వారణాసిలో ‘’బెగ్గర్స్ కార్పోరేషన్ ‘’ద్వారా జీవనోపాదికల్పించి, బిచ్చగాళ్ళకు సాధికారత కల్పించిన –చంద్రమిశ్రా

భారతదేశం ప్రతి సంవత్సరం సుమారు నాలుగు లక్షల మంది బిచ్చగాళ్లకు మద్దతుగా రూ. 34,000 కోట్లు విరాళంగా ఇస్తుందని మీకు తెలుసా? విరాళంపై కాకుండా పెట్టుబడిపై నొక్కిచెబుతూ, ఒడిశాకు చెందిన చంద్ర మిశ్రా వారణాసిలోని బిచ్చగాళ్లకు సాధికారత కల్పించడానికి తన జీవితాన్ని అంకితం చేశారు.

59 ఏళ్ల వయసున్న, జర్నలిస్టుగా పనిచేసి సామాజిక కార్యకర్తగా మారిన ఆయన, బిచ్చగాళ్లకు ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధులు కల్పించడంలో ప్రజలు పెట్టుబడి పెడితే, అది వారికి గౌరవప్రదమైన జీవితాన్ని ఇస్తుందని నమ్ముతారు.

ఈ ఆలోచనతో, వారికి అవసరమైన నైపుణ్యాలను అందించి, ఈ వర్గాన్ని పారిశ్రామికవేత్తలుగా మార్చేందుకు ఆయన 2021లో ‘బెగ్గర్స్ కార్పొరేషన్’ను స్థాపించారు. ఇప్పటివరకు, ఆయన 12 కుటుంబాలకు సహాయం చేశారు. వారు బిచ్చగాళ్లను విడిచిపెట్టి, కాన్ఫరెన్స్ బ్యాగులు, ల్యాప్‌టాప్ బ్యాగులు, షాపింగ్ బ్యాగుల తయారీలో నిమగ్నమయ్యారు. ఈ ఉత్పత్తులను నగరంలోని అగ్రశ్రేణి హోటళ్లకు, బహుళజాతి కంపెనీలకు సరఫరా చేస్తున్నారు.

The Better India’తో జరిపిన సంభాషణలో ఆయన ఇలా అన్నారు: “ఈ కుటుంబాలు ఇప్పుడు ఒక స్వయం సహాయక బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవడం ద్వారా వ్యాపారవేత్తలుగా మారాయి. 2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, మా బిచ్చగాళ్ళ వ్యాపారాన్ని వృద్ధి చేయడానికి ప్రజలు రూ. 5.7 లక్షలు పెట్టుబడి పెట్టారు. 2022-23లో, వారు ఆ పెట్టుబడికి పది రెట్లు అధికంగా ఆర్జించగలిగారు; అంటే రూ. 57 లక్షల విలువైన వ్యాపారాన్ని నిర్వహించారు. తమపై ఎంత మొత్తాన్ని పెట్టుబడి పెట్టారో, ఆ మొత్తాన్ని ఈ బిచ్చగాళ్ళు తిరిగి చెల్లించారు.”

“వారి పట్ల మన దృక్పథం మారాల్సిన అవసరం ఉంది. వారు కేవలం మన నుండి నాణేలు స్వీకరించడానికి మాత్రమే ఉద్దేశించిన వారు కాదు. అంతేకాకుండా, బిక్షాటన సమస్యను పరిష్కరించడానికి విరాళాలు ఇవ్వడం సరైన మార్గం కాదు. వారికి తగిన అవకాశాలు కల్పిస్తే, వారు కూడా పారిశ్రామికవేత్తలుగా రాణించగలరు. గతంలో, వారు బిక్షాటన ద్వారా లభించే అస్థిరమైన ఆదాయంపై ఆధారపడేవారు. నేడు, వారు నెలకు కనీసం రూ. 10,000 సంపాదించగలుగుతున్నారు; ఇది మన విద్యావంతులైన స్వచ్ఛంద సేవకులు సంపాదించే మొత్తం కంటే కూడా ఎక్కువే,” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

అతను అసాధారణ మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాడు

ఒడిశాలోని ఒక మారుమూల గ్రామానికి చెందిన చంద్ర, మానవతా మరియు ఉపాధి సమస్యలపై దృష్టి సారించే స్థానిక పత్రికలకు జర్నలిస్టుగా పనిచేశారు. అతను ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్, బీహార్, హర్యానా మరియు ఢిల్లీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో ఉపాధి విధానాలపై కూడా పనిచేశానని చెప్పుకుంటారు.

కానీ, 2020లో ‘మిషన్ నిరుద్యోగ రహిత వారణాసి’ని ప్రారంభించడానికి వారణాసికి వచ్చే వరకు, భిక్షాటన కార్పొరేషన్‌ను ప్రారంభించడం ఎప్పుడూ అతని లక్ష్యం కాదు.

“కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా విధించిన లాక్‌డౌన్ సమయంలో, అసంఘటిత రంగంలోని వేలాది మంది తమ ఉద్యోగాలను కోల్పోయి ఇళ్లకు తిరిగి వచ్చారు. ఈ కాలం నా ప్రాధాన్యతలను, నా పనితీరును మార్చేసింది,” అని అతను అంటారు.

భువనేశ్వర్‌లో తన కుటుంబాన్ని వదిలి, అతను డిసెంబర్ 2020లో వారణాసి అనే కొత్త ప్రదేశానికి వచ్చారు.

“అదే సమయంలో, లాక్‌డౌన్ కారణంగా తలెత్తిన నిరుద్యోగ సమస్యలను అర్థం చేసుకోవడానికి నేను ఫేస్‌బుక్ ద్వారా ఒక సర్వే నిర్వహించాను. వారణాసితో ప్రారంభించాలని నేను నిర్ణయించుకున్నాను, మరియు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుండి సుమారు 27,000 మంది ఫారం నింపారు. మన విధానాలు ఎక్కడ, ఎందుకు విఫలమవుతున్నాయో అర్థం చేసుకోవాలని నేను నిర్ణయించుకున్నాను,” అని ఆయన తెలిపారు.

ఈ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించడానికి ముందు, ఆయన వారణాసిలోని ప్రసిద్ధ కాశీ విశ్వనాథ ఆలయానికి వెళ్లారు.

“దేవుడి విగ్రహాన్ని చూడటానికి ముందు, 500 మీటర్ల పొడవైన క్యూలో కూర్చున్న అనేక మంది బిచ్చగాళ్లను నేను చూశాను. నేను వారితో మాట్లాడటం ప్రారంభించాను, మరియు నేను ఘాట్ సమీపంలోనే నివసించేవాడిని కాబట్టి, వారితో నిరంతరం టచ్‌లో ఉండేవాడిని,” అని ఆయన తెలిపారు.

దీంతో, వారణాసిని నిరుద్యోగ రహితంగా మార్చాలనే తన లక్ష్యంలో భాగంగా, చంద్ర ‘బిచ్చగాళ్ల కార్పొరేషన్’ అనే ఒక ప్రధాన కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు.

ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యం ఎందుకు ముఖ్యం?

స్థానిక స్వచ్ఛంద సంస్థలు మరియు వాలంటీర్ల సహాయంతో, భిక్షాటన మానేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్న 12 కుటుంబాలను ఆయన గుర్తించగలిగారు.

ఈ సంస్థలో చేరిన మొట్టమొదటి వ్యక్తిని గుర్తుచేసుకుంటూ ఆయన ఇలా అన్నారు: “తన 12 ఏళ్ల కుమారుడితో కలిసి, పంఖుడి (పేరు మార్చబడింది) ఘాట్ వద్ద (నదిలోకి దిగే మెట్ల వద్ద) భిక్షాటన చేసేది. ఆమె ఒక ఒంటరి తల్లి; వేరొకరిని పెళ్లి చేసుకోవడం కోసం ఆమె భర్త ఆమెను ఇంటి నుండి వెళ్లగొట్టాడు. కుట్టుపని నేర్చుకోవాలనే ప్రేరణతో ఆమె ఇప్పుడు భిక్షాటనను పూర్తిగా విడనాడింది.

“మొదట్లో ఆమెకు ఆత్మవిశ్వాసం చాలా తక్కువగా ఉండేది. తాను యంత్రాన్ని పాడుచేస్తానేమో అని చెప్పేది. చివరికి, ఆమె ఒప్పుకుంది, మేము ఆమెకు శిక్షణ ఇచ్చాము. ఆమె 15 నిమిషాల్లోనే ఆ పని నేర్చుకోగలిగింది! అది ఆమెకు స్ఫూర్తినివ్వడమే కాకుండా, సరైన మార్గదర్శకత్వంతో ఈ బిచ్చగాళ్లు కొత్త పనులు నేర్చుకోగలరని నాకు కూడా ప్రోత్సాహాన్నిచ్చింది. మనం చేయాల్సిందల్లా వారి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచడమే,” అని ఆయన అన్నారు.

అదే సంవత్సరం, ఢిల్లీలో జరిగిన జాతీయ కార్యనిర్వాహక సమావేశంలో పాల్గొన్న ప్రతినిధుల కోసం ఆ 12 కుటుంబాలు 10 రోజుల్లోనే 500 సంచులను తయారు చేయగలిగాయి. అదే వారికి వచ్చిన అతిపెద్ద ఆర్డర్. “మొదట అది అసాధ్యంగా అనిపించింది, కానీ వారు ఆ సంచులను తయారు చేయడానికి పగలూ రాత్రీ పనిచేశారు. అది వారికి నైతిక బలాన్నిచ్చింది,” అని ఆయన అన్నారు.

ప్రయోగాల తర్వాత, చంద్ర ఆగస్టు 2021లో కార్పొరేషన్‌ను అధికారికంగా నమోదు చేశారు, కానీ లాభాపేక్ష లేని సంస్థగా కాదు. “మేము నైపుణ్యం లేని బిచ్చగాళ్లు, పేదలు మరియు అణగారిన వర్గాల కోసం పనిచేసే లాభాపేక్ష గల సంస్థ. ప్రారంభించినప్పటి నుండి, మేము విరాళాలను నిరుత్సాహపరిచి, పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించాము, తద్వారా బిచ్చగాళ్లు పారిశ్రామికవేత్తలు కాగలరు. ప్రపంచంలో ఇలాంటి ఉదాహరణ ఇదే మొదటిది మరియు ఏకైకది,” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

తాను చేసిన కృషికి గాను, బెగ్గర్స్ కార్పొరేషన్ అనేక అవార్డులను అందుకుంది. ఈ నెల ప్రారంభంలో, స్టార్టప్ ఇండియా సహకారంతో లెమన్ ఐడియాస్ నిర్వహించిన ఇన్నోప్రెన్యూర్స్ గ్లోబల్ స్టార్టప్ పోటీలో ఈ సంస్థ ‘బెస్ట్ సోషల్ ఇంపాక్ట్ అవార్డు’ను అందుకుంది.

ఈ గుర్తింపుతో పాటు, ఈ పని తనను ఒక వ్యక్తిగా మార్చిందని చంద్ర నమ్ముతున్నారు.

“జీవితాలను మార్చడంలో నేను ఎంతవరకు విజయం సాధించానో నాకు కచ్చితంగా తెలియదు, కానీ ముందుగా బనారస్ మరియు బెగ్గర్స్ కార్పొరేషన్ నన్ను మార్చాయి. నేను కేవలం ఒక మాధ్యమాన్ని. నేను యూపీకి చెందినవాడిని కాదు, వారణాసి ప్రజలతో నాకు ఎలాంటి సంబంధం లేదు. కానీ అభివృద్ధి సమానంగా ఉండాలని ఇది నాకు నేర్పింది. మనం ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని సాధించేంత వరకు రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యానికి అర్థం లేదు. బిచ్చగాళ్లే పారిశ్రామికవేత్తలు కాగలిగితే, ఎవరూ నిరుద్యోగులుగా ఉండరు,” అని చంద్ర అన్నారు.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -3-6-26-ఉయ్యూరు