–మౌనం(త్రివేణి)

రచన: ఎం. రంగనాథ శాస్త్రి-ఆంగ్లరచనకు నా అనువాదం

మాట కంటే మౌనం శక్తివంతమైనది. ఈ విషయాన్ని చాలా తక్కువ మంది మాత్రమే గ్రహిస్తారు. సందర్భం ఉన్నా లేకున్నా మాట్లాడటానికి మనం ఎంతగా అలవాటు పడ్డామంటే, మౌనం వహించడం ద్వారానే తరచుగా మన పనిని లేదా ఉద్దేశాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా నెరవేర్చుకోగలమన్న విషయాన్ని మనం గుర్తించలేకపోతున్నాం. మౌనానికి ఒక విలువ, ఒక సందేశం ఉన్నాయని ఋషులు, సాధువులు ఎప్పటి నుంచో గుర్తించారు. మాటల ద్వారా కంటే మౌనం ద్వారానే ఆలోచనలను మరింత సమర్థవంతంగా తెలియజేయగలిగే సందర్భాలు అనేకం ఉన్నాయి. దీని అర్థం మాట అనవసరమని లేదా అప్రస్తుతమని కాదు. సాధారణంగా ఆలోచనలను పంచుకోవడానికి మాట ఒక సాధనం. కానీ, సరైన ఆలోచన లేకుండా అతిగా, తరచుగా మాట్లాడటం వల్ల మనం మౌనం యొక్క విలువను విస్మరిస్తున్నాం. మహనీయులు గొప్ప విషయాలను కేవలం నిశ్శబ్ద, ప్రశాంత క్షణాలలోనే కనుగొన్నారు. మాట్లాడుతున్నప్పుడు ఆలోచించడం సాధ్యం కాదు. మనం ఎక్కువగా ఆలోచించి తక్కువగా మాట్లాడితే, తక్కువ మాటలే మాట్లాడతాం, కానీ ఆ మాటలకు మరింత విలువ ఉంటుంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా రోజంతా కేవలం కోలాహలం, శబ్దాలే వినిపిస్తున్న నేటి కాలంలో మౌనం యొక్క విలువను గ్రహించడం మరింత అవసరం. రేడియో రోజుకు ఇరవై నాలుగు గంటలూ పనిచేస్తూనే ఉంటుంది; ఘర్షణల ప్రతిధ్వనులు ఎప్పుడూ వినిపిస్తూనే ఉంటాయి; రాజకీయ నాయకులు, ప్రచారకర్తలు నిరంతరం మాట్లాడుతూనే ఉంటారు; వాహనాల రద్దీతో కూడిన శబ్దం అవిరామంగా సాగుతూనే ఉంటుంది. నిజానికి, మనం మేల్కొని ఉన్న సమయమంతటిలో ఒక్క నిమిషం పాటు కూడా నిశ్శబ్దాన్ని లేదా ప్రశాంతతను పొందలేమేమో అనిపిస్తుంది.

ప్రపంచ వ్యవహారాలకు దూరంగా తప్పుకున్న సన్యాసికి మాత్రమే మౌనం అవసరం లేదు. సంసార జీవితంలో ఉన్న వ్యక్తికి కూడా అది అంతే అవసరం, లేదా అంతకంటే ఎక్కువే అవసరం. ఇది అతనికి ఒక విరామాన్ని—అత్యవసరమైన విరామాన్ని—ఇస్తుంది; ఆ సమయంలో అతను తన దృష్టిని అంతర్ముఖం చేసుకుని, పరిస్థితులను సమీక్షించుకుని, వాటిపై మెరుగైన అవగాహనను పొందగలడు. ఇది అతనికి తన మానసిక సమతుల్యతను తిరిగి పొందే అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది. మౌనంగా ఉన్న సమయంలో, అతను అనాసక్తి లేదా నిర్లిప్తత భావనను పెంపొందించుకోగలడు; ఇది విషయాలను, సంఘటనలను సరైన దృక్పథంతో చూడటానికి అతనికి సహాయపడుతుంది. మహాత్మా గాంధీ వంటి గొప్ప, అత్యంత బిజీగా ఉండే వ్యక్తి వారానికి ఒకసారి మౌన వ్రతాన్ని పాటించడంలో ఖచ్చితంగా ఒక బలమైన కారణం లేదా ప్రాముఖ్యత ఉండి ఉంటుంది. ఆయనకే అది అవసరమైనప్పుడు, మనకు అది ఎంత అవసరమో కదా! ప్రతిరోజూ కొన్ని నిమిషాల పాటు మౌనం పాటించడం కూడా ఎంతో ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. దీనిని ఆచరించిన వారు దానివల్ల కలిగే ఉత్తేజకరమైన ప్రభావాన్ని తప్పక గ్రహిస్తారు. ఒక సభలో వంద, రెండు వందల లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది కొన్ని నిమిషాల పాటు నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నప్పుడు, ఆ నిశ్శబ్దానికి గొప్ప ఆధ్యాత్మిక ప్రభావం ఉంటుంది.

అది స్ఫూర్తిదాయకం  ఉదాత్తతను కలిగిస్తుంది –  వారు మానవాళి శాంతి  శ్రేయస్సు వంటి ఒకే ఒక విషయంపై ధ్యానం చేయగలిగితే, దానికి గొప్ప ఆధ్యాత్మిక విలువ తప్పక ఉంటుంది. నిశ్శబ్ద ధ్యానంలో, అన్ని కులాలు  మతాలకు చెందిన పురుషులు, ఎలాంటి భేదం లేదా వివక్ష లేకుండా, వారి మతం లేదా విశ్వాసాల ప్రభావానికి లోనుకాకుండా చేరగలరు. ఎవరి మత విశ్వాసానికీ భంగం కలగదు. ప్రార్థన అన్ని మతాలకు మరియు అందరికీ సాధారణమైనది కాబట్టి, ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడరు.

సమూహంలో అనుభవించే నిశ్శబ్దానికి, ఏకాంతంలో అనుభవించే నిశ్శబ్దానికి మధ్య చాలా తేడా ఉంటుంది. శ్రీ అరవిందుల ఆశ్రమంలో ఉన్నప్పుడు నాకు ఈ అనుభవం కలిగింది. అక్కడ ఆశ్రమవాసులు  సందర్శకులు ప్రతిరోజూ సాయంత్రం సుమారు 7:30 గంటలకు ఆశ్రమ ప్రాంగణంలోని అందమైన తోటలో సమావేశమై, పది నిమిషాల పాటు నిశ్శబ్దంగా కూర్చుంటారు. ఆ నిశ్శబ్దం ఎంతో ప్రభావవంతంగానూ, ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగించేదిగానూ ఉంటుంది. అక్కడ ఎంత నిశ్శబ్దం ఉంటుందంటే, ఒక చిన్న సూది కింద పడినా ఆ శబ్దం వినిపించేంతగా ఉంటుంది; సముద్రపు హోరు తప్ప, మరే ఇతర శబ్దం గానీ కదలిక గానీ ఉండదు. ఆ నిశ్శబ్దం ఒక లోతైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని అందిస్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది, అది మన ఉనికి అంతటా వ్యాపిస్తుంది. ఆ పది నిమిషాల ధ్యానం తర్వాత గొప్ప ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని పొందిన భావన కలుగుతుంది. ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ సాహిత్యం  ఆవిష్కరణలు రావడానికి ఏకాంతం  నిశ్శబ్దం ఎంతో దోహదపడ్డాయి. ‘ది ఆర్కిటిక్ హోమ్ ఆఫ్ ది వేదాస్’ (The Arctic Home of the Vedas) అనే గ్రంథం జైలు గదిలోని ఏకాంతంలోనే రచించబడింది.

ట్రావెన్‌కోర్ ఆలయాలలో ఉన్నట్లుగా మన ఆలయాలలో కూడా నిశ్శబ్దాన్ని పాటిస్తే ఎంతో మార్పు వస్తుంది. ఆరాధనా స్థలంలో ఉండే నిశ్శబ్దం గాఢమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. దీనిని అనుభవించాలనుకునే వారు ట్రావెన్‌కోర్ రాష్ట్రంలోని ఏదైనా ఆలయాన్ని, ముఖ్యంగా కేప్ కొమోరిన్‌లోని కన్యాకుమారి ఆలయాన్ని సందర్శించవచ్చు.

అల్లరి, గందరగోళం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, నిశ్శబ్ద ధ్యానం అవసరం అంత ఎక్కువగా ఉంటుంది. నేటి ప్రపంచంలో, మనుషుల మధ్య శాంతిని సద్భావనను పెంపొందించడానికి మొదటి అడుగు ఏమిటంటే – మనమందరం వీలైనంత తరచుగా నిశ్శబ్ద ధ్యానంలో కూర్చోవడం మరియు సంఘర్షణలు తొలగిపోయి మెరుగైన జీవనం ఏర్పడాలని గాఢంగా ప్రార్థించడం. తోటి మనుషుల గురించి  మనకు ఇంకా పూర్తిగా తెలియని విషయాల గురించి మెరుగైన అవగాహనను కలిగించే శక్తి నిశ్శబ్దానికి మాత్రమే ఉంది.

మీ- గబ్బిట  దుర్గాప్రసాద్ –15-9-26-ఉయ్యూరు .