సంగీత సద్గురు   శ్రీ త్యాగ రాజ స్వామి –3

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

 సంగీత సద్గురు శ్రీ త్యాగ రాజ స్వామి –2

త్యాగయ్య గారి 14 వ ఏటే తండ్రి గారు కాలం చేశారు .త్యాగ రాజు గారి అన్న జపేశం కుటిల స్వభావం కల వాడు .తమ్ముడితో తగాదా పడ్డాడు .డబ్బు మీద ఆశ అన్న గారిది .”అమర గానం -రామార్పణం ”అనే భావం ఈ తమ్మయ్య త్యాగయ్యది .18 వ ఏట నే ”పార్వతమ్మ ”తో త్యాగ రాజు వివాహం జరిగింది .త్యాగయ్య గారి తల్లి త్యాగయ్య వద్దే వుండేది .రాజాశ్రయానికి రమ్మని శరభోజ మహా రాజు కబురు పంపాడు విలువైన  కానుకలను పంపుతూ .అప్పుడు ఆయనకు ఒక విచికిత్చ వచ్చింది ”నిధి చాల సుఖమా ?రాముని సన్నిధి చాల సుఖమా ?అని వితర్కిన్చుకొని ,”ధర్మ కోపం ”చూపించాడు . సహజం గానే రాజుకు కోపం వచ్చింది .త్యాగయ్యను ”కట్టి తెండి ”అని ఆజ్ఞాపించి ,సైనికులను పంపాడు .అంతే రాజు గారికి విప రీట మైన కడుపు నొప్పి వచ్చి తట్టు కో లేక దొర్లుతున్నాడు .త్యాగయ్యకు జరిగిన పరాభవం పుట్టించిన ”అనలమే ‘తన నొప్పి అని అర్ధం చేసు కున్నాడు .వెంటనే త్యాగయ్య కట్లను విప్పించే శాడు .. నొప్పి మటుమాయం అయింది .ఇద్దరు మంచి మిత్రులైనారు .త్యాగ రాజు ప్రతిభకు మహా రాజ ఆమోద ముద్ర లభించింది ..
అన్న జపేశం ,తమ్ముడి మీద కోపం తో ,”రామ పంచాయతనం ”ను దొంగతనం గా ఎత్తు కోని పోయి కావేరి నదిలో పడేశాడు .దాని కోసం వెదకని చోటు లేదు .రామ విరహం తో పాటలూ ,పరిగెత్తాయి ”ఎందు డాగి నాడో -ఈడకు రానెన్నడు దయ వచ్చునో మనసా ?”అని ఆవేదనతో ,కరుణ రస తరంగితం గా కీర్తించాడు .భక్తుని పరి వేదన ”జీవన రూపమై పారింది ”.కావేరి నీటి పాయ ,విగ్రహాన్ని  ,తనలో వుంచుకోలేక బయట పడేశింది .ఆనంద   పారవశ్యం తో ”కను గొంటిని శ్రీ రాముని నేడు ”అంటూ ఆనంద బాష్పాలు కీర్తనలో జాలు వార్చాడు .”రారా ,మా యింటి దాక ,సుకుమార ,మ్రొక్కేరా”అని వినయ పూర్వక స్వాగతాంజలి ఘటిస్తూ ,ఊరేగింపు గా ఇంటికి తెచ్చుకొన్నాడు .అప్పటికే త్యాగయ్యకు శిష్య గణం ఏర్పడింది .
       ” ఉంచ వ్రుత్తి” అంటే ఇంటింటికీ తిరిగి అన్నం   అడుక్కోవటం చేస్తూ ,తన గాన సుధను వారికి పంచి పెడుతూ ,భక్తి మార్గం లో జీవించాడు .నగలు ,నాణాలు ఏవ రైనా  వేస్తె  పట్టే వాడు కాదు .వారానికి ఒకగ్రామం   వంతున శిష్యులతో సంచారం చేసే వాడు .త్య్గాయ గారికి ఈ రకమైన ఆతిధ్యం ఇచ్చి ఆ గ్రామాల పౌరులు ధన్యమయారు .త్యాగయ్య దృష్టిలో ఇలా ఇంటింటికీ తిరిగి యాచించటం వల్ల మనసు లో ఏమూలైనా అహంకారం వుంటే అది పటా పంచలై పోతుంది .శుద్ధ నిష్కల్మషమనసు ఏర్పడుతుంది .వీత రాగులకు మన దేశం లో మొదటి నుంచి ఇది పరమ తృప్తి ని ఇచ్చింది .త్యాగయ్య అలానే పరమ సంతృప్తి  పొందాడు .ఉంచ వ్రుత్తి తో జీవించినా ,ప్రపంచానికి ”సంగీత ,సాహిత్య భిక్ష ”ప్రసాదించిన వాడు  త్యాగ రాజ పరబ్రహ్మ .

 ఉపదేశం-సంతానం -సాధన 

కాంచీ పుర నివాసి ,శ్రీ రామ కృష్ణానంద యతీంద్రులు ”రామ షడ క్షరీ  మంత్రం ”ఉపదేశించారు .ఆ నామాన్ని 21 సంవత్సరాల పదిహేను రోజుల్లో ,రోజుకు ఒక లక్షా ఇరవై యైదు  వేలచొప్పున 96 కోట్ల ”రామ జపం చేసిన ధన్యాత్ముడు త్యాగ రాజ భక్త  శిఖామణి . ఇంత తీవ్రం గా ఇని సార్లు జపించిన వారు  చరిత్రలో ఎవరు లేరు .అది త్యాగయ్య గారి రికార్డు.దాని వల్ల బ్రాహ్మీ భూతుడై ,అలౌకిక మహా శక్తి సంపన్ను లైనారు త్యాగయ్య గారు . అందుకే ఆయన వాణి ,సంగీత ,సాహిత్య పరం గా ”ఆనంద సాగరాన్ని ”సృష్టించింది .నారద మహర్షి స్వయం గా వచ్చి ,ఇచ్చిన ”స్వరార్నవం ”అనే సంగీత మహా గ్రంధాన్నిమధించారు త్యాగయ్య గారు .దానినే ”రజత గిరీశుదు ,నగ జాత కు   ,తెల్పు స్వరార్నవ మర్మములు ,విజయము గల్గు ,త్యాగ రాజు ఎరుగు -విశ్వశించి   తెలుసుకో ”అని ”స్వర రాగ సుధా ”అనే కీర్తన లో స్తుతించారు .నారద మహర్షికి కృతజ్ఞత తెలుపు కొంటు ”శ్రీ నారద ,నాద సరసీ రుహ భ్రున్గా ,శుభాంగ ,వేద జనిత ,వర వీణా ,వాదన తత్వజ్ఞా ”అంటూ కీర్తించారు .
          త్యాగయ్య గారి భార్య పార్వతమ్మ అయిదేళ్ళు  కాపురం చేసి మరణించింది .ఆమె చెల్లెలు  ”కమల”ను ద్వితీయ వివాహం చేసుకున్నాడు త్యాగయ్య .సీతా లక్ష్మి అనే కుమార్తె జన్మించింది వీరికి .ఆమెను అఖిలాండ పురం కుప్పుసామయ్యర్ కు ఇచ్చి వివాహం చేశారు .ఆమెకు ఒక కొడుకు .అతనే ”పంచాప కేశయ్య ”.ఇతడు గొప్ప సంగీత విద్వాంసుడు గా పేరు పొందాడు .అయితె సంతానం లేకుండా అకాల మరణంపొందాడు .  .ఇతని భార్య ”గురవమ్మ ”త్యాగయ్య గారి ”రామ పంచాయతనం ”ను తన పుట్టిల్లు తంజా వూర్ తీసుకొని వెళ్ళింది .వారసులు లేకుండానే త్యాగయ్య జీవితం గడిచి పోయింది .అయితే సంగీత విద్వాల్లోకం అంతా ,త్యాగరాజ వారసత్వాన్ని ,అవిచ్చిన్నం గా ,అనుభవిస్తున్నారు .వారందరి త్యాగ ఫలమే ఆ దివ్య గానామృతం .యావత్ భారత దేశం ,,ప్రపంచం త్యాగయ్య గారి కీర్తనల తో మురిసి పోతోంది .ఇంతకంటే ”సంతాన లక్ష్మి ”ఎక్కడుంది ?
72 మేళ కర్తలలో 52 మేళ కర్తలను ప్రయోగించిన వాడు త్యాగయ్య .205 రాగాలను ప్రస్తావించాడు .7111 కృతులు రాశారు . 100 కొత్త రాగాలను సృష్టించారు .బహుదారి ,నళినీ కాంతి ,జయంతశ్రీ ,బిందు మాలిని ,రాగాలు త్యాగ బ్రహ్మ సృష్టించినవే .ఆయన ముఖ్య శిష్యుడు ”వాలాజ పేట వెంకట రమణ భాగవతార్ ”సంస్క్రుతాన్ద్రాల్లో గట్టి పండితుడు .త్యాగయ్య కీర్తనలను చేతితో రాసి పెట్టి ,భావి తరానికి అంద జేసిన మహనీయుడు .త్యాగయ్య ,ఇతరులలో వున్న ప్రతిభను గుర్తించి గౌరవించిన మహా మతి .”బోద్ధలగు వారు -మత్సర    పూర్ణులు ”అనే అపవాదం త్యాగయ్యకు లేదు .
త్యాగయ్య రచనలలో ,1-దివ్య నామ సంకీర్తనలు 2-ఉత్సవ సంప్రదాయ కీర్తనలు అంటే సీతా కల్యాణం ,గౌరీ కల్యాణం అప్పుడు పాడేవి –27 .ఊరేగింపు ,పవళింపు ,మేలు కొలుపు ,హారతి లకు అనుగుణం గా రచించినవి .ఉదాహరణకు –”కొలువై యున్నాడే కోదండ పాణి ”,-”హెచ్చరిక గా రారా ”.నగుమోము గల వాని-నా మనోహరునీ ”,”సీతా కళ్యాణ వైభోగమే ‘మొదలైనవి .3-కృతులు 4-ప్రహ్లాద భక్తి విజయం 5-నౌకా చరిత్రం ,యక్ష గాన గేయ నాటికలు –వున్నాయి
ఆనంద భైరవి రాగం లో త్యాగరాజు కీర్తన  రాయలేదు .దీనికి ఒక కధ వుంది .ఆ రోజుల్లో ”త్రిభువనం స్వామి నాదయ్యర్ ”అనే మహా గాయకుడు వుండే వాడు .ఆయన  ఆనంద భైరవి రాగం లో సాటి లేని మేటి గా నిరూపించుకొన్నాడు .తోలుబొమ్మలాటలు లో ఆయన పాడే వాడు .ఒక సారి తిరువైయుర్ లో ఆ ఆట జరుగు తోంది .”మధురా నగరిలో ”అనే పాటను ఆనంద భైరవి రాగం  లో అద్భుతం గా ఆలా పించి పాడాడు .ఆ దారినే వెళ్తున్న త్యాగయ్య విని ,పార వశ్యం తో పులకించి పోయాడట .అయ్యర్ ను మెచ్చి కౌగాలిన్చుకోన్నాదట .అంటే ”గుణ గౌరవం ”చూపాడన్న మాట త్యాగయ్య .ఈ అద్భుత సన్ని వేశాన్ని చూసిన ప్రేక్షకులు మురిసి పోయారట .అప్పుడు అయ్యరు ,త్యాగ రాజు గారితో ”అయ్యా !మీరు ఇక నున్చిఆనంద భైరవి రాగం జోలికి దయ చేసి పోవద్దు .నాకున్నఖ్యాతిని   నిల బెట్టండి ”అని చేతులు పట్టుకొని వేడుకోన్నాదట .త్యాగి అయిన త్యాగయ్య ,మాట ఇచ్చి ”బాస ”తప్పలేదు .ఇలా ఆ రాగం త్యాగయ్య గారి త్యాగానికి గురి అయింది .
    సశేషం
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –13 -01 -12 .

..
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

               సంగీత సద్గురు త్యాగ రాజ స్వామి –1

         త్యాగరాజు గారి పూర్వీకులు ప్రకాశం జిల్లా ”కంభం ”తాలూకా ”కాకర్ల ”అనే గ్రామానికి చెందిన వారు .తండ్రి రామ బ్రహ్మం .తల్లి సీతమ్మ .వారే త్యాగయ్య గారి ”సీతా రాములు ”.అందుకే ఆయన ”సీతమ్మ మా యమ్మ ,శ్రీ రాముడు మాకు తండ్రి ”అని సభక్తి కం గా గానం చేశారు .తల్లి తంజావూర్  ఆస్థాన విద్వాంశులు” వీణ  కాళ హస్తీశ్వర అయ్యర్ ”గారి కుమార్తె .కాకర్ల వారు ములికి నాటి బ్రాహ్మణులు .భారద్వాజస గోత్రీకులు .ఆపస్థంభ సూత్రులు .ప్రముఖ ఇంజినీర్ ,భారత రత్న మోక్ష గుండం విశ్వేశ్వరయ్య గారు ఈ ప్రాంతం వారే .త్యాగ రాజు గారి కుటుంబం ,కాకర్ల నుంచి తిరువారూర్ చేరి స్థిర పడింది .త్యాగయ్య తాత గారు ”గిరి రాజ బ్రహ్మ ”,తంజావూర్ మహా రాజు ”శాహజి ”ఆస్థాన కవి .యక్ష గానాలు ,వేదాంత గ్రంధాలను రాశారు .సీతమ్మ ,రామ బ్రహ్మం దంపతులకు ,తిరువారూర్ లోని” శ్రీ త్యాగ రాజ స్వామి” అంటే అక్కడి శివుని భక్తులు .ఆయన దయ వల్లనే మన త్యాగయ్య 1767 వ సంవత్సరం మే నెల నాలుగవ తేదీన జన్మించారు .అదే శ్రీ సర్వజిత్ నామ సంవత్సర ,వైశాఖ శుద్ధ షష్టి సోమ వారం ఆయన జన్మ దినం .సంగీతం లో సర్వులను జయించి నట్లుగా ,”సర్వ జిత్ ”లో జన్మించారన్న మాట.స్వరాలను జయించటం వల్ల ”స్వర జిత్ ”అయ్యారు .అక్కడి అమ్మ వారి పేరు ”కమల ”.తిరువారూర్ లో జన్మించటమే ,ముక్తి గా భావిస్తారు .అక్కడి నుంచి ,త్యాగయ్య గారి అయిదవ ఏట ,”తిరువైయార్ ”చేరింది త్యాగయ్య గారి కుటుంబం .

           త్యాగయ్య గారి తండ్రి రామ బ్రహ్మం గారు తంజావూర్ రాజాస్థానం లో రామాయణ ప్రవచనం చేసే వారు .తల్లి సీతమ్మ గారు వందలాది భక్తి కీర్తనలు ,గానం చేస్తుండే వారు .ఆ దంపతులు ”శ్రీ రామ పంచాయతనం ”ను భక్తీ తో పూజించే వారు .ఈ వాతావరణం లో పెరిగిన త్యాగయ్య గారికి ,సంగీతా ,సాహిత్య విద్యలు వెన్నతో బెట్టినవి అయాయి .రాజాస్తానం లో త్యాగయ్య ,వాల్మీకి శ్లోకాలు చదువుతుంటే ,తండ్రి ప్రవచనం చేసే వారు .భక్తీ ,రక్తి ,కావ్యసౌందర్యం   ,సంస్కారం ఆయనకు అబ్బిన సద్గుణాలు .సంగీత  ,సాహిత్య కిశోరమైనారు .బాల త్యాగ రాజు నోట ,గానం ,కవిత్వం ,ఆశువుగా జాలు వారుతున్దేవి .వాటిని గోడలపై బొగ్గు తో రాసే వారు .”నమో రాఘ వాయ అనిశం -నమో నమో రాఘ వాయ –శుక నుతాయ ,దీన బాన్ధవే –సకల లోక దయా సిన్ధవే  త్యాగ రాజ పాల కాయ -నాగ రాజ సేవితాయ ”అనే కీర్తన ను  తోడి రాగం లో రాశారు .అందులోని సమాస రచన ,అను ప్రాస ,భావ గాంభీర్యం ,ధారా శుద్ధి ,తలి దండ్రులకు ఆశ్చర్యం వేసింది .ఎనిమిదవ ఏట త్యాగయ్య కు ఉపనయం చేసి ,వెద శాస్త్ర  పాథ  శాల లో చేర్పించారు .
           ఆ నాటి తంజావూర్ ఆస్థాన ప్రధాన ,సంగీతవిద్వాంసుడు   ,అర్ధాసనం అలంకరించిన వాడు అయిన ”శోం ఠి  వెంకట రమణయ్య ”గారి వద్ద సంగీత శిక్షణ పొందాడు .గురు సన్నిధి లో సంగీత సభ చేశాడు .త్యాగయ్య విద్వత్తు కు మెచ్చి ,పొంగి పోయి ,తన స్వర్ణ కంకణాన్ని శిష్యుని చేతికి తొడిగి ఉప్పొంగి పోయారు గురువు శోం ఠి వెంకట రమణయ్య గారు .తంజావూర్ సరస్వతి మహల్ లో త్యాగ రాజు సంగీత కచేరి చేశారు .”మరి మరి నిన్నే మొరలిడ -నీ మనసు దయ రాదు ”అనే కాంభోజ రాజ కీర్తనను విసువు పుట్టించకుండా ,పాడి దిగ్దంతులైన సంగీత పండితుల్ని ,ఆనందాబ్ధి లో ఓల లాడించారు .బాల మేధావి త్యాగయ్య” child prodigy ” అయాడు .ఆ సంగీత పాండిత్యం తో వాగ్గేయ కారుడై కీర్తి పొందాడు .శరభోజి మహా రాజు త్యాగయ్య ప్రతిభను తెలుసుకొని ,తన ఆస్థాన సంగీతవిద్వాంసుని గా   చేయాలని భావించారు .అందుకే త్యాగాయను ”పుట్టు కవి ”అన్నారు విశ్లేషకులు .
                 సశేషం 
            మీ -గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –12 -01 -12 .

అంకుల్ dynamite

        అధర్వ వేదం లో వ్రాత్య –3 –చివరి భాగం

                     నాల్గవ మంత్రం 

”సో వర్ధత ,సమహాన భవత్ ,స మహా దేవో భవత్ ”అనేది నాల్గవ మంత్రం .దీని అర్ధం తెలుసు కొందాం
ఆయన పెరిగాడు .గొప్ప వాడయాడు .మహాదేవుడయాడని భావం .అంటే ,పెరిగి విరాట్ స్వరూపం పొందాడు .పృథ్వి ,ఆకాశాలను ,ఆక్త్రమించే ,మహా స్వరూపమే విరాట్ అని పురుష శూక్తం లో వుంది .”సృష్టి అంతా ఆయన లో ,నాల్గో వంతు మాత్రమే ”అని శృతి అంటుంది .దేవ అంటేనే భగవంతుడు .అన్నిటికి ప్రేరణ నిస్తూ ,ప్రకాశింప జేసే వాడు అని దేవుడు అన్న పదానికి అర్ధం .లోపల,బయటా,అంతటా ,ఆయన ప్రభావం వుంది .అందుకే దేవుళ్లకే దేవుడైన ”మహా దేవుడు ”అయ్యాడు .

    అయిదవ మంత్రం 

”స దేవానామీశాం పర్యేత్ ,స ఈశానో భవతి ”అనేది అయిదవ మంత్రం .దీని భావం అవగతం చేసు కొందాం
అతడు దేవతలకు ప్రభువు అయినాడు .అంటే ఈశానుడైనాడు అని అర్ధం .విశ్వాన్ని నడిపే శక్తులన్నీ ఆయన అధీనం లో వున్నాయి అని అర్ధం.”అతడు ఈశానుడు ,అన్ని విద్యలకు ,జీవులందరికీ ప్రభువు ”అని వేదం చెబుతోంది .విద్య అంటే దేవత,శక్తి స్వరూపం .భౌతిక ,ఆధ్యాత్మిక ,ఆది భౌతిక ,రసాయన  శక్తులు అని అర్ధం .”ఆయన భయం వల్లనే ,వాయువు వీస్తాడు ,సూర్యుడు ప్రకాశిస్తాడు ,అగ్ని ,ఇంద్రాదులు ,ఆయన భయం  వల్లనే పనులు చేస్తారు ”అన్నది శృతి కూడా .కనుక ఎదురు లేని అధికారి ఆయన .ఆయన ,రుత ,సత్యాలకు అడ్డు చెప్ప గలవారే లేరు .

  ఆరవ మంత్రం 

”స ఏక వ్రాత్యో భవత్ -స ధను రాధత్త –త దేవేంద్ర ధనుహ్ ”

అంటే ,అతను ఏక వ్రాత్యుడైనాడు .విల్లు అందుకున్నాడు .అది ఇంద్రునిది .అంటే ఇంద్ర చాపం అని భావం .అందర్నీ ఉన్నత మార్గం లో నడవ టానికి ,దివ్య మైన ఉపదేశాలు చేసే వారంతా వ్రాత్యులే .దేవుడు వీరికన్నా ఉన్నతుడు ,.అందుకే ”ఏక వ్రాత్యుడు ”అయాడు .”నిరుక్తం ”ప్రకారం ధనుస్సు బలానికి ప్రతీక .సర్వో త్కృష్ట మైంది . .అన్ని శక్తులకు నిలయమైనది ,ఆధార మైనదీ .”వేద శత్రువులను నాశనం చేయ టానికి రుద్రునికి వింటిని ఇచ్చాను ”.అని ఋగ్వేద శృతి చెబుతోంది .ఆ వింటి తో జగత్తును ,ఆయన శాసిస్తాడు .ఇంద్ర శక్తి ,రుద్ర శక్తి లో ఒక భాగం  మాత్రమే .పనులు సక్రమంగా జరగటానికి ,దండ ప్రయోగం కూడా చేస్తాడు .అంటే న్యాయం ,చట్టం అని భావం .ఇంద్రాదులు ,”ఏక వ్రాత్య రుద్రుని ”నుంచే ,అధికారాలు పొంది ,తమ విధులను నిర్వహిస్తారని అర్ధం .రాష్ట్రాలపై  కేంద్రానికి ఉన్న ఆధిపత్యం లాంటిది ఇది అని గమనించాలి .
తర్వాత మంత్రం లో ,అతని ఉదరం నీలం ,వీపు ఎరుపు అని వుంది .ఆది శక్తిలో త్రివిధ శక్తులు వున్నాయి .జ్ఞానం కోరిక ,చేతన (కర్మ ) త్రిగుణా దీనాలు .క్రింది స్తాయివి .నీలం ,ఎరుపు కోరికలను తెలియ జేస్తాయి .ఒకటి -తమోగుణం -కోరిక .రెండోది -రజోగుణం -పని చేసే శక్తి .మూడూ అభి భాజ్యాలే .”పుట్టనిది ఎరుపు .తెలుపు ,నలుపు ”అని శృతి .సత్వ గుణం బయట పడదు .నలుపు స్పష్టం గా కని పిస్తుంది .తరచుగా కన్పించేది నీలం .హిరణ్య గర్భుని శరీరం సగటు ప్రాణి కోటి శరీరమే .తర్వాతి మంత్రం లో జీవుల్లో వ్యతి రేక భావాలను నీలి రంగులో ,శత్రు భావాలను ఎరుపు రంగు లో నాశనం చేస్తాడని  బ్రహ్మ వాదులు అంటారని వుంది .జీవులందరూ ,కోరికలతో సతమతమవు తారు .ఆయనకు ఎవరు శత్రువు కాదు మిత్రుడు కాదు .ధర్మ వ్యతి రేకులు శత్రువులు .ధర్మ పద గాములు మిత్రులు .దేవుని శక్తి ,స్వభావం తెలిపే వారే ”బ్రహ్మ వాదులు” .వాళ్ళు ,బహుజన హితం గా వుంటారు .
” వ్రాత ”అంటే సేకరణ .వ్రాత్య అనేది వ్రాత నుండి ఏర్పడిన పదం .జీవుల సమస్తమూ వ్రాత ఏ .వాటికి అధిపతి  పరమాత్మ .బుద్ధిని శుద్ధి చేసే వాడు ”వ్రాత్యుడు ”.యోగ మార్గ దర్శకుడే గురువు .అతడే ,అహంకారం వల్ల వచ్చే మంచి ,చెడులను బట్టి ,సన్మార్గం లో నడి పిస్తాడు .అహంకారం ను వ్రాత్యుని గా భావిస్తే ,బుద్ధి లోని సమస్త కోరికలు ,భావాల సమా హారమే వ్రాత్యుడు .ఆయనే ప్రజా పతి .ఈ అహంకారం వల్ల సంస్కారం శుద్ధమవాలి .అప్పుడే శుద్ధ మైన బంగారం వస్తుంది .అదే హిరణ్య గర్భం .”బ్రహ్మనగరం తెలిసిన వాడు పురుషుడు .అయోధ్య అంటే దేవతల నగరం .దీనికి ఎనిమిది చక్రాలు,తొమ్మిది ద్వారాలు వున్నాయి .దానిలో స్వర్ణ భాండారం ,దివ్య కాంతీ వున్నాయి .దానికి మూడు ద్వారాలు .అదే ఆత్మ స్తితి .బ్రహ్మ ను తెలుసు కొన్న వాడికి ఇవన్నీ తెలుస్తాయి ”అని అధర్వ శృతి గట్టిగా చెబుతోంది .ఇవన్నీ యోగికి అనుభవైక వేద్యాలే .
అధర్వ వేదం లోని ”వ్రాత్య ఖండ ”లో మొదటి అను వాకం లో మొదటి శూక్తం లో ఎనిమిది మంత్రాలు ,రెండవ శూక్తం లో 28 మంత్రాలు ,.మూడవ శూక్తం లో 11 నాల్గవ శూక్తం లో 18 మంత్రాలు ,మంత్రాలు ,అయిదవ శూక్తం లో 16 మంత్రాలు ,ఆరవ శూక్తం లో 26 మంత్రాలు ,ఏడవ శూక్తం లో ,అయిదు మంత్రాలు వున్నాయి
రెండవ అనువాకం లో మొదటి శూక్తం లోమూడు ,రెండవ శూక్తం లో మూడు ,మూడవ శూక్తం లో పదకొండు ,నాల్గవ శోక్తం లో పదకొండు ,అయిదవ శూక్తం లో పదకొండు ,ఆరవ శూక్తం లో పద్నాలుగు ,ఏడవ శూక్తం లో ఇరవై నాలుగు ,ఎనిమిదవ శూక్తం లో తొమ్మిది ,తొమ్మిదవ శూక్తం లో ఏడు ,పడవ శూక్తం లో పది ,పదకొండవ శూక్తం లో అయిదు మంత్రాలు వున్నాయి .
మొత్తం మీద చివరగా చెప్పిందేమిటంటే వ్రాత్య కుడి కన్ను సూర్యుడు ,ఎడమ కన్ను చంద్రుడు .అగ్ని కుడి చెవి .గాలి ఎడమ చెవి .పగలు ,రాత్రి శ్వాస ద్వారాలు .దితి ,అదితి -ఉత్తర,దక్షిణ ఆయనాలు .సంవత్సరమే తల .అంటే కాల స్వరూపం .
”అన్హా ప్రత్యడ్ ,వ్రాత్యా రాత్ర్యా,ప్రాడ్ నమో వ్రాత్యాయ”
రాత్రి ,రాత్రి ముందు ,పగలు వ్రాత్యకు నమస్కారం .అన్ని వేళలా వ్రాత్యకు నమో వాకాలు .

సంపూర్ణం

ఆధారం –ఉత్తర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్య మంత్రి ,రాజస్థాన్ మాజీ గవర్నర్ ,బహుభాషా వేత్త ,వేదోపనిషత్  సార సంగ్రహీత ,మహా పండితుడు ,విజ్ఞాని స్వర్గీయ డాక్టర్ సంపూర్ణానంద్ గారు ఆంగ్లం లో రాసిన ”Aadharva Veda -vraatya khanda ” ‘ .

   మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –12 -01 -12 .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

      శని రాత్రి –కవిత 

               ఇది భారత జాతికే పెను సవాల్ 
                  సర్వ సభ్య సమాజానికే ఒక అగ్ని పరీక్ష 
                  కొండంత ధైర్యం, గోరంత సాయం 
                  ఉడతాభక్తి గా అందరం చేస్తే 
                  ఈ శ్మశానం పై మళ్ళీ వసంతం ప్రభవిస్తుంది 
                  ఈ శవాలపై నాగరకత వికశించి ,పరవశిస్తుంది  
                  ఈ ఉప్పు నీరు గంగా జల మౌతుంది 
                  ఈ కడలి పొంగు ,కంగు తింటుంది 
                  ఈ చేలల్లో బంగారం పూసి ,స ఫలం అవుతుంది 
                  ఈ నేల నాలుగు చెరగులా 
                   మానవత మళ్ళీ చిగురిస్తుంది .

                  మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –12 -01 -12 –
          దిగంబర కవి నగ్న ముని దివిసీమ ఉప్పెన పై రాసిన  ”కొయ్య గుర్రం ”దీర్ఘ కవిత పుస్తకాన్ని శ్రీ దేవి నేని మధుసూదన రావు (తెన్నేరు )గారు నాకు ఇటీవల పంపగా చదివి ,నేను అప్పుడు రాసిన కవిత గుర్తు వచ్చి ,వెతికి మీకోసం అందించాను .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

    అధర్వ వేదం లో వ్రాత్య -2

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

ఉయ్యూరు లో 1965 లో స్వర్గీయ వంగల దత్తు గారి ఆధ్వర్యం లో నేను , ,మా మిత్రులం కలిసి ఏర్పాటు చేసిన ”నన్నయ కళా సమితి ”అనే సాహిత్య ,సాంస్క్తుతిక సంస్థ ,22 –08 -1965  న విష్ణాలయం  లో నిర్వహించిన ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు శ్రీ కల్లూరి సుబ్బా రావు గారి సంగీత కచేరి కి” ఆహ్వాన పత్రిక” .దీన్ని తయారు చేసి టైపు కొట్టిన వారు -ఆంద్ర టైపు ఇన్స్టిట్యూట్ ప్రిన్సిపాల్ శ్రీ సీతం రాజు సత్య నారాయణ గారు . ఎక్కడో వెతుకు తుంటే ఈ పాత బంగారం బయట పడింది .       రెండోది ప్రముఖ ఆర్.ఎస్,ఎస్ .నాయకులు ,నాకు అత్యత ఆప్తులు ,విలువలకు ప్రాధాన్య మిచ్చే మనీషి ,అవనిగడ్డ వాస్తవ్యులు,అక్కడిప్రభుత్వ  జూనియర్ కాలేజీ ప్రిన్చ్సిపాల్  శ్రీ ఏం.వి.కృష్ణ రావు ఉగాది సందర్భం గా నాకు పంపిన శుభాకాంక్షల ఉత్తరం .ఇదీ దొరికిన పాత బంగారమే .

   దుర్గా ప్రసాద్

                   అధర్వ వేదం లో ”వ్రాత్య  ”

                             అధర్వ వేదం 

అధర్వ వేదం గురించి ఒక అపప్రధ వుంది .ప్రకృతి శక్తులకు భయ పడ్డమానవుడు ,వాటి బారి నుంచి రక్షించు కోవటానికి ,లేక పొతే ,వాటిని కొంత వరకైనా నియంత్రించ టానికి ఉపయోగించిన మంత్రాలు అని భావించటం .ఆ శక్తులు -రోగాలు ,రోస్టులు కలిగించే వట .ఈ భావాలు ఆ నాటి అన్ని వర్గాల ప్రజల్లో వ్యాపించి ఉండేవి .అధర్వ వేదం లో ,ఈ రోగాల నుండి విముక్తి కల్గించమని ,చేసే ప్రార్ధనలు వున్న మాట నిజమే .దీనితో బాటు శరీరం లోపలి ,బయటకు వాడే చికిత్చావిధానం  కూడా వుంది .అనేక మూలికల వివరాలు ,వాటిని వైద్యం లో వాడే విధానాలూ వున్నాయి .అంధ కారం లో వుండే ”యాతులు ”మొదలైన భూతాలు ,దెయ్యాల్  విషయాలూ అందులో వున్నాయి .అంత మాత్రం చేత ,అధర్వ వేదం అంటే ,ఇవి మాత్రమే అనుకొంటే పొర బాటు .ఆ మాట కొస్తే ఋగ్వేదం లోనూ ,ఈ భావనలు వున్నాయి .ఋగ్వేదం లోని చివరి మండలం లో వున్న 30 శ్లోకాలు,అధర్వ వేదం లో వున్న వాటి లాంటివే .వీటిలో ,సామాన్య మానవుల ఆశయాలు ,ఆశలు ,భయాలు వున్నాయి .ఏ వేదం లో నైనా ,తనకు ,తన కుటుంబానికి ,సమాజానికి ఉన్నతిని కలిగించే ప్రయత్నాలు వున్నాయి అని మరచి పోవద్దు .
ఋగ్వేద సమాజం కంటే ,అధర్వ వేద సమాజం లో ,భయాందోళనలు ఎక్కువ .వాటిని పోగొట్టు కొనే ప్రయత్నాలు కన్పిస్తాయి .అందుకనే ,కొంత న్యూనత ,తక్కువ స్థాయి కన్పిస్తుంది .అయితే ఇవి మిగిలిన వేదాలకు పరస్పర పూరకాలు గా అని పిస్తాయి .పాశ్చాత్త తత్వ వేత్త” గ్రిఫిత్” అధర్వ వేదం అంటే ,మంత్రాలు ,తంత్రాలు అని మాత్రమే భావించాడు .వీటికి  ”చేత బడులు ”అని ముద్ర కూడా వేశాడు .అయితే ఇది పాక్షిక మైన ద్రుష్టి మాత్రమే .అధర్వ వేదం చాలా సంపూర్ణ మైనదే.అందులో ఆధ్యాత్మ భావ సంపద అనంతం గా నే వుంది .అంతే కాదు ,యోగం ,వేదాంతం లోని ఉత్కృష్ట భావ పరంపర వుంది .రుక్ ,యజుర్ వేదాలలో ఏ ప్రామాణిక విషయాలు వున్నాయో ,ఇందులోనూ అవే వున్నాయి .పాశ్చాత్యులకు అధర్వ వేదం లోని ”పృధ్వీ శూక్తం ”కని పించలేదు లేక పోతే వాళ్ల కళ్ళకు ఆని వుండదు .నిజంగా ”పృధ్వీ శూక్తం ”భారత జాతీయ గీతం .అంతటి మహత్తర మైనది ,మహిమాన్విత మైనది వేరేది లేదు .దేశం పై ప్రేమ ,ఆరాధనా ఆనాడే కన్పించింది .దేశభక్తి అధర్వ వెద కాలమ్ లోనే సుప్రతిస్టిత మైంది కనుకే పృధ్వీ శూక్తం చెప్పారు .ఈ సూత్రాన్ని గ్రిఫిత్ పండితుడు పట్టించుకోలేదు .చాలా తేలిగ్గా తీసుకొన్నాడు .అసలు పాశ్చాత్య భావన లో అధర్వ వేదం వేదమే కాదు .ఇది మరీ దారుణం .

పేరు లోని పెన్నిధి 

”త్రయి ”అంటే ,రుగ్ ,యజ్ర్ సామ వేదాలు అనే భావం మనందరిలో ను వుంది .ఉదాహరణకు ”పురుష సూక్తం ”ను తీసుకొంటే ,అందులో అధర్వ వేద ప్రశక్తే కని పించదు .అంతే కాదు ,అధర్వాన్ని ”అధర్వాంగీరస ”అని పిలిచారు .అంటే అధర్వ ను  ,ఆంగీరసులు కను గోన్నారని అర్ధం .అతి ప్రాచీన కాలమ్ లోని రుషి పరంపర లోని వారే అధర్వ ,ఆంగీరస మహర్షులు .నిజం చెప్పాలంటే ,దేవతాగ్ని ని భూలోకాగ్ని గా (లౌకికాగ్ని )గా ,స్థాపించిన వారే అధర్వులు .పార్శీల అగ్ని హోత్ర మంత్రాలలో ,”అత్రిపాన్ ”అనే మాట కని పిస్తుంది .కనుక దీని ప్రాచీనతకు ఈ ఒక్క నిదర్శనం చాలు .ఈ అధర్వాన్గీరసమే అధర్వ వేదం గా రూపొందింది .ఈ రుషి పరంపర ,వారి గోత్రీకుల వల్ల వ్యాపించిన వేదమే అధర్వ వేదం .”కొన్ని శతాబ్దాల సంఘర్షణ జరిగి ,ఈ వెద మంత్రాలు స్థిరత్వం పొందాయి”అన్న పాశ్చాత్య భావనకు విలువే లేదు .అది పూర్తి అసత్యమైన మాటే.
అధర్వ వేదానికి ”బ్రహ్మాంగీరస ”అనే పేరు కూడా వుంది .దీనినే ”బ్రహ్మ వేదం ”అంటారు .శూక్ష్మం గా ”బ్రహ్మ” అంటారు .ఆ మంత్రాలన్నీ ,బ్రహ్మ తో ,అనుసందింప బడటమే ”బ్రహ్మ”అనే పేరు రావటానికి కారణం అయింది .యజ్ఞం లో హోత ,అధ్వర్యుడు ,ఉద్గాత ,బ్రహ్మ అనే నలుగురు తప్పక వుంటారు. వీరినే ”చతుర్ముఖీయం ”అంటారు .రుగ్ ,యజు ,సామాలు మిగిలిన వారు పలికేవి .అందుకనేఈ  కాండ లో ”బ్రహ్మ ”అనే పదాన్ని ,ఆ అర్ధం తో వాడారు .ఈ పేరు సార్ధకం కావటానికి కారణం –క్రమ పధ్ధతి లో ,బ్రహ్మ విద్య పై ,విషయ వివరణ తో కూడిన విధానం ఉండటమే .ఇంత విజ్ఞాన పరం గా ,ఏ వేదం లోను ,వ్యక్తం చేయ బడ లేదు .మిగిలిన మూడు వేదాల లోని మంత్రాలతో ,ఈ వెద మంత్రాలు కలిసి పోయాయి .
అయితె వేద వ్యాస మహర్షి వేద విభజన చేసి దీనిని అధర్వ వేదం గా పేర్కొన్నాడు .అందుకే అధర్వ ,ఆంగీరస మంత్రాలు ఒక ప్రత్యెక ఉనికి కలిగి ,మార్గ దర్శనం చేస్తాయి .కొన్ని మంత్రాలు ,శతాబ్దాల చరిత్ర లో మిగిలిన వేదాల్లో కలిసి పోయాయి .వ్యాసుల వారు వాటి నన్నిటిని కలిపి ఒక భాగం గా చూపించారు .అప్పటికే ఆ మంత్రాలు అధిక ప్రాముఖ్యత ,ఆధిక్యత పొంది వున్నాయి .వేద ప్రాన్యతను ,సంత రించు కొన్నాయి .అందుకే అది నాల్గవ వేదం అయింది .

ఛందో మయ వచనం 

రుక్ ,యజు ,సామ వేదాలను దర్శించిన రుషులున్నారు .వారి పేర్ల తోనే ఆ మంత్రాలు పేర్కొన బడ్డాయి .ఆ రుషి పేరు ,ఛందస్సు ,వినియోగం ఆ మంత్రాలలో కని పిస్తాయి .అయితే అధర్వ వేదం లో అ వివరణ లేదు .ఇందులో ద్రష్ట అయిన ఋషిని దర్శించటం కష్టం .ఆ సంప్రదాయం అప్పటికే నశించి పోవటమే కారణం అయి వుంటుంది .కానీ ,దీనికి ఒక ”అనుక్రమణిక ”వుంది .అదే మన భాషలో” కేట లాగు ”అంటాం .లోపలి వెళ్లి పరిశీలిస్తే నమ్మ తగినది గా అని పించదు .అందు లోని అధర్వ ,అంగీరస ,బ్రహ్మ పేర్లు ఊహాత్మకాలే కాని నిజమైన ద్రష్టల పేర్లు అని నమ్మకం కలుగదు .యజుర్వేదం వచనం అయినా ,లయాన్విత వచనం అది .దీన్ని ”అయనితాక్షరం ”అంటారు .అంటే ఇన్ని అక్షరాలూ వుండాలి అనే నియమం లేదు అని అర్ధం .అలాగే అధర్వ వేదం లోను ,వచనమే వుంది .కాని ఇది ఛందో మయ వచనం .అంత మాత్రం చేత వైదిక ఛందస్సు ను పూర్తి గా పాటించ లేదు .మంత్రం అని గట్టి గా అనటానికి వీలు లేని పరిస్థితి కొన్ని చోట్ల కని పిస్తుంది .మంత్రానికి 40 అక్షరాలు వుంటే ”పంక్తి ”అంటారు .అధర్వం లో ఈ నియమం కూడా పాటింప    బడ లేదు .దీనికి కారణం -ఇటీవలి కాలమ్ లోనే దానికి అ స్థితి కలగటం .దీనితో పాటు ”వినియోగం ”కూడా చాలా దారుణం గా కని పిస్తుంది .ప్రతిమంత్రానికి ఒక ప్రత్యెక వినియోగం వుంటుంది .అంటే ,ఏ స్థానం లో ఎప్పుడు ఉపయోగించాలో తెలియ జేస్తారు .సాధారణం గా ,యజ్ఞం లో వినియోగించేవి మంత్రాలు .అయితే అధర్వ మంత్రాలు యజ్ఞం లో విని యోగింప బడేవి కావు .అంటే ,సోమయాగం లో కాని ,వాజిపేయం లో కాని ,అశ్వ మేధం లో కని వీటికి విని యోగం లేదు .శాంతులలో ఇవి వ్యతిరేక భావం లో వాడ బడ తాయి .అంటే ,అడ్డంకుల్ని ,అదిగా మించ టానికే  విని యోగిస్తారు .మొదట్లో యజ్ఞాలలో వీటి విని యోగం లేదు .కాని తర్వాత తర్వాత ,చివర్లలో వీటిని జాగ్రత్త కోసం అను సంధించారు .అధర్వం లో పేర్కొన బడ్డ దేవతలు,మిగిలిన మూడు వేదాల్లోనూ పేర్కొన బడిన దేవతలే .అంటే -ఇంద్ర ,అగ్ని ,యమ ,మొదలైన వారు .మిగిలిన దేవతలకు మాత్రం చాలా ప్రత్యెక మైన పేర్లు వున్నాయి .ఉదాహరణకు ”-వ్రాత్య ”.ఇది చాలా ప్రత్యెక మైన పేరు .దీన్ని గురించే ఇప్పుడు మనం తెలుసుకో బోతున్నాం .
సశేషం —మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –11 -01 –12 .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

నిన్న గుడి వాడలో కృష్ణ కల్చరల్ అసోసియషన్ వారు గుత్తి కొండ సుబ్బారావు గారికి స్వర్గీయ బాల బంధు బి.వి.నరసింహ రావు పురస్కారం అంద జేసిన సందర్హం గా ఆహ్వాన పత్రిక

This slideshow requires JavaScript.

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

               త్యాగ రాజ కృతులలో సామాజిక ఆకృతి 4–చివరి భాగం 

— 
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

త్యాగ రాజ కృతులలో సామాజిక ఆకృతి —3

”ప్రభువులు దయ మానిరి ,పరమెంచక పోయిరి -కాసిచ్చేదే గొప్ప అనరా !కలిలో రాజులకు
రాజాన్గము  కొరకు ,నాల్గు జాతుల రక్షణ ,పర సుఖమో ?–రాజసు లై ,సన్మార్గ మెరుగక ,,పరాకు సేయ ఘనమో ?”
అని పాలకుల ను ,నిలదీసే మనస్తత్వం త్యాగయ్య గారిది .
తాను నమ్మిన ,శ్రీరామునికి ,కుల ,మత ,జాతి వివక్ష లేదు .లంకా విజయం తర్వాత ,అయోధ్యలో పట్టాభిషేక సమయం లో ,నర ,వానర ,రాక్షసు లను అందరిని ,ఒకే పంక్తి లో ”బువ్వ బంతి ”పెట్టి  నట్లు ,వర్ణిస్తాడు భక్త త్యాగయ్య.తర తమ ,తార  తమ్యంభేదం లేకుండా ,శ్రీ రాముడు అందర్నీ సత్కరించాడు .ఆ వైనం ఏమిటో చూద్దాం
”అలనాడు ,అన్నమారగించు వేళ ,–పలు వానరుల ,పంక్తి నుంచ లేదా ?–పేర ,పేర బిలిచి ,హారములు –ప్రేమ మీర ,మీరొసగా లేదా ?” అని శ్రీ రామ గుణ గానం చేస్తూ ,తన ”వసుధైక కుటుంబ భావనాను రక్తి ”ని ,వ్యక్తం చేసిన మనీషి త్యాగ రాజు .ఇదే శ్రీనాధ మహా కవి చెప్పిన ”చాప కూడు ”లాంటిదేనేమో ?
మూఢ భక్తీ ,సత్ఫలితాలనివ్వదు .కాలాన్ని వ్యర్ధం చేయ రాదు .సద్భాక్తే తారకం . .పై మెరుగులకు మోస పోరాదని సూచించారు .కల్లా ,కపటం ,లేని ,విశ్వాత్మకు డైన త్యాగయ్య.”గంగ లోని ఓడను నమ్మి భవ సాగరం దాటలేము .పరమ వంధ్యకు పాలు ,పెరుగు పోస్తే ,చంటి పాలు వస్తాయా ?గంగ రావి మొక్క కుమొక్కితే   ,కోరిక తీరుతుందా ?అని ప్రశ్నల వర్షం వేసి ,హేతు బద్ధం గా ఆలోచించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తు చేస్తాడు ..అలాగే బూరుగ చెట్టు స్వర్గ భోగాల నివ్వదని ,రాగ, ,,లోభాలతో తపస్సు చేస్తే ,సద్గతి కలుగదని ,తెలియ జెప్పాడు .ఇవన్నీ ఒక గొప్ప సంస్కర్తకు వుండే భావాలే నని పిస్తాయి మనకు .
”కన్ను గీటితే రాని కాంత ,పది మందిలో ,చేయి పట్టు కొంటె ,వస్తుందా ?అని లోకోక్తి గా చెప్పాడు సామాజిక ఆలోచన తో .శ్రీ రాముని కృప లేనిదే ఏది ,సత్ఫలి తానని ఇవ్వదు అని తేల్చి చెప్పాడు .

”కన్ను సంజ్ఞకు ,రాని ,కాంత ,–బలిమిని ,కరమిడ ,వశ మౌనే వో   రాఘవా ”?అంటూ ,”వాడి లేని ,విద్యల చేత ,సభలోన వాదించ బో నౌనె ?–మెప్పులకై ,బహు ధర్మములు ,చేసితే ,మిగుల బ్రోవ దగునే ”?అని ఉపదేశ యుక్తం గా బోధించాడు .
బాహ్య మూఢ ఆచారాలు  ,ఒంట బట్టని ,సంస్కారం లేని చదువులు ,భోగ లాలస గల యజ్ఞాలు ,వ్యర్ధమే నని మహా హేతు వాది లాగా .మెత్తని ,నాజూకు భాష లో దుయ్య బడతాడు .సంస్కర్త త్యాగయ్య మత ప్రవక్త గా కని పిస్తాడు .
”పదవి ,నీ సద్భక్తియు ,కల్గుటే –చదివి ,వేద ,శాస్త్రోపనిషత్తుల ,–సత్తా తెలియనిది పదవా ?
ధన ,దార ,సుతా గార సంపదలు ,–ధరణీ శుల ,చెలి మొక పదవా?
రాగ ,లోభ యుత ,యజ్ఞాదులచే ,–భోగము లబ్బుట యది పదవా ?
జప  తపాది ,యాణి మాది సిద్దులచే ,–జగములనేచుట ,యది పదవా ?
త్యాగ రాజ నుతుడౌ ,శ్రీ రాముని -తత్త్వం తెలియని ,దొక పదవా ?” అని దర్మా శంఖా రావం పూరించాడు ధార్మిక మూర్తి త్యాగరాజు .సత్య సందేశ గీతో పాసన చేశాడు .
”ముంజు కోక లెల్ల ,లంజ కోక లయ్యే ”అని వేమన్న అన్నదానికి ఏమీ తీసి పోలేదు మన త్యాగయ్య.అధిక్షేపాన్ని అద్భుతం గా పలి కించ గలడు .చిత్త శుద్ధి లేని శివ పూజ లేల ?అని తీవ్రం గానే ప్రశ్నించాడు .”సోమ యాజీ రంభ కోసం ,సోమి దేవమ్మ అంద గాళ్ళ కోసం ,మనసు లో భావిస్తే ,యజ్న ఫలం దక్కు తుందా ?మనసు ధ్యాన మగ్నం చేయని పూజలో ,ఎంత గట్టిగా గంట కొట్టినా ,ఎన్ని సుగంధ పుష్పాలతో ,పూజ చేసినా ,ప్రయోజనం లేదు .కడు పు లో కల్మషం ,నిర్మల మైన భజన వల్లనే పోతుంది .
”మనసు నిల్ప శక్తి లేక పొతే ,మధుర ఘంట ,విరుల పూజ లేల ?
ఘన దుర్మడుడై ,తామునిగితే ,కావేరి ,మందాకినీ ,ఎటు బ్రోచును ?
సోమి దేవమ్మ ,సొగసు గాండ్ర కోరితే –సోమ యాజీ స్వర్గార్హు డౌనో  ?
కామ క్రోధుడు తపంబోనర్చితే ,,కాని ,రక్షించునే  ,త్యాగ రాజ నుత ?”

—         కనుక చిత్తం శివ మత్తం కావాలి .విషయ వాన్చనలను దూరం చేసుకో వాళి .అప్పుడే సత్ఫలితం లభిస్తుంది .
”తన తలపు తీసి పెట్టి ,ఒక రింటికి  ,తా ,కుక్కలు,తోలు రీతి —
తవిటికి రంకాడ బోతే ,కూటిత పిల కోతి గోమ్పోయి నట్లు
చెవిటికి ఉపదేశించి నటుల -మనసు ,విషయ నట ,విటుల ,కొసగితే
మా రాముని కృప గల్గునో  మనసా ”అని ,మనసును అదుపు లో ఉంచుకోమని ,అర్దిస్తాడు .ఆ మాటలు కొరడా తో కొట్టి నట్లు వున్నా ,అవహేళన తో నవ్వించే ట్లు ,అని పిస్తాయి .సన్మార్గాన్ని చూపించటమే ,ఆయన లక్ష్యం .మంచి దేశీయ ప్రయోగాలు ,చేసి ,గొప్ప  రక్తి కట్టించాడు .
సశేషం                   మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –09 -01 -12 .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

త్యాగ రాజ కృతులలో సామాజిక ఆకృతి –2

”బలము ,కులము ,ఏల రామ ?భక్తి కారణము -వెలయు,సకల సిద్దులెల్ల వెంట వచ్చు గాని ,మేను –నీటి కాకి ,మీను మునుగ నిరతము దయ స్నానమా ?–తేట కనులు కొంగ గూర్చ ,దేవ ,బక ధ్యానమా ?పత్రములు మేయు మేక ,బలమైన ఉపాసమా ?-గుహల ,వేష కోటు లుంటే ,గుణము గల్గు మౌనులా ?-అంగము ముయ్యని బాలురు -యపుడు ,దిగంబరులా ?వలతు ,త్యాగ రాజ వరదు -వర భక్తులు సేయు భక్తీ -చెలగు సకల జను లెల్ల ,”చెల్లిన కాసౌనుగా” ”?అని హెచ్చ రిస్తాడు .ఇది వేమన  చెప్పిన ”నీళ్ళ మునుగ నేల ,?నిధుల మెత్తగా నేల ?కపట కల్మషమ్ము ,కడుపు లో నుండగా ?–”ఆకు లెల్ల దిన్న మేక పోతుల కేల కాక పోయే నయ్య కాయ సిద్ధి ?కుక్క ఏక తంబు ,కొక్కెర ధ్యానంబు ,గాడ్ద్దెరాగ   మెన్న ,కప్ప మున్గును ,–ఆత్మ నెరుగు భావ మది ఏల జేయరో ??”అని గుణానికి మాత్రమె ప్రాధాన్యం ,కులానికి కాదు అని చెప్పిన దానికి చక్కని వత్తాసు మాటలివి .
మెత్తటి పులులు లాగాకని  పించే కపటుల ను ఎండ కడుతూమంచినుడికారం , ,జాతీయం తో చెప్పిన కృతి చూడండి
”ఎదుటి పచ్చ చూడ లేక ,హితవు మాటాడే జనులు  –చాల శాస్త్రము లన్ని టి జదివి,ఆస దాసు లైనారు
చల్లని వాక్కులు బల్కి ,స్వాంత ”మనల” మైన వారు –జాతి హీను లైన వారు ,జాణ లైనారదే ,సాక్షి ”
కర్మల మర్మం ,లక్షం తెలిసి చేయాలి అన్నది త్యాగయ్య మతం.లేక పొతే ”గాను గేద్దు జీవితం ”అని హెచ్చ రిస్తాడు .
”మాటి మాటికి ,నూనె రోటి ,ఎద్దులు తిరుగు –ధాటిరా ,మతమేపాటిరా ?”
పలు విధ కర్మముల యందు మర్మము  -తెలిసికో, హరి ని కలుసుకో ”
త్యాగయ్య కు కపట భజన పరులంటే అసహ్యం .విషయ పిపాస గిట్టదు .ఒక సంస్కర్త గా ,ఆయన భావం యెంత ఉన్నత మైనదో చూడండి
”అది గాదు భజన మనసా –యెదలో ఎంచు టొకటి  ,,పయ్యేదలలో కల్గిన చోటొకటి
గొప్ప తనమునకై ఆస ,–కుచ్చిత విషయ పిపాస
మెప్పులకై బహు వేసమిడి-ఉప్ప తిల్లెదరు త్యాగ రాజ నుత ” ,
అంటే చిత్తం శివుని మీద ,భక్తి చెప్పుల మీద వుండే వారిని ,హెచ్చరిస్తూ ,అది దొంగ భక్తీ అని ,అలా వుండి మోసం చేసుకో వద్దని హితవు .
  త్యాగ రాజు అందరు ఆచరించ గల ,ఉపాసనా మార్గాలే చెప్పాడు .కర్మ ఫల త్యాగం ముఖ్యం అన్నాడు .నామ జపమే సర్వ శ్రేష్టం అని బోధించాడు .
”ఊరకే కల్గునా రాముని భక్తీ >?–సారెకు సంసారమున జొచ్చి ,సారమని ఎంచు వాడి మనసున –ఊరకే :
ఆలు సుతులు ,చుట్టాలు ,వరస ధనాలు ,కాయ బలాలు ,కనక ధనాలు కల, విభవాల ,కని , –ఆస్థి రాలనే భాగ్య శాలులకు గాక ? ”,ఊరకే —
”మంచి వారి పొడ గాంచి ,సంతతంబు -సేవించి ,యామనవాలకించి ,”ఆదరి” సాధించి –సర్వము హరి యందు దెలిసి ,
భావించి ,మదిని పూజించు వారికి గాక ” ఊర్రకే —
అంతే కాదు -”రాజస గుణ యుక్త పూజలు ”కంటే రామ నామ జపం వల్లనే భక్తికలుగుతుందని యెలు గెత్తి చాటాడు .తన అనుభవాన్ని మనతో పంచుకొన్నాడు భక్త త్యాగరాజు .
యెంత తప్పు చేసే వారి నైనా ,త్యాగ రాజు గారు నాజూగ్గా నే మందలిస్తారు .
”అత్త మీద కనులు ,ఆసకు దాసులు ,సత్త భాగవత వేసు లైరి –దుత్త ,పాల రుచి ,తెలియు సామ్యమే ”?  అని ప్రశ్నిస్తాడు .
ఇక్కడ” అత్త” అంటే లక్ష్మీ దేవి అంటే ధనం  -పాలు పోసి దాచుకొనే దుత్తకు (పాత్ర)పాల రుచి తెలియదు అని బావం .”మధ్య వైష్ణవులకు ,పంగ నామాలు ఎక్కువ ”అని సామెత ఉండనే వుంది .దాన్ని తమాషా గా చెప్పాడిక్కడ . .
కామ వాంచ అవసరమే .అయితే అందులో మునిగి పోరాదు .యెంత వారలైనా కాంత దాసులే .–కానీ ”శ్రీ కాంత స్వాంత సిద్ధాంతం ”అలవరుచు కోవాలని ”కాంత ”పదాన్ని స్వారస్యం గా వాడి గొప్ప అర్ధాన్ని ఆవిష్కరిస్తాడు .
”ఎంత నేర్చినా ,ఎంత జూచినా –ఎంత వారలైనా కాంత దాసులే
సంతతంబు ,పరమాన్య ధన ,పరమానవాప వాద
పర జీవ నాదుల ,కనృతమే  భాషించే రయ్య త్యాగ రాజ నుత ”
అబద్ధాలు చెప్పి ,పొట్ట గడుపు కోవటంనీచాతి  నీచం అని స్పష్టం చేశాడు .
వేరోకర్రికి జన్మించిన వారిని దత్తత తీసు కోవటం ,ముద్దు చేయటం ,కృత్రిమ ఆనందం అంటాడు .శ్రీ రాముని దయ లేక పొతే ఐహిక భోగా లన్నీ ,వ్యర్ధమే .అనుభవ యోగ్యాలు కావు .ఒక వేళ అనుభవించినా ,నిజ మైన ఫలం కాదు .అవన్నీ పసిడి కాంతులే అని జ్ఞానోప దేశం చేశాడు .
”సవము చేసి తేనేమి ?కలిమికి పుత్రోత్సవము కల్గితే నేమి ?అన్య ,బీజ జనితుని ,గొని ఏమి ?చేడియలను మెప్పించ దేలిసితేనేమి ?ఇమ్ము గలిగితే నేమి ?సొమ్ము బెట్టి తేనేమి ?కమ్మ విల్తు కేళి తెలిసి ఏమి ?”అంటూ ,బహుజనపూజ్యులైనా  ,ఆజ్య ప్రవాహం తో అన్నం  పెట్టినా ,గురువు తానే అయినా ,కంటికి శరీరం గురువు గా కన్పించినా,శ్రీ రాముని దయ లేనిదే   ,ఏమీ ప్రయోజనం లేదు .అని నిక్కచ్చి మాట సెలవిస్తాడు .
     ”తను వొక చోట ,మనసొక చోట ,-తగిన వేషం ఇంకో చోటా వేసి ,పీడించే వారికి జయం కాదు ”అని నిష్కర్ష గా చెప్పాడు త్యాగయ్య.బందువులు ,బావ మర దులు ,అక్కలు ,అన్న దమ్ములు ,అందరు కలిమి ని చూసే చేరతారు .అయితే ”లేమిలో కనుల గాన్చరు ”అని లోకం లో  ఉన్న రీతిని కళ్ళకు కట్టిస్తారు .”సొగసు చేసి ,పాలు పోసి పెంచినా ,తనువు సతతము కాదు –నిర్మల తన మించక లేదు ”అని ఎరుక కలి గిస్తాడు .ప్రజా కవి వేమన కూడా ”ఎప్పుడు సంపద కల్గిన -నప్పుడు బంధువులు వస్తారనీ ,చుట్టాలు కాని వారు ,మేము మీకు చుట్టాలమే అంటూ ఎగ బడుతారనీ ,అడ్డు కొన్నా ఆశ్రయిస్తారానీ ”చెప్పాడు .ఉన్నత భావాలు ఒక రీతిగా నే వుంటాయి .కాలాలు వేరైనా సత్యాలు ఒకటే .ఆలోచనా విధానమూ ఒకటే .చెప్పే తీరు మారుతుంది అంతే .”నిర్మలతనం ”అనే మాంచి మాటను ప్రయోగించాడు త్యాగ రాజ మహాశయుడు .
సశేషం          మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –09 -01 -12 .

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –11

—           ఆయన కంటే ముందే ఆయన అత్తరు వాసన ముక్కులకు తగిలి ,అత్తరు సాయిబు గారు వస్తున్నాడని తెలిసి పోయేది .సందు చివర్నించే ఆ సువాసన ముక్కులను తాకేది .అదీ ఆయన ప్రత్యేకం .భారీ పర్స నాలిటి .గళ్ళ లుంగి ,పొడవైన అంగరఖా ,మెడకు అటు ఇటు ,వేలాడే సత్తుతో చేసిన ,బుల్లి మూతి తో పెద్ద  ,  అత్తరు బుడ్లు,ఇవి కాక రంగుల పూసల గొలుసులు ,చంకలో సెంటుసీసాలు వున్న చెక్క పెట్టె ,అందులో సుర్మా సీసా ,కళ్ళ లో సుర్మా పెట్టె చిన్న  ఇనప కడ్డి.ముందు ఖాళీ గా వున్న బూట్లలాంటి చెప్పులు .చేతిలో కర్ర .ఇదంతాచూస్తే  ఒక కాబూలీ వాలా లాగ అని  పిస్తాడు .ఆకారం లో మాత్రమే .స్వభావం లో మాత్రం కాదు .గంభీర మైన స్వరం ,  .తెల్ల ,నల్లా వెంట్రుకల పొడవైన  చిక్కని గడ్డం  .గల గలా మాట్లాడే చురుకు దనం .”సుర్మా ,అత్తరు,మందార నూనె , సెంటు ”అని అరుస్తూ వచ్చే వాడు .అప్పటికే ఆయన వయసు అరవై పైనే వుండేది .పేరు ఎవరికీ తెలీదు .అత్తరు సాయిబు అనే అందరం పిల్చే వాళ్ళం .మాకే కాదు వూళ్ళో అందరికి అత్తరు సాయిబే ఆయన .ఆయన అత్తరు మాత్రం మహత్తరం .
సాదారాణం గా మా ఇంటికి పది హీను రోజులకో సారి రావటం అలవాటు .ఆది వారాలే వచ్చే వాడు .ఆయన రాగానే మా సావిట్లోకి వచ్చే వాడు .అక్కడే చాప వేసే వాళ్ళం .దాని మీద తన సరంజామా అంతా దింపి కూర్చునే వాడు .వరుసగా తాను తెచ్చిన వివిధ రకాలైన అత్తరులు వాసన చూపించే వాడు .మా చొక్కాలకు ,ఆడ వాళ్లకు చీర చెంగులకు రాసి, వాసన చూడ మనే వాడు .అన్నిటి కంటే ఆయన ”మందార నూనె ”కు మంచి గిరాకీ వుండేది .మా అమ్మతప్పక మందార నూనె కొనేది -మా అక్కయ్యల కోసం .మేము రాసుకొనే వాళ్ళం .సెంటు సీసాల మూతలు తీసి ,రాసే వాడు .మొగలి సెంట్ ,గులాబి సెంట్ ,మల్లె సెంట్ వగైరా ఉండేవి .కొంటె వాటిని చిన్న సీసాలో పోసి గట్టి మూత పెట్టి ఇచ్చే వాడు .అతను వచ్చాడంటే అందరికి సందడే .ఆయన కేక విని ,పక్కింట్లో వుండే మా మామయ్య గుండు గంగయ్య గారు వచ్చే వాడు .వాళ్ళిద్దరూ తురకం లో మాట్లాడు కొనే వారు .మామయ్యకు అ భాష బాగా తెలుసు .సాయిబు గారు మాత్రం తురకం ,తెలుగు మిశ్రమ గా మాట్లాడే వాడు . మామయ్య నాతొ ”ఒరేయ్ !అత్తరు కొనాలి” రాచిప్ప” తీసుకూరా పోయిన్చుకొందాం”అనే వాడు .నవ్వు కొనే వాళ్ళం .సాయిబు గారు కూడా ”క్యా సాబ్ -అత్తరికీ రాసిప్పా ఏంటి శాస్త్రి జీ ”అని నవ్వే వాడు .అతనితో సరదా చేయటం మామయ్యకు హాబి .నేను సెంటు కొంటాను వాసన  చూపించమనే  వాడిని . పాపం అన్నీ మూతలు తీసి నా చొక్కాకి పూసే వాడు .ఏదీ బాగా లేదనే వాడిని .కొనటం కన్నా ,పూయిన్చుకోవటం సరదా ”.వాసన ఎలా వుంది ”?అని అడిగే వాడు ”.ఏం బాగా లేదు”
అనే వాణ్ని .ఇంకోటిచూపించే వాడు .దానికీ అదే సమాధానం .కోపం వచ్చేది సాయిబు గారికి ”అరె భాయ్  !నీ ముక్కుల్లో సొరకాయల వాసన ,బీర కాయల వాసన ,తప్పా ఇంకే వాసనా లేదు .నీకూ సెంటూ వాసనా యెట్లా తెలుస్తుందీ -అరె క్యా !ఇన్ని సేంట్లల్లో ఒఖాటి కూడా నీకు నచ్చటం లేదా ?.కొనే బేరమేనా ఇది ?”అని కోప్పడే వాడు .నవ్వుకోవటమే మా పని .ఏదో కొంత అమ్మా వాళ్ళు తెసుకొనే వారు .
అత్తరు సాయిబు కే ”సుర్మా సాయిబు ”అనే పేరుంది .నల్లటి బరక గా వుండే సుర్మా ఆయన దగ్గర వుండేది .కళ్ళల్లో కొయ్య గండలు వస్తే ,ఆ కాలమ్ లో సుర్మా పెట్టు కొనే వారు .సాయిబు రాగానే ఇంటిల్లి పాదికి తన దగ్గర వున్న సుర్మా ను చిన్న కడ్డీ తో కళ్ళల్లో ఈ చివరి నుంచి ఆ చివరికి కింద రెప్ప లోపల లాగుతూ పెట్టె వాడు .అలాగే పై రెప్పకు పెట్టె  వాడు .కళ్ళు మండేవి .నీళ్ళు ధారా పాతం గా కారేవి .బాగా కారాయి అంటే కంట్లో దోషం బాగా ఉందన్న మాట .విసుగు అను కోకుండా అందరి కళ్ళల్లో సుర్మా పెట్టె వాడు .అందరు ఏడుపు సీన్ లో వున్నట్లు వుండేది .రూపాయకో ,రెండు రూపాయలకో సుర్మా కొనే వాళ్ళం .చిన్న సీసా లో పోసి ఇచ్చే వాడు .మనం పెట్టు కుంటే చేతి తోనే పెట్టు కోవటం .ఆయన మాత్రం చాలా నాణ్యం గా ,మెలకువ గా కళ్ళ కేమీ ఇబ్బంది లేకుండా కడ్డీ తో పెట్టె వాడు .నాకు మాత్రం పెడుతుంటే భయం వేసేది .అది కళ్ళలో ఎక్కడ గుచ్చు కుంటుందో నని భయం .అయినా చాలా సరదాగే వుండేది .కొన్న సుర్మాని రాత్రుల్లలో నిద్ర పోయే ముందు అమ్మ మా కళ్ళలో పెట్టేది .మా అమ్మ కూడా చూపుడు వేలి మీద సుర్మాను తీసుకొని ,అతి జాగ్రత్తగా కళ్ళలో పెట్టేది .సుర్మా పెట్టిన తరువాత ,కళ్ళు మూసు కోవాలి .నీళ్ళు అన్నీ కారేదాకా  రెప్పలు తెరువ రాదు .తెరిస్తే వూరు కొనే వాడు కాదు    .నీళ్ళు అన్నీ కారిన తర్వాత కళ్ళు చాలా చల్లగా ఉండేవి .కళ్ళలోని దుమ్ము , సుర్మా తీసేసి కళ్ళను శుభ్రం చేసే దేశీయ మైన మందు .సాయిబు గారే దాన్ని ఇంటి దగ్గర తయారు చేసే వాడట .అలాగే అత్తరులను కూడా ఇంటి దగ్గర కార్ఖానా లో తయారు చేసే వాడట .గులాబి రేకులు ,మందార పూలు ,మల్లె పూలు ,మొదలైనవి సేకరించి చక్కగా వీటిని వండి తయారు చేసే వాడట .అదొక కుటీర పరిశ్రమ గా ఆయన నిర్వహించే వాడన్న మాట .ఆ రోజుల్లో బందరు లో కోనేరు సెంటర్  దగ్గర చుట్టూ ,అత్తరు, సెంట్లు అమ్మే దుకాణాలు ఉండేవి .ఒక వేళ ఎవరైనా,అక్కడ కొని తెస్తే ,మా సాయిబు గారి సరుకు ముందు బలాదూరు గానే ఉండేవి .మాకు నచ్చేవి కావు . .దాదాపు ఎనభై  ఏళ్ళు వచ్చేదాకా సాయిబు గారు ఇంటింటికీ తిరుగుతూ అత్తరు సెంటు ,పన్నీరు సుర్మా ,అమ్ముతూనే వుండే వాడు .వీటితో పాటు అగరు వత్తులు ,తయారు చేసి అమ్మే వాడు .కొనే వాళ్ళం .ఆయన ఇల్లు ఎక్కడో మాకు తెలీదు . .
ఈ ఆర్టికల్ రాసే ముందు ఆయన గురించి ఇంకేమైనా వివరాలు తెలుస్తాయేమో నని ప్రయత్నించాను .కాని ఎవరికి తెలీదన్నారు .నాకు జ్ఞాపకం ఉన్నంత వరకు ,వాళ్ల అబ్బాయిలకు మార్కెట్ లో కూర గాయల కొట్టు వుండేది .ఒకతను పహిల్వాన్ గా కుస్తీ పోటీలలో పాల్గొనే వాడని జ్ఞాపకం .ఇంకో అతను వెడల్పు ముఖం తో కొట్లో కూచుని కూర గాయలు అమ్మే వాడు .నేను వెళ్తే చాలా మర్యాద గా మాట్లాడి ,అందరి కంటే తక్కువ ఖరీదుకే కూరలు ఇచ్చే వాడు . ఇప్పుడు ఉయ్యూరు లో వాళ్ల వాళ్ళెవరు లేరని తెలిసింది ..పేరుతెలీక   పోయినా సాయిబు గారి అత్తరు ఇంకా ముక్కుల్లో గుబాళి స్తూనే వుంది .ఆయన  పెట్టిన సుర్మా ఇంకా కళ్ళలో నీరు కారిస్తూ ,చల్లదనం కలిగిస్తూనే వుంది . ఇంకా ఆయన రూపం కళ్ళకు కట్టి నట్లు కని పిస్తూనే వుంది . ఆయన మాటలు జ్ఞాపకం వస్తూనే ఉనాయి .మామయ్యా ,ఆయన మేల మాడుకోవటం గుర్తు వస్తూనే వుంది .మా ఇంటిల్లి పాదికి అత్తరు సాయిబు గారు మహత్తరం గా జాపకం వున్నారు . .ఆయనను గుర్తుంచుకొనే అదృష్టం నాకు కల్గినందుకు ఆనందం గా వుంది …
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –08 -01 -12 .

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు —10 కాఫీ పా( ప్రా ) ణి ఏ కాని అపర పాణిని

ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –9 ఆ ఇద్దరు -ఈ నలుగురు

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

ఆకాశ దేవర –ఆకాశం గగనం శూన్యం

—
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

నిన్న   విజయవాడ లో నగ్నముని” ఆకాశాదేవర” పుస్తకావిష్కరణ -విషయాలు

పోతన లో తాను -6  –చివరి భాగం

—         ”పుట్టి నేర్చెనో ,పుట్టక నేర్చెనో ?–చిట్టి బుద్దు లిట్టి ,పొట్టి వడుగు
పొట్ట నున్న పిల్ల ,బూమెలునని నవ్వి -యెలమి ధరణి ,దాన మిచ్చె నపుడు”
అన్న పద్యం లో అంతర్లీనం గా ,కవితా వ్యాప్తి వుందని ఒక బుధ వరేన్యుడు  అన్నారు .శైలికి ఉదహరించ వలసి వస్తే ,భాగవతం అంతా ఉదాహరించాల్సి ఉంటుందని ,నన్ను ఆకాశానికి ఎత్తిన వారూ వున్నారు .సమభావం తో చూడమనే నేను విన్న విన్చుకొంతున్నాను .వాగ్భూషణం భూషణమే ,అయినా అది మోతాదు ను మించ రాదు .
”భూషణములు వాణికి నఘ –పేషనములు ,మృత్యు చిత్తి భీషణములు,హృ
త్తోష ణములు  ,కళ్యాణ వి -శేషణములు హరి గుణోపచిత   భాషణ ముల్
రాసలీల శ్రీ కృష్ణ పరమాత్త్మ అద్భుత లీల .అదొక కమనీయ దృశ్య కావ్యం .ఎప్పుడో రామావ తారం లో ఋషులు ”పుమ్సామోహనుడు ,ఏక పత్నీ వ్రతుడు ,అయిన శ్రీ రామ చంద్ర మూర్తిని ,”పరిష్వంగ సుఖం ”కోరారు .వారికి ఆ అవకాశం ”బహుపత్నీ రూప జీవితాతరుడు గా ,ప్రభవించ నున్న శ్రీ కృష్ణావ తారం లో లభింప జేశారు పరమాత్మ .ప్రాకృత మాధుర్య స్పర్శ పొందిన గోపికలు ,మాధుర్య దర్శనానికి ప్రతీక లై నిలిచారు ”అని చక్కని అనుభూతిని కల్గించారు అంతరార్ధం తెలిసిన మహనీయులు .
వేణు గానం  చేత ఆకర్షిమ్పబడి ,క్రమంగా రాస మండల నృత్యం లో భాగ స్వామినులై ,కాత్యాయినీ దీక్షా వ్రతులై ,శ్రీ కృష్ణుణ్ణి భర్త గా పొందాలని కోరుకొన్నారు .ఆయన్నే సర్వాత్మనా శరణు పొందితే కాని ,ఆ అదృష్టం లభించదు .ఇదే అర్జునునికి ఆ తర్వాత కురు క్షేత్ర సంగ్రామం లో గీతా చార్యునిగా ”సర్వ ధర్మాన్ పరిత్యజ్య ,మామేకం శరణం వ్రజా”అని ఉపదేశించ టానికి  ”బీజం ”.నదులు ,సముద్రాలు ,ప్రకృతి స్వరూపాలు .వీరు ,వీరికి స్వస్వరూప కేంద్రాలుగా వుండే స్థానాల్లో లీనం కావటం ,ఒక అనాచ్చాదిత సహజ సమ్మేళనం .అక్కడ నదులు సాగారాలలో ,గ్రహ ,తారాదులు ,సూర్యునిలో ,ఆకాశం వాయువుతో ,వాయువు అగ్నితో ,ఇలా జరిగే ఏ సంగామానికైనా ,దిక్కులే అంబరాలు .ఆ సంగమమే ప్రళయం -అంటే ప్రకృష్ట లయం .ఇక్కడ కూడా ,గోపికలు శ్రీ కృష్ణుణ్ణి పోనడటం లో ,దిక్కులు అమ్బరాలుగా కలిగి వుంటారు .వారు కోరింది పరిష్వంగ సుఖం .ఆయన ఇచ్చింది ముక్తి కాంతా పరిష్వంగ సుఖం .అదే జన్మ  చరితార్ధమైన అపూర్వ  సన్ని వేశం .ఆత్మ పరమాత్మ లో కలిసే అద్భుత దృశ్యం .పులకించిన తనువులతో ,వీక్షించాల్సిన పునీత విషయం, విశేషం .
”గోపజనము లందు ,గోపిక లందును –సకల జంతువు లందు సంచరించు
నా మహాత్మునకు ,బరాన్గన  లెవ్వరు –సర్వ మయుడు లీల సల్పె గాక ”.
”ఎవ్వని చే జనించు  ,జగమెవ్వని లోపల నుండు లీలమై
ఎవ్వని యందు డిందు , బరమేశ్వరుడే వ్వడు ,మూల కారణం
బెవ్వ డనాది మధ్యలయుడెవ్వడు ,సర్వము దానయైన వా
డెవ్వడు ,వాని   ,నాత్మభవు ,నీశ్వరునే శరణంబు వేడెదన్ ”
అని సృష్టి ,స్తితి ,లయ కారకుడైన పర బ్రహ్మాన్నిసంస్మరిస్తున్నాను .
లీలా మానుష విగ్రహుడైన శ్రీ కృష్ణ భగవానుని ,ప్రవర్తనం ,సంభాషణం ,స్తవనీయమే .లోక సంగ్రహార్ధం అతిధి ని యెట్లా సత్కరించాలో ,బాల్య స్నేహితులను ఎలా ,సంబావిన్చాలో ,శ్రీ కృష్ణుడు ”కుచేలో పాఖ్యానం ”లో ఆచరించి చూపాడు .అది ఆయన ప్రవర్తనమే .నేనేమో నిమిత్త మాత్రుడిని .ఆయన రాయిస్తున్న ఆయన చరిత్రం ,ఔచితీయుతం గా కాక ఇంకేలాగా వుంటుంది ?
ఆంద్ర మహా బాగవతం లో శిల్ప రహశ్యాలన్నీ మీకు కరతలా మలకాలే .వాటిని మళ్ళీ వివరిస్తూ మిమ్మల్నిఇబ్బంది   పెట్టను .కొన్ని విశేషాలను మాత్రం వివ రించాలి- తప్పదు .
రుక్మిణీ కళ్యాణ ఘట్టం లో శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ పాంచ జన్య శంఖాన్ని పూరించే సందర్భం లో
”పూరించెన్ హరి పాంచ జన్యము ,క్రుపామ్భోరాసి ,సౌజన్యమున్
భూరి ద్వానా చలాచలీకృత మహాభూత ప్రచైతన్యమున్
సారో దార సిత ప్రభాచకిత ,పర్జన్యాది రాజన్యమున్
దూరీ భూత విపన్న దైన్యమును ,నిర్ధూత ద్విషత్సైన్యామున్ ”
”శంఖానికి పూరించితం సార్ధకతను ”పూరించెన్ ”అనే మాట తో ,శార్దూల విక్రేడిత పద్యం లో విక్రీడితమైంది .శంఖ ధ్వని ”భం ,భం ”అని విని పించాటానికి ”భకారాం ”అయిదు సార్లు ప్రయోగించటం జరిగింది .పాంచజన్యం కనుక ”అయిదు భకారాలు” చోటు చేసుకొన్నాయి .దానితో వీర రస స్పోరకం గా పద్యం సాక్షాత్కరించింది .ధ్వనికి అనుకరణం గా ”సౌజన్య ,చైతన్య ,దైన్య ,సైన్య ,”శబ్దాలతో సాధింప బడింది ”అని ఒక సహృదయుడు చాలా బాగా విశ్లేషించాడు .పూరించిన వాడు పరమాత్మ కనుక ,ఆ శబ్దాలు ,అర్ధాలు అంతగా ఒదిగి  పోయాయి .ప్రతిధ్వనించాయి .అరి వీర భయంకర మైనాయి .
గజేంద్ర మోక్ష ఘట్టం లో ”అల  వైకుంఠ పురంబులో ”అనే పద్యం మొదలు పెట్టి ,కొంత నడిచే సరికి నాలో అహం అడ్డు వచ్చిందేమో ,ఆగి పోయింది .అహం తగ్గి ,మళ్ళీ పరమేశ్వర ధ్యాన నిమగ్నుడను కాగానే ,పరమాత్మ స్వయం గా వచ్చి ,ఆ పద్యాన్ని పూరించిన సంగతి మీకు అందరికీ తెలుసు .ఈ పద్యం ,ఎత్తు గడ ”మత్తేభ విక్రీడితం ;;లో .ఆ తర్వాత ,”సిరికిం జెప్పడు ”ఆ తర్వాత ”తన వెంటన్ సిరి ,లచ్చి వెంట నవ రొద వ్రాతము’ ,;ఆ తర్వాత ”తన వేంచేయు పధం బు ,”ఆ పిమ్మట ”చనుదెంచెన్ ఘనుడల్ల వాడే ”,అనే పద్యం ,చివరికి ”కరుణా సింధుడు శౌరి వారి చరమున్ ఖండింపగా బంపె ”ఆ ఘట్టం లోని చివరి పద్యం దాకా ,అన్నీ మత్తేభాలే .ఇదొక వింత స్తితి .గజేంద్రుడు ”రావే వరద ,సంరక్షించు భద్రాత్మకా ‘అని వేడి కోలు చేశాడు .శ్రీ హరి ”మత్తేభ రక్షణా యత్త చిత్తుడై ”హడావిడి గా పరుగెత్తు కొంటు వచ్చేశాడు .ఆయన హృదయం లో అడుగడుగునా ”మత్తేభ వృత్తాంతమే ”మెదులు తున్నది .ఆయన మనసు తన భక్తుడైన ”మత్తేభ ”మయమయింది .అందుకే ,అలా మత్తేభాలు పద్యాల్లో పరిగెత్తాయి .కరి అంటే ఏనుగు అది  వేగానికి ప్రసిద్ధం .అందుకే పరమాత్మ అంత త్వరగా   రాగలి గాడు దీనుడైన భక్తుని ”కుయ్యి ”ఆలకించి ..అందుకే శ్రీ హరికి ”ఏనుగు అంబారి ”కూర్చాను పద్యాలలో .అదొక దివ్య మైన ఊహా సంచారమే .నా మానస మత్తేభాన్ని అధిరోహించి ,ఆజ్ఞా పించేది ఆ ఇభ రాజ వరదుడే .
శ్రీ మన్నారాయణ చరితామృత పానాన్ని ,రుచి చూప వలసినది పోయి ,నా సోది విని పించానేమోఇంత వరకు .ఆ అఘ ప్రక్షాళనకు హరినామ సంకీర్తనం చేసి ,తరిద్దాం
”శ్రీ కృష్ణా ,యదు భూషణా ,నరసఖా ,శృంగార రత్నాకరా
లోక ద్రోహి నరేంద్ర వంశ దహనా ,లోకేశ్వరా ,దేవతా
నీక బ్రాహ్మణ గోగ ణార్తి హరణా ,నిర్వాణ సంధాయకా
నీకున్ మ్రొక్కెద ద్రుమ్పవే ,భవ లతల్  ,నిత్యాను కంపానిదీ ;”
మరి ”అమ్మ ”లేనిది ఇహ పర సౌఖ్యాలు లేవు కదా .ఆమెను ఒక సారి స్మరిస్తా .
”హరికిం బట్టపు దేవి ,పున్నెముల పోవర్ధంపు ,బెన్నిక్క చం
దురు ,తో బుట్టువు ,భారతీ గిరి సుతల్ ,దొనాడు పూబోడి ,తా
మర లందున్ డేడి  ,ముద్దరాలు ,జగముల్ మన్నించు నిల్లాలు ,భా
సురతన్ ,లేములు వాపు ,దల్లి ,సిరి యిచ్చున్ ,నిత్య కల్యాణముల్ ”
హరి హరులకు భేదం లేదనే విషయం ముందే మనవి చేశాను మీకు .అందుకే మా కులదైవం భోళా శంకరుడు —
”వాలిన భక్తీ మ్రొక్కెద నవారిత తాండవ కేళి కిన్ ,దయా
శాలికి ,శూలికిన్ ,శిఖరిజా ముఖ పద్మ మయూఖ మాలికిన్
బాల శశాంక మౌలికి ,గపాలికి ,మన్మధ  ,గర్వ పర్వతో
న్మూలికి ,నారదాది ,ముని ముఖ్య మనస్సరసీ రుహాళికిన్ ”
అలాగే లక్ష్మీ దేవికీ ఉమాదేవికీ భేదం లేదని కదా ఉపనిషత్తులు ,పురాణాలు ఘోషిస్తున్నాయి .అందుకే అమ్మ వారికో దండం పెట్టు కొందాం
”అమ్మల గన్న యమ్మ ,ముగురమ్మల మూల పుటమ్మ ,చాల పే
ద్దమ్మ ,సురాసురులమ్మ ,కడు పారడు పుచ్చిన యమ్మ ,తన్ను లో
నమ్మిన వేల్పుటమ్మల ,మనమ్ముల నుండెడి యమ్మ ,దుర్గ ,మా
యమ్మ ,కృపాబ్ది ఈ వుత ,మహత్వ ,కవిత్వ పటుత్వ సంపదల్ ”
దాదాపు 500 ల సంవత్సరాలు అయినా ,తెలుగు భాగవతం మీ అందరి నాలుకలపై ,నర్తిస్తూనే వుంది .ఎందరెందరో పరిశీలన ,పరిశోధనా చేస్తూనే వున్నారు .శ్రీ వెంకటేశ్వర పాద పద్మాల చెంత ,నాపై ఒక అధ్యన కేంద్రం వుందట .”ఈ అన్న ”పై మీకు ఎంత ఆదరం వుందో నాకు తెలుస్తోంది .మీ సహృదయతకు నా నమో వాకాలు .ఇది నా భాగ్యం ,నా అదృష్టం .నాకు ఈ అదృష్టాన్ని కల్పించింది నా నాలుక పై నర్తించే శ్రీ శారదా మాత .ఆ యమ్మ అనుగ్రహ ప్రసాదమే ఈ వ్యాప్తికి కారణం
”శారద నీరదేందు ఘన సార పటీర ,మరాళ ,మల్లికా
హార ,తుషార ,ఫేన రజతాచల కాశ ఫణీశ ,కుంద మం
దార ,సుధా పయోధి ,సిత తామర సామర ,వాహినీ శు
భా కారత ,నొప్పు ,మది గానగ నెన్నడు గల్గు భారతీ ”
బుధ జన విదేయుదనై ,మీకు నా నమస్కరాన్జలులు సల్పు తున్నాను .మీ యెదలో పదిలం గా కల కాలం ,నిల వాలని ,కోరు కొంటున్నాను .ఆ భాగ్యాన్ని ప్రసాదించి ,మిమ్ములను సుఖ శాంతులతో జీవించే ట్లు ,దీవించ వలసినది గా ,శ్రీ హరిని
”ఒక సూర్యుండు సమస్త జీవులకు ,తానోక్కోక్కడై  ,తోచు ,పో
లిక ,నే దేవుడు ,సర్వ కాలము ,మహా లీలలన్ ,నిజోత్పన్న ,జ
న్య కదంబంబుల హ్రుత్సరోరుహలన్ ,నానా విధా నూన రూ
పకుడై ,యోప్పుచు నుండు ,నట్టి ,హరి నే, ప్రార్ధింతు శుద్దుం డనై ”
అని ప్రార్ధిస్తూ ,ఆంద్ర సాహితీ   లోకానికి సంక్రాంతి శుభా కాంక్ష లంద జేస్తూ మీ వద్ద సెలవు తీసు  కొంటున్నాను .
మీ –బుధ జన విధేయుడు –పోతన్న  -మీ అనుంగు  అన్న .
సంపూర్ణం
మీ –గబ్బిట దుర్గ ప్రసాద్ –07 -01 -12 .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

scan0001

రివ్యూ డౌన్లోడ్

పోతన లో తాను –5 ముగ్గురు భక్తి కవి రాజులు —

”గుడులు కట్టించే కంచర్ల గోప రాజు –రాగములు గూర్చె కాకర్ల త్యాగ రాజు పుణ్య కృతి చెప్పె బమ్మెర పోత రాజు –రాజులీ ముర్వురు ,భక్తీ రాజ్యము నకు ” అన్నారట ఎవరో మహా కవి రాజు .వారి మోజులకు నా జాజుల అంజలి .భాగవతాన్ని భూమిలో పాతినా ,”బాల రసాలమై ”పైకి లేస్తుందట .పోతన్న భాగవతం ఎప్పుడు చూసినా ,”అప్పుడే తీసిన వెన్న లా” ఉంటుందట .అందుకే దాన్ని వదలి పోడు చిన్ని కన్నయ్య ”అన్నారు

ముద్దు ముద్దు గా ,కొందరు .నా పద్యాలు పాలు తాగిన లేగ దూడల్లాగా పరుగెత్తు తాయట .వెన్నెల్లో ఆడు కొనే కన్నె పిల్లల్లాగా గంతు లేస్తాయిఅట. .లలిత రసాల పల్లవాల్లా మెత్త మెత్త గా చిత్తానికి హత్తు కొంటాయత .నిర్మల మందాకినీ వీచికలై జల జలా ప్రవహిస్తాయి అట .మందార మకరందాలై చవు లూరిస్తై అట..అమ్మో ఇంత అందం గా ఉన్నాయా నా పద్య కన్యా మణులు ? ,.అవును -నేను మనసు లో ,మాటలో ,పాటలో ,పద్యం లో ,నుడికారం లో ,ఆచారం లో ,వెలుగులా ,వెన్నెలలా ,మలయ మారుతం లా ,కలిసి పోయాను మీలో .తెలుగు వారి నిత్య జీవితం లో ,నిండు గుండెలో ,ఉచ్చ్వాస నిస్స్వాసాలలో ,నిండి వున్నాను .నిజం -నిజం -నిజం – ”ఉదయ భానుని కిరణాలలో ,యదు కిశోరుని మృదు చరణాలలో ,చల్లలమ్మే గొల్ల భామల్లో ,,విల్లు పట్టిన ,సత్య భామల్లో ,కుచేలుని అటుకుల్లో ,కనక చెలుని కిటుకుల్లో ,పల్లె వాన్గనల వలపులలో ,పిల్లన గ్రోవి పిలుపులలో ,కని పిస్తాను ”అట,విని పిస్తాను అట ఔను ,ఔనౌను .సహజ సుందర శయ్యా సౌభాగ్యం లో ,ఉయ్యాలలు ఊగాయి,నా తియ్యని పద్యాలు .అది నా సౌబ్భాగ్యం .మీ అందరి సుమనో హృదయం .ఈశ్వర సంకల్పం .నా పురాకృత ఫలం .అంటే నేనెప్పుడు నిమిత్త మాత్రున్నే .పలికించిన వాడు వాడే ,పలికింది వాడిని గురించే కదా మరి అలాగే వుంటాయి వుండాలి,వున్నాయి . . , ,. ”త్రిజగన్ మోహన నీల కాంతి తను ఉద్దీపింప ,ప్రాభాత ,నీ రజ ,బంధు ప్రభ మైన ,చేలము ,పయిన్ రంజిల్ల ,నీలాలక వ్రజ సంయుక్త ,ముఖార విందమతి సేవ్యంబై ,విజ్రుమ్భింప ,మా విజయుం జేరెడు వన్నె కాదు ,మది నావేశించు నెల్లప్పుడున్ ” ఈ పద్యం లో శయ్యా సౌభాగ్యం ఉందీ అంటే ,అది ఆ ఆది శేషయ్య పై పవళించిన ,రమా వల్లభుని కరుణా పాంగమే . ”చిత్రంబులు ,త్రైలోక్య ప -విత్రంబులు ,భావ లతా లవిత్రంబులు ,,స న్మిత్రంబులు ,ముని జన వన –చైత్రంబులు ,విష్ణు దేవు చారిత్రంబుల్ ” ఈ పద్యం లో ని మృదు మధుర పద బంధం -కూడా భవ బంధ హారి కృపా విశేషమే . ”భూసురుడవు ,బుద్ధి దయా –భాసురుడవు ,శుద్ధ వీర భట సందోహా గ్రేసరుడవు ,శిశు మారణ –మాసుర క్రుత్యంబు ధర్మ మగునే తండ్రీ ” ” ”ఉద్రేకంబున రారు ,సహస్ర ధారులై ,యుద్ధావనిన్ లేరు ,కిం చిద్రోహంబును నీకు జేయఋ ,బలోత్చేకంబు తో ,జీకటిన్ భద్రాకారుల ,చిన్ని పాపల ,రానా ప్రౌధి క్రియా హీనులన్ , నిద్రా సక్తుల ,సంహరింప నకటా నీ చేటు లేట్లాదేదేనో ” అని ద్రౌపదీ మాత తన శిశువులఊచ కొత్త కు దుఃఖిస్తూ ,అశ్వత్థామ తో అన్న మాటలు .ఇవి నన్నయ్య గారి ఒరవడి లో నడిచిన పద్యాలు . ”వీరేవ్వరు ?శ్రీ కృష్ణులు –గారా !ఎన్నడును వెన్న గాన రట కదా చోరత్వంబించు కయును –నేరరట ,ధరిత్రి నిట్టి ,నియతులు గలరే ” అని యశోదా దేవి బాల కృష్ణుని తో ,అంటుంది భాగవతం లో .ఇది తల్లి -కొడుకును గౌరవించటం గా భావించటం గా భావించారట పాపం కొందరు .ఇక్కడ కూడా నాకు భట్టారకు ల వారే మార్గ దర్శకులు .–ఆయన అనలేదా –”వీరెవ్వ రయ్య ద్రుపద మహా రాజులే ” ఈ పద్యమే నాకు శిరో దార్యం . అయితే ,అర్ధం చేసు కోలేని వారికి మాత్రం ,ఒక కవి అన్నట్లు ”అరసికాయ ,కవిత్వ నివేదనం ,శిరసి మాలిఖ ,మాలిఖ ,మాలిఖ ”అనేంతటి వాడిని కాను .వారికీ ఓ నమస్కారం . గజేంద్ర మోక్షం ,భీష్మ స్తవం ,గోపికా గీత ,రుక్మిణీ కల్యాణం ,లోని పద్యాలు తెలుగు వారి నాలుకలపై ,ఎల్లప్పుడు నర్తిస్తాయి అట .అది సహృదయుల అవ్యాజాను రక్తీ ,శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగం పై గల నిర్నిద్ర భక్తీను .. మరిన్ని సంగతులు మరో మారు సశేషం —-మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –07 -01 -12 . గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ https://sarasabharati.wordpress.com http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

       పోతన లో తాను –4

—        ”మధు మయ ఫణితీనాం మార్గ దర్శీ మహర్షయః ‘కవిత్వం అనే పాలలో భక్తీ అనే పంచ దార కలిపి భాగవత రసాయనాన్ని పాకం చేసి  ,లోకానికి అందించిన అమృత హస్తం” నాదని అన్నారు .”బాల రసాల పల్లవ నవపల్లవ కోమల ”
మైన భాగవత కావ్య కన్యను ,”తెలుగు గుండెల్లో ”మందార మకరందాలను అందించా నట . .తెలుగు జాతి నిర్మల మందాకినీ వీచికలలో   డోల లాడిందట .ఈ ప్రశంశలకు నాకు మనసు ఆనంద పరవశ మవుతోంది .ఈ చిన్న కృషికే నాకు మెప్పు వచ్చింది .నా జీవిత ధ్యేయం నెర వేరింది .నర నారాయణులకు భేదం లేదు .నరుడు ,నారాయణుడు గా మారాలి .కలియుగం లో భక్తి ,భగవంతుని చేరే అతి తేలిక మార్గం .ఎందరో భక్తీ వరులు ఈ మార్గం లో ప్రయాణించి ,మార్గ దర్శకం గా నిలిచారు .ఆ దీప కాంతిలో మనం కూడా పయనించి ,పరమేశ్వర సాన్నిధ్యాన్ని చేరాలి .అదే మన తపన కావాలి .
          అయితే మన చుట్టూ వున్న పరిస్థితులను కూడా గమనిస్తూండాలి .మాధవుడు అన్నిటా అంటే పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం  వున్నాడు అన్న స్పృహ తో జీవించాలి .మరి మానవ సేవ మాధవ సేవ కాదా ?అవును .”జగత్ హితము నందు నియుక్తు లైన వారే నన్ను చేరుదురు ”అని గీతాచార్యుడైన శ్రీ కృష్ణుడు స్వయం గా చెప్పాడు కదా .”సర్వ భూత హృదయాంబుజ వర్తి యగు ,తనను అవజ్ఞా చేసి ,విగ్రహారాధన చేసిన వాడు  మూ డుడు   ”అని భాగవతం తెలుపు తోంది .శ్రీ హరి సేవ చేస్తూ ,భక్తులను కాని ,ఇతరులను కాని ,సేవించని వాడు సాధారణ భక్తుడు .ఈశ్వరుని పై ప్రేమ ,భగవద్భాక్తులతో స్నేహం , కృప  వున్న వాడు మధ్యముడు .సకల భూత రాశిలో తన యొక్క ,పరమేశ్వరుని యొక్క రూపాన్ని ,తనలో ,భగవంతునిలో ,సర్వ భూత ప్రపంచాన్ని దర్శించే వాడు భాగవతోత్తముడు .అలాంటి భాగవత ఉత్తముడు చేసే సమాజ పర మేశ్వర సంసేవనమే ,పరమేశ్వరుడికి అత్యంత ప్రీతి పాత్రం అని వ్యాస భాగవతము నొక్కి చెప్పింది .శ్రీ శంకర భగవత్పాదులు కూడా ”దేయం జీనా జనా వన చిత్తం ”అని ప్రార్ధించారు .ఇదే నా ప్రహ్లాడుడూ ,చేశాడు  .విమూఢ చిత్తు లైన జనాన్ని గూర్చి పరితపించాడు .సామాజిక స్పృహతో భగవంతుడిని ప్రార్ధించాడు .
     ””భగవద్దివ్య గుణాను వర్ణన ,సుధా ప్రాప్యైక  చిత్తున్దనై 
        బెగ డాన్  ,సంసరనోగ్ర వైతరి ణికిన్ ,భిన్నాత్ములై ,తావకీ 
        య గుణ ,స్తోత్ర పరాన్ముఖత్వామున ,మాయా సౌఖ్య భావంబులన్ 
       సుగతిం గానని ,మూదులం గని ,మదిన్ శోకింతు సర్వేశ్వరా ”
        ఇలాంటి వారి గురించి పట్టించుకోమని సిఫార్సు చేశాడు .అట్లాగే ”సకల దిగంత వ్యాప్త యశో విరాజితుడు రంతి దేవ మహా రాజు ” తన సర్వస్వాన్ని దీనులకు సమర్పించి ,పేదరికాన్ని వరించాడు .కూటికి ,నీటికి ,కరువు ఏర్పడినా ,ధైర్యాన్ని కోల్పోలేదు .సకుటుంబం గా 48 రోజులు ”నిట్రుప వాసం ”చేశాడు .ఆ మర్నాడు కొంచెం నెయ్యి ,పాయసం ,నీరు ప్రాప్తించాయి .ఇంతలో ఆకలితో వున్న బ్రాహ్మణుడు రాగా ,”హరి సమర్పణ ”గా సగం పాయసాన్ని అందించాడు .తర్వాత ఒక శూద్రుడు వస్తే ,మిగిలిన దాని లో సగాన్ని ,ఒక కుక్క వస్తే మిగిలినది అంతా ఇచ్చేశాడు .వున్న కాసిని నీళ్ళు తాగి తృప్తి చెండుదామని అను కొన్నాడు .ఇంతలో ఒక చండాలుడు వచ్చి ”మానవ కుల నాద ,దప్పి గా వుంది ,ఆకలితో అడుగు వెయ లేక పోతున్నాను .కాస్త మంచినీరు ఇచ్చి ఆదుకో”అని ప్రార్ధించాడు .అతనిలో ”సదాశివుని ”రంతి దేవుడు గమనించి ,సాను భూతితో ,ఆర్తుడైన ఆ చండాలునితో తాదాత్మ్యం చెందియి  లా, అన్నాడు .
         ”అన్నము లేదు ,కొన్ని మధురాంబువులున్నవి ,త్రావుమన్న ,రా 
          వన్న ,శరీర దారులకు నాపద వచ్చిన ,వారి యాపదల్ ,
         గ్రన్నన దాల్చి ,వారికి సుఖంబులు ,సేయుట కంటే ,నొండు మే 
         లున్నదే ,?నాకు దిక్కు పురుషోత్తము డొక్కడు సుమ్ము పుల్కసా ! ,
ఇక్కడ” అన్న” అనే పదం అనేక సార్లు వాడినందుకు రంతి దేవుని అనుకంపా హృదయాన్ని తేట తెల్లం చేస్తోంది అన్నారు .అతన్ని ఓదార్చటానికి చేసిన ప్రయత్నమే ఇది .ఇందులో ప్రాస ఉందా ,పద బంధం ఉందా అన్న ఆలోచనే లేదు .మంచి మనసున్న వారికి ఇందు లో మంచి కన్పించింది .అది వారి సంస్కారం .హృదయం ద్రవించే సన్ని వేశమే ఇది .తన ప్రాణాలను కాపాడు కో కుండా అతిధి ప్రాణ రక్షణకు ముందుకు రావటం గుండె  చమరుస్తుంది..రంతి దేవుని త్యాగం యొక్క ఉత్క్రుస్టత ఈ పద్యం లో రస మార్గం లో ఆవిష్కరింప బడింది అని సహృదయులు అభినందించారు .నన్ను మానవతా మూర్తి అన్నారు .రంతి దేవుని కీర్తి ముందు ఈ మాటలు ఏపాటివి ?”సేవ సేవ కొరకే గాక ,సేవ సంస్కారార్ధం అని ,అది పరమేశ్వర సందర్శన ప్రాప్తికి దోహదం చేస్తుంది .అప్పుడు లోకా రాదన ఈశ్వర ఆరాధానమే అవుతుంది .ఈశ్వరుడు ఎవరో కాదు ”విశ్వ వట వృక్షానికి బీజం .జగత్తు అంతా ,పరమేశ్వరుని దివ్య కళా మందిరం .అలాంటి దివ్య కళా మందిర ఆరాధకుడేపరమేశ్వరునికి   ప్రీతి పాత్రుడు .అని రంతి దేవుని కధలో అందరు తెలుసుకోవాల్సినది .ప్రక్క వాడిని పట్టించుకో కుండా నీ భక్తీ పండదు అనే నేను చెప్పాను .నరుని లో నారాయణుడిని దర్శించ మన్నాను .మానవ సేవే మాధవ సేవ అని అన్నది అందుకే .ఇవన్నీ పూర్వం మన మహాత్ములందరూ చెప్పినవే .నేను మళ్ళీ జ్ఞాపకం చేశాను కొంచెం ఆర్తి తో .
         ప్రహ్లాదుడు ఆజన్మ జ్ఞాని ,గజేంద్రుడు అర్ధ జ్ఞాని ,కుచేలుడు ఆర్ధిక దుర్దశా పీడితుడు .అందరికి మూలం మాత్రం ”ఆర్తి ”అది జీవాత్మ -పరమాత్మకు నివేదించుకొనే అలౌకిక మైన ఆర్తి .భక్తీ   పరమైన ఈ ఆర్తిని ,సర్వ కాలీన సామాన్య జనుల ,ఆర్తిగా చిత్రిన్చానని అందుకే నేను”ప్రజా కవి ”ని అనీ గుర్తించిన వారూ వున్నారు .నా పద్య పాదాలు సామెతలుగా లోకోక్తులుగా ప్రజల్లోకి చొచ్చుకు పోయాయట .
        ”దీనుల కుయ్యాలిమ్పను -దీనుల రక్షింప మేలు దీవన బొందన్ 
         దీనావన ,నీకోప్పును ,–దీన పరాధీన దేవ దేవ మహీశా ”
       ఇలా నన్ను ప్రజా కవిని చేసిన వారి ఔదార్యానికి ,నా కృతజ్ఞతా పూర్వక వందనాలు .నాకు ఈ పేరు నప్పుతుందా ?అని నేను ఆశ్చర్య పోతున్నాను .
”వర గోవింద కదాసుదారస మహా వర్షోరు ధారా పరం 
 పరలం  గాక ,బుదేంద్ర చంద్ర !ఇతరోపాయాను రక్తిన్ ,బ్ర వి 
 స్తర ,దుర్దాంత ,దురంత ,దుస్సహ జనుస్సంభావితానేక ,దు 
 స్తర ,గంభీర కఠోర కల్మష ,కనద్దావానలంబారునే ”
              ”నీ పాద కమల సేవయు –,నీ పాదార్చకుల తోడి నెయ్యము ,నితాం 
               తాపార భూత దయయును -దాపస మందార నాకు దయ సేయ గదే ”
                మరోసారి మరిన్ని విషయాలు 
     సశేషం —మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —06 -01 -12 .
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

Gabbita Durga Prasad 
Rtd. head Master
Sivalayam Street 
Vuyyuru 

          ముక్కోటి ప్రాముఖ్యత ఏమిటి ?

ఉత్తర ద్వార దర్శనం ముక్కోటి ఏకాదశి

        దీనికి భవిష్యోత్తర  పురాణం లో  ఒక కధ వుంది .ఏకాదశి అంటేనే హరి వాసరం అని పేరు ..విష్ణువుకు ఏకాదశి ప్రీతి కరమైన రోజూ .కృత యుగం లో చంద్రావతి అనే నగరాన్ని రాజధాని గా చేసుకొని ,”మురాసురుడు” పరి పాలిస్తున్నాడు .సహజ లక్షణం గా ఎప్పుడు దేవతలపై యుద్ధాలు చేయటం ,వాళ్ళను బాధించటం చేస్తున్నాడు .దేవతలంతా కలిసి విష్ణు మూర్తిని శరణు కోరారు .ఆయన వీరి మొర విని వైకున్థం నుంచి భూమికి వచ్చాడు .మురాసురుడి తో భీకర యుద్ధం చేసినా ,వాడిని జయించ లేక పోయాడు .విష్ణుమూర్తి అలసి పోయి సింహ వతి అనే గుహలోకి చేరి నిద్ర పోయాడు .  .తన మనస్సంకల్పంగా ”ఏకాదశి ”అనే కన్యను సృష్టించి ,గుహకు కాపలా పెట్టాడు .మురుడు వెతుక్కుంటూ గుహ దగ్గరకు చేరాడు .ఏకాదశి కన్య మురుడి తో యుద్ధం చేసి వాడిని సంహరించింది .నిద్ర లేచిన విష్ణు వు,విషయం తెలిసి ఆమె ప్రతాపానికి మెచ్చి వరం కోరుకో మన్నాడు .ఆమె ”ఏకాదశి తిది నాడు భక్తీ తో ఉప వాసం చేసిన వారికి మోక్షం ప్రసాదించండి ”అని కోరింది .తధాస్తు అన్నాడు విష్ణుమూర్తి .మురాసుర సంహారం పుష్య శుద్ధ ఏకాదశి నాడు జరిగింది .ఈ రోజే వైకున్థం లో వుండే విష్ణువు భూమి మీదకు వచ్చి ,దుష్ట రాక్షస సంహారం చేశాడు కనుక వైకుంఠ ఏకాదశి అనే పేరు దీనికి వచ్చింది .అందుకే ముక్కోటిని  ”మోక్ష ద్వారం ”గా భావిస్తారు .
మనకు  ముఖ్యమైనవి 24 ఎకాదశులు వున్నాయి .ఆకాశం లోని విష్ణు నక్షత్ర గమనాన్ని ఇవి తెలియ జేస్తాయి .
మొదట గా వచ్చేది ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి .దీన్నే ”తొలి ఏకాదశి ”అంటారు .సూర్యాస్తమయం అయిన తర్వాత ఈ రోజూ ధ్రువ నక్షత్రానికి  సప్తర్షి మండలానికి ఉత్తరం గా  పైన ఉన్న విష్ణుపదం అనే నక్షత్ర రాసి శ్రీ మహావిష్ణువు శయనించి నట్లు కని పిస్తుంది అందుకని ”శయన ఏకాదశి ”అని పిలుస్తారు .ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి నుంచి కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి వరకు ”చాతుర్మాశ్యం ”అంటారు .పీతాదిపతులు ,స్వాములు  ఈ నాలుగు నెలలు ఒక్క చోటే వుండి దీక్ష చేస్తారు .కదలరు . ఈ నాలుగునెలలు విష్ణువుకు నిద్ర.
భాద్ర పద శుద్ధ ఏకాదశిని” పరి వర్తన ఏకాదశి”అంటారు .పరివర్తనం అంటే మార్పు .విష్ణువు నిద్ర ప్రారంభించిన రెండు నెలల తర్వాత  ఎడమ వైపు నుంచి కుడు వైపుకు తిరుగు తాడు . రెండు నెలలకు ఒక సారి ప్రక్కలకు తిరిగి పడు కుంటాడు .అప్పటి దాకా సూర్యాస్తమయం పడమరకు వాలిన విష్ణు నక్షత్రం ,అప్పటి నుంచి ,పడమర అస్తమించి ,కార్తీక మాసం లో తూర్పున ఉదయిస్తుంది .ఇలా పడమటి నుంచి ,తూర్పు నుంచి ,విష్ణు నక్షత్రాలు మరలటం లో వచ్చే మార్పే ”పరి వర్తనం ”
ఇంతకీ విష్ణు నక్షత్రాలు అంటే ఏమిటి ?అని అనుమానం వస్తుంది మనకు .స్వాతి నక్షత్రం నుంచి శ్రవణా నక్షత్రం వరకు వున్న నక్షత్రాలను విష్ణు నక్షత్రాలు అంటారు ఇదే ”విష్ణు పదం ”.
కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి ప్రబోధ ఏకాదశి అంటారు .ఈ రోజూ విష్ణువు నిద్ర నుంచి మేల్కొంటాడు .ఈ రోజూ సూర్యోదయానికి ముందే విష్ణు నక్షత్రం ఆకాశం లో ఉదయిస్తుంది .దీనితో చాతుర్మాస  దీక్ష పూర్తి అయి యతులు మళ్ళీ ప్రయాణాలు మొదలు పెడ తారు .ఈ రోజూ విష్ణుని శిరో నక్షత్రాలు కని పిస్తాయి .అంతకు ముందు అంటే వారం ముందు కార్తీక శుద్ధ చవితి ని నాగుల చవితి అంటారు .సూర్యోదయానికి పూర్వమే తూర్పున  ఈ రోజూ ఆది శేషుని పడగలైన నక్షత్రాలు దర్శనం ఇస్తాయి .శేషుని శిరో నక్షత్ర దర్శనం అయిన వారానికే ఏకాదశి నాడు విష్ణు శిరో నక్షత్ర దర్శనం అవుతుందని తెలుస్తోంది .
మార్గ శిర శుద్ధ ఏకాదశిని ఉత్తాన ఏకాదశి అంటారు .తూర్పున విష్ణు నక్షత్ర శరీరం లో ”కటి ప్రదేశం ”వరకు ఊర్ధ్వ దేహం కని పిస్తుంది .ఈ రోజే శ్రీ కృష్ణుడు అర్జునునీ భగవద్గీత ను బోధించాడు కనుక గీతా జయంతి గా పేరు వచ్చింది .
మాఘ శుద్ధ ఏకాదశి ని ”భీష్మ ఏకాదశి ”అంటారు .
ఫాల్గుణ,చైత్ర  శుద్ధ ఏకాదశి  నాడు అర్ధ రాత్రికే విష్ణు నక్షత్రం ఉదయిస్తుంది .
ఈవిదం గా నక్షత్రాల ననుసరించి మనకు ఆకాశం లోని విశేషాలను బట్టి భూమి మీద పండుగలను చేసుకొంటాం .వీటి లోని పర మార్ధం ఇదే .
వైశాఖ మాసాన్ని ”మాధవ మాసం ”అంటారు .రాదామాసమనీ పేరు .విష్ణు నక్షత్రానికి ముందే విశాఖ  నక్షత్రం ఉదయిస్తుంది .సూర్యోదయానికి విష్ణు ,రాదా నక్షత్ర సంయోగం అవుతుంది .అదే కార్తీక దామోదర పూజ .
కలియుగ వైకున్థం అయిన తిరుమల లో వైకుంఠ ఏకాదశి నాడు ఉత్తరద్వారం గుండా ప్రవేశించి శ్రీ వేంకటేశ్వరుని దర్శించి తరిస్తారు .మర్నాడు ద్వాదశి నాడు కూడా ఈ ద్వారం తెరిచే ఉంచు తారట .దీనికో కధ వుంది మధువు ,కైతభుడు అనే ఇద్దరు రాక్షసులు విష్ణు మూర్తి తో యుద్ధం చేసి సంహరిమ్పబడ్డారు .వారు చివరి కోరిక గా ”పరమ పద నివాసం ‘కోరారట .భక్త సులభుడు ప్రసాదించాడు .పుష్య శుద్ధ ఏకాదశి నాడు వైకున్థం లోని ఉత్తర ద్వారాన్ని తెరిపించి ,ఆ మార్గం గుండా వారికి ప్రవేశం కల్పించి ,వైకుంఠ లోక ప్రాప్తి కల్గించాడు మధుకైటభారి ,హరి .ఇదీ ముక్కోటి విశిష్టత .తెలుసుకొని అనుసరించి చరితార్దులం అవుదాం .
మీ –గబ్బిట .దుర్గా ప్రసాద్ .05 -01 -12 .
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

పోతన లో తాను –3

—    ”ఆంద్ర వాగ్మయ ప్రపంచం లో విష్ణు భక్తీ మార్గాన్ని   మొట్ట మొదట భాగవతం మూలం గా ”ఈ పోత రాజు ”సుప్రతిస్తం చేశాడు ”అని అన్నారు .అది లోకోత్తర కృషి అన్నారు .వంగ దేశం లో ఆంద్ర మహా భాగవతం తరువాతే శ్రీ కృష్ణ భక్తీ ప్రారంభామ అయినదట ..శ్రీ చైతన్య ప్రభువుల ”రాదా వల్లభ మతం ”,శ్రీ వల్లభాచార్యుల వారి ”శుద్దాద్వైతం లేక పుష్టి మార్గం ”లకు మన తెలుగు భాగవతం లోని దశమ స్కంధమే ప్రామాణికం అట .శ్రీ చైతన్యులు ఆంద్ర దేశమున పర్యటించి ,మంగళగిరి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామిని దర్శించి   .నారట .అక్కడ ఇప్పటికీ శ్రీ వారి పాద పద్మాలు వున్నాయట .అసలు శ్రీ వల్లభాచార్యులు తెలుగు వారెనాట .వీరు గుజరాత్ ,రాజస్థాన్ రాష్ట్రాలలో ,పుష్టి మార్గాన్ని ప్రవర్తింప జేశారట .అక్కడ ఇప్పటికీ తెలుగు వారు ”తలాంగులు ”అనే పేరా ఉన్నారట.వారందరూ మన ఆంద్ర మహా భాగవతాన్ని నేటికీ భక్తీ తో పథనం చేస్తున్నారట .కనుక శ్రీ కృష్ణ భక్తినీ ,మధుర భక్తినీ సాహిత్యం లో అందించిన ఘనత ఈ దాసాను దాసుడు పోతన దే అని చెబుతుంటే విని నా మనసు పులకరిస్తోంది .బహుశా  ,ఆయా భాషలలోని భాగవతాను వాదానికి తగిన మహాకవులు జన్మించ లేదేమో .?ఆ మహా పుణ్యం నాకు దక్కింది .కాదు కాదు ,కల్గించారు నాకు- నాకు ముందున్న కవి శ్రేష్ఠులు ఈ ఉత్క్రుస్టత నాకు కాదు ,నా భాగవతానికే దక్కుతుంది .”నానా రాసాభ్యుదయోల్లాసి యైన భారతము కన్నా ,రాసోల్లసితమగు రామాయణము కన్నా ,భక్తి  రసం భాగవతం లో ప్రధానం గా ప్రపంచితమైంది అన్నారు .  , .
”లలిత స్కంధము కృష్ణ మూలము ,శుకాలాపాభి రామంబు ,మం
జులతా శోభితమున్ సువర్ణ ,సుమనస్సుజ్ఞానమున్ ,సుందరో
జ్వాల వృత్తంబు ,మహా ఫలంబు  ,విమల వ్యాసాల వాలంబు నై
వెలయున్ ,భాగవతాఖ్య కల్ప తరువుర్విన్ ,సద్విజ ప్రాయమై .”
ఇలాంటి దివ్య భక్తీ ప్రతి పాదక మైన భాగవతాన్ని ,తెలుగు చేసినందుకు నాకు జన్మ రాహిత్యమే కల్గింది .”ఈ జన్మ రాహిత్యం ,సర్వాంధ్ర జనానికీ కల్గింది ”అని ఒక మహాశయుడు సెలవిచ్చారు .అంటే నా పూర్వజన్మానికీ ,నేను రచించిన భాగవత ఆంధ్రీ కరణానికీ నట ”అంటే ఏకవీ ఇంత రసవత్తరం గా నేటి వరకు భాగవతాన్ని తెనిగించ లేదట .దీని లోతుల తో సరి తూగే రచన ”న భూతో న భవిష్యతి ”అట.”జయంతి తే సుకృతినో రస సిద్ధః కవీశ్వరాః ”.ఎందరో మహాను భావులు అందరికీ వందనాలు .ఇదంతా ఆ అమృత భాన్డాన్ని సంస్కృతం లో నిక్షిప్తం చేసి ,మనకు అందించిన ఆ వ్యాస భగవానునికే చెందుతుంది .తపో ధన్యాత్ముడైన ఆ మహర్షికి నా నమో వాకాలు .,
వేద కల్ప వృక్ష విగలితమై ,శుక –ముఖ ,సుదాద్రవమున మొనసి యున్న
భాగవత పురాణ ఫలా రసాస్వాదన –పదవి గనుడు ,రసిక భావ విదులు ”
”వేదోపనిషదాం ,సారా జ్ఞాతా ,భాగవతీ కధా –అత్యుత్తమా తలోభాతి ప్రుధగ్భూతా ఫలోన్నతి ”
”అ,ఉ ,అం అనే మూడు మాత్రలతో ఆవిర్భావిన్చిందే ఓంకార  ప్రణవ మంత్రం .అలాగే రామాయణ  భారత ,భాగవతములు మూడు, ఆంద్ర వాగ్మయానికి మూల స్తంభాలు ”అని కొనియాడిన సహృదయులకు నా క్రుతజ్ఞాతాన్జలు తెలియ జేయటం కంటే నేనేమి చేయ గలను ?
మా బావ గారు శ్రీ నాద కవి సార్వ భౌములు
ఇదంతా విని మా బావ శ్రీ నాద కవి సార్వ భౌములు చిరు నవ్వు నవ్వు తున్నారు .వారి కవిత్వం లో  ప్రౌధిమ ,గాంభీర్యం ,శృంగారం త్రివేణీ సంగమం లా పవిత్రత సంపాదించు కొన్నాయి .వారి కవితా వేశము ,సీస పద్య నిర్వహణ ఎవరికి అబ్బుతాయి ?”సరస్వతీ వర ప్రసాద లబ్దులు ”మా బావ గారు .కారణ జన్ములు ..కనకాభి షేకం జరిపించుకొన్న కవి రాజులు .ఆ నాటి కవులన్దర్నీ ,తన పాండిత్య ప్రకర్ష చేత ఓడించి ,కంచు దక్కను పగుల గొట్టిన ఉద్దండ కవి సార్వ భౌములు .పరమేశ్వర వర ప్రసాద లబ్దులు వారు .పురాణాలను అనువదించి ,శ్రీ హర్షనైషధాన్ని   ఆంద్ర సరస్వతికి ”కన్తాభరణం ”గా సమర్పించిన పుంభావ సరస్వతులు .ప్రజల భాష లోకూడా  కవిత్వం చెప్పి ,ప్రజా కవి గా గుర్తింపు పొందారు .తెలుగు సాహిత్యం లో ఒక కొత్త మార్గాన్ని ,ప్రపంచానికి చూపిన మార్గ దర్శి .నాకు గురు తుల్యులు .మిత్రులు ,సహచరులు కూడా .”శ్రీ నాద యుగ ”కర్తలని పించుకొన్న మహా కవి .వారి ప్రజ్ఞా ,పాటవాలు వారికే సరి ,వారొక కవితా కేసరి .ఆంద్ర సాహిత్యం లో విశృంఖల వీర విహారం చేసిన విశిష్ట కవి శ్రేస్టులు .”పండితా ఖండలులు ”అని పండిత ప్రపంచం లో వన్నె కెక్కిన వారు .అద్వితీయ శృంగార కవి చక్ర వర్తి .వారి అశేష పాండితీ వైభవానికి సదా నమస్కరిస్తాను .
మా బావ గారి మార్గాన్ని ,నా మార్గాని బేరీజు వేశారు కొందరు విశ్లేషకులు .మా బావ గారిలో ”ఆడంబరం ,అహంభావం ,వున్నాయని ,నేను ఆత్మాభి మాని నని ,నిరాడంబరుడిని ”అన్నారు .బావ గారు పండితులై ,కవియై ,సుఖ దుఖాల ద్వంద్వం లో చిక్కు కొన్నారట .నేను ద్వంద్వా తీతం గా ప్రవర్తిస్తూ ,జనన ,మరణ రహితమైన కైవల్యం పొందినానాట .           శ్రీనాధ బావ గారు శృంగారి గా ఎంత పేరు తెచ్చుకొన్నా ,”ఈశ్వరార్చన కళా శీలుండ”అని తానే చెప్పుకొన్నారు .మరి ,నేను భోగినీ దండకం వంటి ,పరమ శృంగార కృతి రచించినా ,”భక్తుని ”గానే చలా మణీ పొందాను .కాశీ ఖండ ,భీమ ఖండ ,హర విలాస ,శివ రాత్రి మా హాత్మ్యం లో భక్తీ భావాన్ని రంగరించి ,కుమ్మరించి పోసినా ,శృంగార నైషధం లో రక్తినీ ,చాటువు లలోని ,శృంగార ప్రసక్తి వల్ల ,”శృంగార  శ్రీ నాధుడు ”గానే ముద్ర పడ్డారు .రుక్మిణీ కల్యాణం ,రాస క్రీడలలో శృంగారం కొంత మోతాదు మించినా ,నన్ను ”తెలుగుల పుణ్య పేటిక ”అనే అన్నారు .కారణం ఒకటే అనుకొంటున్నాను .బావ గారి కృతులన్నీ నరాంకితాలు .వారి ఉజ్వల ఘట్టాలన్నీ రాచ కొలువుకే సమర్పితాలు .పట్టెడు వారి మెతుకులు ,గుక్కెడు మంచినీళ్ళు ,పుట్టని దుర్దశ లో కూడా ,ఆ రాజస మూర్తి ,కృష్ణుడి నో ,శివుడి నో   ,దుయ్య బట్టారు .”మత్యహన్క్రుతి ”వారిది అన్నారు .అయినా అవసాన దశ లో ‘దివిజ కవి వరుల గుండియల్ దిగ్గు రనగ ,అరుగు చున్నాడు శ్రీ నాదుడమర పురికి ”అని తొడ గొట్టిన ధీర కవి .వారిది ప్రౌఢ వ్యక్తిత్వం .
నన్ను అంచనా వేస్తూ ”నరాదిపుల కొలువు చేయ లేదని ,సిరులకోసం వేమ్పర్లాడ లేదని ,అధికారానికి ఆశించ లేదని ,అహంకారాన్ని ప్రకటించ లేదని ,అంటూ ,పూర్వ కవులను ,భావి కవులను ,కొనియాడాను అని అన్నారు .నిజమేనని నేను అనవలసి వస్తోంది .సమకాలీనులు ఎవరు మెచ్చారు ?.మరి నా  అంత రంగం లో అందరు” విష్ణు చిత్తులే ”.పుట్టని కవులకు జేకోట్టటం నేను అలవరచుకొన్న సహన శీలం .,అలవడిన సంస్కారం .హాలికుడనై కవితా కేదారాన్ని పండించ టానికి కృషి చేశాను .
”ఇమ్మను జేశ్వ రాధముల కిచ్చి ,పురంబులు ,వాహనంబులున్
సొమ్ములు కొన్ని పుచ్చుకొని ,సొక్కి ,శరీరము బాసి ,కాలు చే
సమ్మెట వాటులం బడక ,సమ్మతి శ్రీ హరి కిచ్చి ,చెప్పే ,నీ
బమ్మెర పోత రాజొకడు ,భాగవతంబు ,జగద్ధితంబుగన్ ”.
బావ గారికీ నాకు తెచ్చిన పోలిక చరిత్రకే పరిమిత మైతే చాలు .వారి అంతస్తు తో నన్ను చేర్చ వద్దు .నేను భాగవత పద సేవా తత్పరుడను -అంతే .
మరిన్ని వివరాలు మళ్ళీ  చెప్తాను
సశేషం —————మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —05 -01 -12 .
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

పోతన లో తాను –2

సాహితీ బంధువులకు -ముక్కోటి శుభా కాంక్షలు –ఈ రోజూ నుంచి ”పోతన లో తాను ”అనే భాగవత సంబంధ ధారా వాహికం మొదలు పెడుతున్నాను .సహజ కవి పోతనా మాత్యుడు తనను తాను ఆవిష్కరించు కుంటున్నట్లు గా రచన సాగుతుంది .అందుకే” పోతన  -తనలో తాను” అన్న దాన్ని సరదాగా ”పోతనలో తాను ”అని కలిపి  శీర్షిక పెట్టాను .ఇందులో ”నేను ”అని అంటే పోతన గారే అని తెలుసు కో వాలి .ఈ ఏకాదశి రోజూ న దీన్ని ప్రారంభిస్తున్నాము .పోతన భాగవతం లోని ,ముఖ్యం గా దశమ స్కంధం లోని విశేషాలు ఇందులో వుంటాయి .ఆయన లోని కవిత్వ సంపద ,వినయం ,భగవద్భక్తీ ,అలంకార వైభవం అన్నీ ఆయన మాటలతో వింటున్నట్లు వుంటుంది .సమాదరిస్తారని ఆశిస్తున్నాము .—మీ దుర్గా ప్రసాద్ . 
 

పోతన లో తాను —1

క్షైకారంభకు ,భక్త పాలన కళా సంరంభకున్ ,దానవో
ద్రేక స్తంభకు ,గేలి లోల విలసదృగ్జాల సంభూత ,నా
నా కంజాత భవాండ కుంభకు ,మహానన్దాన్గానా డింభకున్ ”
మహా భాగవత కధానాయకుడు యదు వంశ విభుడు నందనందనుడు .అవతార పురుషుడి ,లోక రక్షణ గావించిన కర్తవ్య పరాయణుడు .గజెంద్రాది భక్తులను పాలించి ,ఆదుకొన్న ఆది దేవుడు .హిరణ్య కశిపుడు మొదలైన దానవులను సంహారం చేసి ,లోక రక్షణ చేసి ,ఉద్రేక స్తంభన చేసిన పర బ్రహ్మము .శిష్ట రక్షణ ,దుష్ట శిక్షణ ,అవతార పరమావధి .నంద దిమ్భకుడు స్థితి కారకుడే కాదు ,సృష్టి కారుడు కూడా .ఇది ”కేళి లోల విలసదృగ్జాల ,సంభూత ,నానా కంజాత ,భవాండ కుమ్భాకుడు ”లో ధ్వనించింది .”దానవోద్రేక స్తంభకు ”అనే పదం అతని లయ కారత్వానికి స్ఫురణ .అంటే -సృష్టి ,స్థితి ,లయ కారకుడైన పరమాత్మనే ఈ పద్యం లో స్మరించాను .ఆశీర్నమస్క్రియాలతో బాటు ,వస్తు నిర్దేశామూ జరిగింది ఈ పద్యం లో .నా రచనా లక్ష్యం ”శ్రీ కైవల్య పదమే ”భవబంధ రాహిత్యమే .జన్మ సాఫల్యం ,కైవల్యం వల్లనే కదా సాధ్యం ?అదే నేను కోరుకొన్న పరమ పదం .పురాజన్మ తపః ఫలం .ఈ కైవల్య కాంక్ష ,ప్రవ్రుత్తి లా గా భాసించే నివృత్తి .భాగవతం లోని ప్రధాన రసమైన భక్తి కి ఆదిలోనే ఎత్తిన వైజయింతిక .అలాగే దశమ స్కంధం లో చిట్ట చివర ,శుక యోగి చేసిన ”ఫల శృతి ”లో కూడా ,శ్రీ కృష్ణ కధా సుధా రసము గ్రోలిన వారు ”కాంతు రత్యుత పదంబైనట్టి కైవల్యమున్ ”అని వుంది ..నా ఆకాంక్ష ,మొదటి నుంచీ ,చివరి దాకా ,”కైవల్యమే ”ఈ భాగవత జన్మ వల్ల నాకు పునర్జన్మ లేదు అని భావించి ,శ్రీ హరిని సంభావించాను .”తెలుగు సాహిత్యం వ్న్నంత కాలమ్ ,పోతన గారు బ్రతికే వుంటారు,ఆయన మరణించరు కనుక .పోత రాజు గారికి పునర్జన్మ లేదు ”అన్నారొక మహాను భావుడు .ఇది నాపై వారికి గల అపూర్వ అనురాగానికి మచ్చు తునక .
అవును–ఇదంతా నేను వ్రాశానా ?నా చేత ,ఆ పరమాత్మ పలికించిన పలుకులివి .అవి నావి కావు .ఆయనవే .మీ పొగడ్తల పొగడ పూల దండలన్నీ ,ఆ చిన్ని నాయనకే .
”పలికెడిది భాగవతమట –పలికించు విభుడు రామ భద్రుండట
నే పలికిన భవ హర   మగునట –పలికెద వేరొండు గాధ బలుకగ నేలా ?”
అన్న గారు తిక్క యజ్వ గారికి ”హరిహర నాధులు ”కలలో కన్పించి ,”భారత రచనా ప్రయత్నం భవ్య పురుషార్ధ ,తరు పక్వ ఫలమని, దానిని తనకు కృతి ఇమ్మనీ ”సెలవిచ్చారు .సోమ యాజీ గారి మనః ప్రవ్రుత్తిఅప్పటికే  ”ఎల్లలు లేని భక్తి సరిత్తు ”.భారత రచనా విధానం వారి ద్రుష్టి లో ఆరాధనా భావం .మరి నా అదృష్టమేమో ?
”ఒనరన్ ,నన్నయ ,తిక్కనాది కవులీ యుర్విన్ ,,బురాణావలుల్
తెనుగున్ సేయుచు ,మత్పురాకృత శుభాదిక్యంబు దానేట్టిదో
తెనుగున్ జేయరు ,మున్ను భాగవతమున్ ,దీనిం దెనింగించి
నా జననంబున్ ,సఫలంబు చేసేద ,బునర్జన్మంబు లెకుం డగాన్  ”
నా ముందు తరం కవీశ్వరుల ద్రుష్టి లో కాని ,నా సమకాలీన కవిపుంగవుల కంట గాని భాగవత మహా గ్రంధం పడకున్డటం ,నా అదృష్టమే కదా !అందుచేతనే” శ్రీ మన్నారాయణ కధా ప్రపంచ విరచనా కుతూహలం” కన బరచాను .
గంగా తీరం లో మహేశ్వర ధ్యానం చేస్తూ ,కన్నులు అర మూసు   కోని వుండగా
”మెరుగు చెంగట నున్న మేఘంబు కైవడి ,సీతమ్మ కడ నున్నవాడు
చంద్ర శీతల సుఖాకరమైన చిరునవ్వు గలవాడు
నీల నగాగ్ర సన్నిహిత భానుని భంగి  భుజముపై  కోదండాలన్క్రుతుని, ”చూశాను .వారు భాగవతం తెనిగించమని ఆన తిచ్చారు .తమకు అన్కితమివ్వమనీ కోరారు .నా అదృష్టం పండింది .భవబంధ విమోచానానికి  తగిన ప్రాతి పదిక లభించింది .
భాగవతం స్థూల దృష్టికి శ్రీకృష్ణ లీలా పేటిక .విష్ణు భక్తుల కధా వాటిక .మధ్య మధ్య ఎన్నో విప్పలేని వేదాంత గ్రంధులు వున్న మహా గ్రంధం .అందుకే నాకు అప్పుడు అనిపించింది.-
”భాగవతంబు తెలిసి పలుకుట చిత్రంబు –శూలి కైన ,తమ్మి చూలి కైన
విబుధ జనుల వల్ల విన్నంత ,కన్నంత –తెలియ వచ్చి నంత తేట పరతు ”
అయితే ఇక్కడ ఒక చిక్కు వచ్చి పడింది .తేట తెల్లంగా వ్రాయాలి అంటే ”ఆది కవి నన్నయార్యుని తత్సమ పద బహుళ మైన తెలుగు లోనా ?”పాల్కురికి సోమనాధ మహాకవి గారి జాను తెలుగు లోనా ?లేక కవిబ్రహ్మ తిక్కన సోమయాజి గారి పధ్ధతి లోనా ?భాగవత మహా గ్రంధం అందరి నోళ్ళ లోను నానా లంటే ,సందర్భాన్ని బట్టి అందర్నీ మెప్పించాలంటే —
”కొందరికి దెనుగు గుణమగు -గొందరికి సంస్కృతంబు గుణమగు ,రెండున్
గొందరికి గుణ మగు, నే –నందరి మెప్పింతు గృతుల నయ్యై ఎడలన్ ”
అని అత్యంత వినయం తో విన్నవిన్చుకోన్నాను .ఇందులో” నా ఆత్మ విశ్వాసం కూడా ఉందనీ ”,విబుధులు అంటే వారి సంస్కారానికి నా నమస్కార పురస్కారం .”వేయి నిగామాలు చదివినా ,సుగమం కాని ముక్తి ,భాగవత నిగమం  -పథిస్తే అత్యంత సుగమం ”అని నా విశ్వాసం .
ఇక్కడ నా కుటుంబ నేపధ్యాన్ని గురించి విన్న విన్చుకొంటాను .”నేను పరమేశ్వర కరుణా కలిత కవితా విచిత్రు డిని  ”
మా తాత పాదులు ,పితృ పాదులు అందరు ”శ్రీ ఉమామహేశ్వర పాదార వింద మత్త చిత్తులే .మా వంశమే మహేశ్వర ధ్యాన మందిరం .శైవ మతావలంబానే మా ధ్యేయం .అయితే ”,అప్పటికే ఆ మతం కొంత పెడ దారి పట్టింది అని పించింది .”వీరభద్ర పళ్ళెం ”లతో ,”హరో హర ”అని వీరంగాలతో ఊరేగే మతోద్వేగానికి ఓపలేక పోయి ,చిత్తం శివుని మీద నుంచి వైష్ణవం మీదకు మరలింది పోతనకు ”..అని నా గురించి కొందరు అన్నారు . బుధ జను లారా !.నేను చెప్పే  నిజం విని మీరే నిర్ణయానికి రండి .
”మహేశ్వర ధ్యాన తత్పరుదనైన నాకు శ్రీ రామ చంద్ర ప్రభు దర్శనం అయింది .తనకు భాగవతాన్ని  అంకిత మివ్వమని ఆయన ఆన .”హారికి ,నంద గోకుల విహారికి ,గోప నితంబినీ మనో హారికి ”అని షష్టి అన్త్యాలురాసి శ్రీ కృష్ణునికి అంకితం ఇచ్చాను . .శివునికీ ,శ్రీ రామునికీ ,శ్రీ రామునికీ,శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మకు భేదం లేదని కదా నేను అలా చేసింది  ?  అంతే కాదు –
”చేతు లారంగా శివుని పూజింపడేని –నోరు నొవ్వంగ హరి కీర్తి నుడువ డేని
దయయు ,సత్యంబు లోనుగా దలపడేని –కలుగ నేటికి తల్లుల కడుపు చేటు ”
అనటం లో పరమాత్మను మనం చూడటం లోనే భేదం వుంది కాని ,ఆయన ఎప్పుడూ ఒక్కడే అన్నది సత్యం కాదా ?కనుక నాకు శివ ,కేశవ భేదం లేదు .ఆ ఇద్దరు అభిన్నులే అని నా ధృఢ విశ్వాసం .
మరిన్ని ముచ్చట్లు ఇంకో సారి
సశేషం —–మీ గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్–04 -01 -12 .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

This slideshow requires JavaScript.

అమెరికా లో ఉంటున్న మా మేనల్లుడు జయ వేలూరి  ఉయ్యూరు వచ్చి సరదాగా మా తో గడిపిన సమయం.

  మున్నీటి పై నారాయణుడు –1

— 
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com

సాహితీ   బంధు  వులకు  2012 కొత్త సంవత్సర శుభాకాంక్షలు .

సరసభారతి ఉయ్యూరు సాంస్కృతిక సంస్థ గా ఉయ్యూరు లో ప్రారంభం అయ్యి వివిధ సంగీత, సాహిత్య సభలతో ఉయ్యూరు గ్రామ వాసులకు చేరువయ్యింది. ఆ విశేషాలు అందరికి అందిచాలనే ఆలోచనతో సరసభారతి బ్లాగ్ (ఉసుల గూడు) గా ప్రారంభం.

ప్రత్యెక  కృతజ్ఞతాభి  నందనలు

సరసభారతి కార్య దర్శి శ్రీమతి మాదిరాజు శివ లక్ష్మి ,ఆమె కుటుంబ సభ్యులు ,సభా నిర్వహణ లో ఇస్తున్న తోడ్పాటుకు  ,సరస భారతి కార్య క్రమాలను విజయ వాడ  radio లో ;”;వార్తా విపంచి”  ”ద్వారా శ్రోతలకు ప్రతి నేలా తెలియ జేస్తున్న ఆకాశ వాణికి,వారి నిర్వాహకులకు,      సరస భారతి   కార్య క్రమ వివరాలను చక్కగా ప్రజలకందిస్తున్న ఉయ్యూరు లోని ప్రింట్ అండ్ ఎలక్ట్రానిక్ మీడియా కు ఉయ్యూరు లోని అన్ని పత్రికల విలేకరులకు ,వారి యాజమాన్యానికి ,రసజ్ఞు లైన సంగీతా సాహిత్యాభి మానులకు   నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలతో కృతజ్ఞతలు అందజేస్తున్నాం

సరస భారతి ని సంవత్సరం నుంచి(జనవరి 2011 లో ప్రారంభం)  అభిమానిస్తూ ,మాకు మంచి ఉత్సాహాన్ని ఇస్తున్నందుకు కృతజ్ఞతలు .పోస్ట్ మీకు చేరీ సమయానికి   వీక్షకుల సంఖ్య 28500 వుండటం ఆనంద దాయకం గా వుంది .’ఐదు వంద’నాల (495 పోస్ట్ ) ల చేరువలో  ఇంత అభిమానాన్ని చూపించటం ఆశ్చర్యం కూడా వేసింది .సరస భారతి మీ అందరిది అని అనిపించుకొన్నది .అది చేబట్టే కార్య క్రమాలు అందరి అభిమానాన్ని పొందు తున్నాయి .చదువరుల నుంచి మంచి స్పందన వస్తోంది . 100 పోస్ట్స్ రాయటమే కష్టం అనుకొన్న మేము 500 చేరువలో ఉన్నాము.

నేను రాసిన(ఆర్టికల్స్) నేను చదివిన (రేడియోలో), నేను చూసిన (ప్రదేశాలు, సినిమాలు ), నేను పాల్గొన్న (సభలు , సమావేశాలు),నేను చదివిన( పుస్తకాలలో, వార్తా పత్రికలలో ). నాకు ఈమెయిలు ద్వారా చేరిన విషయాలు (సేకరణలు  ) ఎప్పటికి అప్పుడు మీ కు అందించాము.

దీన్ని ఇంత అద్భుతం గా తీర్చి దిద్ద టానికి మా కుటుంబ సభ్యుల ప్రోత్చాహం మరువ లేనిది వుయ్యూరు లో నేను రాసిన  దానికి గొప్ప richness ఇస్తూ వర్డ్ ప్రెస్ లో మా అబ్బాయి శర్మ బెంగళూర్ నుండి సరి దిద్దుతూ ఫొటోస్ సేకరిస్తూ  ఉంటే ,రాయ టానికి వత్తాసు  నా శ్రీమతి ప్రభావతి ఇస్తుంటే  ,అమెరికా లోని మా అమ్మాయి విజయ లక్ష్మి  చదివి ,తప్పులు దిద్ది వన్నె పెడుతుంటే ,మా పెద్దబ్బాయి శాస్త్రి హైదరాబాద్ నుంచి ఎప్పటికప్పుడు చదివి అభినందిస్తుంటే మా నాలుగో వాడు రమణ కావాల్సిన వివరాలన్నీ సమకురుస్తుంటే  మూడవవాడు మూర్తి మా  మనవడుచరణ్ కు మనవ రాలు రమ్యకు చదివి విని పిస్తుంటే  ,ఇది ఇలా జరిగి పోతోంది . ఆర్ధిక వేత్త ప్రేమ చంద్ గారు ,నా అభిమాని మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు ,మా బావ మరది ఆనంద్, ఛి .,డాక్టర్  యాజీ    చదివి ఆనందిస్తూ ప్రోత్సహిస్తున్నారు .

కొత్త సంవత్సరం లో ముక్కోటి సందర్భం గా ”మున్నీట పవళించిన శేష శయనుడు ”అనేది ,ఆలోచనాత్మక వ్యాస పరంపర ,,”పోతన లో తాను ”అనే భాగవత సందర్భ ధారా వాహికం మీకు అందించటానికి సిద్ధం అవుతున్నాను .అడపా దడపా మధ్యలో కొన్ని విశేషాలు అందిస్తూనే వుంటాను .మీ  అండా ,దండా మాకు ,మనకు ఎల్లప్పుడు లభించాలని కోరుకుంటున్నాను .
మరొక్క సారి అందరికి నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు తెలుపు తున్నాను .
ఈ రిపబ్లిక్ నాటి కైనా ”వెండి తెర  వాల్మీకి ”,చిత్ర రచనా మేటి అయిన ”బాపు ”గారికి పద్మ లో అత్యున్నత పురస్కారం లభించాలని కోరు కుంటున్నాను .మీరూ నాతొ పాటే అదే ఆలోచన లో వున్నారని భావిస్తున్నాను .మన ఆకాంక్ష నెర వేరు తుందని నమ్ముతున్నాను -.

మీ గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ —31 -12 -11 .
గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్
https://sarasabharati.wordpress.com
http://suvarchalaanjaneyaswami.wordpress.com