• -లాస్య

లింగ వివక్షను నిర్మూలించాలని ప్రభుత్వం ఎనె్నన్ని పథకాలను ప్రవేశపెట్టినా, భారీగా నిధులను ఖర్చు చేస్తున్నా ఫలితాలు అంతంత మాత్రంగానే ఉన్నాయి. చట్ట విరుద్ధ గర్భస్రావాలు, లింగ నిర్థారణ పరీక్షలు, భ్రూణహత్యలతో ఆడశిశువులు పుట్టకుండా అడ్డుకుంటున్న పరిస్థితులు ఇంకా చాలా రాష్ట్రాల్లో కొనసాగుతున్నట్లు గణాంకాలు ఘోషిస్తున్నాయి. ఇటీవలి కాలంలో లింగ నిష్పత్తి తగ్గినట్లు ప్రభుత్వం తాజాగా పార్లమెంటు సమావేశాల్లో అంగీకరించింది. ఆడపిల్ల పుడితే కుటుంబానికి భారమన్న భావజాలం నేటి ఆధునిక సమాజంలోనూ కొనసాగుతున్నందున లింగ నిష్పత్తి తీరు ఆందోళనకరంగానే ఉంది. ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురతో పోల్చి చూస్తే దేశ వ్యాప్తంగా ఆడపిల్లల సంఖ్య 1991లో 945గా నమోదైంది. 2001లో ఆ సంఖ్య 927గా, 2011లో 918గా ఉంది. ముఖ్యంగా హర్యానా, రాజస్థాన్, ఛత్తీస్‌గఢ్, మహారాష్ట్ర, ఉత్తర ప్రదేశ్, పంజాబ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఆడపిల్లల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గుముఖం పడుతోంది. దక్షిణాదితో పోల్చి చూస్తే ఈ పరిస్థితి ఉత్తరాదిలో ఎక్కువగా ఉన్నట్లు తేలింది. వధువుల కోసం ఉత్తరాది రాష్ట్రాల యువకులు పొరుగు రాష్ట్రాలకు వెళుతున్న పరిస్థితులే లింగ నిష్పత్తి తగ్గిందనడానికి సాక్షీభూతంగా నిలుస్తున్నాయి.
దేశంలో ఇతర ప్రాంతాల కంటే హర్యానాలోని పనె్నండు జిల్లాల్లో ఆడపిల్లల సంఖ్య బాగా తగ్గుముఖం పట్టింది. ఆ జిల్లాల్లో ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురకు 834 మంది బాలికలు ఉన్నారని ఇటీవలి అధ్యయనంలో తేలింది. పంజాబ్‌లోని 11 జిల్లాల్లో ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురకు 846 మంది బాలికలు ఉన్నారు. రాజస్థాన్, మహారాష్ట్ర, యుపిలోని కొన్ని జిల్లాల్లో పరిస్థితి ఇందుకు విరుద్ధంగా లేదు.
గత మూడు దశాబ్దాలుగా జననాల తీరును విశే్లషిస్తే ఆడశిశువులు వద్దనుకుంటున్న దంపతుల సంఖ్య అనూహ్యంగా పెరిగింది. కుమారుడు పుడితేనే వంశం పెరుగుతుందని, కుటుంబానికి అండగా ఉంటాడన్న భావన ఇంకా అనేక కుటుంబాల్లో బలంగా ఉంది. సామాజిక పరిస్థితులు, సాంప్రదాయాల కారణంగా ఆడపిల్లలపై పలు రూపాల్లో వివక్ష కొనసాగుతోంది. ఆడపిల్లకు పెళ్లి చేయడం పెనుసమస్య అని ఇప్పటికీ ఎంతోమంది భావిస్తున్నారు. లింగ నిర్థారణ పరీక్షలు అందుబాటులోకి రావడంతో ఆడశిశువులు భూమీద పడకుండా అడ్డుకుంటున్నారు. గర్భస్రావాలు, భ్రూణహత్యలకు సైతం పాల్పడుతున్నందున ఆడపిల్లల సంఖ్య తగ్గుతోందని వైద్య నిపుణులు అంగీకరిస్తున్నారు. 1991లో దాద్రా, నగర్ హవేలి ప్రాంతంలో ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురకు ఆడపిల్లల సంఖ్య 1013 కాగా, 2011లో ఆ సంఖ్య 926కు తగ్గింది. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బాలికల సంఖ్య 1991లో 975 ( ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురకు) కాగా, 2011లో ఆ సంఖ్య 939గా నమోదైంది. 1991- 2011 మధ్యకాలంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ఆ సంఖ్య 967 నుంచి 956కు తగ్గింది. మణిపూర్ (974 నుంచి 936), మేఘాలయ (986 నుంచి 970), నాగాలాండ్ (993 నుంచి 943) వంటి ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లోనూ బాలికల సంఖ్య తగ్గుముఖం పట్టింది. ఒక్క మిజోరంలో మాత్రమే స్వల్పంగా ( 969 నుంచి 970కి) పెరిగింది. పంజాబ్‌లో 11 జిల్లాల్లో బాలికల సంఖ్య ఆందోళనకరంగా ఉన్నా, మిగతా జిల్లాల్లో 2001 నుంచి 2011 వరకూ స్వల్పంగా పెరుగుదల (798 నుంచి 846) కనిపించిందని కేంద్ర ప్రభుత్వం తాజాగా ప్రకటించింది. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో బాలికల సంఖ్య 2001లో 975గా, 2011లో 915గా నమోదైంది. కేరళలో బాలికల సంఖ్య 1991లో 958గా, 2011లో 960గా ఉంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఈ సంఖ్య 1991లో 951గా, 2001లో 896కి తగ్గి, తిరిగి 2011లో 909గా పెరిగింది.

వితంతు సమస్యల నవలా రచయిత్రి – నిరుపమా దేవి

• -తాడేపల్లి హనుమత్ ప్రసాద్
• 02/12/2014

కలకత్తా ఒకప్పుడు దేశభక్తుల నిలయం. భరతమాత దాస్య శృంఖలాలను త్రెంచేందుకు అసంఖ్యాకంగా విప్లవకారులు విజృంభించిన కర్మభూమి. ఓ అరవిందుడు, ఓ వివేకానందుడు, ఓ నేతాజీ, ఓ రామకృష్ణ పరమహంస ఇలా అనేకమంది తమ జీవన కసుమాలను దేశమాత ముందుంచారు. ‘వందేమాతరం’ నినాదామిచ్చి బంకించంద్రుడు చరితార్థుడయ్యాడు. అది భారత స్వాతంత్రోద్యమ తారకమంత్రమైంది. అలాంటి బెంగాలు స్వాతంత్య్ర సమయంలో పశ్చిమ బెంగాలు, తూర్పు బెంగాలుగా విడిపోయింది. పాకిస్తాన్ పరమైన ఆ తూర్పు బెంగాలు 1971లో పాకిస్తాన్‌నుంచి విడిపోయి బంగ్లాదేశ్‌గా ఏర్పడింది. ముస్లింలు అధికంగా గల ప్రాంతాలు దేశ విభజన సమయంలో మనదేశంనుంచి విడిపోయాయి.
ఇది బ్రిటిషు విభజించు పాలించు విధానానికి పరాకాష్ఠ అయితే, పాకిస్తాన్‌నుంచి బంగ్లాదేశ్ ఏర్పడడం ముస్లింలు సైతం కలిసి జీవించలేరని, ఒక జాతిగా మనలేరని, అంతఃకలహాలతో కాపురం చేయలేరన్న సత్యాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. 1965లో భారత్, పాకిస్తాన్‌ల మధ్య యుద్ధానంతరం 1971లో పశ్చిమ పాకిస్తాన్ తూర్పు పాకిస్తాన్‌పై యుద్ధం ప్రకటించింది. తమ దేశ ప్రజలని కూడా చూడకుండా పశ్చిమ పాకిస్తాన్ (ఇప్పటి బంగ్లాదేశ్) ప్రజల్ని చిత్రవధలు చేసారు. ఆడపడచులను వివస్తల్రను చేసి హింసించారు. వారి కిరాతక చర్యలకు బతకలేని లక్షలాది తూర్పు పాకిస్తాన్ ప్రజలు భారతదేశానికి వచ్చి ఆశ్రయం పొందారు. వలస వచ్చేవారిని మత భేదం లేకుండా తిండి, బట్ట, ఆశ్రయం ఇచ్చి సంవత్సరానికి పైగా పోషించింది పుణ్య భారత్. ప్రపంచంలో ఏ దేశం కూడా ముందుకొచ్చి ఈ బెంగాలీలకు నిష్కృతి మార్గం చూపని రోజుల్లో భారత్ సహాయ సహకారాలనందించింది. బంగ్లాదేశ్ అవతరించింది. ఈ విశాల విశ్వంలో తమకు స్నేహపాత్రులు అనదగ్గవారు భారతదేశ ప్రజలే, తమ అత్యంత మిత్రదేశం హిందూ దేశమే అని వేనోళ్ల కీర్తించారు బంగ్లాదేశ్ పాలకులు, ప్రజలు 1972లో. కాని గత 42 ఏళ్లలో బంగ్లాదేశ్ 20 కోట్లమంది హిందువులను తన్ని భారత్‌కు తరిమేసింది. భారత్ చేసిన మేలు మరిచి మత పిచ్చితో పేట్రేగిపోయింది. శత్రు ఆస్తి చట్టం పేర, తరిమివేయబడ్డ హిందువుల భూమిని స్వాధీనం చే సుకుంది. బంగ్లాదేశ్‌లో హిందువుల కన్నీటి గాథ ఎంత చెప్పినా తక్కువే.
నేడు పశ్చిమ బెంగాలు బాంబుల తయారీ కేంద్రంగా, తీవ్రవాదుల అడ్డాగా మారి భారత్‌లో అస్థిరత్వం సృష్టించే విదేశీ కుట్ర జరుగుతోంది. బంగ్లాదేశ్ కేంద్రంగా ‘జమాత్ ఉల్ ముజహిదీన్ బంగ్లాదేశ్’ ఉగ్రవాద సంస్థ ఇందుకు తగిన ప్రణాళిక రచించి అమలు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్టు నేషనల్ ఇనె్వస్టిగేషన్ ఏజెన్సీ వర్గాల దర్యాప్తులో వెల్లడైంది. అక్టోబర్ 12, 2014 నాడు పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని బుర్ద్వాన్‌లో ఖాగ్రాగర్‌లో ఒక అద్దె ఇంట్లో జరిగిన పేలుడులో షకీల్ అనే వ్యక్తి మృతి చెందాడు. ఇతను బంగ్లాదేశీయుడు. 7 ఏళ్లుగా భారత్‌లో ఉంటున్నాడు. పేలుడు పదార్ధాల తయారీ సమయంలో ఈ పేలుడు జరిగింది. ఆ సందర్భంగా బద్రుల్ అలమ్ మొల్లా, మరో ఇద్దరు మహిళల్ని పోలీసులు అరెస్టు చేసారు. వారి విచారణనుబట్టి వారికి బంగ్లాదేశ్‌నుంచి ఆర్థికంగా, ఇతరత్రా అన్నివిధాల సహాయం అందుతోందని తెలిసింది. జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ డోవల్ ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించారు. తరువాత ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీని కలిసారు. పశ్చిమ బెంగాల్‌ను ఒక ఉగ్రవాద అడ్డాగా మార్చేందుకు జరుగుతున్న కుట్ర గురించి చర్చించారు. అప్రమత్తంగా ఉండమన్నారు. మమత ముందు కేంద్రాన్ని విమర్శించారు. కేంద్రం అతి క్రియాశీలత్వం ప్రదర్శిస్తోందన్నారు. కాని విషయం లోతు మమతకు తెలియనిదా? అందరు రాజకీయ నాయకుల్లాగే ఆమె కూడా సెక్యులర్ రంగు పులుపుకున్నారు. 2011లో నాడు శివశంకర్ మీనన్ బంగ్లాదేశ్‌తో తీస్తా జలాల పంపకం గురించి చర్చిస్తే 2014కు పరిస్థితి ఇలా ఎందుకుమారిపోయింది?
‘తాకి’ పశ్చిమ బెంగాల్ ఉత్తర 24 పరగణాల జిల్లా బంగ్లాదేశ్‌తో వున్న చిట్టచివరి భారత సరిహద్దు జిల్లా. అక్కడ బంగ్లాదేశ్‌నుంచి జనం వలసలు మామూలే. జనంతోపాటు సరుకు, అన్నీ అక్రమ రవాణా అవుతాయి. నిజానికి ‘తాకి’ రమణీయమైన పర్యాటక ప్రాంతం. 2011లో విజయదశమి రోజున లక్షమంది దుర్గాదేవి నిమజ్జనోత్సవ సమయంలో యచ్చామటి నది గుండా బంగ్లాదేశ్‌నుండి అక్రమంగా చొరబడ్డారు. అక్టోబర్ 2, 2014 తరువాత ప్రభుత్వం భద్రతను కట్టుదిట్టం చేసింది. కేవలం 110 మంది ముస్లిం కుటుంబాలున్న సరిహద్దు గ్రామం సయ్యద్‌పూర్‌లోకి బంగ్లాదేశ్‌నుంచి ముస్లింలు వస్తూపోతుంటారు. ఆ గ్రామ ప్రజలకు ‘చొరబాటు’కు అర్ధం తెలీదు. చేపలు పట్టుకునే నూర్ మహమ్మద్ సర్దార్ భద్రత కట్టుదిట్టం చేసినా ఈ చొరబాట్లు ఆగలేదని ఒప్పుకున్నాడు. లక్షమంది చొరబాటు గురించి అడిగితే ఆ ఏడాది దుర్గాదేవి ప్రతిమల నిమజ్జన సమయంలో ‘గందరగోళం’ నెలకొందని ఒప్పుకున్నాడు. ‘జీవనోపాధి కోసం వస్తుంటారని’ పెదవి విరిచాడు. నకిలీ పాన్ నంబర్లతో, ఐడిలతో ఇలా యదేచ్ఛగా చొరబాట్లు జరగడానికి భారత్ ధర్మ సత్రమా? ‘తాకి’ వద్ద నియక్తులైన సరిహద్దు భద్రతాదళ అధికారి శివరతన్ సింగ్, నరేంద్రమోదీ ప్రధానమంత్రి అయిన తరువాత సరిహద్దులు భద్రంగా ఉన్నాయని, చొరబాట్లు ఆగాయని ఒప్పుకున్నాడు.
బుర్ద్వాన్ పేలుళ్ల తరువాత అనుమానాస్పద వ్యక్తుల్ని, సమూహాల్ని సరిహద్దు గ్రామాల ప్రజలు గుర్తించి సరిహద్దు భద్రత దళాలకు అప్పగిస్తున్నారట. అక్రమ చొరబాటుదార్లలో చాలామంది వ్యవసాయ కూలీలుగా, నిర్మాణ కార్మికులుగా వచ్చి రాష్ట్రంలో మిగిలిన ప్రాంతాలకు విస్తరిస్తారు. బంగ్లాదేశ్‌తో ‘సరిహద్దు భూమి ఒప్పందం’ (లాండ్ బౌండరీ అగ్రిమెంట్) బిల్లు 2013 నవంబర్‌లో యుపిఎ పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టబడింది. కాని ఇంతవరకు పార్లమెంట్ దాన్ని ఆమోదించలేదు. సుమారు 70 లక్షలమంది బంగ్లాదేశీయులు బంగ్లాదేశీయులు భారత్‌లో పనిచేస్తున్నారని నివేదికలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఆ విధంగా సుమారు సంవత్సరంలో 25 కోట్ల పనిదినాలను మనం బంగ్లాదేశీయులకిస్తున్నాం! అయినా వారికి, బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వనికి భారత్‌పట్ల కృతజ్ఞత లేదు.
త్రిపుర, అస్సాం, మేఘాలయ, పశ్చిమ బెంగాల్ మీదుగా శిక్షణ పొందిన తీవ్రవాదులు భారత్‌లోకి చొరబడడం విషయమై భారత ప్రభుత్వం బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వానికి హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ఎన్నికల సమయంలో నరేంద్ర మోదీ కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడిన మరుసటిరోజే చొరబాటుదార్లు పెట్టే బేడా సర్దుకోవాలని హెచ్చరించారు. బెంగాల్‌లో ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితుల దృష్ట్యా బిజెపి తమ రాజకీయ ఉద్యమాన్ని తీవ్రతరం చేసింది. బీర్‌భూమి వంటి బిజెపి బలంగా ఉన్న ప్రాంతాలలో మమత ప్రభుత్వం అణచివేత చర్యలకు పాల్పడుతోంది. నిజానికి జమాత్ ఎ ఇస్లామీ వంటి సంస్థల విషయంలో బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం కూడా ఆందోళన చెందుతోంది.బంగ్లాదేశ్ సీనియర్ మంత్రి ఈ మధ్య మీడియాతో మాట్లాడుతూ ‘1971 యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడిన జమాత్ ఎ ఇస్లామీ నాయకులకు బంగ్లాదేశ్ కోర్టు శిక్ష విధించిందని, ఇపుడు వారు పాకిస్తాన్ మద్దతుతో భారత భూభాగం ఆసరాగా విజృంభిస్తున్నారని, భారత్ దీన్ని నిరోధించాలని’ కోరారు. 2014 ఎన్నికల తరువాత బెంగాల్ ప్రజలు క్రమంగా మమత చిత్తశుద్ధిని శంకిస్తున్నారు. 34 ఏళ్ల కమ్యూనిస్టుల కంచుకోటను పగలకొట్టి నందుకు 40 నెలల క్రితం మమతను అంతా అభినందించారు. కాని మమత కూడా కమ్యూనిస్టుల హింసా తత్వాన్ని వొంటబట్టించుకుంది. తాజాగా 2013లో మిడ్నపూర్ జిల్లాలో మతకల్లోలాలు జరిగాయి. 2014 ఎన్నికల్లో 825 హింసాత్మక సంఘటనలు జరిగాయి. బుర్ద్వాన్‌లో జరిగిన పేలుళ్ల విచారణ జరగకుండా, సాక్ష్యాలు ఏవీ ఎన్‌ఐఏకు లభించకుండా స్థానిక పోలీసులు మాయం చేయడం మమత చిత్తశుద్ధిని శంకించేలా చేసాయి. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ కూడా విచారణపై ముందు తాత్సారం చేసింది. అందులో ఎన్‌డిఏకు రాజకీయ కారణాలు ఉండి ఉండవచ్చు.
ఎన్‌ఐఎ రంగప్రవేశంతో 150 మంది జిహాదీ తీవ్రవాదుల దురాగతాలు బట్టబయలు కానున్నాయి. అస్సాం పోలీసులు అంతకు ముందే ఆరుగుర్ని అరెస్టు చేసారు. మరో 30 మందిని అనుమానితులుగా గుర్తించారు. అందులో కొన్ని మదరసాలు, స్వచ్ఛం ద సంస్థలు కూడా ఉన్నాయి. బుర్ద్వాన్ పేలుళ్లకు, పాట్నా గాంధీ మైదాన్, చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషన్ల పేలుళ్లతో ఉన్న సామ్యాన్ని కూడ ఎన్‌ఐఎ గుర్తించింది. సిములియా మదరసాలో తీవ్రవాదుల శిక్షణ విషయం గురించి కూడా ఎన్‌ఐఏ పేర్కొంది.
ఏతావాతా తెలిసేదేమంటే, బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా బాంబులు కురిసిన నేల జిహాదీ తీవ్రవాదుల బాంబులతో బెంబేలయ్యే పరిస్థితి నేడు నిర్మాణమైంది. పాలకుల ఓటు బ్యాంకురాజకీయాలు, జాతీయ సమగ్రతకు సమైక్యతకు సవాలయ్యాయి. మా, మాటి, మనుష్ నినాదంతో అధికారంలోకి వచ్చిన మమతకు మాతృభూమిని రక్షించుకునేందుకు ఇదే ఆఖరి అవకాశం. లేదా, బెంగాల్‌లో మరో వందేమాతర ఉద్యమం పురుడుపోసుకుంటుంది. 2016 ఎన్నికల్లో జాతీయ శంఖారావం మార్మోగిపోతుంది. అందులో ఉన్మాదులతోపాటు ఉపేక్షాధోరణితో ఉన్న రాజకీయం కూడా మట్టి కరవడం ఖాయం.

బెంగాల్ లో సంపన్న కుటుంబం లో 1883లోమే నెల ఏడవ తేదీన బెహ్రంపూర్ లో జన్మించింది .తండ్రి నఫార్ చంద్ర భట్ట ఆలిపూర్ కోర్టు లో సబ్ జడ్జి గా పని చేశాడు .బాల్యం లో నే వివాహం జరిగి పదిహేనవ ఏటనే భర్తను కోల్పోయి భాగల్పూర్ లో ఉన్న తలి దండ్రులను చేరింది .ఈ సమయం లో ఆమెకు అనురూపా దేవి అనే ప్రసిద్ధ రచయిత్రి తో పరిచయం కలిగి జీవితాంతం ఈ మైత్రిని కొన సాగించింది .పవిత్రం గా వితంతు జీవితాన్ని గడుపుతూ కవిత్వం రాయటం ప్రారంభించింది .శ్రీమతీదేవి అనే మారు పేరుతొ మొదట్లో రచనలు చేసింది .
భాగల్పూర్ నివాసి ప్రసిద్ధ నవలా రచయిత శరత్ చంద్ర చటర్జీ (శరత్)కేంద్రం గా ఒక సాహితీ మిత్ర బృందమేర్పడింది .తాను సాంప్రదాయక వితంతు మహిళ అయి నందువలన ఆ బృందం సమావేశాలు వెళ్ళేది కాదు ,కాని తాను రాసిన కవితలను వారికి అందులో క్రియాశీలక పాత్ర పోషిస్తున్న తన సోదరుడి ద్వారా అంద జేసేది .ఆ కవితలను చదివిన శరత్ వాటిని మెచ్చుకునే వారు .ఇది ఆమెకు మరింత ప్రోత్సాహాన్నిచ్చేది .నిరుపమ కు గొప్ప సమర్ధకుడిగా శరత్ నిలబడ్డారని సంబర పడేది .ఆమెను వచనం లో రచన చేయమని శరత్ హితవు చెప్పాడు .వచన రచన లో మహా ప్రసిద్ధుడైన శరత్ వచనం ముందు తాను చేసే వచన రచన వెలవెలబోతుందేమో నని భయపడి మొదట సాహసించ లేక పోయింది .కాని సహరచయిత్రులైన అనురూపాదేవి ,సురూపా దేవి ప్రోద్బలం ,పట్టుదలతో ,ఒప్పించటం వలన వచన రచన కు ఒప్పుకొని ,ప్రయత్నం ప్రారంభించింది .

నిరుపమా దేవి రాసిన మొదటి వచన రచన ‘’ఉచ్చ్రంఖాల్ ‘’అనే నవల .గొప్ప సంచలనాన్ని సృష్టించి ,అందరి అభిమానాన్ని పొందింది ..’’దీదీ’’(పెద్దక్కయ్య)అనే నవల 1915రాస్తే బ్లాక్ బస్టర్ విజయాన్ని సాధించింది . అంతకు రెండేళ్ళ ముందు ‘’అన్నపూర్నార్ మందిర్ ‘’(అన్నపూర్ణ దేవాలయం )ను ,1919లో ‘’శ్యామాలి ‘’నవలరాసింది ఇవీ గొప్ప సంచలన విజయాలను పొందాయి .వీటిలో పాత్రలు సజీవంగా ,ఆదర్శ ప్రాయం గా ఉంటాయి .సామాజిక ద్రుష్టి ,తో రాసిన నవలలు ఇవి .దీదీలో సురోమా పాత్ర చాలా విశిష్టమైనది .సాంప్రదాయ జీవితాన్ని గడుపుతూ ,ఆధ్యాత్మిక బలాన్ని చేకూర్చుకొంటూ సమాజ హితం గా మారాలనేది ఇందులో ఉన్న ముఖ్య సిద్ధాంతం .సంఘ సంస్కరణ అనేది సహజ సిద్ధం గా రావాలని కొరుకునేది .సానుభూతి ,సహవేదన, విస్తృత లోకజ్ఞానం ,ఆత్మ గౌరవం సాధించి ,మార్పు తేవాలని అభిప్రాయ పడింది .
నిరుపమా దేవి రచనలు చేసే కాలం లో మనదేశం లో ముఖ్యంగా బెంగాల్ లో స్వదేశీ ఉద్యమం మాహోద్రుతం గా నడుస్తోంది .సామాజిక మార్పు తో సంఘం ముందడుగు వేస్తోంది .కాని నిరుపమ మాత్రం వ్యక్తీ మానసిక పరివర్తన వల్లనే మార్పు పొందాలనే విషయాలనే రచనల్లో ప్రతి బింబింప జేసింది .సామాజిక బంధాలు విచ్చిన్నం కారాదని భావించింది .ధనిక వర్గాలవారు (భద్రకులు) అందులోని హీరో అమరనాద్ ను బాగా అభిమానించారు . అతనిలాగానే వారూ పల్లెలను వదిలి పట్నాలకు చేరి రాజీయ శూన్యం లో బతుకుతున్నారు .సరోమా అనే వ్యక్తిత్వం ధైర్యం ఆధునిక భావాలు ,ఉన్న మహిళను తీర్చి దిద్దిన తీరు ప్రశంసనీయం గా ఉంది .ఈ పాత్ర శరత్ సృస్టించిన పాత్రలకు విభిన్నం గా ఉండటం గమనించాల్సిన విషయం .సురోమా స్వయం సిద్ధ గా ,స్వయం సమృద్ధితో తనకాళ్ళ పై నిలబడే మహిళగా ,సనాతన ఆచారాలను పాటిస్తూనే ముందడుగేసే ఆదర్శ మూర్తిగా అందరిని ఆకర్షిస్తుంది .ఉమ అనే బాల వితంతువును ప్రకాష్ ప్రేమిస్తున్న విషయం తెలిసి ,ఉమ ను తనతో తీర్ధ యాత్రకు తీసుకొని వెళ్లి ,ప్రకాష్ కు వేరే అమ్మాయితో పెళ్లి చేస్తుంది .సురోమా ను ప్రకాష్ ప్రేమిస్తాడుకాని ఆమె కరుదనాన్ని అర్ధం చేసుకో లేక పోతూ ఉంటాడు .ఆ కాలం లో ఉమ లాంటి బాల వితంతువు కు పునర్వివాహం నిషిద్ధం . అందుకే ఉమను అతనికి దూరం చేసింది .చాలా ఏళ్ళ తర్వాత ఏంతో ఆలోచించి అమర నాద్ ప్రేమను అంగీకరించింది సురోమ .

జీవితాలం లో తొమ్మిది నవలలు రాసింది .ముందే మనం చెప్పుకొన్న నవలలు కాక ‘’అమేయ ‘’‘’,’’బిదిల్పి’’,’’బంధు’’’’అమర్ డయరి ‘’.’’యుగాంతరేర్ కధ ‘’,’’అనుకర్ష’’ నవలలు రాసింది .ఏ నవలల రాసినా అందులో కుటుంబ నేపధ్యం ఉంటుంది .భారత స్వాతంత్ర్య స్వదేశీ ఉద్యమ సమయం లో ఎన్నో దేశ భక్తీ గేయాలు ,కవితలు ప్రోబోధ గీతాలు రాసి దేశ భక్తిని రగుల్కొల్పింది .అవన్నీ వివిధ పత్రిక లలో ప్రచురితమైనాయి .1938లో ‘’భువన మోహిని స్వర్ణ పతక ‘’పురస్కారాన్ని నిరుపమా దేవి పొందింది .1943లో ‘’జగత్తారిణి బంగారు పతకాన్ని ‘’సాహిత్య సేవకు కలకత్తా యూని వర్సిటి నుండి అందుకొన్నది .జీవిత చరమాంకం లో వైష్ణవ భక్తురాలి గా మారి శ్రీ కృష్ణ దివ్య క్షేత్రమైన బృందావనం లో ప్రశాంత జీవితాన్ని గడిపింది . 7-1-1951న నిరుపమా దేవి 68వ ఏట మరణించింది.

– గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

• -ఎం.విజయకుమార్
• 29/11/2014

కథల పోటీలో ఎంపికైన రచన
……………….

‘‘ఒక్కొక్కళ్ళకి ఇకఇకలు.. పకపకలు.. చదువూ సంధ్యాలేదు.. వేలకు వేలు డబ్బులు పోసి ఇంటి దగ్గరవాళ్ళు పంపితే, ఇక్కడికొచ్చి సోకులు పోవడం…’’ వాక్ ప్రవాహం సాగిపోతోంది.. ఎదురుగా తలలు దించుకొని ఆడపిల్లలు.. నరకానికి మారుపేరైన ఓ కార్పొరేట్ కాలేజీలో ఐఐటి ఓరియెంటెడ్‌లో ఇంటర్ చదువుతున్న పిల్లలు వాళ్ళు.. తిట్టిన తిట్టు తిట్టకుండా అరగంట నుంచి తిట్ల ప్రవాహం కొనసాగిస్తున్న ఆమె ఆ క్యాంపస్ ప్రిన్సిపాల్..
‘‘ఒక్కొక్కరూ ఒళ్ళు బలిసి కొట్టుకుంటున్నారు… కాకపోతే ఏంటి.. ఆ మార్కులు.? స్టడీ అవర్‌కి రమ్మంటే ఆలస్యంగా రావడం… వచ్చినాక చదుతారా? అంటే అదీ లేదు.. ఒక్కోదానికీ కబురు, ఒక్కోదాన్నీ…’’ పదాన్ని సాగదీస్తూ మధ్యలోనే ఆపింది ప్రిన్సిపాల్. తరువాత వాళ్ళ ఊహకే వదిలేస్తూ. వాళ్ళూ ఊహించుకోగలరు… ఆ తరువాత ఎంత ఛండాలంగా నైనా తిట్టగలిగేది- ఆ క్యాంపస్ డీన్. ప్రిన్సిపాల్ అయినా కొంచెం పర్లేదు. ఈ డీన్ మేడమ్ నోటికి అడ్డూ అదుపూ అసలు వుండదు. పిల్లల్ని తిట్టడం కోసమే ఆమెను అపాయింట్ చేసారేమో అన్నట్లు వుంటుంది.
ఓ పెద్ద సైజు సిలిండర్‌కి చీర కట్టినట్లు కింద నుంచి పైకి సమానంగా ఒకే రకంగా వుంటూ హడావుడిగా క్యాంపస్ అంతా తిరుగుతూ… నానా హైరానా పడే ఆమెను చూస్తే… కొద్దిమందికి భయం.. చాలామందికి అసహ్యం. వారాంతపు పరీక్షల్లో.. కొంచెం మార్కులు తగ్గినాయని చెప్పి ‘్ఫడ్‌బ్యాక్’ పేరుతో ఆ తిట్ల పురాణం. ఆడుతూ పాడుతూ చక్కగా చదవవలసిన పిల్లలను- కార్పొరేట్ కాలేజీ అని పిలువబడే ఓ జైలుకి తల్లిదండ్రుల ఆశ చేర్చింది. అనుక్షణం మఫ్టీలో వున్న పోలీసుల్లాంటి కాలేజీ సిబ్బంది కాపలా మధ్య పుస్తకాలకు వేలాడుతూ వుంటారు. పాఠం అర్థమయిందా..? లేదా..? అన్నదానితో పనిలేదు. స్నానం, తిండి, నిద్ర, వికాసం వంటి వాటితో ఏం పని లేదు. అదృష్టమో, దురదృష్టమో కానీ వీళ్ళు కొంచెం తెలివిగల పిల్లలే. అందుకే ‘్ఫస్ట్‌ట్రాక్’ బ్యాచ్ పేరుతో అనుక్షణం పుస్తకాల గుదిబండను మోస్తూనే వుండాలి. మనుషులతో పనిలేదు. మనసులతో పనిలేదు. మార్కులు ఏ మాత్రం తగ్గినా ‘్ఫడ్‌బ్యాక్’ అనో కౌనె్సలింగ్ అనో.. ఏదో ఒక పేరుతో తిట్ల పురాణం. కాలేజీ యాజమాన్యాల కంటికి వీళ్ళు పిల్లలు కాదు. తరువాతి సంవత్సరానికి అడ్మిషన్లు పెంచే యంత్రాలు. వాళ్ళ విద్యా వ్యాపారానికి పెట్టుబడి సాధనాలు.
పిల్లల మనసుల్లో ఎన్నో ఆలోచనలు. ఎదురుగా ఉన్న ప్రిన్సిపాల్‌ని, డీన్‌ని పొడిచి పారేద్దామన్న కసి. కాలేజీలో పడేసిన అమ్మానాన్నలమీద ఏదో తెలియని కోపం.. కానీ.. ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయత. ఒక్కొక్కరి కళ్ళు వర్షించే మేఘాలుగా వున్నాయి. పంటి బిగువున దుఃఖాన్ని భరిస్తున్నారు. చచ్చిపోవాలన్నంత బాధ వుంది కొందరిలో. ఎప్పుడు వదిలేస్తారా..? వెళ్లి తనివిదీరా ఏడుద్దామా.. అన్నట్లు నిలబడి వున్నారు.
‘‘పోయి తగలడండి… ఈసారి మార్కులు తగ్గితే సహించేది లేదు’’ అన్న ప్రిన్సిపాల్ మాట పూర్తయ్యేలోపే… బతుకు జీవుడా అనుకొంటూ అక్కడినుంచి వేగంగా హాస్టల్ గదులవైపు వారు సాగిపోయారు.
***
అర్ధరాత్రి సమయం.. చాలామంది ఏడ్చి.. ఏడ్చి.. అప్పుడే నెమ్మదిగా నిద్రలోకి జారుకున్నారు. నెమ్మదిగా స్వప్న లేచి కూర్చుంది. చుట్టూ చూసింది. మిగతా రూమ్మేట్లు ముగ్గురూ నిద్రలో వున్నారు. వాళ్ళ మనసుల్లో గూడు గట్టుకున్న దైన్యంలా బెడ్‌లైట్ వెలుతురు. ఆ గుడ్డి వెలుతురులోనే- మెల్లగా, శబ్దం రాకుండా తన పెట్టెలోనుంచి ఒక పుస్తకం తీసింది. పుస్తకం మధ్యలో ఓ కవరు లోనుంచి కాగితం తీసి.. టార్చిలైట్ వెలుగులో చదవసాగింది. చదవడం పూర్తయినాక.. కాగితం కవరులో ఉంచి నెమ్మదిగా పెట్టెలో వుంచి పడుకుంది. తనని ఎవరూ గమనించలేదనుకుని నిద్రలోకి జారుకుంది. తనని రెండు కళ్ళు గమనించాయని, ఆ కళ్ళు రూమ్మేట్ ఈశ్వరివని ఆమెకి తెలియదు.
***
ఈశ్వరి నెమ్మదిగా హాస్టల్ గదిలోకి ప్రవేశించింది. క్లాసులు జరుగుతుండగా తనకు ఒంట్లో బాగాలేదని అబద్ధం చెప్పి పర్మిషన్ తీసుకొని వచ్చేసింది. తరచూ అర్ధరాత్రి వేళ స్వప్న చదివేది ఏమిటో తెలుసుకోవాలన్న కుతూహలం ఆమెలో పెరిగింది. స్వప్న పెట్టెని సమీపించింది. దానికి తాళం వేసి లేదు. పెట్టె తెరచి వెతుకులాట ప్రారంభించింది. అడుగున ఎక్కడో ఓ పుస్తకంలో కవరు కనబడింది. అందులో నుంచి ఓ కాగితం తీసింది. ‘‘స్వప్న ఏం చదువుతున్నదో, అది బాయ్‌ఫ్రెండ్ రాసిన లవ్‌లెటరో ఏంటో.. తేలిపోతుంది’’ అనుకుంటూ కాగితం మడతలు విప్పింది. చూపులు అక్షరాల వెంట పరుగు తీయసాగాయి.
ప్రియమైన పాపాయికి…
ఓ సగటుజీవి అయిన నాన్న వ్రాయునది. మాటల్లో చెప్పలేని ఎన్నో విషయాలు అక్షర రూపంలో పొందుపరుస్తున్నాను. బహుశా నామీద ఎంతో కోపం వుండవచ్చు.. ‘నాన్న’ అన్న నా పెద్దరికాన్ని గౌరవిస్తూనో లేదా భయపడుతూనో.. నా నిర్ణయాన్ని నీవు ఆమోదించి వుండవచ్చు. చూసేవాళ్ళకి చిన్న విషయంగానో, హాస్యాస్పదంగానో అనిపించవచ్చు. కానీ నీ వైపునుంచి ఆలోచిస్తే ఎంతో బాధాకర విషయం. చదువు పేరుతో ఇంటికి దూరంగా.. ఓ కార్పొరేట్ కాలేజీలో నువ్వు చేరడం. పేరుకే అది కాలేజీ, నిజానికి అది ఒక జైలు అని తల్లిదండ్రులందరికీ తెలుసు, కానీ.. తప్పదు. తాము నెరవేర్చుకోలేని కలలు తమ పిల్లలన్నా నెరవేర్చాలన్న ఓ పెద్ద ఆశ. పోటీ ప్రపంచంలో పిల్లలు ఎక్కడ వెనుకబడిపోతారేమోనన్న భయం, బలహీనత. అందుకే వద్దు మొర్రో… అన్నా బతిమాలో, బెదిరించో స్థాయికి మించినదయినా అప్పో సోప్పో చేసి చేర్చటం, అక్కడినుంచి వొత్తిడి పెంచడం, ఊహల్లో బతకడం…
అప్పటివరకూ అమ్మానాన్నల ప్రేమను పొంది, చిరు అలకలు, బుజ్జగింపులతో.. ఆనందాలను ఆస్వాదిస్తూ ఓ అందమైన చిన్ని ప్రపంచంలో ఆనందంగా వున్న మిమ్ములను చదువు నెపంతో- కాలేజీ నాలుగు గోడల మధ్య బందీలను చేస్తాం. సగటు తల్లిదండ్రులను అందమైన ప్రకటనల మాయాజాలంలో ముంచేసే ఓ విద్యా వ్యాపార సంస్థలోకి మిమ్ములను నెట్టేస్తాం. మాటలకి, చేతలకు పొంతన లేకపోయినా.. రకరకాల పేర్లతో నిలువు దోపిడీ చేస్తున్నా నోరు విప్పలేని సగటు జీవులం. కాలేజీ వాళ్లు ఎంత దోపిడీ చేసినా ‘ఇదేమిటి..?’ అనే ప్రశ్నించే ధైర్యం చాలక, అనుక్షణం ఆత్మవంచన చేసుకుంటూ ముసుగులో బతికే పిరికివాళ్ళం.
మిమ్ముల్ని కలవడానికొచ్చిన ప్రతిసారీ తల్లిదండ్రులుగా మాకెంత నరకమో.. మెత్తని కత్తితో గుండెను కోస్తున్న ఫీలింగ్. మా బాధలు వింటే.. ఎక్కడ మీ మనసు మారుతుందో అని.. మాట మారుస్తూ.. మిమ్ములను ఏమారుస్తూ.. ప్రేమ పేరుతో తినుబండారాలను మీ నోటిలో కుక్కేస్తూ.. మీ నోరు తెరవనివ్వం. తిరిగివెళ్ళే ప్రతిసారీ.. గేటులోపలి నుంచి మీరు చేతులూపుతుంటే.. చెమ్మగిల్లిన మా కళ్ళు మీకెక్కడ కనబడతాయోనని.. మీరెక్కడ నొచ్చుకుంటారో అని.. ధైర్యంగా మీ కళ్ళలోకి చూసి వీడ్కోలు చెప్పలేని దౌర్భాగ్యులం..
ఇక మీ పరిస్థితి చూస్తే ఏముంది.? స్వేచ్ఛగా ఎగిరే పక్షి రెక్కలు విరిచి, పంజరంలో పడేసినట్లుగా అనుక్షణం మీకు నరకమే. మీరు పుస్తకాలనే తినాలి. పుస్తకాలనే తాగాలి.. పుస్తకాలనే శ్వాసించాలి.. అంటూ… ప్రతిక్షణం ఒత్తిడికి గురిచేసే కళాశాల యాజమాన్యం. ఆడపిల్లలుగా మీకు కలిగే ఇబ్బంది అర్థం చేసుకోకపోగా, మాటలతో మనసును గాయపరుస్తూ సాటి మహిళలే మిమ్మల్ని హింస పెడుతుంటారు. ఎవ్వరినీ ఏమీ అనలేక.. ఏమీ చెయ్యలేక, కోపాన్ని బాధలను దిగమింగుకుంటూ.. మీరు చదువుకునే యంత్రాల్లా మారతారు.
కానీ, కన్నా.. ఓ చిన్న అనుమానం నీకు రావచ్చు. ఇన్ని తెలిసి, ఇంత బాధపడే నాన్న… ఇక్కడ ఎందుకు చేర్పించినట్టు? ముందే చెప్పానుగా- సగటు తండ్రినని. తెలివిగల పిల్లను కార్పొరేట్ కాలేజీలో చేర్పించకుంటే అందరూ తిడతారన్న భయం. రేపు పోటీ పరీక్షల్లో నీకు మంచి ర్యాంక్ రాకపోతే నువ్వు చిన్నబుచ్చుకొని- ‘‘నన్ను అక్కడ చేర్చితే బాగుండేదేమో..’’ అని అనుకోకుండా ఉండాలన్న ఆశతో మంచి కాలేజీలో చేర్చాను.
ఇల్లు తప్ప వేరే ప్రపంచం తెలియని నీకు.. హాస్టల్‌లో మిగతా పిల్లల మధ్య గడిపితే… ప్రపంచం అంటే కొంతయినా తెలుస్తుందని మరో ఆశ. జీవితంలో ఎదురయ్యే ఆటుపోట్లను తట్టుకునే మనస్తత్వం అలవడుతుందనే ఆలోచనతో హాస్టల్‌కి పంపాను. అయతే- నీకు నేనొక హామీ మాత్రం ఇవ్వగలను. ర్యాంకుల కోసం నువ్వు పరుగెత్తనక్కరలేదు. పరీక్ష అనగానే రాత్రింబవళ్లు హైరానా పడనక్కర్లేదు. చదువులో నీ సత్తా నిరూపించుకోవడానికి ప్రయత్నించు. కొన్నిసార్లు నువ్వు విజయం పొందవచ్చు.. ఇంకొన్నిసార్లు అపజయం పొందవచ్చు. విజయం సాధిస్తే గర్వం వద్దు. ఓటమిలో నిరుత్సాహం చెందకు. ఎవరేమన్నా సీరియస్‌గా తీసుకోకు, అలాగని వారి మాటలను నిర్లక్ష్యం చేయబోకు. మంచి మార్కులు పొందినా నిన్ను మెచ్చుకోని వారు- ఏ కొంచెం మార్కులు తగ్గినా నొచ్చుకొనే మాటలు అనటానికి ముందుంటారు. ఓ చిన్న మాట… కాలేజీ వాళ్ళు ఏదన్నా అన్నప్పుడు బాధపడొద్దు, కానీ బాధపడినట్లు నటించు. నీ మోములో బాధలాంటి ఏ భావం కనబడకపోతే.. నిర్లక్ష్య ధోరణిలో వున్నావని వారి అహం సంతృప్తి చెందక- మరింతగా మాటలనే ప్రమాదముంది. అప్పుడు ఎంత వద్దనుకున్నా నీ మనసు గాయపడవచ్చు. వీలయినంతవరకు ఏదైనా అనే అవకాశం వాళ్ళకివ్వకుండా చూసుకో.. ఎక్కువగా ఆలోచించి దిగులు పడకు. ఇలా రాశానని ఏమి అనుకోవద్దు. రాయాలనిపించి రాశాను.
ఒక్కటి మాత్రం గుర్తుంచుకో- ‘‘ప్రతిసారీ విజయం రాదు.. అలాగని అపజయం కూడా తిష్టవేసుకొని కూర్చోదు. నిజాయితీగా ముందు ప్రయత్నించాలి. ఫలితం తరువాత. నీ విజయానికి ఎంత మురిసిపోతానో.. నీ అపజయానికీ అంతే బాసటగానే వుంటాను. సగటు తండ్రినే గాని.. బాధల్లో నిన్ను ఒంటరి చేసేవాడిని మాత్రం కాదు. ఆల్వేస్ యువర్ లివింగ్ డాడ్… వుంటాను.. సెలవ్’’.
***
ఏదో అలికిడి వినబడటంతో- అప్పటికే ఉత్తరం చదవేసిన ఈశ్వరి తలెత్తి గుమ్మం వైపు చూసింది. ఎదురుగా స్వప్న. కోపంతో అరుస్తుందనుకుంటే.. అందుకు భిన్నంగా చిరునవ్వు చిందిస్తూ నిలబడి వుంది. ‘‘నాకు తెలుసు నువ్వు గమనిస్తున్నావని… ఏదో ఒక రోజు ఇలా చేస్తావని ముందే ఊహించాను… నీవు ఊహించుకొనే రహస్యాలేమీ లేవు నాకు’’ అంటూ దగ్గరికొచ్చి ఈశ్వరి భుజంపై చెయ్యి వేసింది. ‘‘బాగా దిగులుగా అనిపించినపుడు.. మా డాడీ రాసిన ఉత్తరం చదువుకుంటాను. నా పక్కన కూర్చొని నన్ను ఓదార్చుతున్నట్లుగా వుంటుంది, అందుకని…’’ వాక్యం పూర్తయ్యేలోపే.. స్వప్నను ఒక్కసారిగా ఈశ్వరి వాటేసుకుంది. ఈశ్వరి మనసులో కూడా ఏదో భారం తొలగిపోయినట్లుగా వుంది. ఇద్దరూ కొద్దిసేపు అలా వుండిపోయారు. స్వప్న ఆ ఉత్తరాన్ని మరోసారి ప్రేమగా చూసుకుంది. ‘‘ఐ లవ్ యు మై డాడ్.. ఐ ట్రై మై లెవెల్ బెస్ట్’’ -అని ఉత్తరం అడుగున ఆమె రాసుకున్న వాక్యాలు మెరుస్తున్నాయి- వాళ్ళ కళ్ళల్లో కొత్త మెరుపులా.
*

రచయత ఫోన్ నెంబర్:
76600 91053

• 01/12/2014

శ్రీకాకుళం, నవంబర్ 30: పవిత్ర తపోవనాలు, భక్తి, ముక్తి, బాధ్యతలను ప్రసాదించే అసలైన వేదికలని, ఎందరో మహనీయులు ప్రాచీన కాలంలో ఇలాంటి వన, జ్ఞాన సంపదల నుంచి తపస్సు చేయడం ద్వారా ఆధ్యత్మిక మార్గాలను పామురులకు సైతం అందించగలిగారని రాష్టప్రతి పురస్కార గ్రహీత, సూర్యపీఠం అధిపతి సద్గురు కృష్ణయాజీ పేర్కొన్నారు. జిల్లాలోని వజ్రపుకొత్తూరు మండలం పెద్దబాడాం అమరగురు బాబాజీ సిద్ధయోగ తపోవనం మంగళకర వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ఆదివారం ఏర్పాటు చేసిన పీఠాపధితులు, స్వామిజీల వేదికలో ఆయన ముఖ్య అతిథిగా ప్రసంగించారు. తల్లి సౌజ్ఞానం, తండ్రి అక్షరజ్ఞానం అందిస్తారని ప్రజ్ఞానం గురుబ్రహ్మలే బోధిస్తారంటూ గురుతర బాధ్యతను తపోవనం వ్యవస్థాపకులు, పరమేశ్వరానంద గిరి స్వామిజీ ధన్యులన్నారు. సర్వసంగ పరిత్యాగులైన సాధుసజ్జనులు అసలైన దైవస్వరూపులని, వారి సూక్తులను ఆచరించి జీవితాన్ని పునీతం చేసుకోవాలని భక్తులకు హితవుపలికారు. ఈ సందర్భంగా వేదికపై గల పీఠాధిపతులు, సాదుపుంగవులను దుస్సాలువాతో కప్పి ఫల, పుష్పాలు సమర్పించి పాదాభివందనం చేసి అందరికీ గురుబాధ్యతను గుర్తుచేశారు. నెమలికొండ శాంత్యాక్రమ దత్త పీఠాధిపతులు సద్గురు సదానంద సరస్వతీ స్వామిజీ మాట్లాడుతూ, తపోవనం అందరి భాగ్యమని, విశ్వకల్యాణం కోసం ఇందులో అందరూ భాగస్వాములు కావాలని పిలుపునిచ్చారు. దైవత్వాన్ని గురించి దైవికంగా జీవించాలన్నారు. పాత్యాశ్చ దేశాల్లో లేని బ్రహ్మ, ఆత్మజ్ఞానాలను, శాంతి ఆనందాలను ఈ దేశంలో చూడవచ్చునన్నారు. నాది-నేను- నావారు అనే ధ్యాసలో దైవానికి దూరం కారాదని సూచించారు. అదేవిధంగా ఆనందాశ్రమం వ్యవస్థాపకులు, స్వాభిమాన్ ట్రస్టు అధ్యక్షులు స్వామి శ్రీనివాసానంద సరస్వతీ, ఉత్తరాంధ్ర సాదుపరిషత్ గౌరవ అధ్యక్షులు, దుర్గాపీఠం వ్యవస్థాపకులు సమతానంద సరస్వతీ, నైమిశారణ్యాశ్రమ పీఠాధిపతి బాలబ్రహ్మనందస్వామి వారి ప్రసంగాల ద్వారా జన్మరహస్యం తెలుసుకోవాలని, రామాయణ, భారత, భాగవతం వంటి సనాతన ధర్మాన్ని ఉపదేశించే గ్రంథాలను పారాయణం చేయాలన్నారు. ఆశ్రమాలు, తపోవనాలను సంరక్షించడం ద్వారా జన్మను ధ్యానం చేసుకోవాలని పిలుపునిచ్చారు.

చిత్రం.. కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతున్న కృష్ణ యాజీ

• – సి. విజయలక్ష్మి
• 20/10/2014

భక్తునికి భగవంతునికి తేడా ఉండదు. భగవంతుడు నిరాకారుడు, నిస్సంగుడు అయినా భక్తుని కోరిక ప్రకారం భగవంతుడు ఏ రూపంలో ధ్యానిస్తే ఆ రూపంలో భక్తునికి అగుపిస్తాడు. లయకారునిగా పూజించబడుతున్న పరమేశ్వరుడు భోళాశంకరుడిగా ప్రఖ్యాతి వహించినవాడు. ఎందుకంటే శివ అని అంటే చాలు శివుడు మోక్షమిస్తాడు. శివ అన్నా శివలింగంపైన కాసిని నీళ్లు పోసినా, మారేడు దళం వేసినా చాలు శివుడు అత్యంత ప్రీతుడై వారిని తన దరికి చేర్చుకుంటాడు. కైలాసంలో తన ప్రక్కనే కూర్చునబెట్టుకొంటాడు. అలాంటి శివుడు కేవలం మానవులు స్తుతిస్తేనే ప్రీతి చెందుతాడనుకొంటే పొరపాటే. ఎందుకంటే శివుని మనసార స్మరించిన జంతువులకుకూడా మోక్షం లభించినదన్న శివభక్తకథలు మనకు కనిపిస్తాయి. శ్రీకాళహస్తి క్షేత్రం కూడా ఈ విషయానికే తార్కాణంగా నిలిచిఉంది. అంతటి దయాళువు అయిన శంకరుని పూజించని వారు ఎవరు ఉంటారు! శివ అనని నోరు నోరే కాదు సుమా అన్న శివభక్తుల మాట నిజమే!
ఒకానొకకాలంలో భక్తవత్సలుడైన శివుడిని ఓ విప్రుడు అమితమైన ఇష్టంతో పూజించేవాడు. నిరంతరం శివనామస్మరణతో కాలయాపన చేసేవాడు.కార్తికమాసం వచ్చిందంటే ఉపవాసాలు, అభిషేకాదులతో శివుని అనుగ్రహం పొందటానికి శాయశక్తులా శ్రమించేవాడు. అలాంటి విప్రుడు ఓ కార్తిక సోమవారం రోజు పగలంతా ఉపవాసం ఉండి సాయం సంధ్యలో శివోపాసన చేయటానికి ఉపక్రమించి మారేడు దళానే్వషణకు వెళ్లాడు. ఎక్కడ చూచినా చంద్రుడు అగుపిస్తున్నాడు కాని మారేడు వృక్షమే ఆ విప్రునకు కనిపించలేదు. విసిగిన ఆ విప్రుడు ఆ శివుడు నాకు మారేడు దళాలతో పూజించటానికి అవకాశం ఇవ్వకపోతే నేనేమి సేతు లింగా… అనుకొని ఇంటి ముఖం పట్టాడు. అలా తిరుగు ముఖం పట్టిన ఆ ద్విజునకు ఎదురుగా మారేడు వృక్షం కనిపించింది. ‘ఓహో శివానుగ్రహం నాకు కలిగింది. ఇదిగో ఈ బిల్వవృక్షమే దానికి చిహ్నం’ అనుకొని ఎంతో సంతోషంతో మారేడు వృక్షం నుంచి దళాలను తెంపపోయాడు. అంతే అక్కడే క్షుద్బాధతో ఉన్న ఓ సింహం నరవాసనను పట్టింది.పెద్దగా గ్రాండించుకుంటూ ఈ విప్రుడున్నచోటికి రాబోతోంది. దీన్ని చూచిన విప్రుడు నిరుత్తుడయ్యాడు. ఇక జీవితాశ ఇక లేదు అనుకొంటూ గబగబా మారేడు చెట్టు ఎక్కాడు. అక్కడే అమ్మా పార్వతీ తండ్రీ శివా నన్ను రక్షించండి. ఈ పులి నుంచి నన్ను కాపాడండీ అంటూ ఎలుగెత్తి పిలుస్తున్నానుకుంటూ మనసుననే మొరపెట్టుకుంటున్నాడు. ఆ వ్యాఘ్రరాజము చెట్టుకిందనే నిలిచి పైకి విప్రునకేసి చూస్తూ గాడ్రిస్తోంది. భయంతో బిర్రబిగిసిన విప్రుడు చేసేదేమీ లేక శివనామమే నన్ను రక్షించాల్సింది ఇక ఎవరూ నన్ను రక్షించలేరు అనుకొంటూ కన్నీటితో శివనామస్మరణ చేయసాగాడు. చిమ్మ చీకట్లు కమ్ముకున్నాయి. ఆకలితో నకనకలాడే కడుపుతో పులి చెట్టుకింద కూర్చుంది. చెట్టుకొమ్మను ఆసరాచేసుకొన్న విప్రుడూ శివనామస్మరణచేస్తూనే నిత్యమూ తాను చేసే పూజనే మానసికంగా చేయసాగాడు. మానసికంగా శివలింగానికి మారేడు దళాలను సమర్పిస్తున్నట్లుగా భావించసాగాడు. కాని, నిజానికి తాను తెంపిన దళాలను కిందనున్న వ్యాఘ్రంపై పడవేయసాగాడు కొద్దిసేపటికి నైవేద్యాలు సమర్పించినట్లుగాను, నీరాజనాలు పలికి ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాలు కూడా మానసికంగానే చేసేసాడా బ్రాహ్మణుడు పూజ చేసేశాననుకొంటూ కళ్లు తెరిచి చూడగా వర్తమానంలోని పులి మారేడు దళాలతో కప్పబడి చలనం లేకుండా ఉంది. ఒకవేళ పులి వెళ్లిపోయిందేమో ఈ మారేడు దళాలన్నీ నేను చేసిన పూజలోని భాగాలేనా అనుకొంటూ శబ్దం లేకుండా చెట్టుదిగి ఏమీ చేయడానికి పాలుపోక ఊరిలోనికి పరుగెత్తాడు. అక్కడున్నవారికి రాత్రి జరిగిన వృత్తాంతమంతా చెప్పాడు. ఆ సంగతి విన్న యువకులు, గ్రామపెద్దలు కర్రలు, కత్తులు పట్టుకొని అడవికి విప్రునితో వచ్చారు. అక్కడున్న మారేడుదళగుట్ట వారికి కనిపించింది. ఇదే నేను ఉన్న మారేడు చెట్టు , అవే నేను పూజించిన దళాలు వాటికింద పులి వుంది అని చెప్పగా కొందరు మెల్లగా మెల్లగా దూరం గా నిల్చుని ఆ మారేడు దళాలను తొలగించసాగారు. అలా తొలగిస్తున్నప్పుడు పులి చర్మం కూడా తొలిగిపోయింది. వారంతా ఆశ్చర్యంతో చూస్తుండగా పులి వున్న ప్రదేశంలో పానవట్టంతో కూడిన శివలింగం వారిని ఆనందచిత్తులను చేసింది. ఆ రాత్రే ఆ ప్రాంత (పెద్దాపుర) సంస్థానాధీశ్వరునికి కలలో కనిపించి శివుడు ఫలాన మారేడు వృక్షం క్రింద వ్యాఘ్ర శరీరంనుంచి తాను ఉద్భవించినట్లు తనకో ఆలయనిర్మాణం చేపట్టుమని ఆదేశించాడట. ఆ సంస్థాన ప్రభువు తన పరివారంతో అక్కడికి అపుడే చేరుకున్నాడు. అక్కడ జరిగిన సంగతిని తెలుసుకొని తనకు వచ్చిన కలను అక్కడి వారికి తెలియచేశాడు. వారంతో ఎంతో సంతోషంగా వ్యాఘ్రశరీరంనుంచి ఆవిర్భవించిన శివుడు కనుక ఈ శివుణ్ణి వ్యాఘ్రేశ్వరునిగా కొలుద్దామని నిశ్చయించుకున్నారు. అందరూ కలిసి శివునికోసం ఆలయ నిర్మాణం చేశారు. అందుకే ఈ ఆలయానికి వ్యాఘ్రేశ్వరాలయం అనే వాడుక వచ్చింది. ఈ వ్యాఘ్రేశ్వర స్వామిని పుల్లేటి కుర్తివారు అర్చకులుగా ఉంటూ తరతరాలుగా స్వామిని సేవిస్తున్నారు. ఈ ఆలయంలో వ్యాఘ్రేశ్వరునితోపాటుగా శ్రీ రుక్మిణీ సత్యాసమేత గోపాలస్వామి, శ్రీవల్లీ దేవసేన సమేత సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడుకూడా కొలువై ఉన్నారు. ఈ క్షేత్రానికి దగ్గరలో ఉన్న ఇరుసు మండ గ్రామంలో రాముని ప్రతిష్ఠగా భావించబడుతున్న బాలా త్రిపుర సుందరీ సమేత ఆనంద రామేశ్వరుడు కొలువై ఉన్నాడు. ఇక్కడే శ్రీ లక్ష్మీ గణపతి ఆలయం, శ్రీవల్లీ దేవసేన సమేత సుబ్రహ్మణ్య ఆలయం, ఓంకారేశ్వరాలయం కూడ మనం దర్శించుకోవచ్చు.
ఇంతకీ ఈ వ్యాఘ్రేశ్వరాలయం అంబాజీపేటకు అతిసమీపంలో, రాజమండ్రికి వెళ్లు ప్రధాన రహదారిలో, ఇంకా సులభంగా చెప్పాలంటే పుల్లేటి కుర్రు గ్రామానికి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో నెలకొని ఉంది.
ఈ ఆలయంలో కార్తికామాసంలో ప్రత్యేకారాధనలు జరుగుతాయ. మహాశివరాత్రి లాంటి ప్రత్యేకమైన దినాల్లో ఇక్కడి జరిగే శివపూజ కనుల పండుగగా సాగుతుంది. ఎక్కడెక్కడి నుంచో భక్తులు రావడం శివానుగ్రహాన్ని పొందటం ఈ క్షేత్రంలో పరిపాటిగా జరుగుతున్నదే నంటారు ఇక్కడి స్థా

• – దాసరి దుర్గాప్రసాద్
• 24/11/2014

సర్వకాల సర్వావస్థలలోనూ నిరాకారుడు నిస్సంగుడు అయన భగవంతుని ఉనికి గోచరిస్తుందిక్కడ. బోళాశంకరుడిగా పూజలందుకుంటున్న ఆ స్వామి తన భక్తులు అడిగిందే తడువుగా వరాలిచ్చే దేవుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ప్రఖ్యాత శైవ క్షేత్రాలలో యాగంటి ఒకటి. కర్నూలు జిల్లాలో బ్రహ్మంగారు నివసించిన బనగానపల్లి గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న పుణ్యక్షేత్రమే యాగంటి. ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి అందాల నడుమ ఈ క్షేత్రం అలరారుతుంది. యాగంటి అతి పురాతన శైవ క్షేత్రం. చిట్టెప్ప అనే శివభక్తుడు శివుడికోసం యాగంటి ప్రాంతంలో తపస్సు చేశాడు. అతనికి ఓ రోజు ఓ పెద్దపులి కనిపించింది. అది సాక్షాత్తు శివుడే అని గ్రహించిన చిట్టెప్ప ‘నేగంటి శివుని నేగంటి’ అని ఆనందంగా అరిచాడు. దాంతో ఆ ప్రదేశానికి ‘నేగంటి’ అనే పేరు వచ్చి క్రమంగా అది ‘యాగంటి’గా రూపాంతరం చెందింది.
నిత్యం వేలాది మంది భక్తులు దర్శించుకునే యాగంటి దివ్య క్షేత్రానికి చేరుకున్న భక్తులు ఇక్కడి ప్రకృతి అందాలకు మైమరచిపోతారు. శివమహాదేవుడు ఈ క్షేత్రాన్ని తన నివాస స్థలంగా చేసుకోవడానికి కారణం ఇదే. యాగంటి శ్రీ ఉమామహేశ్వరస్వామి ఆలయం అతి పురాతనమైనది. అడుగడుగూ ఆధ్యాత్మికానుభూతులతోపాటు విశేషమైన పౌరాణిక గాథలతో ముడిపడి ఉన్న క్షేత్రమిది.
15వ శతాబ్దంలో విజయనగర రాజైన హరిహర బుక్కరాయలు యాగంటి ఉమామహేశ్వరస్వామి ఆలయాన్ని నిర్మించాడని శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. అనంతరం వచ్చిన రాజులు ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి విశేషంగా కృషిచేశారు.
ఈ ఆలయానికి ముందు పుష్కరిణి ఉంది. ఈ పుష్కరిణి దాటుకుని ముందుకి వెళితే అల్లంత దూరంనుంచే ఆలయ రాజగోపురం తేజో విరాజమానమవుతుంది. వివిధ దేవతామూర్తుల శిల్పాలతో ఇది అలరారుతుంది. మెట్లమీదుగా ఈ రాజగోపురాన్ని దాటి భక్తులు ప్రధానాలయ ప్రాంగణంలోకి చేరుకుంటారు. ఇక్కడ ఒకపక్క అలనాటి రాతి శాసనాలు, ఎదురుగా ధ్వజస్థంభము, దృష్టి మండపం మనకు గోచరిస్తాయ. ఈ మండపంలో శివలింగమొకటి ఉంది. గర్భాలయానికి ఎదురుగా నంది విగ్రహం ఉంది. ఇక్కడ కొలువుదీరిన ఉమామహేశ్వరస్వామిని సాక్షాత్తు అగస్త్యుడు ప్రతిష్టించాడు. పానవట్టంపై ఉన్న లింగం మీద శివపార్వతుల మూర్తులున్నాయి. అగస్త్యుని అభీష్టం మేరకు ఇక్కడ ఈ క్షేత్రంలో స్వామివార్లు కొలువుదీరారని ఇక్కడి స్థల పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ ఆలయానికి క్షేత్ర పాలకుడు వీరభద్రస్వామి. ఆ స్వామి ఇక్కడ మరోపక్క ఆలయ ప్రాంగణంలో కొలువుదీరాడు. శివుని అంశతో పుట్టిన వీరభద్రస్వామి సర్వాభరణ భూషితమై శోభాయమానంగా కానవస్తాడు. స్వామి దర్శనం సర్వ శుభకరంగా భక్తులు భావించి కైమోడ్పులర్పిస్తారు.
వెనకవైపు భాగంలో కేదారేశ్వరస్వామి మందిరం ఉంది. ఈ కేదారేశ్వరస్వామి దర్శనం పంచమహాపాతకాలను దూరం చేస్తుంది. ఇక్కడే సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడూ కొలువుదీరాడు.ఇక్కడి పుష్కరిణిని అగస్త్య పుష్కరిణి అంటారు. ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టిన జలధార పర్వత సానువుల్లో ప్రవహించి ఆలయ ప్రాంగణంలోని కోనేరులో చేరుతుంది. ఈ కోనేరులో అగస్త్యుడు స్నానమాచరించిన కారణంగా దీనిని అగస్త్య పుష్కరిణి అని పేరు వచ్చిందంటారు. ఏ కాలంలోనైనా పుష్కరిణిలోని నీరు ఒకే మట్టంలో వుండడమేఇక్కడి విశేషం. ఇందులోని నీటికి ఔషధ గుణాలున్నాయని, ఇందులో స్నానమాచరిస్తే సర్వరోగాలు నయవౌతాయని అంటారు. ఇక్కడవేంకటేశ్వరస్వామి గుహ ఉంది. దీనిని చేరుకోవడానికి సోపాన మార్గం ఉంది. ఈ గుహలో అగస్త్యమహర్షి శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాడు. యాగంటిలో తొలుత ప్రతిష్టించాలనుకున్న విగ్రహమిదే. ఈ విగ్రహంలోని ఒక భాగం ఇప్పటికీ భిన్నమైనట్లు భక్తులు గమనించవచ్చు. దీనిని పక్కగా శంకర గుహ ఉంది. దీనిని రోకళ్ళ గుహ అని కూడా అంటారు. పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి ఈ గుహలోనే తన శిష్యులకు జ్ఞానోపదేశం చేశాడని చెబుతారు. ఈ గుహలో వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి విగ్రహం అచ్చెమ్మ విగ్రహంతోపాటు శంకర లింగాన్ని భక్తులు దర్శించుకోవచ్చు.
యాగంటి శ్రీ ఉమామహేశ్వరస్వామి ఆలయంలో ఉన్న మరో ప్రధానాకర్షణ ఇక్కడున్న బసవన్న విగ్రహం. యాగంటి బసవన్న అంతకంతకు పెరిగి కలియుగాంతమున రంకె వేసేను అని బ్రహ్మంగారు తన కాలజ్ఞానంలో ఉదహరించిన నంది విగ్రహం ఆలయ ప్రాంగణంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తుంది. ఈ నంది విగ్రహం రోజురోజుకి పెరుగుతుంటుంది. ఇక్కడి ముఖ మంటపంలో స్వయంభువుగా వెలసిన బసవన్న విగ్రహంలో జీవకళ ఉట్టిపడుతూ ఉంటుంది. దానిని చూడగానే లేచి రంకె వేయడానికి సిద్ధంగా ఉందేమోనని అనిపిస్తుంది.
ఇక యాగంటిలో కాకి కనిపించదు. కారణమేమిటంటే- పూర్వం ఈ ప్రాంతాన్ని దర్శించిన అగస్త్యమహర్షి అక్కడ వేంకటేశ్వరస్వామి విగ్రహాన్ని కూడా ప్రతిష్ఠిస్తే బాగుంటుందని భావించాడు. ఆయన ఆ విగ్రహాన్ని మలుస్తూ వుండగా చేతి బొటనవేలుకి గాయమైందట. తన సంకల్పములో లోపమేమో అనే సందేహం తలెత్తడంతో వెంకటేశ్వరస్వామి గురించి తపస్సుచేశాడు. ఆ సమయంలో కాకులు ఆయన తపస్సుకు భంగం కలిగించడంతో, అవి ఆ ప్రాంతంలో సంచరించకుండా నిషేధాన్ని విధిస్తూ శపించాడట. అందువల్లనే ఇక్కడ కాకులు కన్పించవని చెబుతారు.
ఈ ఆలయానికి కుడివైపువున్న కొండమీద దాదాపు నూట యాభై అడుగుల ఎత్తున అనేక ప్రకృతి సిద్ధమైన గుహలు ఉన్నాయి. వాటిలో ప్రధానమైనవి. 12మెట్లు ఎక్కి వెళ్తే ముందర అగస్త్య గుహవస్తుంది. అగస్త్యుడు ఇక్కడ చాలాకాలం తపస్సు చేసాడని ప్రతీతి. ఇదేకాక యాగంటిలో మరికొన్ని గుహలు ఉన్నాయి. ఓ విశేషమైన ఆధ్యాత్మికానందాన్నిచ్చే మహత్తర క్షేత్రం యాగంటి. ఇక్కడి శ్రీ ఉమామహేశ్వరస్వామి దర్శనం పూర్వజన్మల పుణ్యఫలం.

===============
యాగంటికి మార్గం
కర్నూలుకు 100 కిలోమీటర్ల దూరంలో బనగానపల్లికి 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో యాగంటి క్షేత్రం వుంది. ఈ క్షేత్రాన్ని చేరుకోవడానికి కర్నూలు వరకు వచ్చి అక్కడ నుంచి బస్సులో చేరుకోవచ్చు. అలాగే బనగానపల్లి వరకు వచ్చి అక్కడ నుంచి ఏదైనా వాహనంలో కూడా ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు. వసతి సౌకర్యం: యాగంటిలో బస చేయడానికి వసతి సౌకర్యం వుంది. సత్రాలు, కాటేజీలు ఇక్కడ భక్తులకు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
===============

• -సుధామ
• 29/11/2014

సృజనకాంతి
(సి.్భవానీదేవి సాహిత్య వివేచన)
సంపాదకులు: డా.సి.ఎస్.ఆర్.మూర్తి,
వెల: రూ.350/-
హిమబిందు పబ్లికేషన్స్, 102,
గగనమహల్ అపార్ట్‌మెంట్స్,
దోమల్‌గూడ, హైదరాబాద్- 29;

నాలుగు దశాబ్దాల తన సాహిత్య కృషి వేడుక సందర్భంగా – డా.చిల్లర భవానీదేవి గారు వెలువరించిన పుస్తకాల్లో తన సాహిత్యంపై వచ్చిన వ్యాసాలు, సమీక్షలు, తన గ్రంథాలకు సంతరించబడిన పీఠికలతో తెచ్చిన ‘సృజనకాంతి’ ఒకటి. భవానిగారి కవిత్వం, కథలు, సాహితీ విమర్శ, నాటకం, బాలసాహిత్యం, జీవిత చరిత్ర ప్రక్రియా రచనలను వివేచిస్తూ డబ్భైమందికి పైగా వివిధ సాహితీవేత్తల రచనలు ఇందులో వున్నాయి.
పలు ప్రక్రియల్లో రచనాకృషి సల్పినా చేపట్టిన ప్రతి ప్రక్రియలో తనదైన సృజన కాంతిని వెలయించారు భవానిగారని ఇందులోని వ్యాసాలు విశదపరుస్తున్నాయి. దాదాపు పది కవిత్వ గ్రంథాలు వెలువరించిన భవానిగారిది తాత్త్విక సౌధం మీది కాంతిపుంజంగా మునిపల్లెరాజు, వర్తమాన దుఃఖంలో రగిలిన సంవేదన అని విహారి, సామాజిక రుగ్మతల కవిత్వీకరణ అని కొండ్రెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి, ప్రగతిశీల కవిత్వ జలపాతం భవానిదేవి అని ఎస్వీసత్యనారాయణ, స్ర్తివాద కవిత్వం లో బలమైన గొంతుక అని ఆచార్య ఎస్వీరామారావు అభినందించారు. మానవీయవాణి భవాని అని డా.ఎన్.గోపి పేర్కొన్నారు. గోపిగారు సృజించిన ‘నానీలు’ ప్రక్రియలో రచన చేసిన తొలి మహిళ భవానిగారే.
వివాహమా ఎంత పనిచేశావ్!
నా పుట్టింటికి నన్ను అతిథిని చేశావ్
అన్న ఆవిడ ‘నాని’ నోచుకున్న ప్రాచుర్యం అంతాఇంతా కాదు. భవాని నానీలు, హైదరాబాద్ నానీలు ఆ ప్రక్రియను ఆమె వేగవంతం చేసిన కృషికి నిదర్శనం. ఇక భవానిగారి లలిత గీతాల కవిత్వం భక్తిరక్తి మాలికలంటారు శారదా అశోక్‌వర్థన్. వాటిని ఆమని ఆ ముఖంగా సంభావించారు డా.వడ్డెపల్లి కృష్ణ. భవానిది మనలను మనకు గుర్తుచేసే కవిత్వం అంటారు ఎన్‌క్యూబ్. అంతరంగ చిత్రాలు, అమ్మానన్ను క్షమించొద్దు, ఆవిడ కథాసంపుటాలు. ‘‘ప్రస్తుతం నెలకొన్న అనుబంధాల్లో రచయిత్రికెన్నో లొసుగులు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ అపశృతులన్నీ మాసిపోయి ఆరోగ్యకరమైన, ఆనందప్రదమైన, ఆదర్శప్రాయమైన సమాజం ఒకటి ఉద్భవిస్తే ఎంత బాగుండునన్నది ఆమె ఆకాంక్ష. పుట్టినప్పటినుంచీ సాహిత్యంచేస్తున్న ఆలోచన కూడా అ దే’’అంటారు మధురాంతకం రాజారాం గారు ఆవిడ కథల గురించి. ‘‘తను వ్రాస్తున్నదానిలో తనకి కల్తీలేని విశ్వాసం ఉండాలి. చమత్కారం, అతితెలివి, అనవసర భేషజం లేకుండా చేసిన రచనలివి’’అని మెచ్చారు తురగా జానకీరాణి.
సాహితీ విమర్శనాప్రక్రియలో స్వాతంత్య్రానంతర తెలుగు, హిందీ కవిత- తులనాత్మక పరిశీలన అనేది భవానిగారి గొప్ప సిద్ధాంత రచన. ‘ఆసక్తిని కలిగించే ఆమె అధ్యయనం’వారి సాహితీ విమర్శలో కానవస్తుందని డా.జి.బాలశ్రీనివాసమూర్తి అంటారు. రాసింది రంగస్థలానికి ‘బొబ్బిలియుద్ధం’ అనే ఒక చారిత్రక నాటకం. ఒక మహిళ అలాంటి నాటకం రాసి ప్రదర్శింపచేయడమే ఒక విశేషం! అలాగే బాల సాహిత్యంలోనూ ఆవిడ చేసిన అవిరళకృషిని చొక్కాపు వెంకటరమణ, దాసరి వెంకటరమణ, శైలజామిత్ర ప్రభృతులు ప్రశంసించారు. అలాగే, కొర్రపాటి గంగాధరరావు జీవితం-సాహిత్యం ఒక సార్థక రచనగా వెలయించారు.
ఆర్తిని స్ఫూర్తిచేసుకుని సాహిత్య దాహార్తిని కీర్తిమంతంగా మలుచుకుంటున్న ప్రజ్ఞ్ధారీణి భవాని. వారి ర చనల సాహిత్య వివేచన గ్రంథాన్ని డాక్టర్ సి. ఎస్.ఆర్.మూర్తిగారు సంపాదకులుగా ముందుకు తేవడం ముదావహం.

• -వెలుదండ నిత్యానందరావు
• 29/11/2014

శ్రీకృష్ణదేవరాయ జయంత్యుత్సవ
ఉపన్యాసాలు- వ్యాసాలు
సంపాదకులు: డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి
వెల: రూ.150; పుటలు: 160
ప్రతులకు: వేమన అధ్యయన కేంద్రం
తాళ్ళకాల్వ గ్రామం,
గాండ్లపెంట మండలం
అనంతపురం జిల్లా- 515521

డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి యువకోత్సాహంతో సేకరించి ప్రచురించిన ఉపన్యాసాల వ్యాసాల సంకలనం ఇది. రాయలసీమ ప్రత్యేక అస్తిత్వాన్ని ప్రకటించడం ఈ వ్యాసాల లక్ష్యం. 1929నుండి 1936 వరకు రాయలసీమలోని వివిధ ప్రాంతాలలో జరిగిన శ్రీకృష్ణదేవరాయ జయంత్యుత్సవాల్లో విద్వాంసులు చేసిన ప్రసంగాలను, సభల విశేషాలను హరినాథరెడ్డి శ్రీసాధన కౌమోదకి మొదలయిన పత్రికల్లో నుండి సేకరించి పునర్ముద్రించారు. అప్పటివారి భావజాలాలను, ఆ నాటి స్థితిగతులను ఎనబై ఎనిమిదేళ్ళుదాటి వచ్చిన పిదప ఉన్న స్థితిగతులను పోల్చిచూడడానికి ఇలాంటి గ్రంథాలు ఎంతో అవసరం. 1929-2014 మధ్యలో మద్రాసు నుండి విడిపోవడం, ఆంధ్రుల వ్యవహార సరళి పట్ల రాయలసీమవారి భయ సందేహాలు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడడం, రాయలసీమవారే ఎక్కువ కాలం పరిపాలించినా రాయలసీమ క్షామం, దారిద్య్రం తొలగకపోవడం, తెలంగాణా కలవడం, దోపిడీకి గురికావడం, విడిపోవడం మొదలైన పరిణామాలెన్నో సంభవించాయి. ఆంధ్ర తెలంగాణ రాయలసీమ మూడు ప్రత్యేకమైన భిన్నమైన మనస్తత్వాల, సాంస్కృతిక వైరుధ్యాల అపవిత్ర కలయిక ఆంధ్రప్రదేశ్. తెలంగాణ తన దారి తాను చూసుకొంది. ఇదే తరుణంలో పనిలోపనిగా రాయలసీమ కూడ ఒక ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా అవతరించి ఉంటే బాగుండేదేమో! బైరెడ్డి రాజశేఖరరెడ్డి లాంటి ఏ ఒకరిద్దరో గొంతు వినిపించారు. కాని అది ఎందుకో పుంజుకోలేదు. భవిష్యత్తులో జరుగబోయే పరిణామమదే.
1926లో వప్పూరు రామాచార్యుల సంపాదకత్వంలో వచ్చిన శ్రీసాధన పత్రిక రాయలసీమ గొంతును బలంగా వినిపించింది. 1929-1932ల మధ్య జరిగిన ఈ ఉత్సవాల్లో గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు, వప్పూరు రామాచార్యులు, చిలుకూరి నారాయణరావు, రొద్దం హన్మంతరావు, రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, కల్లూరి సుబ్బారావు, వార్త కవి రామచంద్రరావు, కడప కోటిరెడ్డి, నాగపూడి కుప్పుస్వామయ్య, గార్లదినె్న సుబ్బారావు, అడవి లక్ష్మీనరసింహరావు లాంటి దిగ్గజాలు పాల్గొన్నారు.
గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు పెనుగొండలో 1929 ఫిబ్రవరి 22న జరిగిన కృష్ణదేవరాయ జయంత్యుత్సవ సభలో అన్న మాటలకు నేటికీ ప్రాసంగికత ఉన్నట్లే ఉంది. నిన్నమొన్నటి వరకు రాయలసీమవారే ఆంధ్రులలో నుత్తములు. తూర్పునాటివారన్న యేవగింపు. వారు తండోపతండములుగ వచ్చి యిచట యాచన చేయుచుండెడు పేదలు. కృష్ణానది డెల్టా యేర్పడిన వెనుక వారైశ్వర్యవంతులైరి. మన తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు యింకను విట్టి స్థితిలో నున్నదో తెలియదు (పుట.28). మొదటినుండి రాయలసీమ వారికి ఆంధ్రుల పట్ల అనుమానమే ముఖ్యంగా విశ్వవిద్యాలయ స్థాపన దగ్గర గొడవ వచ్చింది. రాజధాని విషయమై తగాదా వచ్చింది. శ్రీ్భగ్ ఒప్పందం. ఇంతేగాక బళ్ళారి, హోసూరు లాంటి రాయలసీమ ప్రాంతాలు కర్ణాటకలో కలపడం రాయలసీమ చరిత్రలో క్షంతవ్యంకాని అంశం.
కేవలం కృష్ణరాయల సూచకంగా కాకుండా సంగమ వంశస్థాపకులైన హరిహర బుక్కరాయల నుండి ఆరవీటి వంశీయుడైన అళియరామరాయల దాకా పరిపాలించిన సీమనుద్దేశించి రాయలసీమ అని పేరు పెట్టారట. సీడెడ్ డిస్ట్రిక్ (దత్తమండలం) అన్న కర్ణకఠోరమైన అసభ్య అవాచ్య నామాన్ని తీసేయడానికి నంద్యాలలో జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభలో ఆనాటి పెద్దలందరు తీర్మానించి వ్యవహారంలోకి తెచ్చారు. (పుట.40). కృష్ణదేవరాయలకు సంబంధించిన అనేక విషయాలను చరిత్ర పుస్తకాలలో చదువుకోవచ్చు. ఆనాటి రాయలసీమ పెద్దల పేర్లను స్మరించుకొనే అవకాశాన్ని ఈ పుస్తకం కలిగ

అంతర్జాలంలో అ‘ద్వితీయం’

ఇంటర్ పూర్తయ్యాక ఏ కోర్సులో చేరాలి? మిగతావారి కంటే భిన్నంగా ఏదైనా అద్భుతం సాధించాలి! తన అభిరుచికి తగ్గట్టుగా విదేశాల్లో చదివి సత్తా చూపాలి! – కార్తీక్ బుర్రలో బోలెడన్ని ఆలోచనలు *** ఇంటికొచ్చే అతిథులు మెచ్చేలా కొత్తరకం వంట ఏదైనా చేయాలి! తన ఆతిథ్యాన్ని వారు కలకాలం గుర్తుంచుకోవాలి! అయితే, ఇప్పటికిప్పుడు రుచికరమైన మంచి వంటకం చేయడం సాధ్యమా? – సరిత మదిలో సవాలక్ష సందేహాలు *** అర్జెంటుగా యోగా నేర్చుకోవాలి.. పెళ్లికి ముందే ఊబకాయం తగ్గించుకుని నాజూగ్గా మారాలి.. కానీ, పొద్దునే్న లేవాలంటే విపరీతమైన బద్ధకం.. తనకు యోగా నేర్పే గురువెవరు..? – ప్రియాంకకు ఏం చేయాలో పాలుపోని పరిస్థితి *** మనసులో చెలరేగే భావాలకు అక్షర రూపం ఇచ్చేలా కవితలు, కథలు రాయడమంటే ఎంతో ఇష్టం.. సాహిత్యం, భాషపై మమకారం ఉన్న వారితో తన మనోభావాలను పంచుకోవడం ఎలా? – ఇరవై ఏళ్ల యామినికి ఇదో ఇరకాటం *** … ఇలా ఎనె్నన్నో ఆశలు, ఆశయాలు, ఆకాంక్షలు ఉన్నవారికి దిశానిర్దేశం చేస్తూ ‘ఆత్మీయ నేస్తం’గా నిలుస్తోంది- ‘అంతర్జాలం’. వారు, వీరు అనే తేడా లేదు… వయోభేదం అసలే లేదు.. విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, వ్యాపారులు, వయోవృద్ధులు, గృహిణులు.. ఇలా అన్ని వర్గాల వారూ నేటి ఆధునిక యుగంలో ఇంటర్నెట్‌ను విరివిగా వాడుతూ తమ జీవనశైలిని మార్చుకుంటున్నారు. ‘అక్షరాలు రాని వారు నిరక్షరాస్యులు’- ఇది నిన్నటి మాట. ‘అంతర్జాలం వాడని వారు అన్నింటా వెనుకబడిన వారే’- ఇది ఇప్పటి మాట. దైనందిన జీవితంతో ఇంటర్నెట్ ఇంతలా పెనవేసుకుపోయింది. ఇంకా ‘అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం’గానే పరిగణింపబడుతున్న భారత్‌లో ఇటీవలి కాలంలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య అనూహ్యంగా పెరిగింది. ఈ ఏడాది చివరి నాటికి మన దేశంలో ‘ఆన్‌లైన్’ వినియోగదారుల సంఖ్య 302 కోట్లకు చేరుకుంటుందని ఐఎఎంఎ (ఇంటర్నెట్ అండ్ మొబైల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా) తాజా నివేదిక చెబుతోంది. అగ్రరాజ్యమైన అమెరికాను వెనక్కి నెట్టేసి అంతర్జాల వినియోగంలో రెండోస్థానానికి భారత్ చేరుకోబోతోంది. 600 మిలియన్ల వినియోగదారులతో మొదటి స్థానంలో ఉన్న చైనాను రాబోయే కాలంలో మన దేశం అధిగమించే అవకాశాలు లేకపోలేదని నిపుణులు తేల్చి చెబుతున్నారు. అన్నింటికీ ఆధారమై… ఉదయం లేచింది మొదలు తిరిగి రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ అన్ని వ్యవహారాలకూ అంతర్జాలంపై ఆధారపడక తప్పని రోజులివి. పలు రకాల పన్నులు చెల్లించాలన్నా, పాస్‌పోర్టుకు దరఖాస్తు చేయాలన్నా, వంట గ్యాస్ బుక్ చేయాలన్నా, పెళ్లి సంబంధాలు చూడాలన్నా, ఇంట్లోనే కూర్చుని ఎక్కడో అధ్యాపకులు చెప్పే పాఠాలు వినాలన్నా, రైలు, బస్, విమానం టిక్కెట్లు రిజర్వు చేసుకోవాలన్నా, కొత్తరకం వంటలు నేర్చుకోవాలన్నా, ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు, ఆన్‌లైన్ బ్యాంకింగ్‌కు, షేర్ మార్కెట్లో పెట్టుబడులు పెట్టాలన్నా, ధ్రువీకరణ పత్రాలు పొందాలన్నా … ఇలా ఒకటేమిటి? అన్ని రకాల అవసరాలకూ అంతర్జాలాన్ని ఆశ్రయించాల్సిందే. ఇంటర్నెట్ సేవలు ‘ఇంతింతై వటుడింతై’ అన్నట్టు అంచనాలకు మించి విస్తరిస్తుండగా మరోవైపు సెల్‌ఫోన్ల వినియోగం తప్పనిసరైంది. అంతర్జాలానికి అనుసంధానంగా ‘సెల్‌ఫోన్ ఆధారిత టెక్నాలజీ’ అన్ని వర్గాల వారిలో అనూహ్య మార్పులు తెస్తోంది. వ్యక్తిగతానికే కాదు, సామాజిక ప్రయోజనాలకూ వెబ్‌సైట్లు దోహద పడుతున్నాయి. మహారాష్టల్రో ఓ స్వచ్ఛంద సంస్థ హెచ్‌ఐవి వ్యాధి ప్రభావంపై గ్రామీణులకు అర్థమయ్యేలా మొబైల్ ద్వారా సైన్స్ పాఠాలు బోధిస్తోంది. పాఠశాలల్లో పిల్లల హాజరీపై ఏరోజుకారోజు తల్లిదండ్రులకు ఒడిశా ప్రభుత్వం సందేశాలు పంపుతోంది. గుజరాత్‌లో ‘ఇ-మమతా హెల్త్’ పేరుతో గర్భిణులకు ఆరోగ్య సూత్రాలను మెసేజీల ద్వారా అందజేస్తున్నారు. అవినీతిని, అరాచకాలను ఎదిరించే వారికి నేడు సామాజిక వెబ్‌సైట్లు పదునైన ఆయుధాలు. వీడియో టేపుల్ని యూట్యూబ్‌లోకి ఎక్కిస్తూ అక్రమార్కుల బండారం బయటపెట్టేందుకూ అంతర్జాలం దోహద పడుతోంది. ఇంటర్నెట్ జీవితాల్ని మార్చేస్తోంది. రాజకీయాలను శాసిస్తోంది. స్వచ్ఛంద సేవకు ఆసరా ఇస్తోంది. ‘లోకల్ టాలెంట్’ గ్లోబల్ స్థాయిలో సత్తా చాటుతోంది. అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తోంది. విజ్ఞాన కాంతులను వెదజల్లుతోంది. నేర పరిశోధనకు అండగా నిలుస్తోంది. ఇలా ‘అంతర్జాల సాధికారత’ సమాజంపై అపార ప్రభావం చూపుతోంది. ‘ఎక్కడ అంతర్జాలం ఉండునో అక్కడ ప్రగతి వెలుగులు ప్రసరించును..’- ఇది సరికొత్త ఆర్థిక మంత్రం అంటే అతిశయోక్తి కాదు. విద్య, వైద్యం, పౌష్టికాహారం వంటి విషయాల్లో మన దేశం ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నా- ఇంటర్నెట్ వినియోగం, సెల్‌ఫోన్ కనెక్షన్ల విషయంలో మాత్రం శరవేగంగా దూసుకుపోతోంది. ఇంట్లో టాయిలెట్ లేకున్నా చేతిలో సెల్‌ఫోన్ తప్పనిసరైంది. మొట్టమొదట- సమాచారం తెలుసుకోవడం, దాన్ని ఇతరులతో పంచుకోవడంతో ప్రారంభమైన అంతర్జాల వినియోగం ఇపుడు ‘జీవితమంత విశాలం’గా విస్తరించింది. అది ఎంతలా మారిందంటే కంప్యూటర్‌కు, స్మార్ట్ఫోన్‌కు జీవితాన్ని అర్పించుకునే పరిస్థితి వచ్చేసింది. ఉదయం నిద్ర లేచాక యోగా పాఠాలు, ఆధ్యాత్మిక విషయాలకు వెబ్‌సైట్ చూడాల్సిందే. ఆ తర్వాత కాఫీ తాగుతూ ఈ-మెయిల్స్ చూసుకోవడం, ట్విటర్‌లో ట్వీట్లు చదవడం, ఫేస్‌బుక్‌లో మిత్రులను కలుసుకోవడం, ఆఫీసులో ఉన్నా లంచ్ టైమ్‌లో సరికొత్త మొబైల్ అప్లికేషన్స్ (ఆప్స్) కోసం అనే్వషించడం, ఇంటికొచ్చాక భార్యతో ముచ్చటిస్తూ ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ చేయడం, నిద్రపోయే ముందు వెబ్‌సైట్ల నుంచి పాత పాటలు, కమ్మటి సంగీతం డౌన్‌లోడ్ చేసుకుని వినడం… ఇలా రోజంతా నీడలా- మన వెంటే ఇంటర్నెట్ అనివార్యమైంది. రాజకీయాలకు వేదికై… భారీ బహిరంగ సభలు, పెద్ద పెద్ద హోర్డింగులు, టీవీల్లో ప్రకటనల వల్ల అధిక వ్యయప్రయాసలు తప్ప అందరినీ ప్రభావితం చేయలేమన్న నిజాన్ని గ్రహించి ఇపుడు రాజకీయ పార్టీలు ఓటర్లను అంతర్జాల వేదికపై ప్రసన్నం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఎంతోమంది నేతలు ఫేస్‌బుక్, ట్విటర్‌లో ఖాతాలు తెరిచి తమ మనోభావాలను ఎప్పటికప్పుడు సామాజిక వెబ్‌సైట్లలో బహిర్గతం చేస్తున్నారు. ఎన్నికల సమయంలో ఓటర్లను వలలో వేసుకునేందుకు- నేరుగా వారికే మెసేజీలు పంపుతూ రాజకీయ పార్టీలు సరికొత్త వ్యూహాలకు పదును పెడుతున్నాయి. ఎన్నికల ప్రణాళికలు, నేతల వ్యవహార శైలిపై ఓటర్లు కూడా సామాజిక వెబ్‌సైట్లలో చురుగ్గా స్పందిస్తున్నారు. వాగ్దాన భంగానికి పాల్పడే నేతలను వెబ్‌సైట్లలో పదునైన మాటలతో ఎండగడుతున్నారు. జాతీయ పార్టీలే కాదు, పలు ప్రాంతీయ పార్టీలు కూడా సొంతంగా వెబ్‌సైట్లను నిర్వహిస్తూ ప్రజలతో మమేకం అయ్యేందుకు తాపత్రయ పడుతున్నాయి. బహిరంగ సభలకు వెళ్లేందుకు, టీవీల్లో ప్రకటనలు చూసేందుకు తీరిక లేని ఓటర్లు కచ్చితంగా ఎస్‌ఎంఎస్‌లకు, ఈ-మెయిల్స్‌కు స్పందిస్తారన్న విషయం గ్రహించి నేతలు సామాజిక మీడియా వైపే మొగ్గు చూపుతున్నారు. ట్విటర్‌లో నేతల కబుర్లు, బ్లాగుల్లో వారి సందేశాలు ఓటర్లపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ ఏడాది జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో రాజకీయ పార్టీలు తమ ప్రచారానికి సామాజిక మీడియాను ప్రధాన వేదికగా చేసుకోవడం తెలిసిందే. పోలింగ్ శాతం పెంచేందుకు రాబోయే కాలంలో ‘ఆన్‌లైన్ ఓటింగ్’ కార్యరూపం దాల్చినా ఆశ్చర్యపోనక్కర్లేదు. ఇక- ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులూ కలిసి టెక్నాలజీ సాయంతో కొత్త విషయాలను నేర్చుకునే దిశగా ఆధునిక పాఠశాలలు అడుగులు వేస్తున్నాయి. మారుమూల ప్రాంతాల్లో సైతం అంతర్జాల సౌకర్యం అందుబాటులోకి రావడంతో డిజిటల్ క్లాస్ రూములు, ఆడియో వీడియో సెంటర్లు దర్శనమిస్తున్నాయి. మరోవైపు మొబైల్ లెర్నింగ్ (ఎం-లెర్నింగ్) విధానం విశ్వవ్యాప్తం కాబోతోంది. అధ్యాపకుల్లో బోధనా నైపుణ్యాలు, విద్యార్థుల్లో జీవన నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచేందుకు ఈ విధానం దోహదం చేస్తుంది. అమెరికాపై ఆధిక్యత… మన దేశంలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య ప్రస్తుతం 213 మిలియన్లు కాగా, ఈ ఏడాది డిసెంబర్ నాటికి 32 శాతం వృద్ధితో- 302 కోట్లకు చేరుకుంటుందని ఐఎఎంఎ (ఇంటర్నెట్ అండ్ మొబైల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా) నిపుణులు తమ తాజా నివేదికలో పేర్కొన్నారు. 2015 నాటికి ఈ సంఖ్య 354 మిలియన్లు దాటుతుందని వారు చెబుతున్నారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చూస్తే ఇంటర్నెట్ వినియోగంలో భారత్ ఇపుడు మూడో స్థానంలో ఉంది. 600 మిలియన్ల వినియోగదారులతో చైనా ప్రథమ స్థానంలో, 279 మిలియన్ వినియోగదారులతో అమెరికా రెండో స్థానంలో నిలిచాయి. ఈ ఏడాది అంతానికి ‘పెద్దన్న’ అమెరికాను వెనక్కి నెట్టేసి రెండో స్థానాన్ని భారత్ కైవసం చేసుకోబోతోంది. మన దేశంలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య పది మిలియన్ల నుంచి వంద మిలియన్లకు చేరుకోవడానికి దశాబ్ద కాలం పట్టింది. కేవలం గత మూడేళ్లలో ఈ సంఖ్య వంద మిలియన్ల నుంచి 200 మిలియన్లకు చేరుకుంది. అయితే, 200 మిలియన్ల నుంచి 300 మిలియన్లకు చేరుకోవడానికి ఒక్క ఏడాది వ్యవధి చాలని నిపుణులు విశే్లషిస్తున్నారు. దేశ వ్యాప్తంగా ఈ ఏడాది అక్టోబర్ నాటికి 278 మిలియన్ల మంది నెట్ వినియోగదారులుండగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 177 మిలియన్ల మంది (ఏడాది కాలంలో 29 శాతం వృద్ధి) వినియోగదారులున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాలకు సంబంధించి ఈ సంఖ్య వచ్చే నెలాఖరుకు 190 మిలయన్లకు, 2015 జూన్ నాటికి 216 మిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నెట్ వినియోగం 39 శాతం మేరకు పెరిగింది. గత నెలాఖరుకు పల్లెల్లో అంతర్జాల వినియోగదారుల సంఖ్య 101 మిలియన్లు కాగా, ఈ ఏడాది చివరినాటికి 112 మిలియన్లకు, వచ్చే జూన్ నాటికి 138 మిలియన్లకు చేరుకోవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇక, దేశ వ్యాప్తంగా 278 మిలియన్ల మంది మొబైల్ ఫోన్లను వాడుతుండగా, వారిలో ప్రస్తుతం 159 మిలియన్ల మంది నెట్ కనెక్షన్ కలిగి ఉన్నారు. ఈ ఏడాది అంతానికి సెల్‌ఫోన్లలో నెట్‌ను వినియోగించేవారి సంఖ్య 173 మిలియన్లకు, 2014 జూన్‌కు 185 మిలియన్లకు చేరుకుంటుంది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో 119 మిలియన్ల మంది, గ్రామాల్లో 40 మిలియన్ల మంది ఇపుడు సెల్‌లో వెబ్‌సైట్లను వీక్షిస్తున్నారు. వచ్చే నెలాఖరుకు పట్టణాల్లో 128 మిలియన్లు, పల్లెల్లో 45 మిలియన్ల మేరకు మొబైల్‌లో నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య పెరగనుంది. శాశ్వతంగా నెట్ కనెక్షన్ తీసుకోకుండా ఏరోజుకారోజు డబ్బు చెల్లిస్తూ అంతర్జాలాన్ని వీక్షించే వారి సంఖ్య మన దేశంలో ఎక్కువగా ఉంది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో అధిక శాతం మంది సమాచార సేకరణకు, సామాజిక వెబ్‌సైట్లను చూసేందుకు,ఈ-మెయిల్స్‌కు, శోధన (సెర్చి)కు నెట్‌ను ఎక్కువగా వాడుతున్నారు. అయితే, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వినోదం కోసమే (87 శాతం) అంతర్జాల వేదికను ఆశ్రయిస్తున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో సెల్‌ఫోన్లలో ఇంటర్నెట్ వినియోగదారుల సంఖ్య అనూహ్యంగా పెరుగుతుందని నిపుణులు గణాంకాలను వల్లెవేస్తున్నారు. నెట్ వినియోగదారుల్లో 90 శాతం మంది సమాచార సేకరణ కోసం మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఈ-మెయిల్స్ కోసం 78 శాతం మంది నెట్‌ను వాడుతున్నారు. 75 శాతం మంది సామాజిక వెబ్‌సైట్ల కోసం దీన్ని వినియోగిస్తున్నారు. 69 శాతం మంది వినోదం కోసం నెట్‌ను ఎంచుకుంటున్నారు. వీడియోలు, ఆన్‌లైన్ గేమ్స్, సంగీతం, పాటలు, ఆన్‌లైన్ షాపింగ్, సరికొత్త ఆప్స్ కోసం నెట్‌ను ఆశ్రయిస్తున్న వారి సంఖ్య అధికంగా ఉంటోంది. అందుబాటులోకి వచ్చిన సాంకేతిక నైపుణ్యంతో మనం అంబరవీధిన దూసుకుపోతామా? విలువల్ని మరచి పాతాళానికి దిగజారుతామా? అన్నది మన చేతుల్లోనే ఉంది. మంచి, చెడులతో సాంకేతికతకు సంబంధం లేదు. అదంతా మనిషి విచక్షణపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. సాంకేతిక సామర్థ్యం వినాశనానికా? వికాసానికా? అన్నది తేల్చుకోవాల్సింది మనమే. అంతర్జాలం కూడా ఓ అణుబాంబు లాంటిదే! దాన్ని మానవ కళ్యాణానికి, సమాజ హితానికి వాడుకోవడం అందరి కర్తవ్యం. * ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ అదరహో! ఇంటి నుంచి కాలు కదపకుండానే అవసరమైన వస్తువులను ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ ద్వారా కొనుగోలు చేయడం మన దేశంలో ఇటీవలి కాలంలో పెరిగింది. పల్లెలు, పట్టణాలనే తేడా లేకుండా ఇంటర్నెట్ వినియోగం భారీగా పెరగడంతో దేశంలో ఇ-కామర్స్ కొత్తపుంతలు తొక్కుతోంది. ప్రస్తుతం మన దేశంలో ఈ-కామర్స్ మార్కెట్ విలువ 18,600 కోట్లు దాటిందని విశే్లషకుల అంచనా. మరో రెండేళ్లలో అంటే 2016 నాటికి భారత్‌లో ఈ-కామర్స్ మార్కెట్ 15 బిలియన్ డాలర్ల (93వేల కోట్ల రూపాయలు)కు చేరుకుంటుందని ‘సెర్చింజన్’ దిగ్గజం గూగుల్ తాజా నివేదికలో పేర్కొంది. 2012లో మన దేశంలో ఆన్‌లైన్‌లో కొనుగోళ్లు చేసేవారి సంఖ్య 80 లక్షలు కాగా, ప్రస్తుతం ఆ సంఖ్య 3.5 కోట్లకు చేరింది. ఎలక్ట్రానిక్స్, దుస్తులు, సౌందర్య సాధనాలు, పాదరక్షలు, ఫర్నిచర్… ఇలా అన్ని రకాల వస్తువులను ఇళ్లలో కూర్చునే ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ ద్వారా కొనుగోలు చేయడం ఇపుడు ఫ్యాషన్‌గా మారింది. 2016 నాటికి ఆన్‌లైన్ షాపర్ల సంఖ్య 10 కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు సంబంధించి ప్రధాన నగరాల్లో సర్వే నిర్వహించగా, రాబోయే 12 నెలల కాలంలో తాము అన్ని రకాల కొనుగోళ్లను ఆన్‌లైన్ ద్వారానే చేస్తామని 71 శాతం మంది స్పష్టం చేశారు. ఇంటర్నెట్ వినియోగం విస్తరించడం, ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ పట్ల విశ్వసనీయతతో తమ వ్యాపారం రాబోయే కాలంలో అనూహ్యంగా పెరగడం ఖాయమని ప్రముఖ ఈ-కామర్స్ సంస్థలు ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఫ్లిప్‌కార్డ్, ఆమెజాన్, స్నాప్‌డీల్ వంటి సంస్థలే కాకుండా దేశంలో ప్రముఖ ఉత్పత్తిదారులు సైతం సొంతంగా వెబ్‌సైట్లను ఏర్పాటు చేసుకుని ఈ-కామర్స్ రంగంలో అడుగుపెట్టేందుకు సుముఖత చూపుతున్నారు. 2016 నాటికి నమోదు కానున్న 10 కోట్ల మంది ఆన్‌లైన్ షాపర్లలో 4 కోట్ల మంది మహిళలు ఉంటారని గూగుల్ అంచనా వేసింది. పురుషులతో పోల్చితే మహిళలే ఎక్కువగా ఆన్‌లైన్‌లో షాపింగ్ చేస్తున్నారు. సౌందర్య సాధనాలు, గృహాలంకరణ, పిల్లల వస్తువులు, ఆభరణాలు వంటివి మహిళలు విరివిగా కొంటున్నారు. డిస్కౌంట్లు, ఇతర రాయితీలు, ఉచిత పథకాలు, ఇళ్ల వద్దకే సరకులను చేర్చడం వంటి కారణాలతో ఎంతోమంది ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు ఇష్టపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా స్మార్ట్ఫోన్ల వినియోగం పెరగడంతో ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ చేసే వారి సంఖ్య అధికమైంది. ప్రతి ముగ్గురు ఆన్‌లైన్ షాపర్లలో కనీసం ఒకరు మొబైల్ ద్వారా కొనుగోళ్లకు ఆర్డర్ చేస్తున్నారు. మొబైల్ ఫోన్ల ద్వారా తమకు అవసరమైన వస్తువుల కోసం గూగుల్‌లో ‘సెర్చి’ చేస్తున్న వారి సంఖ్య అనూహ్యంగా పెరిగింది. ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌కు ఇష్టపడుతున్నా ఈ పద్ధతిలో ఇపుడు కొన్ని అసౌకర్యాలు లేకపోలేదని 62 శాతం మంది వినియోగదారులు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. తాము కోరుకోని వస్తువులు లేదా నాణ్యతపరంగా లోపాలున్న వాటిని వెనక్కి పంపడం (రిటర్న్) సంక్లిష్టంగా, ఖర్చుతో కూడిన వ్యవహారంగా ఉందని వారు అంటున్నారు. కాగా, షాపింగ్ మాల్స్‌లో కొనుగోళ్లు చేసేవారిలో 55 శాతం మంది ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌లో వస్తువుల నాణ్యత, ఆర్థిక లావాదేవీల్లో భద్రత వంటి విషయాలపై అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. నాణానికి రెండో వైపు.. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం సర్వత్రా విస్తరించి, ఇంటర్నెట్ వినియోగం అనూహ్యంగా పెరిగిన నేపథ్యంలో కొన్ని విపరిణామాలు సైతం చోటు చేసుకుంటున్నాయి. బూతు వెబ్‌సైట్లు, ఆన్‌లైన్ గేమింగ్, క్రికెట్ బెట్టింగ్‌ల వైపు ఎంతోమంది యువకులు మొగ్గు చూపుతున్నారు. మహిళలను వేధిస్తూ వారిని లొంగదీసుకునేందుకు కొందరు యువకులు ఫేస్‌బుక్ వంటి సామాజిక వెబ్‌సైట్లను దుర్వినియోగం చేస్తున్నారు. మహిళలకు సంబంధించి అసభ్యకర వ్యాఖ్యలు, అశ్లీల ఫొటోలను వెబ్‌సైట్లలో ఉంచడం ద్వారా కొందరు యువకులు వేధింపు చర్యలకు పాల్పడుతున్నారు. కంప్యూటర్లలో, సెల్‌ఫోన్లలో వెబ్‌సైట్లను వినియోగించే వారి సంఖ్య ఎంతగా పెరుగుతోందో.. అంతే వేగంతో పెడ పోకడలు విస్తరిస్తున్నాయి. ఇంటర్నెట్‌లో ‘పోర్న్’ (అశ్లీల) చిత్రాలు చూసే వారి సంఖ్య భారీగా పెరుగుతోంది. ఈ సైట్లను చూడడం కొంతమంది యువతకు వ్యసనంగా మారుతోంది. ఫలితంగా మహిళలపై లైంగిక వేధింపులు, అత్యాచారాలు అధికమవుతున్నాయని సామాజిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. భారత్‌కు సంబంధించి- అశ్లీల వెబ్‌సైట్లు చూసే వారిలో హింసా ప్రవృత్తి అధికమవుతోందని లండన్‌కు చెందిన ‘రెస్క్యూ’ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ నిర్వహించిన తాజా అధ్యయనంలో తేటతెల్లమైంది. అశ్లీల చిత్రాలను చూడడం వల్ల కలిగే అనర్థాల గురించి ఆ సంస్థ విద్యార్థుల్లో చైతన్యం కలిగిస్తోంది. హైదరాబాద్ సహా దేశంలో పలు నగరాల్లో ఆ సంస్థ విద్యార్థులను సర్వే చేయగా అనేక ఆందోళనకర అంశాలు వెలుగు చూశాయి. 21 శాతం మంది విద్యార్థులు అశ్లీల చిత్రాలు, సామూహిక అత్యాచారాల సంఘటనలను చూసేందుకు ఇష్టపడుతున్నారు. తొమ్మిదేళ్ల వయసు నుంచే కొందరు బూతు వెబ్‌సైట్లు చూస్తున్నారు. కొందరు యువకులైతే వారానికి కనీసం నాలుగు గంటల చొప్పున అశ్లీల దృశ్యాలను చూస్తూ.. నిజజీవితంలోనూ తాము అలాగే చేయాలని ఆరాటపడుతున్నారు. బూతు చిత్రాల ప్రభావంతో కొందరు ఇష్టారాజ్యంగా లైంగిక కోర్కెలు తీర్చుకుంటూ ప్రమాదకరమైన వ్యాధుల బారిన పడుతున్నారు. హింసాత్మక అత్యాచారాలు, పిల్లలపై అకృత్యాలు చూసేందుకు మొగ్గు చూపే యువత సంఖ్య అధికంగానే ఉంటోంది. ఈ వెబ్‌సైట్లను చూసే వారిలో కనీసం 10 శాతం మంది లైంగిక నేరాలు పాల్పడుతున్నారు. అశ్లీల వెబ్‌సైట్లు చూసే విద్యార్థుల్లో 53 శాతం మంది చిన్నపిల్లలకు సంబంధించి లైంగిక చర్యలను చూసేందుకు బానిసలవుతున్నారు. ఇంటర్నెట్ కేఫ్‌లపై ఎలాంటి నిఘా లేకపోవడంతో- వాటిలో బూతు సైట్లు చూసే వారి సంఖ్య నానాటికీ అధికమవుతోంది. ఐటి చట్టం ప్రకారం అశ్లీల వెబ్‌సైట్లను నిరోధించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ ఆ దిశగా చర్యలు అంతంత మాత్రంగానే ఉంటున్నాయి. ట్విట్టర్.. లీడర్.. బిజెపి ప్రచార రథసారథిగా ఈ ఏడాది సాధారణ ఎన్నికల్లో ఆసేతుహిమాచలం ప్రభంజనం సృష్టించి, దేశ ప్రధానిగా ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్న నరేంద్ర మోదీ తాజాగా మరో ఘనతను సొంతం చేసుకున్నారు. ప్రముఖ సామాజిక వెబ్‌సైట్ ‘ట్విటర్’లో అక్షరాలా ఎనిమిది మిలియన్ల మంది అనుచరుల (్ఫలోవర్స్)తో మోదీ ప్రపంచంలోనే మూడో స్థానాన్ని కైవసం చేసుకున్నారు. ట్విటర్‌లో 43 మిలియన్ల మంది అనుచరులతో అమెరికా అధ్యక్షుడు బారక్ ఒబామా ప్రథమ స్థానంలోను, క్రైస్తవ మతపెద్ద పోప్ ఫ్రాన్సిస్ 14 మిలియన్ల మంది అనుచరులతో ద్వితీయ స్థానంలోను ఉన్నారు. గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పటి నుంచే మోదీ సామాజిక మీడియాను ప్రజలతో మమేకమయ్యేందుకు ప్రచార వేదికగా మలచుకున్నారు. భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రచార సారథిగా బాధ్యతలు చేపట్టాక ఎన్నికల సమయంలో ఆయన ట్విటర్ వంటి సామాజిక వెబ్‌సైట్లతో ముందుకు దూసుకుపోయారు. ఎన్నికల్లో బిజెపి అఖండ విజయం సాధించి, ఈ ఏడాది మే నెలలో మోదీ ప్రధాని పదవి చేపట్టిన తర్వాత ‘ట్విటర్’లో ఆయన అనుచరుల సంఖ్య రెట్టింపయ్యింది. ట్విటర్ ద్వారా తన మనోభావాలను ఎప్పటికప్పుడు జనంతో పంచుకుంటూ ఆయన ముందుకు దూసుకుపోతున్నారు. ప్రధాని పదవి చేపట్టిన సమయంలో ట్విటర్‌లో ఆయన అనుచరుల సంఖ్య నాలుగు మిలియన్లు మాత్రమే. ఆరు నెలల వ్యవధిలోనే ఆ సంఖ్య రెండింతలైంది. ఎన్నికల్లో మోదీ గెలిచినపుడు ఆయనను అభినందిస్తూ 70,586 ‘ట్వీట్లు’ నమోదయ్యాయి. భారత్‌కు సంబంధించి ఇదే ఇప్పటికీ ఓ రికార్డుగా నిలిచిపోయింది. కాగా, విదేశీ పర్యటనలో ఉండగా ‘ట్విటర్ మిర్రర్’ను వాడిన తొలి ప్రధానిగా ఆయన ప్రపంచ స్థాయిలో కొత్త రికార్డును దక్కించుకున్నారు. ‘ట్విటర్ మిర్రర్’ అనే ప్రక్రియ ద్వారా బహిరంగ సభలో మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి తన వెనుక దృశ్యాలను సైతం తల తిప్పకుండా చూసుకునే వీలుంది. ఇటీవల ఆస్ట్రేలియాలో పర్యటన సందర్భంగా ఆ దేశ ప్రధాని టోనీ అబ్బోట్‌తో ఓ సభలో పాల్గొన్నపుడు, క్వీన్స్‌ల్యాండ్ వర్సిటీ విద్యార్థులను కలుసుకున్నపుడు ‘ట్విటర్ మిర్రర్’ను తాను వాడినట్లు మోదీ తన ‘ట్వీట్ల’లో పేర్కొన్నారు. ***

• 29/11/2014

దక్షిణాసియా ప్రాంతీయ సహకార సమాఖ్య- సార్క్-దేశాల శిఖర సభ ముగింపు రోజైన గురువారం నాడు మన ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పాకిస్తాన్ పౌర ప్రభుత్వ అధినేత నవాజ్ షరీఫ్‌తో కరచాలనం చేయడం దృశ్య ప్రసార మాధ్యమాలలో ఆవిష్కృతమైంది. ఇదే సమయంలో జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని ఆర్నియా ప్రాంతంలో పాకిస్తానీ ఉగ్రవాద హంతకులు మన సైనిక దళాల స్థావరాలపై ఆత్మాహుతి దాడులకు పాల్పడ్డారు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ ప్రేరిత హింసాకాండ కొనసాగుతోందనడానికి ఇది మరో సాక్ష్యం. ఈ జిహాదీ హంతకులను పాకిస్తాన్ సైనికులు ఆధీన రేఖను దాటించి మన వైపునకు ఉసిగొల్పినట్టు కూడ వెల్లడికావడం నవాజ్ షరీఫ్ నయవంచన విధానానికి మరో సాక్ష్యం. నవాజ్ షరీఫ్ ఖాట్మండులో ఉన్న సమయంలోనే ఈ దాడి జరగడం పూర్వ నిర్ధారిత పథకానికి నిదర్శనం. భారత వ్యతిరేక మతోన్మాద బీభత్సకలాపాలను విడనాడలేదని హంతక నిష్ఠను నిరూపించుకొనడానికి నవాజ్ షరీఫ్ నాయకత్వంలోని పాకిస్తాన్ పౌర ప్రభుత్వం చేస్తున్న నిరంతర ప్రయత్నంలో గురువారం నాటి దాడి భాగం. మన సైనికుల వేషాలను ధరించి మన సైనికులతో కలిసిపోవడం హఠాత్తుగా దాడులకు పాల్పడడం పాకిస్తానీ టెర్రరిస్టులు అనుసరిస్తున్న ఎత్తుగడ. అదేరీతిలో గురువారం కూడ పాకిస్తానీలు మన సైనిక స్థావరాల-బంకర్‌ల-లోకి చొరబడిపోయారు. ఎనిమిది మందిని హత్య చేశారు. నలుగురు టెర్రరిస్టులను హతమార్చడానికి 32 గంటల సమయం పట్టడం పాకిస్తానీ వ్యూహాత్మక పటిమకు నిదర్శనం. సార్క్ సమావేశం జరుగుతున్న సమయంలో మొదలైన దాడి శుక్రవారం కూడ కొనసాగింది. నరేంద్ర మోదీ కాశ్మీర్‌లోని ఎన్నికల ప్రచార సభలో ప్రసంగించడం పూర్వ నిర్ధారిత కార్యక్రమం. అదే సమయంలో దాడులు జరపడం తమ జిహాదీ అస్తిత్వాన్ని చాటుకోవడం పాకిస్తాన్ పౌర ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ఇలా చాటుకోవడం వల్ల మాత్ర మే అధికార పీఠాలను అంటిపెట్టుకొని ఉండడానికి వీలవుతుందన్నది పాకిస్తానీ రాజకీయ నాయకుల విశ్వాసం. పాకిస్తాన్ రాజకీయ వేత్తల సమష్టి స్వభావం అన్యమత విధ్వంసక జిహాదీ తత్వం. పాకిస్తాన్ సైనిక దళాల స్వభావం కూడ అదే. ఇందుకు ప్రధాన కారణం పాకిస్తాన్ ప్రజల సమష్టి స్వభావం అన్యమత విధ్వంసక తత్వం. కొంతమంది ఈ సమష్టి స్వభావానికి అపవాదం కావచ్చుగాక. ఈ మతోన్మాద తత్వం ప్రస్ఫుటించే మాధ్యమం భారత వ్యతిరేకత. అందువల్ల తమ వౌలిక భారత వ్యతిరేకతను పౌర ప్రభుత్వంవారు పదేపదే చాటుకుంటూ ఉండాలి. సైనిక ప్రభుత్వ విశ్వాసం పొందడానికి ఇదే మార్గం. ఈ విశ్వాసం సన్నగిల్లిన తక్షణం సైనిక దళాల వారు పౌర ప్రభుత్వాన్ని తొలగించి వేస్తున్నారు. నరేంద్ర మోదీతో ఖాట్మండు కరచాలనం…ఆధీన రేఖ వద్ద వెన్నుపోటు…నవాజ్ షరీఫ్ వంచన వ్యూహానికి ఇదీ నేపథ్యం. గతంలో వాఘా సరిహద్దు గుండా సీమాంతర బస్సును ప్రారంభించిన సమయంలోనే నవాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వం కార్గిల్‌లోని కిరాయి హంతకులను, సైనికులను ఉసిగొల్పింది. 1999నాటి నుండి కూడ షరీఫ్ స్వభావంలో మార్పు రాలేదనడానికి జమ్మూలోని ఆర్నియా ప్రాంతంలో ప్రస్తుతం జరిగిన హత్యాకాండ నిదర్శనం. ఆర్నియా ఆధీన రేఖకు సమీపంలో ఉన్న ప్రాంతం.
ఖాట్మండులో జరిగిన సార్క్ సమావేశంలో నవాజ్ షరీఫ్‌తో ద్వైపాక్షి చర్చలు జరుపడానికి నిరాకరించడం ద్వారా మన ప్రధానమంత్రి పాకిస్తాన్ నడిపిస్తున్న హింసాకాండ గురించి ఇరుగుపొరుగు దేశాల ధ్యాస పెంచగలిగారు. అంతర్జాతీయ వేదికలపై కాశ్మీరు సమస్యను ప్రస్తావించడానికి అలవాటు పడిన నవాజ్ షరీఫ్ సార్క్ వేదికపై మాత్రం అలాంటి దుస్సాహసానికి ఒడిగట్టలేదు. మనదేశంతో ఎలాగైనా మళ్లీ చర్చలు ప్రారంభించాలన్న తహతహ దీనికి కారణం కావచ్చు. ఇలా చర్చలు ప్రారంభించినట్టయితే భారత వ్యతిరేక హింసాకాండ ప్రాధాన్యం తగ్గిపోతుంది. అంతర్జాతీయంగా పాకిస్తాన్‌కు చెడ్డపేరు సమసిపోతుంది. ఈ నవాజ్ షరీఫ్ ఎత్తుగడ ఖాట్మండులో బెడిసి కొట్టింది. భారత దేశాన్ని యుద్ధంలో ఓడించలేని పాకిస్తాన్..సాయుధులను, ఉగ్రవాదులను, బీభత్సకారులను ఉసిగొల్పి ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం సాగిస్తోందని అమెరికా ప్రభుత్వం గత నాలుగవ తేదీన బహిరంగంగా ప్రకటించింది. అమెరికా ప్రభుత్వం వారు పాకిస్తాన్‌ను ఇలా బహిరంగంగా ఉగ్రవాద వ్యవస్థగా నిర్ధారించినట్టయింది. అమెరికాకు అంతర్జాతీయంగా ఉన్న పలుకుబడి కారణంగా అనేక దేశాల ప్రభుత్వాలు పాకిస్తానీ బీభత్సకాండను ఇప్పుడు గుర్తించగలిగాయి. అందువల్ల దేశం వెలుపల ఈ చెడ్డపేరును తగిలించుకోవడం నవాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వానికి తక్షణ సమస్యగా మారి ఉంది. మన ప్రభుత్వం చర్చలకు అంగీకరించి నట్టయితే అమెరికా నిర్ధారణకు, అంతర్జాతీయ అభిప్రాయాలకు విలువలేకుండా పోతుంది. ఎందుకంటె పాకిస్తాన్ జరుపుతున్న హింసాకాడకు ప్రధానంగా బలియవుతున్నది భారతీయులే…
సరిహద్దులలో కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించడం మానుకోనంతవరకు పాకిస్తాన్‌తో చర్చల ప్రసక్తే లేదన్నది ప్రస్తుత మన ప్రభుత్వ విధానం. బీభత్సకారులను ఉసికొల్పడం మాననంతవరకు పాకిస్తాన్‌తో సకల విధమైన సంబంధాలను తెగతెంపులు చేసుకోవడం మన విధానం కావాలి. నేపాల్ తదితర సార్క్ దేశాల ఒత్తడికి లొంగిన కారణంగా సమష్టి ఇంధన నిధి ఒప్పందానికి నవాజ్ షరీఫ్ ఖాట్మండులో మద్ద తు పలుకవలసి వచ్చింది. సార్క్ దేశాలలో క్రమంగా తమ దేశం ఒంటరి అయిపోకుండా నిరోధించడానికే ఈ ఒప్పందానికి నవాజ్ షరీఫ్ అంగీకరించాడు. ఈ ఒప్పందాన్ని మనదేశం ప్రతిపాదించింది కాబట్టి ఇది మన ప్రభుత్వానికి వ్యూహాత్మక విజయం. తమ దేశంలో జరిగిన సభా వేదికపై భారత పాకిస్తాన్ ప్రధానులు కరచాలన లాంఛనాన్ని నిర్వహించాలన్న నేపాల్ ప్రభుత్వ అభ్యర్థనను మన్నించడం ద్వారా నరేంద్ర మోదీ రెండు వ్యూహాత్మక విజయాలను సాధించారు. మొదటిది నేపాల్ ప్రభుత్వానికి మన ప్రభుత్వం పట్ల మరింత సృహృద్భావం ఏర్పడింది. రెండవది పాకిస్తాన్‌తో స్నేహానికి మనదేశం సిద్ధమేనన్న భావం కూడ సార్క్ అధినేతల్లో కలిగింది. అయితే ఈ స్నేహం పాకిస్తాన్ తన హింసా ప్రవృత్తిని విడనాడినప్పుడు మాత్రమే సాధ్యం కాగలదు. పాకిస్తాన్ తన ప్రవృత్తిని మార్చుకోలేదన్నది జమ్మూకాశ్మీర్‌లో మళ్లీ జరిగిన దాడుల వల్ల ధ్రువపడింది. అందువల్ల పాకిస్తాన్‌ను దారికి తేవడానికి వలసిన తదుపరి చర్యలకు మన ప్రభుత్వం పూనుకోవలసిన తరుణమిది…
పాకిస్తాన్ ప్రేరిత హత్యాకాండ ఆగనంతవరకు పాకిస్తాన్ సరిహద్దు ద్వారాలను మూసివేయడం ఒత్తడి పెంచడానికి మొదటి చర్య కాగలదు. సీమాంతర వాణిజ్యం, బస్సు సర్వీసులు, రైలు ప్రయాణాలు నిలిపివేయడం వల్ల వివిధ రకాల వేషాలలో పాకిస్తాన్ నుండి జిహాదీలు మన దేశానికి రాకపోకలు జరుపకుండా నిరోధించడానికి వీలవుతుంది. అప్పటికీ పాకిస్తాన్ తన ఉగ్రవాద శిక్షణా శిబిరాలను నిర్మూలించకపోయినట్టయితే దౌత్య సంబంధాలను సైతం తెగతెంపులు చేసుకోవాలి. పాకిస్తాన్‌ను హింసాప్రేరక వ్యవస్థగా ప్రకటించాలని కోరుతూ ఐక్యరాజ్య సమితిలో తీర్మానం ప్రవేశపెట్టడానికి సైతం మన ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలి. గతంలో పాకిస్తాన్‌ను కామన్‌వెల్త్‌నుంచి బహిష్కరించిన చరిత్ర ఉన్నది. సార్క్‌నుండి పాకిస్తాన్‌ను తప్పించే ప్రయత్నం చేయడం అందువల్ల తప్పు కాబోదు.

• -స్వపన్ దాస్‌గుప్తా
• 29/11/2014

జమ్ముకాశ్మీర్‌లో జరిగిన తొలిదశ ఎన్నికల్లో రికార్డు స్థాయిలో 71శాతం మంది ఓటర్లు తమ ఓటు హక్కును వినియోగించుకోవడం, ఏవిధమైన హింసాత్మక సంఘటనలు చోటు చేసుకోకుండా ప్రశాంత వాతావరణంలో ఎన్నికలు జరగడం నిజంగా భారత ప్రజాస్వామ్యంలోని గొప్పతనాన్ని మరోసారి ప్రపంచానికి చాటినట్టయింది. రాష్ట్ర ప్రజల్లో చొరబాట్లపై నెలకొనివున్న తీవ్ర వ్యతిరేకతను, ఈ ఎన్నికలు ధ్రువపరిచాయి. ఎగ్జిట్‌పోల్స్‌పై నిషేధం విధించడం వల్ల, విశే్లషకులు తగిన ఆధారాల కోసం మీడియా రిపోర్టులపైనే ఆధారపడక తప్పదు. ఇవి విస్తృతంగా మూడు అంశాలను మనకు తెలియజేస్తున్నాయి. మొదటిది, ముఫ్తీ మహమ్మద్ సరుూద్ కుమార్తె మహబూబా ముఫ్తీ నేతృత్వలోని పీపుల్స్ డెమాక్రటిక్ పార్టీ కాశ్మీర్‌లోని 46 స్థానాల్లో లాభం పొందబోతున్నది. ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా నేతృత్వం వహిస్తున్న నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్, దాని సహచర కాంగ్రెస్ పార్టీ రాష్ట్రంలో తుడిచిపెట్టుకొని పోవడం ఖాయం. రెండవది భారతీయ జనతాపార్టీ రాష్ట్రంలో బలోపేతమైందనేది స్పష్టమైంది. బహుశా జమ్ము ప్రాంతానికి చెందిన వ్యక్తే రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అయ్యే అవకాశాలు కనిపిస్తున్న నేపథ్యంలో, ఇప్పటి వరకు హురియత్ కాన్ఫరెన్స్‌తో తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో అంటీముట్టని విధంగా సంబంధాలు నెరపుతున్న వారు ప్రస్తుత ఓటింగ్‌లో పాల్గొనడం ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నది. ఇక చివరిగా గత సాధారణ ఎన్నికల్లో భాజపా విజయం సాధించిన మూడు లోక్‌సభ ప్రాంతాల్లో పెద్ద ఎత్తున విజయాన్ని నమోదు చేసుకోబోతున్నది. జమ్ములో భాజపా బలోపేతమయిందంటే..అక్కడ కాంగ్రెస్, నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీలు పూర్తిగా దెబ్బతినడమే కారణం. ఇక లఢక్ ప్రాంతంలో భాజపా తన ఉనికిని చాలా శక్తివంతమైన రీతిలో చాటడమే కాకుండా, కాశ్మీర్ లోయలోని ఆ రు నియోజక వర్గాల్లో దూసుకుపోతున్నది.
జమ్ముకాశ్మీర్ అసెంబ్లీలో మొత్తం 87 స్థానాలున్నాయి. రాష్ట్రంలో సువిశాల ప్రాంతాల్లో విస్తరించి ఉన్న ఈ అసెంబ్లీ స్థానాల్లో, భాజపా 44+ స్థానాల్లో ఎంతవరకు విజయాలను నమోదు చేస్తుందనేది ప్రశ్నార్థకం. జమ్ము, లఢక్ ప్రాంతాల్లో మొ త్తం స్థానాలను గెలుచుకున్నా, కాశ్మీర్ లోయలోని ఆరుస్థానాలను ఆశ్చర్యం కలిగించే రీతిలో కైవసం చేసుకున్నప్పటికీ మ్యాజిక్ ఫిగర్ 44+ చేరుకోవడం సాధ్యమవుతుందా అన్నది విశే్లషకులను వేధిస్తున్న ప్రశ్న. అయితే ఒక్కటి మాత్రం నిజం. పార్టీ పనితీరు ఏ స్థాయిలో ఉన్నప్పటికీ భాజపా జమ్ము కాశ్మీర్ రాజకీయాల్లో సరికొత్త కోణాన్ని ఆవిష్కరించిందనేది మాత్రం ముమ్మూటికీ నిజం. ఢిల్లీకి చెందిన ఒక విలేకరి కాశ్మీర్ లోయలో ఎన్నికల ప్రచార సరళిని కవర్ చేయడానికి వెళ్ళారు. కాశ్మీర్‌లోయలో ముస్లింలు అధికంగా ఉండే ప్రాంతాల్లో భాజపా అభ్యర్థులు ఇంటింటికి వెళ్లి ఓట్లకోసం ప్రచారం చేయడం ఆమెను ఎంతో అబ్బుర పరచింది.‘‘ కొద్ది సంవత్సరాల క్రితం భాజపా అభ్యర్థులు ఆవిధంగా ప్రచారం చేసే పరిస్థితే ఉండేది కాదు. ఒకవేళ ధైర్యం చేసినా దాడికి గురి కావడమో కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రాణహాని కూడా జరిగేది.’’
కొద్ది నెలల క్రితం రాష్ట్రంలో పెద్ద ఎత్తున సంభవించిన వరదలు విలయాన్ని సృష్టించినప్పుడు, సహాయ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్న మన సైనికులు అందించిన సేవ లు, లోయ ప్రజల్లో భాజపా అభ్యర్థుల పట్ల వ్యతిరేకత వ్యక్తం కాకపోవడానికి కారణమని చెప్పవచ్చు. మరో అభిప్రాయం ఏమంటే..మిగిలిన భారత ప్రజల మాదిరిగానే నూతన ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి మరో అవకాశం కల్పించాలన్న భావన ప్రజల్లో బలంగా నాటుకొని పోవడం వల్ల కూడా కావచ్చు. పూర్తిగా దెబ్బతిన్న దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను గాట్లో పెట్టడానికి నరేంద్ర మోదీ యత్నిస్తున్నారన్న అభిప్రాయం ప్రజల్లో గట్టిగా నాటుకుపోయింది. అన్నింటికంటే ఆసక్తి కలిగించే అంశం మహబూబా ముఫ్తీ ఎన్నికల ప్రచారంలో స్మార్ట్ సిటీల గురించి మాట్లాడటం! నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ పాలనా రాహిత్యాన్ని ఒకపక్క ఎండగడుతూనే మరోపక్క స్మార్ట్ సిటీల ప్రాముఖ్యత గురించి ఆమె మాట్లాడటం గొప్ప విశేషం.
అంతమాత్రం చేత రాష్ట్రంలో ప్రజాస్వామ్య ప్రకియకు పెద్ద ఆటంకంగా మారిన 370వ అధికరణాన్ని తొలగించాలన్న భాజపా అభిప్రాయానికి రాష్ట్రంలో మద్దతు లభిస్తున్నదని కాదు. ఢిల్లీ మీడియా అనవసరంగా ఊహాజనితమైన వ్యాఖ్యలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చిందనే చెప్పాలి. మరో ఆసక్తికరమైన అంశమేమంటే..జమ్ము కాశ్మీర్‌ను ఇండియన్ యూనియన్‌లో పూర్తిగా విలీనం చేయాలన్న అంశంలో పూర్తి సానుకూల స్థితి ఉన్నదని చెప్పవచ్చు. ఇస్లామిక్ గుర్తింపును ఏమాత్రం చెక్కుచెదరనీయకుండానే భాజపా దీన్ని సాధించడం విశేషం. బహుకాలంగా జమ్ముకాశ్మీర్ రాజకీయ నిర్వాసితులకు ఆశ్రయంగా మారుతున్న మాట నిజం. వీరివన్నీ కృత్రిమ సంక్షోభానికి దారితీసే అజెండాలే. వీటిల్లో కొన్ని సమస్యలు కేవలం పాకిస్తాన్ కోణంలోవి. ఈ అన్యమనస్కత, ఆసక్తి అనేవి ఉగ్రవాదం కేంద్రంగా కలవి కావు. కానీ జాతీయ సమస్యలకు బహు పరిష్కారాల కేంద్రంగా కలవి. పరిపాలనా విధానాల్లో అద్భుతమైన మార్పు వస్తుందని, మానవహక్కుల ఉల్లంఘన పట్ల అది తీవ్ర ప్రతిస్పందనతో కూడినదై ఉంటుందని మరికొందరి భావన. అయితే వీరందరి పరిశీలనలు అప్రమాణికమైనవి కావు. కానీ జమ్ము కాశ్మీర్ గురించిన కొన్ని వాస్తవాలను గుర్తుంచుకోవాలి. అందులో మొదటిది కాశ్మీర్ లోయ భారత ప్రమాణాల ప్రకారం అభివృద్ధి చందనిది లేదా పేదరికంలో మగ్గుతున్న ప్రాంతం కాదు. దీనికి విరుద్ధంగా జమ్ము ప్రాంతం పూర్తిగా నిర్లక్ష్యానికి గురైంది. తమ ప్రాంతంలోని వనరులను అభివృద్ధికోసం వినియోగించడంలో వహిస్తున్న నిర్లక్ష్యానికి కారణం కేవలం ఢిల్లీ మాత్రమే! తాము వినయ విధేయతలతో ఉండటాన్ని ఢిల్లీ అలుసుగా తీసుకుంటున్నదన్న భావం జమ్ము ప్రాంత ప్రజల్లో బలంగా నాటుకుపోయింది. ఇక రెండవది కేంద్రం నుంచి పెద్ద మొత్తంలో సబ్సిడీలు పొందుతున్నది కాశ్మీర్ లోయ ప్రాంతం మాత్రమే. రాష్ట్రంలో అర్థవంతమైన అంతర్గత ఆదాయాన్ని సృష్టించేందుకు అవసరమైన చర్యలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటి వరకు తీసుకోలేదు. ఇక్కడి ప్రజలపై విధించే పన్నులు చాలా తక్కువ. వీరికిచ్చే సబ్సిడీల మొత్తం మరింత ఎక్కువ.
జమ్ముకాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని కల్పించడం వల్ల..ప్రభుత్వం పెద్ద మొత్తంలో పన్నులు విధిస్తుందని లేదా అందిస్తున్న సబ్సిడీలను ఒకేసారి ఎత్తివేస్తుందని లేదా అభివృద్ధి నిధులను నిలిపివేస్తుందని ప్రజలు భయపడాల్సిన అవసరం ఏమాత్రం లేదు. కాకపోతే కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఇక్కడ చేయాల్సింది ఒకటుంది. అసలు ఖర్చు పెడుతున్న నిధులు ఎంతవరకు సద్వినియోగం అవుతున్నాయనేదానిపై లోతైన ఆడిటింగ్ నిర్వహించాలి. జాతీయ జనజీవన స్రవంతిలో విలీనం కావడం విషయంలో ఈశాన్య రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే, జమ్ము కాశ్మీర్ పూర్తిగా వక్రించిన వ్యావహారిక సత్తావాదంతో నిండిపోయింది. దీని ఫలితంగా స్థానికంగా పెద్దలుగా చెలామణీ అయ్యేవారిలో చాలామంది అవినీతి కార్యకలాపాలకు పాల్పడటం సాధారణమైపోయింది. ఈ అనైతిక రాష్ట్ర నాయకులు భారత్‌కు చేసిన నష్టం లెక్కించడం సాధ్యం కాదు.
గతంలో జరిగిన ఎన్నికలతో పోలీస్తే ఈసారి జమ్ము కాశ్మీర్‌లో జరిగిన ఎన్నికల విషయంలో సర్వే సర్వత్రా ప్రశంసలే వినవచ్చాయి. భాజపా రంగంలో ఉండటం, ఎన్నికలు బహిష్కరించాలన్న ప్రచారం లేకపోవడం మొత్తం పరిస్థితినే మార్చివేసింది. జమ్ముకాశ్మీర్‌లో ఏర్పడబోయే నూతన ప్రభుత్వం రాష్ట్రాన్ని భిన్న పథంలో నిర్మించాలి. ఇప్పటి వరకు ఉన్నదానికంటే భిన్న మార్గంలో పయనించాలి. అయినప్పటికీ అదనపు ప్రోత్సాహం చాలా అవసరం. ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న సైన్యాన్ని తొలగించి, వారిస్థానంలో సుశిక్షితులైన పారామిలిటరీ దళాలను ఉంచడం శ్రేయస్కరం. దీన్ని ఒక్కసారి ప్రభుత్వం పరిశీలించాలి. కేవలం నియంత్రణ రేఖవద్ద మాత్రమే భారత సైన్యం చురుగ్గా పనిచేయాలి. చొరబాట్లను అరికట్టడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత.
ఎన్నికల ఫలితాలు వచ్చి, వీటిని జీర్ణం చేసుకున్న తర్వాత జమ్ము కాశ్మీర్‌పై ప్రస్తుతం అనుసరిస్తున్న విధానాన్ని కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పునఃసమీక్షించుకోవాలి.