నా దారి తీరు -89

భారతం పై తుది తీర్పు

జగ్గయ్య పేట గెంటేల శకుంతలమ్మ డిగ్రీ కాలేజి లో ఒక రోజు సాయంత్రం ఆరు గంటలు ‘’భారతం పై తుది తీర్పు ‘’అనే కార్యక్రమం జరుగుతుందని ఈ నాడు పేపర్లో చదివి ఆ రాత్రికి ట్యూషన్ లేదని చెప్పి జగ్గయ్య పేట వెళ్లాను .కాలేజి చిల్లకల్లు నుంచి జగ్గయ్య పేట కోచ్చే అయిదు కిలోమీటర్ల దారిమధ్య లో ఉంటుంది .ఉయ్యూరునుంచి వచ్చినప్పుడల్లా ఆకాలేజి మీదనుంచే బస్ లో కాలేజీని చూసేవాడిని .ఇప్పుడు మొదటిసారిగా కాలేజిలో అడుగుపెడుతున్నాను  గెంటేల వారు బ్రాహ్మణులు .శకు౦తలమ్మ గారి పేర భర్తా మిగిలిన కుటుంబ సభ్యులు దాతలు కలిపి  కట్టిన  కాలేజి.  మంచి పేరే ఉంది .   ఈ కార్యక్రమం ముగ్గురు మాత్రమె ముఖ్య పాత్రలుగా నిర్వహిస్తూ రాష్ట్రం అంతా తిరిగి ప్రదర్శిస్తున్నారు .అందులో జడ్జి పాత్రను ప్రముఖ ఐఎస్ ఆఫీసర్ ,సాహితీ వేత్త డా.శ్రీ కనుపుల వెంకట శివయ్య గారు ,పాండవుల తరఫున న్యాయ వాది.గా డా. శ్రీ ప్రసాద  రాయ కులపతి ,కౌరవ ప్లీడర్ గా డా. శ్రీ మొవ్వ వృషాద్రి పతి ధరించారు .ముందుగా న్యాయాధిపతి కేసు పూర్వాపరాలను వివరించి  కక్షిదారుల ప్లీడర్ లను వాదించ మంటాడు .అంటే దీని ఉద్దేశ్యం ధర్మం న్యాయం పాండవుల పక్షాన ఉందా ?కౌరవుల పక్షాన ఉందా ?అన్నదానిపై ఆర్గ్యు మెంట్లు .చివరికి జడ్జి గారి తీర్పు .రసవత్తరం గా దాదాపు గంటన్నర సేపు కులపతిగారు, వృషాద్రిపతి గారు తమ వాగ్దోరణితో రసవత్తరమైన భారత పద్యాలతో వ్యాస శ్లోకాలతో ఎవరి వాదన వారు ఏమాత్రం వెనక్కి తగ్గకుండా వాదించారు .అది వింటూ ఉంటె న్యాయం ఎవరి పక్షాన ఉందొ తెలియనంత కన్ఫ్యూజన్ కు లోను చేశారు .శివయ్య గారు ధర్మ న్యాయ పక్షపాతం గా పాండవుల వైపే తీర్పు చెప్పటం తో క్లైమాక్స్ బాగా పండింది .ముగ్గురూ ఆంద్ర దేశం లో దిగ్గజాలైన పండితులు ,కవులు విమర్స కులు కులపతిగారు అష్టావధాన శతావధాన   దురంధరులు .అవధానాలపై పుస్తకాలు రాసిన వారు . వృషాద్రిపతి గారు నాగార్జున యూని వర్సిటిలో తెలుగు లెక్చరర్ అని గుర్తు .   చివరికి నాకేమనిపించింది అంటే ‘’అసలు భారతం మీద తుది తీర్పు చెప్పే యోగ్యతా ,సామర్ధ్యం మనకు ఉందా?’’ అని .ఏమైనా ఒక కొత్త ప్రయోగం .ఈ ముగ్గురే మిగిలిన కవి పండితులను కలుపుకొని’’ భువన విజయం ‘’ చాలా చోట్ల ప్రదర్శించి నీరాజనాలు అందుకొన్నారు .’’తీర్పు ‘’ అంత క్లిక్ అయినట్లు లేదు .అవదుకూడా  .

నా సూచన –ముట్నూరి కృష్ణారావు గారి సాహితీ దర్బార్

అంతా అయిపోయిన తర్వాత  ఒక కాగితం మీద కులపతి గారికి ‘’అయ్యా !ఈ వాదాలు తీర్పుల వలన ధర్మ చ్యుతి తప్ప ధర్మ సంస్థాపన జరగదు .నెగటివ్ భావ వ్యాప్తి చేయటం మంచిది కాదు. అయినా మీ ప్రదర్శన ప్రదర్శనగా బాగుంది .నాదొక విన్నపం –ఎన్నో చోట్ల భువన విజయం ఆడారు .సంతోషం .కాని మహాను భావుడు  ,ఆలోచనా సంస్కారం ఉన్నవారు కృష్ణా పత్రిక సంపాదకులు శ్రీ ముట్నూరి కృష్ణా రావు గారి సమక్షం లో  విశ్వనాధ, కాటూరి, పింగళి ,బాపిరాజు  వంటి ప్రసిద్ధులు ‘’దర్బారు ‘’జరిపే వారని మనకు తెలుసు .ఆ ప్రక్రియను కూడా చేబట్టి ప్రదర్శిస్తే ఏంతో ఉచితం గా ఉన్నతం గా ఉంటుంది .ఆ ప్రయత్నం చేసి నాబోటి’’ కృష్ణరాయ ‘’విధేయులకు ఆనందం కల్గించండి –‘’అని రాసి  అడ్రస్ రాసి ఇచ్చి ,అప్పటికే రాత్రి తొమ్మిది అయినందువల్ల  ,బయల్దేరి బస్ ఎక్కి చివరిబస్ లో గండ్రాయి రాత్రి పదిన్నరకు చేరుకొన్నాను .

అమలైన నా సూచన -ముట్నూరి సాహితీ దర్బార్

నాఆలోచనా, సూచనా వారు చదివారో లేదో నాకు తెలియదు .కాని అది అమలయింది .కృష్ణా పత్రిక ఎడిటర్ శ్రీ పిరాట్ల వెంకటేశ్వర్లుగారు కృష్ణా రావు గారుగా , కులపతి గారు ,వృషాద్రి పతి గారు  మొదలైన వారంతా కలిసి ‘’ముట్నూరి వారి సాహితీ దర్బార్ ‘’నిర్వహిస్తున్నట్లు పేపర్ లో చదివి పిరాట్ల వారితో నాకు సాన్నిహిత్యం ఉండటం వలన ఒక కార్డు రాసి ఈ కార్యక్రమం జరగటం ముదావహవమని ,నేను సుమారు అయిదేళ్ళ క్రితం ఈ సూచనను రాత పూర్వకం గా జగ్గయ్య పేట లో కులపతి గారికి  తెలియ జేశానని నాకల ఈ నాడు సాకారం అయిందని రాశాను .ఇందులో నాపాత్ర ఉందొ లేదో నాకు తెలీడుకాని నేను కోరింది జరిగింది .ఈ దర్బారునూ చాలా చోట్ల ప్రదర్శించి పేరు తెచ్చుకొన్నారు .’’మై డ్రీం హాస్ కం ట్రూ ‘’   అదీ నాకు మహదానందం .ఈ ముఠాయే ‘’ఇంద్ర సభ ‘’కూడా దేశమంతా ప్రదర్శించారన్న సంగతి సాహితీ వేత్తలకు తెలిసిన విషయమే .

ప్రభావతి గండ్రాయి రాక

గండ్రాయి లో నా ‘’ఒంటి గది కాపురం ‘’చూడటానికి నా భార్య  ప్రభావతిని ఒక సారి ఉయ్యూరు నుంచి వస్తూ నాతొ తీసుకొచ్చాను .ఒక వారం ఉందని జ్ఞాపకం .నాకు కావలసినవన్నీ ఉన్న ఒకే  స్టవ్ మీద  ఉన్నకాసిని గిన్నేలతో వంట చేసి పెట్టింది .ఒక సారి మా మరదలు దుర్గా వాళ్ళింటికి మిర్యాల గూడా వెళ్లి వచ్చాము .ఆ తర్వాత దుర్గ భర్త శంకరం కూడా వచ్చారు గండ్రాయికి .మా ఇంటి వారి ఆతిధ్యానికి అందరూ ఆశ్చర్య పోయారు .అలాగే ఖమ్మం మేమిద్దరం వెళ్లి మా పెద్ద తోడల్లుడి గారింటికి ఒక రోజు వెళ్లి వచ్చాం .పేటలో శోభనాద్రి ఇంటికి వెళ్లి  సత్యవతి పిన్నిని కుటుంబాన్ని చూసి వచ్చాం .ఒక రోజు మధ్యాహ్నం మా హెడ్ మాస్టారు సుబ్రహ్మణ్యం గారిని భోజనానికి ఆహ్వానించి ఆ ఇరుకు గదిలోనే షడ్రసోపేత భోజనం వండించి పెట్టాం.ఆ యన సంత్రుప్తికి అవధుల్లేవు . ఇంత లిమిటెడ్ సామగ్రితో మీ శ్రీమతి ఎన్ని వడ్డించారండీ అని ఆయన నాతొ  ఆశ్చర్య పోతూ అని , స్టాఫ్ అందరితోనూ చెప్పారు .సుధాకర్ దంపతులనూ పిలిచి భోజనం పెట్టాం .ప్రైవేట్ పిల్లకు లడ్డూ ,బూంది చేసి తినిపించాం .

మామయ్య మరణం

గండ్రాయి లో పనిచేస్తున్న కాలం లోనే మా మేనమామ గుండు గంగయ్య గారు అనే గంగాధర శాస్త్రి దాదాపు అయిదేళ్లుగా పక్షవాతం తో తీసుకొని ,మూడవ కొడుకు మోహనాయ్ రోడ్డుమీద యాక్సి డెంట్ లో చనిపోవటం తో కుంగిపోయి చిక్కి శల్యమై హాస్పిటల్ లో చేరి హార్ట్ ఎటాక్ వచ్చి చనిపోయాడు .నాకు తెలియంగానే వెళ్లి కార్యక్రమాలో పాల్గొన్నాను .మా మయ్య లేని లోటు మా కుటుంబానికి తీరది కాదు .నేనంటే మహా అభిమానం ఆయనకు .అప్పుడేవో శలవలోచ్చాయి ,శలవల్లో ట్యూషన్ పెట్టి కోర్సు లాగించాను .

నా సైన్స్ టీచరే మా గజెటెడ్ ఇన్స్పెక్టర్

నేను ఉయ్యూరు హైస్కూల్ లో ఎస్ ఎస్ ఎల్ సి చదువుతున్నప్పుడు మాకు సైన్స్ టీచర్ గా1956లో  వచ్చిన శ్రీ మతి పుష్పావతమ్మ గారు కొద్ది కాలమే అక్కడ పని చేశారు అప్పుడు ఆమె భర్త ఎదోకాలేజీ లో లెక్చరర్ గా పని చేసేవారు .ఉయ్యూరులో వాళ్ళ నాన్నగారింట ఉండేవారు .తర్వాత ఇన్స్పెక్టర్ ఆఫ్ స్కూల్స్ గా ప్రమోషన్ పొంది చాల చోట్లపని చేసి ఇప్పుడు విజయవాడ డివిజన్ కు గజెటెడ్ ఇస్పెక్టర్ గా అంటే సహాయ జిల్లా విద్యా శాఖాదికారిణిగా (డి వై ఇ ఒ ) వచ్చి ,గండ్రాయి హైస్కూల్ కు ఇన్స్పెక్షన్ కు వచ్చారు .నేను ఆమె శిష్యుడనని గుర్తు చేస్తే  ఏంతో సంబరపడ్డారు .అన్ని సబ్జెక్టులు ఆమె తనిఖీ చేశారు .నా ఫిజిక్స్ బోధన బాగా ఉందని నేచురల్ సైన్స్ లో అంతగా సంతృప్తి చెందలేదని చెప్పారు .ఆ మాట నిజమే .పుష్పావతమ్మగారు నేను మంగళాపురం హెడ్ మాస్టారుగా పని చేసినపుడు మచిలీపట్నం గజెటెడ్ ఇన్స్పెక్టర్ గా వచ్చారు. మళ్ళీ ఆమెతో పరిచయం కలిగింది .ఆమె కు ఒక కన్ను మెల్ల .ఆ కన్ను సగం మూసి చూస్తారు .మంచిమాటకారి .హుందాగా ఉండేవారు .రూల్స్ బాగా తెలిసిన వారే .

వత్సవాయి హైస్కూల్ లో టెన్త్ పరీక్షల ప్రహసనం

1987 మార్చ్ టెన్త్ క్లాస్ పరీక్షలకు నన్ను డిపార్ట్ మెంట్ ఆఫీసర్ గా ,తెలుగు మేష్టారు సుధాకరరావు ఇన్విజిలేటర్ గా వత్సవాయి హైస్కూల్ కు నియమించారు .రోజూ గండ్రాయి నుండే వెళ్లి వచ్చే వాళ్ళం .అక్కడ హెడ్ మాస్టారు లింగం వెంకటేశ్వరరావు  గుడివాడ ప్రాంతం వాడు .కాని విపరీతమైన కాపీలు చేసేవారుపిల్లలు .ఎక్కడేక్కడి నుంచో స్లిప్పులు  గైడ్లు వచ్చిపడేవి .కాపలా కాయటం చాలా కష్టం గా ఉండేది .ఇంవిజిలేషన్ కు వచ్చిన టీచర్స్ కూడా కాపీకి సాయం చేసేవారు .అక్కడ చదువు అంతంత మాత్రమే .నేను సహించలేక పోయాను .పరీక్ష హాల్ లోకి వచ్చిన పిల్లల్ని ముందే చే చేయించి నేనూ  చేసి ఆడపిల్లలను లేడీ టీచర్స్ చేత చెక్ చేయించి లోపలి పంపేవాడిని .రెండున్నర గంటల పరీక్ష లో ఒక్క క్షణం కూడా కూర్చునే వాడిని కాను .భయం వేసి క్రమంగా రెండో రోజునుంచి కాపీలు తగ్గి కంట్రోల్ లోకి వచ్చింది సెంటర్ .సుధాకరరావు కూడా బాగా సహకరించాడు .ఇద్దరం కలిపి ముతక భాషలో చెప్పాలంటే ‘’రేకాడించాం ‘’.సోషల్ పేపర్ ఎక్కడో లీక్ అయి ఆ పరీక్ష వాయిదా పడింది .దానికోసం మళ్ళీ రావాల్సి వచ్చింది పదిహేను ఇరవై రోజుల తర్వాత .అలాంటి స్కూల్ కు నేను తర్వాత హెడ్ మాస్టారు గా ప్రమోషన్ మీద వచ్చాను. చాలా విచిత్రం గా ఉంది .ఈ అనుభవం .

నా హెడ్ మాస్టర్  ప్రమోషన్

అప్పటికే సుమారు గా 24 ఏళ్ళు సైన్స్ మేస్టరుగా పని చేశాను. ఎప్పుడెప్పుడా ప్రమోషన్ అని ఎదురు చూస్తున్నాను .మా తమ్ముడు మోహన్ పూనా నుంచి అప్పటికే హైదరాబాద్ వచ్చి స్తిరపడ్డాడు .మా హెడ్ మాస్టర్ పరీక్షా ఫలితాలు ముందుగా గెజిట్ లో ప్రచురిస్తారు .అవి జిల్లాకు చేరటానికి వారం పది రోజులు పడుతుంది .అప్పుడు నెట్ సర్వీస్ లేదు .అందుకని మోహన్ కు ముందే చెప్పి ఉంచా గెజెట్ నోటిఫికేషన్ రాగానే ఒక కాపీ తీసుకొని నాకు అర్జెంట్ గా పంపమని .అలాగే చేశాడు .ఆగస్ట్ మొదటి వారం లో ఒక కాపి ఉయ్యూరుకు అందింది .నేను ఉయ్యూరు వెళ్లి దాన్ని’’ ట్రూకాపీలు’’ తీయించి (అప్పటికి జిరాక్స్ రాలేదు ) కాపీలు చేతితో తీసుకొని బందర్ వెళ్లాను. జిల్లాపరిషత్ కు వెళ్లాను అనుకోకుండా అప్పుడు చైర్మన్ శ్రీ పిన్నమ నేని కోటేశ్వర రావు గారు  ఆఫీసులోనే ఉన్నారు .ఆయన్నుకలిసి నేను టెస్ట్ పాస్ అయ్యానని కొత్తగా తీసే హెచ్ ఏం పానల్ లో నన్ను చేర్చమని ఒక గజెట్ కాపీ ఇచ్చాను. ఆయన వెంటనే అక్కడే ఉన్న కాంప్ క్లెర్క్ కు ఇచ్చి దీని విషయం  అర్జెంట్ గా   చూడమని చెప్పారు . .పరిషద్ ఎడ్యు కేషన్ ఆఫీసర్ శ్రీ నూకల శ్రీరామ మూర్తి గారినీఆఫీస్ లోకలిసి కాపీ ఇచ్చి విషయం చెప్పాను .తప్పకుండా ఇంక్లూడ్ చేస్తామన్నారు . హెడ్ మాస్టర్  క్లెర్క్ శ్రీ శేష గిరి రావు నుకూడా కలిసి కాపీ ఇచ్చిపానెల్ ల లిస్టు లో  చేర్చమని ,మళ్ళీ వచ్చికలుస్తానని చెప్పి మా హెడ్ మాస్టర్ల  సంఘం అధ్యక్షులు, మా గాడ్ ఫాదర్ ‘’శ్రీ సోమంచి రామం గారిని ఫోర్ట్ రోడ్ లో వారింటిలోకలిసి చెప్పి ఆయన ఆశీస్సుల౦దుకొని ఉయ్యూరు ఇంటికి చేరా .మర్నాడు గండ్రాయి వెళ్లి హెడ్ మాస్టారికి మిగిలిన వారికీ తెలియజేశా .నాకు ప్రమోషన్ వస్తోందన్న సంతోషం నా ప్రైవేట్ పిల్లల ముఖాలలో కనిపించలేదు .నేను  వెళ్లిపోతున్నాననే బాధ కనిపించింది .రుణానుబంధం ఎన్నాళ్ళో తెలీదు కదా .నన్నుపేనల్లిస్టు  లో చేర్చమని అడిగానే కాని నేను కలిసిన ఎవరికీ నాకు ఫలానా చోటు కావాలని కోరలేదు. కోరాలని తెలియదుకూడా . తర్వాత తెలిసింది యెంత తప్పు చేశానో .

నన్ను వత్సవాయి హైస్కూల్ కు హెడ్ మాస్టర్ గా ప్రమోట్  చేస్తూ ఆర్డర్ వచ్సుస్తున్నాయని వార్తా ముందే తెలిసింది .మళ్ళీ ప్రభావతిని తీసుకొచ్చాను .హెడ్ మాస్టారి భార్య గారినీ ఆయన్ను మా ఇంటికి (గదికి-సింగిల్ రూమ్)  ఆహ్వానించి మంచి భోజనం పెట్టి నూతన వస్త్రాలు పెట్టాం .దంపతులు ఏంతో సంతోషించారు .ట్యూషన్ పిల్లలకూ స్వీటు హాటు చేసి అందరికి ఇచ్చి మా ఆనందం లో భాగస్వాములను చేశాం .అలాగే పిచ్చయ్యగారు భారతమ్మ దంపతులకు కూడా .గండ్రాయి నాకు సైన్స్ మేష్టారు గా చివరి మజిలి .నా జీవితం లో మరపు రాని అనుభూతులను నింపిన గ్రామం ,స్కూలు . ఇక్కడి విద్యార్ధుల మనస్సులోస్తిరమైన స్థానం పొన్ది ఆదరాభిమానాలకు మన్ననలకు గౌరవానికి పాత్రుడనవటం  నా అదృష్టం . ఎందుకు ఈ మాట అన్నానంటే ఆగిరిపల్లిలో మా దూరపు చుట్టరికం ఉన్న సూరి శోభనాద్రి గారనే అక్కడి సంస్కృత పాఠ శాల నిర్వాహకుడి కొడుకు సోమశేఖరం ఒక సారెప్పుడో కనిపించి మాటల సందర్భం గా నేను గండ్రాయి లో పని చేశానని చెబితే ఆశ్చర్య పడి ‘’యెట్లా పని చేశావయ్యా అక్కడ .అక్కడ ఉండాలంటేనే చిరాకేసింది నాకు ఉండలేక పోయాను యు ఆర్ గ్రేట్ ‘’అన్నాడు .అంతే కాదు గండ్రాయిలో నేనున్న పిచ్చయ్య గారికి బాగా ఇష్టమైన సైన్స్ మేస్టారు ప్రసాద్ ఇక్కడ పని చేసి వీరి కుటుంబానికి చాలా సన్నిహితుడై ఉండేవాడు  ఆతను తర్వాత కపిళేశ్వర పురం సైన్స్ మేస్టారుగా  చేసి ప్రమోషన్ మీద పునాదిపాడు హెడ్ మాస్టార్ అయి అక్కడే రిటైర్ అయ్యాడు .పిచ్చయ్యగారి కుటుంబం ఇతని కుటుంబానికి రాకపోకలు బాగా ఉన్నాయి. మంచి టీచర్ గా ప్రసాద్ కు ఇక్కడ పేరుంది .అలాంటి వాడి స్థానం లో నేను పని చేసి ఇ౦త అభిమానం పొందటం మామూలు విషయం కాదు. ఏదో దివ్య శక్తి నడిపించిందనే అనిపిస్తుంది .

గండ్రాయిలో లో 750-30-1020-35-1300 స్కేల్ లో  బేసిక్ 1055+14(f p I )గా1-8-86 నుంచి  జీతం తీసుకొన్నాను .rc no.6468 /81b1 dt 12-9-1987 of the p e.o and d.d.o..krishna  ననుసరించి నన్ను గండ్రాయి నుంచి వత్సవాయి హైస్కూల్ కు హెడ్ మాస్టారుగా ప్రమోట్ చేశారు 15-9-87  సాయంత్రం సైన్స్ మాస్టర్ గా రిలీవ్ అయ్యాను .ఇక్కడ ఉండగానే 1986  వేతన సవరణ అమలులోకి వచ్చింది.2070+14 గా1330-60-1930-70-2630  స్కేల్ లో బేసిక్ ఫిక్స్ అయింది .

నాకు స్కూల్ లో వీడ్కోలు విందు ఇచ్చారు .అందరూ అభిమానం చూపారు .పిల్లల మొహాల్లో ఏడుపే తక్కువ .నామీది అభిమానాని రాఘవులు సహించలేక వారి ఎమోషన్ కు అడ్డ కట్ట వేసినట్లు కనిపించింది .అందరికీ వీడ్కోలు పలికి  16 వ తేదీ ట్రాన్సిట్ వాడుకొని వత్సవాయి హైస్కూల్ లో 17-9-87ఉదయం హెడ్ మాస్టర్ గా జాయిన్ అయాను.

సశేషం

మీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-2-15- ఉయ్యూరు .

..

నా దారి తీరు -88

గండ్రాయి శిష్యుడు గోపయ్య ఉదంతం

గోపయ్య ఎనిమిదోక్లాస్ చదివేవాడు .ఎరుకుల కులం కుర్రాడు .ఎర్రగా అందం గా ఉండేవాడు. వెడల్పు నవ్వు ముఖం ..అసలు చదివే వాడుకాదు అల్లరి విపరీతం గా చేసేవాడని మిగిలిన మేస్టార్లు చెప్పేవారు. నేనే ఆ క్లాస్ టీచర్ని .ఇంగ్లీష్ సైన్స్ చెప్పేవాడిని నాక్లాసుల్లో అల్లరి అసలు చేసే వాడుకాదు. చాలా వినయం గా అమాయకం గా ఉండేవాడు .నేను క్లాస్ నుంచి బయటికి వస్తే చాలు మిగిలిన ఏమాస్టారు నైనా ఆటపట్టిన్చేవాడట .ఒకటి రెండుసార్లు క్లాస్ కు వెళ్ళకుండా దూరం గా ఉండి గమనించాను .అప్పుడు తెలిసింది నాకు వాడి విశ్వ రూపం .బాగా పేదవాడు .ఇంటి దగ్గర తీరు బాగా ఉండక పట్టించుకొనే వాళ్ళు లేక అలా తయారయ్యాడనిపించింది .రెండు నెలల తర్వాత ఒక రోజు ఇంటికి వచ్చి ‘’సార్!నాకు ట్యూషన్ చెప్పాలిమీరు మీ దగ్గర చదవాలని ఉంది .యెంత ఫీజు అడిగితె అంతా ఇచ్చి చేరతాను ‘’అన్నాడు చేతులు కట్టుకొని తల వంచుకొని నిలబడి .ఆహా దొరికాడు అనుకొన్నా .వాడిలో మార్పు రావాలి తేవాలి అనే దృఢమైన ఆలోచన వచ్చింది .’’ఒరే !క్లాసులో విపరీతంగా అల్లరి చేస్తావని అసలు చెప్పేదివినవని విననీయవని అందరూ చెబుతున్నారు .నిన్ను ప్రైవేట్ లో చేర్చుకొంటే వీళ్ళను కూడా చెడగోడ తావేమో  వద్దులే . నీ తంటాలేవో నువ్వు పడు ‘’అని బెదిరిస్తూ అన్నాను .వాడు కదలలేదు .అలాగే నిలబడ్డాడు ‘’సార్ !మీరు కొట్టండి చంపండి .ఏమైనా చేయండి మిమ్మల్ని వదలను. మీ దగ్గరే చదవాలినేను .మీరు కాదంటే స్కూల్ కూడా మానేస్తాను ‘’అన్నాడు మహా వినయం గా .దారిలోకి వచ్చాడనుకొని ‘’సరేరా !ఎంతిస్తావు ఫీజు ?’’అన్నా ‘’సార్!మీరెంత అడిగితె అంతా ఎక్కడో అక్కడ తెచ్చి మీకు ఇస్తా .చదువుకొంటా ‘’అన్నాడు నిశ్చయం గా .వీడు పనికోస్తాడనిపించింది .’’సరే ! నీబుద్ధి సరైన దారిలోకి వస్తోందనిపిస్తోంది .నువ్వు బాగుపడటం నాకు కావాలి .మీరు ఎస్ టి విద్యార్ధులు .ఏమాత్రం టెన్త్ పాసైనా మీకు ఉద్యోగాలను ప్రభుత్వం కళ్ళకు అద్దుకొని ఇస్తుంది .అవకాశాన్ని జార విడుచుకొంటే ఏ ఖూనీకోరువో దొంగవో అవుతావు  భవిష్యత్తు బాగా ఉండాలంటే కష్టపడాలి చదవాలి .నాకు ఒక్క రూపాయి కూడా ఫీజు అక్కర్లేదు .నువ్వు బాగు పడటమే నాకు ఫీజు ‘’అన్నాను .అమాంతం కాళ్ళ మీద పడిపోయాడు కళ్ళల్లో ఏడుపు తన్నుకొచ్చింది గోపయ్యకు  .నాకూ అదే పరిస్తితి .అంతే ఆ రోజు నుంచే ప్రైవేట్ కు వచ్చాడు .

మారిన గోపయ్యనే క్లాస్ లీడర్ చేసి బాధ్యత అప్పగించా .అంటే దొంగకు తాళం చెవి అప్పగించానన్నమాట .అంతే-అల్లరీ గిల్లరీ ఏమైపోయాయో తెలీదు .మహా బుద్ధి మంతుడుగా ఉన్నాడు .ఏ సబ్జెక్ట్ లోను వాడికి ప్రోగ్రెస్ లేదు .వాడికోసం పది లైన్లఇంగ్లీష్  స్టోరీని అయిదు లైన్లకి కుదించి ప్రత్యేకం గా వాడి నోటు పుస్తకం మీద నేనే రాసి చదివిన్చేవాడిని . రెండూ మూడు లైన్ల షార్ట్ ఆన్సర్ ను లైనున్నరకి కుదించి అనిపించి రాయించి అప్పగించుకొని వచ్చేట్లు చేశా .అక్కడ అందరూ బి సి ఎసి ఎస్ టి లే కనుక అసలే తక్కువలోనే నోట్స్ ఇచ్చేవాడిని. వీడికోసం ఇంకొంచెం కుదింపు .నాపద్ధతులన్నీ అలువాటు పడి కస్టపడి చదివి క్రమంగా హాఫ్ యియర్లీ పరీక్షలకు కొద్దిగా ఇంప్రూవ్ మెంట్ చూపించాడు .యాన్న్యువాల్ పరీక్షల్లో బాగా పికప్ అయ్యాడు. నేనంటే వాడికి దేవుడే అయ్యాను .నాకు అన్ని పనులు చేసి పెట్టేవాడు .ఇంత గణనీయ మైన మార్పు గోపయ్యలో రావటం నాకు ఏంతో ఆనందం గా ఉండేది. గర్వం గా ఉండేది .వాడిలో కృతజ్ఞతా భావం అడుగడుగునా కన్పించేది .నాకెందుకో వాడి కళ్ళల్లో వెలుగు ముఖం లో వర్చస్సు కనిపించేవి. అవే నన్ను వాడికి దగ్గరకు చేర్చాయి . స్వభావం వాడికి నచ్చింది .యక్కడ ఉయ్యూరు ఎక్కడ గండ్రాయి ?ఎక్కడిదీ అనుబంధం?తలచుకొంటే ఆశ్చర్యం కలిగిస్తాయి. గోపయ్యలో వచ్చిన మార్పుకు విద్యార్ధులు మేస్టార్లు తలిదండ్రులు చూసి మహదానంద పడ్డారు .

ఎనిమిది పాసై తొమ్మిదికి వచ్చాడు గోపయ్య .మళ్ళీ నాదగ్గరే ట్యూషన్ .ఇంకా జాగ్రత్తగా ఉన్నాడు .అంతేజాగ్రత్త నేనూ వాడివిషయం లో తీసుకొన్నాను .ఎన్నాళ్ల నుంచో ఎదురు చూస్తున్న హెడ్ మాస్టర్ ప్రమోషన్ నాకు వచ్చింది. ఆ వివరాలు తర్వాత రాస్తాను .వత్సవాయి హెడ్ మాస్టర్ గా ఆర్డర్ వచ్చింది .ఇక గోపయ్య ఏడుపుకి అంతు లేదు నన్ను వేల్లద్దంటాడు ఇక్కడే ఉండిపోమ్మంటాడు   ఉండటం కుదరదు అంటే వినడు .నాతొ వత్సవాయి వచ్చి అక్కడే స్కూల్ లో చేరతానంటాడు .నన్ను మాత్రం వదలనన్నాడు .ఆ భక్తీ ఏమిటో ఆ నమ్మకం ఏమిటో నాకు ఇప్పటికీ ఆశ్చర్యమే ఇంతవరకు అలాంటి శిష్యుడు నాకు తటస్త పడలేదు .వాడికి నచ్చచేబుతూ ‘’ఒరే! నేను ఇక్కడ ఉండి వత్స వాయి రోజూ  వెళ్లి ఉద్యోగం చెయ్యకూడదు అక్కడే ఉండాలి .నేను లేనని నువ్వు చదువుమానేస్తే ణీ జీవితం బాగు పడదు ఎవరు ఉన్నా లేకున్నా నీ చదువు మీద నువ్వు దృష్టిపెట్టి చదువుకోవాలి. ఎవరూ ఎప్పుడూ వెంట ఉండరు .నిన్ను నువ్వే తీర్చిదిద్దుకోవాలి .నువ్వు నాతొ బాటు వస్తానన్నా నేను తీసుకుకు వెళ్ళను నీ భవిష్యత్తు నాకు ముఖ్యం ‘’అని చెప్పి ఒప్పించాను .ఆ తర్వాత అగోపయ్య టెన్త్  పాసవటం  ఇంటర్ డిగ్రీ చదివి డిగ్రీ సాధించటం బెజవాడలో  రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగం సాధించటం వరుసగా జరిగిపోయాయి .ఈ విషయాలన్నీ బాబ్జీ వాళ్ళు మొదటి సారి గండ్రాయి స్కూలు లో స్వాతంత్ర దినోత్సవం చేసినపుడు నేను వెడితే తెలిసింది .అప్పుడే మళ్ళీ నేను గోపయ్యను చూడటం తటస్తించింది .ఇప్పుడు గేజేటేడ్ హోదా కూడా వచ్చిఉంటుంది. బాబ్జీ బృందం తోకలిసి ఉయ్యూరు మా ఇంటికి వచ్చాడు నిజం గా నా ఆనందానికి అంతేలేదు గోపయ్యను చూసి గర్వపడతాను .గోపయ్యానే ముడి సరుకు వజ్రం గా మారింది ఆ గ్ఫ్హంత నాదే అయినా ఆటను ఆ ఒరిపిడికి తట్టుకొని నిలబడి తానేమిటో రుజువు చేసుకొన్నాడు

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -12-2-15-ఉయ్యూరు

నా దారి తీరు -87

గండ్రాయి –సహచరులు – నా ఐడియా

గండ్రాయి స్కూల్ జీవితం సరదాగానే ఉంది .సోషల్ మేష్టారు రాఘవులు ఇదివరకు పెదఓగిరాల అప్పర్ ప్రైమరీ స్కూలో లో పని చేసి ,అక్కడ మంచి పేరుతెచ్చుకొన్నారు .అప్పుడు కొంత దూరపు పరిచయం ఉండేది .క్రిస్టియన్ అయిన ఆయన చాపకింద తేలులాగా బోధ చేసేవాడు .పాఠాలు చెప్పటం కంటే నీతి బోధ ఎక్కువ .హెడ్ గారికి తలలో నాలుక .ఇద్దరూ జగ్గయ్యపేట  నుండే వచ్చేవారు .రాఘవులు తిరుమల గిరి లో మామిడి తోట వేశారు .ఆ కబుర్లే ఎక్కువగా చెప్పేవాడు .కొంచెం స్వార్ధం ఉన్నమనిషి పైకి సాదు లోపల వ్యతిరేకం .అదీ స్ప్లిట్ పర్సనాలిటి .లెక్కల మేష్టారు కృష్ణ మూర్తి కూడా’’ పేట ‘’నుండే వచ్చేవాడు .అక్కడ హైస్కూల్ లో అవినీతి ఆరోపణ మీద సస్పెండ్ అయి కాళ్ళూ గడ్డాలు పట్టుకొని ఇక్కడికి బదిలీ చేయి౦చు కొన్నాడు .సబ్జెక్ట్ లో సరుకు లేదు. చెప్పటం అసలు వచ్చేదికాదు .సొల్లు కబుర్లు చెప్పేవాడు .కాని మంచి స్నేహితుడు అనిపించాడు. నాతొ బాగా ఉండేవాడు .అతని సస్పెన్షన్ పీరియడ్ రాటిఫై  అయితే కాని జీతం రాదు .రోజూ గోల పెట్టేవాడు .నేనొక ఉపాయం చెప్పాను .కృష్ణా జిల్లాలో కమ్యూనిస్ట్ హెడ్ మాస్టారు గా పేరొందిన వారు ,ఉయ్యూరు హైస్కూల్ ప్రారంభకులు అయిన శ్రీ వై గోపాలరావు గారురిటైరై  ఉయ్యూరులో ఉండగా చనిపోయారు .ఆయన కొడుకు రవీంద్ర కు జిల్లాపరిషత్ లో కంపాషనేట్ గ్రౌండ్స్ మీద గుమాస్తా ఉద్యోగం వచ్చింది .కొద్ది కాలం లోనే ఆతను ముదిరి పోయి లంచాలు మరిగి ట్రాన్స్ ఫర్లు ,బిల్లులు సాంక్షన్ చేయించటం పాస్ చేయించటం చాలా  ఈజీ  గా చేసేవాడని చెప్పుకొనేవారు .జిల్లాలో బాగా అందరికీ తెలిసిన విషయమే ఇది .మంచి అవకాశం  ఈ విషయం కృష్ణ మూర్తికి చెప్పి అతన్ని మేనేజ్ చేసి పని చేయించుకోమని సలహా ఇచ్చాను .అది క్లిక్ అయింది బందరు వెళ్లి కావాల్సినవి ‘’చూసి ‘’తన సస్పెన్షన్ పీరియడ్ ను రాటిఫై చేయించుకొని ఆర్డర్ తెచ్చు కొన్నాడు. హెడ్ మాస్టారు బిల్ చేశారు , బందరు వెళ్లి డబ్బు వెదజల్లి  బిల్ సాంక్షన్ చేయిన్చుకొన్నాడు .ఆల్ హాపీస్ .నన్ను ఈ సలహా  ఇచ్చినందుకు  ఏంతో అభినందించాడు కృష్ణ మూర్తి .’’తిలాపాపం తలా పిడికెడు ‘’.ఒక రోజు మా మొత్తం స్టాఫ్ కు జగ్గయ్య పేట లో వాళ్ళ స్వంత ఇంట్లో బ్రహ్మాండమైన విందు ఇచ్చాడు .కార్య సాధకుడు కృష్ణ మూర్తి .ఒక ఐడియా ఆయన జీవితాన్నే కాదు కాదు’’ జీతాన్నే’’ మార్చేసింది .

అప్పుడు మా రెండో అబ్బాయి శర్మ హర్యానా రొహ్ టక్ లో మహర్షి దయానంద యూని వర్సిటి లో ఏం ఎస్ సి చదువుతున్నాడు .వాడికి డబ్బు పంపాలంటే గండ్రాయిలో ఆంధ్రా బ్యా౦క్  ద్వారా పంపేవాడిని .ఒకోసారి నా దగ్గర డబ్బు లేకపోతె తెలుగు మేష్టారు సుధాకరరావు సర్దేవాడు .జీతం రాగానే ఇచ్చేసేవాడిని .ఆ బ్యాంక్ మేనేజర్ కూతురు ఎనిమిదో క్లాస్ చదువుతూ నా దగ్గర ట్యూషన్ చదివేది .సెకండరీ గ్రేడ్ ఉపాధ్యాయుడు సుబ్బారావు బ్రాహ్మణుడు . ఏలూరు వాడు .ఇక్కడికొచ్చి చేరి ఇక్కడే పని చేసి ఇక్కడే రిటైర్ అయ్యాడు .హెడ్ గారికి ఆఫీస్ వర్క్, టైం టేబిల్ వేయటం ఎక్సట్రా వర్క్ వేయటం అన్నీ ఆయన పనే .లేక పొతే  హెడ్ మాస్టారే చూసుకునేవారు .మాలో సీనియర్ రాఘవులు కనుక ఆయనే ఇంచార్జి హెడ్ .పరీక్షల నిర్వహణ ఆయనపనే .కృష్ణ మూర్తి వచ్చిన తర్వాత సీనియర్ అయినా ఈ బాదర బందీ అంతా పట్టేదికాదు.రాఘవులే చూసేవాడు .లేకపోతె తరువాత నేనే సీనియర్ ను  నేను చూసేవాడిని .రాఘవులు  ఊరి పెద్దలతో బాగా పరిచయం ఉంది .చాలాకాలం నుంచి ఇక్కడే ఉన్నాడు .అందరి ఇళ్ళకు వెళ్లి పలకరించేవాడు ,దీన్ని మేము ‘’గడప పూజ ‘’అనే వాళ్ళం .కొద్దిరోజులు కాపురం పెట్టి  ప్రైవేట్ కూడా చెప్పాడు .

నా గండ్రాయి శిష్యుదు బాబ్జీ

నాకు మంచి శిష్యులు దొరికారు గండ్రాయి లో .పిచ్చయ్యగారి అబ్బాయి ప్రసాద్ చాలా అణకువ గా ఉండేవాడు ఎప్పుడూ చేతులు కట్టుకొని తల వన్చుకొనే మాట్లాడేవాడు .బాబ్జీ అనే కుర్రాడు  పిచ్చయ్యగారి ఇంటికి కొద్ది దూరం లో ఉండేవాడు .వాళ్ళనాన్న ఏదో వ్యాపారం చేసేవాడు. ఎనిమిదీ తొమ్మిదీ బాబ్జీ నా దగ్గర ట్యూషన్ చదివేవాడు .చాలా మంచికుర్రాడు .లీడర్షిప్ లక్షణాలున్నవాడు.టెన్త్ పాసై డిగ్రీ చదివి ,బెజవాడ నారాయణ లో ఫిజిక్స్ లెక్చరర్ అయి ,ఇప్పుడు ఈడుపుగల్లు లో గాయత్రి జూనియర్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ గా ఉన్నాడు .ఆ నాటి అభిమానం, గౌరవం ఇప్పటికీ చూపిస్తాడు ఫోన్లు చేస్తుంటాడు .గృహ ప్రవేశానికి కూడా పిలిస్తే వెళ్లి వచ్చాం .నా దగ్గర చదివిని మిగిలిన పిల్లల నందర్నీ కలుపుకొని ఉయ్యూరు వచ్చి చూసి వెళ్తాడు .అతని భార్య బెజవాడలో టీచర్ .అతని తండ్రికూడా ఏంతోఆప్యాయం గా ఉంటాడు. అతని తల్లి గండ్రాయి సర్పంచ్ గా పని చేసింది . బాబ్జీ స్నేహితులను అందర్నీ కలుపుకొని గండ్రాయి స్కూల్ లో అయిదేళ్ళ క్రితం స్వాతంత్ర దినోత్సవం జరిపాడు .విద్యార్ధులు బహుమతులు అందించారు ఈ స్నేహ బృందం .నన్ను గెస్ట్ గా ఆహ్వానిస్టే వెళ్లాను. నాకు సత్కారం చేయించారు హెడ్ మాస్టారితో ..అప్పుడు నేను ఆ ఏడాది టెన్త్ పబ్లిక్  లో స్కూల్ ఫస్ట్ వచ్చిన విద్యార్ధికి 500 రూపాయలు పారితోషికం అందజేసి ప్రతి ఏడాది ఇస్తానని ప్రకటించి ,అలా చేస్తూనే ఉన్నాను .ఒక వేళ హెడ్ మాస్టారు నాకు  ముందుగా  తెలియ జేయక పొతే, బాబ్జీ తో డబ్బు సర్దు బాటు చేయించి నేను తర్వాత అతనికి మని ఆర్డర్ పంపుతాను .అలాంటి కత్తి లాంటి శిష్యుడు బాబ్జి .స్కూల్ స్వర్నోత్సవానికి మళ్ళీ ఆహ్వానించి అక్కడ పని చేసిన వారందరినీ సత్కరించారు నాతొ సహా .హెడ్ సుబ్రహ్మణ్యం గారు రెండు సార్లూ రాలేదు రాఘవులు వచ్చాడు .మళ్ళీ పాత శిష్యులను కలిసే అవకాశం వచ్చింది .జగ్గయ్య పేటలో రాముడూ వాళ్ళింటికి వెళ్లి చూసి వచ్చాను .గంద్రాయిలో పిచ్చయ్యగారింటికీ వెళ్లి మాట్లాడాను .పాత రోజులన్నీ గుర్తు చేసుకోన్నాం .ఆ నాటి ఆప్యాయతే ఆ దంపతులు చూపారు .

మిగిలిన శిష్యులు

అప్పుడే నా దగ్గర చదివిన శిష్యులు అందరూ ఒక్కసారి కనిపించారు .దాదాపు అందర్నీ గుర్తు పట్టాను అందులో జానకి రామయ్య గోపయ్య ,మొదలైన వారున్నారు .అందరికి భోజనాలు పెట్టారు .మొత్తం ఖర్చు మిత్ర బృందమే భరించింది .అప్పటినుండి ప్రతిఏడాది స్వతంత్ర దినోత్సవం జరుపుతూనే ఉన్నారు మిత్ర బృందం .తారకేశ్వరి కూడా కనిపించింది ,నా దగ్గర ప్రైవేట్ చదివిన వారిలో బుడ్డి శిరీష అనే అమ్మాయి ,పోతిన రజని అనే అమ్మాయి చాల మంచి విద్యార్ధినులు .బాగా చదివేవారు .ఎప్పుడు ట్యూషన్ కు రమ్మంటే అప్పుడు వచ్చేవారు.శ్రద్దగా చదివి అభిమానం పొందారు .కాని శిరీష కు పెళ్లి అయి భర్త చనిపోయాడట బాబ్జీ చెప్పాడు .బెజవాడలో ఉంటోందట .రజని గుంటూరు అమ్మాయి అదే యాస తో మాట్లాడేది .నవ్వుముఖం .సరదాగా మాట్లాడేది. వాళ్ళ నాన్న వాళ్ళు ఇక్కడ పొలాలు కౌలు కు తీసుకొని పొగాకు పండించేవారు .పొగాకు నారు పెంచటాన్ని ‘’మట్లు ‘’పెట్టటం అని అంటారని రజని ద్వారానే తెలిసింది .ఇద్దరూ మంచిమార్కులతో పాసైనారు టెన్త్ క్లాస్ .శిరీష అన్న టెన్త్ లెక్కల్లో తప్పి నాదగ్గర అక్టోబర్ పరీక్ష కు లెక్కలు ట్యూషన్ కు వచ్చాడు .బాగా తెలివి ఉన్నవాడే .రెండు నెలల్లో మొత్తం సబ్జెక్ట్ అంతాబోధించాను బిట్స్ అన్నీ బాగా చేయించాను పాత పేపర్లు ఆన్సర్ చేయించాను .యిట్టె అందుకోనేవాడు పేరు. శ్రీనివాసని గుర్తు .సప్ప్లిమెంటరిపరీక్ష లో ఆతను 85 శాతం మార్కులు తెచ్చుకొని పాసవటం అతనికంటే నాకు చాలా ఆనందం గా ఉండేది .చెల్లెలు శిరీష ఎంతగానో పొంగిపోయింది .క్రాఫ్ట్ మేస్టారి బంధువుల అమ్మాయి లెక్కలు, సైన్స్ లో తప్పితే ఆయన నన్ను ప్రైవేట్ చెప్పమని కోరితే టైం లేక మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటకు లంచ్ టైం లో ఇంటికి వచ్చిన సమయం లో రమ్మంటే వచ్చేది .ఆ ముప్పావుగంట కాలం  ,సాయంత్రాలలో చెప్పితే ఆ అమ్మాయి శ్రద్ధగా చదివి పాసయింది .ఇదికూడా క్రెడిటే.అంత తెలివైన అమ్మాయికాకపోయినా కస్టపడి ఫలితం సాధించింది .హాస్టల్ కుర్రాడు హనుమంతరావు కూడా చాలా అణకువగా ఉండి చదివాడు .అలాగే ఇద్దరన్న దమ్ములు ఎనిమిదీ తొమ్మిదీ చదివారు బుద్ధిమంతులు ఇద్దరూ .మంచి ఉద్యోగాలలో స్తిర పడ్డారు .జానకి రామయ్య అనే కుర్రాడు తొమ్మిదో తరగతి నా దగ్గర ట్యూషన్ చదివాడు .ఏంతో వినయ విదేయతలున్న వాడు .పాలుపోసేవాడు .డబ్బిస్తే మంచి వెన్నపూస తెచ్చిపెట్టేవాడు . బాగా చదువుకొని డిగ్రీ పాసై ఇప్పుడు ఉయ్యూరు బాంక్ ఆఫ్ ఇండియా పని చేస్తూ ఈ మధ్యనే ఇంటికి వచ్చి కలిసి వెళ్ళాడు .ఇప్పుడూ అతని పద్ధతిలో ఏ మాత్రం తేడాలేదు . శ్రీరామ మూర్తి అనే కుర్రాడు వైశ్యుడు .బాగా చదివి వ్యాపారం లో స్తిరపడ్డాడు  .కొండపల్లి లక్ష్మి చివర్లో ట్యూషన్ లో చేరింది టెన్త్ లో .చురుకైన అమ్మాయి .మంచిమార్కులతో పాసై ఖమ్మం లో ఇంటర్ చదవటం తెలుసు ఒకసారి వాళ్ళ నాన్న గారు ఇంటికి రమ్మంటే వెళ్లాను .ఇంటివాడు ప్రసాద్ చదువులో ప్రగతి పెద్దగా సాధించలేదు .అసలైన ఇంకో సేలిబ్రటి  శిష్యుడు  గోపయ్య ది ఒక చరిత్ర .తర్వాత తీరికగా తెలియ జేస్తాను .

సశేషం

మీ- గబ్బిట  దుర్గాప్రసాద్ -11-2-15- ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు  -10

5-   ఆధునిక అమెరికా కవి-వాల్ట్ విట్మన్-3(చివరిభాగం )

అనుకోకుండా అకస్మాత్తుగా విట్మన్ కు వార్ధక్యపు చాయలు చోటు చేసుకొన్నాయి .నడక మందగించిది .శరీర బాధలు ఇబ్బందిపెడుతున్నాయి .అశక్తత పెరిగింది .శక్తి క్షీణించింది .అప్పుడప్పుడు ఉద్రేకానికి లోనౌతున్నాడు .సరస్వతి కరుణించినా లక్ష్మీ ప్రసన్నం కాలేదు .కాండెన్ వీధుల్లో బాక్సులలో పుస్తకాలు మోసుకొంటూ హోమ్ డెలివరీ చేస్తున్నాడు .నడవ లేకపోయేవాడు . బరువు  మోయటం అసాధ్యమైపోయింది .యాభై వ పడిలో వచ్చిన స్ట్రోక్ ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసి ఇంకో ఇరవై ఏళ్ళు అలాగే జీవితాన్ని లాగేలా చేసింది .అరవైలో కొంత కుదుటబడ్డాడు .అతి దూరంగా ఉన్న కొలరాడో వెళ్లి లింకన్ పై ప్రసంగాలు చేశాడు .అక్కడ ‘’when Lilacs last in the dooryard Bloomed ‘’కవిత చదివి అందరిని సమ్మోహితుల్ని చేశాడు .దాన్ని ‘’నేటివ్ క్లాసిక్ ‘’అన్నారు .

అరవై అయిదో ఏట ఒక చిన్న గదిలో రైల్వే క్రాసింగ్ దగ్గర  న్యూస్ పేపర్ల మధ్య గడిపాడు . రైళ్ళ మోత, ఫాక్టరీల రసాయనిక వాయువులు చిమ్నీలనుండి వెదజల్లే దుర్గంధం లో నరకం అనుభవించాడు .ఒక టైలర్ విధవ భార్య వండి పెట్టేది ఇంటిని చూసేది .చినిగిన చొక్కాలు ,పాంటులకు అతుకులు వేసేది .విట్మన్ వీరాభిమానాలు ముప్ఫై రెండుమంది ఒక గుర్రబ్బగ్గీ కొనిచ్చారు .  ఈ బృందం లో  శామ్యూల్ ఇ క్లేమిన్స్ కూడా ఉన్నాడు .అరవై తొమ్మిదో ఏట కొత్తగా పక్షవాతం ప్రవేశించింది .నరాల బాధ పెరగటమే కాక  కిడ్నీ ట్రబుల్ కూడా వచ్చిపడింది మూలిగే నక్క పై తాడి  పండు చందం అయింది ఆ మహా కవి బతుకు .డెబ్భై వ పుట్టిన రోజుకు లేచి నిలబడ్డాడు .ఆ తర్వాత ఓపిక తెచ్చుకొని దగ్గరలోనే ఉన్న ఫిలడెల్ఫియాలో లి౦కన్ లెక్చర్ ఇచ్చాడు .మిగిలిన కాలమంతా ఇంటి పై భాగానకాని ,కామ్దేన్ లో మికిల్ స్ట్రీట్ లోకాని గడిపాడు .చనిపోతున్నా ఓడిపోలేదు .శరీరం వేడి చేసుకోవటానికి స్టవ్ దగ్గర గంటల కొద్దీ ఏ ఆలోచనా లేకుండా కూర్చుని పోయే వాడు .చావు వచ్చి మీద పడుతోందని గ్రహించాడు తుది యాత్రకు ప్లాన్ సిద్ధం చేసుకొంటున్నాడు .

72 ప్రవేశించింది .1891 లో చివరి ఎడిషన్ గా ‘’లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్ ‘’ను ౩౦౦ కు పైగా కవితలతో ప్రచురించాడు .దీనినే ‘’డెత్ బెడ్ ఎడిషన్ ‘’అంటారు అందులో తనను తాను ‘’hard cased dilapidated ,grim ,ancient selfish or time banged conch –no legs ,utterly un locomotive –cast up high and dry on the shore sands ‘’అని వర్ణించుకొన్నాడు .1891లో న్యుమోనియా సోకింది .దీనికి తోడూ క్షయ ముదిరిపోయిందని రిపోర్టులు తెలిపాయి .వింటర్ గడిచింది .26-3- 1892 న 73 వ పుట్టిన రోజు ఇంకొక రెండు నెలలు ఉందనగా అమెరికన్ ఆధునిక మహాకవి వాల్ట్ విట్మన్ భువి నుండి దివికి చేరాడు .

పెళ్ళికాని ముదురు బ్రహ్మ చారి విట్మన్ .ఎక్కడా లవ్ అఫైర్ లేనివాడు .ఆయన పుస్తకమే ‘’ఒక వర్డ్ ‘’అంటే శాసనం .ప్రజాస్వామ్య బైబిల్ ‘’అన్నారు లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్  పుస్తకాన్ని .’’a better ,fresher ,busier sphere ,a wide ,untried domain awaits –demands you ‘’అని అభయమిచ్చి పిలిచాడు .ఆధునిక కవిత్వ పరిధిని పెంచినవాడు విట్మన్ .అతని సాంకేతిక సృజన అతి వేగ వంతమైన నాగరకత కు అనునాదం .అతనికవిత్వం భాషలో గొప్ప ప్రయోగం .వాడుక భాషకు అందం కూర్చి  అందలం ఎక్కించాడు.  దాని మూలాలు  అతి విస్త్రుతమై భూమికి దగ్గరై ,ప్రజా హృదయాలకు చేరువైంది .అట్టడుగు జన ఘోషకు దర్పణమైంది .ఆ  భాషా చాతుర్యం అనితర సాధ్యం చేశాడు .గుండెలకు తాకే కవిత్వం విట్మన్ ది .నీ, నా,మనందరి భావాలకు ఆలవాలం .

తాను వివాదాస్పదుడినే   అని చెబుతూ ‘’very well .I contradict my self .I am large –I contain multitudes ‘’ ప్రపంచం అంతా నాలో ఉన్న విశ్వ రూపుడిని అన్నాడు .తన గడ్డిపరక ‘’is no less than the journey work of the stars ‘’అని దాని విస్తృత ప్రయాణాన్ని తెలిపాడు .అందుకే ఎమర్సన్ మహాశయుడు ‘’I expected him to make the songs of the nation –but he seems content to make the inventories ‘’అని విట్మన్ ప్రతిభా విస్తృతికి నీరాజనం పలికాడు .మంచిని చెడుని అందాన్ని వికారాన్ని సమానం గా ఆదరించాడు .లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్ ‘’monumental mountanious book ‘’అంటారు .అనేక శృంగాలతో పార్శ్వాలతో దేదీప్యమానం గా వెలిగే పుస్తకం .ఆ శిఖరాలు మిరుమిట్లు గొలుపుతాయి .వాటిని చేరటం ,అధిగమించటం ఎవరి వల్లా సాధ్యం కాదు .’’అది ఒక మనిషి’’ ,-_the book is the man ‘’.వాల్ట్ విట్మన్ తన కాలం లోనే కాదు నేటికాలం లో కూడా ‘’టైటానిక్ ఫిగర్ ‘’.

మరోప్రముఖునితో కలుద్దాం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -11-2-15 ఉయ్యూరు

అక్షరం లోక రక్షకం

సరసభారతి –సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ –ఉయ్యూరు

శ్రీ మన్మధ నామ సంవత్సర ఉగాది వేడుకలు –ఆహ్వానం

76 వ సమావేశం –నమూనా ఆహ్వాన పత్రిక

శ్రీ మన్మధ నామ సంవత్సర ఉగాది వేడుకలను సరసభారతి 76వ సమావేశం గా ఉగాదికి(మార్చ్ 21) ఆరు  రోజులముందు అంటే 15-3-15 ఆదివారం సాయంత్రం 3-30 గం కు  ఏ .సి . లైబ్రరీలో నిర్వహిస్తోంది .సాహిత్యా భిమానులు ,కవులు పాల్గొని జయప్రదం చేయప్రార్ధన .ఇందులో  పేర్కొన బడిన వారు కాకుండా మరో ఇద్దరు ప్రముఖుల తో కూడా సంప్రదింపులు జరుపుతున్నాం  .వారి అంగీకారం తెలియ గానే పూర్తీ వివరాలతో ఆహ్వాన పత్రిక ను ఫిబ్రవరి 23 వ తేదీ తర్వాత అంద జేస్తాము .దాన్ని బట్టి వేదిక కూడా మారవచ్చు .

పాల్గొను అతిధులు –శ్రీ యలమంచిలి వెంకట బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ –శాసనమండలి మాజీ సభ్యులు

శ్రీ జంపాన పూర్ణ చంద్ర రావు –ఉయ్యూరు నగర పంచాయితీ  చైర్మన్

శ్రీ చలసాని రాజేంద్ర ప్రసాద్ –ఆంద్ర జ్యోతి ఇన్ చార్జ్  –విజయవాడ

డా. శ్రీ జి వి పూర్ణ చంద్-కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం ప్రధాన కార్య దర్శి

శ్రీ చలపాక ప్రకాష్ –రమ్య భారతి పత్రిక సంపాదకులు

కార్యక్రమం

1-కవి సమ్మేళనం –జిల్లాలోని ప్రముఖ కవులందరు పాల్గొంటారు –విషయం –‘’నవ్యాంధ్ర ప్రదేశ్ -మరియు హుద్ హు ద్  తుఫాను’’ .-కవిత 10 పంక్తులకు మించ రాదని మనవి .

2-పుస్తకాల ఆవిష్కరణ

1-     శ్రీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ రచన –‘’గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం ‘’(2000 ఏళ్ళ సంస్కృత సాహిత్యం లో 145 మంది ప్రముఖ కవుల సాహిత్య పరామర్శ )-

అంకితం –శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ(అమెరికా) గారికి –గ్రంధ ప్రాయోజకులు (స్పాన్సర్స్)- శ్రీ మైనేని గోపాలకృష్ణ గారి మేనకోడలు -డా జ్యోతి ,ఆమె సోదర , సోదరీమణులు (అమెరికా).

‘’పేరడీలు ‘’  రచన – ప్రముఖ హాస్య రచయిత-శ్రీ తాడిమేటి సత్యనారాయణ –అంకితం –స్వర్గీయ బాపు –రమణ లకు  – ప్రచురణ –సరసభారతి

3-స్వర్గీయ గబ్బిట భవానమ్మ ,మృత్యుంజయ శాస్త్రి గారల స్మారక ఉగాది పురస్కార ప్రదానం

పురస్కార గ్రహీతలు -1.శ్రీ మంగళ గిరి ఆదిత్య ప్రసాద్ –రిటైర్డ్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్ –ఆకాశ వాణి-హైదరాబాద్

2-డా.శ్రీ శలాక రఘునాధ శర్మ –విశ్రాంత  సంస్కృత  ఆచార్యులు –శ్రీ కృష్ణ దేవరాయ విశ్వ విద్యాలయం –రాజమండ్రి

3-శ్రీ గుత్తికొండ సుబ్బారావు –కృష్ణా జిలా రచయితల సంఘం –అధ్యక్షులు –మచిలీపట్నం

4-డా శ్రీ రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ –విశ్రాంత తెలుగు అధ్యాపకులు –గుంటూరు

4-శ్రీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ శ్రీమతి ప్రభావతి గారల ఉగాది ప్రోత్సాహక పురస్కార ప్రదానం

1-‘’స్వయం సిద్ధ ‘’ప్రత్యక పురస్కారంప్రదానం  –

పురస్కార గ్రహీత –శ్రీమతి పెద్దిభొట్ల సౌభాగ్య లక్ష్మి –తెలుగు పండిట్ –ఉయ్యూరు .

2- వివిధ రంగాలలో విశిష్ట సేవలందించిన వారికి పురస్కార ప్రదానం –

పురస్కార గ్రహీతలు –   1-శ్రీ కళాసాగర్ –‘ప్రముఖ చిత్రకారులు ‘’64 కళలు ‘’మాసపత్రిక సంపాదకులు – విజయవాడ

2-శ్రీమతి చలపాక శిరీష –డి.టి పి స్పెషలిస్ట్ –విజయవాడ

3-శ్రీ పాషా –ఈనాడు –విలేకరి –ఉయ్యూరు

4-శ్రీ రాజా –‘’మనచానల్ ‘’రిపోర్టర్ –ఉయ్యూరు

5- శ్రీ గూడవల్లి రామా రావు –పోస్ట్ మాస్టర్ –ఉయ్యూరు

6-శ్రీ జి వి.రమణ –మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ –జాగృతి పొదుపు సహకార సంస్థ –ఉయ్యూరు

జోశ్యుల శ్యామలాదేవి    మాదిరాజు శివలక్ష్మి గబ్బిట వెంకట రమణ వి బి జి. రావు    గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

గౌరవాధ్యక్షులు             కార్య దర్శి             కోశాధికారి        సాంకేతిక నిపుణులు   సరసభారతి అధ్యక్షులు

తెలుగులో మాట్లాడటం మన జన్మ హక్కు

12-2-15 –ఉయ్యూరు

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

 మినీ  ద్విపద్స్-2

13-ధిల్లీ లో ‘’చీపురు ‘’

  తీసిన కాంగీ’’ ఉసురు ‘’.

14-భారీ మెజార్టీ లో’’ ఆప్’’

   బి .జె.పి. పరువు ‘’చుప్ ‘’

15-కేర్జీ’’ సామాన్యుడు ‘’

   నేడు ‘’అసామాన్యుడు ‘’.

16-వ్యూహం బెడిసి’’ అమిత్ షా ‘’

    రాచకీయ చదరంగానికి   ‘’బిగ్  షా ‘’.

17- వేతన జీవులకు భారీ హిట్ ‘’ఫిట్ మెంట్ ‘’

  బాబు ఆలోచనలో గొప్ప ‘’బెటర్ మెంట్ .’’

18- మళ్ళీ’’ నితీష్ ‘’బీహార్

  మాంఘి బతుకు ‘’బేజార్ ‘’.

19-కేజ్రీవాల్  నేడు ధిల్లీ’’ పాదుషా ‘’

   అమిత్ పని పొయ్యిలో ‘’బాదుషా’’.

20-అవినీతి అంతానికి ‘’పట్టాభిషేకం ‘’

  ధిల్లీ వోటర్ చేసిన’’హర్షాభిషేకం ‘’.

  మీ- గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -10-2-15- ఉయ్యూరు

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం -6(చివరిభాగం )

హైదరాబాద్ లో ‘’కదా సమ్మే ళనాలలో ‘’పాల్గొన్నారు .అజంతా ఎల్లోరాలు చూసి ఆ నేపధ్యం తో కద రాశారు .శ్రీ కృష్ణ దేవా రాయా౦ధ్ర భాషా నిలయం లో బుచ్చి బాబు అధ్యక్షత జరిగిన తోలి కధక సమ్మేళనం లో పాల్గొని బుచ్చిబాబు చేత ‘’ఇంత వరకు సాహిత్య వారసులు లేని నాకు –వారసుడై వచ్చి –నన్ను మురిపిస్తున్న వీరుడు ఈ వీర్రాజు –ముందు ముందు నన్ను మరిపించినా మరి పించగలడు’’అని సభా ముఖం గా వీర్రాజు గారికి కితాబిచ్చాడు .ఆ మాటల్లో ‘’బలమైన ఇతి వృత్తం  దొరికి –కొత్తగా చెప్పగల నేర్పుంటేనే రాయటానికి ప్రయత్నిం చాలనే ‘’హెచ్చరిక కనిపించింది .తన కధలన్నీ కలిపి’’ చేతి  కందేవి  ఓ పిడికెడు మాత్రమె ‘’అని అన్నారు .తురగా దంపతులు ,వాకాటి పోరంకిలు ,సింగరాజు ,నిఖిలేశ్వర్ వగైరా సాహితీ మిత్రులతో కాలక్షేపం బాగానే ఉండేది .తనను తానూ చైతన్య పరచుకొని –ఆధునిక చిత్రాలు వేశాకే –భాగ్య నగర చిత్రకారులు వీర్రాజు గారిని గుర్తించారు .వడ్లమాని మధుసూదన రావు ప్రతిభ గల చిత్రకారుడు .ఆయన్ను గురించి ఆర్ట్ మేగజైన్ ‘’కళా రత్న ‘’లో ప్రశంసా వ్యాసం రాశారు .ఆయన ఒక సంస్థకు ఆఫీస్ బేరర్ గా ఉండి ఆర్ట్ ఎక్సి బిషన్ లో పాల్గొనడం నచ్చక చిన్న చురక కూడా వేశారు వ్యాసం లో .దానికి ఆయనకు కోపం కూడా వచ్చింది .ఇద్దరికీ షస్టాస్టకం అయి అకాడెమీ మెట్లేక్కడం మానేశారు వీరాజీ .

పుస్తకాలకు ముఖ చిత్రాలేసి తృణమో ఫణమో రాబడిపొందారు .అదే తన ‘’కళా మార్గమైంది ‘’.’’సాహిత్యం పడుగై –చిత్రలేఖనం పేకై –కలనేతగా జీవితాన్ని  అల్లుకున్నాయి ‘’.’’జీవితాన్ని కళాత్మకం గా తీర్చి దిద్దుకొనే మిత్రుడు దివి శ్రీధర బాబు పరిచయం తో సంగీతం లోనూ వేళ్ళు పెట్టి అది రాని విద్యని రూఢి చేసుకొన్నారు .’’భారత్ కళా పరిషత్ ‘’లో సంయుక్త కార్య దర్శి పదవి కట్టబెడితే సమర్ధ వంతం గా పనిచేసి సభలు ప్రదర్శనలు నిర్వహించి ‘’కళ’’వార్షిక సంచికలను సుందరంగా తీర్చి చిత్రకళా రంగం లో గ్రంధాలు లేని లోటు తీర్చారు వీర్రాజుగారు .ఈ సంచికల సంపాదకుడు చలసాని ప్రసాద రావు ‘’మాటలకు అంటిన రాగాన్ని తుడిచి –కవిత్వాన్ని అద్దిన వాడు ‘’సామాన్యుల బాధల గూళ్ళల్లోకి కవిత్వాన్ని లాక్కొచ్చిన వాడు –వచన కవిత్వ జెండాను ఎత్తు గా ఎగరేసిన వాడు ‘’వచన కవిత్వానికి కేటలిస్టై వ్యాప్తిని వేగవంతం చేసినవాడు’’గా  కుందుర్తిని కీర్తించారు .

‘’కొడిగట్టిన సూర్యుడు ‘’కి ఫ్రీ వర్ష ఫ్రంట్ అవార్డ్ రావటం వీర్రాజు గారి ‘’సాహిత్య జీవితానికి తోలి బహుమతి ‘’.అడక్కుండానే ఒకటీ అరా  ఆకాశ వాణి ప్రోగ్రాములు వర్షించాయి .ఆ వాణి తనకు ‘’రాదారి కాదు ‘’అని తెలుసుకొన్నారు .’’సిగరెట్ పాకెట్ తెమ్మన్న ‘’అధికారి ఆధిపత్యాన్ని కాదని వెనక్కి తిరిగి వచ్చి మళ్ళీ ఆకాశ వాణి మెట్లు ఎక్కనే లేదు అభిమానధనుడైన వీర్రాజుగారు .ఆయన మీదేకాదు ‘’ఆకాశ వాణిమీద సైతం అసహ్యం తుళ్ళి పడి ఇప్పటికీ నన్ను –నా కాళ్ళు  ఆ మెట్లు ఎక్కనివ్వలేదు ‘’అని సగర్వం గా చెప్పుకొన్నారు .ఆంద్ర ప్రదేశ్ పత్రిక చిత్రాలకోసం  కుందుర్తి ,గోపాల చక్ర వర్తి తో బాటు కాకతీయ చిత్ర వైభవాలను కళ్ళారా చూసి ,యాదగిరి లో నరసింహ స్వామి గుడిప్రదక్షిణ కోసంసం అవిటికాలి చక్రవర్తికి బుజాలు ఆసరాగా తానకు  ఇష్టం లేకున్నా తిరిగారు .స్నేహితుడి ఊరికి వెళ్లి ‘’ఒక్క కరెంటు తీగైనా ఊరిని అల్లుకోకపోవటం ‘’చూసి ఆశ్చర్య పోయారు .

సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ  వారి’’ యువ భారతి ‘’లో ‘’నా ముఖ చిత్రాను బంధం –నాకో చిక్కని సాధనమై –సాహితీ వేత్తలకు మా ఇంటికి రహదారి మార్గమైంది ‘’అని సంతోషం తో ఉప్పొంగారు .అది ‘’తెరిచిన ద్వారమే ‘’అయింది అందులో వందకు పైగా ముఖ చిత్రాలు వేసిన ఘనత రాజు గారిది .’’సాహితీ వేత్తలకు నేనొక చిత్రకారుడిని మాత్రమె –కవులకు కధకుడిని –కధలకు  కవిని ‘’అని ఆవేదన చెందారు .ఎవరికి వారు వీర్రాజుగారిని వారి రంగం లో చొరబాటు దారునిగానే భావించారు .అదీ ఆశ్చర్యం .ఒరిస్సా లో భువనేశ్వర్ వెళ్లి అక్కడి కళా సంస్కృతికి నీరాజనాలు అందించారు ‘’కలింగ రాజుల దిల్ప కళాభిమానానికి –శిధిల భువనేశ్వరం ఒక నిదర్శనం ‘’అన్నారు .’’లింగ రాజుదేవాలయం ‘’ఒక దేవాలయ గుచ్చం ‘’అని ముగ్ధులయ్యారు .అవన్నీ స్కెచ్ బుక్ నిండా నింపుకొని సంతోష పడ్డారు .వాటిని దర్శించటానికి రెండుకళ్ళు చాలవు అన్నారు .

యెర్ర భావాలు మనసులో పరచుకొని కొత్తగా రాసింది అంతా వామపక్షం గానే కనిపించింది .మెల్లగా కద వెనక బడి కవిత్వం ముందుకు సాగింది ‘’.మైనా నవలకు అకాడెమీ పురస్కారం వచ్చినా ఆ ప్రభావం పడలేదు. కదా ,నవలా  మళ్ళీ  బలాన్ని పుంజు కోలేదు ‘’అని నిజాయితీగా చెప్పారు .దిగంబర కవులలో ఆరుగురి లో అయిదుగురు  తన ఆత్మీయ మిత్రులే అయినా ‘’యెంత మాత్రం వారి చర్యల్ని సమర్ధిం చని వాడిని .’’అన్నారు ‘’రాజ్యం మీద చూపాల్సిన కోపాన్ని –సమాజం మీద చూపటం సరికాదు ‘’అని తన మనసులో మాట బయట పెట్టారు .’’విరసం తెలుగు సాహిత్యాన్ని –ఒక మలుపు తిప్పింది ‘’అని నమ్మారు .’’విరసీయున్ని ‘’కావటానికి ప్రయత్ని౦చ లేదన్నారు .

లేపాక్షి శిల్ప సౌందర్యాన్ని చూడటానికి వెడితే ‘’ఆరు బయట తాపీగా చతికిల బడి గత వైభవాన్ని నేమరేసుకొంటూ –ఇళ్ళ కప్పుల మీద నుంచే’’ మూపెత్తి’’స్వాగతం పలికాడు –నల్ల సేనాపు రాతి లేపాక్షి బసవయ్య ‘’.లేపాక్షి శిలా సంపదను కాపాడిన వాడు ‘’కల్లూరి సుబ్బారావు – అందుకాయనకు  తెలుగు  జాతి –రుణ పడి ఉండక తప్పదు ‘’అన్నారు .శ్రీధర బాబు జర్మనీ వెళ్లి అక్కడ వీర్రాజుగారి చిత్రాలను ‘’వన్ మాన్ షో  ‘’గా ఏర్పాటు చేయగా ‘’నా కళా జీవితానికి ఒక కలికితురాయి అయింది ‘’అని ఏంతో సంతృప్తి చెంది మిత్రునికి క్రుతజ్ఞాతాంజలి ఘటించారు .శ్రావణ  బెల్గోలా వగైరా దర్శించి రేఖల్లో చిత్రాలుగా మార్చుకొని లారీ ప్రయాణం లో ఆ ‘’చిత్ర సంపద ‘’క్రిష్ణార్పణ’’మై చేజారిపోయింది .గుర్తొచ్చినప్పుడల్లా అది ‘’మనసులో ముల్లై కలుక్కున –గుచ్చుకొని బాధిస్తూనే ఉంది ‘’అంటారు.

వీర్రాజు గారికి ‘’స్నేహం ఊపిరి –చైతన్య లహరి ‘’.’’కవితా జైత్ర యాత్రలో –రధం మీద రక్తం  సూర్యుడ్ని –జెండాగా పాతుకున్నకవి –కవిత్వాకాశం లో మధ్యందిన మార్తాండుడు ‘’కే శివారెడ్డి అని ఆయన తన సన్నిహిత మిత్రుడని చెప్పుకొన్నారు ‘’’స్వాతి మాస  పత్రికకి  -ఇంట్లోనే పురుడు పోసి –ఏడాదిపాటు సాకిన ‘సాహితీ చిత్రకళా మంత్రం సాని వీర్రాజుగారు  .’’నడిచే చదువుల చెట్టు-రోణంకి అప్పలస్వామి ‘’పట్ల గౌరవం తోబాటు మేన మామ కుటుంబం తో ఆయనకున్న సాన్నిహిత్యం మరీ దగ్గరకు చేర్చింది .ఉత్తరాయణం ప్రేమాయణం గా  మారి మేనమామ కూతురు ‘’ఉత్తరాల సుభద్రా దేవి ‘’తో వివాహం  అప్పలస్వామి గారి అధ్యక్షతన –వైదిక ఆచారాలకి –వేద మంత్రాలకీ  దూరం గా’’బంధు మిత్రుల చప్పట్లే –బాజా భజంత్రీలు బ్యాండ్ వాయిద్యాలుగా –సభా వివాహం గా ‘’జరిగింది .’’ఒకరికొకరు తోడుగా ఉండాలని –ఒకరి కొకరం నీడగా ఉండాలని –సమిష్టిగా నిర్ణయించుకొని –గట్టిగా చేతుల్ని పెనవేసుకొని –వ్యక్తీ నుంచి కుటుంబం లోకి –కుటుంబం నుంచి సమాజం లోకి –అడుగు తీసి అడుగు వేస్తూ –పరస్పరాభి రుచుల కల నేతగా –జీవితాన్ని నేయటానికి –శ్రీకారం చుట్టుకోన్నాం ‘’అని వీర్రాజు గారు వివాహ మహాత్మ్యాన్ని సింపుల్ గా వివరించి శుభం పలికారు .

శుభం భూయాత్

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -10-2-15- ఉయ్యూరు

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం -5

యువజనోత్సవాలలో గీసిన చిత్రాలకు ఫస్ట్ ప్రైజ్ వచ్చి వాటిని చూసి రాజమండ్రి సబ్ కలెక్టర్ ‘’పెంకులు విరిగిపడి ,గోడలు పెచ్చులూడి –రోగిష్టి రూపు తేరిన ‘’వీర్రాజుగారింటికి వస్తే ఆశ్చర్యం తో నమస్కారమైనా చేశాడో లేదో తెలీని అయోమయం లోపడ్డారు .చిత్రాలు చూసి  రెండుకోనుక్కొని వెళ్ళారు .హైదరాబద్ వస్తే కలవమని చెప్పారు .’’చిత్రకళలోనూ ,చదువు లోను విద్యార్ధి దశ దాటని నన్ను –వెతుక్కుంటూ వచ్చిన ఆ కళాభిమాని కి –కప్పూ సాసర్లు మంచివి లేవని –కాఫీ నీళ్ళయినా ఇవ్వనందుకు ‘’సిగ్గుపడ్డారు .కాని ‘’విరిగిన కప్పులనైనా ఆత్మీయం గా అందుకొనే ఆయన  హృదయ సౌందర్యాన్ని –గుర్తించని గుడ్డి  వాడి నయినందుకు  ‘’–మరింత సిగ్గు తో కుంచించుకు పోయారు .

పోటీల  ఇన్ చార్జి లెక్చరర్ రెబ్బా ప్రగడ సూర్య నారాయణ మూర్తిగారు ‘’వాటర్ బరీస్ కాంపౌండ్ టానిక్ ‘’ఇంటికొచ్చి మరీ చేతిలో పెడితే ఆయన అభిమానాన్ని వెర్రిగా భావించి ఫ్రెండ్స్ తో కలిసి పకపకా నవ్వుకున్నారు.కాని వారం తిరక్కుండా అనారోగ్యం పాలై పొడి దగ్గుతో బాధ పదడి డాక్టర్ కు చూపిస్తే అర్భకుడైన ఆయనకు బలమైన ఆహారం అవసరం అని చెప్పితే కాని లెక్చరర్ గారి ఔదార్యం తెలిసిరాలేదు .తెలిసి  ఎన్నో సార్లు కనిపించినపుడు చేతులెత్తి నమ్స్కరించారో తెలీదు .రోగం సంగతి కప్పిపెట్టి ఇంట్లో ఎవరికి చెప్పలేదు .రాసిన ప్రతి దానికీ డబ్బు రాలేదుకాని గీసిన ప్రతిదీ డబ్బు సంపాదించి ఇచ్చింది .ఆంద్ర ప్రభ వీక్లీ లో’’ పిల్లల బొమ్మల జాతకకధ’’లకు  ముప్ఫై వారాలపాటు చిత్రాలు గీసి  రెగ్యులర్ ఆదాయం పొందారు .మూడోపుస్తకం అమ్ముడై ,నవల ఒక ప్రసిద్ధ పత్రికలో సీరియల్ గా వచ్చింది .

కాకినాడ కరెంటాఫీసులో ఉద్యోగం వచ్చినా చేరకుండా హైదరాబద్ లో కృష్ణా పత్రిక లో ఉద్యోగానికే మొగ్గుచూపారు .పర్మనెంట్ ఉద్యోగం కాకపోయినా అభిరుచి అటు లాక్కెళ్ళింది .గోదావరి తీరాన్ని వదిలి ‘’మూసీ కే కినారే’’ కి చేరారు .’’నెలకు ఒకటిన్నర పచ్చ నోట్ల జీతం ‘’.’’అర్ధ రాత్రి దాటేవరకూ మేలుకొని –ఉదయం బారెడు పోద్దేక్కే దాక లేవక పోవటం –నవాబుల నగరానికి అలవాటు ‘’అని వచ్చిన రోజే గ్రహించారు .తోలి జీతం ఇంటికి పంపి తృప్తి చెందారు .కృష్ణా పత్రిక కాంట్రాక్ట్  కంట్రీబ్యూటర్ రావూరి భరద్వాజ .ఆయన రాస్తున్న సీరియల్ ‘’పరిస్తితుల వారసులు ‘’పత్రికలో వస్తోంది ‘’ఇప్పటికీ నాకు గుర్తుండిపోయిన మంచికద ‘’అని మెచ్చారు .’’మంజు శ్రీ గా లబ్ధ ప్రతిస్తుడైన అక్కిరాజు రమాకాంతరావు ‘’రిసేర్చ కుడు .‘’ నగ్నముని అయిన కేశవ రావు పుస్తక భా౦ డాగారుడు .రామడుగు రాదా కృష్ణ మూర్తీ మిత్రులయ్యారు

వీర్రాజు గారి పొడి దగ్గు క్షయ గా మారింది .’’’క్షయ పురుగులు ఊపిరి తిత్తుల్ని కావలించుకొని అల్లుకు పోయి,.మూడు చోట్ల కేవిటీలు (బొక్కలు)పెట్టాయి  ‘’అని చెప్పుకొన్నారు .ఆదుకొని హాస్పిటల్ లో చేర్పించిన వాడు కళాభిమాని పంజాబీ సింగు గారు. ‘’నిజం గా పునర్జన్మ ప్రసాదించిన మహానుభావుడు ‘’అని సింగుకు వందనం చేశారుకవిత్వం లో .ఇంట్లో వారికి తెలీకుండా మేనేజ్ చేశారు .ఆస్పత్రి వాతావరణాన్ని వర్ణిస్తూ ‘’బంధువుల పరామర్శల పవన స్పర్శలు లేవు-ఆత్మీయుల సానుభూతి శీతల తుషారాలు లేవు—మిత్రుల స్నేహ కరచాలనలూ లేవు ‘’అని బాధపడ్డారు మరి ఉన్నదేమిటి ?’’నిశ్శబ్దాన్ని తూట్లు పొడిచే రోగుల మూల్గులు తప్ప ‘’—భయం చిలుము పట్టి వన్నె తరిగిన పీడాకార ముఖాలున్నతప్ప –కన్నీటి కెరటాల మీద తేలి పోయే రోగిష్టి శరీరాలు తప్ప –‘’అని ఆ భయంకర వాతావరణాన్ని తెలిపి ఇంకాస్త వివరంగా ‘’గుండె గుబురులో –గుబులు ముళ్ళ గాయానికి –చిరు నవ్వు లేపనాల చల్లని పూతల్లేని –సంతోష సరోవరం లో ఆహ్లాద వివరాల్లేని –కంటి రెప్పల వెనక సుందర స్వప్నాలు లేని –భయ పెట్టె కల్లోల సముద్రం లో –చిల్లు పడవ ప్రయాణం –ఇదీ ఇక్కడి జీవితం ‘’ ఈ విచిత్ర భయానక పరిస్తితులలో’’అందాలోలికే  హాస్పిటల్ బిల్డింగ్ –‘’చిక్కటి చీకటి మధ్య తెల్లగా మెరిసిపోయే –సామూహిక సమాధి అవుతుంది ‘’అన్నారు .

ప్రక్రుతి ఎలాకనిపించింది  ‘’చల్లగా కనిపించే మచ్చల చంద్రుడు –చీడ పట్టిన ఊపిరి తిత్తి అవుతాడు –నిద్ర పోయే ముందు కన్ను గీటి కవ్వించిన నక్షత్రాలు –మెరిసే గుడ్ల గూబల కళ్ళవుతాయి .’’అని చెప్పారు .రోగులెలా ఉంటారు ?’’ఒకరికొకరు మిత్రులై –ఒకరికొకరు ఆత్మీయులై –ఆప్తులై –  యేకాంతాలను దాటుకొని తమ నుంచి తాము దూరం గా పారిపోతూ౦టారు ‘’అని క్షవ్యాదిగ్రస్తుల మనోభావాలను తెలిపారు .క్షయకు’’ స్త్రేప్టో మైసిన్ ‘సంజీవనిగా మందు వచ్చి నాలుగేళ్ళు అయినా ఇంకా జనాలలో భయం పోలేదన్నారు .’’ఒక్కన్నే-నే నోక్కన్నే-నాలో నేను చూసుకొంటూ –‘’గడిపానని చెప్పుకొన్నారు .పూర్తిగా వ్యాదినయమై ఇంటికి చేరారు ‘’తమ్ముళ్ళు చెల్లాయిల కళ్ళు పుచ్చపువ్వులయ్యాయి ‘’మిత్రులు కళ్ళతోనే చురకలేశారు .వీరాజీ మళ్ళీ జన జీవన స్రవంతిలో చేరిపోయారు .

‘’నిస్వార్ధ స్నేహానికి ,నిజమైన మైత్రికి –శిల్పించిన చిహ్నమై ‘’న మల్లెశుకు ‘’రంగుటద్దాలు ‘’అంకితమిచ్చి అభిమానాని ప్రకటించుకొన్నారు .వినుకొండ నాగరాజు నవల ‘’తాగు బోతు’’కు ‘’ముందుమాట రాయించి –లేని గౌరవం కల్పించటం ‘’అతని ఆత్మీయతకు చిహ్నం అని చెప్పుకొన్నారు .అరవై దశకం లోనే రెండు నవలలను పూర్తిగా ‘’చైతన్య స్రవంతి ‘’ శిల్పం లో చెక్కాడు నాగరాజు .’’ఎనిమిది నెలల శ్రమ ఫలితం గా ‘’మైనా ‘’నవల యెగిరి వచ్చింది .ఆ  నవలను ఆంధ్రపత్రికకు పంపిస్తే ‘’పాఠకులకు శైలీ ,ఇతి వృత్తాలు  అందుబాటులో లేవు  ‘’ అని తిరస్కరించి పంపిన నవల మైనా అవార్డ్ విన్నర్ అయింది తర్వాత..నగరం లోని సాహితీ వేత్తలకు పరిచయం చేశాడు వీర్రాజుగార్ని శ్రీ వాత్సవ .’’కొత్త ఆలోచనలకు అవకాశం లేని –చాదస్తాల ముక్క వాసనల మధ్య –ఊపిరి సలపక ‘’కృష్ణా పత్రిక ‘’నుండి వైదొలగారు .పరిచయాలు స్నేహాలతో –సాహిత్య  వాతావరణాన్ని నా చుట్టూ అల్లుకొని –నన్ను నేనే వెలిగించుకొంటూ –నాకు నేనే ప్రోత్సాహం ఇ చ్చుకొంటూ ‘’ మరోనవలకు శ్రీకారం చుట్టారు .

సమాచార శాఖలో ద్యోగం ఉందని చెప్పి బోయి భీమన్న ప్రభుతోద్యోగానికి ఇష్టపడని వీర్రాజుగారిని ఒప్పించి దరఖాస్తు చేయించారు .ఇంటర్వ్యు లో  సెలక్ట్ అయి ‘’సహాయ అనువాదకుడు ‘’గా చేరారు .’’ఆంద్ర ప్రదేశ్ ‘’మాసపత్రికకు ఎడిటర్ వడ్లమూడి గోపాల క్రిష్నయ్య సంతకం కింద ఎప్పుడూ ‘’వాజ్మయ మహాధ్యక్ష ‘’అని చేర్చి రాయటం అలవాటున్నవాడు .తన నీడను చూసి తానె భయపడే వింత మనిషి .ఆయనకున్న బ్రాహ్మణ ద్వేషమే వీర్రాజు ను దగ్గరకు తీసిందట ‘’విజ్ఞానం  తో వికసిం చాల్సిన బుద్ధి కుం చిం చుకు పోవటానికి హేతువు అక్కర్లేడుకదా “’అంటారు విశాల హృదయం తో .కుందుర్తి ఆంజనేయులు గోపాల చక్రవర్తి ‘’సమాచార శాఖకు కవితాలంకారులు ‘’అన్నారు .ఏడాది తర్వాత కవిత్వాన్ని మోసుకెల్లి  కుందుర్తి కి  చూపి దగ్గరయ్యారు ‘’ఇదేనోయ్ నేను కోరేదీ –నాకు కావాల్సిందీ ‘’అని మెప్పుకూడా లభించింది .ఆయన ‘’అభినందన చూపులతో ఆలింగనం చేసుకొంటే-ఆనంద బాష్ప దారనై కారిపోయాను నేను –దూదిపింజనై తేలిపోయాను ‘’ అని ఆ ఆత్మీయతకు కవితాత్మ చేర్చి పొంగిపోయారు .’’కవుల దారిలో చొరబాటు దారుడిని నేను ‘’కసురుకోకుండా మెచ్చుకున్నందుకు మురిసిపోయారు .కుందుర్తి పీఠికతో ‘’కొడిగట్టిన సూర్యుడు ‘’రాస్తే శ్రీపతి అచ్చేసి జనం ముందు నిలబెట్టాడు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -9-2-15-ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు  -9

5-   ఆధునిక అమెరికా కవి-వాల్ట్ విట్మన్-2

అమెరికా పేపర్లన్నీ విరుచుకుపడ్డాయి .’’A mass of mombast ,,egotism ,vulgarity ,and nonsense ‘’విట్మన్ రాసిన ‘’లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్’’ను నిజంగానే గడ్డిపరకల కింద జమకట్టాయి .ఇంకొంచెం ముందుకు వెళ్లి ‘’the author should be kicked from all decent society as below the level of the brute ‘’అన్నారు .విదేశాలలో సైతం ఇదే విమర్శలోచ్చాయి ‘’ది లండన్ క్రిటిక్ ‘’ఇంత అమర్యాద కవిని అమెరికా ఎలా భరిస్తోందో ?’’అని ఛీత్కరించింది .న్యూ యార్క్ టైమ్స్ పత్రిక ‘’గడ్డిపరకల రచయిత సగం మనిషి సగం మృగం .అతని మూలాలు పంది దొర్లే బురద గుంటలో ఉన్నాయి ‘’అన్నది .వీటికి అతీతం గా మొదటి గుర్తింపు ,ప్రశంసా న్యు ఇంగ్లాండ్ ప్యూరిటన్ చార్లెస్ ఇలియట్ నార్టాన్ ‘’నుంచి లభించింది ‘’whitman is a new light in poetry ‘’అంటే ,ఎడ్వార్డ్ ఎవెరెట్ హేల్ అనే బోస్టన్ క్లేర్జిమన్ ‘’కొత్తదనం తో కవిత్వం వచ్చింది .తాజాగా ఉంది .చాలా సాధారణం గా ఉంది .మనసులోని భావాలను మాటల్లో ఎలా చేబుతామో కవిత్వం లో అలాచేప్పి కొత్త దారి తొక్కాడు ‘’అన్నాడు .

వీటన్నిటికి మించి గొప్ప కవి రచయితా దార్శనికుడు ఎమర్సన్ ‘’Dear sir ,I am not blind to the worth of the wonderful gift of ‘’Leaves of Grass ‘’.I find it the most extraordinary piece of wit and wisdom that America has yet contributed .I am very happy in reading it ,as great power makes us happy – I give you joy of your free and brave thought .I agree you at the beginning of a great career ‘’అని ఆ కొత్త గొంతుకను మెచ్చి వెన్ను తట్టాడు .ఆ దార్శనికుని అభినందన కోటి ఏనుగులబలమైంది విట్మన్ కు .అంతే ఇక వెనక్కి తిరిగి చూసుకోవాల్సిన అవసరమే కలగ లేదు .ఈ భవిష్యత్ దీవన ఫలించటానికి మరికొంతకాలం పట్టింది .మధ్యలో అనేక అవాంతరాలు అడ్డంకులు కల్లోలాలు ఎదురు దెబ్బలు వైఫల్యాలు ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది

విట్మన్ దృష్టిలో సెక్స్ అనేది మనిషి జీవితం నుంచి దూరంపెట్టాల్సిన విషయం కాదు జీవితం లో భాగమే .ఇప్పటి మన’’ జగన్’’ లాగా అందర్నీ కౌగలించుకొని ఓదార్చేవాడు .సానుభూతి చూపేవాడు .నుదురు మెడ వక్షోజాలు అన్నీ తాకి ఆడా మగా తేడా లేకుండా హత్తుకొని వారితో కలిసిపో యేవాడు .అందరు అతని ఒడార్పులో కరిగి నీరయ్యేవారు .దుఖోపశమానం పొందేవారు. హృదయం లో ఉన్న బాదాగ్ని ని అతని చల్లని స్పర్శ చేత పోగొట్టుకోనేవారు .అంటే అతనిది ‘’హీలింగ్ టచ్ ‘’అన్న మాట .’’సాంగ్ ఆఫ్ మై సెల్ఫ్ ‘’లో తన మనోభావాన్ని ‘’I celebrate my self ,and sing my self –And what I assume you shall assume –For every atom belonging to me ,as good belongs to you ‘’అని వారితో అభేదాన్ని పొందాడు .తాదాత్మ్యత చెందాడు. సహ వేదన చూపాడు. సాను భూతి ప్రదర్శించాడు .మమేకం అయ్యాడు . అమెరికా చరిత్రలో ఒక కవి ఇంతగా ప్రజా సన్నిహితుడు అవటం ఇంతకూ ముందెన్నడూ లేదు .ఇదే మొదలు అందుకే ఆరాధనీయుడయ్యాడు .దీనజన బా౦ధ వుడయ్యాడు .అదో జగత్ సహోదరులకు ఆప్తుడయ్యాడు .శ్రీ శ్రీ లాగా కవిత్వం రాసి వారి మానాన వారిని వదిలేయ లేదు .వారిలో ఒకడయ్యాడు .అదీ విట్మన్ ప్రత్యేకత .

గడ్డిపరకల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతూనే ఉన్నాయి .కొత్తవి చేర్చి ప్రచురిస్తూనే ఉన్నాడు .మూడవ ముద్రణ తర్వాత 456 పేజీలతో 124 కొత్త కవితలను చేర్చి ప్రచురించాడు .1891 విట్మన్ కంటి తో చూసుకొన్న తొమ్మిదవ ప్రచురణ వచ్చింది .పేజీలు  ముద్రణ సంఖ్యా పెరుగుతోన్దేకాని ఆదాయం దానిపైన ఏమీ పెద్దగా రాలేదు .దాదాపు రెండేళ్ళు నిరాహారం గా ఉండిపోయాడు అంటే ముక్కున వేలేసుకొంటాం .లాభం లేదని మళ్ళీ జర్నలిజం గడప తొక్కాడు .బ్రూక్లిన్ డైలీ టైమ్స్ ఎడిటర్ అయ్యాడు .బాగా రాసి దూసుకుపోతుండగా అమెరికన్ రాష్ట్రాల మధ్య అంతర్ యుద్ధం వచ్చి సోదరుడు జార్జి  ఫ్రెడరిక్ బర్గ్ యుద్ధం లో తీవ్రం గా గాయపడితే అతనికోసం బ్రూక్లిన్ వదిలి వెళ్ళాల్సోచ్చింది .

అప్పటికే నలభై రెండేళ్ళు వచ్చిన విట్మన్ ముసలాడినని భావించటం క్వేకర్ భావాలున్డటం వలన ఆయుధం పట్టకూడని  సైనికుడుగా నమోదు కాలేదు .గాయాలపాలైన జార్జికి కట్టు కడుతూ వాషింగ్టన్లోనే 12ఏళ్ళు ఉండిపోయాడు .అంతకు ముందే బ్రూక్లిన్ ,న్యు యార్క్ లలో సైనికుల గాయాలకు సేవ చేసిన అనుభవం ఉంది .దీనితో వాషింగ్టన్ హాస్పిటల్ లో మానవత్వం తో అసహాయుల పాలిటి సేవకుడై సేవలందించాడు .’’హాస్పిటల్ విజిట్స్ ‘’అనేదానిలో రాస్తూ ‘’there is something in personal love ,caresses ,and the magnetic flood of sympathy ‘’అని రాసుకొన్నాడు .దీనివలన మందులకంటే సైనికులకు విట్మన్ చూపిన ఆదరణ ఆత్మీయతలే గోప్పమందుగా పని చేసి కోలుకొన్నారు .అధికారుల పత్రాలను కాపీ చేసిపెట్టాడు ,పత్రికలకు ఏదో విషయం పై రాసి వచ్చేడబ్బును గాయపడి కోలుకొంటున్న సైనికులకు పళ్ళు , పొగాకు ,స్టాంపులు ,చేతి అవసరాలకు డబ్బు పండ్ల రసాలు ,పుస్తకాలకోసం ఖర్చుచేసి అందించి వారికి మానసిక సంతృప్తి కలిగించి తానూ ఆనందం పొందేవాడు మానవీయ విట్మన్ .క్షతగాత్రుల ప్రక్కలో కూచుని చక్కగా సంభాషించి ఊరటకల్గిన్చేవాడు .వారు రాయమన్న ఉత్తరాలు బంధువులకు రాసిపంపెవాడు .ఇవన్నీ చాలా హృదయ విదారకం గా ఉండేవి .వీటిని అక్షరబద్ధం చేసి సీరియల్ గా రాసి పత్రికలకు పంపుతూ గడిపాడు .ఇదంతా దయనీయమైన బాధామయమైన అనుభవమే .ఇతరులకోసం జీవించటం అనే గొప్ప మానవీయ కోణాన్ని విట్మన్ ఆవిష్కరింప జేసుకొన్నాడు .జీవితం లో టెర్రర్ ను, ప్రేమను అనుభవైక వేద్యం గా ‘’’డ్రం-టాప్స్ ‘’(మద్దెల దరువులు )రాసి చలించేట్లు చేయగలిగాడు .ఏదో దేశ భక్తీ రచనలు చేసి చేతులు దులుపుకోలేదు .యదార్ధ సంఘటనలకు మానవీయతను జోడించి రాసి స్పందింప జేశాడు .తోటివారితో సహజీవనం చేసిన మహా మనిషిగా మార్పు చెంది మాననీయుడనిపించుకొన్నాడు .

ఇప్పటికి పత్రికలూ కళ్ళు తెరచి అతని లోని మానవత్వాన్ని అర్ధం చేసుకొన్నాయి .లెంపలేసుకొన్న ‘’టైమ్స్ ‘’తన కధనం లో Whitman s devotion to the most painful of duties in the hospitals at Washinton during the war will confer honor on the memory when ‘’leaves of grass ‘’are withered and when the drum –taps have ceased to vibrate ‘’అన్నది .ప్రభుత్వమూ అతన్ని గుర్తించి ‘’ఇండియన్ బ్యూరో ఆఫ్ ది డిపార్ట్ మెంట్ ఆఫ్ ది ఇంటీరియర్ ‘’లోప్రెసిడెంట్  అబ్రహాం లింకన్ కేబినేట్ లో  గుమాస్తా ఉద్యోగం ఇచ్చింది .కొంతకాలానికి ఇంటీరియర్ కు సెక్రెటరి గా ఉన్న జేమ్స్ హార్లాండ్ ఒక ప్రైవేట్  డ్రాయర్ సొరుగు లో విట్మన్ లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్ పుస్తకం చూసి కొంపలు మునుగుతాయేమోనన్న భయం తో ఎవరికీ చెప్పకుండా విట్మన్ ఉద్యోగం నుంచి తప్పించాడు  .దీన్ని జీర్ణించుకోలేని విట్మన్ కవి అభిమానులు విలియం డగ్లాస్ కానేరీ నాయకత్వం లో ‘’ది గుడ్ గ్రే పోయెట్ ‘’అనే పేర ఒక కరపత్రం ముద్రించి పంచారు .తప్పు తెలుసుకొన్న అధికారులు విట్మన్ ను అటార్నీ జెనరల్ ఆఫీస్ కు బదిలీ  చేశారు .యాభై మూడవ ఏడు వచ్చేదాకా ఇక్కడే హాయిగా విట్మన్ ఉద్యోగం చేశాడు కాని  జీతం చాలకు తన పుస్తకాలు స్వయం గా అమ్ముకొని బతికాడు కవి .

తలలో నొప్పుల బాధలు అనుభవించాడు .రోగులకు సేవ చేసినప్పుడు కొన్ని క్రిములు చేరి ఉంటాయని భావించాడు . వాషింగ్టన్ నగరమంటే చెప్పరాని మక్కువ ఏర్పడింది .సైనిలను ఒక తల్లిలాగా పలరించేవాడు ఆదరించేవాడు .అతనిలోని ఆ మాత్రు భావనకు వాళ్ళ హృదయాలు కరిగిపోయేవి .మరింత సన్నిహితులయ్యేవారు .’’I think to be a woman is greater than to be a man ‘’అని మహిళా శ్రేస్టతను, మాతృత్వ గరిమను చెప్పాడు విట్మన్ .పీటర్ డయోల్ అనే బాలుడికి తల్లి వాత్సల్యం తో ఉత్తరాలు రాసి అతనికి జీవితేచ్చ కల్గించి ఆదుకొన్నాడు .అతనితో పన్నెండేళ్ళు ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు జరిపి మాతృ వాత్సల్యం పంచిన మహా మానవీయకవి వాల్ట్ విట్మన్ .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -9-2-15-ఉయ్యూరు

 మినీ  ద్విపద్స్-1

1-బుల్లి తెరపై చిరునవ్వు  ‘’సుమ ‘’

 మినీ మాక్సి రోడ్లపైపరిగెత్తే  ‘’సుమో ‘’.

2-యాంకర్ ‘’ఝాన్సీ’’

 ఏదైనా చేస్తుంది  ‘’ఫాన్సీ’’

3- మాటల మోడీ

  మోళీ ,గారడీ .

4- సి ఏం బాబు

 దర్పం తో ‘’డాబు ‘’

5-కేజ్రీ క్రేజీ చీపురు

 ఊడ్చేసిన  మోడీ చీపురు.

6-లేడీ లయన్’’ బేడీ’’

మోడీ ప్రోగ్రెస్ కు  ‘’బేడీ ‘’.

7-బీహార్ ‘సియం మా౦ఘీ

 వ్యూహం బెడిసి’ మాజీ ‘’.

8-ఆశల్లో ‘’నితీష్’’

నిరాశ లో ‘’అమితాష్  ‘’

9-ఉద్యోగుల ప్రోగ్రెస్’’ నిల్’’

 చంద్ర ది మాత్రం ‘’ఫుల్?’’

10-వాస్తు పిచ్చలో గులాబీ నాయన

 కుర్చీ  పై భయమే!నాయనా ?

11-ఉయ్యూరు రోడ్ క్వీన్’’ ‘’టు ట్వెంటీ టు ‘’

   కలెక్షన్ లో ఫోర్ ట్వెంటీ –ట్రూ ‘’

12-పామర్రు రోడ్డు’’ కింగ్ ‘’మూడు మూళ్లు’’

    బాగ్ నిండా చేరే  భారీ వసూళ్లు .

మీ-  గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -8-2-15- ఉయ్యూరు 

పరీమళాల కథా పుష్ప వృక్షం

కథాకృతి-3
పరిచయాలు పరామర్శలు
రచన: విహారి;
పుటలు: 166,
వెల: రూ.100/-లు
ప్రతులకు: వేదగిరి
కమ్యూనికేషన్స్, బ్లాక్-6, ఫ్లాటు: 10, హెచ్‌ఐజి-1,
బాగ్‌లింగంపల్లి,
హైదరాబాదు- 44

సమీక్షలు వ్రాసేటప్పుడు ఆ రచయితలతోను, ఆ రచనా ప్రకాశకులతోనూ సమీక్షకుడు తన సంబంధాల పెరుగుదలలు తరుగుదలలు గురించి ఆలోచించరాదు, సమీక్షల్నీ, సమీక్షకుల్నీ గమనిస్తూ ఆలోచనలతో ప్రశ్నించే పాఠక వ్యవస్థ ఒకటి వుందనుకుంటే మంచి సమీక్షలూ సమీక్షా గ్రంథాలూ వస్తాయి. అలా వచ్చిన మంచి ప్రయోజనాత్మక గ్రంథం ఈ కథాకృతి గ్రంథం. ఇది మూడవ భాగంగా పరిచయాలు, పరామర్శలుగా వచ్చింది ఏ భాగానికాభాగమే ప్రత్యేక గ్రంథంగా భాసించేదే.
మామూలు సమీక్షలకు భిన్నంగా కొత్తచూపులతో తమవైన బేరీజులతో 51 కథల ఆత్మీయకోణ ప్రదర్శనలతో విహారిగారు ఈ పుస్తకాన్ని సంతరించారు.
ఎ కంపేనియన్ ఆఫ్ ఇంగ్లీషు లిటరేచర్ అని ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంవారు, సాహిత్య కోశము (ప్రాచీనము), సాహిత్య కోశము (ఆధునికము) అని తెలుగు అకాడమీ వారు వేసిన గ్రంథాలు అవి పరిశోధక సంబంధాలు.
విహారిగారి ప్రణాళిక విభిన్నమైంది. పత్రికల్లో, కథాసంపుటాల్లో పుంఖానుపుంఖాలుగా కథలు వస్తున్నాయి. కథల పోటీలూ పెరిగాయి సాంవత్సరిక ప్రకిగణీయ కథాసంకలనాలు వ్యక్తులో విశ్వవిద్యాలయాలవారో వేస్తూనే వుంటున్నారు. మనం కొన్నిటిని చదివినా కొన్ని తప్పుకునే అవకాశాలుంటాయి.
సుప్రసిద్ధులు కథల్నే కాదు సుప్రసిద్ధులు కావలసిన కథారచయితల కథలూ ఎన్నో చదివి గుణకారణంగా కొన్నిటిని ఎంపికచేసుకుని హృదయాల్ని స్పృశించే కదిలించే విశేషాల్ని తెలపటం ఇందులో రచయితకు గల పండిన అనుభవం కనిపిస్తుంది.
ఈ పుస్తకం చదవడంవలన బహుళార్థసాధక ప్రయోజనాలున్నాయి. ఇందులో మనం చదివిన కథావిశే్లషణలుంటే- ఇందువలనా మనకీ కథ నచ్చింది అని క్రొత్తగా అనిపిస్తుంది. చదవని కథల పరామర్శల్ని చదివితే ఇంత మంచి కథగా మనం చదవలేదని కొత్తగా మనం వానిని చదివి తీరుతాం. ఇంత గొప్ప కథల్లో మనం కొన్నిటినైనా ఇతర భాషల్లోకి అనువదించుకోగలుగుతున్నామా అనే ఆవేదన కలుగుతుంది.
ఒక్కొక్క కథకు ఆత్మనే ఎక్సరే తీసి శీర్షిక పెట్టారా అనిపించేటంతగా ఉంటుంది శీర్షిక. రచయిత్రి లేక రచయిత జీవన పరిచయాలు కథారచనల కీర్తులతో జోడించి ఇచ్చిన తరువాత కథా ప్రధాన ఘట్టవిశేషాలు చెప్పడం కథారచనా రంగంలో ఆ కథల స్థారుూభేదాల్ని తార్కికంగా చెప్పడం ఈ గ్రంథ విశేషం.
దహనం, ఆకాశదేవర, దగ్ధగీతం, వీరుడు మహావీరుడు, అడుగు, వేషం వంటి కథలు ఎందువల్ల గొప్పవో విహారి చెప్పారు.
రాయలసీమ రైతు వెతల్ని జీవద్భాషలో రాసిన శాంతి నారాయణకథ ‘కల్లమయిపాయ’ కథకు సేద్యం బరువునుమోస్తూ విరిగిన జాతి వెనె్నముక’ అని శీర్షిక పెట్టడం కథను విశే్లషిస్తూ ఎవరి ఉటంకింపునోకాక రచయిత ఉటంకింపుగా కథ అంటే రాయటంకాదు, చెప్పడమూ కాదు. ప్రదర్శించడం’ అని ఇవ్వడం బాగుంది. ఇప్పటికే పేరున్న పాత కథల్ని వాటి విలువల్ని గౌరవిస్తూ, 21వ శతాబ్ద కథల్నీ అధ్యయనం చేసి రాయడంకి ఉదాహరణగా కాంతి అవరోధాన్ని కళ్ళముందు నిలబెట్టిన ఖదీర్‌బాబు కథానిక; గెట్ పబ్లిష్‌డ్‌ని చెప్పవచ్చు.
అందులో విహారిగారు ‘‘తెలుగు కథానిక పురోగమనం నూరేళ్ళకు పైగా సాగుతూ వుంది. ఈ సుదీర్ఘ జైత్రయాత్రలో ఎనె్నన్ని విజయాలు ఎనె్నన్ని మైలురాళ్ళు!… కథానిక పరిణామ వికాసాల్లో ఇరవై ఒకటో శతాబ్దం ఒక కొండ గుర్తుకానున్నది. దానికి సూచనగా ఈ పదేళ్ళ కాలంలోనూ చాలా గొప్ప కథలు వచ్చాయి. అవన్నీ దిగ్భ్రమ కలిగించే తేజోరేఖలు’ అని అన్నారు. అటువంటి తేజోరేఖల్ని దర్శింపజేయడానికి ఇటువంటి కథాకృతులు మరిన్ని విహారి వంటివారి లేఖినుల నుండి రావాలి.
ఆయా కథల గురించి రాస్తున్న సందర్భాలలో విహారి కథ/ కథానిక రచనా పరిణామ ప్రస్థానాలను అలవోకగా ఆలోచనాంశాలు చెప్పడం పాఠక ప్రయోజనదాయకం. ‘మానవీయ విలువల్ని’ వినిపించే కథలు డా.ఎన్. రామచంద్ర స్వప్నదారులు అనే రచనలో సందర్భశుద్ధిగా రామచంద్ర ఇలా అన్నారని చెప్పారు. ప్రజల అవసరాలు, ఆలోచనలు, అవకాశాలు, ఆవిష్కరణలు పెరిగాయి. బాహిరమైన భౌతికావసరాలతో పాటు, ఆంతరమైన తాత్త్విక ధోరణులు చర్చల్లో నిలబడ్డాయి. సాహిత్యానికి కేవలం స్థానికతేకాక కొంతవరకైనా సార్వకాలికత, సార్వజనీనత, సార్వదేశికతా స్పర్శ అవసరం లేకపోతే మూస రచనలే సాహిత్య వౌలికత అయి కూర్చుంటుంది. కరువులు, కక్షలు, మట్టిమనుషుల కష్టాలు, స్ర్తి అస్తిత్వ వేదనలు, ఉద్యమాలు, వాదాలు, వివాదాలు, మనిషి సమాజం ప్రకృతి అనే త్రిపుటి చుట్టూ పరిభ్రమణంతోపాటు మానవ జీవితంలోని సున్నిత పార్శ్వాలన్నీ స్పృశించవలసి వుంటుంది. కళాత్మకంగా రచయతలకు ఆత్మవిశ్వాసం కొరవడే గుంపులతత్వం త్వరగా సమసిపోతే సాహిత్యానికి మరింత ఆదరణ, గౌరవం వుంటుంది’. ఈ వాక్యాలు వర్తమాన సాహితీ లోకంలో ఆలోచనాత్మకాలే.
ప్రసిద్ధులు చెప్పే వాక్యాల్నేకాక సామాన్యులు చెప్పే అసామాన్య ఆలోచనా వాక్యాలకు విలువ ఇవ్వడం వాటిని పాఠకులకి అందించడం విహారిగారి రచనా విశేషం.
లోగడ కథాకృతి రెండు భాగాల్లోనూ వందేసి పరిచయాలుండగా ఈ మూడవ భాగంలో యాభై కథావిహారాలున్నాయి. ఈ గ్రంథాన్ని విలక్షణ సమీక్షాగ్రంథంగా, తేజోరేఖల పరామర్శల గ్రంథంగా చెప్పుకోవచ్చు.
చాలా ప్రక్రియల్లో రచయితగా, అర్ధశతాబ్దంగా కథారచనల అధ్యయనపరునిగా పేరుపొందిన విహారి మంచి కథల్ని ఈతరం పఠితల దృష్టికి పరిచయం చేయాలనే సంకల్పం గొప్పది. నవలల గురించీ ఇటువంటి గ్రంథాలు అవసరం. రచయిత ‘గుప్పెడు జ్ఞాపకాల పూలపొట్లంగా ఈ గ్రంథాన్ని అభివర్ణించుకున్నారు. మనం దీనిని పరీమళాల కథా పుష్ప వృక్షంగా భావిద్దా0

కళలు నిండిన జీవితం

మహాత్ముని బాటలో నడచిన బీబీ అమతుస్సాలాం

42ఏళ్ళక్రితం నాతొ పామర్రు లోను ,22ఏళ్ళ క్రితం నాదగ్గర అడ్డాడ హైస్కూల్ లోను రైటర్ గా పని చేసిన అంజిరెడ్డి మనవరాలి పెళ్లి పామర్రులో 7-2-15 శ్రీ సాయిబాబా దేవాలయ కళ్యాణ మందిరం లో జరిగిన సందర్భం గా  అంజిరెడ్డి తో నేను .

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం -4

చిత్రకారుడైన వీర్రాజు గారి మదిలో ఆ కళ’’రేఖలతో రేరంగులతో రేకులు తొడిగి రంగులతో పువ్వై మరిమళించింది’’  రాజమండ్రి పరిసరాలు స్పూర్తినిచ్చాయి ఎన్నో సార్లు ఈ అందాల్ని తన చిత్రాల్లో ఓంపుకున్నారు .రేఖల్లోఒదగదీసుకొన్నారు .అక్షరాల్లో విస్తరించారు .అందుకే తన రచనల్లో ప్రకృతి పరుచుకొని ఉంటుంది .ఇంటర్ పరీక్ష లెక్కల్లో పోయింది .ఇంట్లో వాళ్ళు ఏమీ అనక పోయినా మనసులో బాధ కెలక వేసింది .అడ్డమైన ప్రతివాడి  దగ్గరా ,అభిమానం చంపుకొని తలొంచుకొని అడ్డ దిడ్డ ప్రశ్నలకు జవాబులిస్తూ గడిపి ఉద్యోగం రాక స్వశక్తితో బి ఏ చదవాలని చేరారు .పరీక్ష ఒక సారి తప్పితే స్కాలర్షిప్ రాదనీ తెలుసుకొని ఒళ్ళు దగ్గరేట్టుకొని శ్రద్ధగా చదివారు .తండ్రి తల తాకట్టు పెట్టి తోలి తరం ఫీజు కట్టారు .మళ్ళీ ఎప్పుడూ వారి సాయం కోసం అర్రులు చాచలేదు .

అప్పుడప్పుడు వేసిన చిత్రాలకు ,బరికిన కధలకు డబ్బులోస్తే వాటితోనే గడిపారు ‘’’డబ్బున్న మిత్రుడు బసవ రాజు ‘’కు చిత్రాన్ని అమ్మి ఆయనిచ్చిన ‘’పచ్చనోటు ‘’తో కాలేజి ,వెల్ఫేర్ ఫండ్ నుంచి ఒక టరం ఫీజు డబ్బులు ముట్టాక ఇబ్బంది లేకుండా పోయింది తనపై తనకు నమ్మకం వచ్చింది .’’సంతోషం గుండెల్లోంచి ముఖం లోకి తన్ను కొచ్చింది ‘’ట.’’చరిత్ర గత కాలానికి ఆల్బం అయితే రాజకీయం వర్తమానానికి అద్దం’’అన్నారు .తన్ను అంటి పెట్టుకొని కనిపెట్టుకొన్న స్నేహితునికి ‘’కదక్ మిత్ర ‘’అని పేరుపెట్టి కాలేజీ రోజులు అతనితోనే గడిపారు .కాలేజీ లో సీనియర్ ‘’కనక ప్రవాసి ‘’అంటే శ్రీపాద వారి సాహిత్యాన్ని కూలం కషం గా అధ్యయనం చేసి ఎన్నో విషయాలు రాసినవాడు .తరుణ సాహితీ సభ ఏర్పాటు చేసి శీలా వారికి ఆహ్వానం పంపాడు .అదే ఆయనకోచ్చిన మొదటిదీ ,ఆఖరిదీ .’’జీవితం లోను ,సాహిత్యం లోను  నాకన్నా ముందుపుట్టిన రంది సోమరాజు ‘’తెలుగు స్వతంత్రలో దూసుకు పోతున్నాడు .’’సహ రచయితగా గుర్తించి ,-సాదరం గా ఆహ్వానించి –స్నేహహస్తం తో నావేళ్ళనే పెనవేసుకొన్నాడు ‘’అని కృతజ్ఞత తెల్పి ఆప్తుడైనారు .ఇంతకీరంది సోమరాజు ఎవరు –అని ప్రశ్నించుకొని సమాధానం మనకోసం చెప్పారు వీర్రాజుగారు ‘’రాజమండ్రిని రాజ మహేంద్ర వరం అని పిలవాలనే ఉద్యమాలతో –పాతకాలపు సాహిత్య వాతావరణం జీవనది గోదారిలా –సజావుగా సాగిపోతుంటే –ఆధునిక సాహిత్యం ఇంకా –కుంటి నడకలు నడుస్తుంటే –తొలిరోజుల్లో బొగ్గుల కుంపటి లా భగ్గున మండి –ఆ తర్వాత నివురు గప్పిన కదా సాహిత్యం –శ్రీపాద నుంచి అందుకొనే కొత్త తరం కోసం –దిక్కులు చూస్తున్నప్పుడు –కధను పట్టుకున్న మలితరం కధకుల్లో –రంది సోమరాజు ముఖ్యుడు ‘’అని ఆయన కదా నేపధ్యాన్ని వివరించారు .సోమరాజు అంటే అభిమానమే కాదు గౌరవంతో కూడిన ‘’రంధి’’కూడా ఏర్పడింది .ఒక బ్రాహ్మణుడు చనిపోయిన తమ్ముడి కోసం వీర్రాజు గారి పుస్తకం అచ్చేసి అంకితం ఇద్దామని అనుకోని ఇంటికి పిలిపిస్తే వెళ్లి సమర్పిస్తే భోం చేయమని అడిగితె సరేనని ‘’వీధి అరుగు మీద  విస్తరేసి వడ్డించి తినమంటే –నేను చేసిన పొరపాటు తెలిసేదికాదు ‘’అహం ఆత్మ గౌరవాలు దెబ్బతిని కొన్ని మార్పులు చేసి ఇస్తానని బొంకి   స్క్రిప్ట్ తీసుకొని ‘’మళ్ళీ తిరిగి వెడితే ఒట్టు ‘’.ఇలాంటివి మరో రెండు సార్లూ ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది యెంత జాగ్రత్తగా ఉన్నా .’’మోటు దేరిన హృదయానికి –సున్నితత్వం ఇంకా  మిగిలి ఉంటుందా ?’’అని ప్రశ్నించారు .

బుచ్చి బాబు రాసిన ‘’అరకు లోయలో కూలిన శిఖరం ‘’కద చదివి ‘’అడవి గుండెల్లో దూరి-గుండె గుబుర్లోకి చూసి –గుబురు పొదల్లోకి నడిచి –దారుల్లేని అడవి నేలను –పాదాలతో తట్టి –చూపులతో చుట్టి –అడవి అందాన్ని మోపులకెత్తు కొని రావాలి ‘’అని ఆరాట పడ్డారు .దీన్ని గ్రహించిన మిత్రుడు తన ఊరికి ఆహ్వానిస్తే వెళ్లి ఆ సోయగాలను స్వయం గా అనుభవించి గుండెలో పదిలం గా భద్రపరచుకొన్నారు .బుచ్చిబాబు రచనా ప్రభావం అంతటిది .ఈ అనుభవం తో ‘’అస్తిపంజరం ‘’కద రూపు దిద్దుకోన్నది .తర్వాత సీరియస్ గా ‘’సమాధి ‘’ ,ముగ్గురు వ్యక్తుల విచిత్ర ప్రవర్తనకు అద్దం పట్టే ‘’విచిత్ర త్రయం ‘’కధలు రాశారు .మిత్రుడు ప్రకాశ రావు ‘’సమాధి ‘’ని లేపి సాహిత్యం లో నిలబెట్టాడు .అది అరడజను కధలకు జన్మనిచ్చింది .పత్రికలో మెచ్చుకోళ్ళు లభించాయి. ప్రతిఏడాది సాహిత్య సమీక్ష చేసి కొత్త వరవడి సృష్టించిన శ్రీ వాత్సవ ఘనం గా శ్లాఘించాడు .’’అనుకోని ప్రోత్సాహం –అన్ని కోణాల్లోనూ వర్షించింది ‘’

మాదేటి రాజాజీ అనే కొత్త మిత్రుడు పరిచయం అయాడు .ఇంతకీ రాజాజీ ఎవరు?’’వరదా వెంకటా రత్నం గారి శిష్య రికం తో –చెయ్యి తిరిగి –బొంబాయి జే జే స్కూల్ ఆఫ్ఆర్ట్స్ లో శిక్షణ పొంది –వచ్చిన ఉద్యోగాన్ని బేఖాతర్ చేసి –ఆర్టిస్ట్ డిప్లమా తో స్వస్థలం రాజ మండ్రి కి తిరిగొచ్చిన హీరో ‘’ ‘’డబ్బు సంపాదనకు దూరం గా నిలిచి –కళని అమ్మకానికి పెట్టక –కీర్తి ప్రతిష్టలకు దగ్గరి దారిపట్టక –నిరంతర విద్యార్ధిగా ఉన్నవాడు –చిత్ర కళ కే అంకితమైన అరుదైన వ్యక్తీ ‘’అని ఆరాధనా భావం ప్రకటించారు .ఆప్తుల్లో ఆప్తుడైనాడు’’ వీరాజీకి రాజాజీ ‘’.కాలేజీ లో సీనియర్ బసవ రాజు ‘సాహి త్యాభి రుచిన సెంటులా పూసుకొని –కళాభి రుచిని పౌడర్లా పూసుకొని –ఖరీదైన పెంటాక్స్ కెమెరా తో కాలేజీ కాంపౌండ్ ‘’లో తిరిగేవాడు ‘’ఘాటైన స్నేహ పరిమళాలు వెదజల్లేవాడు ‘’ఇదంతా పైకే ,కనిపించినప్పుడే అని అర్ధమైపోయింది వీరాజీకి .’’కనిపించినప్పుడు ఆప్యాయం గ అభిమానం తో ముంచేసి ఉక్కిరి బిక్కిరి చేసి –ఆ తర్వాత పూర్తిగా మరిచిపోయే వ్యక్తీ ‘’’’అది స్నేహం గా పరిగణించడం ఎలా ని బాధ పడ్డారు .కాలేజీ అంతర్ కళాశాలల సాంస్కృతిక పోటీలలో నటుడు గా కూడా వీర్రాజు పాల్గొన్నారు .’’జీవితం లో కాస్తయినా నటించటం చేత నైతే –రంగ స్థలం మీద కొంతైనా రాణించే వాడిని ‘’అని నిజం ఒప్పుకొన్నారు .ఆఫీసర్ పాత్ర పోషించి డైలాగు చెప్పటం రాక అప్ప చెప్పేసి రసాభాస కాకుండా కాపాడుకోన్నానని  చెప్పారు .’’గతస్మృతులు ‘’చిత్రానికి ప్రధమ బహుమతిపొందారు. ప్రిన్సిపాల్ స్వయంగా పిలిచికాఫీ ఇచ్చి అభినందించారు .’’సమాధి ‘’కదాభిమాని గా వినుకొండ నాగ రాజు పరిచయమైనారు .అతని వలన ‘’బంగోరె ‘’పరిచయం కలిగింది .’’కాలేజి మేగజైన్ కోసం కవిత రాయక తప్ప లేదు’’.స్వతంత్ర పత్రిక పుణ్యమా అని ఆధునిక కవిత్వం పై అవగాహన కలిగింది .’’అసమర్ధుని ఆత్మకధ ‘’గేయం రాశారు .’’గతాన్నంతా తవ్వి గుట్టగా వేసి కొండలాంటి ఆ మేటను చూసి –నాగుండె గడియారం ముళ్ళు –వంద మైళ్ళ వేగం తో పరుగెత్తుతుంటే ‘’రాశానని అవే పంక్తుల్ని రాసి చెప్పారు .ఫినిషింగ్ టచ్ గా ‘’ ఈ విశాల పృధివిలో –నే కోరినదేమీ లేదు –నన్నూ నాఆశల్నీ కప్పెట్టే –ఆరడుగుల నేల తప్ప’’ అని ముగించారు దాన్ని .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –  7-2-15- ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు  -8

5-   ఆధునిక అమెరికా కవి-వాల్ట్ విట్మన్

పన్నెండు పేరు లేని కవితలతో వచ్చిన చిన్ని పుస్తకం ఒక సంస్కృతి బాటను  పూర్తిగా మార్చేసి  నూతన సంస్కృతి దారిపట్టించింది . ఈ చిన్ని పుస్తకం జులై 4 న  అమెరికా పరాయి పాలన నుండి విముక్తి చెంది స్వాతంత్ర్య డిక్లరేషన్  విడుదల చేసిన రోజునే  వెలువడటం యాద్రుచ్చికమే అయినా  ,అదే ప్రభావాన్ని సాహిత్యం లోనూ చూపటం విశేషం .అదే ప్రఖ్యాత అమెరికా కవి వాల్ట్ విట్మన్ రాసిన ‘’లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్ ‘’కవితా సంపుటి .పాత సంప్రదాయాన్ని వదిలేసి కవిత్వం కొత్త సంప్రదాయాన్ని ఎన్నుకొని దారిచూపి ఆధునిక కవిత్వానికి మార్గ దర్శి అయ్యాడు విట్మన్ .అమెరికన్ దేశీయ కవిత్వం  విట్మన్ తో నే ప్రారంభమైంది .అప్పటిదాకా బ్రిటిష్ కవిత్వ ధోరణే అమెరికా కవిత్వం లో ప్రతిధ్వనించింది దీనితో పూర్తిగా స్వంత కాళ్ళపై అమెరికన్ కవిత్వం నిలబడింది. తన జాతి జీవనాన్ని జీవితాన్ని  ప్రపంచానికి చాటింది అందులోని జవసత్వాలను తెలియ జేసింది .అమెరికన్ ప్రజలే అందులో ప్రతిఫలించారు .వాళ్ళ వేషం భాషా అలవాట్లు వృత్తులు అన్నిటికీ ఆ కవిత్వం అద్దం పట్టింది . ఘన విజయాన్ని సాధించి అమెరికా జాతీయ కవిగా గుర్తింపు పొందాడు వాల్ట్ విట్మన్ .

తొమ్మిదిమంది సంతానం లో విట్మన్ రెండవ వాడు .తల్లి అంటే వీరాభిమానం ,ఆరాధన ఉన్నవాడు .క్వేకర్ ల మధ్య అమెరికా లాంగ్ ఐలాండ్ లో పెరిగాడు .సుఖమయ  బాల్యం గడపలేదు.తల్లి జబ్బు మనిషి .చదువులేనిది .తండ్రి ఇళ్ళు కట్టేవాడు   పెద్దగా అందులో బాగు పడిందేమీ లేదు . ఒక చెల్లెలు నరాల వ్యాధి తో బాధ పడేది .ఒక తమ్ముడు ప్రయోజకుడై ఇంజినీర్ అయ్యాడు .పదకొండేళ్ళకే స్కూలు చదువు అయిపొయింది .ఇక బతకటానికి ఏ పని దొరికితే అది చేసేవాడు .పన్నెండే ళ్ళకు ఒక ప్రింటర్ దగ్గర సహాయకుడి టైప్ చేయటం నేర్చాడు  .లాంగ్ ఐలాండ్ స్టార్ పత్రికలో ప్రెస్ లో కొద్దికాలం ఉన్నాడు .టీనేజి అంతా దొరికిన ప్రతి పనీ చేసి రేస్ట్లేస్ అయి ఊర్లు తిరగటం తో నే సరిపోయింది .తిరుగుడు వంట బట్టి జీవితమంతా అదే ధోరణిలో నడిచింది .’’బతకటం ‘’మాత్రమె తానూ చేస్తున్నానని చెప్పేవాడు .తర్వాత న్యు యార్క్ లో ప్రెస్ కంపోసిటర్ అయ్యాడు .ఇక జర్నలిజం మొహం మొత్తి టీచర్ కావలను కొన్నాడు . ఏడు పల్లెటూళ్ళ స్కూళ్ళలో చదువు చెప్పి యువ విట్మన్ ఆ బులపాటమూ తీర్చుకొన్నాడు .పిల్లల ఇంటిలోనే ఉండి భోజనం వసతి పొందేవాడు .

బుద్ధి మళ్ళీ మరి ఎడిటర్ అవ్వాలనిపించింది .ఒక చిన్న  ప్రెస్ కొని తన స్వగ్రామం హంటింగ్ టన్లో ‘’లాంగ్ ఐలాండర్ ‘’అనే స్వంత పత్రిక ప్రారంభించి నడిపాడు .కూర్పు ,ప్రింటింగ్ అన్నీ తానె చేసి పేపర్ రిలీజ్ చేసేవాడు .బోర్ కొట్టి చేతులుకాలి ఉద్యోగం కోసం వెతికాడు .ఆరేళ్ళు ఆరు వేర్వేరు పత్రికలలో పని చేసి బతకటానికి సంపాదించాడు .చివరికి ఎడిటర్ అవ్వాలన్న కోరిక  ఇరవై ఏడవ ఏట తీరి ‘’బ్రూక్లిన్ ఈగిల్ ‘’పత్రికా సంపాదకుడయ్యాడు .అప్పటికే ఏదో  కవిత్వమో వచనమో రాస్తూ ఉండేవాడు .అవి ప్రచురణ భాగ్యమూ పొందాయికూడా .వాటిశీర్షికలూ  తమాషాగా నే పెట్టాడు అందులోకొన్ని –‘’వన్  వికేడ్ ఇమ్పల్స్ ‘’,’’డెత్ ఇన్ ది స్కూల్ రూమ్ ‘’,రివెంజ్ అండ్ రిక్విటల్’’,ఏ టేల్ ఆఫ్ ఏ మర్దరార్ ఎస్కేపేడ్ ‘’వగైరా .చెత్త కవిత్వాలే ఇవి సంప్రదాయ రైమ్ లోనే  రాశాడు.సెంటిమెంట్ వండాడు .టెక్నిక్ అంటూ ఏమీలేదు .

ముప్ఫై ఏళ్ళు వచ్చాక తండ్రి బిల్డింగ్ పనుల్లో సాయం  చేస్తూ తోచిందేదో రాస్తూ కాలక్షేపం చేశాడు .నాటక శాలలకు ,ఒపెరాలకు వెళ్ళేవాడు .సెంటిమెంట్ థ్రిల్లర్స్ కొన్ని రాశాడు .ఈ వయసులో ‘’సోగ్గాడు’’గా వేషంలో ఉండేవాడు ఫ్రాక్ కోట్ వేసి ,ఎత్తైన టోపీ పెట్టి చేతిలో చిన్న బెత్తం పట్టుకొని చొక్కా గుండీ దగ్గర పువ్వు పెట్టుకొనే వాడు .తమ్ముడు జెఫ్ ను వెంటేసుకొని అమెరికా దక్షిణ ప్రాంతం ఆల్ఘేరీస్ ,ఒహాయో మిసిసిపి తిరిగొచ్చాడు .న్యు ఆర్లియాన్స్ లోను ,క్రేసేంట్ పత్రికలోను ఏదో మొక్కుబడి జర్నలిస్ట్ ఉద్యాగాలే చేశాడు .ఏదీ కడుపు నిండా తిండి పెట్టినవికావు .ఆ అసంతృప్తి పీడిస్తోంది .మళ్ళీ బ్రూక్లిన్ చేరి ‘’ఫ్రీమాన్ ‘’వార పత్రిక ఎడిటర్ అయ్యాడు విట్మన్ ..హోమో సెక్సువల్ అయి అనామక పిల్లలతో సెక్స్ జరిపాడని అభియోగం ఎదుర్కొన్నాడు .’’డార్క్ లేడీ ‘’ తో గడిపాడని పుకార్లు రేగాయి కాని ఏవీ నిజం కాదని తేలిందని విట్మన్ చరిత్రకారుడు రాశాడు .

ముదురు ముప్ఫై వ ఏట కవిత్వపు శైలి విట్మన్ కు అలవడింది .అది అప్పటి కాలం లో కొత్తదికాకపోయినా విట్మన్ కు మాత్రం కొత్తదే .తానూ ఇదివరకు రాసిన వాటికి పూర్తిగా భిన్నం గా ఇప్పుడు రాస్తున్నాడు .విషయం లో స్వేచ్చ ఉంది లయలో మార్పు ఉంది అంత్యాను నుప్రాస కు మంగళం పాడాడు  .చెవులకు కింగ్ జేమ్స్ రాసిన బైబిల్ పాదాలలాగా వినిపించాయి .హీబ్రూ కవిత్వపు పోకడలు కన్పించాయి .ఛందో నియమ౦  ఏమీ పాటి౦చనే లేదు .35వ ఏట ఈ ప్రయోగాలన్నీ ఒక రూపు దాల్చి వాల్ట్ విట్మన్ కవిత్వం గా ముద్ర వేసుకొని ఉప్పొంగి ప్రవహించింది .అప్పటిదాకా  ‘’వాల్టర్ విట్మన్ జూనియర్ ‘’  గా ఉన్న పేరునూ  ‘’వాల్ట్ విట్మన్ ‘’గా మార్చుకొని కవిత్వం తో పాటు పేరులోనూ నూతన వరవడి సృష్టించాడు .ఈ పేరే నిలిచిపోయింది చిర స్థాయిగా .తండ్రిలో కొంత అంశాన్ని తీసుకొని మిగిలినదంతా నూతన విధానాన్ని ఆవిష్కరింప జేసుకొన్నాడు .దీనితోనే ‘’లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్ ‘’ను బ్రూక్లిన్ ప్రింట్ షాప్ లో ప్రింట్ చేసి దేశం మీదికి వదిలాడు .అమెరికా ఆత్మ తో మమేకం అయి ప్రజాస్వామ్య పచ్చిక మొలిపించాడు. ప్రజాస్వామ్య మూలికల దివ్యౌషధం  (డెమోక్రాటిక్ హీర్బెజ్) జనాలకు అందజేశాడు .ఈ పుస్తకం ముఖ చిత్రం లోనూ విట్మన్ కవి బాహ్య స్వరూపం పూర్తిగా మారిపోయింది .ఫ్రాక్ కోట్ ,చేతిలో బెత్తం మాయమైనాయి .ముతక కార్మికుల బట్టలేసుకొన్నాడు .ట్రౌజర్కు బెల్ట్ పెట్టుకొన్నాడు .హిప్ బూట్లు ధరించాడు .కేర్లెస్ పోజ్ తో కోటు లేకుండా మెడ దగ్గర చొక్కా ఓపెన్ అయి ,లోపలి రంగు అండర్ షర్ట్ కనిపిస్తూ  బెఫర్వాగా దర్శన మిచ్చాడు .దీనితో’’ వాల్ట్ విట్మన్ కల్చర్ ‘’ప్రారంభమైంది ఆరాధనీయుడయ్యాడు . ఐడల్ అనిపించుకొన్నాడు.రోల్ మోడల్ గా మారాడు .కవిత్వం తోబాటు వేష భాషలన్నిటి లోనూ సమూలమైన మార్పు మార్పు రావాలని చెప్పటమే కాదు తానూ ఆచరించి చూపి మార్గ దర్శి అయ్యాడు విట్మన్ .అదీ’’విట్మనీయం ‘’.

తాను  కార్మిక సోదరుడిని చేలికాడిని స్నేహితుడిని అని చెప్పుకొన్నాడు .అక్షరజ్ఞానం లేని వారి సహచరుడిని అని ప్రకటించుకొన్నాడు .వారి ఆత్మీయుడిని అన్నాడు .తనను తానూ పరిచయం చేసుకొంటూ ‘’of pure American breed ,large and lusty –age thirty six years –never once using medicine-never dressed in black ,always dressed freshly ,and cleanly in strong clothes –neck open ,shirt collar flat ,and broad ,red beard with white hair ike hay beloved and looked toward especially by young men and the illiterate –one who does not associate with literary people –never on platforms amid the crowds of clergy men or aldermen or professors ,rather down ni the bay with fishers in the fishing smacks or riding on Broadway omnibus ,side by side with the driver or with a band of loungers over the open grounds of the country .Has the easy fascination of what is homely and accustomed –as of something you knew before and waiting for –there you have Walt Whitman ,the begetter of a new offspring in literature ‘’అని తెలియ జేసుకొన్నాడు .ఇది చదివి జనాల ‘’మైండ్ బ్లాక్ ‘’అయింది .తమవాడు ,తాము కావాలనుకొన్నవాడు ,తమకోసం వచ్చాడని మురిసిపోయారు .అదీ విట్మన్ సాధించిన నూతనత్వం .ఇప్పటిదాకా కార్మిక కర్షక వర్గాన్ని పట్టించుకొన్న అమెరికన్ కవే లేడు .ఇప్పుడు వారి బాధలను గాధుగా చెప్పెఆత్మీయుడు  లభించాడన్న పరమానందాన్ని ప్రజలు పొందారు ఆరాధించారు .తమ కోసమే కలంపట్టిన వీరుడని కీర్తించారు .ఇదొక చారిత్రాత్మక విప్లవమే అమెరికన్ సాహిత్యం లో ముఖ్యం గా కవిత్వం లో .

If you are American, then Walt Whitman is your imaginative father and mother, even if, like myself, you have never composed a line of verse. You can nominate a fair number of literary works as candidates for the secular Scripture of the United States. They might include Melville’s Moby-Dick, Twain’sAdventures of Huckleberry Finn, and Emerson’s two series of Essays and The Conduct of Life. None of those, not even Emerson’s, are as central as the first edition of Leaves of Grass.

అని ప్రముఖ అమెరికన్ విమర్శకుడు హోరాల్ద్ బ్లూమ్ విట్మన్ ను ఆవిష్కరించి సాహిత్యం లో ఆయన స్థానం ఏమిటో తెలియ జేశాడు .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -7-2-15 –ఉయ్యూరు

మా దొడ్లో పూసిన దేవ గన్నేరు ,అమెరికా మెట్టతామర ,నీల౦  పూలు

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం -3

కదా లేఖన పోటీ లో పాల్గొని ‘’పోటీ ఉంటేనే ప్రతిభకి రాణింపు ‘’అని తెలుసుకొని ‘’ఒక నోటు పుస్తకం నిండా సాగి- అన్న ప్రాసన నాడే ఆవకాయ అయ్యింది ‘’అని అత్యుత్సాహాన్ని తెలియబరుస్తూ కలం పట్టించిన తన చేత కద రాయిన్చించి’’అని సంబర పడ్డారు .ఆ ‘’నవలా కద’’ పత్రికకు పంపిస్తే అడ్రస్ గల్లంతయ్యింది .ఆని నిరాశపడలేదు .’’ముడుచుకొన్న ఆలోచనల్లో చురుకుదనం పుష్పించి –అభిరుచుల్లో –కొత్తదనం అల్లు కుంటోంది ‘’అని ముచ్చటపడ్డారు .తెలుగు స్వతంత్రలో రెందోపెజీ లోపడే కవిత్వాలు చూసి కవిత్వపఠనం పై దృష్టి మళ్ళింది .బహుమతులు ప్రతిభకు కొలబద్దలూ అద్దాలు కాక కపొవచ్చు కాని  ‘’ప్రోత్సాహానికి ప్రేరకాలు ‘’అని నమ్మారు .జిళ్ళా యువజనోత్సవ  చిత్ర లేఖన పోటీలలో ‘’పొందిన ప్రధమ బహుమతి కేటలిస్ట్  అయి,కళా రంగం లో ముందుకు కదిలించింది ‘’.ఆ బహుమతి డాక్టర్ గరిక పాటి రాజా రావు గారి చేతులమీదుగాగ్రహించటం గౌరవం, చిరస్మరణీయం అయింది .

తాము ఉండే పేటలో కాంగ్రెస్ జండా ఎగరగా ఎన్నడూ చూడలేదట వీర్రాజుగారు .ఎక్కడ చూసినా ‘’యెర్ర జండేర్ర జండా  ఎర్రెర్రని జెండా ఎర్రజండా ‘’అని నారాయణ మూర్తి పాటలాగా రెప రెప లాడేవి .’’పార్టీ మీద నిషేధం ఉక్కు పాదమై వాలినప్పుడు –ఇంటిమీది జెండా పీకేసుకోన్నారుకాని –పార్టీ మీద నమ్మకాన్ని వదులుకోలేదు ‘’అని పార్టీపై  తన అభిమానాన్నితెలిపారు .కమ్యూనిస్ట్ మిత్రుడు కుందుం ప్రకాశ రావు  ఆప్తమిత్రుడు .’’నా అక్షర గమనానికి ప్రత్యక్ష కారణం అతనే ‘’అని కృతజ్ఞత చెప్పుకొన్నారు .ఆవంత్స సోమ సుందర్ ఆధునిక సాహిత్య పరిచయం చేశాడు .’’రచన బాగోగులని తూకం వేసే తూనిక రాళ్ళూ యేవో అతని దగ్గరున్నాయి ‘’అని ఆయన ప్రతిభను కీర్తించారు .’’నన్ను రచయితగా శిల్పించిన వాడు అక్షరాలా అతనే ‘’అని అన్నారు.’’వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ –ఇంటి పరిస్తితులు అర్ధమై –మనసులో చిక్క పడి –బాల్యం మెల మెల్లగా పట్టు సడలించుకొని –‘’దూరం గా జరిగిపోయింది .

నూనుగు మీసాలు తేనే రంగులో మెరుస్తున్నప్పుడు –‘’అందం అప్పుడు కాంటాక్ట్ లెన్స్ అయి –నాకళ్ళల్లో అమరిందేమో ?’’అన్నారు యవ్వన ప్రాదుర్భవాన్ని కవిత్వం లో ఒలక బోస్తూ .వందేళ్ళ చరిత్రగల కాలేజి లో చేరి ‘’ఆనంద గర్వాలు –మనసును ఉయ్యాల లూపాయి ‘’.అంటారు .దీనికి కారణం ‘’ఓ చారిత్రిక వార సత్వపు స్రవంతిలో –నేనో బిందు వౌతున్నందుకు ‘’పొందిన గర్వం అది .సంస్కృతీ వారసత్వానికి ముచ్చట అది .పెదనాన్న ఇల్లు గుల్ల చేసుకొని ,నిండు దరిద్రం తో మంచాన పదడి చనిపోతే ,పెద్దమ్మ  భారమూ తండ్రిమీద పడి నా తండ్రిబెదరలేదట .తల్లి ఒంటిమీద నగ నట్రా కాళ్ళోచ్చి కదిలిపోయాయి .పెదమామయ్య సాయమే దిక్కైంది.స్కాలర్ షిప్ అంది తల్లి చేతుల్లో డబ్బు పెడితే ‘’తన కలల సాకారానికి –వర్తమాన చిత్రం –ఆమె మనసులో –అస్పష్టంగా కదిలి ఉండాలి ‘’అని ఊహించారు .

కాలేజిలో పై ఖర్చులకు గాను ఊళ్ళో చిన్న పత్రికలకు కోరిన బొమ్మలేసి చిలక్కొట్టుడు డబ్బు సంపాదిస్తూ కుటుంబం పై భారం పడ కుండా చూసుకొన్నారు.దామెర్ల రామా రావు గారంటే ‘’అజంతా చిత్రాల రేఖల లాలిత్యానికి –దాని సమవర్ణ లేపన సౌందర్యానికి –పాశ్చాత్య దేశాల అంగ సౌష్టవాన్ని జోడించి –వంగ దేశపు వాష్ టెక్నిక్ ను మేళవించి –సరి కొత్త ఆంద్ర చిత్రకళా శైలిని  సృష్టించిన ‘’మహానుభావుడు అని కీర్తి కిరీటం చిత్రకళా భాష లో చెప్పి, పెట్టారు .’’ఆంద్ర చిత్ర కళా పునరుజ్జీవన వైతాళికుడు ‘’అన్నారు .మూడు పదుల వయసులోనే నూరేళ్ళు నిండిన  దురదృష్ట వంతుడు రామారావు . ఆయన స్మ్రుతి చిహ్నమే రాజమండ్రి లో వెలసిన ‘’కళా గౌతమి ‘.’రామారావు ఆప్తమిత్రుడు ,చిత్రకళలో మరో మేరువు అయిన వరదా వెంకట రత్నం గారి శిక్షణలో వీర్రాజు గారు చిత్రకళా రహస్యాలు తెలుసుకొన్నారు .స్కెచ్ పుస్తకాలను చిత్రాలతో నింపి వేళ్ళకు రేఖా సోయగాన్ని సమకూర్చుకొన్నారు .

చిత్రాల్లో జీవాన్ని ,చైతన్యాన్ని వేగాన్ని ని౦పు కొంటూ వెలుగు నీడల సహజ సౌందర్యాన్ని అడ్డుకొంటూ తనను తానూ చిత్రకారుడిగా ఆవిష్కరించుకొన్నారు వీర్రాజు గారు .తన ప్రయతనం కీర్తికోసం కాదని ఆర్దికావసారలకోసమే నని నిజాయితీ గా చెప్పారు .ఆస్థానకవి శ్రీపాద కృష్ణ మూర్తి శాస్త్రి గారి చేతులమీదుగా చిత్రకార సన్మానం అందుకొని పులకించారు .అప్పటికి వయసు పద్దెనిమిదే అన్నది కొసమెరుపు .

‘’బిడియానికి పై తొడుగు మౌనం .చొరవకు పై తొడుగు మాటకారి తనం ‘’అని చక్కని అర్ధం చెప్పారు .ఆ రెండూ తనకు లేవు .’’గుండేల్లోతుల్లోకి తొంగి చూస్తె కాని అర్ధం కాని వాడిని ‘’అని ఆవిష్కరించుకొన్నారు తన్ను తాను .కాలేజీ తెలుగు శాఖ ఆహ్వానంపై వచ్చిన బాల బంధు బి. వి .నరసింహా రావు గారు ‘’ఆడుతూ పాడుతూ –హావ భావాతో చేసిన ఉపన్యాసం ‘’ఆకట్టుకొని ప్రేరణ కల్గించి ,ఎప్పటికైనా ఆ కాలేజీ వేదికపై ఓసాహిత్యో పన్యాసాన్నివ్వాలని ‘కోరిక ‘’మనసు పొరల్ని తోలుచుకొని –బీజ దళం లోంచి –చిగురాకై విచ్చుకొంది’’అని బయాలజీ భాష లో బాగా చెప్పారు .’’చప్పట్ల అభినందన హారం –మెళ్ళో వేసుకోవాలని ‘’ఆశ పడ్డారు .కాని ఆ అవకాశమే రాలేదట .

శరత్ సాహిత్యం చదివి అదే మూసలో అవే పాత్రల్ని మూస పోసి అచ్చులు పోసుకొని నవల రాశారు .’’చిదికే వరకు సెగ్గడ్డ సలపరం పెట్టి నట్లు ఆలోచనలు అక్షరాలై కాగితం మీద రాలే వరకు –మనసుకు పట్టిన జ్వరం –నిమ్మళించి తేలిక పడనే లేదు ‘’ఆయనకు .ప్రజా మత వార పత్రిక దీన్ని సీరియల్ ప్రచురించి గుర్తింపు పొంది’’ రచయిత గా చెప్పుకొనే వీలిచ్చింది ‘’అది మరోకొత్త నవలకు ఊపు నిచ్చింది .అప్పటికి అయన ఇంటర్ రాసిన విద్యార్ధి మాత్రమే .

వరదా వెంకట రత్నం

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -5-2-15 –ఉయ్యూరు