ.శ. పదవ శతాబ్దం చివరి నాటికి, చోళుల పాలనలో దక్షిణ భారతదేశం నౌకాదళ కార్యకలాపాలలో ఒక అద్భుతమైన విజృంభణకు సాక్ష్యంగా నిలిచింది. క్రీ.శ. 1077 నాటి చివరి చోళ రాయబార బృందంలో డెబ్బై రెండు మంది పురుషులు ఉన్నారు: అది ఉమ్మడిగా జరిపిన ఒక వాణిజ్య యాత్ర తప్ప మరేమీ కాదు, ఆ డెబ్బై రెండు మంది పురుషులే వాటాదారులుగా ఉన్నారు. దక్షిణ భారతదేశంతో జపాన్ వాణిజ్యం ఈనాటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది.

దక్షిణ భారతదేశం చైనాతో విస్తృతమైన వాణిజ్యం చేస్తున్నప్పుడు, యాదృచ్ఛికంగా మలయ తారసపడింది. అది చైనాతో జరిగే వాణిజ్యానికి ఒక ‘కేంద్ర బిందువు’గా పనిచేసింది. బహుశా, తమలపాకు మలయ నుండి దక్షిణ భారతదేశానికి దిగుమతి అయిన వస్తువు కావచ్చు. దీనిని తమిళులు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, ఆ వస్తువుకు తమిళంలో సరైన పేరు లేదు. “వెట్రిలై” అంటే కేవలం ఆకు: అంటే, ఉన్నది ఉన్నట్లుగా తినగలిగే ఆకు! దీని తొలి ప్రస్తావన “సిలప్పదిగారం”లో ఉంది, అక్కడ కన్నగి తన భర్తకు తమలపాకులను సమర్పించింది. దీనికి బదులుగా, దక్షిణ భారతదేశం తన ప్రసిద్ధ దేశీయ వాణిజ్య వస్తువులను మలయకు పంపి ఉండాలి, అయినప్పటికీ ఈ వాదనను సమర్థించడానికి ఖచ్చితమైన ఆధారాలు లేవు.

చివరగా, రోమ్‌తో దక్షిణ భారతదేశానికి ఉన్న వాణిజ్య సంబంధాల గురించి మనం చర్చించాలి. నాణేలు మరియు సాహిత్య ఆధారాల ద్వారా వీటికి పుష్కలంగా మద్దతు లభిస్తుంది. దక్షిణ భారతదేశం నుండి రోమ్‌కు భారీ పరిమాణంలో సుగంధ ద్రవ్యాలు చేరాయని ప్లినీ పేర్కొన్నాడు. దక్షిణ భారతదేశం నుండి రోమ్‌కు రాయబార బృందాలు పంపబడ్డాయి. ద్వీపకల్ప దక్షిణ ప్రాంతంలో రోమన్ నాణేలు విరివిగా లభించాయి. క్రీ.శ. 68లో, కొంతమంది యూదులు రోమన్ల హింస నుండి పారిపోయి దక్షిణ భారతదేశంలోని మలబార్‌లో స్థిరపడ్డారు. దక్షిణ భారతదేశానికి రోమ్‌తో ఉన్న సంబంధాలు వాణిజ్యపరమైనవి , రాజకీయపరమైనవి అని గమనించాలి. చాలా ప్రాచీన కాలంలో, రోమన్లు తమ సహజమైన సరళతను నిలుపుకున్నారు, అందువల్ల వారు విలాసాల కోసం ఆరాటపడలేదు. కాబట్టి, ఆసియాలో  ఐరోపాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో అధిక గిరాకీ ఉన్న దక్షిణ భారత వస్తువులు, తొలి కాన్సులర్ కాలంలో రోమ్‌కు చేరలేదు. కానీ, త్వరలోనే, “మధ్యధరా ప్రజలందరిపై జరిగిన వరుస విజయాలు  దోపిడీలు, తూర్పు దేశాల విలువైన వస్తువులపై రాత్రికి రాత్రే అభిరుచి పెరగడంతో, రోమ్‌కు మునుపెన్నడూ చూడని సంపదలను తెచ్చిపెట్టాయి.” (షాఫ్స్ పెరిప్లస్). వార్మింగ్టన్ ఇలా అంటారు: “పాతకాలపు పొదుపైన కఠినత్వం విలాసాల ఆకర్షణల ముందు ఎప్పుడో కనుమరుగైంది, మరియు క్రీస్తుపూర్వం రెండవ శతాబ్దం చివరి నాటికి సుదూర తూర్పు దేశాల వ్యర్థ జలాలు కొంత పరిమాణంలో రోమ్‌కు చేరుతున్నాయి.” సామ్రాజ్య కాలంలో, అగస్టస్, ఈజిప్టును జయించిన తరువాత, దక్షిణ భారతదేశానికి  రోమ్‌కు మధ్య సముద్ర వాణిజ్యాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు. హోర్మస్ నుండి దక్షిణ భారతదేశానికి ప్రయాణిస్తున్న 120కి పైగా ఓడలను స్ట్రాబో చూశాడు. ఆ కాలంలోని ‘సేర, పాండ్య మరియు సోల రాజుల’ ఆధ్వర్యంలోని తమిళ సంస్థానాల నుండి రాజకీయ రాయబార బృందాలు విడివిడిగా రోమ్‌కు వెళ్ళాయి  ఇది యాదృచ్ఛికంగా రోమ్‌తో దక్షిణ భారత వాణిజ్యం భారీగా విస్తరించడానికి దారితీసింది. భారతీయ ఉత్పత్తుల ప్రవాహాన్ని, తిరిగి రోమన్ ఉత్పత్తులను పంపడం ద్వారా రోమన్ సామ్రాజ్యం సమతుల్యం చేయలేకపోయింది. ఫలితంగా, దక్షిణ భారత దిగుమతులకు ధరగా రోమన్ డబ్బు దక్షిణ భారతదేశానికి పంపబడింది;  ఈ నాణేలు ఎన్నడూ తిరిగి రాలేదు. రోమ్ దివాలా మరియు నాశనం అంచున నిలిచింది. అది కొంతకాలం పాటు, దక్షిణ భారతదేశానికి డబ్బు ఎగుమతి చేయడంలో మోసానికి పాల్పడింది, కానీ ఆ ఆటను ఎక్కువ కాలం కొనసాగించలేకపోయింది. ఈ యుగంలో రోమ్‌కు ఎగుమతి చేయబడిన దక్షిణ భారతదేశ ఉత్పత్తులలో అనేకం ఉన్నాయి: జీవ జంతువులు మరియు పక్షుల ఎగుమతులలో, పులులు, ఏనుగులు, గేదెలు, ఖడ్గమృగాలు, వేట కుక్కలు, చిలుకలు, నెమళ్ళు  పాములను తప్పక ప్రస్తావించాలి. అగస్టస్ పంజరాలలో పులులను ప్రదర్శించాడని, సుల్లా  పాంపేలు ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగాన్ని ప్రదర్శించారని, రెండవ ప్యూనిక్ యుద్ధంలో  చక్రవర్తి రాజరథాలను లాగడానికి ఏనుగులను ఉపయోగించారని, రోమన్ ప్రభువులు వేట కుక్కలను గొలుసులతో పెంచారని,  రోమన్ స్త్రీలు చిలుకలను, నెమళ్లను పెంపుడు జంతువులుగా పెంచుకున్నారని మనం వింటుంటాము! స్ట్రాబో ఈజిప్టులో తొమ్మిది అడుగుల పొడవున్న ఒక భారతీయ సర్పంను చూశాడు. దక్షిణ భారతదేశం రోమ్‌కు ఎగుమతి చేసిన కొన్ని ముఖ్యమైన జంతు ఉత్పత్తులలో ఏనుగు దంతాలు ముత్యాలు ఉన్నాయి. క్లియోపాత్రా కరిగించిన ముత్యాల ద్రావణం ఉన్న వైన్‌ను తాగింది! సిసిరో చాలా మంది మహిళలు ముత్యాల ఆభరణాలు ధరించడాన్ని చూశాడు. దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన లక్క రంగు వేసిన పత్తి వస్త్రాన్ని రోమ్‌కు పంపేవారు, అక్కడ రోమన్ మహిళలు దానిని ఉపయోగించి మెచ్చుకున్నారు. ప్లినీ ఇలా అంటాడు: “ఆ వస్త్రాలు ఒక స్త్రీని కప్పినప్పటికీ, అదే సమయంలో ఆమె నగ్న సౌందర్యాన్ని వెల్లడిస్తాయి.” రోమ్‌లో ఏనుగు దంతాలను అవసరమైన  విలాసవంతమైన వస్తువులకు ఉపయోగించేవారు.

ఈ కాలంలో రోమ్‌కు వెళ్ళిన దక్షిణ భారతదేశపు కూరగాయల ఉత్పత్తుల గురించి తప్పక చెప్పాలి. మిరియాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, నువ్వుల నూనె, కొబ్బరికాయలు, కలప, నల్లచెక్క మరియు వివిధ విలువైన రాళ్ళు సమృద్ధిగా రోమ్‌కు చేరాయి. ఇవన్నీ ఉన్నప్పటికీ, సామ్రాజ్యం యొక్క తొలి రోజులలో రోమ్‌తో దక్షిణ భారత వాణిజ్యం అంత పెద్ద ఎత్తున జరగలేదు. రోమన్ సామ్రాజ్యం  చివరి రోజులలోనే ఈ వాణిజ్యం వర్ధిల్లింది. ఇప్పటికే పేర్కొన్న ఉత్పత్తులతో పాటు, ఈ కాలంలో రోమ్ దక్షిణ భారతదేశం నుండి రోజ్‌వుడ్, చందనం, పత్తి, ఇనుము  ఉక్కును కూడా పొందింది. యూదు తత్వవేత్త అయిన ఫిలోన్, రోమన్ మహిళలు ముత్యాలను ప్రదర్శించడం గురించి,  రోమన్ ప్రభువులు వైన్ తాగడానికి విలువైన రాళ్లతో చేసిన గిన్నెలను ఉపయోగించడం గురించి ఎలా విలపించాడో అనేది ఒక సాధారణ కథ. ఉదాహరణకు, చక్రవర్తి నీరో ఒక పచ్చల గిన్నె కోసం పది లక్షల సెస్టర్స్‌లు చెల్లించాడు! దక్షిణ భారతదేశం నుండి వచ్చిన ఈ వస్తువులకు బదులుగా, రోమ్ ప్రధానంగా నాణేలను, అలాగే పగడాలు, వైన్, సీసం  తగరం పంపింది. కానీ, ఇదివరకే గమనించినట్లుగా, దక్షిణ భారత వాణిజ్యం రోమన్ నాణేల ముద్రణపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపింది  ఒక విధంగా, రోమన్ సామ్రాజ్యం చీలిపోవడానికి, విచ్ఛిన్నం కావడానికి మార్గం సుగమం చేసింది.

రోమ్‌కు దక్షిణ భారతదేశం నుండి ఎగుమతి అయ్యే సుగంధ ద్రవ్యాలు, రత్నాలు మొదలైన వాటికి చెల్లింపుగా తమిళ రాజుల ఖజానాలలోకి ప్రవహించిన రోమన్ బంగారం ప్రవాహంతో పాటు రోమన్ కళలు, ఆలోచనలు కూడా ప్రయాణించాయి. రోమన్ సామ్రాజ్యాన్ని అనాగరికులు ఆక్రమించినప్పుడు, రోమన్ వాణిజ్య ప్రతినిధులు ఆశ్రయం పొంది, ఆ తర్వాత దక్షిణ భారత రాజధానులలో మార్కెట్లలో స్థిరపడ్డారు. స్మిత్ ఇలా అంటారు: “వివిధ వర్గాలకు చెందిన రోమన్ ప్రజల గణనీయమైన వలసలు దక్షిణ భారతదేశంలో స్థిరపడ్డాయని,  ‘శక్తివంతమైన యవనులు’, ‘మూగ మ్లేచ్ఛులు’గా వర్ణించబడిన, సంపూర్ణ కవచాలు ధరించిన రోమన్ సైనికులు తమిళ రాజులకు అంగరక్షకులుగా వ్యవహరించారని నమ్మడానికి బలమైన కారణం ఉంది.” పాండ్యులు  ఇతర రాజుల సేవల్లో రోమన్ సైనికులు చేరారని, మధుర కోట ద్వారాలకు కాపలాగా వారిని నియమించారని తమిళ సాహిత్యం సూచిస్తుంది. తమిళ రాజధానులు యవన విగ్రహాలు (‘యవన పావై’)  యవన ఆభరణాలతో (‘యవన మంజిగై’) నిండి ఉండేవి; మరియు దక్షిణ భారతదేశంలో స్థిరపడిన రోమన్ కళాకారులు, ఇంజనీర్లు తమ వాస్తుశిల్పంలోని అనేక రకాలను,  ముట్టడి యంత్రాలు (బాటరింగ్-రామ్స్)  ఇతర ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్య యంత్రాలను దేశంలో ప్రవేశపెట్టి గొప్ప సేవ చేశారు. అగస్టస్, ట్రోజన్  జూలియన్ కాలంలో దక్షిణ భారత రాయబార బృందాలు రోమ్‌కు పంపబడినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల, దక్షిణ భారతదేశంలో ఒక రోమన్ కాలనీ స్థాపించబడిందని, అలాగే ప్రాచీన కాలంలో దక్షిణ భారతదేశానికి  రోమ్‌కు మధ్య వాణిజ్యంలోనే కాకుండా రాజకీయ వ్యవహారాలలో కూడా సన్నిహిత సంబంధం ఉందని నిస్సందేహంగా నిరూపించడానికి ప్రామాణికమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి.

జావాలో భారతీయ వలసరాజ్యం  తొలి రోజుల్లో అర్మేనియాలో భారతీయ సంస్కృతి ఉనికి, ఒకవైపు దక్షిణ భారతదేశానికి, మరోవైపు జావా  అర్మేనియాకు మధ్య, దక్షిణ భారతదేశపు ప్రసిద్ధ దేశీయ ఉత్పత్తుల వ్యాపారంతో వాణిజ్య సంబంధం తప్పక ఉండి ఉంటుందనే నిర్ధారణకు మనల్ని దారితీస్తాయి. ఆసియా దేశమైనా, ఐరోపా దేశమైనా, ఏ దేశమూ దక్షిణ భారత మిరియాల విలువను గానీ, దాని ఏనుగు దంతాలు  టేకు అందాన్ని గానీ గుర్తించడంలో విఫలం కాలేదు!

మేము అతి ప్రాచీన కాలం నుండి క్రీస్తు జననం తరువాత సహస్రాబ్ది మొదటి అర్ధభాగం వరకు, ప్రధానంగా సముద్ర మార్గ వాణిజ్యాన్ని స్థూలంగా అధ్యయనం చేశాము. సుమేరియాతో మొదలై రోమ్‌తో ముగిసే వరకు, వివిధ దేశాలు  సామ్రాజ్యాలతో దాని వాణిజ్య అభివృద్ధిని, మాకు సాధ్యమైనంత వరకు, రూపురేఖలుగా గీసాము. ఈ సంక్షిప్త సమీక్షలో ఒక ప్రత్యేక వాస్తవం ప్రముఖంగా బయటపడుతుంది: ఆసియాలో గానీ, ఐరోపాలో గానీ నాగరికతను ఏ ఒక్క దేశమూ గుత్తాధిపత్యం చేయకూడదనేది అజ్ఞాత శక్తి యొక్క శాసనం. సుమేరియా నుండి ప్రపంచ నాగరికత జ్యోతి బాబిలోనియాకు; బాబిలోనియా నుండి ఈజిప్టుకు; ఈజిప్టు నుండి పాలస్తీనాకు; పాలస్తీనా నుండి చైనాకు; చైనా నుండి అరేబియా మరియు అస్సిరియాకు; అస్సిరియా నుండి పర్షియాకు;

 పర్షియా నుండి గ్రీస్ మరియు రోమ్‌కు;  యాదృచ్ఛికంగా మలయాకు కూడా చేరింది. జావా మరియు అర్మేనియా కూడా ప్రపంచ నాగరికత ద్వారా ప్రయోజనం పొందాయి. కానీ, ఆద్యంతం, దక్షిణ భారతదేశం తన నాగరికత జ్యోతిని నిరంతరం ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలా స్థిరంగా వెలిగించింది. అది ఎలాంటి అదృష్టపు ఒడిదుడుకులను గానీ, ఎలాంటి ప్రతికూల విపత్తును గానీ చవిచూడలేదు. అది తన అద్భుతమైన ప్రతిష్టను, గౌరవాన్ని కాపాడుకుంది  తన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత వాణిజ్య ఆధిక్యతను వదులుకోలేదు. అది ఆయా కాలాల పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అనేక దేశాలతో తన వాణిజ్య సంబంధాలను సర్దుబాటు చేసుకుంది. బాబిలోన్ మరియు చైనాతో వస్తుమార్పిడి పద్ధతిలో వర్తకం చేయగా, రోమ్ విషయంలో తన ఉత్పత్తులకు నాణేల రూపంలో చెల్లింపును స్వీకరించింది. అది అరేబియా  గ్రీకు మధ్యవర్తులతోనూ, అలాగే ఇతర వాణిజ్య దేశాలతోనూ తన వ్యవహారాలలో నిష్కపటంగా వ్యవహరించింది. తొలినాళ్లలో, దాని వస్తువులు ప్రతి అభివృద్ధి చెందిన దేశం చేత ఏకరీతిగా ప్రశంసించబడ్డాయి  నిరంతరం కోరబడ్డాయి. దాని ఎగుమతులు అధికం కానప్పటికీ, అవి శ్రేష్ఠమైనవి,  దానికి సంపదను, కీర్తిని రెండింటినీ తెచ్చిపెట్టాయి. ఆమె మిరియాలు, నువ్వుల నూనె, చందనం, ఏనుగు దంతాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, రాళ్ళు  అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ఆమె శ్రేష్ఠమైన పత్తి, ఇంకా అనేక జంతువులు మరియు పక్షులు కూడా ప్రతి ప్రాచీన దేశం యొక్క దిగుమతుల జాబితాలలో కనిపించేవి!

అప్పటికి తెలిసిన తూర్పు, పశ్చిమ దేశాలతో ప్రాచీన దక్షిణ భారతదేశానికి ఉన్న వాణిజ్య సంబంధాల వైభవోపేతమైన చిత్రం ఇది. ప్రాచీన కాలం నుండి ఒక ప్రబలమైన నమ్మకం ఉండేది. హిందూ, బౌద్ధ రచయితల అత్యంత ప్రాచీన చారిత్రక, పాక్షిక-చారిత్రక రచనలలో, అలాగే ఇతర దేశాలలోని విదేశీ యాత్రికుల వృత్తాంతాలు, వివిధ శాసనాలలో కూడా ఈ నమ్మకం నిరంతరం కొనసాగుతూ ఉండేది. ఆ నమ్మకం ప్రకారం, హిరామ్, సొలొమోను రాజుల కాలంలోని సంపన్న ప్రాచ్య వాణిజ్యం దక్కన్ సముద్ర ఓడరేవుల నుండి ప్రారంభమయ్యేదని,  ఆదికాండము 37వ అధ్యాయము 25, 28 వచనాలలో పేర్కొనబడిన మిద్యానీయుల వర్తకుల ద్వారా,  పితామహుడైన యాకోబు కుమారుల ద్వారా ఐగుప్తుకు తీసుకువెళ్ళబడిన అత్యంత విలువైన సుగంధ ద్రవ్యాలలో కొన్ని, చాలా అధిక సంభావ్యతతో దక్కన్‌లోని సుగంధ ద్రవ్యాల తోటలలో పండించబడినవేనని భావించబడింది. ఈ నిర్ధారణ ఎవరికైనా ఆశ్చర్యం కలిగించినప్పటికీ, అది ఇప్పుడు దాదాపుగా సందేహించలేని వాస్తవానికి పూర్తిగా అనుగుణంగానే ఉంది. ఆ వాస్తవం ఏమిటంటే, శ్రీరాముని ముత్తాత అయిన రఘు కాలం నాటికే, అంటే ఆయన కాలానికి కొంత ముందు నుంచే, దక్కన్ ఒక సువ్యవస్థితమైన రాచరిక ప్రభుత్వానికి కేంద్రంగా ఉండేది; అది ఒక వైభవోపేతమైన సంస్కృతికి కేంద్రంగా ఉండి, నాగరిక ప్రగతి యొక్క అన్ని లక్షణాలను కలిగి ఉండేది. ఆధ్యాత్మికతలో దక్షిణ భారతదేశం నేటికీ ప్రపంచానికి రాణిగా ఉన్నట్లే, యుగయుగాలుగా ప్రపంచంలోని ఇతర గొప్ప వాణిజ్య, ప్రగతిశీల దేశాలతో సమానమైన, ముఖ్యమైన స్థానాన్ని పొందే అదృష్టం దానికి దక్కింది. ప్రాచీన దక్షిణ భారతదేశం  అత్యంత ఆసక్తికరమైన లక్షణం ఏమిటంటే, దేశాన్ని పరిరక్షించడానికి, సుసంపన్నం చేయడానికి,  కీర్తిని తీసుకురావడానికి, అప్పటి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఒక అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెంది, వర్ధిల్లడం. అయినప్పటికీ, వివిధ పరిస్థితుల కారణంగా దానిని తరువాతి తరాలకు అందించడంలో అది విఫలమైంది. దక్షిణ భారతదేశం, తన ముందుకొచ్చిన ప్రతి వాణిజ్య దృగ్విషయాన్ని పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకుని, సముద్ర వాణిజ్య ప్రపంచంలో శ్రేష్ఠమైన, గొప్పదైన  మంచిదైన దాని వైపు తన పిల్లలలో తపనను ప్రేరేపించే ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా దానిని మలిచింది. ఎందుకంటే, ప్రాచీన కాలంలో పచ్చి స్వార్థం గానీ, మోసం గానీ లేవు. అక్రమ రవాణా గానీ, డంపింగ్ గానీ లేవు. సంక్లిష్టమైన సుంకాల వ్యవస్థ లేదు. అనేక దేశాల మధ్య అంతర్-వాణిజ్య సంబంధాలను పర్యవేక్షించడానికి లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ గానీ, వరల్డ్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ కామర్స్ గానీ లేవు. అలాగే, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య విధానాన్ని నియంత్రించడానికి నియమ నిబంధనలను రూపొందించడానికి, మార్చడానికి, సర్దుబాటు చేయడానికి లేదా దురాక్రమణ దేశాలపై “ఆర్థిక బహిష్కరణలు” విధించడానికి అంతర్జాతీయ కంపెనీలు కూడా లేవు. ప్రస్తుత సందేహాస్పదమైన సామ్రాజ్యవాద ప్రాధాన్యత సూత్రం గానీ, లేదా “తల్లి, కుమార్తె దేశాలు” అనే పూర్తిగా ప్రశ్నించదగిన భావనలు గానీ అప్పట్లో స్పష్టంగా లేవు. ప్రాచీన కాలంలో వాణిజ్య యంత్రాంగం మొత్తం సరళత, నిజాయితీ, పరస్పర నమ్మకం మరియు సద్భావనలపై ఆధారపడి ఉండేది. ప్రతి దేశం ఇతర దేశాల నష్టానికి కాకుండా, కేవలం వారి ఇష్టపూర్వక సహకారం మరియు సద్భావనతో మాత్రమే, నిజాయితీ మార్గాల ద్వారా తనకు తాను గరిష్టంగా లాభం చేకూర్చుకోవాలనే ఒక సాధారణ  హేతుబద్ధమైన అవగాహన ఉండేది. భారతదేశపు వాణిజ్య స్ఫూర్తి, తాను సంపర్కంలోకి వచ్చిన ప్రతి విదేశీ ప్రభావాన్ని అధిగమించి, తనలో ఇముడ్చుకుని, అలంకరించుకుని, తన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్చుకుంటూ, యుగయుగాలుగా ప్రస్ఫుటంగా కనిపించిందని కూడా వాదించవచ్చు. ఒక గొప్ప దక్షిణ భారత చరిత్రకారుని మాటల్లో చెప్పాలంటే, సుదూర గతాంలోనూ, ఇటీవలి వర్తమానంలోనూ కూడా, “దక్షిణ భారతదేశం యుగయుగాలుగా ఏకాకిగా పనిచేయలేదు, కానీ విజ్ఞానం, కళ, మతం”  వాణిజ్యం అనే జీవజలాలు నిరంతరం ప్రవహించే ఊటగా పనిచేసింది. ఈ జీవజలాలు కేవలం తనకే ప్రయోజనం చేకూర్చడమే కాకుండా, ప్రపంచంలోని ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు కూడా లాభం చేకూర్చాయి.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -2-5-26-ఉయ్యూరు .