మా ఇంట్లో శ్రీ మల్లంపల్లి కాళేశ్వరరావు గారు

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం-4

332-శ్రీ ధర్మపురి రామలింగేశ్వర సుప్రభాత కర్త –.కొరిడెవిశ్వనాథ శర్మ( 20శతాబ్దం)

సుప్రసిద్ధ కవిపండిత వంశం లో జన్మించి ,సంస్కృత సాహిత్య మధనం చేసి సాహిత్యవిద్యాప్రవీణులై ,ధర్మ సూరి విరచిత ‘’సాహిత్య రత్నాకరం ‘’ను పరిష్కరించిన నేర్పరియై ,నౌకామంధర సహిత వ్యాఖ్యాతయై , ఎం.వో.ఎల్.,ఆంద్ర ఎం.ఏ.,పొంది ,’’ధ్వని –మనుచరిత్ర ‘’పై పరిశోధన గ్రంథం రచించి పి.హెచ్ .డి .అందుకొని  ,హైదరాబాద్ పటేల్ కళాశాల ఉపన్యాసకులై ,సంస్కృత నలచరిత్ర,,ధర్మపురి లక్ష్మీ నరసింహ సుప్రభాతం ,మొదలైన సంస్కృతాంధ్ర గ్రంథరచన చేసిన ‘’సంస్కృత సాహిత్య రత్న ‘’విద్యాప్రవీణ ,ఒకప్పటి కరీం నగర్ ఇప్పటి జగిత్యాలజిల్లా ధర్మపురి వాస్తవ్యులు డా.కొరిడె రాజన్న శాస్త్రి ,శ్రీమతి సులోచనా దేవి గార్ల  పుత్రరత్నమే   . కొరిడెవిశ్వనాథశర్మ గారు .తండ్రికి దీటైన ,కొండొకచో తండ్రిని మించిన సంస్కృతాంధ్ర భాషా పండితులు. ధర్మపురి  శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ సంస్కృతాంధ్ర కళాశాల అధ్యాపకులుగా ప్రవేశించి, ప్రిన్సిపాల్ స్థాయికి ఎదిగిన విద్వన్మూర్తి ,పరిపాలనా దక్షులు శర్మగారు ..

విశ్వనాధ శర్మగారు 4-6-1958 న కొరిడె వారి సంస్థానం  ,పవిత్రగోదావరీ తీరంలోని  శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దివ్యక్షేత్రం ధర్మపురిలో జన్మించారు .సంస్కృతం లో బి .వో.ఎల్ .,ఎం.ఏ .డిగ్రీలు పొందారు .’’లింగ పురాణం –విమర్శనాత్మక పరిశీలనం ‘’పై పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం నుండి పి.హెచ్. డి.పరిశోధన కై రిజిస్త్రషన్ చేసి యున్నారు వ్యక్తిగత కారాణాలవలన గ్రంథంపూర్తి చేయలేక పోయారు .

సంస్కృతం లో 1- శ్రీ ధర్మపురి రామలింగేశ్వర సుప్రభాతం(స్తోత్రం ,ప్రతిపత్తి ,మంగళాశాసనాలనుతాత్పర్య టిప్పణితోపాటుగా )  2-పెద్దాపురం లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి సుప్రభాతం(స్తోత్రం ,ప్రతిపత్తి ,మంగళాశాసనాలనుతాత్పర్య టిప్పణితోపాటుగా ) ౩-దోమకొండ చాము౦డేశ్వరీ సుప్రభాతం(స్తోత్రం ,ప్రతిపత్తి ,మంగళాశాసనాలనుతాత్పర్య టిప్పణి క్షమాపరధన స్తోత్రం తో పాటు )4-‘’ధర్మపురి వర్ణనము ‘’కావ్యం (అసంపూర్ణం )  రచించారు .తెలుగులో 1- భర్తృహరి సద్భావ లహరి(పరిశీలన వ్యాసాత్మక గ్రంథం) రాశారు. .శర్మగారు ప్రసిద్ధ అనువాదకులుకూడా  .1-లింగ పురాణం ను కీ.శే .డా .వి హన్మాన్ శర్మగారితో కలిసి అనువదించారు .2-బ్రహ్మ పురాణా౦తర్గతమైన 108 అధ్యాయాల బృహత్ సంస్కృత గ్రంథం ‘’గోదావరీ మహాత్మ్యం ‘’ను కూడా శ్రీ హనుమాన్ శర్మగారితో కలిసి అనువాదం చేశారు .మహా పౌరాణికులైన శర్మగారు తమ పితృపాదులు రచించిన ‘’శ్రీ ధర్మ పురి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి సుప్రభాతం ‘’కు తెలుగు వ్యాఖ్యానం రచించి సాహిత్య పిత్రూణ౦ తీర్చుకొన్నారు .తమ తండ్రిగారి జీవిత ,పాండిత్య సాహిత్య వైశిష్ట్యాన్ని ‘’బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి ,,ఉభయకవిమిత్రుడు ,సంస్కృత సాహిత్య రత్న డా.కోరిడేరాజన్న శాస్త్రి గారు (మా నాన్నగారు )అనే వ్యాసం ద్వారా వెలువరించి పితృ భక్తిని ప్రకటించారు

.ప్రస్తుతం 1-కీ.శే .తు౦గూరి శివరామ శర్మగారి అసంపూర్తి పద్యకావ్యం ‘’కాదంబరీ సంగ్రహం ‘’కు 2-భర్తృహరి విజ్ఞాన శతకం కు 3-కీ.శే. శ్రీ తెలకపల్లి రామ చంద్ర మూర్తి (నల్గొండ )వారి ‘’హయగ్రీవ శతకం ‘’కు  తెలుగు వ్యాఖ్యానాలు రాస్తున్నారు.తాను 38ఏళ్ళు పనిచేసిన కళాశాల విశిష్టతను తెలియ జేస్తూ ‘’సంస్కృతాంధ్ర విద్వజ్జన నిలయం ధర్మ పురీ సంస్కృతాంధ్ర విద్యాలయం ‘’పేరిట కళాశాల చరిత్ర రాశారు .

శర్మగారి సంపాదకత్వం లో 1-డా.వి.హన్మాన్ శర్మగారి ‘’పదవీ విరమణ అభినందన సంచిక’’ 2-కవితా శ్రీ శిల శ్రీనివాస్ -3సంస్కృత ప్రొఫెసర్ ,ప్రసిద్ధ అవధాని డా. మాడ్గుల అనిల్ కుమార్ గారి ‘’కాదంబరీ చరిత్ర ‘’లోనూ ,4.శ్రీ సంగనభట్ల రామ కృష్ణయ్యగారి’’శ్రీ నృహరి శతకం ‘’5-శ్రీ గొల్లపల్లి రాం కిషన్ గారి ‘’లబ్ డబ్ ‘’ మొదలైన తదితర గ్రంథాలలోను భూమికలు రాశారు  .ముఖ పుస్తకములో పలు సంస్కృత గ్రూపు లలో వారి అభ్యర్ధన మేరకు ‘’సంస్కృత కృద్వృత్తులు  ‘’,సంస్కృత ఛందో వృత్తములు ‘’పేరిట అనేక పాఠములురచించారు .’’లఘు సిద్ధాంత కౌముదీ’’పాఠాలద్వారా వ్యాఖ్యానం అందిస్తున్నారు  .ఆకాశవాణి నుండి సుమారు 15సాహిత్య ప్రసంగాలు చేశారు .సప్తగిరి, ఆరాధనహనుమ ,మాలిక పత్రికలలో  వ్యాసాలు  రాశారు .మాంచి భావకవి ఐన శర్మగారు కొన్ని ముద్రిత ,అముద్రిత భావకవితలు రాశారు.సంస్కృత శ్లోకాలతోపాటు తెలుగులో శతాధిక సమస్యాపూరణాలుచేశారు .వీరి కవిత్వ ప్రశస్తికి జగిత్యాల తెలుగు భాషా సంరక్షణ సంఘం ,కౌసల్య తెలుగుపండిత శిక్షణశాఖ సంయుక్తంగా ‘’కవితా శశాంక ;;బిరుదప్రదానం చేసి సత్కరించాయి .

.ఆలిండియా ఓరియెంటల్ కాన్ఫరెన్స్ లలో పరిశోధక పత్రాలు రాసి సమర్పించారు .  శర్మగారి విద్యాభ్యాసం అంతా ధర్మపురి లోనే జరిగింది .ఓరియెంటల్ స్కూల్ శ్రీ సీతారామలింగేశ్వర దేవాలయం అనే శివాలయం లోనే చాలా కాలం ఉండేది. ఇక్కడే చెట్లక్రింద అరుగులమీద చదువు సాగేది .కాలేజీ కూడా ఇక్కడే ప్రారంభమైంది .తర్వాత నూతనభవనాలలోకి మారింది .శార్మగారికీ శివాలయానికి అవినాభావ సంబంధం చాలాఉంది.వారి తాతగారి కాలం నుంచి ప్రతిదినశివార్చన నైవేద్యం సంప్రదాయం కొనసాగిస్తున్నారు .శివాలయం లోనే కార్తీక ,మాఘ మాసాలలో ,దత్త నవరాత్రులలో పురాణ ప్రవచనాలు చేస్తారు శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి దేవాలయం లో బ్రాహ్మీ ముహూర్తములో జరుగు ధనుర్మాస విశేష పూజలో అంతర్భాగం గా ‘’ధనుర్మాస మాహాత్మ్య పురాణ ‘’ప్రవచనం చేస్తున్నారు  . .ప్రస్తుతం ఒక గృహిణి కోరికపై వారింట్లో తాము అనువదించిన  ‘’గౌతమీ మహాత్మ్యం ‘’ .పురాణం చెబుతున్నారు ..పౌరాణిక శేఖరులు శ్రీ మల్లాది చంద్ర శేఖర శాస్త్రి గారి ఆధ్వర్యం లో అనేక పురాణ ప్రవచనాలు చేశారు .ఇది వారి వృత్తికాదు, ధార్మిక ప్రవృత్తి ..స్ఫురద్రూపం తో, వెడల్పు ముఖంతో, నుదుట తీర్చి దిద్దబడిన  విభూతి రేఖలతో ,చక్కని వెడల్పు అంచు మల్లెపూవులాంటి ధోవతీ,  అడ్డంగా భుజాలపై వ్రేలాడే ఉత్తరీయం తో బ్రహ్మ వర్చస్సు వెలిగిపోతూ  ,బ్రాహ్మీమయ మూర్తిగా ,రాజసం ఉట్టిపడే నడకలో మరో శ్రీనాధ కవి సార్వభౌమునిలా , అపర కాశీ విశ్వనాథునివలె  ఈ ధర్మపురి  విశ్వనాథ  శర్మ గారు గోచరిస్తారు . మంచి స్థితి పరులైన శర్మగారు బంగారానికి తావి అబ్బినట్లు, ఉదార గుణ సంపన్నులు .తమ ‘’కొరిడె సాహితీ సంస్థాన విజయాలకు చిహ్నంగా ,తమ కుటుంబ ,వంశ కీర్తి ప్రతిష్టలకు ,వినయవివేక సంపత్తికి గౌరవ భూషణ౦ గా ,  తమ రెండస్తుల మేడకు ‘’విజయ భూషణం ‘అని సార్ధక నామకరణం చేశారు .

శర్మగారిధర్మపత్ని  శ్రీమతి జయ లక్ష్మిగారు శర్మగారి కళాశాలలో శిష్యురాలు . గొప్ప విదుషీమణి .ఈ దంపతులు అతిధి మర్యాదలకు పెట్టిందిపేరు  .బ్రాహ్మణ్యం ఎవరొచ్చినా తమ ఇంటికి ఆహ్వానించి భోజనం పెట్టకుండా పంపరు .ఆమె ప్రవరాఖ్యుని ధర్మపత్ని లాగా ‘’వండనలయదు వేవురు వచ్చి రేని అన్నపూర్ణకు నుద్దియౌ నతని గృహిణి  ,నడికి రేయైన’’ అనే సంప్రదాయం పాటించే ఉత్తమ గృహిణి .

ఈ దంపతులకు ఇద్దరు కుమారులు .మంచి ఉద్యోగాలలో స్థిరపడ్డారు .

ఆధారం –శ్రీ విశ్వనాథ శర్మగారు నాకు ధర్మపురిలో 28-10-18 ఆదివారం వారింటిలో ఆత్మీయంగా అందజేసిన బృహద్గ్రంథం-‘’గౌతమీ మహాత్మ్యం

గీర్వాణ కవితా విశ్వనాథీయం ‘’.

శర్మగారు’సంస్కృతం లో ’1-బాల్య స్మృతిః’’అనే 7శ్లోకాలు రాసి ,తమ చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను అక్షర బద్ధం చేశారు . అ౦దు లో మొదటి, చివరి శ్లోకాలు –

1-‘’అహం బాల్యకాలే సదామిత్రవర్గో –సమీపస్థ గోదావరీ  వారి మధ్యే –ప్రభాతే నిమజ్జ ర్ధ మేవాగమం తు –జలే క్రీడనాయ వ్యతీతోహి తుస్టయా’’

7-తదీయాచ్చ విద్యాలయాన్మోదపూర్ణః –వినిర్గత్య సాయం పునర్మందిరం చ-వ్యతీతోహి కాలః ముదా క్రీడనాయ-అహో బాల్యకాలః  స్మృతి ర్మాధు రీ హి.’’

ఇలా బాల్య కాలక్రీడా ,విద్యలపై తమకున్నమక్కువను  స్పష్టంగా తెలియ జేశారు .

2-చాము౦డేశ్వరీ సుప్రభాతం –

‘’జాగృహిత్వం మహాదేవి –జాగృహి దేవి చండికే –జాగృహి దోమ కొండేశి-లోక రక్షణ హేతవే ‘’

‘’రాత్రా వాప్త తమః సుదీర్ఘ పటలైః హ్యందీ కృతం వారిజం –ప్రాతర్ భాస్కర రశ్మిభిఃస్వనయనా  వున్మీల్య తత్పంకజం –సామీప్యం తవ పాదయోశ్చగమితుం భక్తా గ్రహస్తే స్థితం-చాముండేశ్వరి దోమకొండ నిలయే తే సుప్రభాతం శివే  ‘’

స్తోత్రం -భక్తకల్పవల్లికే ! సుభక్తకోటిపాలకే !

భక్తవైరిభంజని ! త్వమార్తిబాధవారిణీ,ఋ

శిష్టకర్మమోదినీ విరక్తమోక్షదాయినీ

దోమకోండచండికే ! జయోఽస్తు తే నిరంతరమ్.

ప్రపత్తి-1) ఆద్యా త్వం జగతాం త్వమేవ జననీ మాయా పరాదేవతా
త్వం శక్తిత్రయరూపిణీ త్వమనఘా విద్యా హ్యవిద్యా పరా
క్షేత్రజ్ఞా హ్యపరా త్వమేవ భవతి !  జ్ఞేయా పరబ్రహ్మణీ
చాముండేశ్వరి ! దోమకోండనిలయే ! పాదౌ ప్రపద్యే తవ

మంగలాశాసనమ్

1.వేదవేదాంతవేద్యై తే వైదికాచారసంస్తుతే ,

దోమకొండాధివాసిన్యై చాముండేశ్వరి ! మంగలమ్ .

3-శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ గీతః

హరినరాకృతిం సైంహికాననం

జలధిపుత్రికా సేవితాంఘ్రికం,

భరణభూషితం భూషిత ప్రభమ్,

నరహరిం భజే ధర్మపూర్విభుమ్.1

కలివిమర్దనే కల్కిదేహినం.

అభయరూపిణం ఆశ్రితాశ్రయం

నతముఖోఽస్మ్యహం నైకధాకృతిం

నరహరిం భజేధర్మపూర్విభుమ్.11

4-శృంగేరి శ్రీ భారతీతీర్ధ స్వామికి స్వాగత శ్లోకాలు

శ్లో. సకలనిగమశాస్త్రావాస! పుంభావవాణే! ,

ప్రణతనిజముఖస్త్వ ద్దర్శనాసక్తచిత్తః  |

వదతి సహృదయం సుస్వాగతం ధర్మపుర్యాం ,

పురజనసముదాయో భారతీతీర్థ యోగిన్ ! ||1||

శ్లో. విధువదన! భవంతం తంగిరాలాబ్ధి వంశః ,

నిజసుతముపగమ్యోత్తుంగవీచీయశస్కః |

సకలజనహితాయ ప్రాపయత్ ఋష్యశృంగం ,

సుతమివ వసుదేవో బంధనాత్ నందగేహమ్ || 3 ||

5-శ్రీధర్మపురి రామలి౦గేశ్వరసుప్రభాతమ్

2-అయి కరికర్ణిక ! మూషికవాహన!!  పర్వతజాసుత ! సాంబప్రియ !
నుతజనపోషక ! షణ్ముఖసేవిత !   శంకరచుంబితఫాలతట!|
వరచతురాననదేవగణార్చిత ! దానవభంజక ! దాసరత!
జయ గణనాయక ! విఘ్నవినాశక ! ధర్మపురీజనపాల విభో!||2||
5-త్రిపురాంతక ! చాంధకరాక్షసహన్ !
ప్రళాయాంతక ! భీతకృతాంత ! విభో ! |
వరతాండవనందితభక్తతతే !
జయ రామప్రతిష్ఠితలింగ ! శివ !  || 5 ||

6-భస్మోద్ధూలితవిగ్రహోఽపి సతతం భక్తేభ్య ఐశ్వర్యదః ,
నామ్నారుద్రకమూర్తిరప్యవిరతం శాన్తస్వభావశ్చ యః |
దారాయత్తశరీరకోఽపి నియతైః సంస్తూయతే ఽహర్నిశం ,
వందే ధర్మపురీ స్థితం భవహరం త్వాం రామలింగేశ్వర ! || 6 ||
10-తిథ్యాదికం శుకముఖాత్ పఠతీహ జీవః
తే నారదః పికముఖాత్ కురుతేఽత్ర గానమ్ |
భృంగీ చ నృత్యతి ముదాఽత్ర మయూరరూపః,
శ్రీ రామలింగభగవన్ ! తవ సుప్రభాతమ్|| 10 ||

భస్మోద్ధూలితవిగ్రహోఽపి సతతం భక్తేభ్య ఐశ్వర్యదః ,
నామ్నారుద్రకమూర్తిరప్యనిరతం శాన్తస్వభావశ్చ యః |
దారయత్తశరీరకోఽపి నియతైః సంస్తూయతే ఽహర్నిశం ,
వందే ధర్మపురీ స్థితం పురహరం త్వాం రామలింగేశ్వరమ్ ||(గౌరీహృతార్ధాంగకమ్)

రామలింగేశ్వరాయ రామచంద్ర పూజితాయ
రాజమౌళిశోభితాయ దేవ ! మంగళమ్

దండకారుణ్యవాహి గౌతమీ తీరనిలయ !
ధర్మపూర్వాస ! తే సాంబ మంగళమ్ .

పార్వతీయుక్తదేహ ! పర్వతాగ్రవాస దేవ !
పాపవారకాయ తే పరమ మంగళమ్ .

విశ్వనాథ ! వినుతదేవ! విశ్వలోకరక్షకాయ
వేదశాస్త్రవిదితదేవ ! విభవ !మంగళమ్

ఇవన్నీ వారి అచంచలభక్తికి ,అమృత దారాకవితోక్తికి గొప్ప ఉదాహరణలు .అన్నీ అన్నే .

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -30-11-18-ఉయ్యూరు

—

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -4

337-వసంత కుసుమాంజలి కర్త –డా.మాడుగుల అనిల్ కుమార్ (1970)

డా.మాడుగుల అనిల్ కుమార్ 1970 జూన్ 3న బ్రహ్మశ్రీ మాడగుల వెంకట సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి ,శ్రీమతి సరోజనమ్మ దంపతులకు అనంతపురం లో జన్మించారు .తండ్రిగారు వేదపండితులు పురోహితులు.  తల్లి  సంస్కృత ఆంధ్రాలో  పండితురాలు ,సంగీత  విద్వాంసురాలు .అనిల్ కుమార్ పెదతండ్రి బ్రహ్మశ్రీ మాడుగుల వెంకట శివ శాస్స్త్రిగారు బహు గ్రంథకర్త .కనుక శర్మగారికి జన్మతః కవిత్వం అబ్బింది .సాధనతో ప్రావీణ్యం సాధించారు .

అనంతపురం శ్రీ విద్యారణ్య ప్రాచ్యోన్నత పాఠశాలలో10వ తరగతి వరకు చదివి ,గవర్నమెంట్ జూనియర్ కాలేజిలో ఇంటర్ పూర్తీ చేసి ,1987-91కాలం లో శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రాచ్య కళాశాలలో సంస్కృత సాహిత్య శిరోమణి అభ్యసించి ,శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంస్కృతం లో ఏం ఏ .డిగ్రీ పొంది ,తిరుపతి కేంద్రీయ విద్యాపీతంలో బి.ఎడ్.అయి ,హిందూపురం లో కొంతకాలం సంస్కృత అధ్యాపకుడుగా పనిచేసి ,శ్రీ వేంకటేశ్వర వేదవిశ్వ  విద్యాలయం లో కులపతి శ్రీ సన్నిధానం సుబ్రహ్మణ్య శర్మగారి పర్య వేక్షణలో ‘’రఘువంశ మహాకావ్యం ‘’పై పరిశోధన చేసి పి.హెచ్. డి.సాధించారు .

 అవధాన పితామహులు శ్రీ సి వి సుబ్బన్నగారి ‘’అవధాన విద్య ‘’గ్రంథాన్నిఅవలోడనం చేసుకొని ,అవధాన విద్యలో పరిణతి సాధించి 1901నవంబర్ 1న మొదటి అవధానం చేశారు .1997లో తిరుపతి దేవస్థానం విద్యా సంస్థలలో సంస్కృత అధ్యాపకులై ,క్రమంగా పదోన్నతి సాధించి ప్రస్తుతం శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రాచ్య కళాశాల లో సంస్కృత విభాగ అధ్యక్షులుగా ఉన్నారు .ఇప్పటికి తెలుగు సంస్కృతాలలో ,అంతర్జాలం  లో చేసిన దానితోసహా 19 అవధానాలు చేశారు.

 తమ విద్వత్తుకు తగిన సంస్కృతాంధ్ర గ్రంధ రచన చేశారు  .సంస్కృతం లో – , రఘు వంశ మహాకావ్యే సాదృశ్య విన్యాసః –పరిశోధన గ్రంధం .సంస్కృతం లో వివిధ ఛందస్సులతో అష్టకాలు స్తోత్రాలు రచించి ఆకడంబానికి ‘’’’వసంత కుసుమాన్జలిః అనిసార్ధక నామం పెట్టారు .అందులోని వి – శ్రీ ర్దినమనణే నవరత్నమాలః,శ్రీ రఘు రామ నవరత్నమాలాస్తోత్రం ,,శ్రీ వరదా౦జనేయాస్టకం  ,శ్రీ గణేశా స్టకం,శ్రీ శారదా స్టకం,శ్రీ విద్యారణ్యస్తోత్రం ,శ్రీ వేంకటేశాస్టకం,శ్రీమచ్ఛంకర దేశికాస్టకం ,శ్రీ కృష్ణ మాలాస్తోత్రం ,మాతృభూమిస్తుతి

తెలుగులో శ్రీ వెంకటేశ్వర అక్సరమాలా స్తోత్రం ,శ్రీ రాఘవేంద్ర  అక్షర మాలా స్తోత్రం , ఆన౦దమందాకిని ,శ్రీ వెంకట రమణ శతకం ,శ్రీరామనామ రామాయణం ,శ్రీ వరసిద్ధి వినాయక వ్రతకల్పం(పురుష సూక్తానుసారం )శ్రీ సప్తమాతృకా వ్రతం  ,వాల్మీకి (అనువాదం )చంద్రపీడా చరిత్ర ( సంస్కృత రచనకు తెలుగు తఅనువాదం )అవధాన పాంచజన్యం మొదలైన 21 గ్రంధాలు రాశారు’

 అష్టావధాని శర్మగారికి అవధానరత్నసార్ధక  బిరుదు లభించింది .గుత్తి నారాయణ రెడ్ది స్మారక అవార్డ్ అందుకొన్నారు

డా.అనిల్ కుమార శర్మగారి సంస్కృత కవిత్వ పాటవం చూద్దాం – .

1 -శ్రీర్దిన మణే నవరత్నమాలః –

1-స్పృహ ణీయ రూపమదితి ప్రియాత్మకం –నయనం హరేర్వరమయూఖ వర్షిణం-హనుమద్గురుం శ్రిత జనేషు వత్సలం –కరుణాకరం దినమణి౦ భజామ్యహం ‘’

8-గవేషణామే సఫలౌ బభూవ –యా దేవతా కామదుఘా ఇనానాం –తాం త్వాం ప్రపద్యే శరణాగతార్దీ –మాతారమా మంగళ మాతనోతు’’

2-శ్రీ రఘురామ నవరత్నమాలాస్తోత్రం

1-ఇనవంశ పయోనిధి సంజనిత –ద్విజరాజ మణే ద్విపరాడ్వరద-రఘురామ నమామి  తవాన్ఘ్రియుగం ‘’

5-ప్రియ దర్శన భూత హితైకమతే –దశకంఠ విమర్దన నామతనో –హనుమద్ధ్రుదయం నిలయం భవతః –రఘురామ నమామి తవాంఘ్రి యుగం ‘’

3-శ్రీ వరదా౦జ నేయాస్టకం

4-వజ్ర సన్నిభ వక్షసం మృగరాజ మధ్యమవిగ్రహం  -బ్రహ్మ సూత్ర విలంబినం దృఢ దంస్ట్రకం నగదారిణ౦—హారనూపుర కుండలై స్సమలంకృతం సువిలోచనం –శ్రీ ప్రభంజననందనం వరదాంజనేయ ముపాస్మహే .

4-శ్రీ గణేశాస్టకం

అగజయా నుతయా౦బికయా కృతం –వరమనోహర సుందర విగ్రహం –సరసిజాభముఖేన విభాసితం –గణపతిం శివపుత్ర ముపాస్మహే .

5-శ్రీ శారదాస్టకం

3-కరతలకమలాభ్యాం కచ్చపీవాదయంతీ—సురవర జన బృందైర్నిత్య మభ్యర్చమానా –స్పతికమణి నిభాసా మక్షమాలాం దధానా –నివసతు హృదయే మే శారదా సుప్రసన్నా ‘’

6-శ్రీ విద్యారణ్య స్తోత్రం

2-జ్ఞానం దత్వాచ బాల్యౌ త్ప్రభ్రుతి మయి గిరాం సంస్కృతం  సంస్కృ తిం చ –నిక్షి స్యాన్త పూజ్యో విజయనగర సద్రాజ్య సంస్థాపకశ్చ-అధ్యాప్యంతే ధరిత్యాః నివసతి యశసా మండిత జ్ఞానభాన్డః-విద్యారణ్యో మునీన్ద్రః  నిగమవన తటీ  పాదపస్తం నమామి .

7-శ్రీ వేంకటేశాస్టకం

8-ఆనంద ఇత్యభి హితో నిలయ స్త్వదీయః-కాలుష్యపూర్ణ భువనం విమలం కరోతి –పాత్రీ కరోతు మయి భక్తి విశేషమిత్ధం –శ్రీ వేంకటేశ మమదేహి తవప్రసాదం’’

8-శ్రీ మచ్చంకర దేశికాస్టకం

1-విభూతి రేఖాంకిత ఫాల దీపితం –ఉరః ప్రదేశేచ తథాక్షమాలయా –దృశా ప్రసాదామలయా చకాసతం –నమామి శ్రీ శంకర దేశికోత్తమం .

8-నియమిత పద బంధైః స్తోత్ర ముక్తావలై స్త్వాం –కలుష రహిత భక్త్త్యౌ యాచనార్ధీ సిషించే-విలసతు  ధిషణాయాం భావనాలోల లీలా-నివసతు హృదయే మే శారదా సంప్రసన్నా’’

9-మాత్రు భూమిస్తుతిః

1-శ్రీశైలం దక్షిణే భాగే వారణాసీం తదోత్తరే –ధృత్వా వపుషి దీప్తాం తాం వందే భారత మాతరం

6-పాణినే ర్ముని వర్యస్య చాస్టాధ్యాయీ విరాజతే –తయా విభ్రాజమానాం తాం వందే భారత మాతరం

10-శ్రీ కృష్ణ నవరత్నమాలా

1-శ్రీమద్వల్లవ పారిజాత విటపీ చూడామణి౦ రుక్మిణీ -హృన్మందార .ప్రదేశ విభ్రమ మహా భ్రుంగం యశోదా సుతం –

వందేహం జలజేక్షణం మురరిపుం భక్తౌఘ రక్షావరం –కృష్ణో రక్షతు మాం చరాచర జగత్క్రీడా విలాసొహరిః’’

  ఈ స్తోత్ర ,అష్టకాలలో పండిన భక్తీ ,ఆరాధన ,ఆత్మనివేదన లను ,అమృతోపమానమైన పదబంధం తో రసగ గుళికలులాంటి శ్లోకాలతో ,ఛందో వైవిధ్యంతో  అనిల్ కుమార శర్మగారు వర్ణించి తాను  తరించి ,మనలనూ ధన్యులను చేశారు .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-11-18-ఉయ్యూరు

గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం-4 332-శ్రీ ధర్మపురి రామలింగేశ్వర సుప్రభాత కర్త –డా.కొరిడెవిశ్వనాథ శర్మ( 1958)

332-శ్రీ ధర్మపురి రామలింగేశ్వర సుప్రభాత కర్త –డా.కొరిడెవిశ్వనాథ శర్మ( 1958)

సుప్రసిద్ధ కవిపండిత వంశం లో జన్మించి ,సంస్కృత సాహిత్య మధనం చేసి సాహిత్యవిద్యాప్రవీణులై ,ధర్మ సూరి విరచిత ‘’సాహిత్య రత్నాకరం ‘’ను పరిష్కరించిన నేర్పరియై ,నౌకామంధర సహిత వ్యాఖ్యాతయై , ఎం.వో.ఎల్.,ఆంద్ర ఎం.ఏ.,పొంది ,’’ధ్వని –మనుచరిత్ర ‘’పై పరిశోధన గ్రంథం రచించి పి.హెచ్ .డి .అందుకొని  ,హైదరాబాద్ పటేల్ కళాశాల ఉపన్యాసకులై ,సంస్కృత నలచరిత్ర,,ధర్మపురి లక్ష్మీ నరసింహ సుప్రభాతం ,మొదలైన సంస్కృతాంధ్ర గ్రంథరచన చేసిన ‘’సంస్కృత సాహిత్య రత్న ‘’విద్యాప్రవీణ ,ఒకప్పటి కరీం నగర్ ఇప్పటి జగిత్యాలజిల్లా ధర్మపురి వాస్తవ్యులు డా.కొరిడె రాజన్న శాస్త్రి ,శ్రీమతి సులోచనా దేవి గార్ల  పుత్రరత్నమే  డా . కొరిడెవిశ్వనాథశర్మ గారు .తండ్రికి దీటైన ,కొండొకచో తండ్రిని మించిన సంస్కృతాంధ్ర భాషా పండితులు. ధర్మపురి  శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ సంస్కృతాంధ్ర కళాశాల అధ్యాపకులుగా ప్రవేశించి, ప్రిన్సిపాల్ స్థాయికి ఎదిగిన విద్వన్మూర్తి ,పరిపాలనా దక్షులు శర్మగారు ..

విశ్వనాధ శర్మగారు 4-6-1958 న కొరిడె వారి సంస్థానం  ,పవిత్రగోదావరీ తీరంలోని  శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దివ్యక్షేత్రం ధర్మపురిలో జన్మించారు .సంస్కృతం లో బి .వో.ఎల్ .,తెలుగులోఎం.ఏ .డిగ్రీలు పొందారు .’’లింగ పురాణం –విమర్శనాత్మక పరిశీలనం ‘’పై పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం నుండి పి.హెచ్. డి.పరిశోధన కై రిజిస్త్రషణ్ చేసి యున్నారు వ్యక్తిగత కారాణాలవలన గ్రంథంపూర్తి చేయలేక పోయారు .

సంస్కృతం లో 1- శ్రీ ధర్మపురి రామలింగేశ్వర సుప్రభాతం(స్తోత్రం ,ప్రతిపత్తి ,మంగళాశాసనాలనుతాత్పర్య టిప్పణితోపాటుగా )  2-పెద్దాపురం లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి సుప్రభాతం(స్తోత్రం ,ప్రతిపత్తి ,మంగళాశాసనాలనుతాత్పర్య టిప్పణితోపాటుగా ) ౩-దోమకొండ చాము౦డేశ్వరీ సుప్రభాతం(స్తోత్రం ,ప్రతిపత్తి ,మంగళాశాసనాలనుతాత్పర్య టిప్పణి క్షమాపరధన స్తోత్రం తో పాటు )4-‘’ధర్మపురి వర్ణనము ‘’కావ్యం (అసంపూర్ణం )  రచించారు .తెలుగులో 1- భర్తృహరి సద్భావ లహరి(పరిశీలన వ్యాసాత్మక గ్రంథం) రాశారు. .శర్మగారు ప్రసిద్ధ అనువాదకులుకూడా  .1-లింగ పురాణం ను కీ.శే .డా .వి హన్మాన్ శర్మగారితో కలిసి అనువదించారు .2-బ్రహ్మ పురాణా౦తర్గతమైన 108 అధ్యాయాల బృహత్ సంస్కృత గ్రంథం ‘’గోదావరీ మహాత్మ్యం ‘’ను కూడా శ్రీ హనుమాన్ శర్మగారితో కలిసి అనువాదం చేశారు .మహా పౌరాణికులైన శర్మగారు తమ పితృపాదులు రచించిన ‘’శ్రీ ధర్మ పురి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి సుప్రభాతం ‘’కు తెలుగు వ్యాఖ్యానం రచించి సాహిత్య పిత్రూణ౦ తీర్చుకొన్నారు .తమ తండ్రిగారి జీవిత ,పాండిత్య సాహిత్య వైశిష్ట్యాన్ని ‘’బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి ,,ఉభయకవిమిత్రుడు ,సంస్కృత సాహిత్య రత్న డా.కోరిడేరాజన్న శాస్త్రి గారు (మా నాన్నగారు )అనే వ్యాసం ద్వారా వెలువరించి పితృ భక్తిని ప్రకటించారు

.ప్రస్తుతం 1-కీ.శే .తు౦గూరి శివరామ శర్మగారి అసంపూర్తి పద్యకావ్యం ‘’కాదంబరీ సంగ్రహం ‘’కు 2-భర్తృహరి విజ్ఞాన శతకం కు 3-కీ.శే. శ్రీ తెలకపల్లి రామ చంద్ర మూర్తి (నల్గొండ )వారి ‘’హయగ్రీవ శతకం ‘’కు  తెలుగు వ్యాఖ్యానాలు రాస్తున్నారు.తాను 38ఏళ్ళు పనిచేసిన కళాశాల విశిష్టతను తెలియ జేస్తూ ‘’సంస్కృతాంధ్ర విద్వజ్జన నిలయం ధర్మ పురీ సంస్కృతాంధ్ర విద్యాలయం ‘’పేరిట కళాశాల చరిత్ర రాశారు .

శర్మగారి సంపాదకత్వం లో 1-డా.వి.హన్మాన్ శర్మగారి ‘’పదవీ విరమణ అభినందన సంచిక’’ 2-కవితా శ్రీ శిల శ్రీనివాస్ -3సంస్కృత ప్రొఫెసర్ ,ప్రసిద్ధ అవధాని డా. మాడ్గుల అనిల్ కుమార్ గారి ‘’కాదంబరీ చరిత్ర ‘’లోనూ ,4.శ్రీ సంగనభట్ల రామ కృష్ణయ్యగారి’’శ్రీ నృహరి శతకం ‘’5-శ్రీ గొల్లపల్లి రాం కిషన్ గారి ‘’లబ్ డబ్ ‘’ మొదలైన తదితర గ్రంథాలలోను భూమికలు రాశారు  .ముఖ పుస్తకములో పలు సంస్కృత గ్రూపు లలో వారి అభ్యర్ధన మేరకు ‘’సంస్కృత కృద్వృత్తులు  ‘’,సంస్కృత ఛందో వృత్తములు ‘’పేరిట అనేక పాఠములురచించారు .’’లఘు సిద్ధాంత కౌముదీ’’పాఠాలద్వారా వ్యాఖ్యానం అందిస్తున్నారు  .ఆకాశవాణి నుండి సుమారు 15సాహిత్య ప్రసంగాలు చేశారు .సప్తగిరి, ఆరాధనహనుమ ,మాలిక పత్రికలలో  వ్యాసాలు  రాశారు .మాంచి భావకవి ఐన శర్మగారు కొన్ని ముద్రిత ,అముద్రిత భావకవితలు రాశారు.సంస్కృత శ్లోకాలతోపాటు తెలుగులో శతాధిక సమస్యాపూరణాలుచేశారు .వీరి కవిత్వ ప్రశస్తికి జగిత్యాల తెలుగు భాషా సంరక్షణ సంఘం ,కౌసల్య తెలుగుపండిత శిక్షణశాఖ సంయుక్తంగా ‘’కవితా శశాంక ;;బిరుదప్రదానం చేసి సత్కరించాయి .

.ఆలిండియా ఓరియెంటల్ కాన్ఫరెన్స్ లలో పరిశోధక పత్రాలు రాసి సమర్పించారు .  శర్మగారి విద్యాభ్యాసం అంతా ధర్మపురి లోనే జరిగింది .ఓరియెంటల్ స్కూల్ శ్రీ సీతారామలింగేశ్వర దేవాలయం అనే శివాలయం లోనే చాలా కాలం ఉండేది. ఇక్కడే చెట్లక్రింద అరుగులమీద చదువు సాగేది .కాలేజీ కూడా ఇక్కడే ప్రారంభమైంది .తర్వాత నూతనభవనాలలోకి మారింది .శార్మగారికీ శివాలయానికి అవినాభావ సంబంధం చాలాఉంది.వారి తాతగారి కాలం నుంచి ప్రతిదినశివార్చన నైవేద్యం సంప్రదాయం కొనసాగిస్తున్నారు .శివాలయం లోనే కార్తీక ,మాఘ మాసాలలో ,దత్త నవరాత్రులలో పురాణ ప్రవచనాలు చేస్తారు శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి దేవాలయం లో బ్రాహ్మీ ముహూర్తములో జరుగు ధనుర్మాస విశేష పూజలో అంతర్భాగం గా ‘’ధనుర్మాస మాహాత్మ్య పురాణ ‘’ప్రవచనం చేస్తున్నారు  . .ప్రస్తుతం ఒక గృహిణి కోరికపై వారింట్లో తాము అనువదించిన  ‘’గౌతమీ మహాత్మ్యం ‘’ .పురాణం చెబుతున్నారు ..పౌరాణిక శేఖరులు శ్రీ మల్లాది చంద్ర శేఖర శాస్త్రి గారి ఆధ్వర్యం లో అనేక పురాణ ప్రవచనాలు చేశారు .ఇది వారి వృత్తికాదు, ధార్మిక ప్రవృత్తి ..స్ఫురద్రూపం తో, వెడల్పు ముఖంతో, నుదుట తీర్చి దిద్దబడిన  విభూతి రేఖలతో ,చక్కని వెడల్పు అంచు మల్లెపూవులాంటి ధోవతీ,  అడ్డంగా భుజాలపై వ్రేలాడే ఉత్తరీయం తో బ్రహ్మ వర్చస్సు వెలిగిపోతూ  ,బ్రాహ్మీమయ మూర్తిగా ,రాజసం ఉట్టిపడే నడకలో మరో శ్రీనాధ కవి సార్వభౌమునిలా , అపర కాశీ విశ్వనాథునివలె  ఈ ధర్మపురి  విశ్వనాథ  శర్మ గారు గోచరిస్తారు . మంచి స్థితి పరులైన శర్మగారు బంగారానికి తావి అబ్బినట్లు, ఉదార గుణ సంపన్నులు .తమ ‘’కొరిడె సాహితీ సంస్థాన విజయాలకు చిహ్నంగా ,తమ కుటుంబ ,వంశ కీర్తి ప్రతిష్టలకు ,వినయవివేక సంపత్తికి గౌరవ భూషణ౦ గా ,  తమ రెండస్తుల మేడకు ‘’విజయ భూషణం ‘అని సార్ధక నామకరణం చేశారు .

శర్మగారిధర్మపత్ని  శ్రీమతి విజయ లక్ష్మిగారు శర్మగారి కళాశాలలో శిష్యురాలు . గొప్ప విదుషీమణి .ఈ దంపతులు అతిధి మర్యాదలకు పెట్టిందిపేరు  .బ్రాహ్మణ్యం ఎవరొచ్చినా తమ ఇంటికి ఆహ్వానించి భోజనం పెట్టకుండా పంపరు .ఆమె ప్రవరాఖ్యుని ధర్మపత్ని లాగా ‘’వండనలయదు వేవురు వచ్చి రేని అన్నపూర్ణకు నుద్దియౌ నతని గృహిణి  ,నడికి రేయైన’’ అనే సంప్రదాయం పాటించే ఉత్తమ గృహిణి .

ఈ దంపతులకు ఇద్దరు కుమారులు .మంచి ఉద్యోగాలలో స్థిరపడ్డారు .

ఆధారం –శ్రీ విశ్వనాథ శర్మగారు నాకు ధర్మపురిలో 28-10-18 ఆదివారం వారింటిలో ఆత్మీయంగా అందజేసిన బృహద్గ్రంథం-‘’గౌతమీ మహాత్మ్యం

గీర్వాణ కవితా విశ్వనాథీయం ‘’.

శర్మగారు’సంస్కృతం లో ’1-బాల్య స్మృతిః’’అనే 7శ్లోకాలు రాసి ,తమ చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను అక్షర బద్ధం చేశారు . అ౦దు లో మొదటి, చివరి శ్లోకాలు –

1-‘’అహం బాల్యకాలే సదామిత్రవర్గో –సమీపస్థ గోదావరీ  వారి మధ్యే –ప్రభాతే నిమజ్జ ర్ధ మేవాగమం తు –జలే క్రీడనాయ వ్యతీతోహి తుస్టయా’’

7-తదీయాచ్చ విద్యాలయాన్మోదపూర్ణః –వినిర్గత్య సాయం పునర్మందిరం చ-వ్యతీతోహి కాలః ముదా క్రీడనాయ-అహో బాల్యకాలః  స్మృతి ర్మాధు రీ హి.’’

ఇలా బాల్య కాలక్రీడా ,విద్యలపై తమకున్నమక్కువను  స్పష్టంగా తెలియ జేశారు .

2-చాము౦డేశ్వరీ సుప్రభాతం –

‘’జాగృహిత్వం మహాదేవి –జాగృహి దేవి చండికే –జాగృహి దోమ కొండేశి-లోక రక్షణ హేతవే ‘’

‘’రాత్రా వాప్త తమః సుదీర్ఘ పటలైః హ్యందీ కృతం వారిజం –ప్రాతర్ భాస్కర రశ్మిభిఃస్వనయనా  వున్మీల్య తత్పంకజం –సామీప్యం తవ పాదయోశ్చగమితుం భక్తా గ్రహస్తే స్థితం-చాముండేశ్వరి దోమకొండ నిలయే తే సుప్రభాతం శివే  ‘’

స్తోత్రం -భక్తకల్పవల్లికే ! సుభక్తకోటిపాలకే !

భక్తవైరిభంజని ! త్వమార్తిబాధవారిణీ,ఋ

శిష్టకర్మమోదినీ విరక్తమోక్షదాయినీ

దోమకోండచండికే ! జయోఽస్తు తే నిరంతరమ్.

ప్రపత్తి-1) ఆద్యా త్వం జగతాం త్వమేవ జననీ మాయా పరాదేవతా
త్వం శక్తిత్రయరూపిణీ త్వమనఘా విద్యా హ్యవిద్యా పరా
క్షేత్రజ్ఞా హ్యపరా త్వమేవ భవతి !  జ్ఞేయా పరబ్రహ్మణీ
చాముండేశ్వరి ! దోమకోండనిలయే ! పాదౌ ప్రపద్యే తవ

మంగలాశాసనమ్

1.వేదవేదాంతవేద్యై తే వైదికాచారసంస్తుతే ,

దోమకొండాధివాసిన్యై చాముండేశ్వరి ! మంగలమ్ .

3-శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ గీతః

హరినరాకృతిం సైంహికాననం

జలధిపుత్రికా సేవితాంఘ్రికం,

భరణభూషితం భూషిత ప్రభమ్,

నరహరిం భజే ధర్మపూర్విభుమ్.1

కలివిమర్దనే కల్కిదేహినం.

అభయరూపిణం ఆశ్రితాశ్రయం

నతముఖోఽస్మ్యహం నైకధాకృతిం

నరహరిం భజేధర్మపూర్విభుమ్.11

4-శృంగేరి శ్రీ భారతీతీర్ధ స్వామికి స్వాగత శ్లోకాలు

శ్లో. సకలనిగమశాస్త్రావాస! పుంభావవాణే! ,

ప్రణతనిజముఖస్త్వ ద్దర్శనాసక్తచిత్తః  |

వదతి సహృదయం సుస్వాగతం ధర్మపుర్యాం ,

పురజనసముదాయో భారతీతీర్థ యోగిన్ ! ||1||

శ్లో. విధువదన! భవంతం తంగిరాలాబ్ధి వంశః ,

నిజసుతముపగమ్యోత్తుంగవీచీయశస్కః |

సకలజనహితాయ ప్రాపయత్ ఋష్యశృంగం ,

సుతమివ వసుదేవో బంధనాత్ నందగేహమ్ || 3 ||

5-శ్రీధర్మపురి రామలి౦గేశ్వరసుప్రభాతమ్ కూడా  విశ్వనాథ శర్మగారు రచించారు

ఇవన్నీ వారి అచంచలభక్తికి ,అమృత దారాకవితోక్తికి గొప్ప ఉదాహరణలు .అన్నీ అన్నే .

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -28-11-18-ఉయ్యూరు

—

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -20

31-కద్రూ సుపర్ణా సంగమ తీర్ధం

సుపర్ణ(వినత ) ,కద్రూ సంగమ తీర్దాలగురించి బ్రహ్మదేవుడు నారదర్షికి తెలియజేశాడు .ఇక్కడే అగ్ని ,రుద్ర ,విష్ణు ,సూర్య ,చంద్ర ,బ్రహ్మ ,కుమార ,వరుణ కుండాలున్నాయి .అప్సరానదీ సంగమం కూడా ఇక్కడే ఉంది .పూర్వం వాలఖిల్య మహర్షులు ఇంద్రునిచే పీడింపబడి ,కశ్యపమహర్షి దగ్గరకు వెళ్లి తమతపస్సులో సగభాగం ఆయనకిచ్చి దేవేంద్రునితో సమానుడైన పుత్రుడిని కనమని చెప్పగా ఆయన సరే అన్నాడు .కశ్యపుడు తనభార్యలు సుపర్ణ , కద్రువలకు గర్భాదానం చేసి ,తాను  వేరొక చోటికి వెళ్ళే పని ఉందని ,వారిద్దరిని బయట తిరుగవద్దని  తిరిగితే శాపగ్రస్తులౌతారని హెచ్చరించి వెళ్ళాడు .

  గంగాతీరం లో బ్రాహ్మణులు యజ్ఞం చేస్తుంటే చూడాలని ఈ ఇద్దరూ వెళ్ళారు .అక్కడ యవ్వనమదమత్తులై,బ్రాహ్మణులు వద్దని చెబుతున్నా ,హవిస్సులను ,మంత్రాలను వికృతం చేస్తుంటే ,వారి అపామార్గ ప్రవర్తనకు నదులు కమ్మని శపించగా కద్రూ వినతలు నదులైపోయారు .ఇంటికి తిరిగొచ్చిన కశ్యపప్రజాపతి ,ఋషులవలన జరిగింది తెలిసి ,వాలఖిల్యులకిచ్చిన మాట గుర్తుకొచ్చి వారికి చెప్పగా వాళ్ళు గౌతమీస్నానం చేసి,మధ్యమేశ్వరుడు అనే పేరుతొ అక్కడున్న  మహేశ్వరుని ధ్యానిస్తే మంచి జరుగుతుందని చెప్పగా ,అలాగే చేయగా ,కరుణించిన శివుడు ప్రత్యక్షమై వరాలు కోరుకోమనగా తనభార్యలను మళ్ళీ ప్రసాదించమని కోరాడు ముని .శివుడు నదీ రూపాలు పొందిన కద్రూ వినతలు గంగాసంగమం వలన స్వస్వరూపం పొందుతారన్నాడు ,అలాగే భార్యలు పూర్వ రూపాలు పొందారు .

  కశ్యపుడు భార్యలను పొంది ,గౌతమీ తీరం లోనే విప్రుల సమక్షం లో భార్యలకుసీమంతం జరిపింఛి  మృష్టాన్నభోజనాలు పెట్టించాడు .కద్రువ బుద్ధిమారక బ్రాహ్మణులను ఒక కంటితో పరిహసి౦చగా ,ఆకన్ను చితికి పోతుందని శపించగా కద్రువ గుడ్డిది అయింది. ఈమెయే పాములతల్లి ..అప్పటినుంచే పాములకు కళ్ళు కనిపించటం లేదు .కశ్యపుడు అనుగ్రహించమని వేడుకోగా  వారు అనుగ్రహించగా గౌతమీ స్నానం చేసి అందరూ పవిత్రులైనారు .ఈతీర్ధమే వినతా కద్రువ తీర్ధం అయింది .

32-సరస్వతీ సంగమ –పురూరవ –సబ్రహ్మ –సిద్దేశ్వర తీర్ధ౦

ఒకసారి పురూరవ మహా రాజు  బ్రహ్మ దగ్గరకు వెళ్లి ,అక్కడనవ్వుతున్న  దేవనది సరస్వతి ని చూసి  ,కారణమేమిటని ఊర్వశిని అడిగాడు .‘’ఈమె బ్రహ్మపుత్రిక సరస్వతి .రోజూ ఇక్కడికి వచ్చిపోతుంది ‘’అని చెప్పగా ఆమెను తనదగ్గరకు తీసుకొని రమ్మని ఎంతో ధనమిచ్చి పంపగా  ,ఆమె వెళ్లి  చెప్పగా ,అలాగే వస్తానని వెళ్ళింది .సరస్వతీ నదీ తీరం లో పురూరవరాజు ఆమెతో చాలా ఏళ్ళు సుఖించగా ,వారికి సరస్వతుడు అనే కొడుకు కలిగాడు .ఇతనికొడుకు బృహద్రధుడు .రోజూ రాచగృహానికి వెళ్ళే సరస్వతిని చూసి కోపించి మహానది గా మారమని శపించగా ,తన శాపం తొలగించుకోవటానికి గంగానదిని చేరి వివరించగా ,కనికరించి  గంగ బ్రహ్మతో’’శాపమిచ్చిన నువ్వే శాపవిమోచనం చేయాలి స్త్రీలు చంచలస్వభావులని నీకు తెలుసు ‘’అనగా బ్రహ్మ శాపం ఉపసంహరింఛి ‘’సరస్వతి  దృశ్యమగుగాక ‘’  అన్నాడు .అప్పటినుంచి సరస్వతీ నది దృశ్య, అదృశ్యంగా ఉంటోంది .

  శాపతాప్త సరస్వతి గంగానదితో కలిసిన చోట ,పురూరవమహారాజు తపస్సు చేసి ,సిద్దేశ్వర హరుని అర్చించి ,గంగా దేవి అనుగ్రహం తో ,శంకరుని కరుణతో సకల కామాలు సిద్ధింప జేసుకొన్నాడు .ఆనాటి నుండి అది పురూరవ తీర్ధమైనది అని బ్రహ్మ నారదునికి చెప్పాడు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -28-11-18-ఉయ్యూరు

— 

‘సిద్ధ యోగి పుంగవులు ”పుస్తకం లోని కరగ్రహారా యోగి మస్తాన్ ఔలియా వ్యాసం ఈ నవంబర్ గురు సాయి స్థాన్  లో ప్రచురితం -దుర్గాప్రసాద్ 

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -19

29-అగ్ని తీర్ధం

సర్వక్రతు  ఫలాన్నిచ్చే అగ్ని తీర్ధ విశేషాలు బ్రహ్మ నారదమహర్షికి తెలియ జేశాడు .అగ్ని సోదరుడు జాతవేదసుడు గొప్ప హవ్య వాహనుడు .ఒకసారి ఋషులు గౌతమీ తీరం లో చేసిన యాగ హవ్యాన్ని దేవతలకు తీసుకు వెడుతుంటే ,దితికొడుకు మధువు అనే వాడు నేర్పుగా అందరూ చూస్తుండగానే సంహరించగా దేవతలకు హవ్యం చేరలేదు .తనసొదరుడు మరణించాడని తెలుసుకొన్న అగ్ని కోపం తో గంగా జలంలో ప్రవేశించగా దేవతలు ,మానవులు అందరూ ప్రాణాలు కోల్పోయారు .పితృ దేవతలు మిగిలిన దేవగణం,ఋషులూ ఆ ప్రదేశానికి వచ్చి అగ్ని లేకుండా జీవి౦చలేము అని బాధపడి అగ్నిని –

‘’దేవాజ్జీవయ హవ్యేన,కవ్యేన చపిత్రూ౦స్తథా-మానుషానన్నపాకేన బీజానాం క్లేదనేనచ’’

అగ్ని దేవా !హవ్యాలతో దేవతలను ,కవ్యాలతో పితరులను ,అన్నం వండటానికి ,బీజాలను క్షేదనం చేయట౦ ద్వారా మానవులను బ్రతికించు .’’అని స్తుతించగా అగ్ని ‘’ఈపనులన్నీ సమర్ధంగా చేసే నాతమ్ముడిని చంపేశారు .నేను హవ్యవాహనుడనైతే నన్నూ చంపేస్తారేమో ?’’అనగా దేవతలు ఆలోచించి ‘’అగ్నీ !మేము నీకు ఆయుస్సు కార్యం లో ప్రీతి ,వ్యాప్తి లో శక్తి ,ప్రయాజాలు ,అనుయాజాలు (యజ్ఞభాగాలు )కూడా ఇస్తాం .నువ్వు దేవతల ముఖానివి .కనుక మొదటి ఆహూతి నీకే .తర్వాతే హవ్యా ద్రవ్యాన్ని మేము పొందుతాము ‘’అనగా అగ్ని సంతోషించి దేవతలకోరికపై సర్వ వ్యాపకుడై సర్వ సమర్దుడయ్యాడు .అప్పటినుంచి అగ్ని దేవుడు –జాత వేదసుడు ,బృహద్భానుడు ,సప్తార్చి ,నీలలోహితుడు ,జలగర్భుడు , శమీ గర్భుడు ,,యజ్న గర్భుడు అనే పేర్లతో పిలువబడ్డాడు .తదాది ఇహ ,పరాలలో అగ్నిసర్వ గతుడయ్యాడు .దేవతలు అగ్నిని ప్రతిష్టించిన తీర్ధమే అగ్ని తీర్ధం .ఇక్కడే ఏడువందల పుణ్య తీర్దాలున్నాయి –

‘’అగ్ని ప్రతిస్టితం లింగం తత్రాస్తే అనేక వర్నవత్ – తద్దేవ దర్శనాదేవ సర్వ క్రతు ఫలం భవేత్ ‘’

అగ్ని చే ప్రతిస్టింపబడిన శివలింగం అనేక వర్ణాలతో శోభిస్తుంది .అలాంటి శివ దర్శనం  వలన సమస్త క్రతువులు చ సినంత ఫలం కలుగుతుంది .

30-ఋణవిమోచన తీర్ధం

కక్షీవంతుని కొడుకు పృధు శ్రవసుడు వైరాగ్యభావం తో పెళ్లి చేసుకోలేదు .అందుకని అగ్నికార్యమూ చేయలేదు .ఇతని చివరి తమ్ముడు అన్నకు పెళ్లి కాకపోవటం వలన ‘’విరి విత్తి’’గా ఉంటూ పెళ్లి చేసుకోవటానికి సందేహింఛి అగ్నికార్యమూ చేయలేదు .పితృదేవతలు వారిద్దరినీ వివాహాలు చేసుకొని తమ రుణ విముక్తి చేయమని చెప్పారు .పెద్దవాడు  ‘’నేను పెళ్లి చేసుకోను .ఋణం ఏమిటి ?మనిషికి ఎందుకు మూడు రుణాలు ?’’అంటే చిన్నవాడు అన్నకు పెళ్ళికాకుండా తానూ చేసుకోను అన్నాడు . అప్పుడు పితరులు వారిద్దరినీ గౌతమీ స్నానం చేసి తర్పణాలు విడవమని సలహా చెప్పారు .

  కక్షీవంతుని పెద్దకొడుకు పృధు శ్రవసుడు ,గంగాస్నానంచేసి శ్రద్ధతో పితరులకు తర్పణాలు వదిలి ముల్లోకాలరుణాలు తీర్చుకొన్నాడు .అప్పటినుంచి అది ఋణవిమోచన తీర్ధంగా ప్రసిద్ధి చెందిందని నారదమహర్షికి బ్రహ్మ తెలిపాడు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -27-11-18-ఉయ్యూరు

— 

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -18

28-పౌలస్త్య తీర్ధం

విశ్రవసువు పెద్దకొడుకు కుబేరుడు సకల సంపదలతో తులతూ,గుతూ ఉత్తర దిశాదిపతిగా ,లంకాధిపతిగా ఉన్నాడు .ఇతని సవతిపుత్రులే రావణ కుంభకర్ణ విభీషణులు .వీళ్ళు రాక్షసస్త్రీ యందు రాక్షసులుగా విశ్వవసువుకు పుట్టారు .బ్రహ్మ ఇచ్చిన విమానం తో ధనదుడు రోజూ వచ్చి బ్రహ్మ దర్శనం చేసుకోనివెళ్ళేవాడు .ఒకరోజు రావణాదులతల్లి ‘’మీ నడవడి బాగాలేదు  తలవంపులుగా ఉంది. సవతి పుత్రునితో స్నేహం ఏమిటి .ఏదైనా గొప్పపని సాధించండి ‘’అన్నది .వెంటనే ఘోరాటవిలో ఘోరతపస్సు చేసి బ్రహ్మను మెప్పించి గొప్పవరాలు పొందారు .మేనమామ మరీచి మాతామహుల చెడు ఆలోచనా ప్రభావం తో అన్న కుబేరుని లంకారాజ్యం ఇమ్మన్నారు .ఇవ్వననగా యుద్దం చేసి ,కుబేరుని జయించి లంకనాక్రమించి రాక్షస పాలనలోకి తెచ్చుకున్నారు .

 కుబేరుడు తాత పులస్త్యబ్రహ్మకు మొరపెట్టుకోగా గౌతమీస్నానం చేసి శివధ్యానం చేయమనగా  ,అలాగే చేసి స్తోత్రాలతో మెప్పించి వరం కోరుకోమనగా ఆశరీరవాణి’’ధనపాలత్వం కోరుకో ‘’అని చెప్పగా  .దానినే శివునివేడగా ఇవ్వగా సోమేశ్వర లింగపూజ చేసి దిక్పాల పతియై ,దనాదిపతియై దాతృత్వశక్తిగల  పుత్రులను పొందాడు కుబేరుడు .అప్పటినుంచి ఆతీర్ధం పౌలస్త్య తీర్ధంగా,ధనద,వైశ్రవస తీర్దం గా  పలువబడింది .ఇక్కడస్నానం చేసి  ఏ చిన్నదానంచేసినా  విశేషఫలితమిస్తుంది అని బ్రహ్మ నారదునికి చెప్పాడు .

 సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -26-11-18-ఉయ్యూరు

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -17

27-ఇంద్రాది  సహస్ర తీర్దాలు

బ్రహ్మహత్యాపాతకంపోగొట్టే   ఇంద్ర తీర్ధం గురించి నారదునికి బ్రహ్మ వివరించాడు –పూర్వం దేవేంద్రుడు వృత్రాసురసంహారం చేసి బ్రహ్మహత్యాపాతఃకం పొంది ,దాన్ని వదిలించుకోవటానికి అన్ని ప్రదేశాలు తిరిగాడు .ఆపాపం అతని వెంటే వెళ్ళేది .ఒకసరస్సులో దూకి పద్మ౦  యొక్క నాళం లో దూరి అందులో ఒకదారంగా మారి వెయ్యేళ్ళు దాక్కున్నాడు . అతనికోసం బ్రహ్మ హత్యాపాతకం కూడా అన్నేళ్ళూ అక్కడే  వేచి ఉన్నది .ఇంద్రలోకం ప్రభువు లేనిదైపోగా దేవతలు బ్రహ్మను ఉపాయం చెప్పమనగా ఇంద్రుడిని వెతికి గౌతమీ జలం తో పవిత్రం చేయమన్నాడు .వెతికి పట్టుకొని స్నాన౦ చేయించబోతుంటే ,గౌతముడికి కోపమొచ్చి’’ పాపిష్టి ఇంద్రునికి గంగాజలం తో అభిషేకం చేసే ప్రయత్నం చేస్తే రూ భస్మమైపోతారు ‘’అనగానే దేవతలు భయపడిఇంద్రుని తీసుకొని  వెళ్ళిపోయారు .

  ఇంద్రునితోనర్మదానదీ తీరం చేరి అభిషేకం చేయాలనుకొంటే మాండవ్య మహర్షి అభ్య౦తరమ్ చెప్పగా ,తరుణోపాయం చెప్పమంటే శాంతించి అక్కడే చేయటానికి ఒప్పుకోగా ,అక్కడే ఇంద్రునికి యమునాజలంతో అభిషేకించి పాపాలు పోయేట్లు చేయగా,ఆ ప్రదేశం ‘’మాళవ దేశ’’మైంది .తర్వాత గౌతమిలోనూ ముంచి, బ్రహ్మహత్యాపాతకం పూర్తిగా వదిలించి ,దేవతలు మునులుకూడా స్నానం చేసి పవిత్రులైనారు .ఇక్కడే ‘’సిక్తా’’నది యమునతో కలుస్తుంది .ఈరెండూ గంగలో సంగమిస్తాయి .ఇదే పుణ్య సంగమ తీర్ధం ,ఇంద్ర తీర్ధం .ఇక్కడే ఏడువేల పుణ్య తీర్దాలేర్పడ్డాయి .ఇవి అక్షయ ఫలదాయకాలు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -26-11-18-ఉయ్యూరు

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -16

26-శుక్ర తీర్ధం

ఆంగీరస ,భ్రుగు మహర్షులు పరమపావనులు .వీరికుమారులు జీవుడు ,కవి బుద్ధి రూప గుణాలలో గొప్పవారు .అంగిరసుడు ఆ ఇద్దరుపిల్లలకు సమబుద్ధి తో విద్యనేర్పిస్తాన౦టే,సరే అన్నాడు భ్రుగువు.కాని అన్నమాట నిలబెట్టుకోకుండా ఇద్దరికీ వేరేవేరే గా నేర్పాడు. కవి అనే శుక్రుడు అలా చేయటం తగదన్నాడు .ఇకచాలు వేరే గురువువద్ద నేర్చుకొంటా అని అనుమతిపొంది సహాధ్యాయి బృహస్పతికి కూడా చెప్పి ,తగిన గురువు గౌతముడు అని నిశ్చయించి చేరి తనకు తగ్గ గురువెవరో సెలవిమ్మనగా ‘’జగద్గురువు శంకరుడే ‘’అనగా ,ఎక్కడ ఉంటాడో అడిగి తెలుసుకొని గౌతమీ తీరం చేరి శుచిగా శివ ధ్యానం చేయగా పరమేశ్వరుడు ప్రసన్నుడై వరం కోరమనగా ‘’బ్రహ్మాది దేవతలకు ఋషులకు గోచరంకాని విద్య ప్రసాదించు నాకు ‘’అనగా మృత సంజీవనీ విద్య నేర్పాడు ..ఈ విద్యనేర్చి తండ్రిని చేరి దైత్యగురువయ్యాడు

  ఆ తర్వాత ఎప్పుడో బృహస్పతి కొడుకు కచుడు కవి కి శిష్యుడై సంజీవనీ విద్య నేర్చుకున్నాడు .ఇతనినుండి దేవతలు నేర్చారు .అదే మృత జీవనీ విద్య గా ప్రసిద్ధమైనది .శివుని పూజించి శుక్రుడు ఎక్కడ ఆ విద్య నేర్చాడో అదే శుక్రతీర్ధం .ఆయురారోగ్యాభి వృద్ధి కలిగిస్తుంది ‘’అని బ్రహ్మ నారదునికి చెప్పాడు .

  సశేషం

  మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -26-11-18-ఉయ్యూరు

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -15

25-శ్వేత తీర్ధం

గౌతమ మిత్రుడు శ్వేతుడు అతిదిపూజలో తరించాడు .శివభక్తి పరాయణుడు.అతన్ని తీసుకుపోవటానికి యమ దూతలు వచ్చారు .కాని ఇంట్లోకి ప్రవేశించలేక పోయారు .వారిలో చిత్రకుడు యమునికి నివేదించగా  మృత్యువే  స్వయంగా వచ్చినా అతనికి  మృత్యువుకాని కాని యమకింకరులు కాని వచ్చినట్లు తెలియదు .స్వేతుని దగ్గరున్న దండధరుడైన పురుషుడు ఎందుకోచ్చావని అడుగగా చెప్పగా ,మృత్యువుకు అక్కడ పని లేదు వెళ్లిపోమ్మన్నాడు .వినక, పాశం వదిలాడు. దండి మృత్యువును కొట్టగా మృత్యువు పడిపోగా దండి యమునికి చెప్పగా యముడే స్వయంగా రాగా, నంది జరిగినదంతా శివునికి తెలియజేయగా ,యమ శివులమధ్య భయంకర యుద్ధం జరుగగా ,కార్తికేయుడు యమకింకర సంహారం చేయాగా మిగిలినవారు సూర్యునికి విన్నవించగా ,ఆదిత్యాదులు బ్రహ్మను చేరగా అంతా కలిసి  గంగా తీరం లొ మృతి చె౦ది ఉన్న  యముని చేరి,భయపడి శంకరుని స్తుతించగా ప్రత్యక్షమై ఏమికావాలని అడిగితే ,యముని బ్రతికించమని కోరగా  ‘’యముడు నామాట వింటే మీకోరిక తీరుస్తాను .అందరికీ నేనే స్వామిని గౌతమి ,విష్ణు భక్తులజోలికి  యముడు పోకూడదు .వారికి ఆదివ్యాదులు ఉండరాదు .శివుని శరణు పొందినవారు తక్షణమే ముక్తి చెందుతారు ‘’అన్నాడు . గౌతమీ జలాలతో శివుని అభిషేకించమని చెప్పగా అలా చేయగా యమునితో సహా చచ్చినవారంతా బ్రతికారు. అందరూ శివునిపూజించి ఎవరి దిక్కులకు వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు .

  గౌతమి ఉత్తర దిక్కున  సుర దేవతా గణం  శివునిపూజిస్తున్నారు అక్కడ లక్షా ఇరవై వేల తీర్దాలున్నాయి . దక్షిణ తీరం లొ 30 వేల తీర్ధాలు న్నాయి. ఇదే శ్వేత తీర్ధ విశేషం అని బ్రహ్మ నారదుడికి చెప్పాడు

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -25 -11-18 కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్  ,

  గౌతమీ మాహాత్మ్యం -14

23-పాప ప్రణాశన తీర్ధం

ధృతవ్రతుడనే బ్రాహ్మణుడు మహీ అనే సుందరిని పెళ్ళాడి ,సూర్య ప్రతాపం ఉన్న కొడుకు’’సనాజ్జతుడు ‘’ను కనీ చనిపోయాడు .మహి గాలవ మహర్షికి కొడుకునప్పగించి  స్వేచ్చా చారిణిగా మారి తిరుగుతోంది .గాలవుని వద్ద ఉన్న ఆమె కొడుకు కు తల్లిగుణాలబ్బి వేశ్యాలోలుడై నానాజాతులతో ఉండే జన స్థానాకి వెళ్లి అక్కడ వేశ్యగాఉన్న మహి తో తల్లి అని తెలియదు కనుక కామ కేళిలో ఉన్నాడు .

 కొడుకులో ఎక్కడో వాసనా రూపంగా తండ్రి లక్షణాలు ఉండటం వలన వాడు బ్రాహ్మీ ముహూర్తం లొ గౌతమీ స్నానం చేసి  సంధ్యావందనం చేసి ,విప్రులకు నమస్కరించి తర్వాత తన విద్యతో డబ్బు సంపాదించి తనవార కాంత  ఐన తల్లి మహిని పోషిస్తున్నాడు సుఖిస్తున్నాడు .ఒక రోజు గాలవముని గౌతమీ నదికి స్నానానికి వెళ్ళినపుడు వికృత రూపం లొ కుష్టు రోగి ఒకడు ఒళ్ళంతా చీము నెత్తురూ కారుతూ గంగలో స్నానం చేసి బయటికి వచ్చాక అందంగా సూర్యకా౦తితో కనిపించేవాడిని చూశాడు .అతడికి ఈ రెండు రూపాల విషయం తెలియదు .గాలవమహర్షి స్నానం చేసే చోటే అతడూ చేసి మునికి నమస్కరించి వెళ్ళేవాడు .గాలవుడు కనిపెడుతూనే ఉన్నాడు .ఒకరోజు ముని అతని గురించి అడిగాడు .’’రేపు చెబుతాను ‘’అని వెళ్ళిపోయాడు .

  రాత్రి తనకు పడకసుఖం ఇస్తున్న తల్లి మహితో ‘’మన ఇదరికి ఒకరిపై ఒకరికి సమాన ప్రేమ ఉంది .నీపేరు ,కులం ఊరు బంధువుల గురించి చెప్పు ‘’అని అడిగాడు .ఆమె తాను  ధృత వ్రతుని భార్య అని ,తనకొడుకు సనాజ్జతుడిని గాలవమునికి అప్పగించి స్వైరిణిగా తిరిగి వేశ్యనయ్యానని  తానూ బ్రాహ్మణ స్త్రీనే అని చెప్పింది .ఈ మాటలువిన్న విటరూపం లొ ఉన్న కొడుకు తట్టుకోలేక కిందపడిపోగా , కారణం అడుగగా తానూ ధృత వ్రాత ,మహీల కుమారుడుసనాజ్జాతుడ నని  దైవ వశం లొ తానూ తల్లితో కామకేలి చేస్తున్నానని  చెప్పగా విధి ఆడిన వి౦త నాటకానికి ఇద్దరూ తట్టుకోలేక విలపించారు.తెల్లవారగానే గాలవ మునిని సందర్శించి రాత్రి జరిగిన విషయం వాడు చెప్పాడు. గాలవుడు ‘’దుఖించకు.నీరెండు రూపాలు రోజూ నేను చూస్తూనే ఉన్నాను .అందుకే నిన్ను అడిగాను .నేనేది తెలుసుకొన్నానో దానినే నువ్వూ చెప్పావు .ఈ తీర్ధ మాహాత్మ్యం వలన ,గంగానుగ్రహం  వలన నువ్వు పవిత్రుడవయ్యావు .నీ ఉదయరూపం నువ్వు పగలూ రాత్రి చేసిన పాపాలతో కూడినది .గౌతమీ స్నానాన౦తర రూపం ఉత్తమ గుణ శోభితమైనది .నీతల్లి కూడా తన పాపం తెలుసుకొని పస్చాత్తపపడింది  కనుక నిష్కృతి పొందింది  .ప్రాణికోటి కి విషయ వాంఛ సహజం .  సత్సంగం  పుణ్యాన్నిస్తుంది. సత్సంగత్వమే  మోక్ష హేతువు .నీతల్లి కూడా గంగా స్నానం చేస్తే పాపాలు దూరమౌతాయి .మహికూడా గంగాస్నానం కొడుకుతో సహా చేసింది.ఇద్దరూ   పవిత్రులై నారు కనుక ఇది ‘’దౌత పాప తీర్ధం ‘’అయింది అని బ్రహ్మ నారదునికి చెప్పాడు’

 24-విశ్వామిత్ర తీర్ధం

 నారదుని బ్రహ్మ విశ్వామిత్ర తీర్ధ విశేషాలు చెప్పాడు –ఒకప్పుడు విపరీతమైన అనావృస్టి ఏర్పడింది .విశ్వామిత్ర మహర్షిభార్య ,పిల్లలు  శిష్యులతో గౌతమీ తీరం చేరి ఆకలికి అల్లల్లాడుతూ శిష్యులను వెతికి తినటానికి ఏదో ఒకటి తెమ్మన్నాడు .ఎంత వెదికినా తినటానికి ఏమీ దొరక్క ,చచిపోయిన కుక్క కనిపిస్తే  తీసుకొచ్చారు .శుభం అంటూ దాన్ని చేతితో తాకి ‘’ముక్కలు చేసి చక్కగా వండండి .పితరులకు, రుషి, దేవతలకు హోమాగ్నిలో హవనం చేసి ,అతిధులకు ,గురువులకు తృప్తిగా పెట్టండి .మిగిలింది మనమందరం తిందాం ‘’అన్నాడు .శిష్యులు ‘’శ్వ మాంసం ‘’వండుతుండగా అగ్ని దేవుడు మిగిలిన దేవతలదగ్గరకు వెళ్లి విషయం వివరించగా ,ఇంద్రుడు డేగ రూపం లొ వచ్చి మాంసం ఉడికే గిన్నె తన్నుకు తీసుకు పోయాడు .మునికి చెప్పగా కోపం తో ఇంద్రుని శపించటానికి కౌశికుడు సిద్ధమవగా ,భయపడిన ఇంద్రుడు దానిని  అమృతం తోని౦పి యధాప్రకారం నిప్పులపై ఉంచగా ,మధుపాత్ర అని తెలిసిన ముని ‘’కుక్కమా౦సమే మాకు ఇవ్వు మధువు నువ్వే తీసుకో .లేకపోతె భస్మ౦  చేస్తా నిన్ను ‘’అని ఆగ్రహంగా అన్నాడు..ఇంద్రుడు ‘’హాయిగా మధుపానాన్ని నువ్వూ నీకొడుకులు భార్యా  చేసి తృప్తి చెందక కుక్కమాంసం కావాలనటం వివేకమా ‘’అన్నాడు .విశ్వామితుడు ‘’అమృతం మేమే తింటే నన్ను నమ్ముకున్న శిష్య ముని గురు గణం ఏమవ్వాలి  .ప్రజలంతా అన్నమో రామ చంద్రా అని అలమటిస్తుంటే నేను హాయిగా అమృతపానం చేసి సుఖపడలేను మేమంతా కుక్కమా౦సమే తింటాం ‘’అని భీష్మించాడు.సాటి మనుషులపై మహర్షికి ఉన్న అనుకంపను అర్ధం చేసుకొని ఇంద్రుడు తక్షణమే మేఘాలను పిలిపించి కుంభ వృష్టి కురిపించి అనావృస్టి తొలగేట్లు చేసి ప్రజలకు తృప్తి కలిగించాడు .

 విశ్వామిత్రుడు ఇంద్రుడు అందజేసిన అమృతాన్ని ముందుగా దేవతలకు అర్పించి తృప్తి పరచి ,తర్వాత మూడులోకాలను తృప్తి పర,చి  ఆతర్వాత భార్యా పుత్రులు శిష్యులతో అమృతం సేవించాడు .ఇంద్రుడు అమృతాన్ని తెచ్చి ఇచ్చిన ఈ ప్రదేశం విశ్వామిత్ర ,మధు ,ఇంద్ర, శ్యేన ,పర్జన్య తీర్ధం గా  ప్రసిద్ధి చెందింది .ఈ తీర్ధం లోనే రాముడు సీతాసమేతంగా పితరులకు తర్పణం చేశాడుకనుకపిత్రుతీర్డం అంటారు .ఇక్కడే శ్రీరాముడు విశ్వామిత్ర మహర్షిని పూజించాడు కనుక విశ్వామిత్ర తీర్ధం అయింది

  సశేషం

  మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -22-11-18-కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

 గౌతమీ మాహాత్మ్యం -13

                                  21-గరుడ తీర్ధం

ఆది శేషుని కుమారుడు మణినాగుడు గరుత్మంతునికి భయపడి శంకరుని భక్తితో మెప్పించి ,వరం కోరుకోమనగా ,గరుడుని వలన అభయం కోరగా సరే అన్నాడు .ఇక గరుడభయం లేదని క్షీర సముద్ర సమీపంలో గరుడు ఉండే చోటికి వెళ్ళాడు .వాడిని గరుడుడు నాగపాశంతో బంధించి తన ఇంట్లో ఉ౦చేశాడు .నందీశ్వరుడు ఈశ్వరునితో మహానాగుడు సురక్షితంగా ఉండవచ్చు లేక శాశ్వతంగా బందీ అయి ఉండవచ్చునన్నాడు .శివుడికి విషయం తెలిసి ,విష్ణుమూర్తి ని స్తుతించి ,నాగుడిని విడిపించి తీసుకురమ్మన్నాడు .నంది విష్ణువుకు చెప్పగా ,ఆయన గరుడుని నాగుడిని నందితోపంపమని చెప్పగా అతడు ఇవ్వనని మొండికేసి ,నిష్టూరంగా ‘’ఇతర ప్రభువులు అడిగినవన్నీ ఇస్తావు .నాకేదీ ఇవ్వవు .పైగా నేను తెచ్చుకొన్నది లాక్కుం టావు  .శివుడు చూడు నందిద్వారా నాగుని విదిపించుకొంటున్నాడు .నువ్వేమో నా సంపాదన నందికి దోచిపెడుతున్నావు .ఎల్లకాలం నిన్ను మోస్తున్నందుకు నాకు దక్కే ప్రతిఫలం ఇంతేనా ?సజ్జనులు సేవకులకు అడిగినా అడక్కపోయినా ఇస్తారు .నువ్వు ఇవ్వనూ ఇవ్వవు . పైగా నాది అప్పనంగా ఇతరులకు అప్పచెబుతావు నాబలమవలన యుద్ధాలలో గెలిచినా ,నువ్వే గొప్ప వీరుడవని పొగుడుకొంటావు’’అని రెచ్చి పోయాడు .పన్నగ శయనుడు చిరునవ్వు నవ్వి నంది ,లోకపాలుర సమక్షం లొ ‘’నువ్వు బుద్ధిమంతుడివి .మహా బలవంతుడివి .నేనే నిజంగా అశక్తుడిని .నా చిటికెనవ్రేలిని మోసుకొని నంది దగ్గరకు వెళ్ళు ‘’అని ,గరుడుని నెత్తిపై తన చిటికెన వ్రేలు ఉంచగా అతడి శిరస్సు పొట్టలోకి దూరిపోయింది. పొట్ట పాదాల దగ్గరకు చేరి గరుత్మంతుడు పొడిపొడి అయ్యాడు .

    తన ‘’లావు’’ ఏమిటో  తెలిసిన గరుడుడు ఏడుస్తూ ‘’పొరపాటైంది లోకనాధా !.సర్వ లోకభర్త, కర్తానువ్వే .అపరాధాలు చేసేవారిని క్షమించే కరుణాకరుడవని మునులు నిన్ను స్తుతిస్తారు .ఆర్తుడనైన నన్ను రక్షించు ‘’అంటూ ప్రాధేయపడ్డాడు .లక్ష్మీ దేవి ‘’ఆపదలో ఉన్న ఈ సేవకుని కరుణించు ‘’అనగా మురారి నందితో గరుడుని తీసుకొని శంకరుని చేర్చమనగా ,గరుడుడితో సహా నాగాన్ని శంకరుని వద్దకు తీసుకు వెళ్లి జరిగినదంతా చెప్పాడు .

శివుడు గరుత్మంతునితో ‘’గౌతమీ నదిలో స్నానం చేసి పాప ప్రక్షాళన చేసుకో ‘’అని చెప్పగా గంగానదిలో మునిగి పాపదూరుడై శివ కేశవులను స్తుతించి ,బంగారు రెక్కలు పొంది ,వజ్ర శరీరుడు,మహాబలుడు ,అతి వేగగామి,సర్వ శక్తిమంతుడై గరుత్మంతుడు విష్ణులోకం చేరి మళ్ళీ సేవాకార్యంలో చేరాడు .గరుడుడు స్నానించిన చోటు గరుడ తీర్ధం గా ప్రసిద్ధి చెందిందని ,అక్షయ ఫలమిస్తుందని బ్రహ్మ దేవుడు నారద మహర్షికి వివరించాడు .

    22 –గోవర్ధన తీర్ధం

 నారదునికి బ్రహ్మ గోవర్ధన తీర్ధ మహిమ వర్ణిస్తూ –జాబాలి అనే బ్రాహ్మణుడు పొలం దున్నుతూ ,మిట్టమధ్యాహ్నమైనా అలసి వగరుస్తున్నా   ఎద్దులకు విశ్రాంతి ఇవ్వకుండా అవి ఏడుస్తున్నా వదలకుండా కొడుతూ  బాధించేవాడు .ఆ మూగజీవుల బాధ చూసి కామధేనువు ,సురభి నందికి చెబితే ,ఆయన శివుడికి విన్నవిస్తే ,ఆయన ఆజ్ఞతో నంది సమస్త  గోగణాన్నితెచ్చి దాచేశాడు .లోకాలన్నీ తల్లడిల్లి సురులు బ్రహ్మకు చెప్పగా ఆయన శివుడిని వేడుకోమనగా  వెళ్లి సుప్రసనన్నుని చేసుకొనగా నందిని అడగమని చెప్పగా ,తమకు ఉపకారం చేసే గోవు ను ఇవ్వమని కోరగా ‘’గో సవము ‘’ఆనే క్రతువు చేయని చెప్పగా ,వారు గౌతమీ తీరం లొ’’ గోసవ క్రతువు ‘’ చేయగా గౌతమీ నది శుభ పవిత్ర పార్శ్వభాగం లో దివ్య ,మానుష గోగణాలు వృద్ధి అవటం ప్రారంభించాయి .అప్పటినుండి  గోవులు వర్ధనం చెందిన  ఈ తీర్ధం ‘’గోవర్ధన తీర్ధమయింది.దీనిమహిమ అనంతం ‘’అని బ్రహ్మ నారదుని తెలియ జేశాడు .

  సశేషం

  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -21 11-18 –కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -12

19-జనస్థాన తీర్ధం

నాలుగు యోజనాల జనస్థాన తీర్ధం స్మరణతోనే ముక్తినిస్తుంది .వైవస్వత మన్వంతరం లోజనకమహారాజు వరుణునిపుత్రికను  పెళ్ళాడాడు .ఆయన తనపురోహితుడు యాజ్ఞ్యవల్క్యుని ‘’భుక్తివలన ,సుఖం వలన ముక్తి ఎలా లభిస్తుంది ?’’అని అడిగాడు .దాని కతడు ఆయనమామగారైన వరుణుని అడగమని సలహా ఇచ్చాడు .ఇద్దరూకలిసి వరుణుని చేరి అడిగారు .వరుణుడు ‘’ముక్తి రెండురకాలుగా లభిస్తుంది .ఒకటి కర్మద్వారా రెండు ఆకర్మద్వారా .వేదాలన్నీ ఆకర్మమార్గం కంటే కర్మమార్గమే శ్రేస్టమన్నాయి. ధర్మార్ధ కామమోక్ష పురుషార్ధాలన్నీ కర్మబద్ధాలే .కర్మ రాహిత్యం తో ముక్తి వస్తుందనేది అపోహమాత్రమే .కర్మ చేతనే ఏదైనా సిద్ధిస్తుంది. మానవులు మనోవాక్కాయ ములచేత వైదిక కర్మలు చేయాల్సిందే దీనివలన భుక్తితోపాటు ముక్తికూడా లభిస్తుంది.  ఆకర్మకంటే కర్మ పుణ్య ప్రదం .బ్రహ్మ చర్యాది ఆశ్రమకర్మలన్నీ విశేష పుణ్య ప్రదాలే .వీటిలో గృహస్థాశ్రమ౦ మిక్కిలి శ్రేష్టం దీనివలననే భుక్తీ ముక్తీ కలుగుతాయి ‘’అని చెప్పాడు .

  వరుణుని వీరిద్దరూ ‘’భుక్తి ముక్తి ఇచ్చే దేశం, తీర్ధం ఏవి ?’’అని అడుగగా ‘’భూమిపై భారతవర్షం అందులోనూ దండకారణ్య ప్రాంతం పుణ్య దాయకం .ఇక్కడ చేసే కర్మ భుక్తి ముక్తి హేతువౌతుంది .తీర్ధాలలో గౌతమి అనే గంగ శ్రేష్టమైనది .మానవులకు ముక్తినిస్తుంది ఇక్కడ చేసే యజ్న దానాలవలన భుక్తి ముక్తులు లభిస్తాయి .’’అన్నాడు ఇద్దరు ఆయనకు కృతజ్ఞతలు చెప్పి వెళ్ళిపోయారు .జనకుడు తర్వాత గంగా తీరం వెళ్లి  యాజ్ఞ్యవల్క్యుని ఆధ్వర్యం లొ ఆశ్వమేధాది యాగాలు చేసి ముక్తిపొందాడు ఆయన వంశం లొ అనేక జనకరాజులు గౌతమీ నదివలన ముక్తి చెందారు  .జనకుడు  యజ్ఞం చేసిన నాలుగు యోజనాల ప్రదేశం ‘’ జనస్థానం’’ అయింది .స్మరణ మాత్రం చేత కోర్కెలను తీరుస్తుంది అప్పటినుంచి ఇది’’ జనకతీర్ధం’’ అయిందని బ్రహ్మనారదునికి తెలిపాడు .

20 –అరుణా –వరుణా సంగమ ఆశ్వభాను తీర్ధం

  కాశ్యపుని పెద్దకొడుకు ఆదిత్యుడు అనే సూర్యుడు. త్వష్ట పుత్రిక ఉషను పెళ్ళాడాడు .వీరిపుత్రులే వైవస్వతమనువు ,యముడు .యమునా కూతురు .ఉష  సూర్య ప్రతాపాన్ని భరించలేక పోతోంది.ఉపాయంగా తన చాయను తన రూపం తో సమానమైనదాన్ని చేసి ,ఆమెనే భర్తకు ప్రీతికలిగిస్తూ సంతానాన్ని సాకమని ఈ  విషయం ఎవరికీ చెప్పవద్దని చెప్పి అమె అంగీకరించగా సూర్య గృహం నుండి ఉష వెళ్లి పోయింది .

  ఉష తన తండ్రి దగ్గరకు వెళ్లి విషయం చెప్పింది .ఆయన ‘’స్త్రీలకు  తగినపనికాదు నువ్వు చేసింది .స్వేచ్చా ప్రవృత్తి వినాశహేతువు .నువ్వు ఇక్కడ ఉండరాదు.నీ భర్తదగ్గరకే వెళ్ళు ‘’అని నచ్చ చెప్పాడు .ఆమె వినక ఉత్తర కురు దేశం వెళ్లి ఆడగుర్రం రూపంతో భర్తను గురించి  తపస్సు చేసింది.అక్కడ చాయదేవితో సూర్యుడు సంసార సుఖాలు అనుభవిస్తున్నాడు .వీరిద్దరికీ సావర్ణి ,శని కొడుకుకులుగా,విస్టి అనే దుస్టకన్య కూతురుగా  పుట్టారు .అప్పటినుంచి సవతి సంతానంపై భేదభావం  చూపించేది .యముడుగ్రహించి చాయను కాలితో తన్నాడు .ఆమె యముడిని అతనిపాదం చిన్నమై పోతుందని శపించింది .ఏడుస్తూ తండ్రికి చెప్పుకొన్నాడు .

  విషయం అర్ధమై ఆదిత్యుడు ఉత్తర కురు దేశానికి వెళ్లి బాడబ అంటే గుర్రం రూపం లో తపస్సు చేస్తున్న ఉషను పురుష అశ్వ రూపం లొ  చేరి  సకిలించాగా ,ఆమె భర్త గుర్రం రూపం లొ వచ్చాడని గ్రహించి పారిపోగా ,వెంబడిస్తూ ఇద్దరూ వింధ్యపర్వతం దాటి దక్షిణం వైపు పరిగెత్తుతూ గౌతమీనది దగ్గరకు చేరగా ,అక్కడ జనస్థానం లొ ఉన్న మునిబాలురు గుర్రాన్ని ఆపేశారు .భానుడు కోపంతో ఋషులను కొడుకులను వట వృక్షాలు గా మారమని  శపించగా,మునులు దివ్య దృష్టితో గ్రహించి సూర్యుని స్తుతించగా అతడు ఆడగుర్రం దగ్గరకు చేరి ,భర్త అని తెలుసుకొని ఇద్దరూ గౌతమిలో దిగి సుఖించగా ,ఆమె ముఖం నుంచి వీర్యం కారగా అది గంగాలోపడి అశ్వినీ దేవతలు పుట్టారు .

  ఈ మహా సంఘటనకు ఆశ్చర్యపడి దేవ ముని ఓషధి, దిశాదేవాతలు,త్వష్ట మొదలైన  అందరూ అక్కడకు చేరగా మామగారితో సూర్యుడు తనను సానబట్టి తన తేజస్సును తగ్గించి ఉషకు అనుకూలం చేయమని కోరాడు .త్వష్ట అలాగే చేయగా ‘’ప్రభాస తీర్ధం ‘’ఏర్పడింది .బాడబ రూపాలలో ఉషా ఆదిత్యులు గంగానదిలో సంగమించి,అశ్వినీ దేవతలా జన్మకు కారణ మైన చోటు ‘’అశ్వినీ తీర్ధం ‘’అయింది .యమునా, తాపీ లు తండ్రిని చూడటానికి వచ్చిన ప్రదేశం ‘’భాను తీర్ధం ‘’.అరుణా ,వారుణా నదులు గంగను కలిసిన చోటు లన్నీ 27 వేల తీర్దాలయ్యాయి –‘’స్మరణా త్పఠనా ద్వాపి శ్రవణాదపి నారద –సర్వపాపవినిర్ముక్తో ధర్మవాన్స సుఖీభవ ‘’అని బ్రహ్మ నారదమునికి వివరించాడు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -20 11- 18 –కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

   .   ,

— 

శ్రీ విద్యోపాసకులు, బహు ఆధ్యాత్మిక గ్రంథ కర్త బ్రహ్మశ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు

  జనన విద్యాభ్యాసాలు

తొలి తెలుగు చారిత్రక నవలా రచయిత,కవి సమ్రాట్  శ్రీ నోరి నరసింహ శాస్త్రి  ,శ్రీమతి హనుమాయమ్మ దంపతులకు గుంటూరు జిల్లా రేపల్లెలో25-10-1941న బ్రహ్మశ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు జన్మించారు .కృష్ణా జిల్లా ఉయ్యూరులోని ప్రభుత్వ పాలిటెక్నిక్ లొ 1958లోఎల్. సి .యి .లో చేరి 1961లొ ఉతీర్ణులై డిప్లోమాపొంది , ఉస్మానియా యూని వర్సిటి నుండి 1968లొ బి యి ను ,అదే యూని వర్సిటి నుండి 1976 లొ ఎం .యి.డిగ్రీలు అందుకొన్నారు .

               ఉద్యోగం

హైదరాబాద్ లొ ఇండియన్ ఇన్ ష్టి ట్యూట్యూట్

కెమికల్ టెక్నాలజీ (ఐ .యెన్ .సి .టి.)లొ 1962లొ ఇంగానీర్ గా ఉద్యోగం ప్రారంభించి ,21సంవత్సరాలు మాత్రమే ఉద్యోగించి ,1983లొ స్వచ్చంద పదవీ విరమణ చేశారు .అప్పటినుంచి సివిల్ ఇంజనీరింగ్ నిపుణులుగా కన్సల్టేన్సీ చేస్తున్నారు . చార్టర్డ్ ఇంజినీర్ కూడా అయిన శాస్త్రిగారు ప్రభుత్వ ఆప్రువ్డ్ వాల్యుయర్ .అనుక్షణ పరిశ్రమ వీరి దీక్షకూడా .

               వివాహం సంతానం

13-6-1953న శ్రీమతి అన్నపూర్ణ గారిని వివాహమాడి శ్రీ కళ్యాణ్ సుందర్ ,శ్రీ రాజశేఖర్ కుమారులను ,శ్రీమతి లలితా సావిత్రి కుమార్తెను సంతానంగా పొందారు .మనవలు మనవ రాళ్ళతో ఆనందం అనుభ విస్తున్నారు.

            శ్రీ విద్యోపాసన –మంత్రోపదేశ, పాదుకాంత దీక్ష

  వృత్తి రీత్యా ఇంజనీర్ అయిన శ్రీ శాస్త్రిగారువంశపారంపర్యంగా వచ్చిన శ్రీ విద్యోపాసన కొనసాగించి 1953లొ శ్రీ శృంగేరీ విరూపాక్ష శ్రీ పీఠాధిపతులు జగద్గురు శ్రీ కల్యాణానంద భారతీ మా౦తా చార్యమహాస్వామి వారిచే మంత్రోప దేశం పొంది ,మహా పాదుకాంత దీక్షను శ్రీ శృంగేరీ విరూపాక్ష పీఠాదీశ్వరులు శ్రీ నృసి౦హానంద మహా భారతీ స్వామి వారిచే 1988లో గ్రహించి దీక్షానామం ‘’పూర్ణాన౦ద నాభ ‘’పొందారు .స్నేహపురిలో అందమైన రెండు అంతస్తుల భవనం కట్టుకొని ,పై అంతస్తులో ఉంటూ ,అమ్మవారి పీఠం పెట్టుకొని అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో సుమారు 650కి పైగా శ్రీ చక్రార్చన చేసిన మహోపసకులు.శాస్త్రిగారు

      సామాజిక సేవ

 స్నేహపూరి లయన్స్ క్లబ్ వ్యవస్థాపక ఉపాధ్యక్షులుగా కాలుష్య నివారణ సేవలో అగ్రగామిగా ఉన్నారు. ఆర్ .ఆర్ .లాబ్ లొ సైంటిఫిక్ వర్కర్స్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షులు  ,స్నేహపూరి వెల్ఫేర్ అసోసియేషన్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు గా 12ఏళ్ళు పని చేసి కాలనీ అభివృద్ధికి సేవ చేసిన అవిశ్రాంత సేవామూర్తి .

                 సాహితీ సేవ

 . నోరి నరసింహ శాస్త్రి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ నెలకొల్పి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులుగా ఉన్నారు తండ్రి గారి రచనలన్నిటినీ పునర్ముద్రించారు .

 సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలనురచించారు ప్రతి విషయాన్నీ వారు శ్రీ చక్ర దృష్టితో విశ్లేషించి గ్రంథ రచన చేసి ఎవరూ చేయని సాహితీ సేవ చేసి తమ ప్రత్యేకత చాటుకొన్నారు . ఈ లోచూపు అంతా గురువులు శ్రీ కల్యాణానంద భారతీ స్వామి కృపాకటాక్ష౦ శ్రీ లలితా పరమేశ్వరి అనుగ్రహమే  నని వినయంగా తెలియ జేస్తారు.వీరి గ్రందాల పేర్లు చదివితేనే వీరెంతటి మహోన్నత రచనలు చేశారో అర్ధమవుతుంది .లోపలి వెళ్లి తరచి చూస్తె అలౌకిక ఆనందమే అనుభవైక వేద్యమవుతుంది .

                  నోరి ట్రస్ట్ కార్యక్రమాలు

ప్రతియేటా వేదసభలను నిర్వహించి వేదపండితులను నగదు పురస్కారాలతో  సత్కరిస్తారు .తెలుగు లొ ప్రసిద్ధకవులను గుర్తించి నగదు పురస్కారం తో సన్మానిస్తారు .యువ పద్యకవులను ప్రోత్సహించి సత్కరించి నగదు పురస్కారమిస్తారు .

               ప్రచురించిన గ్రంథాలు-

1-ఆన౦దో బ్రహ్మేతి 2-శ్రీ కళ్యాణ హృదయము ౩-ఆత్మ తత్త్వం 4 శ్రీ శంకర హృదయం 5 బీజాక్షర నిఘంటువు 6 –శ్రీ లలితా సహస్రనామ స్తోత్రము నామాక్షర ఛందో వైశిష్యము 7-శ్రీ భగవద్గీత విభూతి అధ్యాయం లొ శ్రీ విద్యా రహస్యాలు 8-మధు విద్యా దర్శనం 9-షట్చక్ర రహస్యాలు 10-శ్రీ దేవీ ఖడ్గమాలా రహస్యాలు 12-నమక చమకాలలొ శ్రీ విద్యా రహస్యాలు  13-దుర్గా సూక్తం – శ్రీ విద్యా రహస్యాలు 14  – అరుణము –శ్రీ విద్యా రహస్యాలు 15 –అగ్ని ,సూర్య ,సోమ కళలు –బీజాక్షర రహస్యాలు 16-సదాశివానుగ్రహం –నవల17-సుధా –సాంఘిక నవల

  శాస్త్రిగారి సంపాదకత్వం లొ 16 పుస్తకాలు ప్రచురించారు .ప్రస్తుతం తండ్రిగారి పుస్తకాలన్నిటినీ ఎమెస్కో వారిచేత పునర్ముద్రణ చేయిస్తున్నారు .

   శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారి ఆధ్యాత్మిక సేవకు తగిన బిరుదులు

-1-శ్రీ విద్యా రత్నాకర 2-శ్రీ విద్యానంద ౩-శ్రీ చక్రార్చన పరాయణ 4 ఆర్ష విద్యా రత్నాకర మొదలైన సార్ధక బిరుదనామాలు అందుకొన్నారు .

  పురస్కారాలు

జగద్గురు శ్రీ కళ్యాణానంద భారతీస్వామి వారి పురస్కారం అందుకొన్న విద్వద్వరేణ్యులు  శ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారు .దేశం లోని ఎన్నో ఆధ్యాత్మిక సేవాసంస్థల దృష్టిలో  ఇతర పీఠాదిపతుల దృష్టిలో శాస్త్రిగారు పడకపోవటం ఆశ్చర్యమే.

   శాస్త్రి గారితో నా పరిచయం

14 -11- 18 బుధవారం శ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు నాకు హైదరాబాద్ నుండిఉయ్యూరుకు  ఫోన్ చేసి తమకు మద్రాస్ లొ ఉన్న శ్రీ నోరి రామకృష్ణయ్యగారు  2011 లొ నేను రాసి ,సరసభారతి ప్రచురించిన ‘’ఆంద్ర వేద శాస్త్ర విద్యాలంకారులు ‘’లోనితిలక్ గీతారహస్యాన్ని తెలుగులోకి అనువదించిన  నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారి వ్యాసం తనకు పంపారని ,అంతకంటే వారి గురించి అదనపు సమాచారం ఉంటె తెలియ జేయమని కోరారు .నేనూ మా అబ్బాయి శర్మా ప్రయత్నించాం ఏమీ దొరకలేదు . తాను నోరి నరసింహ శాస్త్రి గారబ్బాయినని ,హైదరాబాద్ లొ హెచ్ ఎం టి నగర్ దగ్గర ఉంటానని చెప్పారు. అప్పుడునేను సరసభారతి గ్రంథద్వయం రేపల్లెలో 24 -12 -17  న ఆవిష్కరించామని అవేదికకు శ్రీ నోరి నరసింహ శాస్స్త్రి సాహిత్య వేదిక ‘’అని పేర్కొన్నామని చెప్పగా చాలా సంతోషించారు .వీరి గురించి 5-9-18 ఉయ్యూరులో శ్రీ కోట సూర్యనారాయణ శాస్త్రి  గురువరేణ్యుల గురుపూజోత్సవం లో సరసభారతి సన్మానించినకవి రాజమౌళి  శ్రీ చింతలపాటి నరసింహ దీక్షిత శర్మగారు చెప్పి తనకూ శాస్త్రిగారు హైదరాబాద్ లొ నోరి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ పురస్కారం అందజేశారని నాకు చెప్పారు ..    తర్వాత మేము  శుక్రవారం బయల్దేరి హైదరాబాద్ మల్లాపూర్ వస్తానని  ఆదివారం వీలయితే   వారిని కలుస్తానని చెప్పగా ఆనందంగా తప్పక రమ్మన్నారు

  ఈ రోజు ఆదివారం సాయంత్రం ఫోన్ చేసి నేనూ, మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి వారింటికి వెళ్లాం .మాటల సందర్భం లో తిలక్ ’’ గీతారహస్యం’’ అనువదించిన శాస్త్రిగారు  మద్రాస్ నోరి రామకృష్ణయ్యగారు బంధువులా అని అడిగితె, కాదని తాము గుంటూరు జిల్లానోరి వారమని కృష్ణయ్యగారు కృష్ణాజిల్లావారని గీతారహస్య శాస్త్రిగారి గురించి తెలీదని  చెప్పారు .సరసభారతి పుస్తకాలు వారికి అందజేయగా ,వారు తమ తండ్రిగారివీ,తమవీ గ్రంథాలు నాకు ఇచ్చారు . అన్నీ అత్యంత  విలువైనవే . శాస్త్రిగారి కొన్నిఆధ్యాత్మిక  పుస్తకాలు ఉయ్యూరు లైబ్రరీ లోతీసుకొని చదివాను .కానీ ఆయనే ఈయన అని తెలియలేదు. ఈ విషయం వారికీ చెప్పాను .నవ్వారు .సరసభారతి ఉగాది వేడుకలకు రమ్మని ఉగాది పురస్కారం అందుకోమని  ఆహ్వానిస్తే తప్పక వస్తానన్నారు .సంభాషణలో శ్రీ అందుకూరి శాస్త్రిగారి ప్రస్తావన వచ్చింది ఆయన తనకు బాగా తెలుసునన్నారు .అందుకూరి వారికి అక్కడి నుంచే ఫోన్ చేస్తే వారి శ్రీమతిగారు అందుకొని కాసేపట్లో వస్తారని చెప్పగా మళ్ళీ చేసి ఆమాట ఈ శాస్త్రిగారికి చెప్పాను .ఇంటికి వచ్చాక అందుకూరి వారే ఫోన్ చేసి శాస్త్రిగారితో తమకు దూర బంధుత్వమూ ఉందని చెప్పగా ఉయ్యూరు ఆహ్వానించానని చెబితే తప్పక అలాంటి వారిని సన్మానించాలన్నారు .  అందుకూరి వారు మా ఇద్దర్నీ వారింటికి ఆహ్వానించారు .21 మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి ఇంట్లో సత్యనారాయణ వ్రతం చేయిస్తున్నానని  ,శుక్రవారం బాచుపల్లి మా రెండో అబ్బాయి శర్మ ఇంట్లో సత్యనారాయణ వ్రతం చేయి౦చటానికి  వెడతామని, వీలుని బట్టి అక్కడినుండి వచ్చే ప్రయత్నం చేస్తామని చెప్పాను .నోరివారు మంగళవారం సాయంత్రం 6 గంటలకు త్యాగరాజ గాన సభలో ఒక సభ తన అధ్యక్షతన జరుగుతుందని తప్పక రమ్మని చెప్పి  5 గంటలకు వారింటికి వస్తే తామే కారులో తీసుకు  వెడతామనగా సరే అన్నాను

   ఈ విధంగా అనుకోకుండా ఒక ఆధ్యాత్మిక వేత్తను ,తండ్రిగారి పేరు నిలబెడుతున్నకుమారరత్నం అయిన బ్రహ్మశ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారిని సందర్శించిన మహద్భాగ్యం నాకు  కలిగింది .

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-11-18 –కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

—   
— 

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -4

333-మహాకాళీ సుప్రభాత కర్త –ముత్యం పేట గౌరీ శంకర శర్మ(1968 )

   శ్రీ ముత్యం పేట గౌరీశంకర శర్మ తెలంగాణా మెదక్ జిల్లా దుబ్బాకమండలం లచ్చపేట లొ శ్రీ నాగ లింగ శాస్త్రి ,శ్రీమతి రాజ్యలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించాడు .ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ నాచారం లొ ఉంటున్నాడు .వేములవాడ రాజరాజేశ్వరీ కళాశాలనుంచి సంస్కృత౦ లొ బి. ఏ.,ఉస్మానియా యూనివర్సిటినుండి తెలుగు సంస్కృతాలలో  ఎం ఏ . డిగ్రీలుపొంది కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం ఫిల్ అందుకున్నాడు .

 శంకర శర్మబాల్యమిత్రుడు ముదిగొండఅమరనాధ శర్మతో కలిసి   సంస్కృతం లొ మహాకాళీ సుప్రభాతం ,శ్రీ రామ చంద్ర సుప్రభాతం ,చాము౦డేశ్వరీ స్తోత్రం రాశాడు . ముదిగొండ అమరనాధ శర్మతో కలిసి 10 సంస్కృత ఆంద్ర అస్టావవధానాలు చేశాడు .భువన విజయ సాహిత్య రూపకాలలో  ధూర్జటి ,పెద్దన ,గా 50 ప్రదర్శనలిచ్చాడు .వైదిక ధర్మ కర్మ నిష్ణాతుడు .20 07 లొ నోరి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారి ‘’కలాసుబ్బారావు స్మారకపురస్కారం ,20 08  లొ సద్గురు శివానంద మూరర్తిగారి సమక్షం లొ శైవ క్షేత్రం లొ అమరనాధ శర్మతో కలిసి అష్టావధానం చేసి పురస్కారం పొందాడు 2009లోసత్యసాయి సేవాట్రస్ట్ బూర్గుపల్లి గజ్వేల్ వారిచే ఉత్తమ సంస్కృత పండిత పురస్కారం ,సిద్ధిపేట స్వర సాధన వారి చే ‘’ఉపాధ్యాయ రత్న ‘’పురస్కారం ,2011 లొ వంశీ అంతర్జాతీయ సంస్థచే ఉగాది పురస్కారం ,గిడుగు రామమూర్తి జయంతి సందర్భంగా మెదక్ జిల్లా ఉత్తమ భాషోపాధ్యాయ పురస్కారం ,కలెక్టర్ చే సన్మానం అందుకొన్నాడు ఆకాశవాణిలో అమరవాణిసంస్కృత ప్రసంగాలు చేశాడు శైవమత ప్రబోధిని మాసపత్రికకు అయిదేళ్లుగా సహాయ సంపాదకుడు .

334-శ్రీ నోరి నరసి౦హోదాహరణకర్త –ముదిగొండ అమరనాథ శర్మ (1968 )

 దుబ్బాక వాస్తవ్యుడైన ముదిగొండ అమరనాథ శర్మఅనర్గళంగా సంస్కృత రచన చేయగల దిట్ట . 15-7-1968 న మెదక్ జిల్లా దుబ్బాకమండలం లచ్చం పేట లొ జన్మించాడు తలిదండ్రులు శ్రీమతి శ్రీ సిద్ధమణి శివారాధ్య .6 వ తరగతినుంచి బియే ఓ ఎల్ వరకు వేములవాడ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ సంస్కృత కళాశాలలో చదివాడు ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయం నుంచి  తెలుగు సంస్కృతంలలో ఎం ఏ డిగ్రీలను ,పిహెచ్ డి  పొందాడు .సికందరాబాద్ సర్దార్ వల్లబాయి పటేల్ డిగ్రీకాలేజి లొ సంస్కృత ఉపన్యాసకుడు .

  మా టివిలో ‘’శివ గీతా ప్రవచనం ‘’అమరవాణీ ప్రసంగపాఠాలు రేడియో ప్రసంగాలు శ్రౌత శైవంపై ఉపన్యాసాలు ఇస్తున్నాడు భువన విజయం లొ ధూర్జటి పాత్ర పోషిస్తాడు .బాల్యమిత్రుడు ముత్యంపేట గౌరీ శంకర శర్మతోకలిసి సంస్కృత తెలుగు అష్టావధానాలు 10 చేశాడు .ఈ జంటకవులు శ్రీ మహాకాళీ సుప్రభాతం  శ్రీ రామ చంద్ర స్వామి సుప్రభాతం ,శ్రీ చాము౦డేశ్వరీ సుప్రభాతం ,సద్గురు శివానందాస్టకం  రాశారు .శ్రౌత శైవ  సేవలో  జీవితం ధన్యం చేసుకొంటున్నారు .శైవ మహా పీఠం ఆస్థాన పండితుడు .సద్గురు శ్రీ శివానందమూర్తి  శ్రీ నారా చంద్ర బాబు గార్లనుండి సంస్కృత పండిత పురస్కారాలు అందుకొన్నాడు .

 .సంస్కృతం లొ చాలారచనలు చేసినా   నోరి నరసింహ శాస్త్రి గారి 114జయంతి సందర్భంగా శాస్త్రిగారిపైసంస్కృతం లొ  ‘శ్రీ నరసి౦హోదాహరణ ‘’అనే స్తుతి లఘు కృతి రాశాడు .దీనికి డా ముదిగొండ శివప్రసాద్ ఆశీరామోదం రాశారు . సాధారణంగా ఉదాహరణ రచన చేయటానికి కవులు ఇష్టపడరు .ముఖ్యంగా దేవతా స్తుతికే ఉదాహరణ రాస్తారు .ఒక్కోసారి మానవోత్తములపైనా రాశారు .రుషి తుల్యుడైన కవి సమ్రాట్ బ్రహ్మశ్రీ నోరి నరసింహ శాస్త్రి గారిపై రాసినది కనుక గ్రంధము సుగంధమైనది అన్న ముదిగొండ శివ ప్రసాద్ గారి మాట అక్షర సత్యం .అమరనాధశర్మ రచన గుణబందురమై శోభిల్లింది ఇందులోని ఒకటి రెండు ఉదాహర శ్లోకాలను ఉదహరిస్తాను

-నోరి వంశ కులోత్పన్నం –కవి  సమ్రాద్విభూషితం –నరసింహ శాస్త్రిణ౦ వందే –నానా శాస్త్ర విశారదం ‘’

1-ప్రధమా విభక్తిః-

శ్రీమన్నోరి కులోద్భవో విజయతే శ్రీ నారసి౦హాభి ధో –ధీరోదాత్త కవిత్వ తత్వ లసితో రమ్యార్ధభావాన్వితః

సచ్చారిత్ర వినూత్న లక్షణయుతో సత్యవ్రతీ సాత్వికో –శ్రీ చక్రాంకిత మానసో గురువరో విజ్ఞాన కోశాన్వితః

మహా లక్ష్మ్యా సుపుత్రోయం హనుంచ్చాస్త్రి తోషకః –నరసింహ మహా ప్రాజ్ఞః జీయా దాచంద్ర తారకం ‘’

ప్రశస్త స్తోత్రియ ప్రమాణ విద్యయా విరాజతే –వివేక నిత్య సత్య తత్వ చిన్మయాఖ్య దీక్షయా

సమగ్ర కావ్య నాటకాది నవ్యభావనాన్వితో –నృసింహ సత్కవీశ్వరోహి నిత్య నూత్న భావుకోః’’

2-సప్తమీ విభక్తిః

రాస్ట్రే స్మిన్ ‘’త్వయి ‘’కావ్య దివ్య రచనా నిర్మాణ పారీణతా –లోకేస్మిన్ భవదీయ దివ్య గరిమా భో భూయతే సర్వదా

విశ్వేస్మిన్ వరగేయ నాటిక కథా’’యుష్మాసు ‘హృద్యాన్వితా –శ్రీ విద్యాచ ‘’భవత్సు ‘’శాక్తమహిమా నిత్యం దారీ దృశే ‘’

శ్రీ శృంగేరీ విరూపాక్ష –పీఠాదీశ్వర సన్నిధౌ –శాస్తార్ధ చింతనం కృత్వా –కృత కృతాశ్చశాశ్వతం ‘’

పా౦డిత్యే ‘’కవనే ‘’పురాణ కథనేశ్రీ చక్ర నిత్యార్చనే –వేదాంతే శృతి గోప్య దివ్య విషయే వాక్యార్ధ చర్చాన్వితే

వక్తృత్వేచకుటుంబ పోషణ విదావధ్యాపనే దార్మికే –సర్వత్రాపి ‘’భవత్సు ‘’నవ్య పటుతా సందృశ్యతే సర్వదా ‘’

3-సార్వ విభక్తికం

‘’విశ్వేస్మిన్ కవిరాట్ ‘’త్వమేవ ‘’గణవాన్ జ్ఞానీతి’’త్వామేవ ‘’హి-త్వయ్యే తత్ప్రతి భాతిశబ్ద నిచయో ‘’తుభ్యం ‘’నమోసజ్జనాః

‘’త్వద్వైనూత్న’’ విశేష భావ మఖిలం సంప్రార్ధ్యతే సర్వదా –పాండిత్యం ‘’తవ ‘’సార్వకాలికమహో ‘’త్వయ్యై వ ‘’విజ్ఞానిదీ   సర్వత్రాపి విరాజతే బహుదా స్తోతుం సమాయా౦తిచ

ముదిగొండ సువంశేన –అమరానాదాఖ్య శర్మణా-రచితం నరసింహస్య –ఉదాహరణ వాజ్మయం ‘’

ఈ సంస్కృత ఉదాహరణ శ్లోకాలకు ఆయన మిత్రుడు శ్రీ ముత్యం పేట గౌరీ శంకరశర్మ తెలుగు అనువాదమూ చేశాడు .

ఆధారం -ఈ పుస్తకాన్ని నిన్నసాయంత్రం బ్రహ్మశ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శర్మగారు నాకు అందజేయగా దాని ఆధారంగా ఈ ఇద్దరు గీర్వాణకవులపై రాశాను.

335-శ్రీ నృసింహ సాంఖ్య దర్శన కర్త –శ్రీ రాణీ నృసింహ మహాగ్ని చిత్ (1860)

శ్రీ రాణీ నృసింహ మహాగ్ని చిత్ గారే శ్రీ శృంగేరీ విరూపాక్ష పీతాదిపులైన జగద్గురు  బోధానంద భారతీ స్వామి .వీరు 1860 డిసెంబర్ 13 తూర్పు గోదావరిజిల్లా ఎనుగులమహల్ అగ్రహారం లొ శ్రీ రాణీ అనంత శాస్త్రి శ్రీమతి లక్ష్మీదేవి దంపతులకు శ్రీ నరసింహస్వామి వర ప్రసాదంగా  జన్మించారు . 8 వ ఏట ఉపనయనం జరిగి శ్రీ కర్రా సింహాద్రి శాస్త్రిగారి వద్ద సంస్కృత సాహిత్య ,జ్యోతిష విద్యలను నేర్చారు .12 వ ఏట పూనా లొ ‘’కేరో లక్షణ ఛత్రే’’గారి శిష్యులై పదేళ్ళు  వేద వేదా౦గ  పారీణులయ్యారు  . లోకమాన్య బాలగంగాధర తిలక్ వద్ద ఆంగ్లవిద్య నేర్చారు .

   12 వ ఏట తలిదండ్రులతో దేశాటన చేస్తూ ఒరిస్సాలోని కటక్ లొ జ్యోతిశ్శాస్త్ర పండితులను వాదం లొ ఓడించి సత్కారం పొందారు 22 వ ఏట విజయనగరం మహారాజా ఆనందగజపతి సంస్థాన పండితులయ్యారు .ప్లవనామ సంవత్సర అధికమాస వివాద సందర్భంగా రాజమండ్రి జ్యోతిష సభలోపాల్గొని తనవాదానికి విజయం పొంది ‘’దైవజ్ఞ సార్వ భౌమ ‘’బిరుదుపొందారు .రాజావారి ఆస్థానంలో ఉంటూనే చిన్నవయసులోనే ‘’ఆహితాగ్ని ‘’అయి ,యజ్ఞం చయనం,బృహస్పతి నవాన్తరాది శ్రౌతకర్మలలోప్రసిద్ధి చెంది ‘’నరసింహ మహాగ్ని చిత్ (చయనులు )అయ్యారు. విశాఖ అంకితం జగ్గారావు సంస్థానం లొ ‘’దివాను ‘’పదవి పొంది అసమాన లౌకిక ప్రజ్ఞతో అపర యుగంధర మహామంత్రి అనిపించారు .కశింకోట సంస్థానాధిపతి శ్రీ మారెళ్ళ వేంకట చలం పంతులు గారి అభ్యర్ధనపై ‘’వైదిక బోర్డ్ ‘’ప్రెసిడెంట్ గా  రెండేళ్ళు న్నారు.

  మహాగ్ని చిత్ గారు సంస్కృతం లొ ‘’నృసింహ సాంఖ్య దర్శనం ‘’ అనే శంకరాద్వైతాన్ని గణిత శాస్త్రం తో నిరూపించే భాష్య ప్రయుక్త సూత్ర గ్రంథం రచించారు .వీరి విజ్ఞాన ప్రాభవానికి జగద్గురు  పీతాధిపతులు ‘’సాంఖ్యా చార్య ‘’బిరుదుతో సత్కరించారు .37వ ఏట ‘’సూర్య గ్రహణము –శుద్ధాద్వైత ప్రతిపాదకము ‘’అని నిరూపిస్తూ ‘’చిత్సూర్యా లోకము ‘’అనే సంస్కృత నాటకాన్ని వేదాంతపరంగా ,శృంగారపరంగా రాశారు .ఇవే కాక తిధికల్పవల్లి ,చూడామణి కాలమానోపపత్తి మొదలైన అరుదైన జ్యోతిష గ్రంథ రచన చేశారు .’’యోగ దర్శనం ‘’అనే వేదాంత గ్రంథమూ రాశారు .భార్య మరణించగా మూడు తరాలనుండీ వస్తున్న  సన్యాసాశ్రమాన్ని స్వీకరించి శ్రీ విశ్వావసు సంవత్సర సంక్రమణ పర్వదినాన తురీయాశ్రమాదిపతులై శ్రీ శృంగేరీ విరూపాక్ష మఠం ను తూర్పు గోదావరిజిల్లా మండపేట లొ అధిస్టించి 17 సంవత్సరాలు పీఠాదిపతిగా ఉండి ‘’పరతత్వో పన్యాసం ‘’గ్రంథాన్ని శంకరాద్వైతానికి సంధానిస్తూ రచించారు .పీఠానికి శ్రీ కళ్యాణా నంద స్వామి వారిని అభి షిక్తులను చేసి విరమణ పొందారు .ఇప్పడు ఈపీఠం గుంటూరులో విరాజిల్లుతోంది .తర్వాత ఎనిమిదేళ్ళు బ్రహ్మ నిస్టా  గరిస్టులై విజయవాడ దుర్గా క్షేత్రం లొ ప్రజోత్పత్తి చైత్ర బహుళ అష్టమి గురువారం సిద్ధి పొందారు .కృష్ణ లంకలో వీరి సమాధి దర్శించవచ్చు

336-హంస కిరణావళీ కర్త –  శ్రీ రాణీ వేంకటాచలపతి ప్రసాద మహాగ్ని చిత్(1890 )

  శ్రీ రాణీ వేంకటాచలపతి ప్రసాద మహాగ్ని చిత్ గారు శ్రీ రాణీ నృసింహ మహాగ్ని చిత్ గారి పుత్రులే .కోనసీమ వాడ పాలెం లొ 11 9-1890 జన్మించారు.బాల్యంలోనే వేదవేదాంగాలు నేర్చారు .విజయవాడ చేరి శ్రీ వెంకటేశ్వర ఆయుర్వేద కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా 36సంవత్సరాలు సేవ చేశారు .విద్యార్ధులకు వైద్య విద్య నేర్పటం లొ వీరి విధానం ఆసక్తిగా ఉండేది .విదేశాలను౦డికూడావచ్చి వీరివద్ద శాస్త్రాలు నేర్చుకొనేవారు .

  ప్రసాద మహాగ్ని చిత్ గారు సంస్కృత గ్రంథాలు చాలా రాశారు .అందులో శ్రీ చక్ర ప్రాసాదము ,మాతృకా ప్రాసాదము ,సాంఖ్య వేదాంతప్రాసాదీయ భాష్య ముక్తాఫలము ,బ్రహ్మావగత్యో  పన్యాసము ,హంస కిరణావళీ,భానభాస్కరము విమర్శనామృతము ,సారోప దర్శనం మొదలైనవి ,  వీరి సంస్కృత గ్రంధములు అంత తేలికగా కొరుకుడు పడవు .ఇది గ్రహించి తర్వాత వారే తెలుగు అనువాదాలు రాసి సరళం చేశారు .తండ్రిగారి ‘’నృసింహ సాంఖ్య దర్శనం ‘’కూడా అర్ధం చేసుకోవటం కష్టమే .దీనికి ‘’చక్రవాకీ ‘’అనే తెలుగు తాత్పర్యం రాసి జ్జ్ఞాసులకు అందుబాటులోకి తెచ్చారు .వీరి సారోపదర్శనం ,భానభాస్కరం లకు కూడా తెలుగు తాత్పర్య గ్రంథాలను శిష్యమండలి ప్రచురించారు   తండ్రిగారిలాగానే యజ్ఞయాగాది చయ బృహస్పతి నవాంత కర్తలు .పండిత శిరోమణి .శ్రీ విద్యా బ్రహ్మవిద్యా విద్వద్వరే ణ్యులు వీరుసన్యాసం స్వీకరించి శ్రీ పరిపూర్ణ ప్రకాశానంద భారతీ స్వామి ‘’నామధేయులై  ప్రస్తుతం తురీయాశ్రమం స్వీకరించి విజయవాడలో ఉంటున్నారు .

   ఆధారం –బ్రహ్మశ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు నిన్న సాయంత్రం నాకు అందజేసిన ;;శ్రీ రాజ్ఞీ నృసింహ మహాగ్నిచిత్ ప్రణీత ‘’నృసింహ సాంఖ్య దర్శనం’’(సంస్కృత తెలుగుచక్రవాకీ  వ్యాఖ్యానం ),శ్రీ పరిపూర్ణ ప్రకాశానంద భారతీ స్వామి వారి ‘’సారోప దర్శన ,భానభాస్కర శ్చ ‘’.

   సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19 11- 18 –కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -11

18 అధ్యాయం –అహల్యా సంగమ ఇంద్ర తీర్ధం

బ్రహ్మ అహల్యాసంగమ క్షేత్రాన్ని నారదుని చెబుతూ ‘’ఒకసారి అత్యంత సుందరాంగిని సృష్టించి ,ఆమెను ఎవరు పోషించగలరా అని ఆలోచించి ,అన్నివిధాల శ్రేష్టుడైన గౌతమమహర్షికి ఇచ్చి యవ్వనవతిఅయేదాకా  పోషించి తర్వాత తనకు అప్పగించమని చెప్పాడు .అలాగే పోషించి యవ్వనవతి అయిన ఆమెను బ్రహ్మకు అప్పగించాడు .ఆమెను ఇంద్ర అగ్ని వరుణాదులుతమకే ఇమ్మని కోరారు .అందరూ ఆమెకావాలన్నారు .ఎలాగైనా ఇంద్రుడు దక్కించుకోవాలని ఉన్నాడు .బ్రహ్మ అన్నీ ఆలోచించి ఆకన్యకకు  గౌతముడే తగినవాడని నిశ్చయించి   అందరి ని పిలిపించి  ,ఆ బాలికచేత అందరి బుద్ధి ,ధైర్యం  మధించ బడింది కనుక ఆమెకు ‘’అహల్య ‘’అనే పేరుపెదుతున్నానని ,ఎవరు ముందుగా భూ ప్రదక్షిణం చేసి వస్తే వారికి ఆమెను భార్యగా ఇస్తానని ప్రకటించాడు .సుర గణమంతా ప్రదక్షిణకు వెళ్ళారు .గౌతముడు మాత్రం అక్కడనుండి కదలలేదు .

  ఇంతలో కామధేనువు అర్ధ ప్రసూత అయి అక్కడికి వచ్చింది .దానినే భూమిగా భావించి కామధేనువు చుట్టూ ప్రదక్షిణం ,లింగ ప్రదక్షణం చేసి గౌతముడుబ్రహ్మ దగ్గరకు వెళ్లి తన భూ  ప్రదక్షిణ పూర్తయిందని చెప్పగా  .అప్పటికి దేవతలెవరూ భూప్రదక్షిణ చేసి తిరిగి రానందున ధ్యానయోగం తో గౌతముడు చెప్పినది సత్యమే నని గ్రహించి అహల్యను గౌతమునికి ఇచ్చి వేద్దామనుకొని ఆయనతో ‘’అర్ధ ప్రసూత ఐన కామధేనువు సప్త ద్వీపవతి ఐన భూమి అవుతుంది .లింగ ప్రదక్షణకూడా భూ ప్రదక్షిణకు సమానం’’అని చెప్పి అహల్యను గౌతమమహర్షికి ఇచ్చేశాడు బ్రహ్మ .అహల్యా గౌతముల వివాహం అయిపొయింది .

  అప్పుడు దేవతలంతా తిరిగి వచ్చి వారి దాంపత్యాన్ని  అభినందించి ,ఆశీర్వదించి స్వర్గానికి వెళ్ళారు. బ్రహ్మగిరిపై అహల్యా గౌతములు హాయిగా కాపురం చేస్తున్నారు .ఇంద్రుడు ఇక్కడి వీరి వైభవానికి అసూయ చెంది ,ఏదో ఒక రూపంలో గౌతమభవనం చేరాలని ప్రయత్నించి విఫలుడయ్యాడు .ఒకరోజు గౌతముడు పూర్వాహ్న క్రియలు నిర్వర్తించి శిష్యులతో ఆశ్రమం వదలి ,బయటికి వెళ్ళాడు .ఇదే అదను అనుకోని గౌతమ వేషంతో ఆశ్రమం ప్రవేశించి ,ఆమెతో సరసల్లాపాలు చేస్తూ ఉన్నా ఆమెకు వాడు ఇంద్రుడని తెలియక వాడితో రమించింది ..గౌతముడు తిరిగి రాగా ఆమె యధాప్రకారం ఎదురు  రాలేదని గ్రహించగా ,ముని వనితలు ఆయనతో ‘’బయటా ,లోపలా మీరే ఉన్నారేమిటి స్వామీ . బహు వేషం ఆశ్చర్యంగా ఉందే ‘’అన్నారు .ఏదో కొ౦పమునిగిందని అహల్యను బిగ్గరగా పిలిచాడు .విషయం అర్ధమైన అహల్య మాయా గౌతముడిని ‘’గౌతమముని రూపం లొ వచ్చి మోసం చేసిన నువ్వెవరు ‘’అనగా కంగారు పడి బిడాల రూపం పొందాడు .  మహర్షిభార్యను  ‘’ఎందుకీ సాహసం చేశావు ?’’అని అడుగగా ఆమె మారాడక సిగ్గుతో నిలబడి పోగా, బిడాలాన్నితానెవరని ప్రశ్నించగా ‘’ఇంద్రుడిని .నేనే పాపం చేశాను .క్షమించు ‘’అనగా క్రోధంతో ‘’భగ ప్రీతితో పాపం చేశావు కనుక సహస్ర భగాలు కలవాడివైపో’’అనీ , అహల్యను ‘’ఎండిన నదిగా మారిపో ‘’అనీ ఇద్దర్నీ శపించాడు ముని.

  అహల్య తన నిర్దోషిత్వాన్ని మునికి చెప్పింది’’అన్య పురుషులను కోరే స్త్రీలు అక్షయనరకం పొందుతారు .వాడు మీ రూపం లొ వచ్చాడు .దీనికి సాక్ష్యం రక్షకులే ‘’అనగా వాళ్ళు కూడా అహల్య సత్యమే చెప్పిందని చెప్పారు .జాలిపొందిన మహర్షి ఎండిన రూపం లొ ఉన్న అహల్యానది ఎప్పుడు గౌతమి నదితో కలుస్తుందో అప్పుడు స్వస్వరూపం పొందుతుందని చెప్పాడు .ఆమె అలాగే నదిగా మారి, ఎండిపోయి, గౌతమితో  సంగమించగా , మళ్ళీ పూర్వ రూపం పొంది౦ది .ఇంద్రుడు గౌతముని ప్రార్ధించగా గౌతమీనదిలో  స్నానం చేస్తే దోషం హరిస్తుందని చెప్పగా అట్లాగే చేసి మళ్ళీసహస్రాక్ష  దేవేంద్ర రూపం పొందాడు .అప్పటినుంచి ఈ తీర్ధం అహల్యాసంగమం అనీ ,ఇంద్ర తీర్ధమని పేరు పొందింది అని బ్రహ్మ నారదునికి చెప్పాడు ‘’

   సశేషం

  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -19-11-18-కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్ .

8-11-18ఆదివారం సాయంత్రం హైదరాబాద్ హెచ్ ఏం టి నగర్ లో తొలితెలుగు చారిత్రకానవలా రచయిత స్వర్గీయ నోరి నరసింహ శాస్త్రి (రేపల్లె )గారికుమారులుశ్రీ చక్రోపాసకులు ,శ్రీ విద్యా రత్నాకర ,,శ్రీవిద్యానందాది బిరుదాంకితులు బహు ఆధ్యాత్మిక గ్రంధకర్త నోరి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు బ్రహ్మశ్రీ నోరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారి స్వగృహం లో నేను

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -10

17-అధ్యాయం -శ్రీ చక్రతీర్ధ౦

బ్రహ్మ ‘’చక్రతీర్ధం విశేషమైనది .ఇక్కడి స్నానం వైకుంఠ ప్రాప్తి నిస్తుంది .శుక్ల ఏకాదశినాడు గణికా సంగామస్నానం పరమపద హేతువు .పూర్వం విశ్వధరుడనే వైశ్య ధనవంతునికి ముసలితనం లొ ఒక కొడుకు కలిగాడు .సకల సద్గుణరాశి .కాని చిన్నతనం లోనే చనిపోయాడు .ఆ తలి దండ్రుల దుఖం వర్ణనాతీతం .వాడితోపాటే మరణి౦చాలనుకొన్నారు .వారి కడుపుశోకం విన్నయముడు మనసుకరిగి ‘’డ్యూటీ మానేసి’’ గోదావరీ తీరం చేరి నిష్టతో జనార్దన ధ్యానం చేశాడు .దీనితో మరణాల సంఖ్యతగ్గి జనాభావృద్ధి చెంది భూభారం విపరీతంగా పెరిగింది .భరించలేని భూదేవి దేవేంద్రునికి మొరపెట్టి కారణం అడిగింది .తనకు తెలియదన్నాడు .అయితే ప్రజలను సంహరించేట్లు యముని ఆదేశించమని కోరింది .యముడిని త్వరగా తీసుకురమ్మని ఇంద్రుడు సిద్ధ కిన్నరులను పంపాడు .యమపురానికి వెళ్లి యముడు కనపడక ఇంద్రుడికి చెప్పారు .ఇంద్రుడు యముని తండ్రి ఐన సూర్యుని అడుగగా గోదావరీ తీరంలొ తీవ్ర తపస్సులో లొ ఉన్నాడని చెప్పాడు .కారణం మాత్రం తెలీదన్నాడు .ఇంద్రుడు తనపదవికి యముడు ఎసరు పెట్టబోతున్నట్లు భావించి మామూలు ప్రకారం తపోభంగానికి అచ్చరలను పంపాలను కొని వారిలో ఎవరు సమర్ధులు అని అడిగితె వాళ్ళు మాట్లాడలేదు .అప్పుడు తానె దేవ సైన్యం తో వెళ్ళాడు .ఇంద్రుని విషయం తెలిసి శ్రీహరి యమునికి రక్షగా చక్రాన్ని నిలిపాడు .అక్కడ చక్రతీర్ధమేర్పడింది .మేనక స్వామి భక్తితో తాను వెళ్లి తపోభంగం చేస్తానన్నది .సరే పొమ్మన్నాడు .రూపంమార్చి యముని దగ్గరకొచ్చింది .విలాసంగా ,కవ్వింపుగా హిందోళ రాగం తో అవ్యక్త మధురంగా పాడి నాట్యమాడింది .ఇంకేముంది’’ యముండ’’అని ప్రగల్భాలు పలికేవాడి మనసు చంచలమై ,కామాగ్ని దగ్దుడై మేనక పై మరులు చూపగా ,ఆమె అదృశ్యమై, నదీ రూపం పొంది ,గౌతమీ నదిలో చేరి దేవ విమానం లొ స్వర్గానికి బయల్దేరగా యముడు ఆశ్చర్యపోగా ,సూర్యుడు వచ్చి ‘’నీ పరి రక్షణ బాధ్యతమళ్ళీ చేబట్టు .ఎవరి విధి వారు చేయకపోతే జీవిత చక్రం నడవదు .నేనూ బ్రహ్మా భూదేవి మా విధిని ఎన్నడూ వదలలేదు .’’అనగానే యముడు ‘’క్రూరమైన కార్యం చేయల్సి వస్తోంది.చేయలేకపోతున్నాను ‘’అనగా తండ్రి ‘’మేనక గోదావరీ స్నానం చేసి స్వర్గానికి వెళ్ళటం చూశావు కదా .నువ్వు తీవ్ర తపస్సు చేశావు .తపస్సుకు అంతం లేదు .యమపురానికి వెళ్లి మళ్ళీ విధిలో చేరి పాలన సాగించు ‘’అని హితవు చెప్పి ,గౌతమీ స్నానం చేసి స్వర్గం చేరాడు భానుడు .యముడు కూడా గోదావరీ స్నానం చేసి యమపురి చేరాడు . అప్పటిదాకా యముడికి రక్షక చక్రంగాఉన్న విష్ణు చక్రం తన విధి పూర్త యినందున మళ్ళీ శ్రీ మహా విష్ణువును చేరింది .ఈ చక్రతీర్ధ కథవిన్నా, చదివినా ,ఆపదలు నశించి ,దీర్ఘాయుస్సుతో జీవిస్తారని నారదునికి బ్రహ్మ తెలియ జేశాడు .

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-11-18-కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -18-11-18 –కాంప్ –మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

—

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://sarasabharativuyyuru

లైబ్రరీ వారోత్సవం 3 వ రోజు

గౌతమీ మాహాత్మ్యం -9

15వ అధ్యాయం –పైశాచ తీర్ధం

బ్రహ్మ ‘’గౌతమీనది దక్షిణ తీరాన ,బ్రహ్మగిరి ప్రక్కన ఉన్న అంజన పర్వతం పై శాపగ్రస్త యైన’’అంజనా ‘’అనే  ఒక అప్సరస ఉంది.ఆమె తలవానర తల .భర్త కేసరి .ఇతనికి ‘’అద్రికా ‘’అనే మరోభార్యకూడా ఉన్నది .ఈమె కూడా శాపగ్రస్త అప్సరసయే .ఈమె కూడా ఇక్కడే ఉంటోంది .ఒకసారి కేసరి దక్షిణ సముద్రానికి వెళ్ళగా ,అగస్త్యముని ఇక్కడికి రాగా ఈ ఇద్దరూ భక్తితో పూజించారు .సంతోషించి వారిని వరం కోరమనగా ఇద్దరూ ‘’అందరికంటే బలవంతులు శ్రేస్టులు ,లోకోపకారులు ఐన పుత్రులను ప్రసాదించ ‘’మని కోరారు ‘’అలాగే ‘’అని ఆయన వెళ్లి పోయాడు .

ఒకరోజు ఈ స్త్రీలు నాట్యం చేస్తూ ,పాటలుపాడుతూ వినోదిస్తుండగా అప్పుడు వాయుదేవుడు నిరుతి చూసి చిరునవ్వు నవ్వగా ,వీరు కామంతో దగ్గరకు చేరబోగా తాము దేవతలమని వారిద్దరూ తమకు భార్యలౌతారని అనగా’’ సరే ‘’అన్నారు .అంజనకు వాయు దేవుని ప్రభావంతో హనుమంతుడు ,నిరుతి ప్రభావం తో అద్రికా కు ‘’అద్రి’’అనే పిశాచ రాజు పుట్టారు భర్తలు తిరిగి రాగా విషయం చెప్పి ,తమ తలచేత రూపం వికృతమై౦దని మొరపెట్టుకోగా గౌతమీ స్నాన దానాలు శాపమోచనం అని చెప్పి అదృశ్యమయ్యారు. పైశాచ రూపమైనఅద్రి అంజనను హనుమంతునిగౌతమీ స్నానం చేయించగా హనుమ అద్రిక నుకూడా తీసుకొచ్చి  స్నానం చేయించాడు. అప్పటినుంచి ఇది ‘’పైశాచ తీర్ధం ‘’అయింది.’’వృషాకపి తీర్ధం ‘’అనే పేరుకూడా ఉన్నది . ‘’అన్నాడు నారదునితో .

16వ అధ్యాయం –క్షుధా తీర్ధం

నారదునికి బ్రహ్మ క్షుధా తీర్ధ విశేషాలు తెలియజేస్తూ ‘’ఒకప్పుడు కణ్వ మహర్షిఆకలితో అన్ని చోట్లలో తిరిగి సర్వ సమృద్ధమైన గౌతమాశ్రమం చేరి ఇక్కడి వైభవం చూసి ఆశ్చర్యపోయి తానూ గౌతముని వంటి ముని శ్రేస్టుడనే ,కనుక ఆయనను భిక్ష యాచించను అనుకోని గంగానదికి వెళ్లి స్నానం తో శుచియై, దర్భాసనం పై కూర్చుని గంగను, క్షుదను  –‘’నమస్తేస్తు గంగే పరమార్తి హారిణే నమః క్షుధేసర్వజనార్తికారిణి-నమో మహేశాన జటోద్భవే శుభే నమో మహా మృత్యు ముఖాద్వినిః సృతే-క్షుధా రూపేణసర్వేషాం తాపపాప ప్రదే నమః –నమః శ్రేయస్కరీ దేవి నమః పాపప్రతర్దిని –నమః శాంతి కరీదేవి నమో దారిద్ర్య నాశిని ‘’  అంటూ స్తుతించాడు  .ప్రీతి చెంది గంగ  మనోహరాకృతిలో,  క్షుద భీషణాకారం తో  ప్రత్యక్షమై నారు.కణ్వమహర్షి నమస్కరించి’’సర్వమంగళ మాన్గల్యే బ్రాహ్మి మహేశ్వరి శుభే –వైష్ణవి త్ర్యంబకే దేవి గోదావరి నమోస్తుతే ‘’-సర్వ పాప కృతాం పాపే ధర్మకామార్ధ నాశిని-దుఃఖ లోభ మయీ దేవి క్షుదే తుభ్యం నమోనమః ;;అని కీర్తించాడు .ఇద్దరూ ప్రసన్నులై కావాల్సిన వరం కోరుకోమనగా ‘’దేహి దేవి మనోజ్ఞాని కామాని విభవం మమ-ఆయుర్విత్తం చ భుక్తిం చ ముక్తిం గంగే ప్రయచ్చమే ‘’అంటే ‘’నాకు మనోజ్ఞమైన కామనలు,సంపదా,ఆయుస్సు ధనం భుక్తి ,ముక్తి ఇవ్వు ‘’అని .  గంగను –

‘’మయి మద్వంశజే చాపి క్షుధేతృష్ణే దరిద్రిణి-యాహి పాపతరే రూక్షేన భూయాస్త్వం కదాచన – అనేనస్తవేన యేవైత్వాం స్తువంతిక్షుధాతురాః-తేషాం దారిద్ర్య దుఖాని న భవేయు ర్వరో పరః ‘’   అంటే ‘’పాపురాలా తృష్ణా, దరిద్ర దేవీ రూక్షురాలా వెళ్ళిపో .నన్నూ నావంశం వాళ్ళనూ ఎప్పటికీ కలవద్దు .ఆకలిగొన్న వారెవరైనా ఈ స్తోత్రాన్ని చేస్తే వాళ్ళ దరిద్రం దుఖం కలుగకుండా చెయ్యి ‘’అని క్షుదను కోరాడు .అంతేకాక ఈ తీర్ధం లొ స్నానాదులు చేసినవారికి లక్ష్మి ప్రసన్నంకావాలనిఈ స్తోత్రాలను ఇంట్లోకాని తీర్ధంలో కాని పఠింఛిన వారికి దారిద్ర్యం ,దుఖం ,భయం కలుగాకు౦డుగాక ‘’అని కోరగా’’ అలాగే’’ అన్నారు వారిద్దరూ .అప్పటినుంచి ఇది కాణ్వ తీర్ధమని ,గాంగా అని క్షుధా తీర్ధమని ప్రసిద్ధమై సర్వపాపహరంగా ,పితరుల ప్రీతి వర్ధకంగా విలసిల్లు తోంది ‘’అని బ్రహ్మ చెప్పాడు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -17-11-18-కాంప్-మల్లాపూర్ –హైదరాబాద్

,

—

   గౌతమీ మాహాత్మ్యం-9

పదకొండవ అధ్యాయం- కుమారతీర్ధం

బ్రహ్మ నారదునితో  కార్తికేయ తీర్ధ  వివరాలు చెప్పాడు- ‘’తారకాసుర సంహారం జరిగాక స్వర్గం లో మామూలు పరిస్థితులేర్పడి  పార్వతీ దేవి కుమారస్వామితో తండ్రి, తన అనుగ్రహం వలన ముల్లోకాలలో మనసుకు నచ్చినచోట భోగాలను అనుభవించమని చెప్పింది .తల్లి’’ పచ్చ జెండా ‘’ఊపగానే   , దేవ స్త్రీలను,దేవపత్నులను వారి ఇష్టం తో, బలాత్కారం గా కూడా అనుభవించాడు .అతడిని వారిచటం ఎవరి వల్లాకాలేక పార్వతీ దేవితో చెప్పుకొన్నారు .తల్లి చాలా సార్లు చెప్పినా ,దేవతల శాపం తగుల్తుందని వారించినా వినలేదు .ఇక ఇలా లాభం లేదనుకొని కుమారుడి దృష్టి ఏ స్త్రీమీదపడితే ఆ స్త్రీ రూపం తానుపొంది తనరూపం  వాళ్ళకిచ్చింది .ఇప్పుడతనికి తాను  కామించిన స్త్రీలో తల్లి రూపే కనిపించి సిగ్గుపడి జగత్తు అంతా మాతృమయం అనే ఎరుకకలిగి , వైరాగ్యభావం పొంది ,తర్వాత తనకు బుద్ధి చెప్పటానికే అలాచేసిందని గ్రహించి, తల్లి చేసిందంతా హాస్యాస్పదం గా తోచి గౌతమీ తీరం చేరి ‘’అమ్మా గౌతమీ !ఈ క్షణం నుంచి ఏ స్త్రీ అయినా నాకు తల్లి తో సమానం అని శపథం చేస్తున్నాను ‘’అన్నాడు .శివుడికి తెలిసి, జరింగేదో జరిగిపోయింది అలాంటి ఆలోచన మానుకొమ్మన్నాడు .అందరితో అయన ‘’నేను సురపతిని సేనాపతిని ,నీపుత్రుడిని నాకు ఇంకే వరమూ అక్కరలేదు .కాని ఎవరైనా గురు పత్నిని సంగమించి మహాపాతకం చేస్తే, వారు గౌతమీ స్నానం చేస్తే పాపప్రక్షాళన పొందేట్లు ,కురూపులు మంచి రూపాన్ని పొందేట్లు అనుగ్రహించు ‘’అని కోరాడు .తధాస్తు అన్నాడు తండ్రి .అప్పటినుంచి ఇది కుమార తీర్ధమయింది .  

13-కృత్తికా తీర్ధం

బ్రహ్మ ‘’తారకాసుర సంహారం లో అగ్ని శివుని రేతస్సును తాగాడు .రేతో గర్భుడైన అగ్నిని చూసి  రుషిపత్నులు మోహ౦  చెందారు.అరు౦ధతీదేవి తప్ప, మిగిలిన ఆరుగురు మునిపత్నులు అగ్ని స్పృహమాత్రాన గర్భవతులయ్యారు .చేసిన తప్పుకు బాధపడుతూ చేసేదిలేక గంగానదికి వెళ్లి గర్భాలను పిండుకొన్నారు .ఆ గర్భాలు నురుగు రూపం లో నీటిలో చేరాయి .గాలి వలన  ఆరూ కలిసి’’షణ్ముఖునికి జన్మనిచ్చాయి.కడుపులు ది౦చేసుకొన్న మునిభార్యలు ఇళ్ళకు చేరగా, భర్తలు చీత్కరించి వెళ్ళిపోమ్మన్నారు.దిక్కులేక విలపిస్తుంటే నారదుడువచ్చి ‘’కార్తికేయుని శరణు పొందండి ‘’అని హితవు చెప్పాడు .వెళ్లి తమబాద చెప్పుకొన్నారు .జాలిపడిన తారకాంతకుడు ‘గౌతమి అనే గంగానదికి వెళ్లి స్నానం చేసి  పునీతులై శివుని పూజించండి ‘’అని చెప్పాడు .వారు అట్లాగే చేసి స్వర్గం చేరారు అని నారదుడికి బ్రహ్మ చెప్పాడు .  

14-దశాశ్వమేధ తీర్ధం

నారదునికి బ్రహ్మ దశాశ్వమేధతీర్ధ వివరాలు చెబుతూ ‘’విశ్వకర్మకొడుకు విశ్వ రూపుడు.ఇతని మొదటి భార్య కొడుకు ‘’భౌవనుడు ‘’ ఇతని పురోహితుడు కశ్యపుడితో తనకు పది ఆశ్వమేధ యాగాలు చేయాలనే కోరిక ఉందని చెప్పగా బ్రాహ్మణ శ్రేస్టలు  ఎక్కడెక్కడ చేయమంటే అక్కడ చేయమని చెప్పాడు .అన్ని సంబారాలతో దశాశ్వమేదాలు విధి విధానంగా ఒకే సారి ప్రారంభించాడు.కాని అనేక విఘ్నాలవలన  అవి సంపూర్ణం కాలేదు.గురువును సంప్రదిస్తే ,ఇద్దరూకలిసి బృహస్పతి పెద్దన్నగారు సంవర్తనుడు దగ్గరకు వెళ్ళారు .ఆయన బ్రహ్మ దగ్గరకు పంపాడు .ఆయన గౌతమీతీరం లో కశ్యపమహర్షి ఆధ్వర్యం లో ఒక అశ్వమేధం చేయమని లేక అందులో స్నానం చేస్తే చాలు పది అశ్వమేధాలు చేసిన ఫలితం కలుగుతుంది అని చెప్పాడు .

 భౌవనుడు గౌతమీ తీరం లో హయమేధం ప్రారంభించి పూర్తి చేశాడు .భూమిని దానం చేయాలని సంకల్పించగా ‘’కశ్యపమహర్శికే శైల వన ,కాననాలతో కూడిన పృద్విని దానం చేస్తానని అనటమే చాలు భూ దానం చేసినట్లే .కనుక ఆప్రయత్నం వదిలి అన్నదానం చేయమని  గంగా నది ఇసుకతిన్నెలపై చేసే అన్నదానికి మించిన పుణ్యం లేదని అనుమానం వద్దని  ఆశరీరవాణి వినిపించింది .అప్పుడు భూదేవి రాజుతో ‘’నన్ను మాటిమాటికీ దానమిస్తే నేను నీళ్ళలో మునిగిపోతాను కనుక నన్ను దానమివ్వద్దు ‘’అని చెప్పింది .ఏదానం చేయాలో చెప్పమని అడిగితే ‘’గౌతమీనదీ తీరం లో చేసిన దేదైనా  అక్షయమైన దానం అవుతు౦ దికనుక అన్నపు ముద్ద దానం చేయి దానివలన అన్నీ దానం చేసిన ఫలితం వస్తుంది ‘’అన్నది .ఆమె మాటలను ఆచరణలోపెట్టి బ్రాహ్మణులకు విశేషంగా అన్నదానాలు చేశాడు .ఆతీర్ధమే దశాశ్వ మేధ తీర్ధం అయింది .అని బ్రహ్మ నారదుడికి చెప్పాడు .

   సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -16-11-18-ఉయ్యూరు    

15-11-18గురువారం సరసభారతి 133కార్యక్రంగాలైబ్రరీ లో వారోత్సవాలు రెండవ రోజు ”గ్రంథాలయఉద్యమం” పై ప్రసంగాలు

గ్రంథాలయవారోత్సవాల మొదటి రోజు 14-11-18-బుధవారం ఉయ్యూరు కీ.శే.శ్రీ మైనేని వెంకట నరసయ్య శ్రీమతి సౌభాగ్యమ్మ దంపతుల స్మారక ఎ.సి.గ్ర౦థాలయంలో ప్రారంభోత్సవ సభలో శాసన సభ్యులు శ్రీ బోడె ప్రసాద్ గారితో నేనూ

కోనసీమ అందాలకు వేదపవిత్ర సొబగులు సౌరభాలు అద్దిన ఆహితాగ్నులు

• శిరస్సునందు కపిలవాయి పెదరామశాస్త్రి { కపిలవాయియజ్ఞేశ్వర అగ్నిహోత్రశాస్త్రి గారి పెద్ద అన్నయ్య } గారు
• హృదయం లో కపిలవాయియజ్ఞేశ్వర అగ్నిహోత్రశాస్త్రి గారు
• వామపక్షంలో కపిలవాయి చినరామశాస్త్రి { కపిలవాయియజ్ఞేశ్వర అగ్నిహోత్రశాస్త్రి గారి చిన్న అన్నయ్య} గారు
• దక్షిణ పక్షంలో కపిలవాయి గణపతిశాస్త్రి గారు
• పుచ్ఛం (తోక భాగం) లో,  కపిలవాయి వేంకటేశ్వర శాస్త్రి గారు ( కపిలవాయియజ్ఞేశ్వర అగ్నిహోత్రశాస్త్రి గారి పెద్ద కుమారులు),  కపిలవాయి రామశాస్త్రి ( కపిలవాయియజ్ఞేశ్వర అగ్నిహోత్రశాస్త్రి గారి చిన్న కుమారులు ) గారు మరియు కపిలవాయి గణపతి శాస్త్రి గారి అబ్బాయి కపిలవాయి రామకృష్ణశాస్త్రి గారు

భవదీయుడు

– శశి కుమార్ 

       గౌతమీ మాహాత్మ్యం-8

పదకొండవ అధ్యాయం –కపోత తీర్ధం

బ్రహ్మ నారదునికి కుశావర్తపు మాహాత్మ్యాన్ని వివరిస్తున్నాడు ‘’గౌతమమహర్షి దర్భాలచే త్రిప్పిన తీర్ధమే కుశావర్తం .ఇందులో స్నాన తర్పణ,దానాలు శ్రేష్టం. బ్రహ్మగిరిలో ఒక కిరాతుడు బ్రాహ్మణ, సాధు ,యతులను, గోవులను ,పక్షి మృగాలను విపరీతంగా హింసించేవాడు .వాడి ఆకారం, మాట భీకరం వికృతాకృతి కలవాడు .వాడిభార్యాపిల్లలూ అలాంటి వాళ్ళే .ఒక రోజు కొన్ని పక్షులను పట్టి పంజరం లో బంధించాడు.వేటకు వెళ్లి అలసి ఇంటికి వస్తున్నాడు  .అనుకోకుండా రాళ్ళ వర్షం గాలి తో అల్లకల్లోలమైంది  .దారి తెలియలేదు .ఒక చెట్టు దగ్గరకు చేరి ,తన పనే ఇలాఉంటే ఇంటిదగ్గర పెళ్ళాం పిల్లలు ఏమి అవస్తపడుతున్నారో అనుకున్నాడు .ఆ చెట్టుపై ఒక కపోతం అంటే పావురం సంతానం తో ఉంటోంది .అతడిభార్యకూడా ఉత్తమగుణాలుకలది .కపోత జంట ఆహారానికి వెళ్ళాయి .మగపావురం తిరిగి వచ్చింది ఆడపావురం  వేటగానికి చిక్కింది..మగపావురం పిల్లల్ని జాగ్రత్తగా  చూసుకొంటోంది .చీకటి పడింది .ఆడపావురం ఏమైందో భర్తకు తెలియదు .భార్యను గురించి ఆలోచిస్తున్నాడు,ఆమె మంచితనాన్ని పొగుడుతున్నాడు .వేటగానికి చిక్కిన ఆడపావురం తాను కిరాతుని బందీగా ఉన్నానని ,తనభర్త తనను మెచ్చటం ఆమెకెంతో ఊరట కలిగించి౦దని  చెప్పింది .భర్తతో భార్యపావురం ‘’నువ్వే నాకు రక్షా నువ్వే వ్రతం ,పరంబ్రహ్మ౦, మోక్షం .నేను చనిపోతానని విచారించకు .నీబుద్ధిని ధర్మ౦పై ఉంచు .నీవల్ల అన్ని భోగాలు అనుభవించాను ‘’అనగా విని కిందకు దిగి మగకపోతం .’’అలసిన కిరాతుడు బాగా నిద్రపోతున్నాడు .పంజరం నుంచి నిన్ను విడిపిస్తాను ‘’అనగా భార్య ‘’భార్యాభర్తల సంబంధం  అస్థిర మైంది .లుబ్ధులకు పక్షులు ఆహారం .ఒకప్రాణి మరోదానికి ఆహారం .వీడి తప్పేమీ ఉన్నట్లు నాకు అనిపించలేదు .బ్రాహ్మణులకు అగ్ని దైవం. స్త్రీలకూ పతి దైవం.వీడు మన అతిధి .అభ్యాగతికి అన్నదానం చేస్తే ఇంద్రుడు సంతృప్తి పొందుతాడు. అతనిపాదాలుకడిగితే పితరులు ,అన్నం పెడితే ప్రజాపతి ,ఉపచారాలు చేస్తే లక్ష్మీనారాయణులు పడుకొనే చోటిస్తే సర్వ దేవతలు  తృప్తి చెందుతారు.అతిధి దేవుడే అతనిసేవ అన్ని క్రతువులవలన లభించే ఫలానికి సమానం .అపకారికి ఉపకారం చేసి న వాడే సజ్జనుడు’’అని చెప్పింది. మగపావురం’ధర్మబద్ధమైన మాటలు చెప్పావు .నేనుఇప్పుడు ఏమి చేయాలో చెప్పు ‘’అని అడిగాడు.ఆమె ‘’  నిప్పు, నీరు, మంచిమాట, గడ్డి, కట్టెలు అర్ధికి ఇవ్వతగినవి ‘’అని చెప్పగా దూరంగా కనిపించే అగ్నిని ముక్కుతో తెచ్చి అగ్నిని రాజేసి ఎండుపుల్లలు ఏరి తెచ్చి వేసి మంటపెంచి మగపక్షి వాడి చలి తీర్చింది .ఆడపావురం భర్తతో ‘’నన్ను విడిపించవద్దు .నా శరీరం తో వీడి ఆకలి తీర్చి పుణ్యం పొందుతాను ‘’అని భర్తకు చెప్పగా మగపావురం ‘’నేనుండగా అలా కానివ్వను .నేనే అగ్నికి ఆహుతి అయి, వాడి ఆకలి తీరుస్తా’’ అంటూ అగ్నికి మూడు ప్రదక్షిణాలు చేసి మహా విష్ణువును ధ్యాని౦చి అగ్నిలో దూకగా లుబ్ధకుడు ‘’మనిషినైన నా జీవితం వ్యర్ధం .ఈ పక్షి ఎంతో సాహసం చేసింది నాకోసం .అనుకోగా ఆడపక్షి ‘’నాభర్త నన్ను వదిలి వెళ్ళిపోయాడు .నన్ను వదిలిపెట్టు ‘’అంటే వదిలేశాడు. అది కూడా అగ్ని ప్రదక్షణం చేసి నిప్పులో దూకబోతూ .తామిద్దరంస్వర్గానికి వెడుతున్నామని దయతో తమ పిల్లలను  ఏమీ చేయక వదిలిపెట్టమనిబోయను  ప్రార్ధించగా వాడు ఆశ్చర్యపోయి పిల్లలజోలికి పోలేదు .వెంటనే  అగ్నిలోదూకింది  . జయాయధ్వానాలు మిన్ను ముట్టాయి .ఆకశం లో దివ్యవిమానం అందులో కపోతజంటకనిపించాయి. ఆనందంతో ఆజంట’’మాకు స్వర్గం రావటానికి కారణమై అతిధి వైన నీకు ధన్యవాదాలు .సెలవివ్వు ‘’అన్నాయి .ఈ సన్నివేశంతో మనసు మారి కిరాతుడు విల్లు అమ్ములు వదిలేసి ‘’అజ్ఞానినైన నాకు బుద్ధిచెప్పారు .నిజంగా మీరే నాకు అతిధులు .నాకు నిష్కృతి చెప్పతగినవారు ‘’అని ప్రార్ధించగా ‘’గౌతమీనదిలో 15రోజులు స్నానం చేస్తే నీపాపాలన్నీ పోతాయి .గౌతమి స్నానం అశ్వమేధయాగ ఫలిత సమానం .నీపాపాలు తొలగాగానే స్వర్గానికి చేరగలవు ‘’అన్నాయి .వాడు అలాగే గౌతమీ స్నానం చేసి పాపాలు పోగొట్టుకొని దివ్య పురుషుడై,దివ్యవిమానం లోస్వర్గం చేరాడు.గౌతమిప్రభావం వలన కపోతద్వయం, వ్యాధుడూ పావనమై స్వర్గం చేరారు .అప్పటిను౦చే ఇది  కపోత తీర్ధంగా ప్రసిద్ధి చెందింది .ఇక్కడ స్నాన, దాన ,తర్పణాదులన్నీ ఉత్తమ ఫలితాలనిస్తాయి ‘’అని బ్రహ్మ నారదునికి చెప్పాడు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -15-11-18-ఉయ్యూరు         

గౌతమీ మాహాత్మ్యం-7

తొమ్మిదవ అధ్యాయం –సగరో పాఖ్యానం- 2

రాక్షసులు కపిలుని ప్రభావం తెలిసి ,మాయతో సగరకుమారులను చంపే ప్రయత్నం చేశారు .గుర్రాన్ని  ఆయన తల భాగానకట్టేసి దూరం వెళ్లి జరుగబోయేది చూశారు .సాగరపుత్రులు రసాతలనం చేరి అక్కడ నిద్రిస్తున్న మనిషిని ప్రక్కనే యాగాశ్వాన్ని చూసి ,తమ క్షాత్ర తేజం చూపాలని పాదాలతో మహర్షిని తన్నారు .నిద్రలేచిన ఆయన వాళ్ళను చూడగానే కాలి బూడిద అయ్యారు ..సగరునికి ఈవార్త తెలియలేదు .నారదుడు ఆయనకు జరిగిన విషయాలన్నీ చెప్పాడు .ఏమి చేయాలో తోచక మిన్నకుండి పోయాడు .మిగిలిన ఒకే ఒక్క పుత్రుడైన అసమ౦జసుడుపేరుకు తగ్గట్టే  మూర్ఖుడు ,చిన్నపిల్లలను బావిలోకి తోసి వినోది౦ చేవాడు .ప్రజలు  రాజుకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఆయనకు కోపమొచ్చి కొడుకునకు  దేశ బహిష్కార శిక్ష విధించాడు .ఇతనికొడుకు అంశుమంతుడు .అతన్ని పిలిపించి విషయం చెప్పాడు .అతడు కపిలమునిని ఆరాధించి యాగాశ్వాన్ని తెచ్చి, తాతగారికి అప్పగించాడు .సగరుని క్రతువు పూర్తయ్యిది .

   అంశు మంతుని కుమారుడు దిలీపుడు ధార్మికుడు. ఇతనికొడుకు భగీరధుడు .ఇతడు తనతాతల దుర్గతినివిని దుఃఖించి వారికి నిష్కృతి ఎలాకలుగుతుందని సగరుని అడిగాడు .కపిలమహర్షికి అంతాతెలుసునని ఆయన దర్శనం చేయమని చెప్పాడు. పాతాళానికి వెళ్లి కపిలుని ప్రసన్నం చేసుకొని వచ్చిన విషయం చెప్పాడు .శంకరుని ధ్యానించి శివ జటాజలం తో పితరులను ముంచితే కృతార్దులౌతారని ,కైలాసానికి వెళ్లి పరమేశ్వరుని మెప్పించి కార్యం సాధించమన్నాడు .అలాగే కైలాసం చేరి శుచియై  తపస్సు ప్రారంభించాడు .శివుడు ప్రత్యక్షమై కావలసింది అడగమన్నాడు .’’మా పితరులను పావనం చేయటానికి నీ  జటాజూటంలోని గంగను నాకిస్తే చాలు ‘’అనగా చిరునగవుతో గంగను స్తుతి౦చమనగా  గంగకై  తీవ్ర తపస్సు చేయగా ,ఆమె అనుగ్రహం తో , మహేశ్వరుని నుంచి గంగను పొంది ,రసాతలానికి తీసుకు వెళ్లి కపిలమునికి విన్నవించి ,ఆయన చెప్పినట్లుగా గంగకు ప్రదక్షిన చేసి చేతులు జోడించి తనపితరులకు సద్గతి కలిగించమని కోరగా ఆమె ప్రీతితో కపిలుని శాప౦తో దగ్దులై ముంచేసిన గుంటలన్నిటినీ నింపేసింది .పితరులకు ముక్తికలిగింది గంగాజలం తో ..గంగను భాగీరధ బాలుడు ‘’అమ్మా !నువ్వు మేరుపర్వతం మీదకాకుండా కర్మభూమి యందు ఉండాలి ‘’అని కోరగా గంగానది హిమాలయం చేరి ,అక్కడనుండి ,భరతవర్షం చేరి మధ్యనుండి పూర్వ సముద్రందాకా వ్యాపించింది .ఇలా క్షత్రియ బాలుడైన భగీరధుని వలన గంగ భూమిని ,రసాతలాన్ని చేరింది .వింధ్యకు దక్షిణంలో ఉన్నగంగ’’గౌతమి ‘’,వింధ్యకు ఉత్తరంగా ఉన్నది భాగీరధి అని పిలుస్తారు .

పదవ అధ్యాయం –వారాహీ తీర్ధ వర్ణన

నారదుడు బ్రహ్మను అన్ని తీర్దాల వివరాలు చెప్పమని కోరగా అన్నీ చెప్పటం ,వినటం కష్టం కనుక  శ్రుతులలో  ప్రసిద్ధమైనవాటిని మాత్రమే చెబుతానన్నాడు   .త్ర్యంబకుడు ఎక్కడున్నాడో అది త్రయంబక క్షేత్రం .భక్తీ ముక్తీ ఇస్తుంది .వారాహ తీర్ధం ముల్లోకాలలో  ప్రసిద్ధం .పూర్వం సింధు సేనుడనే రాక్షస రాజు దేవతలను ఓడించి ,యజ్ఞాన్నితీసుకొని పాతాళానికి వెళ్ళాడు . భూమిపై యజ్ఞయాగాదులు లేవు .దీనితో భూ సువర్లోకాలు నాశనమవగా ,సురలు రసాతలం చేరి ,వాడితో యుద్ధం చేసి జయించలేక విష్ణువుకు మొరపెట్టగా ,విష్ణుమూర్తి ‘’ఆదివరాహ మూర్తిగా’’ పాతాళానికి వెళ్లి అక్కడ దానవ సంహారం చేసి ‘’మహా యాగ ముఖం ‘’తో అంటే ‘’యజ్న వరాహ స్వామి ‘’గా భూమిపైకి వచ్చి గంగ దగ్గర రక్త సిక్తాలైన శరీరాన్ని కడుక్కున్నాడు .ఇక్కడ వారాహ కుండం ఏర్పడింది .తనముఖం లోని ‘’మఖం ‘’అంటే యజ్ఞాన్ని బ్రహ్మగిరిలో ఉన్న దేవతలకు అందించాడు .ముఖం నుండి యజ్ఞం పునరుత్పత్తి చెందింది .అప్పటినుంచి స్రువము ప్రధాన యజ్ఞా౦గ మైంది .కారణానతరం లో వరాహ రూపం దాల్చింది .ఈ వరాహ క్షేత్రం మిక్కిలి పుణ్యప్రదం .ఇక్కడ స్నాన దానాలు చేస్తే అన్ని క్రతువుల ఫలితం లభిస్తుంది ‘’అని బ్రాహ్మ నారదునికి చెప్పాడు.

  సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -14-11-18-ఉయ్యూరు  

       గౌతమీ మాహాత్మ్యం-5

ఎనిమిదవ అధ్యాయం –గౌతమీ మహత్వం

మునులమధ్యఉన్న  గౌతముని త్ర్యంబకేశ్వరుడు ‘’తీర్ధాలు రెండు గజముల పొడవున వ్యాపించి ఉంటాయి .అన్నిట్లో నేను ఉండి కోరికలు తీరుస్తాను .గంగా ద్వారం ,ప్రయాగ ,సాగర సంగమం ల వద్ద భాగీరధి పుణ్యం, ముక్తి ఇస్తుంది .యమునానది అమర కంటకం లో సరస్వతీ నడదితోకలిసి అధిక పుణ్యం యిస్తుంది .కృష్ణా తుంగభద్రా భీమరధీ సంగమించేచోటు ముక్తిప్రదం.పయోష్ణీనది ఏనదితోకలిస్తేఅక్కడ ముక్తిలభిస్తుంది .గౌతమి ఎక్కడైనా    పుణ్యప్రదమే .ఒక్కొక్కనది దేవతలువచ్చినప్పుడే పుణ్యం యిస్తాయి .కాని గౌతమి సకలకాలాలలో సకలజనాలకు పుణ్యమిస్తుంది .200యోజనాల పరిధిలో 3 కోట్ల 50వేల తీర్దాలున్నాయి .మహేశ్వరుని నుంచి ఉద్భవించిన గంగ గౌతమి అనీ ,వైష్ణవీ అని బ్రాహ్మీ ,గోదావరి నందా ,సునందా అని పిలువబడుతోంది .బ్రహ్మ తేజస్సుతో భూలోకాని తీసుకు రాబడింది కనుక కోరికలు తీర్చి పాపాలను హరిస్తుంది .స్మరిస్తే చాలు గంగ పాపాలు హరిస్తుంది .గంగ నాకు  (బ్రహ్మకు ) ప్రియమైనది. పంచభూతాలలో నీరు శ్రేష్టం. తీర్ధాలలో భాగీరధి సర్వ శ్రేష్టం .భాగీరధ్యాదులకంటే గౌతమీ శ్రేష్టమైనది .శివుజి జటతోసహా నేలకు చేరింది .స్వర్గ మర్త్య పాతాలలలో గౌతమీ తీర్ధం సర్వార్ధాలను ఇస్తుంది .

తొమ్మిదవ అధ్యాయం –సగరో పాఖ్యానం

నారదుడు బ్రహ్మా ను ‘’ఒకటే గంగ రెండు ఐనట్లు చెప్పావు .గౌతముని చే భూమికి తేబడిన గంగ వృత్తాంతం చెప్పావు .శివజతాజూటం లోని గంగ క్షత్రియులచే తేబడింది అంటారు ఆ వివరాలు చెప్పు ‘’అన్నాడు .బ్రహ్మ ‘’వైవస్వత మన్వంతరంలో ఇక్ష్వాకు వంశం లో పుట్టిన సగరుడు అనే రాజు యజ్ఞయాగాదులు చేసి దాన బుద్ధితో దాతగా కీర్తి౦పబడ్డాడు .ధర్మ చి౦తనా పరుడు .కాని సంతానం లేక విచారం లో ఉన్నాడు .కుల పురోహితుడు వసిస్ట మహర్షి ని పిలిపించి తనకు సంతతికలిగే ఉపాయం చెప్పమని వేడుకొన్నాడు  .మహర్షి కాసేపు సమాధి నిస్తు  నిస్టుడై భార్యతో నిరంతరం రుషి పూజ చేయమన్నాడు .కొంతకాలానికి ఒక తపోధనుడు రాగా సత్కరించి  మనసులోమాట చెప్పుకొన్నాడు .పుత్రులుకావాలని కోరాడు .అప్పుడు ఆయన  ఒకభార్యవలన వంశ దీపకుడైన కొడుకు ,మరొక  భార్య లన 60వేలమంది కొడుకులు కలుగుతారని చెప్పాడు .ముని వెళ్ళాక ఆయన చెప్పినట్లే వేలాది పుత్రులు కలిగారు .సగరుడు అనేక అశ్వమేధ యాగాలు చేయటానికి దీక్షా బద్ధుదయ్యాడు .పుత్రులను, సైన్యాన్ని అశ్వ రక్షణకు యేర్పాటు చేశాడు .ఇంద్రుడు ఊరుకుంటాడా ! యాగాశ్వాన్ని ఎత్తుకుపోయాడు .సగర పుత్రులు యెంత వెదికినా కనపడలేదు .రాక్షసులు యాగాశ్వాన్ని రసాతలం లో బంధించారు .పుత్రులు దేవాదిలోకాలు వెతికినా గుర్ర్రం జాడ కనిపించలేదు .ఒకరోజు వారికియాగాశ్వం పాతాళలోకం లో బంది౦పబడింది అన్న అశరీర వాణి వినిపించింది .రసాతలానికి వెళ్లగా, రాక్షసులు భయపడి కపిలముని  దగ్గరకు వచ్చారు  .ఆయన ఒకప్పుడు దేవకార్యానికి సహాయపడి అలసి పోగా దేవతలు పాతాళం లో నిద్రించమన్నారు .ఒక వేళ ఎవరైనా తనకు నిద్రాభంగం కలిగిస్తే వాళ్ళు భస్మం అవుతారు అని చెప్పి నిద్రపోయాడు .

  సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -13-11-18-ఉయ్యూరు

ధ్వని కోణం లో మను చరిత్ర –7’

చంద్రుని ఉదయ కాల ఆరోహణాన్నివర్ణించే పద్యం ‘’స్ఫుట సౌగంధిక రాగ రక్త రుచియై బూనె౦ జపాసన్నిధి ‘’పద్యం లో చంద్రునికి ప్రభాతకాల అరుణకాంతి స్వాభావికంకాదు సంక్రమించినదే ,అతని అసలు ధర్మం  తెల్లదనమే అని చెప్పే ‘’ప్రకృతిసచ్చుండైన సన్మార్గిఎన్నటికింగూటమి వంక వచ్చు వికృతిన్ మగ్నుండు గా నేర్చునే ‘’లోస్వభావం చేత నిష్కల్మషుడైన సత్ప్రవర్తనకలవాడు  అనీ ,తెల్లనికా౦తితో నక్షత్రమార్గం లో ప్రయాణం చేసే చంద్రుడు అని అర్ధాలు  కలవాడుఅని అర్ధాలున్నాయి .ఇది  అర్ధాంతరన్యాసం .ప్రకృతివర్ణన తర్వాత ప్రవరుని గురించి ‘’సన్మార్గి ‘’అని రావటం తో అతడు వికారాదులకు లొంగని సచ్చీలుడుగా చెప్పబడ్డాడు .కనుక ఇది శబ్దశక్తిమూలధ్వని .’’తరుణి ననన్యకాంతన్’’ పద్యం లో కవి వరూధిని శీలాన్ని పొగిడి ,ప్రవరుడిని ‘’మహీసురాధముడు ‘’అని నిందించాడు .తప్పు సవరించుకోవటానికి ‘’నభోమణి ‘’అనే మాటతో పైమాట జడుడికి మాత్రమె వర్తిస్తు౦దికాని ,ప్రవరుడికి కాదు అని వ్యన్జించాడు .’’ఎక్కడియూరు కాల్నిలువకి౦ టికీ బోయెద’’పద్యం లో రత్నకందరాలు మొదలైన విహార స్థలాలువదిలి పూరిగుడిసె కుపోతానంటావేమిటి’’అనటం లో తనతో ఇక్కడి దివ్యభోగాలు అనుభవించమని వస్తుధ్వని ఉంది .’’ఎక్కడివాడో యక్ష తనయే౦దు ‘’పద్యం లో అతనిపై ఆమెఅభిలాష కనిపించి అర్ధ శక్తిమూల వస్తుధ్వని అయింది .మరోపద్యం లో వరూధిని తల్లీ అని సంబోధించటం లో దారితప్పిన కొడుకుని ఇల్లు చేర్చటం తల్లులధర్మం అని ధ్వనిస్తోంది .

 రాక్షస రూపం లో ఇందీవరాక్షుని ధాటికి ఆగలేక పారిపోయే తన సైనికులను చూసి స్వరోచి ‘’చావు దలపోసి మానవు –డేవగ దుష్కీర్తి నోరయకే దినములు పొం-దైవెడలునట్లు నడవగ-దైవం బటమీదమేలు తాన ఘటించున్ ‘’అన్నపద్యం లో శత్రువులకు వెన్నిచ్చి పారిపోవటం కంటే ,స్వధర్మం అని భావించి ఎదురు నిల్చిధైర్యం తో పోరాడితే,దేవుడు ధర్మపక్షం వహించి విజయం చేకూరుస్తాడు అనే వస్తు ధ్వని ఉందన్నారు రాజన్న శాస్త్రిగారు  ఇది ప్రస్తాన వైశిష్ట్య౦ తో ఏర్పడిన ధ్వని అంటారు.వరూధిని ప్రవరునితో’’ఎన్నిభవంబుల౦గలుగు ,నిక్షు శరాసన సాయక వ్యధా ఖిన్నతవాడి –‘’అనే పద్యం లో ‘’ఎన్ని భవంబులన్గలుగు ‘’మాటలోఅలాంటి తనలాంటి దాని పొందుదొరకటం దుర్లభం అనే ధ్వని ఉంది .ఇది వాచ్యార్ధ వైశిష్ట్య ధ్వని అంటారు శాస్త్రిగారు .’’ఎవ్వతె వీవు భీత హరిణేక్షణ  ‘’పద్యం లో ప్రవరుడు చెప్పినది ఒకటి వరూధిని అర్ధం చేసుకొన్నది వేరొకటి  .మొదటిది వక్త్రు వైశిష్ట్య ధ్వని .రెండవది బోద్ధవ్య వైశిష్ట్య ధ్వని .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-11-18-ఉయ్యూరు    

       గౌతమీ మాహాత్మ్యం-5

ఆరవ అధ్యాయం -గౌతముడు కైలాసం చేరటం  

గౌతముడు కైలాసం చేరి దర్భలు పరచుకొని వాక్కును నియంత్రించి  శుచియై మహేశ్వర స్తుతి చేయగా పుష్పవర్షం  కురిసింది  .ప్రీతి చెందిన ఉమాపతి పార్వతీ గణేశులతో ప్రమధగణ౦  తో సహా ప్రత్యక్షమై ‘’నీ స్తోత్రానికి పరవశంకలిగింది .ఎలాంటి కష్టమైన కోరికనైనా తీరుస్తాను ‘’అన్నాడు ఆనందబాష్పాలతో గౌతముడు ‘’మహేశ్వరా !నీ జటాజూటం లో ఉన్న గ౦గను నాకు ఇవ్వు’’అనగానే ముల్లోకాలకు ఉపయోగపడేట్లు కోరిన నీకోరిక సమంజసం .నీకోసం ఏదైనా కోరుకో ‘’అన్నాడు .తాను  చేసిన శివ స్తోత్రం చదివిన వారి కోరికలు తీరి ,సకల సంపన్నులయ్యేట్లు చేయమని కోరాడు .తధాస్తుఅని ఇంకేదైనా కోరుకోమన్నాడు శంకరుడు .  ‘’జగన్నాథా సదాశివా !లోక పావని అయిన గంగాదేవిని బ్రహ్మగిరిలో వదిలిపెట్టు .ఈ గంగానది సముద్రం చేరేదాకా స్నాన మాత్రం చేత సకలపాపాలు ,బ్రహ్మ హత్యాది పాతకాలు నాశన మయ్యేట్లు ,ఇతర పుణ్య తీర్దాలలో చంద్రగ్రహణ ,సూర్యగ్రహణ,ఉత్తరాయణ ,దక్షిణాయణ,విషువత్ ,సంక్రాంతి ,నైద్రుతి యోగం మొదలైన అన్ని పర్వదినాలలో ఎలాంటి పుణ్యఫలం కలుగుతుందో ,అలాంటి ఫలం గంగా స్మరణమాత్రం చేత కలిగేట్లు వరమివ్వు .ద్వాపరం లో యజ్న్ దానాలు, కలియుగం లో దానం ఒక్కటే గొప్పగా చెప్పబడ్డాయి .సకల యుగ, దేశ ధర్మాలు ,స్నాన దాన తపస్సులవలన వచ్చే పుణ్యం ఈ గౌతెమీనదిని స్మరించిన మాత్రం తో లభించేట్లు చెయ్యి .గౌతమీనదీ ప్రవాహం ఎక్కడెక్కడ ఉన్నా అక్కడ నువ్వుఉండాలి .గౌతమిలో స్నానం చేసినవారు మహాపాతకులైనా సరే ,లేక పది యోజనాల దూరం లో చనిపోయినా వారి పితరులు ముక్తిపొందాలి .స్వర్గ మర్త్య పాతాళ తీర్దాలలన్నిటికంటే గంగా తీర్ధం శ్రేష్టమై ఉండాలి .ఇంతకంటే నాకోసం ఏమీఅక్కర్లేదు ‘’అనగానే పరమాన౦ద౦  తో పరమ శివుడు అలాగే అని చెపి అంతర్ధానమయ్యాడు .గౌతముడు శివానుగ్రహం తో పూర్ణబలుడై శివుని జటను,అందులోని గంగను తీసుకొని బ్రహ్మగిరి చేరాడు .ముని గణం విప్రజనం జయజయ ధ్వానాలతో స్వాగతం పలికి అర్ఘ్య పాద్యాలతో పూజించారు .

   ఏడవ అధ్యాయం –15రూపాలుగా గంగ గమనం  

  గౌతముడు బ్రహ్మగిరిపై శివ జటాజూటాన్ని ఉంచి శివుని ,గంగను స్మరిస్తూ ‘’త్రిలోచ జటాజూటం నుండి పుట్టిన గంగామాతా !సకలకోర్కేలను తీర్చే తల్లీ క్షమించు , శాంతించు .సుఖంగా ప్రయాణం చేయి లోకహితం కలిగించు .’’అని ప్రార్ధించాడు గంగాదేవి దివ్య రూపం లో కనిపించి ‘’నేను దేవలోకానికి వెళ్ళనా ?బ్రహ్మ కమండల౦ లోకి మళ్ళీ చేరనా,రసాతలం లోకి వెళ్ళనా సత్య వాక్  సంపన్నుడవైన నువ్వే చెప్పు ‘’అన్నది .గౌతముడు ‘’మూడులోకాలకు ఉపకారం చేయటానికే శంకరుని అనుమతితో నిన్ను తెచ్చాను’’అన్నాడు  .గంగా దేవి  సంతోషించి మూడుభాగాలుగా మారి అందులో స్వర్గం వైపు నాలుగు ప్రవాహాలుగా ,భూలోకం లో ఏడు ప్రవాహాలుగా ,రసాతలం లో నాలుగు పాయలుగా ఉండేట్లుమొత్తం 15రూపాలు ధరించి బయల్దేరి చేరింది .

  అన్ని చోట్లా సర్వ ప్రాణికోటి కోర్కెలను తీరుస్తూ ,వేద వినుతయైనది. మానవులు  భూలోకం లోని గంగమాత్రమేచూడగలరు .సముద్రం చేరేవరకు దేవ స్వరూపిణిగానే కీర్తి౦ప బడుతోంది .గౌతముడు శివుని పూజించి ‘’గోదావరీ తీర్ధ స్నాన విధి ‘’వివరించమని కోరాడు. ‘’శివుడు ‘’ముందు  నాందీముఖ శ్రాద్ధం పెట్టి, దేహ శుద్ధి చేసుకోవాలి. తర్వాత బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి వారి అనుజ్ఞతో పతితుల వార్తలను మాట్లాడకుండా బ్రహ్మ చర్యం తో, గోదావరీ యాత్ర ప్రారంభించాలి  .ఈ యాత్రలో  సర్వే౦ద్రియాలు వశం లో ఉండాలి అహంకార మమకారాలు తొలగించుకోవాలి ,,మనసులో దుస్టభావన లేకుండా ధర్మం పైనే పూర్తి శ్రద్ధతో ,దారిలో అలసిపోయిన వారికి సేవలు చేస్తూ ,వీలునిబట్టింనదానాలు చేస్తూ ,దరిద్రులకు ,సాధువులకు వస్త్రాలు కంబళ్ళు అందిస్తూ,హరి గానంతో, హరికి సంబంధించిన కథలు గంగోద్బవ కథలు  వింటూ ప్రయాణం చేస్తే సంపూర్ణంగా గంగా తీర్ధ ఫలం పొందుతారు ‘’అని శివుడు గౌతమునికి బోధించాడు’.  

సశేషం

నాగపంచమి శుభా కాంక్షలతో

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-11-18-ఉయ్యూరు   .    

—

డా మంగళగిరి ప్రమీలాదేవి విశిష్ట విద్వన్మణి ప్రఖ్యాత రచయిత్రి. పద సాహిత్యం ఆమెకు అభిమాన విషయం. అంతేకాదు, పదసాహిత్యం – సంకీర్తనా సౌరభాలను లోతుగా అధ్యయనం చేసిన విదుషీమణి. పద సంగీత సాహిత్యాల సుస్వరూపం తెలిసిన పద సంగీతవేత్త. నిరంతర పరిశోధనాశీలి. ఆంధ్ర, ఆంగ్ల, సంస్కృత భాషలలో పండితులు. గురుముఖతా శాస్ర్తియ సంగీతాన్ని అధ్యయనం చేసిన వీరు సంగీత శాస్త్ర పట్టభద్రులు. విద్యారంగంలోను అసోసియేషన్ ప్రొఫెసర్‌గా చాలా సంవత్సరాలు పనిచేసి ఉత్తమ విద్యార్థులను తయారుచేసిన ఘనత డాక్టర్ ప్రమీలాదేవిది. విద్యారంగానికి,విద్యార్థులకు చేసిన సేవకు ఉత్తమ ఉపన్యాసకులు (బెస్ట్ లెక్చరర్)గా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి స్వర్ణపతక గౌరవాన్ని పొందారు.

వీరు రచించిన’’ తెలుగులో పద్యగేయ నాటికలు’’ అనే విమర్శనాత్మక గ్రంథం పద్యగేయ నాటికా విమర్శనారంగంలో మొట్టమొదటిది. ఈ గ్రంథం 1971వ సంవత్సరానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ వారి ఉత్తమ గ్రంథ పురస్కారాన్ని పొందింది.
ఈ సంవత్సరం 2018 నాటి సరస్వతీ వరం ప్రఖ్యాత రచయిత్రి, పద సాహిత్య పరిషత్తు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు డాక్టర్ మంగళగిరి ప్రమీలాదేవికి లభించింది. భోపాల్ కేంద్రంగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పనిచేస్తున్న ‘అఖిల భారతీయ భాషా సాహిత్య సమ్మేళనం’ వారు జూలై 29వ తేదీన డా మంగళగిరి ప్రమీలాదేవికి ‘సరస్వతీ సమ్మాన్’ పురస్కారాన్ని అందజేశారు.. డా మంగళగిరి ప్రమీలాదేవి తెలుగులో అనేక పరిశోధనాత్మక రచనలు చేశారు. ‘’డా జి.వి.కృష్ణారావు నాటికా సాహిత్య సమాలోచనం’’ అనే విషయం మీద పరిశోధన చేసి ఆచార్య నాగార్జున యూనివర్సిటీ నుండి ఎంఫిల్ పట్టా పొందారు. ప్రథమాంధ్ర వాగ్గేయకారులైన’’ తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల సంకీర్తనలలోని జానపద సంగీత రీతులు, ఫణుతుల’’పై విశేషంగా పరిశోధన చేసి, ఈ విషయంపై ఆచార్య నాగార్జున యూనివర్సిటీ నుంచి పిహెచ్‌డి డిగ్రీ పొందారు. అంతటితో ఆగక నిత్య నిరంతరం సంకీర్తనా, వివిధ రీతులు, సంకీర్తనాకారులు అనే విషయాలపై పరిశోధన చేస్తూనే ఉన్నారు. చరిత్ర ఎరుగని పదకర్తలను 50 మందిని వెలికితీసి వారి సంగీత సాహిత్యాలకు ఈ తరం గాయనీ గాయకులకు పరిచయం చేశారు. టాంక్‌బండ్‌మీద క్షేత్రయ్య విగ్రహం నెలకొల్పినపుడు పదకర్త క్షేత్రయ్య జీవిత చరిత్రను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి కోరిక మేరకు రచించారు. నాలుగవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల ప్రచురణల సందర్భంగా వీరు వ్రాసిన’’ గేయ అధ్యాత్మ రామాయణాన్ని’’ గూర్చిన గ్రంథాన్ని తెలుగు అకాడమీవారు ప్రచురించారు. 2016వ సంవత్సరానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి ఉగాది పురస్కారాన్ని స్వీకరించారు. పద సాహిత్య పరిషత్తుకు అనుబంధంగా ప్రచురణ విభాగాన్ని కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు 35 పుస్తకాలను ప్రచురించారు.
డాక్టర్ ప్రమీలాదేవిని బాగా తెలిసిన పెద్దలు ‘’వాగ్గేయకారుల ప్రమీలాదేవి’’గా పిలుస్తారు. దీనిని గూర్చి మంగళగిరి ప్రమీలాదేవిని ప్రశ్నించగా ఆ పిలుపును తాను గొప్ప గౌరవంగా భావిస్తానన్నారు.
తాను రచించిన షిరిడీ సాయినాథ నామ వైభవం’’ హైదరాబాదు, త్యాగరాయగానసభలో నాట్య గురు శ్రీమతి ఝాన్సీరామ్ దర్శకత్వంలో ప్రదర్శించడం జరిగిందనీ, ఆ ప్రదర్శనకు తాను, నాట్య గురు ఝాన్సీ రామ్ కలిసి పాట పాడామని ఆనాటి గీత గాన అనుభూతి తనను ఇంకా సంతోషం కలిగిస్తూనే ఉన్నదనీ చెప్పారు ‘సరస్వతి సమ్మాన్’ గౌరవ స్వీకర్త డాక్టర్ మంగళగిరి ప్రమీలాదేవి.
డాక్టర్ మంగళగిరి 2012లో అమెరికాలోని హూస్టన్, డల్లాస్ నగరాలలో జరిగిన సాహిత్య సభలలో ప్రసంగించి ఆయా సంస్థల చేత సత్కారాన్ని పొందారు. 2014లో జార్జియా అట్లాంటాలో జరిగిన నాటా (నార్త్ అమెరికా తెలుగు అసోసియేషన్) వారి తెలుగు సభలలో పాల్గొని గేయ అధ్యాత్మ రామాయణాన్ని గురించి సోదాహరణ ప్రసంగం చేసి ఆ సభలో సత్కారాన్ని పొందారు.
కృష్ణలీలా తరంగిణిలోని తరంగాలంటే తనకు చాలా ఇష్టమనీ, తాను పాడి, కొందరు మహిళా బృందాలకు నేర్పించి పాడించాననీ, అది తనకు సంతృప్తిని కలిగించిన విషయమని తెలియజేశారు.
ఇటీవల ప్రచురితమైన సంగీత, నృత్య నాటికలు ‘నారీ మంగళ మహాశక్తి’ ప్రథమ గణ్యమని అంటారు ఆమె. భారతజాతి గర్వించదగిన మహోన్నత  స్త్రీ మూర్తులు, వారి గాధలను వివరిస్తూ నృత్య గేయ రూపంలో వచ్చిన పుస్తకమిది.
ఇదే సంపుటిలోనున్న ‘కలువభామ- విమల ప్రణయం’ అనే నృత్య నాటికను గురించి ఒక విషయం చెప్పాలి. ఇది ఆసాంతం భావ ప్రధానంగా నడిచిన భావ నాటిక. హిందీలోను కొన్ని గ్రంథాలను రచించి ఔత్తరాహులకు కూడా ఆంధ్ర వాగ్గేయకారులను పరిచయం చేశారు.
అనేక ఆకాశవాణి, దూరదర్శన్ కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నారు. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి డాక్టర్ మంగళగిరి ప్రమీలాదేవికి అఖిల భారతీయ భాషా సాహిత్య సమ్మేళన్ వారి ‘సరస్వతీ సమ్మాన్’ గౌరవం దక్కడం అభినందనీయం.

ఆమె సంస్కృత, తెలుగు, హిందీ భాషల్లో పాండిత్యం గడించి దాదాపు 40కి పైగా గంథ్రాలను రచించారు. అన్నమయ్య, క్షేత్రయ్య, సారంగ పాణి, భక్త కవుల రచనలలో సంగీత సాహిత్యాలపై విశేష పరిశోధన చేశారు. తెలుగులో పద్యగేయ నాటికలు రచించిన ఆమెకు 1971లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు వచ్చింది.’’ పదసాహిత్య పరిషత్’’ అనే సాహిత్యసేవా సంస్థను స్థాపించి సేవలందించారు. ఆకాశవాణి దూరదర్శన్‌ల ద్వారా బహుళ ప్రజాదరణ పొందిన అనేక గేయాలను, సంగీత రూపకావ్యాలను రచించారు.

ప్రముఖ రచయిత్రీ సాహిత్య రత్న డాక్టర్ మంగళగిరి ప్రమీలాదేవి(75) అనారోగ్యంతో 1-11-18 గురువారం మృతిచెందారు . మల్కాజిగిరి సర్కిల్ పరిధి మిర్జాల్‌గూడలో నివాసముంటున్న ప్రమీలాదేవి గత మూడు సంవత్సరాలుగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నారు . నగరంలోని ఓ ప్రైవేటు హాస్పిటల్ లో  చికిత్స పొందుతూ గురువారం గుండెపోటుతో మరణించారు. ఆమె అంత్యక్రియలు మల్కాజిగిరి స్మశానవాటికలో జరిగాయి. పలువురు సంతాపం తెలిపారు. జేశారు  .

ఆధారం –ఆంధ్రభూమి లో ఆగస్ట్ 7న ప్రచురింపబడిన వ్యాసం

శ్రీమతి ప్రమీలాదేవిగారి సోదరులు ,హైదరాబాద్ ఆకాశవాణి విశ్రాంత డిప్యూటీ డైరెక్టర్ ,ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు, అపర ఘంటసాల, సరసభారతికి, నాకు అత్యంత ఆత్మీయులు  మాన్యశ్రీ మంగళగిరి ఆదిత్యప్రసాద్ గారు ఆమె మరణ వార్తను వెంటనే నాకు తెలియ జేశారు  .నేను వెంటనే అందరికి తెలిపాను .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-11-18-ఉయ్యూరు

గౌతమీ మాహాత్మ్యం-4

  అయిదవ అధ్యాయం –గంగ రెండురూపాలు

నారదమహర్షి బ్రహ్మ దేవుని గంగ ఎలా భూలోకం చేరిందో వివరించమని కోరగా ఆయన’’శివుని జటలో ఉన్న గంగను గౌతమహర్షి ,భగీరధుడు అనే మహారాజు శివుని ఆరాధించి భూమిమీదకు తెచ్చారు .ఇలా ఇద్దరి ప్రయత్నాలవలన గంగ రెండు రూపాలుగా భూమిని చేరింది .శివ పార్వతీ కళ్యాణం తర్వాత గంగాదేవి కూడా ఆయన జటాజూటం చేరింది .ఉమామహేశ్వర శృంగార  రస ప్రవృత్తిలో శివుడు రసము అంటే గంగను సృష్టించాడు .ఈమెపైనే అధికప్రేమభావం చూపాడు .చివరకు తన జటాజూటం లో గంగను దాచిపెట్టాడు .ఇది తెలిసిన ఉమాదేవి సహించలేక పోయింది .ఎన్నోసార్లు గంగను వదిలెయ్యమని కోరింది .ఆయన ఆపని చేయలేదు వినాయకుడు  భార్య జయ , స్కందులతో సంప్రదించి పార్వతి ,వినాయకుడితో శివుడు ఎవరిమాటా వినటం లేదు కనుక తాను  మళ్ళీ హిమాలయాలకు వెళ్లి తపస్సు చేస్తాను ,లేకపోతె పవిత్ర విప్రుడు ఎవరైనా గంగను బయటికి పంపే మార్గం చేయాలి అన్నది .

  ఇంతలో భూలోకం లో 22ఏళ్ళు అనావృస్టి కలిగి ,గౌతమమహర్షి ఆశ్రమం తప్ప అంతా కరువుకోరల్లో నలిగి పోయింది .దీనికొక కారణం ఉంది .పూర్వం బ్రహ్మ దేవ యజనం అనే పర్వతం పై యజ్ఞం చేశాడు . అందుకే దీన్ని ‘’బ్రహ్మ గిరి ‘’అంటారు .ఇక్కడే గౌతమమహర్షి ఉండేవాడు .మహా శక్తివంతుడైన ఆయన ఆశ్రమ వద్ద ఆధి వ్యాధులు,దుర్భిక్షం అనావృస్టి భయ శోకాలు ,దారిద్ర్యం ఉండవు .అందుకే అందరూ ఇక్కడికే చేరారు .ఆయన పితరులకు పిండప్రదానం చేస్తే ,దేవతలగూర్చి యజ్ఞాలు చేస్తే పితృదేవతలు దేవతలు స్వీకరించి తృప్తి చెందేవారు  ఇతర ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన మునులు కూడా ఆయనను తండ్రిలాగా గౌరవించి సేవించేవారు .ఇక్కడే ఓషధులు కూడా ఆరాది౦పబడి చక్కగా వృద్ధి చెందాయి . .త్రిమూర్తులను ఆయన పూజించేవాడు  .గౌతమఖ్యాతి ముల్లోకాలకు ప్రాకింది .

  ఈ విషయాన్ని తల్లికి గణేశుడు వివరించి శివుని  గంగను వదిలేసేట్లు గౌతముడు చేయగలడని నమ్మకంగా చెప్పి ,సోదరుడు, భార్య తోకలిసి విఘ్నేశ్వరుడు విప్ర వేషాలలో గౌతమ ఆశ్రమం చేరి కొన్ని రోజులు అక్కడ ఆతిధ్యం పొంది కొంతకాలం తర్వాత అక్కడి మునులతో ఇప్పటికే చాలాకాలంగా ఇక్కడ ఉన్నాం కనుక వేరే చోటకు వెడితే మంచిదనే ఆలోచన చెప్పి మునికి విన్నవి౦చేట్లు చేశాడు  .ఆమాటవిన్న మహర్షి ఒప్పుకోక పొతే ,ఆయన మనసు కరిగించే ఉపాయం ఆలోచించాడు . భార్య జయను గో రూపం ధరించి గౌతముడిదగ్గరకు వెళ్ళని చెప్పగా, ఆమె అలానే చేసి అక్కడున్న పొలాలలోపడి ఇష్టం వచ్చినట్లు తింటూ తొక్కుతూ భీభత్సం చేసింది .విప్రగౌతముడు గడ్డి పరకతో దాన్ని వారించాడు .ఆవు అరుస్తూ పడిపోయింది .దాని హాహాకారాలకు వినాయకుడు మునులు పరిగెత్తుకొచ్చి ,గౌతముడు చేసింది సరైనదికాదని తామంతా ఆశ్రమం వదిలి వెళ్లి పోతున్నామని చెప్పారు .దీన్ని తట్టుకోలేక గౌతముడు పడిపోయాడు .అప్పుడు విప్రులు ఆయనతో ‘’తీర్ధ –దేవ స్వరూపం అయిన గోవు నేలపై పడిపోయింది .మేమిక్కడ ఉంటె ఇప్పటిదాకా చేసిన తపస్సు ఫలం అంతా క్షయమైపోతుంది .మేము తపోధనులము మాత్రమే ‘’అన్నారు .పాపం గౌతముడు డీలాపడి,నమస్కరిస్తూ ‘’మీరే నాకిప్పుడు శరణం నన్ను పవిత్రుడిని చేయగలిగిందికూడా మేరే ‘’అన్నాడు వినాయకుడు ‘’దీనికి  నివారణ మార్గం ఒకటి ఉంది ‘’అనగా చెప్పమని ఆయన కోరగా,బ్రాహ్మణ వేషం లో ఉన్న వినాయడే పరిష్కారం చెప్పగలడు అన్నారు. ఆయన ‘’  మునులు, గౌతముడు నా మాట మన్నించాలి .శివుని జటాజూటం లో, బ్రహ్మ కమండం లో గంగ ఉన్నది .గౌతముడు వెళ్లి  ఆ  గంగాజలాలను  తేవాలి .అప్పుడే మేము ఈ ఆశ్రమలో ఉంటాం ‘’అన్నాడు .దేవతలు సంతోషించి పుష్పవృష్టి కురిపించారు .

  గౌతముడు నమస్కరిస్తూ తపస్సు అగ్ని ,దేవతల ,బ్రాహ్మణుల  అనుగ్రహం తో తాను గంగను  సాధించగలను అని చెప్పి ,ఒక్కసారి దివ్య దృష్టితో చూసి దేవకార్యం, లోకోపకారం శివ ప్రీతి  ,గౌరీ దేవి సంతోషం కోసమే ఈ కార్యం అని తనవలన ఏ లోపమూ జరగలేదని గ్రహించాడు .అందరి వద్దా సెలవు తీసుకొని గంగావతరణం కోసం కైలాసానికి వెళ్ళాడు గౌతమ మహర్షి .

  సశేషం

నేడు నాగులచవితి ,రేపు నాగపంచమి శుభాకాంక్షలతో

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -11-11-18-ఉయ్యూరు .

         గౌతమీ మాహాత్మ్యం-3

నారదుడు బ్రహ్మను ఆకమండలం లో గంగా దేవి ఎలాచేరింది ,ఈలోకం లోకి ఎలావచ్చింది సవివరంగా తెలియజేయమని కోరాడు .బ్రహ్మ ‘’దేవ శత్రువు బలిరాక్షసుడు ధర్మ వీర ప్రజారక్షణ ,గురుభక్తి సత్య ,వీర్య బల,త్యాగ క్షమా గుణాలతో జగజ్జేత అయ్యాడు.ఇతడిని చూసి దేవతలు అసూయపడి ,అతడిని ఎలా జయించగలం అని మీమా౦స పడ్డారు.ముల్లోకాలలో కల్లోలాలు లేవు ,శత్రువులులేరు వ్యాధి అనావృస్టి మనోవ్యధ లేనేలేవు ప్రజలకు’’నాస్తి’’ అనేది లేదు .అని తలచి ,అతని కీర్తితోనే ఓడించాలి అని నిశ్చయించి విష్ణువును చేరి తము దైత్యబలి ని ఎలాకీర్తి౦చగలం,ఇప్పుడు నువ్వే  మాకు దిక్కు అని వేడుకున్నారు .కరగిన కరి రక్షకుడు ‘’బలి నా భక్తుడు అతనినిజయించటం ఎవరి తరమూ కాదు .యుక్తితో అతడిని జయించి మీ స్వర్గం మీకు అప్పగిస్తానని అభయమివ్వగా సంతోషించి వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు .

  తర్వాత విష్ణువు అదితి గర్బం లో ప్రవేశింఛి జన్మించగా దేవతలు ఉత్సవాలు చేశారు .యజ్ఞేశుడు యజ్నపురుషుడు వామనుడిగా జన్మించాడు .బలపరాక్రమాలలో  శ్రేష్టుడైన బలి’హయ మేధయాగానికి పూనుకొని ,రాక్షసగురువు శుక్రాచార్యుని ఆధ్వర్యం లో యాగం మొదలుపెట్టాడు .హవిర్భాగం పొందటానికి దేవ గాంధర్వ ,పన్నగులు చేరారు .ఎవరికి ఏదికావాలో అది ఇచ్చాడు ,షడ్రసోపేత భోజనాలు పెట్టాడు ,బ్రాహ్మణులను పూజించి దానాలు విశేషంగా చేశాడు .ఇంతలో వామన బ్రహ్మ చారి చిత్రకు౦డలదారియై రాగా ,వచ్చినవాడు మారువేషంలో ఉన్న విష్ణువే అని గ్రహించి శుక్రాచార్యుడు శిష్యునితో ‘’వచ్చిన వాడు విప్రుడు కాదు .యజ్న పురుషుడు నారాయణుడే .అతడేదదైనా యాచిస్తే నాతొ సంప్రదించి నేను ఔనంటేనే దానమివ్వు ‘’అని హెచ్చరించాడు .దీనికి బలి’’యజ్నపురుషుడే యాచి౦చటానికి వస్తే మీతో సంప్రదించాల్సిన పనేముంది ?’’అని భార్యతో సహా వామనుని చేరి ‘’ఎందుకోసం యాచకుడవైనావు “”?అని చేతులు జోడించి అడిగాడు ‘.’’పదత్రయభూమి’’ఇమ్మని కోరాడు ..మళ్ళీ ‘’రాజేంద్రా !భూమే ఇవ్వు ఇంకేమీవద్దు ‘’అనగా అలాగే అన్నాడు బలి .మహర్షులు పురోహితుడైన శుక్రుడు ,లోకనాథులు,దైత్య సంఘం  చూస్తుండగా,నానా రత్నఖచిత కలశం నుండి నీరు ధారగా పోస్తూ జయజయ ద్వానలమధ్య బలి మూడు అడుగుల భూమి వామనుడికి దానం చేశాడు .తనకు దానమిచ్చిన భూమి ని వెంటనేస్వాదీనం చేయమన్నాడు వామనుడు .సరే అనగా వామనుడు విపరీతంగా పెరిగిపోయాడు .ఆశ్చర్య పడిన బలి’’లోకేశ్వరా !నీశక్తికొద్దీ విజ్రు౦భించు .’’అనగానే విప్రబాలుడు ‘’అన్ని విధాలా నేనే జయించాను దైత్యేశా !’’అంటూ ఇంకా పెరిగిపోయాడు .విక్రముడైన వామనుడు తాబేలు వీపుపై ఒకపాదం ఉంచి, రెండవపాదం యజ్ఞవాటికలోపెట్టి, మూడవ పాదం పెట్టటానికి చోటులేక బలినే అడిగాడు ఎక్కడ పెట్టాలని .చిరునగవుతో బలిభార్యతో సహా కృతజ్ఞత గా నమస్కరించి ,’’జగద్రూపా !మూడవపాదం నా వీపు మీద పెట్టు’’అని కోరాడు .బలిభక్తికి సంతోషించి వామనరూప విష్ణువు వరం కోరుకోమన్నాడు ,దానికి బలి’’నీకు దానంగా భూమి అంతాఇచ్చేసి , నేను మళ్ళీ నిన్ను ఏదో కోరితే దానం వ్యర్ధమౌతుంది ‘’అనగా మరింత సంతోషించి  అడగకపోయినా బలికి రసాతలాదిపత్యం ,భవిష్యత్తులో ఇంద్రపదవిని,ఏకచ్చత్రాదిపత్యాన్ని ,అనశ్వరమైన యశస్సు అనుగ్రహించాడు .భార్యతో సహా బలిని రసాతలానికి తీసుకు వెళ్లి ,ఇంద్రునికి మళ్ళీ ఇంద్రపదవి కట్టబెట్టాడు విష్ణువు .

  బ్రహ్మలోకాన్ని చేరిని విష్ణు పాదాన్ని శంకరుడు ఇచ్చిన కమండలం లోని గంగాజలం తో పూజించాలని భావించి మంత్ర పూత౦ గంగాజలాన్ని విష్ణుపాదం పై చల్లాడు .తర్వాత ఆ జలం మేరు పర్వతం పై పడి నాలుగు పాయలై భూమికి చేరే ప్రయత్నం లో పూర్వ ,దక్షిణ ,పశ్చిమ,ఉత్తర దిశగా బయల్దేరగా,దక్షిణ దిశా ప్రవాహాన్ని శంకరుడు తన జటా జూటం లో బంధించాడు .పశ్చిమమవైపు జలం మళ్ళీ బ్రహ్మ కమండలం లోకే చేరింది .ఉత్తరానికి పారిన నీటిని విష్ణువు గ్రహించాడు .తూర్పు దిశా ప్రవాహాన్ని దేవతలు పితరులు ,లోకపాలురు గ్రహించారు .దక్షిణ దిశకు ప్రవహించిన విష్ణు పాదోదకమైన గంగ లోక మాతృక బ్రహ్మ సంబంధమైన లోకమాతలు .శివజటాజూటం  లోని గంగా ఇవన్నీ శుభోదయాలే వీటిని స్మరిస్తేనే కోరికలు తీరుతాయి .  

  రేపు నాగుల చవితిశుభాకా౦క్షలతో  

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -10-11-18-ఉయ్యూరు         

   గౌతమీ మాహాత్మ్యం-2

మూడవ అధ్యాయం  -శివ పార్వతీ కళ్యాణ వైభోగం  

అనేకరకాలైన రాత్నాలచే వివిధ రంగులు కలిగి ,బహు పక్షి ,వృక్ష ,లతా వ్యాప్తమైన హిమవత్పర్వత౦  నదీ నద సరః ,కూప ,తటాకాదులచేత ,దేవ గ౦ధర్వ యక్ష కిన్నర సిద్ధ చారణ సమూహాలతో ,సహజ పరిశుద్ధవాయువుతో , ఆనందానికి  కారణాలైన మేరు మందార,మైనాకాది పర్వతాలతో కూడి ,వసిష్ట ,అగస్త్య పౌలస్త్య ,లోమశాదిమునులచే కూడిన ఆనంద  ఉత్సాహాలమధ్య పార్వతీ పరమేశ్వరుల వివాహం అత్యంత వైభవోపేతంగా జరిగింది .,వజ్రమాణిక్య వైడూర్యాదులతో కూడిన స్తంభాలపైఉన్న సువర్ణ రత్నమయ వేదిక పై,జయా ,లక్ష్మీ ,శుభా ,కాంతీ కీర్తి ,పుష్టి మొదలైన దేవతలు,మేరు ,మందార ,కైలాస రైవతాది పర్వతాలు , పరివేష్టితులై ఉండగా లోకనాధుడు విష్ణువు చే పూజితుడై ,హిరణ్మయుడైనమైనాకుడనే పర్వతశ్రేస్టంప్రకాశామానంగా కనిపించింది .లోకపాలకులు మహర్షులు ,మరుద్గణాలతో ఆదిత్యుడుకళ్యాణ వేదికను సిద్ధం చేశారు .దేవ శిల్పి విశ్వకర్మ తోరణాల వేదిక తీర్చి దిద్దాడు.సముద్రాలు నదులు,పర్వతాలు ,ఓషధులు ,లోకమాతలు ,వనస్పతులతో ఉన్న బీజాలు అంటే సకల చరాచర ప్రపంచం అంతా ఆసక్తిగా చూస్తూ ఉండగా లోకమాత పార్వతీదేవి వివాహం పరమేశ్వరునితో జరిగింది .ఈవివాహ వేడుకలో ఇలాదేవి ఊడవటం అలకటం ముగ్గులు పెట్టటం చేస్తే ,ఓషధులు వంట సామాను సిద్ధం చేస్తే ,వరుణుడు నీటి సౌకర్యం ఏర్పాటు చేస్తే ,,కుబేరుడు దక్షణ ,దానాదులు నిర్వహించాడు .అగ్నిదేవుడు ఆది దంపతులకు ఇష్టమైన ఆహార పదార్ధాలు వండాడు .విష్ణుమూర్తి వివాహోచిత పూజాదికాలు చేశాడు. వేదాలు గానం చేశాయి  నవ్వాయి .అప్సరసలు నృత్యం చేశారు .గ౦ధర్వ కిన్నరులు గానం తో తన్మయుల్ని చేశారు .మైనాకుడు శుభప్రదాలైన ‘’లాజలు’’ అంటే పేలాలు చల్లాడు .లోపల పుణ్యాహవాచన కార్యంజరిగింది .విధి విధానంగా అగ్నిని ,శిలను ప్రతిష్టించి పేలాలను హవనం చేసి ,అగ్నికి ప్రదక్షిణం చేశారు .

  విష్ణు మూర్తి సాయం తో శివుడు గుండ్రాయిని తొక్కటానికి పార్వతీదేవి కుడి పాద బొటన వ్రేలిని చేతితో స్పృశించాడు .శివుని దగ్గర హోమం చేస్తున్న బ్రహ్మ చూసి దుస్ట చాపల్యం తో నవ్వగా వీర్యం కారిపోయింది  .సిగ్గుపడి దాన్ని చూర్ణం చేశాడు .దీనినుంచి ‘’వాలఖిల్యులు ‘’జన్మించారు .అప్పుడు దేవతలంతా హాహాకారాలు చేశారు .సిగ్గుపడి బ్రహ్మ అక్కడనుండి లేచి వెళ్ళిపోయాడు .దేవగణ౦ మౌనం వహించాయి .శివుడు నందితో ‘’బ్రహ్మను వెనక్కి పిలు .నేను ఆతనిని పాపరహితుడిని చేస్తాను .తప్పు చేసిన వారి యెడల సజ్జనులు దయ చూపించటంలోక సహజం  .విషయవాంఛ విద్వా౦సులనూ మోసగిస్తుంది  .దాని శక్తి అంత గొప్పది  ‘’అన్నాడు .

  ఉమానాధుడు బ్రహ్మపై జాలితో నారదుడితో జరిగింది చెబుతూ భూమి ,నీరు పాపుల పాపాలను తొలగించే శక్తికలవి .ఈ రెండిటి సారాన్ని గ్రహిస్తాను ‘’అని చెప్పి వాటి సారాన్ని గ్రహించి ,భూమిని  కమండలంగా చేసి ,దానిలో నీరు పోసి ,పవమాన్యాది సూక్తాలతో అభి మంత్రించి  దానినుండి జగత్పావనమైన శక్తి కలిగేట్లు స్మరింఛి ఆ కమండలాన్ని బ్రహ్మకిచ్చాడు .జలం మాతృదేవత .భూమికూడా తల్లి యే.ఈ రెండిటికి సృష్టి యొక్క స్థితి ,ఉత్పత్తి ,వినాశ హేతుత్వం ఉన్నది .వీటిలోనే ధర్మం ప్రతిష్టితమై ఉంటుంది  .ఇక్కడే సనాతన యజ్ఞం కూడా ప్రతిష్టింప బడింది ..భుక్తి ముక్తి వీటిలోనే ఉన్నాయి సకల స్థావర జంగమాలు వీటిలోనే ఉన్నాయి .వీటిని స్మరిస్తే పాపాలు నశిస్తాయి వీటిని ఉచ్చరిస్తే వాచికమైన పాపాలు పోతాయి .స్నాన పాన అభిషేకాలవలన శరీర పాపాలు తొలగుతాయి .లోకం లో ఇదే’’ అమృతం’’.దీనికంటే పవిత్రమైనది లేదు .దీనిలోని జలాన్ని ఎవరు స్మరించినా పఠించినా కోరిన కోరికలు తీరతాయి ‘’అని చెప్పి తనచే అభిమంత్రి౦ప బడిన  కమండలాన్ని శివుడు బ్రహ్మకు ఇచ్చాడు .

  పంచభూతాలలో జలం గొప్పది .లం లోని సారమంతా దీనిలో గ్రహింప బడింది కనుక ఈ కమండలజలం  అభీష్ట సిద్ధి నిస్తుంది ఈ నీరు శుభప్రదం పుణ్యదాయకం ,పావనం .దీన్ని తాకితే నీపాపాలన్నీ పటాపంచలౌతాయి ‘’’అని బ్రహ్మకు శివుడు కమండలాన్నిచ్చాడు.   .అక్కడున్న దేవ ముని గణమంతా పరమేశ్వరుని కీర్తించి జయజయ ధ్వానాలు చేశాయి .బ్రహ్మ దేవుడు జగన్మాత పార్వతీదేవి పదాగ్రాన్ని చూసి ,దుర్బుద్ధి కలిగిన పాపంతో పతితుడయ్యాడు .జగత్పిత పరమేశ్వరుడు దయతో పుణ్య ప్రదమైన స్మరణమాత్రం చేత పవిత్ర౦ చేసే  గంగా జలమున్న కమ౦డలాన్నిబ్రహ్మదేవుడికి ప్రసాదించాడు  .

  సశేషం

 మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -9-11-18-ఉయ్యూరు

—

    గౌతమీ మాహాత్మ్యం-1

    సాహితీ బంధువులకు పవిత్ర  కార్తీకమాస శుభాకాంక్షలు –ప్రతికార్తీకం లో శివపరమైనది ఏదో ఒకటి ధారావాహికగా రాయటమలవాటై, కాశీఖండం, భీమఖండం ,శివానందలహరి శివమహిమ్న స్తోత్రం ,రుభు గీత మొదలైనవి రాసి మీకు అందజేశా. ఈ కార్తీకం లో  డా శ్రీ కొరిడెవిశ్వనాథ శర్మగారు ,డా  వెల్మకంటి హనుమాన్ శర్మగారు కలిసి ఆంద్రీకరించిన  శ్రీ బ్రహ్మ పురాణా౦తర్గత ‘’గౌతమీ మహాత్య్మం ‘’ను  ధారావాహికగా అందజేసే ప్రయత్నం చేస్తూ ,ఆ ద్వయానికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకొంటూ ,ఈ అమూల్య గ్రంథాన్ని నాకు కానుకగా అందజేసిన  శ్రీ విశ్వనాథ శర్మగారికి నమస్సు లందజేస్తున్నాను  –దుర్గాప్రసాద్

     ప్రథమ అధ్యాయం

ఒకప్పుడు బ్రహ్మదేవుని నారద మహర్షి తీర్ద భేదాలగురించి   అడిగితే బ్రహ్మ ‘’అన్ని క్షేత్రాలలో ,తీర్ధాలలో జప తప  వ్రత దాన హోమాదులు చేస్తే వచ్చే ఫలితం పురుషోత్తమ క్షేత్రం లో చేసే దానికి సాటి రావు .’’పురుష ‘’అనే క్షేత్రం చాలా గొప్పది . సముద్ర జలాలతో శోభించే ఆ క్షేత్రాన్ని ఒక సారి సందర్శిస్తే పునర్జన్మ ఉండదు .అక్కడ ఒక ఏడాది ఉండాలి .కనీసం నెల అన్నా ఉండాలి .అలాంటి వాడు యోగేశ్వరుడైన హరి ఉండే పరమస్థానం పొందుతాడు .ఇదివరకే చాలా తీర్దాలు క్షేత్రాలగురించి వివరంగా తెలిపాను .పురుషోత్తమ పురాణం సంసార బంధాలను తెగగోడుతుంది’’అన్నాడు మునులకు సంతృప్తికలగక  అన్నిటిలో సర్వ శ్రేష్ట తీర్ధాన్ని గురించి వివరించమని కోరారు .అప్పుడు బ్రహ్మ ‘’ఈ విషయాన్నీ పూర్వం నారడుడుఅడిగితే చెప్పాను .ఎలాగంటే –అనగా నారదుడు ‘’తండ్రీ !నీ నుండి అన్నీ పొందాను .ఎన్ని తీర్దాలున్నాయి వాటి విశేషాలు ఇప్పుడు చెప్పు .’’అని అడిగాడు .బ్రహ్మ ‘’స్వర్గ ,మర్త్య ,రసాతలలో ఉండే తీర్దాలు దైవములు ,ఆసురాలు ,ఆర్షాలు ,మానుషాలు అని నాలుగు రకాలు .మానుష తీర్ధం కంటే ఆర్ష తీర్ధం, దానికంటే ఆసురం , దీనికంటే దైవ తీర్ధం పుణ్య ప్రదాలు .జనుల కోర్కెలు తీర్చేవి .బ్రహ్మ విష్ణు శివులచే నిర్మించబడినవి దైవతీర్ధాలు ముల్లోకాలలో తీర్ధం పవిత్రమైనది అనే చెప్పబడింది .కాని జంబూ ద్వీపం లోని తీర్దాలు ఎక్కువ ఫలితాలిస్తాయి. అందులోనూ భారత వర్షం లోని తీర్దాలు ముల్లోకాలలో ప్రసిద్ధం- కారణం భారత దేశం కర్మభూమి కనుక .హిమాలయ –వింధ్య పర్వతాలమధ్య ఉన్న ఆరు నదులు దేవ సంభవాలు .వింధ్య –దక్షిణ సముద్రం మధ్య ఉన్న ఆరునదులు కూడా దేవ సంభావాలే .అంటే ఈ 12నదులు ప్రాధాన్యం పొంది ,భారతవర్షం కర్మభూమిగా సుప్రసిద్ధమైంది ..ఆర్ష తీర్దాలు ,కొన్ని దైవజ తీర్దాలు రాక్షసులచేత ఆక్రమి౦చ బడ్డాయి .వీటినే ఆసుర తీర్దాలంటారు .దేవ భూములలో మహర్షుల తపో మహిమచేత నిర్మించబడినవి ఆర్ష తీర్దాలు .మానవులు ముక్తి ,పూజ ,ఐశ్వర్యం అభీష్ట సిద్ధికోసం ఏర్పాటు చేసుకొన్నవి మానుష తీర్దాలు .ఇలా తీర్దాలు నాలుగు రకాలు .ఈ తీర్దాల పూర్తి వివరాలు తెలియజేయమని నారదుడు పితామహుని కోరాడు .అప్పుడు బ్రహ్మ దేవుడు ‘’వింధ్య పర్వత దక్షిణ దిక్కు లో గోదావరి భాగీరధి ,భీమరదీ ,తుంగభద్రా  వేణికా ,తాపీ ,పయోష్ణీ నదులున్నాయి .హిమవత్పర్వతం నుంచి భాగీరధీ ,నర్మదా ,యమునా ,సరస్వతీ ,విశోకా,వితస్తా నదులు పుట్టాయి .వీటివలన ఏర్పడినవే దేవ తీర్దాలు .

  గయుడు ,కొల్లాసురుడు ,వృత్రుడు,త్రిపురాసురుడు ,అన్ధకుడు ,హయగ్రీవుడు ,లవణాసురుడు ,నముచి ,శృంగాకుడు ,యముడు ,పాతాలకేతువు ,మయుడు ,పుష్కరుడు అనే అసురులచేత ఆక్రమి౦ప బడినవి ఆసుర తీర్దాలు .ఇవీ శుభప్రదాలే .ప్రభాస ,భార్గవ ఆగస్తి  ,నర,నారాయణ ,వసిష్ట ,భరద్వాజ ,గౌతమ ,కశ్యప మను మొదలైన మునులచే సేవి౦పబడినవి రుషి తీర్దాలు . ,అంబరీష , ,హరిశ్చంద్ర ,మా౦ధాతృ,మనువు ,కురు ,కనఖల ,భద్రాశ్వ ,సాగర ,అశ్వ యూప ,నాచికేత ,వృషాకపి ,అరిందమ మొదలైన మానవులచే కీర్తి ఐశ్వర్య లబ్ధికి నిర్మింపబడిన శుభ ప్రదమైనవి  మానవ తీర్దాలు .స్వతస్సిద్ధంగా ఏర్పడిన పుణ్య తీర్దాలనే దైవ తీర్దాలంటారు .

  రెండవ అధ్యాయం –గంగోత్పత్తి

నారద మహర్షి ‘’త్రిమూర్తుల చే నిర్మింపబడినది తీర్ధ రాజ౦  అని చెప్పారు కదా దాని స్వరూప  భేదాలను వివరించండి ‘’అని బ్రహ్మను కోరగా ఆయన ‘’దైవ తీర్థాలను దర్శించనంతవరకు మిగిలినవి గొప్పవి .అన్ని నదుల్లో గంగానది  శ్రేష్టమైనది . కోరికలు తీర్చేది .దీన్ని’’ త్రి దైవత్యం ‘’అంటారు .దీని పుట్టుక గురించి చెబుతా .10వేల సంవత్సరాలకు పూర్వం తారకాసురుడు నేనిచ్చిన వర గర్వంతో దేవతల సంపద లాక్కొనగా దేవతలు విష్ణు మూర్తి ని దర్శించి స్తోత్రం చేసి ,శరణం లేని తమను ఎందుకు ఉపేక్షించావని  తారకాసుర వధతక్షణ కర్తవ్యమని   వాపోయారు .దానికి  ఆయన వివరంగా చెప్పమని అడిగితె వాళ్ళు ‘’వాడు యుద్ధం, తపస్సు శాపాలతో చచ్చేవాడు కాదు .పది రోజులపిల్లవాడి వలననే వాడి మరణం .దీనికి ఉపాయం ఆలోచించు ‘’అన్నారు .దానికి విష్ణువు ‘’నేను దేవతలు వాడిని చంపలేము ఈశ్వరుని వలన సాధ్యం కావచ్చు .ఆయనకు బలశాలి కుమారుడుగా పుడితే తారక వధ సుసాధ్యం  అందరం కలిసి వెళ్లి శివుడి వివాహ ప్రయత్నం చేద్దాం ‘’అని చెప్పి  వాళ్ళతో తోకలిసి హిమవంతుని భార్య మేనకాదేవిని దర్శించి ఆమెను స్తుతించి ‘’జగన్మాత దేవతలకార్యం తీర్చటానికి మీ గర్బం లో ప్రవేశించింది .ఆమె జన్మించి జగన్మాత అయి శివుని అర్ధాంగి అవుతుంది ‘’అన్నారు హిమవంతుడుకూడా సరే అన్నాడు .జగద్ధాత్రి గౌరీ గా మేనకా హిమవంతులకు జన్మించింది .శివునిపైనే ఆమె మనసు లగ్నమైంది .దేవతలు ఆమెను శివుని అనుగ్రహం కోసం తపస్సు చేయమని ప్రార్ధించారు .అలాగే హిమాలయం పై ఘోర తపస్సు చేసింది .

 దేవతలకు మహర్షులకు శివుడికి గౌరిమీద ప్రేమ ఉందా  అనుమానం వస్తే బృహస్పతి ‘’మన్మధుడి పరాక్రమం ముందు ఎవరూ ఆగలేరు .కనుక అతడిని ఒప్పించి , శివునిమనసులో మన్మధ తాపం కలగ జేయమని కోరండి ‘’అనగా మదనుని ప్రేరేపించగా అతడు భార్య రతీ దేవితో వచ్చి ముందు సందేహించినా దేవకార్యం కదా అని సిద్ధమై శివునిపై పుష్పబాణ౦  వేయటం ఆయన కంటిమంటకు భస్మమై పోవటం క్షణాలలో  జరిగిపోయాయి .దేవతలు శివుడిని ప్రార్ధించి’’ తారకాసుర సంహారానికి మేము చేసిన ప్రయత్నం ఇది నువ్వు హిమవత్పుత్రికను వివాహమాడాలి .మీకు జన్మించిన కుమారుడు తారక సంహారం చేయగలడు’’అనగా శివుడుకూడా  అంగీకకరించగా అరుంధతీ వసిస్టమహర్షి లను ,బ్రహ్మ విష్ణువు లను ఒప్పించి హిమవంతునికి నచ్చ చెప్పి శివ పార్వతుల కల్యాణం దగ్గరుండి జరిపించారు .

  సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -8-11-18-ఉయ్యూరు   

ఈ రోజు 8-11-18 గురువారం నుండి ప్రారంభమయి పవిత్ర కార్తీకమాస శుభాకాంక్షలు -దుర్గాప్రసాద్

—

ధ్వని కోణం లో మనుచరిత్ర –4

స్వరోచి దక్షిణ నాయకత్వం పలు పోకడలు పోయింది .ఆడ లేడి రూపం లో వనదేవత ఆలింగన సౌఖ్యం పొంది ,ఆపని కాగానే స్త్రీగామారి ‘’రాజా !నేను వనదేవతను. సమస్త భూత వన రక్షణాదక్షుడవైన మనువును నీ వలన పొందాలనే కోరికతో నిన్ను చేరాను .నా అనురాగంతో కుమారుని పొంది ,పుణ్యలోక ప్రాప్తి పొందు .’’అని అభ్యర్ధించింది .వెంటనే ఒప్పుకోవటం ఆమె వలన స్వారోచి ని కొడుకుగా పొందటం జరిగిపోయాయి .స్వారోచిషుడు శమదమాలతోతపస్సు చేసి ,భగవదనుగ్రహం తో మనువు అయ్యాడు .ఈయన పాలనలో ప్రజలు సుఖించారు అనే విషయంతో మనుచరిత్ర కావ్యం ముగుస్తుంది .స్వారోచిష మను సంభవం అనే ఈ కథాంశం మొత్తం ప్రభంథానికే కథామూలమై ,శృంగార రస ప్రధానమై సఫలమైంది అంటారు రాజన్న  శాస్త్రిగారు .భోగ లాలసుడైనా, స్వరోచి అనురాగానికి అధర్మం జరగనందున శృంగారం ధర్మమే అయి౦ద౦టారు శాస్త్రిగారు .దక్షిణ నాయకత్వం సర్వ సంప్రతి పన్నం అని రసార్ణవం చెప్పింది కనుక రసాభాసం కాదు .లోక వ్యవహారం,శాస్త్ర మర్యాద అతిక్రమించినప్పుడే అనౌచిత్యమౌతుంది .నిజానికి స్త్రీకి బహుపురుషాసక్తి రసాభాసమే కాని ద్రౌపదీ దేవి కి పంచ భర్తలు ధర్మమే అన్నారు వ్యాసాది మహర్షులు   .స్వరోచి వేటలో, రాక్షస రూప  ఇందీవరాక్షుని తో యుద్ధం లో వీరరసం ,రాక్షసబారి పడిన మనోరమ ‘’హా వనిత, ననాథ,,నబల ,నార్త విపన్నం గావరే ‘’అని విలపించినప్పుడు భయానక ,కరుణ రసాలు ,రాక్షసుడు గంధర్వుడు గా మారినప్పుడు ,హరిణి  వనదేవతగా మారినప్పుడు అద్భుత రసం ,ఇందీవరాక్షునితో యుద్ధం లో రౌద్ర రసం ,రాక్షస  రూప వర్ణ నలో భయానక రసం,స్వారోచిషుని యందు శాంతరసం పోషి౦పబడ్డాయి  .

స్వరోచి కథలో  మనోరమాదుల శాపం ,ఇందీవరుని శాపం ,కళావతి  వృత్తాంతం అనే మూడు ఉపకథలున్నాయి .మనోరమను శపించి ,నాగబెత్తం తో కొట్టే ప్పుడు ,వంచనతో విద్యపొంది ‘’గుండ్రా డాచిన పెండ్లి ఏమిటికి జిక్కుం గష్టముస్టింపచా ‘’అని నవ్వే ఇందీవరుని శపించే బ్రహ్మ మిత్రునిలో రౌద్రరసం ,దేవాసి అనే గంధర్వుని దేహ వర్ణనలో ,వాడు పారర్షి ని చంపేటప్పుడు  భీభత్స రసం ,పుంజికస్థల అనే అప్సరస పారర్షి తపో భంగం చేసేటప్పుడు శృంగారరసం ,పోషింప బడ్డాయి.కాని  ఈ శృంగారం  తలిదండ్రుల దగ్గర  కళావతి వర్ణించి చెప్పటం ఔచిత్య భంగమై రసాభాసమయ్యిందని ,’’జగతః పితరౌ వందే పార్వతీ పరమేశ్వరౌ ‘’అని పించుకున్న ఆది దంపతుల శృంగారాన్ని వర్ణించటం కాళిదాస మహాకవికి ఒక్కడికే చెల్లిందని రాజన్నశాస్త్రి గారు వాక్రుచ్చారు .దీనికి ‘’కావ్యాను శాసనం కు వృత్తి లో చెప్పబడిన శ్లోకాన్ని ఉదాహరించారుకూడా –

‘’కింతు రతిః  సంభోగ శృంగార రూపా ,ఉత్తమ దేవతా విషయా న వర్ణనీయా –తద్వర్ణనం హి పిత్రోః సంభోగ వర్ణనమివాత్యంత మనుచితం .యత్తు కుమార సంభవే హర గౌరీ సంభోగ వర్ణనం తత్కవి శక్తి తిరస్కృత తత్వాత్ భూమ్నా న దోషత్వేన ప్రతిభాసతే ‘’.

  ఏతావాతా మనుచరిత్ర ప్రబంధం లో వరూధినీ ,స్వరోచి ల వృత్తా౦తాలే ప్రధాన ఇతి వృత్తం .స్వారోచిష మను సంభవమే కథా ఫలం .శృంగారమే ప్రధాన రసం అని తేల్చిమళ్ళీ  మళ్ళీ చెప్పారు డా .రాజన్న శాస్త్రిగారు .

  సశేషం

  దీపావళి శుభాకాంక్షలతో

 మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -7-11-18-ఉయ్యూరు

  ధ్వని కోణం లో మనుచరిత్ర -3

వరూదినికి ప్రవర సమాగమే లేకపోతే కరుణ రసమే ప్రాధాన్యం పొందేది .ఆమె ప్రత్యాశను ‘’ధరణీసురవరుడరగిన చొప్పరయుట లోనూ’’,చెలులపలుకులతోను ,తొనణికిసలాడేట్లుపెద్దన చేశాడు .గంధర్వకుమారుడికి వరూధిని యెడల రతి ఉండటం ,ప్రవరుడు వరూధినీ మనోగతమైన రతి భావాన్ని తిరస్కరించటం నిజాలే అయినా ,గంధర్వుడు ప్రవర రూపం లో వరూధినికి ప్రేమపాత్రుడు అయ్యాడే కాని ,తనంత తాను కాకపోవటమూ గమనించాల్సిన విషయమే .నటుడు పాత్రను పోషించేటప్పుడు కనబరచే అనుభావాదులు అన్నీతనకు కాక , ఆ పాత్రకే చెందినట్లుగా ,గంధర్వుని అనుభావాదులన్నీప్రవరుడికి చెందినట్లే భావిస్తారు భావుకులు .,వరూధిని దృష్టిలో వాడు ప్రవరుడే అవట౦ వలన ,భావుకుల దృష్టిలోనూ ప్రవర పాత్ర ధారియే అవటం వలన ,వరూధినీ ప్రవర రతి’’  శృంగారమే ‘’అవుతు౦దికాని వేరేదీకాదంటారు రాజన్న శాస్త్రి గారు .

  ఈ శృంగారరసం ,వరూధిని ప్రవరుని యెడ స్వాభిలష ప్రకటన సమయం లో ‘’అభిలాష హేతుక విప్రలంభ ‘’రూపం లోను ,ప్రవరుడు తిరస్కరించగా ,’’తదీయ విరహ దోదూయ మానస యై ‘’తనను తాను నిందించు కొనే సందర్భం లో ,ఉద్దీపకాలైన చంద్ర ,మలయ పవనాదులను ఉపాలంభించే సమయం లో , ‘’ఏకతరానను రాగ జన్య విరహ హేతుక విప్రలంభ రూపం లో ,శా౦బరీ మహిమచేవచ్చిన ప్రవరుని రూపు రేఖా విలాసంతో పాటు అతని దేహ సమిద్ధ శిఖి దీప్తి ని సంగ్రహించి ప్రవర రూపం లో ఉన్న గ౦ధర్వ కుమారుని  కలయిక సందర్భం లో సంభోగ శృంగారంగా పోషించబడింది .

 ఉపక్రమణికలో ప్రవరునిలో సద్ధర్మాచరణ ఉత్సాహ స్థాయి అయిన ధర్మవీరం ,హిమాలయాన్ని సందర్శించి, దాని వైభవాన్ని’’తలమే బ్రహ్మకు నైన నీ నగమహత్వంబెన్న ‘’అని చెప్పినపుడు అద్భుత రసం ,వరూదినితో ‘’బ్రాహ్మణుడు ఇంద్రియ గతి చరించిన  ,బ్రహ్మానందాది రాజ్యపదవికి దూరమగును ‘’అని చెప్పేటప్పుడు శాంతరసం ,తన ఊరు  వెళ్ళాలన్న కోరిక ఉన్నా పసరు కరిగి పోవటంతో అడుగు ముందుకు వేయలేక వగచినపుడు కరుణ రసం ,,సిద్ధుని పలుకులతో ,గంధర్వుడు ప్రవరుడు ఐన సందర్భం లో అద్భుత రసమూ పోషించబడ్డాయన్నారు శాస్త్రి గారు .

  దీని తర్వాతది వరూధిని కొడుకు స్వరోచి కథ .ఇతడు ఆర్తత్రాణ పరాయణుడు ,భూత దయాపరుడైన ఉదాత్త గుణాలున్న వీరుడు . వేట కండూతి మెండు .. దుష్టమృగాల బారి నుండి కాపాడమని ప్రజలుకోరగా చేసే వేటకాదుఇది . వేట సప్తవ్యసనాలలో ఒకటి .చతుఃషష్టి కళలలో ఒకటి కూడా .కనుక యితడు దీనివలన కళాప్రియుడయ్యాడు.దీనికి తోడు తల్లి నుంచి సంక్రమించిన భోగలాలసత ఉండనే ఉంది.దీనితో భోగపరాయణుడనిపించాడు..అతని బహుభార్యా తత్వాన్ని హంసీ ,హరిణి తీవ్రంగా విమర్శించాయి .అయినా లెక్కచేయకుండా చాలాకాలం భోగలాలసత తోనే జీవించాడు .అయినా కూడా ‘’ముగ్గురుభార్యలముద్దుల మొగుడు’’ కనుక అది ధర్మ విరుద్ధం కాదంటారు శాస్త్రి గారు .మృగయా వినోది ,నిశ్చిం  తనుడు  ,భోగ పరాయణుడు అయిన స్వరోచి శృంగార ప్రధానుడు కనుక ‘’ధీర లలితుడు ‘’అని తీర్పు చెప్పారు అలంకార శాస్త్రాన్ని పుక్కిటపట్టిన రాజన్న శాస్త్రి గారు .అంతేకాదు మనోరమ మొదలైన ముగ్గురు భార్యలయడ సమాన అనురాగం తో ఉన్నాడు కనుక స్వరోచి ‘’దక్షిణ నాయకుడు ‘’కూడా అన్నారు .

నరక చతుర్దశి శుభాకాంక్షలతో

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -6-11-18-ఉయ్యూరు    

కవనశర్మ

–

1. సైన్సు నడచిన బాట
2. సర్ ఆర్థర్ కాటన్ జీవితం – కృషి (అనువాదం)
3. వ్యంగ్య కవనాలు
4. కవనశర్మ కథలు
5. పరిధి
6. బంగారు రోజులు
7. ఇరాక్ డైరీ
8. కోతిరాతలు

–

కవన శర్మగారితో నా పరిచయం శ్రీ మైనేని గోపాక్రిష్ణ గారి వితరణత్వం వలన కలిగింది మచిలీ పట్నం లో కృష్ణా విశ్వ విద్యాలయం ఏర్పడ్డప్పుడు అక్కడ తెలుగు శాఖకోసం కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం అధ్యక్షులు శ్రీ గుత్తికొండ సుబ్బారావు కార్య దర్శి డా జివి పూర్ణ చ౦ద్గార్లు శ్రీ బుద్ధప్రసాద్ గారి ఆధ్వర్యం లో గొప్ప కృషి చేశారు 2008డిసెంబర్ లో ఉయ్యూరువాసి .,అప్పుడు  అమెరికాలో ఉంటున్న ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఆర్ధిక శాస్త్ర వేత్త డా శ్రీ ఆరిగపూడి ప్రేంచంద్ గారిని ఉయ్యూరు ఆహ్వానించి వారికి ఘన సన్మానం చేయించే బాధ్యత నాపై పెట్టారు శ్రీ మైనేని గోపాలకృష్ణగారు . ఆయన కోరిన విధంగా నభూతోగా కార్యక్రమం జరిపాం . దానికి ఖర్చులకోసం ఇబ్బడి ముబ్బడిగా నాకు డబ్బుపంపారు మైనేనిగారు  సభ జరుగుతుండగానే వారికి ఫోన్ చేసి 20వేల రూపాయలు ఆయన పంపిన దానిలో మిగుల్తున్నాయని ,కొత్తగా ఏర్పడిన కృష్ణా యూని వర్సిటికి,దానిని ఆయన పేరిట విరాళంగా అంద జేస్తే బాగుంటుందని చిన్న సూచన చేశా. క్షణం ఆలోచించకుండా  ”మంచి ఆలోచన వేదికపై ప్రకటించండి” అనటం, నేను ప్రకటి౦చేయటం జరిగి పోయింది.  వేదికపై గుత్తికొండ .,పూర్ణ చ౦ద్   విజయవాడ రేడియో స్టేషన్ డైరెక్టర్ శ్రీ మంగళ గిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ గార్లు కూడా ఉన్నారు

  ఈ డబ్బును 2009ఫిబ్రవరి 10న బందరు బందరు కృష్ణా  యూని వర్సిటీ లో జరిగిన ఒక కార్యక్రమం లో నేను గుత్తికొండ వారి ఆలోచన మేరకు వైస్ చాన్సలర్ శ్రీ మైనేని కేశవ దుర్గా ప్రసాద్ ,గారికి వేదికపై ఉన్న బుద్ధ ప్రసాద్ గారి సమక్షం లో డ్రాఫ్ట్ రూపం లో అందజేశాను

 ఆ రోజు భోజన విరామ సమయం లో మాతోపాటు భోజనం చేస్తున్న కవన శర్మ గారు పరిచయమయ్యారు  భేషజం లేకుండా చాలా సరదాగా మాట్లాడారు నాతో . ఆయన రచనలు అప్పటికే చాలా చదివి ఆయనపై మంచి అభిప్రాయంఏర్పరచుకొన్నాను . అక్కడికి ఆ కధ. సమాప్తం .

  కొన్నేళ్ళతర్వాత అంటే సుమారు రెండేళ్ళ క్రితం మైనేనిగారు ”రచన ”మాసపత్రికకు నా పేర రెండేళ్ళచందా కట్టి నాకు తెలియజేశారు . పత్రిక ప్రతినెలా వస్తూనే ఉంది.  అందులో కవన శర్మగారి జ్ఞాపక శకలాలు నన్ను బాగా ఆకర్షించాయి  వాటిలో  ముఖ్యంగా కేరెక్టర్ యాక్టర్ గోవిందరాజుల సుబ్బారావు .. డైరెక్టర్ కేవిరావు ,అలాగే రాజమండ్రి విశాఖ లోని కొందరు సాహితీ పరులపై రాసినవి బాగా నచ్చి ఆయన మెయిల్ అడ్రస్ కు ,రచన సంపాదకుడు సాయిగారికి మెయిల్స్ రాశాను. శర్మగారు ఎప్పటికప్పుడు వెంటనే జవాబు రాస్తూ తమ సౌజన్యాన్ని చూపారు.  కొన్ని మెయిల్స్ రచనలో లో కూడా ప్రచురితమయ్యాయి  ఇలా మళ్ళీ కవన శర్మ గారితో కలం స్నేహం చేసే అదృష్టం కూడా మైనేనిగారి వల్లనే నాకు దక్కింది .

  కారామాస్టారు శ్రీకాకుళం లో ఏర్పరచిన ”కధానిలయం ”కు శర్మగారు  సలహాదారు కూడా .మాస్టారి పై గొప్ప గౌరవమున్నవారుశర్మగారు. ఈ కధానిలయం కు సరసభారతి ద్వారా 15వేలరూపాయలు విరాళం పంపించిన ఉదార హృదయం శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారిది అని ఈ సందర్భంగా తెలియ జేస్తున్నాను ..

  కవన శర్మ అనే శ్రీ కందుల వరాహ నరసింహ శర్మ గారి నిర్యాణం సాహితీ లోకానికి ,ముఖ్యంగా ఆలోచనా పరులైన వారికి అందరికీ తీరని లోటు . వారి ఆత్మకు శాంతి కలగాలని వారి కుటుంబానికి ఊరట కలగాలని .,కోరుతున్నాను -దుర్గాప్రసాద్

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు -61

ఉయ్యూరు బ్రాహ్మణ సంఘానికి వెన్నెముక శ్రీ మంత్రాల రాదా కృష్ణమూర్తి

27-10-18 శనివారం ఉయ్యూరులో సుమారు తొంభై ఏళ్ళ వయసులో మరణించిన శ్రీ మంత్రాల రాధాకృష్ణమూర్తి గారి తో నామొదటి  పరిచయం 1950-51లో .అప్పుడే మేము హిందూపురం నుంచి ఉయ్యూరు వచ్చేశాము .ఆయన ఉయ్యూరు ప్రభుత్వ పాలిటెక్నిక్ కాలేజీ లో గుమాస్తాగా పని చేస్తున్నట్లుజ్ఞాపకం .సన్నగా పొడవుగా పాంటు షర్ట్ తో ఉండేవారు .ఆయన స్థితిపరులు, ఎరువుల వ్యాపారి మానాన్నగారి శిష్యుడు అయిన  శ్రీ యడవల్లి శ్రీరామమూర్తి గారి పెద్దల్లుడు .శ్రీమతి మంగమ్మగారి భర్త . ఆకాలం లో రాదాకృష్ణమూర్తిగారిని మగవాళ్ళందరూ’’ యడవల్లి వారల్లుడు ‘’అనీ ,ఆడవాళ్ళంతా ‘’మంగమ్మగారి మొగుడు ‘’అనే పిలిచేవారు .ఆతర్వాత పాలిటెక్నిక్ కాలేజి  బెజవాడ తరలి వెళ్ళిపోవటం తో ,ఈయనకూడా అక్కడికే వెళ్లి పనిచేశారని జ్ఞాపకం .తర్వాత ఉద్యోగం మానేసి ,ఉయ్యూరులోనే ఉంటూ వ్యవసాయం చూసుకొనే వారు .విష్ణ్వాలయం వెనక బజారులో యడవల్లి వారి లోగిలి  ఉండేది .శ్రీరామమూర్తిగారి తమ్ముడు కూడా ఎరువులకోట్లో వ్యాపారం చూసేవారు .వాళ్ళ కొట్లోనే మా నాన్నగారికాలం లోనూ , ,నేను వ్యవసాయం చూసేమొదటి రోజుల్లోనూ  అరువు తీసుకొని ఎరువులు కొనేవాళ్ళం .ఆయనకు మొహమాటం అస్సలు  ఉండేదే కాదు . నిక్కచ్చిమనిషి .అక్కడే శ్రీ చిలుకూరి వెంకటేశ్వర్లుగారు గుమాస్తాగా పని చేస్తూ ,మా బజారులోనే అద్దెకుండేవారు .మా ఇంట్లో తద్దినాలకు భోక్తగా యడవల్లి వారి పర్మిషన్ తో వచ్చేవారు .వీరి కుటుంబం,  వీరబ్బాయిలు, అమ్మాయిల తో మాకు చాలా సాన్నిహిత్యం ఉండేది .

  నేను వ్యవసాయం చేసే రోజుల్లో గౌండ్ల కుర్రాడు ఎర్రగా ఉండే కృష్ణ అనేవాడు పాలేరు తనానికి వచ్చాడు .వాడు అప్పుడే మంత్రాలవారి చిన్నపాలేరుగా  మానేసి ,మాదగ్గర చేరాడు . . మా శ్రీ సువర్చలాంజ నేయస్వామి బజారులో అంటే రావి చెట్టు బజారు లో మంత్రాలవారు డాబా కట్టుకొని ,పశువుల శాలను ప్రక్కనే ఏర్పాటు చేసుకొని ఎడ్లు ,బండీ ,పెద్దపాలేరు ,చిన్నపాలేరు లను  మైంటైన్ చేసేవారు . ఆయన వ్యవసాయం గురించీ ,యాజమాన్యం గురించీ పాలేరు కృష్ణ కథలు గాథలుగా  నాకూ, మా అమ్మకు వర్ణించి చెప్పేవాడు . ఈయన పెద్దపాలేరు  నిఘామాను చాకలి అతను .చాలా శ్రద్ధగా వ్యవసాయం చేసేవాడు .ఇతని తమ్ముడు హైస్కూల్   లో నా క్లాస్ మేట్.అంతకు మించి మాద్దరికీ పెద్దగా పరిచయం లేదు .గురజాడ డొంకలో కాలవ చివరి భూములు మావి .మాకు కాలవ నీళ్ళు రావాలంటే మంత్రాల వారి తడుపు అయ్యాకే వాళ్ళు వదిల్తే మధ్యలో వాళ్ళ తడుపులు పూర్తయితేనేకాని మాచేలో నీళ్ళు అడుగు పెట్టేవికావు .మంగమ్మగారి చెల్లెళ్ళలో ఒకరిద్దరు హైస్కూల్ లో నాక్లాస్ మేట్లని ,అందులో ఒకమ్మాయి భర్త కాకినాడ పాలిటెక్నిక్ లో లెక్చరర్ అనీ తర్వాత ప్రిన్సిపాల్ అయ్యారని గుర్తు .ఒకావిడ ఇప్పుడు హైదరాబాద్ ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్ లో మా కోడలు శ్రీమతి సమత తోపాటు  టీచర్ గా పనిచేస్తోంది మంత్రాలవారబ్బాయిలు హైస్కూల్ లో నా స్టూడెంట్స్ .ఒకతను మా అబ్బాయికి మంచి దోస్తు .ఇద్దరూ క్రికెట్ ఆడేవారు ఇక్కడి కాలేజిలో . మంగమ్మగారు చాలా పెద్దమనిషి తరహా గా వ్యవహరిస్తారు .ఈ దంపతులు మా ఇంట్లో జరిగిన శుభాకార్యాలన్నిటికీ తప్పక వచ్చేవారు .

                       బ్రాహ్మణ సంఘం పునరుద్ధరణ

 ఉయ్యూరు లో బ్రాహ్మణ సంఘం నామ మాత్రంగా పని చేసేది .అప్పుడు నా సహాధ్యాయి మా గురువుగారు శ్రీ వేమూరి శివరామకృష్ణయ్యగారి కుమారుడు  దుర్గయ్యగారు అనే  శ్రీ వేమూరి దుర్గా ప్రసాద్ ధర్మపురి సంస్కృత కాలేజీ నుంచి మానేసి ఇక్కడికొచ్చి స్థిరపడి ,మొదట్లో కొంచెం ఇబ్బందులు పడినా కెసీపి వాళ్ళ స్కూల్ ఆర్. కే .ఎం .లో తెలుగు పండిట్ ఉద్యోగం సంపాదించి అక్కడే రిటైరయ్యాడు  అందరితో చాలా చనువుగా ఉండేవాడు .అప్పుడు మేమందరం ఒక సమావేశం ఏర్పాటు చేసుకొని బ్రాహ్మణసంఘాన్ని పునరుద్ధరించాలని సంకల్పించాం .అప్పటికి ప్రెసిడెంట్ కం సెక్రెటరి’’ టైప్ మాస్టారు ‘’గా అందరు పిలిచే  శ్రీ సీతం రాజు సత్యనారాయణ గారు .నేను మంత్రాల రాధాకృష్ణగారు, దుర్గయ్య ,గోవిందరాజు వెంకటేశ్వర్లుగారు ,కొలచల చలపతి,వేగరాజు బ్రదర్స్ ,కోట బ్రదర్స్ ,చావలి ఆంజనేయులుగారు  మొదలైనవారందరం కలిసి దుర్గయ్యగారిని బ్రాహ్మణ సేవా సంఘం అధ్యక్షునిగా, నేను వైస్ ప్రెసిడెంట్ గా ,రాదాక్రిష్ణమూర్తిగారు  సెక్రెటరిగా  గోవిందరాజు వెంకటేశ్వరరావు గారు కోశాధికారిగా ,సత్యనారాయణగారు గౌరవాధ్యక్షులుగా ,మిగిలినవారిని సభ్యులుగా చేసి ఒక ఎడ్ హాక్ బాడీఏర్పాటు చేశాం .సంఘాన్ని రిజిస్టర్ చేయించే బాధ్యతదుర్గయ్య , మంత్రాల , గోవింద రాజు  గార్లు తీసుకొని అతి త్వరలోనే రిజిస్టర్ చేయించారు .మొదటిసారిగా ఉయ్యూరు లో వృద్దతరం వారిని సన్మానించా లనుకోని ప్రముఖ జ్యోతిష్ శాస్త్రవేత్త శ్రీ కోటశ్రీరామమూర్తిగారినీ ,శివాలయం అర్చకులు శ్రీ మామిళ్ళపల్లి పురుషోత్తం గారిని ఒక ఉగాది నాడు  సన్మానించాం.ఆతర్వాత సీతంరాజువారిని, రామాచార్యులు గారిని అలా సత్కరించాం .సామూహిక ఉపనయనాలు నిర్వహించాం .వివాహవేదిక కూడా జరిగింది .ప్రతి ఉగాది మధ్యాహ్నం శ్రీ విష్ణ్వాలయం లో బ్రాహ్మణ సంఘం సమావేశం జరిపి వేదపండితులను ,వేద విద్యార్ధులను ఆహ్వానించి సత్కరించి ,నగదు పారితోషికాలిచ్చాం ,కార్తీక వనసమారాధనలు నిర్వహించాం .చుట్టు ప్రక్కల మండలాలకూ విస్తరి౦పజేశాం .శివాలయం లో శ్రీ శంకర జయంతి జరిపాం .ఇలా దిన దిన ప్రవర్ధమానంగా సంఘం అభి వృద్ధి చెందింది .ఊళ్ళో కి వచ్చిన చదువుకున్న బ్రాహ్మణులకు ,పేద బ్రాహ్మణులకు ఆర్ధిక సాయం అందించాం .ప్రతినెలా తప్పకుండా కార్యవర్గ సమావేశం నిర్వహించాం .ఈకార్యక్రమాలకు రమణ పంతులు బాపిరాజు  యెన్డి.ఎస్.,,ప్రభాకర్ వగైరా  లంతా అత్యుత్సాహంగా సహకరించారు .వీరందరినీ సమీకరించి ,సమన్వయ పరచటం మంత్రాలవారు చేసేవారు .ఏపనికైనా కాలికి బలపం కట్టుకొని తిరిగే వారు .మంత్రాలవారు ఉంటె కార్యం నిర్విఘ్నంగా జరుగుతుందనే ధీమా ఉండేది .నవ్వుతూ నవ్విస్తూ బాధ్యతగా  పని చేసేవారు చేయించేవారు .ఉగాదినాడు వారింట్లో ఆబ్దీకం ఉండేది .దాన్ని యధావిధి గా నిర్వహించి, బ్రాహ్మణసంఘ కార్యక్రమం లో పాల్గొనేవారు. అంతటి అంకితభావం ఆయనది.ఈసంఘం లో అందరం కలిసి పనిచేయటం తో మా ఇద్దరిమధ్యా పరిచయం బాగా పెరిగింది. ఒకరంటే ఒకరికి గౌరవభావమేర్పడింది .ఇక ఇప్పుడు మంత్రాలవారు తెల్లలుంగీ ,పైన చొక్కాతోనే ఎప్పుడూ ఉండేవారు .అప్పటికి ఉయ్యూరు లో లబ్ధ ప్రతిస్టు లైన పురోహితులు బ్రహ్మశ్రీ వంగల సుబ్బావధానులుగారు, శ్రీ కోట కృష్ణమూర్తిగారు వృద్ధాప్యం లో ఉండటం గ్రామాంతరం వెళ్ళిపోవటం తో పెద్ద శూన్యమేర్పడింది .అప్పుడు దుర్గయ్య ఆలోచించి శ్రీ పుచ్చా సూర్యప్రకాశ శాస్త్రి గారిని గౌరవంగా ఆహ్వానించి ఇక్కడే ఉండేట్లు వసతి సౌకర్యాలు కలిపించాడు .దీనికి మంత్రాలవారు చాలా దోహదం చేశారు .మాబోటివారం చేతనైంత చేయగలిగాం .ఆయన ఇక్కడే స్థిరపడి ఇల్లుకూడా కొనుక్కున్నారు .మొదట్లో మేము చేయిఅందించినా , ఆయన చొరవ ,పాండిత్యం ,మాటకారి తనంతో బాగా అల్లుకు పోయారు .  

   2002 లో మేము అమెరికా మొదటిసారి వెళ్లి తిరిగి వచ్చేసరికి బ్రాహ్మణ సంఘం పరిస్థితి  క్షీణించింది .దుర్గయ్య రిటైరై ,స్వగ్రామం పెదముత్తేవి వెళ్ళిపోయాడు .సంఘం బాధ్యత ఎవరూ తీసుకోలేదు .అప్పుడు సమావేశాలంటే గోవిందరాజులవారి అరుగుమీదే రాత్రిళ్ళు ఎక్కువ గా జరిగేవి .అందరు నన్ను బాధ్యత తీసుకోమన్నారు .నాకు దేవాలయం ఉంది ,సాహిత్య సేవ ఉంది .పూర్తి కాలం దీనికి పెట్టలేనుకనుక ఇంకెవరైనా తీసుకొంటే మంచిది అన్నాను .ఎవరూ ముందుకురాలేదు .దుర్గయ్య రెండు మూడు సార్లు వచ్చి ఎవరికైనా అప్పగిద్దామని చూశాడు .వాడూ విసిగిపోయాడు ఇక్కడి వీళ్ళ తీరు చూసి .అప్పుడప్పుడు నాతో రహస్యంగా ‘ఒరేయ్ !ఇందులో’’ ఒక గ్రూప్’’ ఏర్పడి వెనకనించి పెత్తనం చేయాలనిచూస్తోంది .నా నోరు గట్టిది కనుక నాదగ్గర వాళ్ళ ఆటలు సాగలేదు.దబాయించి ఎదురు నిలిచి ఇప్పటిదాకా లాక్కొచ్చా ‘’అన్నాడు నాకూ అది నిజమే అనిపించింది .నేను తీసుకొను బాధ్యత అని చెప్పగానే  మంత్రాలాయన ,గోవిందరాజులాయన కొంతకాలం  నాపై గుర్రుగా చూసేవారు .కనిపిస్తే పలకరించేవారుకూడాకాదు  .చాలామంది నన్నే బాధ్యత తీసుకోమనేవారు నాకు వద్దని నిష్కర్షగా చెప్పేవాడిని .తర్వాత రమణ పంతులు, గరుగుమీద సోమయాజులవారబ్బాయి  లతో ఒక కార్యవర్గం ఏర్పాటు చేసి నడపటం మొదలెట్టారు .వీరిని’’ బాక్ డ్రైవింగ్ ‘’చేస్తూ దుర్గయ్య చెప్పినవర్గం డామినేట్ చేస్తూ ఏ పెత్తనం ఇవ్వకుండా ఇబ్బందిపెట్టారని విన్నాను.నేను సభ్యత్వం తీసుకోవటమూ మానేశాను .నన్నూ వాళ్ళు పిలవటం మానేశారు .బాపిరాజు ఉద్యోగం నుంచి రిటైరయ్యే దాకా ఇలానడిపి   తర్వాత బాపి రాజుకు పూర్తి పెత్తనం అప్పగించికార్యక్రమాలు చేస్తున్నారు .బాపిరాజుమాత్రం కార్యక్రమాలు నాకు తెలియజేస్తూ హాజరుకమ్మని కోరేవాడు. వీలయితే  వెడుతున్నాను .

  మంత్రాల రాదాక్రిష్ణమూర్తిగారు ఆరోగ్యం బాగుండక దాదాపు నాలుగైదేళ్ళనుంచి  ఇంట్లో నుంచి బయటికి రావటం లేదు .రెండేళ్ళక్రితం ఒకసారి ఇంటికి వెళ్లి పలకరించిన జ్ఞాపకం .అప్పుడే మేము జరిపిన ఐదురోజుల శ్రీ హనుమజ్జయంతి కార్యక్రమాలలో ఒక రోజు దేవాలయానికి వచ్చారు .అదే చివరి సారి చూడటం .ఆయన శ్రీమతిగారు ఊళ్ళో పెద్దముత్తైదువు . అందరికీ ఆవిడంటే విపరీతమైన గౌరవం మర్యాద .మా గుడికార్యక్రమాలకు తప్పకుండా  ఆవిడా, కుమార్తె పద్మజ  వస్తారు .పద్మజ కు సంగీతం లో ప్రవేశం ఉంది. మేము గుడిలో జరిపే త్యాగరాజ ఆరాధనకు వచ్చి కమ్మగా పాటలు  పాడుతుంది . ఈమె కూతుళ్ళు ఇద్దరూ నేను ఫ్లోరాలో పని చేసినప్పుడు చదివి  బిటెక్ పాసై వివాహాలు జరిగి అమెరికాలో సెటిల్ అయ్యారు .పద్మజ భర్త మా రమణ కు మంచి స్నేహితుడు .వీడు ఆ అమ్మాయిని అక్కా అనిపిలుస్తాడు ఆ అమ్మాయి తమ్ముడూ అని అని పిలుస్తుంది . తండ్రిని అనునిత్యం కనిపెట్టుకొని ఉండే ఒక కుమారుడూ తరచుగా దేవాలయానికి వస్తాడు .మిగిలిన కొడుకుల్లో వాళ్ళు ఎప్పుడు ఉయ్యూరు వచ్చినా  శ్రీ సువర్చలాన్జనేయస్వామి ని దర్శించకుండా వెళ్లరు .  

  ఇలా అందరికీ తలలో నాలుకగా చురుకైన బ్రాహ్మణసంఘ కార్యదర్శిగా , స్నేహశీలిగా ,సంస్కార వంతునిగా ,సమాజ సేవా దృక్పధం ,అర్ధులకు ఆర్ధిక సాయం అందించే దాత గా గుర్తింపు పొందిన శ్రీ మంత్రాల  రాదా కృష్ణ మూర్తి గారు మరణించటం తీరనిలోటు .వారి ఆత్మకు శాంతికలగాలని, వారి కుటుంబం ఈ దుఖం నుంచి నెమ్మదిగా తేరుకోవాలని ,ఆకుటుంబానికి ప్రగాఢ సానుభూతి తెలియ జేస్తున్నాను .

   సుమారు ఏడెనిమిది నెలల క్రితం బ్రాహ్మణ సంఘం ట్రెజరర్ గా దీర్ఘకాలం పనిచేసిన తొంభై ఏళ్ళు దాటిన శ్రీ గోవిందరాజు వెంకటేశ్వరరావు గారు మరణించారు . వృద్దతరం ఇలా కనుమరుగవుతోంది .

  మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -2-11-18-ఉయ్యూరు

—