రెండు కొత్త అస్థిర కణాల ఆవిష్కరణ

ప్రపంచం లోనే అతిపెద్ద ఆటం స్మాషర్ లార్జ్ హాడ్రాన్ కొల్లైడర్(ఎల్ హెచ్ సి )తాజాగా కనీసం రెండు కొత్త కణాలను కనిపెట్టింది .జెనీవా సమీపం లో 27 కిలోమీటర్ల అండర్ గ్రౌండ్ రింగ్  ఇటీవలే రెండు బేర్యాన్స్  కనుగొని ,మరోకటి కూడా ఉండవచ్చు నని తెలిపింది . ఎల్ హెచ్ సి ని నడిపే యూరోపియన్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ రిసెర్చ్ అందజేసిన స్టేట్ మెంట్ ప్రకారం బేర్యాన్స్ అనేవి సబ్ అటామిక్ పార్టికల్స్ .ఇవి ఒక్కొక్కటి మూడేసి క్వార్క్ లతో చేయబడి ఉంటాయి .నిజానికి క్వార్క్ లు కూడా అతి సూక్ష్మకణాలే  .అవి వివిధ’’ ఫ్లేవర్స్’’ (రుచులు )తో ఉంటాయి .అప్ ,డౌన్ ,టాప్ .బాటం ,స్ట్రే౦జ్ ,చార్మ్ లతో దర్శనమిస్తాయి .

ఒక్కో రకం బేర్యాన్ అనేక క్వార్క్ ల మిశ్రమం. ఉదాహరణకు ప్రోటాన్ లు కూడా ఒక అప్ క్వార్క్ ఒక డౌన్ క్వార్క్ ఉన్నఉన్న చిన్నముక్కలే అని  ఆ స్టేట్ మెంట్ సారాంశం. ఇప్పుడు కొత్తగా కనుగొనబడిన రెండు బేర్యాన్ లను బాటం బేర్యాన్ లు అన్నారు  .

మొదట  Σb(6097)+,గా పేరు పెట్టబడినది ఒక బాటం క్వార్క్ ,రెండు అప్ క్వార్క్ లతో కూడి ఉంటుంది . Σb(6097)-,  గా పేరుపెట్టబడిన రెండవది ఒక బాటం క్వార్క్ ,రెండు డౌన్ క్వార్క్ లతో చేయబడింది .

LHCb (b ) ఇక్కడ బి అంటే బ్యూటీ ప్రయోగం ,ఈ రెండు కణాలను ప్రోటాన్ లను స్మాష్ చేసి తయారు చేసి ,కణాల క్షయ మార్పు (పార్టికల్ డీకే రేట్)సంఘటన నేపధ్యాన్ని పరిశీలించారు .ఈ ప్రయోగం  ఆ రేట్ కు పైన ‘’బంప్స్ ‘’(తాకిడి ) లసహాయం ఆపేక్షించింది .దీనితో ఇదివరకు తెలియని కణాలున్నట్లు సూచన కనపడింది అని స్టేట్ మెంట్ లో ఉంది .

ఇల్లినాయిస్ లోని ఫెర్మీ లాబ్ లో ఇంతకు  ముందే ప్రయోగాలలో ఇలాంటి కణాలనే గుర్తించారు ,కాని ఆ కణాలు ఈ కొత్తకనాలకంటే ద్రవ్య రాశి తక్కువ ఉన్నట్లు ప్రకటన లో తెలియ జేయబడింది .CERN లో  కనిపెట్టబడిన  కణాలు ప్రోటాన్ల కంటే 6 రెట్లు అధిక ద్రవ్య రాశి ఉన్నట్లు స్టేట్ మెంట్ లో ఉంది .వీటికి  ఉన్న 6097 నంబర్ వాటి మాస్ ను మిలియన్ ఎలెక్ట్రాన్ వోల్ట్ లలో లేక MEV లలో తెలియజేస్తుంది .(ప్రోటాన్ మాస్ (ద్రవ్య రాశి )సుమారు 9 38 MEV).

మూడవ సంభావ్య (పొటెన్షి యల్)కణం గురించి చెప్పాలంటే పరిశోధకులు అది ఉన్నట్లు సూచన ప్రాయంగా మాత్రమేతెలుసుకొన్నారు .ఈ కణానికి Z sub c^–(4100 అని నామకరణం చేశారు .ఇది అసహజ (వీర్డ్ )మీసాన్ అనే అతి వేగంగా కదిలే అస్థిర కణం అని ,అత్యంత శక్తివంతమైన తాడనాల (కొల్లిసన్)  వలన ఏర్పడి ,రెండు క్వార్క్ లు ,రెండు యాంటి క్వార్క్ లను కలిగి ఉంటుందని ఊహించారు .

CERN కొల్లిజన్స్ ఇలాంటి ప్రత్యేక మీసాన్ ల ఉనికి ని  తెలిపాయి .  ఫిజిసిస్ట్ లు  ఈ’’ కొత్త కణాన్ని ‘’కనుక్కోన్నాం అని చెప్పటానికి తగినంత గా సాక్ష్యాధారాలు లేకపోతున్నాయి .

ఇంతకీ క్వార్క్ గొడవేంట్రా బాబూ అంటున్నారా –క్వార్క్ అనేది పదార్ధం లో ఉండే ఒక రకమైన ప్రాధమిక కణం.క్వార్క్ ల కలయిక వలన సంక్లిష్ట  కణాలు హాడ్రాన్ లు ఏర్పడతాయి.వీటిలో పరమాణువు న్యూక్లియస్ లోని సుస్థిరమైన ప్రోటాన్ లు న్యూట్రాన్ లు ఉంటాయి .

ఆధారం –  Live Science.మేగజైన్ లో ప్రచురింపబడిన స్టాఫ్ రైటర్ యాస్మిన్ సఫల్ కోగ్లు  రచించిన  ‘’Atom Smasher Detects Hints of New Unstable Particle’’వ్యాసం .దీన్ని నిన్న శ్రీ మైనేని గోపాలకృష్ణ గారు నాకు మెయిల్ చేస్తే ఇప్పుడు తెలుగు వ్యాసాకృతి పొందింది .

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -3-10-18 –ఉయ్యూరు

—