జర్మన్ మహాకవి ,రచయిత ,విమర్శకుడు ,దార్శనికుడు తత్వ వేత్త , , కాళిదాసు శాకుంతలం చదివి పరవశంతో నృత్యం చేసిన -గోథే జీవిత చరిత్ర -8

168

ఆమె తన స్వభావం పరిపూర్ణత చెందడానికి కారణం యాదృచ్ఛికమో, ఏకపక్ష మొగ్గునో కాకుండా, పరస్పర కోరిక అని నమ్మే ఒక జీవి;

మరియు ఈ ప్రతిస్పందన ఎంత మధురమైనదంటే, అబెల్లార్డ్ మరియు సెయింట్ ప్రూక్స్ విషయంలో వలె, అది అటువంటి తీవ్రమైన అనుబంధాలకు, మరియు ఎంతో సుఖదుఃఖాలకు ఎలా దారితీసిందో అని మనం ఆశ్చర్యపోలేము.

మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే, మునుపెన్నడూ లేనంత వైభవంగా సాగుతున్న రాకపోకల కారణంగా నగరంలో పెద్ద గందరగోళం నెలకొంది. కానీ, ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ పౌరుడిగా నాకు ప్రత్యేకంగా ఆసక్తిని కలిగించి, ఎన్నో ఆలోచనలకు దారితీసిన విషయం ఏమిటంటే, మండలి, సైన్యం, మరియు పౌర సభ ద్వారా భద్రతా ప్రమాణం (Stcierfteiteei(fe«)) చేయడం. ఇది ప్రతినిధుల ద్వారా కాకుండా, వ్యక్తిగతంగా మరియు సామూహికంగా చేయబడింది: మొదట, రోమర్ యొక్క గొప్ప హాలులో న్యాయాధికారులు మరియు ఫీల్డ్-ఆఫీసర్‌లచే; ఆ తర్వాత రోమర్‌బర్గ్ సమీపంలోని గొప్ప చౌరస్తాలో (Platx), పౌరులందరూ వారి వారి హోదాలు, శ్రేణులు లేదా ప్రాంతాల ప్రకారం; మరియు చివరగా మిగిలిన సైన్యం ద్వారా. ఈ విధంగా, రాజ్యం యొక్క అధిపతి మరియు సభ్యుల భద్రతకు, మరియు జరగబోయే గొప్ప సంఘటనలలో అఖండ శాంతికి ప్రతిజ్ఞ చేసే గౌరవప్రదమైన ఉద్దేశ్యం కోసం సమావేశమైన మొత్తం ప్రజా సముదాయాన్ని మీరు ఒక్క చూపులో చూడవచ్చు. ఆ తర్వాత, ట్రెవ్స్ మరియు కొలోన్ ఎలక్టోరల్ కాలేజీ సభ్యులు స్వయంగా విచ్చేశారు. ఎన్నికల రోజుకు ముందు రోజు సాయంత్రం, బలవంతులందరినీ నగరం నుండి బయటకు పంపించారు, ద్వారాలు మూసివేశారు, యూదులను వారి నివాసాలకే పరిమితం చేశారు; మరియు ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ పౌరుడు ఇంతటి ముఖ్యమైన ఉత్సవానికి తానొక్కడే సాక్షిగా మిగిలిపోయానని చాలా గర్వపడ్డాడు.

ఇంతవరకు జరిగినదంతా చాలావరకు ఆధునికంగానే ఉంది; ఉన్నత వ్యక్తులు కేవలం బగ్గీలలోనే తిరిగేవారు, కానీ ఇప్పుడు మనం వారిని ఆదిమ పద్ధతిలో, గుర్రాలపై చూడబోతున్నాం.

జనసమూహం మరియు తొక్కిసలాట అసాధారణంగా ఉన్నాయి. కానీ నేను ఎలాగోలా రోమర్‌లోకి దూరి వెళ్ళాను. ఆ రోమర్ నాకు, ఒక ఎలుకకు తన చిన్న ధాన్యాగారం ఎంత సుపరిచితమో అంత సుపరిచితం. అలా నేను ప్రధాన ద్వారం వద్దకు చేరుకున్నాను. అక్కడ, రాకుమారులు మరియు రాయబారులు మొదట తమ ఆడంబరమైన బగ్గీలలో వచ్చి పై హాలులో సమావేశమై, తమ గుర్రాలను ఎక్కడానికి తిరిగి వెళ్లేవారు. ఆ గంభీరమైన, చక్కగా శిక్షణ పొందిన గుర్రాలు విలువైన లేసులతో అల్లిన అలంకరణలతో కప్పబడి, అన్ని విధాలుగా అలంకరించబడి ఉన్నాయి. అందమైన, సౌమ్యుడైన ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ ఎమరిక్ జోసెఫ్, గుర్రంపై చాలా హుందాగా కనిపించాడు.

మిగిలిన ఇద్దరి గురించి నాకు పెద్దగా గుర్తులేదు, కానీ ఆ ఎర్రటి యువరాజుల…

169

అంతకుముందు కేవలం చిత్రపటాలలో మాత్రమే చూసిన, ‘ఎర్మిన్’ (తెల్లని బొచ్చు) అంచులతో అలంకరించబడిన ఆ పైవస్త్రాలు (mantels), బహిరంగ ప్రదేశంలో మాకు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా అనిపించాయి. బంగారు జరీ పనితనం కలిగిన వస్త్రాలు, బంగారు లేసు అంచులున్న స్పానిష్ తరహా దుస్తులు ధరించిన ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ల’ (ఎన్నిక చేసే అధికారం గల యువరాజుల) ప్రతినిధులు కూడా మా కళ్లకు విందులా అనిపించారు; ముఖ్యంగా వారి పాతకాలపు టోపీల (cocked hats) నుండి అద్భుతంగా ఊగుతున్న పెద్ద ఈకలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచాయి. అయితే, ఆధునిక తరహా పొట్టి ప్యాంట్లు (breeches), తెల్లని పట్టు సాక్సులు మరియు ఫ్యాషనబుల్ బూట్లు మాత్రం నాకు నచ్చలేదు. వాటికి బదులుగా హాఫ్-బూట్లు (అవి ఎంత బంగారు అలంకరణతో ఉన్నా సరే), చెప్పులు లేదా అలాంటి ఇతర పాదరక్షలు ఉండి ఉంటే, ఆ వేషధారణ మరింత సమంజసంగా ఉండేది. రాయబారి ‘వాన్ ప్లోథో’ తన ప్రవర్తనతో అందరిలోనూ ప్రత్యేకంగా నిలిచారు. ఆయన ఉల్లాసంగా, ఉత్సాహంగా కనిపించారు మరియు ఆ మొత్తం వేడుక పట్ల పెద్దగా గౌరవభావం చూపలేదు. ఎందుకంటే, ఆయన ముందున్న వృద్ధుడు గుర్రంపై వెంటనే ఎక్కలేక ప్రధాన ద్వారం వద్ద కాస్త వేచి ఉండాల్సి వచ్చినప్పుడు, ఆయన నవ్వు ఆపుకోలేకపోయారు; ఆ తర్వాత తన గుర్రం ముందుకు రాగానే, ఆయన నైపుణ్యంతో దానిపైకి ఎక్కారు. అప్పుడు ‘రెండవ ఫ్రెడరిక్’కు అత్యంత యోగ్యమైన ప్రతినిధిగా ఆయన మా ప్రశంసలను అందుకున్నారు.

ఇప్పుడు తెర మళ్లీ దించబడింది. నిజానికి, నేను చర్చిలోకి వెళ్లడానికి ప్రయత్నించాను, కానీ అక్కడ పరిస్థితి సౌకర్యవంతంగా లేదు. ఓటు వేసేవారు ‘ఆల్-సెయింట్స్’ (All-Saints) చర్చిలోకి వెళ్ళిపోయారు; అక్కడ ముఖ్యమైన చర్చల స్థానాన్ని సుదీర్ఘమైన ఆచారాలు ఆక్రమించాయి. చాలా సేపటి జాప్యం, రద్దీ మరియు హడావిడి తర్వాత, ప్రజలు చివరకు ‘రెండవ జోసెఫ్’ సామ్రాజ్యానికి కాబోయే వారసుడిగా ప్రకటించబడటం విన్నారు.

నగరంలో అపరిచితుల (బయటి వ్యక్తుల) సమూహం నిరంతరం పెరుగుతూనే ఉంది. ప్రతి ఒక్కరూ పండుగ దుస్తులు ధరించి తిరుగుతుండటంతో, చివరికి పూర్తిగా బంగారంతో చేసిన దుస్తులు మాత్రమే ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోదగినవిగా నిలిచాయి. చక్రవర్తి మరియు రాజు అప్పటికే ‘షోన్‌బోర్న్’ (Schönborn) కౌంట్ల కోట అయిన ‘హ్యూసెన్‌స్లామ్’ (Heusenslamm)కు చేరుకున్నారు; అక్కడ వారికి సంప్రదాయబద్ధమైన స్వాగతం లభించింది. అదే సమయంలో, ఆ నగరం ఈ ముఖ్యమైన సందర్భాన్ని వివిధ మతపరమైన వర్గాల ఉత్సవాలు, ప్రత్యేక ప్రార్థనలు మరియు బోధనలతో ఘనంగా జరుపుకుంది; పౌర అధికారులు ‘తే దేయుమ్’ (Te Deum – కృతజ్ఞతా స్తుతి గీతం) గానానికి తోడుగా అవిశ్రాంతంగా ఫిరంగులను కాల్చారు.

ఆరంభం నుండి ఆ సమయం వరకు జరిగిన ఈ బహిరంగ ఉత్సవాలను ఒక కళాత్మక ప్రదర్శనగా పరిగణించినట్లయితే, వాటిలో తప్పుపట్టడానికి పెద్దగా ఏమీ కనిపించేది కాదు. అన్నీ చక్కని సమయపాలనతో జరిగాయి: బహిరంగ కార్యక్రమాలు క్రమంగా మొదలై, వాటి ప్రాముఖ్యత పెరుగుతూ వచ్చింది; జనం సంఖ్య పెరిగింది, ప్రముఖుల హోదా పెరిగింది, వారి పరిస్థితులు మరియు వారి రూపం కూడా వైభవంతో విరాజిల్లాయి. ఇలా ప్రతిరోజూ కార్యక్రమాలు ముందుకు సాగుతూ, అత్యంత స్థిరమైన మరియు బాగా అలవాటుపడిన కళ్లను కూడా ఆశ్చర్యచకితులను చేసే స్థాయికి చేరాయి.

‘మెయింజ్’ (Mentz) యొక్క ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్’ (Prince-Elector) ప్రవేశం—దీని గురించి మేము వరుసగా వివరించకూడదని నిర్ణయించుకున్నాము—ఎంతో ఘనంగా మరియు ఆకర్షణీయంగా ఉంది; అది ఒక గొప్ప ప్రవక్త-ప్రపంచ పాలకుడి రాకను తలపించేలా ఒక మేధావి ఊహకు స్ఫూర్తినిచ్చేంత అద్భుతంగా సాగింది; దానిని చూసి మేము కూడా ఎంతగానో మంత్రముగ్ధులమయ్యాము. అయితే, చక్రవర్తి మరియు కాబోయే రాజు నగరానికి సమీపిస్తున్నారనే వార్త తెలియడంతో, ఇప్పుడు మా ఉత్కంఠ మరింత పెరిగింది. సాచెన్‌హాసెన్ (Sachsenhausen)కు కొంత దూరంలో ఒక గుడారం ఏర్పాటు చేయబడింది. అక్కడ నగర పాలక యంత్రాంగం అంతా సమావేశమై, రాజ్య అధినేతకు తగిన గౌరవ మర్యాదలు అర్పించడానికి మరియు నగర తాళంచెవులను ఆయనకు సమర్పించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. ఇంకాస్త దూరంలో మరొక అద్భుతమైన మండపం ఉంది; అక్కడికి ‘ఎలక్టోరల్ ప్రిన్సెస్’ (ఓటు హక్కు కలిగిన రాకుమారులు) మరియు రాయబారులు చేరుకున్నారు. నగరం వైపు కదలడానికి తమ వంతు వచ్చినప్పుడు ఊరేగింపులో చేరడానికి వీలుగా, వారి అనుచర వర్గాలు దారి పొడవునా వరుసగా నిలిచి ఉన్నాయి. ఇంతలో చక్రవర్తి ఆ గుడారం వద్దకు చేరుకుని లోపలికి వెళ్లారు; అత్యంత గౌరవపూర్వక స్వాగతం అనంతరం, ఆ ప్రధాన పాలకుడి ప్రయాణానికి వీలుగా రాకుమారులు మరియు రాయబారులు పక్కకు తప్పుకున్నారు.

బహిరంగ మైదానాల కంటే నగర గోడలు మరియు వీధుల మధ్య జరిగే ఈ దృశ్యాన్ని తిలకించడానికి నగరంలోనే ఉండిపోయిన మాకు, అక్కడి ప్రజలు వీధుల్లో ఏర్పాటు చేసిన అలంకరణలు, జనసందోహం మరియు ఆ సందర్భంలో వెలువడిన హాస్యోక్తులు, సరదా వ్యాఖ్యలు అద్భుతమైన వినోదాన్ని అందించాయి. గంటల మోత మరియు ఫిరంగుల గర్జన చక్రవర్తి రాకను మాకు తెలియజేసేంత వరకు ఆ వాతావరణం కొనసాగింది. ఈ సందర్భంలో ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ నగరవాసికి ప్రత్యేకించి సంతోషాన్ని కలిగించిన విషయం ఏమిటంటే, అనేకమంది సార్వభౌమాధికారులు మరియు వారి ప్రతినిధుల మధ్య, సామ్రాజ్య నగరమైన ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ కూడా ఒక చిన్న స్వతంత్ర రాజ్యంగా తన ఉనికిని చాటుకోవడం. ఆ ఊరేగింపులో నగర అశ్వదళాధిపతి (Equerry) ముందు నడుస్తుండగా, రాజలాంఛనాలు కలిగిన గుర్రాలు (ముఖ్యంగా ఎరుపు రంగు నేపథ్యంపై ఉన్న తెల్లని గద్ద చిహ్నం అద్భుతంగా కనిపించింది) అతన్ని అనుసరించాయి; వారి వెనుక పరిచారకులు, అధికారులు, డ్రమ్ వాయించేవారు, బాకా ఊదేవారు, కౌన్సిల్ ప్రతినిధులు మరియు ప్రత్యేక వస్త్రధారణలో ఉన్న గుమాస్తాలు అందరూ కాలినడకన నడిచారు. ఆ తర్వాత మూడు దళాలు (కంపెనీలు) అనుసరించాయి.

మంచి గుర్రాలపై స్వారీ చేస్తున్న పౌర అశ్వికదళం కదిలింది; మన యవ్వనంలో స్వాగత కార్యక్రమాలు మరియు ఇతర బహిరంగ సందర్భాలలో మనం చూసిన దళం ఇదే. ఆ గౌరవప్రదమైన కార్యక్రమంలో పాలుపంచుకోవడం పట్ల, అలాగే ప్రస్తుతం మన కళ్ల ముందు తన పూర్తి వైభవంతో సాక్షాత్కరిస్తున్న సార్వభౌమాధికారంలో మనకున్న ఆ అల్పమైన (లక్షలో ఒక వంతు) భాగస్వామ్యం పట్ల మనం ఎంతో ఆనందించాము. వీరి వెనుక వంశపారంపర్య గ్రాండ్ మార్షల్స్ మరియు ఆరుగురు లౌకిక ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ల’ (చక్రవర్తిని ఎన్నుకునే అధికారం కలిగిన యువరాజుల) అధికారిక రాయబారుల పరివారాలు అడుగులో అడుగు వేస్తూ కదిలాయి. వీరిలో ఎవరి పరివారంలోనూ ఇరవై మందికి తక్కువ మంది పరిచారకులు లేదా రెండు కంటే తక్కువ రాజసం ఉట్టిపడే వాహనాలు (స్టేట్ క్యారేజీలు) లేవు; కొందరి వద్ద అంతకంటే ఎక్కువ సంఖ్యలోనే ఉన్నాయి. ఆధ్యాత్మిక ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్ల’ పరివారాలు ఇంకా పెద్దవిగా ఉన్నాయి; వారి సేవకులు మరియు గృహ వ్యవహారాల అధికారులు లెక్కలేనంత మందిగా కనిపించారు — ఉదాహరణకు, కొలోన్ మరియు ట్రియర్స్ ఎలెక్టర్ల వద్ద ఒక్కొక్కరి దగ్గర ఇరవైకి పైగా రాజసం ఉట్టిపడే వాహనాలు ఉండగా, మెయింజ్ ఎలెక్టర్ వద్ద కూడా దాదాపు అంతే సంఖ్యలో వాహనాలు ఉన్నాయి. గుర్రాలపై మరియు కాలినడకన ఉన్న సేవకులు అత్యంత అద్భుతమైన వస్త్రధారణతో ఉన్నారు; అలాగే ఆ వాహనాల్లో ఉన్న ఆధ్యాత్మిక మరియు లౌకిక ప్రభువులు కూడా తమ హోదాకు తగినట్లుగా, విలువైన వస్త్రాలు మరియు విశిష్ట చిహ్నాలతో అలంకరించుకుని కనిపించడంలో ఏమాత్రం వెనుకబడి లేరు. చక్రవర్తి యొక్క పరివారం అన్నింటికంటే మిన్నగా, అత్యంత వైభవంగా సాగింది. అశ్వ శిక్షకులు, అదనపు గుర్రాలు, అశ్విక దళాలు, గుర్రపు అలంకరణలు (షాబ్రోక్స్ మరియు కపారిసన్స్) అందరి దృష్టిని ఆకర్షించాయి. ఆరు గుర్రాలు పూన్చిన పదహారు అద్భుతమైన వాహనాలు — వీటిలో ఇంపీరియల్ ఛాంబర్‌లైన్లు, రహస్య సలహాదారులు, లార్డ్ ఛాంబర్‌లైన్లు, లార్డ్ స్టూవార్డ్స్ మరియు అశ్వ దళాధిపతులు ఉన్నారు — ఈ విభాగం యొక్క ముగింపును అత్యంత వైభవంగా తీర్చిదిద్దాయి; అయితే, ఇంతటి వైభవం మరియు విస్తృతి కలిగిన ఈ భాగం, మొత్తం ఊరేగింపులో కేవలం ముందు వరుస (ముందరి దళం) మాత్రమే.

కానీ ఇప్పుడు ఆ వరుస క్రమం మరింత దగ్గరగా, ఏకతాటిపైకి వచ్చింది; అదే సమయంలో ఆ కార్యక్రమపు హుందాతనం మరియు వైభవం మరింతగా పెరిగాయి. తమ సొంత పరివారంతో కూడిన ఎంపిక చేసిన రక్షణ దళం మధ్యలో—వారిలో ఎక్కువమంది కాలినడకన, కొందరు గుర్రాలపై ఉండగా—ఎలక్టోరల్ రాయబారులు మరియు యువరాజులు (Princes) స్వయంగా, ఒకరి తర్వాత ఒకరు అత్యంత వైభవమైన రాజసౌధపు రథాలలో వచ్చారు. ‘ఎలెక్టర్ ఆఫ్ మెయింజ్’ (Elector of Mainz) రథం వెనువెంటనే పదిమంది సామ్రాజ్యపు భటులు, నలభై ఒక్కమంది సేవకులు మరియు ఎనిమిదిమంది అంగరక్షకులు (హైడక్స్) ఆ మహారాజు రాకను ప్రకటించారు. ఆ అద్భుతమైన రథం వెనుక భాగంలో పూర్తి గాజు కిటికీ ఉండటం, అలాగే చిత్రలేఖనాలు, లక్క పనితనం, చెక్కడం మరియు బంగారు పూతతో అలంకరించబడి, పైన మరియు లోపల ఎరుపు రంగు ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన వెల్వెట్ వస్త్రంతో కప్పబడి ఉండటం వల్ల… ఎంతో కాలంగా చూడాలని ఆశించిన ఆ చక్రవర్తిని మరియు రాజును వారి పూర్తి వైభవంతో వీక్షించడం మాకు సాధ్యమైంది. ఆ ఊరేగింపును ఒక సుదీర్ఘమైన, చుట్టూ తిరిగి వెళ్ళే మార్గంలో నడిపించారు; దీనికి కారణం ఒకటి, ఆ భారీ పరివారమంతా కళ్లకు కట్టినట్లు కనిపించేలా విస్తరించి వెళ్ళడానికి అవసరమైన స్థలం ఉండటం;

మరొక కారణం, అక్కడ గుమిగూడిన అపారమైన జనసమూహానికి ఆ వైభవాన్ని ప్రదర్శించడం. ఆ ఊరేగింపు సాక్సెన్‌హౌసెన్ (Sachsenhausen) మీదుగా, వంతెన దాటి, ఫార్‌గైస్ (Fahrgasse) వీధిలో పైకి, జైల్ (Zeil) వీధిలో కిందికి సాగి, చివరకు కాథరిన్ గేట్ (Catharine gate) ద్వారా నగర అంతర్భాగం వైపు తిరిగి వచ్చింది. ఈ ద్వారం ఒకప్పుడు మూసి ఉంచబడేది, కానీ నగరం విస్తరించిన తర్వాత అది అందరూ రాకపోకలు సాగించే బహిరంగ మార్గంగా మారింది. అదృష్టవశాత్తూ, గత కొన్నేళ్లుగా ప్రపంచంలోని బాహ్య వైభవం ఎత్తు మరియు వెడల్పు పరంగా విస్తరించిందన్న విషయం వారికి గుర్తుకు వచ్చింది. వారు కొలతలు తీసుకుని చూసినప్పుడు, అప్పటికే ఎంతోమంది యువరాజులు మరియు చక్రవర్తులు రాకపోకలు సాగించిన ఆ ద్వారం గుండా, ప్రస్తుత సామ్రాజ్యపు రాజరథం దాని చెక్కడపు పనితనానికి లేదా ఇతర అలంకరణలకు ఎలాంటి హాని కలగకుండా వెళ్లడం అసాధ్యమని తేలింది. ఈ విషయంపై చర్చ జరిగి, అసౌకర్యమైన చుట్టుదారిని నివారించడానికి వారు ఒక నిర్ణయం తీసుకున్నారు: వీధిలోని పేవ్‌మెంట్‌లను (నడక దారులను) తొలగించి, సులభంగా ఎక్కడానికి మరియు దిగడానికి వీలుగా మార్పులు చేయడం. ఈ ఉద్దేశంతో, వీధిలోని దుకాణాలు మరియు బూత్‌ల నుండి బయటకు పొడుచుకు వచ్చిన పైకప్పు అంచులన్నింటినీ వారు తొలగించారు; తద్వారా కిరీటం, గరుడ పక్షి చిహ్నం లేదా చిన్న దేవతా విగ్రహాలకు (genii) ఎలాంటి చిన్నపాటి దెబ్బ లేదా హాని కలగకుండా జాగ్రత్త పడ్డారు.

విలువైన వస్తువులతో కూడిన ఖరీదైన వాహనాలు మా వైపు వస్తున్నప్పుడు, అందులోని ప్రముఖ వ్యక్తులను చూడాలని మేము ఎంత ఆసక్తి చూపినా, రాజసం ఉట్టిపడే గుర్రాలు, వాటి అలంకరణలు మరియు లేస్ అల్లికలు కలిగిన దుస్తుల నుండి మా దృష్టిని మరల్చడం కష్టంగా అనిపించింది. అయితే, గుర్రాలపై కూర్చున్న అద్భుతమైన కోచ్‌మెన్ (రథసారథులు) మరియు అవుట్‌రైడర్లను చూసి మేము ఎంతో ఆనందించాము. సామ్రాజ్యస్థాయి ఆస్థాన సంప్రదాయం ప్రకారం ధరించిన పొడవైన నలుపు మరియు పసుపు రంగు వెల్వెట్ కోట్లు, ఈకలు అమర్చిన టోపీలతో వారు ఏదో వేరే దేశం నుండి లేదా మరొక లోకం నుండి వచ్చినట్లు కనిపించారు. అక్కడ జనసందోహం ఎంతగా పెరిగిపోయిందంటే, ఏదీ స్పష్టంగా గుర్తించడం అసాధ్యంగా మారింది. రథానికి ఇరువైపులా స్విస్ గార్డ్, కుడి చేతిలో సాక్సన్ ఖడ్గాన్ని పైకి పట్టుకున్న గ్రాండ్ మార్షల్స్, రథం వెనుక స్వారీ చేస్తున్న ఇంపీరియల్ గార్డ్ నాయకులు (ఫీల్డ్ ఆఫీసర్లు), ఇంపీరియల్ పేజీల బృందం, మరియు చివరగా నల్లని వెల్వెట్ కోట్లు (ఫ్లగ్‌డ్రాక్) ధరించిన హాల్‌బెర్డియర్స్ (ప్రాచీన ఆయుధధారులు) – వారి కోట్ల అంచులన్నీ బంగారు లేస్‌తో అలంకరించబడి, వాటి కింద ఎరుపు రంగు దుస్తులు మరియు తోలు జాకెట్లు (camisole) కూడా బంగారు అలంకరణలతో మెరుస్తూ కనిపించాయి! ఆ దృశ్యాలను చూడటం, గమనించడం మరియు ఒకరికొకరు చూపించుకోవడంలో మేము ఎంతగా నిమగ్నమయ్యామంటే, యువరాజుల అంగరక్షకుల (Body Guards) అద్భుతమైన రూపాన్ని కూడా సరిగ్గా చూడలేకపోయాము; పదిహేను జతల గుర్రాలు లాగుతున్న తమ రథాలతో మా నగర అధికారులు అక్కడికి రావడం, అలాగే ఎరుపు రంగు వెల్వెట్ దిండ్లపై నగర తాళం చెవులను పట్టుకుని వచ్చిన కౌన్సిల్ గుమాస్తాలు మా దృష్టిని ఆకర్షించకపోతే, మేము ఖచ్చితంగా కిటికీ నుండి పక్కకు తప్పుకునేవారమేమో.

మా నగరపు గ్రెనేడియర్ల దళం ఊరేగింపు వెనుక భాగానికి రక్షణ కల్పించడం మాకు అత్యంత గౌరవప్రదమైన విషయంగా అనిపించింది; జర్మన్లుగా మరియు ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్ వాసులుగా, ఈ గొప్ప వివాహ సందర్భంలో మాకు లభించిన ఈ గౌరవం రెట్టింపుగా అనిపించింది.

‘డోమ్’ (క్యాథెడ్రల్) నుండి తిరిగి వచ్చేటప్పుడు ఊరేగింపు మళ్లీ వెళ్ళాల్సిన ఒక ఇంటిలో మేము స్థానం ఏర్పాటు చేసుకున్నాము. చర్చి, ఛాన్సెల్ మరియు సమావేశ మందిరాలలో మతపరమైన కార్యక్రమాలు, సంగీతం, ఆచారాలు, ప్రసంగాలు, ప్రతిపాదనలు మరియు పఠనాలు – ఇలా ఎన్నో కార్యక్రమాలు జరిగాయి; చివరకు ‘కాపిట్యులేషన్స్’ (పాలనా ఒప్పంద షరతులు)కు మద్దతుగా ప్రమాణాలు చేసే సమయం వచ్చేంత వరకు అవి కొనసాగాయి. ఈలోగా మాకు అద్భుతమైన చల్లని భోజనాన్ని ఆస్వాదించడానికి, అలాగే మా పాలకుల (వృద్ధులు మరియు యువకులు) క్షేమం కోసం అనేక సీసాల పానీయాలను ఖాళీ చేయడానికి తగినంత సమయం దొరికింది. అటువంటి సందర్భాల్లో సహజంగానే, సంభాషణ గతం వైపు మళ్లింది; అప్పటి మానవ సంబంధాలు మరియు గాఢమైన సానుభూతి దృష్ట్యా చూస్తే, వర్తమానం కంటే గతాన్నే ఇష్టపడే వృద్ధులు అక్కడ చాలామందే ఉన్నారు. మొదటి ఫ్రాన్సిస్ పట్టాభిషేక సమయంలో పరిస్థితులు ఇప్పుడున్నంత చక్కగా కుదరలేదు; అప్పుడు శాంతి ఒప్పందం ఇంకా కుదరలేదు, మరియు ఫ్రాన్స్ దేశం, అలాగే బ్రాండెన్‌బర్గ్ మరియు పాలటైన్ ఎలెక్టర్లు (అధికారిక ఓటర్లు) ఆయన ఎంపికను వ్యతిరేకించారు. కాబోయే చక్రవర్తి సైన్యం ఆయన ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్న హైడెల్‌బెర్గ్‌లోనే ఉండిపోయింది, అంతేకాకుండా ‘ఎయిక్స్’ (Aix) నుండి వస్తున్న సామ్రాజ్యపు రాజచిహ్నాలను పాలటైన్ వర్గీయులు దాదాపుగా అపహరించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈలోగా చర్చలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి, కానీ ఏ పక్షం కూడా ఈ వ్యవహారం పట్ల పెద్దగా ఉత్సాహం చూపలేదు. మరియా థెరిసా, అత్యంత శుభప్రదమైన పరిస్థితులలో ఉన్నప్పటికీ, తన భర్త పట్టాభిషేకాన్ని స్వయంగా చూడటానికి వచ్చారు; ఆ పట్టాభిషేకం ఎట్టకేలకు విజయవంతంగా జరిగింది. ఆమె అషాఫెన్‌బర్గ్‌కు చేరుకుని, అక్కడి నుండి ఫ్రాంక్‌ఫర్ట్‌కు వెళ్లడానికి పడవలో ప్రయాణించారు. ఫ్రాన్సిస్ హైడెల్‌బర్గ్ నుండి బయలుదేరి తన భార్యను కలవాలని అనుకున్నాడు, కానీ ఆమె అప్పటికే వెళ్లిపోవడంతో ఆలస్యంగా చేరుకున్నాడు. ఎవరికీ తెలియకుండా ఒక చిన్న పడవలో ఆమె వెనుక వేగంగా వెళ్లి ఆ పెద్ద నౌకను చేరుకున్నాడు; ఆ ప్రేమ జంట అనుకోని ఆ కలయికతో ఎంతో ఆనందించింది. ఈ విషయం వెంటనే వ్యాపించింది, మరియు ఆ గొప్ప జంట పట్ల ప్రపంచం సానుభూతి చూపింది. పరస్పర గాఢమైన అనురాగం, పిల్లల సౌభాగ్యం కలిగిన ఆ జంట వివాహం తర్వాత ఎప్పుడూ విడదీయరాని విధంగా ఉండేవారు; ఒకసారి వెనిస్ నుండి ఫ్లోరెన్స్‌కు ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు, వారు వెనిస్ సరిహద్దుల వద్ద కలిసి నిర్బంధ కాలం (quarantine) గడపాల్సి వచ్చింది. మరియా థెరిసా నగరంలోకి ఘనస్వాగతం అందుకుంది; ఆమె…

‘సత్యం మరియు కవిత్వం’ (Truth and Poetry)

…రోమన్ చక్రవర్తికి సంబంధించిన హోటల్‌లో బస చేసింది, అదే సమయంలో ఆమె భర్తకు స్వాగతం పలికేందుకు బోర్న్‌హీమ్ మైదానంలో ఒక భారీ గుడారాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. అక్కడ అతనికి కేవలం మెయింజ్ (Mentz) యొక్క ఆధ్యాత్మిక ‘ప్రిన్స్-ఎలెక్టర్’ మరియు సాక్సోనీ, బోహేమియా, హనోవర్ దేశాల రాయబారులు మాత్రమే కనిపించారు. స్వాగత కార్యక్రమం మొదలైంది; ఆ వేడుకలో లోపించిన పరిపూర్ణత లేదా వైభవాన్ని అతని అందమైన భార్య ఉనికి పూర్తిగా భర్తీ చేసింది. ఆమె ఒక మంచి ప్రదేశంలో ఉన్న ఇంటి బాల్కనీలో నిలబడి, చప్పట్లు కొడుతూ, ఉత్సాహంగా అభినందిస్తూ తన భర్తకు స్వాగతం పలికింది; ప్రజలు కూడా ఆమెతో కలిసి ఉత్సాహంతో హోరెత్తించారు. గొప్పవారు కూడా మనుషులే కాబట్టి, సామాన్య పౌరుడు వారిని తనకు సమానమైన వారిగా భావించి ప్రేమించగలడు; ముఖ్యంగా వారు ప్రేమగల భర్తలుగా, ఆప్యాయత గల తల్లిదండ్రులుగా, అంకితభావం గల సోదరులుగా మరియు నిజమైన స్నేహితులుగా కనిపించినప్పుడు ఆ ప్రేమ మరింతగా వ్యక్తమవుతుంది. ఆ సమయంలో ప్రజలు వారికి సర్వశుభాలు కలగాలని కోరుకుంటూ ఆశీర్వదించారు, నేడు ఆ శుభం వారి మొదటి కుమారుడి రూపంలో నెరవేరడాన్ని వారు చూశారు. అతని ఆకర్షణీయమైన యవ్వన రూపం కారణంగా అందరూ అతని పట్ల ఆకర్షితులయ్యేవారు; అలాగే, అతనిలో కనిపించిన గొప్ప సామర్థ్యాల వల్ల ప్రపంచం అతనిపై ఎన్నో ఆశలు పెట్టుకుంది.

అక్కడికి వచ్చిన కొందరు స్నేహితులు మమ్మల్ని తిరిగి వర్తమానంలోకి తీసుకురాకపోయి ఉంటే, మేము గతం మరియు భవిష్యత్తు ఆలోచనలలో పూర్తిగా మునిగిపోయి ఉండేవారం. కొత్త విషయాల విలువ తెలిసిన వారు కావడంతో, ఆ వార్తను అందరికంటే ముందుగా మాకు చెప్పడానికి వారు ఆత్రుతగా వచ్చారు. అంతటి వైభవంతో వెళ్ళిన ఆ ఉన్నత వ్యక్తులలోని ఒక చక్కని మానవీయ గుణం గురించి కూడా వారు మాకు చెప్పగలిగారు. హ్యూసెన్‌స్టామ్ (Heusenstamm) నుండి ఆ భారీ గుడారం (Tent) వైపు వెళ్లే దారిలో, చక్రవర్తి మరియు రాజు అడవిలో డార్మ్‌స్టాడ్ (Darmstadt) ల్యాండ్‌గ్రేవ్‌ను (Landgrave) కలుసుకోవాలని ముందే నిర్ణయించుకున్నారు. మృత్యువుకు చేరువలో ఉన్న ఆ వృద్ధ యువరాజు, తన యవ్వనంలో ఎంతో భక్తిభావంతో సేవించిన ప్రభువును మరోసారి చూడాలని కోరుకున్నారు. ఫ్రాన్సిస్‌ను చక్రవర్తిగా ఎన్నుకున్న ‘ఎలెక్టర్ల’ (Electors) నిర్ణయాన్ని ల్యాండ్‌గ్రేవ్ హైడెల్‌బర్గ్‌కు తీసుకువచ్చిన రోజును, అలాగే అందుకు ప్రతిఫలంగా అందిన విలువైన బహుమతులకు బదులుగా తన అచంచలమైన విశ్వాసాన్ని చాటిచెప్పిన సందర్భాన్ని వారిద్దరూ గుర్తుచేసుకోగలిగారు. ఆ ప్రముఖ వ్యక్తులు ‘ఫిర్’ (fir) వృక్షాల తోపులో నిలబడ్డారు; వృద్ధాప్యం వల్ల బలహీనపడిన ల్యాండ్‌గ్రేవ్, ఒక ‘పైన్’ (pine) చెట్టుకు ఆనుకుని నిలబడి సంభాషణను కొనసాగించారు—ఆ సంభాషణలో ఇద్దరి వైపులా భావోద్వేగం ఉట్టిపడింది. ఆ ప్రదేశాన్ని ఆ తర్వాత ఒక సాధారణ గుర్తుతో గుర్తించారు, మేము యువకులు అప్పుడప్పుడు అక్కడికి వెళ్లేవాళ్ళం.

అలా పాత విషయాలను గుర్తుచేసుకోవడంలోనూ, కొత్త విషయాలను ఆలోచించడంలోనూ కొన్ని గంటలు గడిచిపోయాయి; ఆ సమయంలో ఆ ఊరేగింపు…

వి…

…వివరంగానూ మరియు సంక్షిప్తంగానూ మరోసారి మా కళ్ల ముందు కదిలి వెళ్ళాయి; తద్వారా మేము ఆ వ్యక్తులను మరింత నిశితంగా గమనించి, భవిష్యత్తు కోసం వారిని మా మనసులో నిలుపుకోగలిగాము.

ఆ క్షణం నుండి నగరం నిరంతర కదలికలో ఉండిపోయింది; ఎందుకంటే, అత్యున్నత స్థాయి ప్రముఖులకు తమ గౌరవ వందనాలు సమర్పించి, స్వయంగా హాజరు కావాల్సిన ప్రతి ఒక్కరూ ఆ పని పూర్తి చేసేంత వరకు అటు ఇటు తిరిగే హడావిడికి అంతం ఉండేది కాదు; పైగా, ఆ ఉన్నతాధికారులందరి వద్దకు వెళ్లి వారి వారి సభలలో హాజరు ప్రక్రియను వివరంగా నిర్వహించాల్సి ఉండేది.

ఇంతలో, సామ్రాజ్యపు రాజచిహ్నాలు కూడా అక్కడికి చేరుకున్నాయి. అయితే, ఈ విషయంలోనూ ఏ పురాతన ఆచారమూ లోపించకూడదనే ఉద్దేశంతో, ‘ఎలెక్టర్ ఆఫ్ మెయింజ్’ (Elector Mentz) మరియు నగర అధికారుల మధ్య తలెత్తిన వివాదం కారణంగా అవి అర్ధరాత్రి వరకు బహిరంగ మైదానంలోనే వేచి ఉండాల్సి వచ్చింది. చివరకు నగరం రాజీ పడింది, మెయింజ్ ప్రతినిధులు ఆ రాజచిహ్నాలను నగర ప్రవేశ ద్వారం (బారికేడ్) వరకు తీసుకువచ్చారు, దాంతో ఆ వ్యవహారం అప్పటికి సద్దుమణిగింది.

ఆ రోజుల్లో నాకు ఏమీ పాలుపోయేది కాదు. ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు రాయడం, కాపీ చేయడం వంటి పనులలో నిమగ్నమై ఉండేవాడిని; అదే సమయంలో బయట జరుగుతున్న ప్రతి విషయాన్నీ చూడాలనే తపన ఉండేది; అలా మార్చి నెల గడిచిపోయింది—ఆ నెలలో రెండవ భాగం మాకు అనేక ఉత్సవాలతో నిండిపోయింది. ఇటీవల జరిగిన పరిణామాల గురించి, అలాగే పట్టాభిషేక దినం నాడు జరగబోయే కార్యక్రమాల గురించి సమగ్రమైన మరియు క్రమబద్ధమైన వివరణ ఇస్తానని గ్రెట్‌చెన్‌కు మాటిచ్చాను. ఆ గొప్ప రోజు సమీపిస్తోంది; అసలు ఏమి చెప్పాలనే దానికంటే, ఆ విషయాలను ఎలా చెప్పాలనే దానిపైనే నేను ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాను; నా కంటికి కనిపించిన లేదా నా కార్యాలయ అధ్యయనాల్లో (chancery studies) ఎదురైన ప్రతి విషయాన్నీ, ఆ తక్షణ అవసరం కోసం వేగంగా సిద్ధం చేసుకున్నాను. చివరకు ఒక రోజు రాత్రి చాలా ఆలస్యంగా ఆమె నివాసానికి చేరుకున్నాను; గతంలో నేను అప్పటికప్పుడు ఇచ్చిన అసంపూర్ణ వివరణ కంటే మెరుగైన వివరణను ఆమెకు అందించగలనని ఆశిస్తూ, ఎంతో ఆనందాన్ని ఊహించుకున్నాను. అయితే, ఎంతో ఆలోచించి తీసుకున్న నిర్ణయాల ద్వారా లభించే దానికంటే, ఒక క్షణికమైన ప్రేరణ మనకు—మరియు మన ద్వారా ఇతరులకు—ఎక్కువ ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది. వాస్తవానికి, అక్కడ నాకు దాదాపు పాత పరిచయస్తులే కనిపించారు, కానీ వారిలో నాకు తెలియని వారు కూడా కొందరు ఉన్నారు. గ్రెచెన్ మరియు ఆమె చిన్న వయసు కజిన్ తప్ప మిగిలిన వారందరూ ఆటలో నిమగ్నమయ్యారు; ఆ ఇద్దరూ మాత్రం స్లేట్-బోర్డ్ దగ్గర నాతోనే ఉండిపోయారు. ఎన్నికల రోజున ఒక సాధారణ పౌరురాలిగా అక్కడ గడపడం, అలాగే అపరిచితురాలైనప్పటికీ అటువంటి అద్భుతమైన దృశ్యాలను చూసే అవకాశం లభించడం తనకు ఎంత సంతోషాన్నిచ్చిందో ఆ అమ్మాయి ఎంతో హుందాగా వ్యక్తం చేసింది. తన కోసం శ్రద్ధ వహించినందుకు, అలాగే నా చిరుటీలు (billets), లేఖలు, స్నేహితులు మరియు సిఫార్సుల ద్వారా తనకు అన్ని రకాల ప్రవేశ అనుమతులు లభించేలా చేసినందుకు ఆమె నాకు ఎంతో కృతజ్ఞత తెలిపింది.

సామ్రాజ్యానికి సంబంధించిన ఆభరణాలు మరియు చిహ్నాల గురించి నేను చెబుతుంటే ఆమె ఆసక్తిగా విన్నది. వీలైతే, వాటిని చూడటానికి మనం కలిసి వెళ్దామని నేను ఆమెకు మాట ఇచ్చాను. యువ రాజుకు రాజవస్త్రాలు మరియు కిరీటాన్ని ధరింపజేసి చూస్తారని తెలిసినప్పుడు ఆమె ఏదో సరదా వ్యాఖ్య చేసింది. పట్టాభిషేక మహోత్సవాలను ఆమె ఎక్కడ నుండి వీక్షించబోతోందో నాకు తెలుసు; కాబట్టి, జరగబోయే కార్యక్రమాల గురించి, ముఖ్యంగా ఆమె కూర్చున్న చోటు నుండి నిశితంగా గమనించగలిగే అంశాల గురించి ఆమె దృష్టిని ఆకర్షించాను.

ఆ విధంగా మేము సమయ స్పృహను కోల్పోయాము; అప్పటికే అర్ధరాత్రి దాటిపోయింది; దురదృష్టవశాత్తు ఇంటి తాళం చెవిని మర్చిపోయానని నాకు తెలిసింది. అందరి దృష్టిని ఆకర్షించకుండా లేదా గందరగోళం సృష్టించకుండా ఇంటికి వెళ్లడం అసాధ్యం. నా ఇబ్బందిని ఆమెకు చెప్పాను. “ఏది ఏమైనా, మనమందరం కలిసి ఇక్కడే ఉండిపోవడం మంచిది,” అని ఆమె అంది. బంధువులు మరియు అపరిచితులు కూడా అప్పటికే అదే ఆలోచనలో ఉన్నారు, ఎందుకంటే ఆ రాత్రి మిగిలిన సమయాన్ని ఎక్కడ గడపాలో వారికి తెలియదు. ఆ విషయం త్వరగానే పరిష్కారమైంది; గ్రెట్‌చెన్ కాఫీ చేయడానికి బయటకు వెళ్లింది; కొవ్వొత్తులు అరిగిపోవడంతో, నూనె మరియు వత్తితో కూడిన పెద్ద ఇత్తడి దీపాన్ని తెచ్చి వెలిగించింది.

ఆ కాఫీ మమ్మల్ని కొన్ని గంటలపాటు ఉత్సాహంగా ఉంచింది, కానీ ఆ ఆట క్రమంగా మందగించింది; సంభాషణ ఆగిపోయింది; తల్లి తన కుర్చీలోనే నిద్రపోయింది; ప్రయాణ అలసటతో ఉన్న అపరిచితులు అక్కడక్కడా కునుకు తీయసాగారు; పైలేడెస్ మరియు అతని ప్రియురాలు ఒక మూలన కూర్చున్నారు. మాకు ఎదురుగా స్లేట్-బోర్డు దగ్గర కూర్చున్న చిన్న వయసు బంధువు, తన చేతులను అడ్డంగా ఉంచుకుని, వాటిపై తల ఆనించి నిద్రపోయాడు. నేను కిటికీ మూలలో, బల్ల వెనుక కూర్చున్నాను, గ్రెట్‌చెన్ నా దగ్గర కూర్చుంది. మేము మెల్లగా మాట్లాడుకున్నాము; కానీ కాసేపటికే ఆమెకు నిద్ర ముంచుకొచ్చింది, ఆమె తన తలను నా భుజంపై ఆనించి గాఢ నిద్రలోకి జారుకుంది. అలా నేను ఒక్కడినే మెలకువతో, ఒక విచిత్రమైన స్థితిలో కూర్చున్నాను; త్వరలోనే మృత్యువుకు సోదరుడైన నిద్ర నన్ను కూడా విశ్రాంతిలోకి తీసుకువెళ్లింది. నేను నిద్రపోయాను. నేను నిద్రలేచేసరికి అప్పటికే బాగా వెలుతురు వచ్చింది. గ్రెట్‌చెన్ అద్దం ముందు నిలబడి తన తల అలంకరణను సరిచేసుకుంటోంది; ఆమె ఎప్పటికంటే మరింత అందంగా కనిపించింది; మేము విడిపోయేటప్పుడు ఆమె ఆప్యాయంగా నా చేతిని నొక్కి పట్టుకుంది. నేను ఒక చిన్న దారి గుండా ఇంటి వైపు మెల్లగా వెళ్లాను; ఎందుకంటే, ‘స్టాగ్-డిచ్’ (Stag-ditch) వైపు ఉన్న గోడలో మా నాన్నగారు—పొరుగువారికి ఇష్టం లేకపోయినా—ఒక చిన్న కిటికీ లాంటి రంధ్రాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఉంచారు.

ఇంటికి వచ్చేటప్పుడు ఆయన కంట పడకుండా ఉండాలంటే మేము ఆ వైపు వెళ్లేవాళ్ళం కాదు. ఎప్పుడూ సరైన సమయంలో అండగా నిలిచే మా అమ్మ, ఉదయం అల్పాహార సమయంలో నేను లేకపోవడాన్ని సమర్థించడానికి ప్రయత్నించింది…

.179

వారు తమ గుర్రాలను సిద్ధం చేసుకుని వాటిపైకి ఎక్కారు. రాజవస్త్రాలు ధరించిన చక్రవర్తి మరియు స్పానిష్ తరహా దుస్తులు ధరించిన రోమన్ రాజు వెంటనే తమ గుర్రాలను అధిరోహించారు; ఆ ప్రక్రియ జరుగుతుండగానే, ఆ అంతులేని ఊరేగింపు బయలుదేరుతున్నట్లు మాకు సమాచారం అందింది.

అందమైన దుస్తులు ధరించిన పరిచారకులు, అధికారులు మరియు అద్భుతమైన రాజసం ఉట్టిపడేలా తిరుగుతున్న ఉన్నత వర్గాల వారిని చూసి నా కళ్లు అలసిపోయాయి; కానీ ఎలక్టోరల్ రాయబారులు, వంశపారంపర్య అధికారులు, మరియు చివరగా పన్నెండు మంది సెనేటర్లు, కౌన్సిలర్లు మోస్తున్న అద్భుతమైన అలంకరణలు కలిగిన ఛత్రం కింద—ఆకర్షణీయమైన వస్త్రధారణతో చక్రవర్తి, ఆయన వెనుక కొంచెం దూరంలో స్పానిష్ దుస్తులలో ఆయన కుమారుడు, అలంకరించబడిన గుర్రాలపై నెమ్మదిగా కదులుతూ వస్తుంటే—ఆ దృశ్యాన్ని పూర్తిగా ఆస్వాదించడానికి కళ్లు చాలలేనంతగా అనిపించింది. ఆ దృశ్యాన్ని ఒక్క క్షణమైనా ఆపగలిగే ఏదైనా మాయా శక్తి ఉంటే బాగుండుననిపించింది; కానీ ఆ వైభవం ఆగకుండా సాగిపోయింది, వారు ఖాళీ చేసిన స్థలం వెంటనే మళ్లీ జనసందోహంతో నిండిపోయింది.

అయితే, అప్పుడు మరో రకమైన సందడి మొదలైంది; ఎందుకంటే మార్కెట్ నుండి ‘రోమర్’ (Romer) ద్వారం వైపు మరొక మార్గాన్ని తెరవాల్సి ఉంది, అలాగే ‘డోమ్’ (క్యాథెడ్రల్) నుండి తిరిగి వచ్చే ఊరేగింపు కోసం దానిపై ఒక చెక్క వంతెనను నిర్మించాల్సి ఉంది.

ఆ చర్చిలో (డోమ్‌లో) ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనడానికి ఎన్నో కష్టనష్టాలకు ఓర్చుకున్న ఇతరుల ద్వారా, అక్కడ జరిగిన విషయాలను—అంటే పట్టాభిషేకం, రాజ్యాభిషేకం మరియు నైట్‌హుడ్ (వీర బిరుదు) ప్రదానానికి ముందు మరియు ఆ సమయంలో జరిగిన అంతులేని ఆచారాలను—తరువాత వినడం మాకు సంతోషాన్నిచ్చింది.

ఇంతలో, మాలో మిగిలిన వారు సాధారణమైన భోజనం చేశారు; ఎందుకంటే ఈ ఉత్సవ దినాలలో చల్లటి మాంసం ముక్కలు (cold cuts) వంటి సాధారణ ఆహారంతోనే సరిపెట్టుకోవాల్సి వచ్చింది. అయితే, మరోవైపు, మా కుటుంబాలన్నింటిలోని నిల్వ గదుల నుండి అత్యుత్తమమైన మరియు అత్యంత పాత వైన్‌ను బయటకు తీశారు; తద్వారా కనీసం ఒక విషయంలోనైనా మేము ఒక ప్రాచీన ఉత్సవాన్ని ప్రాచీన పద్ధతిలో జరుపుకున్నట్లయింది.

కానీ అప్పుడు అందరి దృష్టిని ఆకర్షించిన ప్రధాన అంశం ఆ వంతెన; అది అప్పటికే సిద్ధం చేయబడి, ఎరుపు, పసుపు మరియు తెలుపు రంగుల వస్త్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది. మొదట రథంలోనూ, ఆ తర్వాత గుర్రంపైనా చక్రవర్తిని చూసిన మేము, ఇప్పుడు ఆయన కాలినడకన వెళ్తుండగా చూడబోతున్నాము. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆయన కాలినడకన వెళ్లడమే మాకు అత్యంత ఆనందాన్ని కలిగించింది; ఆయన ఆ విధంగా నడవడంలో అత్యంత సహజమైన మరియు అత్యంత హుందాతనంతో కూడిన రీతిలో కనిపించారని మేము భావించాము.

మొదటి ఫ్రాన్సిస్ పట్టాభిషేక సమయంలో జీవించి ఉన్న వృద్ధులు ఒక విషయాన్ని చెప్పేవారు: అద్భుతమైన సౌందర్యవతి అయిన మరియా థెరెసా, ‘రోమర్’ (Römer) భవనానికి దగ్గరగా ఉన్న ‘ఫ్రావెన్‌స్టైన్’ (Frauenstein) ఇంటి బాల్కనీ కిటికీ నుండి ఆ వైభవమైన వేడుకను వీక్షించారు. ఆమె భర్త ‘డోమ్’ (గుమ్మటం) నుండి తిరిగి వస్తున్నప్పుడు, ఆ విలక్షణమైన వస్త్రధారణలో అచ్చం ‘చార్లెస్ ది గ్రేట్’ (మహనీయుడైన చార్లెస్) లా కనిపించాడు. ఆయన సరదాగా తన రెండు చేతులనూ పైకెత్తి, సామ్రాజ్యపు గోళం, రాజదండం మరియు విచిత్రమైన చేతి తొడుగులను ఆమె వైపు విసిరాడు. అప్పుడు ఆమె ఒక్కసారిగా పెద్దగా నవ్వడం మొదలుపెట్టింది; క్రైస్తవ ప్రపంచంలోనే అత్యున్నత స్థానంలో ఉన్న ఆ దంపతుల మధ్య సహజమైన, నిజమైన వైవాహిక అనుబంధాన్ని చూసే భాగ్యం కలిగిన ఆ జనసమూహం ఆమె నవ్వును చూసి ఎంతో ఆనందించింది. కానీ, ఆ సామ్రాజ్ఞి తన రుమాలును ఊపుతూ, తన భర్తకు స్వాగతం పలుకుతూ గట్టిగా “వివా!” (జయహో) అని అరిచినప్పుడు, ప్రజల ఉత్సాహం మరియు ఆనందం తారాస్థాయికి చేరాయి; వారి హర్షధ్వానాలు అస్సలు ఆగలేదు.

ఇప్పుడు, గంటల శబ్దం మరియు రంగురంగుల వంతెనపై నెమ్మదిగా కదులుతున్న ఆ సుదీర్ఘ ఊరేగింపు యొక్క ముందరి భాగం, కార్యక్రమం పూర్తయిందని సూచించాయి. మా దృష్టి మునుపెన్నడూ లేనంతగా కేంద్రీకృతమైంది, మరియు ఆ ఊరేగింపు మా వైపు నేరుగా వస్తుండటంతో మరింత స్పష్టంగా కనిపించింది. మేము ఆ ఊరేగింపును, అలాగే జనసమ్మర్దంతో నిండిన ఆ చౌరాస్తాను ఒకే దృశ్యంలో, స్పష్టమైన చిత్రపటంలా చూడగలిగాము. కేవలం ఆ ప్రదర్శన ముగింపు దశలో అంతా కాస్త గందరగోళంగా అనిపించింది; ఎందుకంటే రాయబారులు, వంశపారంపర్య అధికారులు, ప్రత్యేకమైన అలంకృత పైకప్పు (baldachin) కింద ఉన్న చక్రవర్తి మరియు రాజు, ఒకరితో ఒకరు కలిసిన ముగ్గురు ఆధ్యాత్మిక ఎలెక్టర్లు (ఎన్నిక చేసే అధికారులు), నల్లని దుస్తులు ధరించిన సెనేటర్లు మరియు రహస్య సలహాదారులు, బంగారు జరీ పనితనం కలిగిన పైకప్పు – ఇవన్నీ కలిసి ఒకే సమూహంగా, ఒకే సంకల్పంతో కదులుతూ అద్భుతమైన సామరస్యంతో కనిపించాయి. గంటల మోత మధ్య దేవాలయం నుండి బయటకు వచ్చి, అవి ఒక దివ్యమైన దృశ్యంలా మా వైపుగా కదులుతూ వచ్చాయి.

రాజకీయ మరియు మతపరమైన కలయికతో కూడిన ఒక ఉత్సవానికి అంతులేని ఆకర్షణ ఉంటుంది. తమ అధికార చిహ్నాల మధ్య కొలువై ఉన్న లౌకిక వైభవాన్ని మనం కళ్లారా చూస్తాము; కానీ వారు దైవం ముందు తలవంచినప్పుడు, మనందరి మానవ స్వభావం ఒక్కటేనని వారు మనకు గుర్తుచేస్తారు. ఎందుకంటే వ్యక్తి… అంతేకాకుండా, దైవత్వంతో తనకున్న సంబంధాన్ని అతను కేవలం తనను తాను అణచుకోవడం మరియు వినమ్రంగా ప్రార్థించడం ద్వారా మాత్రమే నిరూపించుకోగలడు.

సంత ప్రాంతం నుండి మిన్నంటుతున్న ఆనందధ్వనులు ఆ విశాలమైన చౌరస్తా అంతటా వ్యాపించాయి; వేలాది కంఠాల నుండి చెవులు బద్దలయ్యే స్థాయిలోని హర్షధ్వానాలు గాలిలో ప్రతిధ్వనించాయి…

నిస్సందేహంగా, అంతే సంఖ్యలో ఉన్న హృదయాల నుండి కూడా ఆ ఉత్సాహం వెల్లువెత్తింది. ఎందుకంటే, ఈ గొప్ప ఉత్సవం ఒక నిరంతర శాంతికి హామీగా నిలవబోతోంది; ఆ శాంతి జర్మనీ దేశం మొత్తానికి రాబోయే అనేక సంవత్సరాల పాటు నిజమైన శ్రేయస్సును చేకూర్చనుంది.

కొన్ని రోజుల ముందే, బహిరంగ ప్రకటన ద్వారా ఒక విషయాన్ని తెలియజేశారు: ఫౌంటైన్ పైన ఉన్న వంతెన గానీ, గద్ద (ఈగిల్) విగ్రహం గానీ ప్రజలకు ప్రదర్శించబడవు, అలాగే ఇతర సమయాల్లో లాగా వాటిని తాకకూడదు. అటువంటి ఉధృతమైన పరిస్థితులలో వాటికి తప్పక వాటిల్లే నష్టం నుండి రక్షించుకోవడానికే ఈ చర్య తీసుకున్నారు.

189 సత్యం మరియు కవిత్వం;

చార్లెస్ ది గ్రేట్ (గొప్ప చక్రవర్తి చార్లెస్) యొక్క రాజభూషణాలను ధరించిన ఆ వ్యక్తి, ఏదో వేషం వేసుకున్నట్లుగా కనిపించాడు; తన తండ్రి వైపు చూసినప్పుడు నవ్వు ఆపుకోవడం సాధ్యం కాలేదు. లోపల చాలా మందపాటి అదనపు పొరలను అమర్చాల్సి రావడంతో, ఆ కిరీటం అతని తల మీద ఒక ఇంటి పైకప్పులా బయటకు పొడుచుకు వచ్చినట్లుగా కనిపించింది. డాల్మాటికా (రాజ వస్త్రం) మరియు స్టోల్ (కంఠాభరణ వస్త్రం) ఎంత జాగ్రత్తగా కుట్టి అమర్చినప్పటికీ, అవి ఏమాత్రం ఆకర్షణీయంగా కనిపించలేదు. రాజదండం మరియు సామ్రాజ్యపు గోళం కొంత ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించాయి; కానీ ఆ వస్త్రధారణ ప్రభావం పూర్తిగా కనిపించాలంటే, ఒక దృఢమైన, పరిపూర్ణమైన శరీర ఆకృతి గల వ్యక్తి వాటిని ధరించి ఉంటే బాగుండేదని ఎవరైనా అంగీకరించక తప్పదు.

ఆ వ్యక్తులు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత ‘గ్రేట్ హాల్’ (మహా సభామందిరం) ద్వారాలు మూసివేయబడగానే, నేను నా పాత స్థానానికి వేగంగా వెళ్ళాను; అప్పటికే ఆ స్థానాన్ని ఇతరులు ఆక్రమించి ఉన్నప్పటికీ, అనివార్య పరిస్థితుల వల్ల వారు దానిని నాకు తిరిగి ఇచ్చారు.

నేను సరిగ్గా సరైన సమయానికి నా కిటికీ వద్దకు తిరిగి చేరుకున్నాను; ఎందుకంటే బహిరంగంగా చూడదగిన కార్యక్రమాలలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఘట్టం అప్పుడే జరుగుతోంది. ప్రజలందరూ ‘రోమర్’ (Römer – చారిత్రక భవనం) వైపు తిరిగారు; పదేపదే వినిపించిన కేకల ద్వారా, చక్రవర్తి మరియు రాజు తమ రాజవస్త్రాలతో ‘గ్రేట్ హాల్’ బాల్కనీ నుండి ప్రజలకు దర్శనమిస్తున్నారని మాకు తెలిసింది. కానీ కేవలం అదే ప్రధాన దృశ్యం కాదు, ఎందుకంటే వారి కళ్ల ముందే మరొక విలక్షణమైన సన్నివేశం ఆవిష్కృతమవుతోంది. ముందుగా, అందమైన మరియు సన్నని ఆకృతి కలిగిన ‘వంశపారంపర్య మార్షల్’ (Hereditary Marshal) తన గుర్రంపై ఎక్కాడు; అతను తన కత్తిని పక్కన పెట్టాడు; తన కుడి చేతిలో వెండి పిడి ఉన్న పాత్రను, ఎడమ చేతిలో తగరం గరిటెను (tin-spatula) పట్టుకున్నాడు. అతను ఆవరణలోని పెద్ద ఓట్స్ (ధాన్యం) కుప్ప వైపు గుర్రంపై వెళ్ళాడు, అందులోకి దూకి, పాత్ర నిండా ధాన్యాన్ని తీసుకుని, పైభాగాన్ని చదును చేసి, హుందాగా తిరిగి వచ్చాడు. దీంతో రాజ అశ్వశాలకు కావలసిన ధాన్యం సమకూరింది. ఆ తర్వాత, వంశపారంపర్య ‘ఛాంబర్‌లైన్’ (అధికారి) అదే విధంగా ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లి, చేతులు కడుక్కోవడానికి అవసరమైన పాత్ర, నీళ్ల కుండీ మరియు తువ్వాలు తీసుకువచ్చాడు. కానీ ప్రేక్షకులకు మరింత ఆసక్తికరమైన దృశ్యం ఏమిటంటే, వేయించిన ఎద్దు మాంసాన్ని తీసుకురావడానికి వచ్చిన వంశపారంపర్య ‘కార్వర్’ (మాంసం వడ్డించే అధికారి) రాక. అతను వెండి పళ్ళెంతో అడ్డంకుల గుండా చెక్కతో చేసిన వంటగది వైపు గుర్రంపై వెళ్ళాడు; తిరిగి వచ్చేటప్పుడు మూత పెట్టిన వంటకంతో వచ్చి, దానిని ‘రిల్మర్’ (అధికారి) వద్దకు తీసుకెళ్లాడు. ఆ తర్వాత, వంశపారంపర్య ‘కప్-బేరర్లు’ (పానీయాలు అందించే అధికారులు) వైన్ తీసుకురావడానికి ఫౌంటెన్ (నీటి కుళాయి) వద్దకు వెళ్లారు. ఇలా చివరకు రాజ భోజన బల్ల ఏర్పాట్లు పూర్తయ్యాయి; అందరి దృష్టి డబ్బును వెదజల్లే వంశపారంపర్య ‘ట్రెజరర్’ (ఖజానా అధికారి) వైపు మళ్లింది. అతను కూడా ఒక గొప్ప గుర్రంపై ఎక్కాడు; ఆ గుర్రం పక్కన పిస్టల్ సంచుల (holsters) బదులుగా, ‘ఎలెక్టర్-పాలటైన్’ యొక్క రాజ చిహ్నాలతో అలంకరించబడిన అద్భుతమైన సంచులు వేలాడదీయబడి ఉన్నాయి. అతను కదలడం మొదలుపెట్టగానే, తన జేబుల్లో చేయి పెట్టి, బంగారం మరియు వెండి నాణేలను అన్ని వైపులా ఉదారంగా విసిరాడు; అవి గాలిలో లోహపు వర్షంలా మెరుస్తూ పడ్డాయి. ఆ బహుమతులను అందుకోవడానికి ప్రతి క్షణం వేలకొద్దీ చేతులు పైకి లేచేవి; నాణేలు కింద పడగానే జనం ఒకరిపై ఒకరు పడి, నేల మీద పడిన నాణేల కోసం తీవ్రంగా పోటీపడేవారు. ఆ అధికారి గుర్రంపై ముందుకు సాగుతుండగా ఈ హడావిడి నిరంతరం కొనసాగడం ప్రేక్షకులకు ఎంతో వినోదాత్మక దృశ్యాన్ని అందించింది. చివరలో, ఆ సంచులను కూడా విసిరేసినప్పుడు సందడి తారాస్థాయికి చేరింది; అందరూ ఆ అత్యంత విలువైన బహుమతులను దక్కించుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. రాజదంపతులు బాల్కనీ నుండి లోపలికి వెళ్ళిపోయారు; ప్రజలకు మరో కానుకను అందించాల్సి ఉంది. అయితే, ఇలాంటి సందర్భాల్లో ఆ కానుకలను ప్రశాంతంగా, కృతజ్ఞతతో స్వీకరించడానికి బదులు, వాటిని దొంగిలించుకుపోవడానికే ప్రజలు ఆసక్తి చూపేవారు. పూర్వం, నాగరకత తక్కువగా ఉన్న రోజుల్లో ఒక ఆచారం ఉండేది: వంశపారంపర్య మార్షల్, పానీయాలు అందించేవారు మరియు మాంసం వడ్డించేవారు తమకు కేటాయించిన వాటాలను తీసుకున్న వెంటనే, మిగిలిన ఓట్స్ (ధాన్యం), ఫౌంటెన్ (మద్యం ధారలు) మరియు వంటశాలలోని మిగిలిన పదార్థాలను ప్రజలకు వదిలివేసేవారు. కానీ ఈసారి, ఎటువంటి అవాంఛనీయ సంఘటనలు జరగకుండా చూసుకోవడానికి, సాధ్యమైనంత వరకు క్రమశిక్షణను మరియు సంయమనాన్ని పాటించాలని నిర్ణయించారు. అయినప్పటికీ, ఓట్స్‌తో నింపిన సంచులకు రంధ్రం చేసే పాత దుష్ట చేష్టతో పాటు, అలాంటి ఇతర అల్లరి పనులు మళ్లీ మొదలయ్యాయి. అలాగే, కాల్చిన ఎద్దు విషయంలో ఎప్పటిలాగే తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది; అయితే ఇక్కడ వారు గుంపులుగా మాత్రమే పోరాడగలిగారు. కసాయివారు మరియు వైన్ మోసేవారు (wine-porters) తమ వర్గాలకు చెందిన వారిని వ్యూహాత్మకంగా మోహరించారు, తద్వారా ఆ భారీ కాల్చిన ఎద్దును తమలో ఎవరో ఒకరు దక్కించుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. వంటశాల కోసం ఏ భాగాన్ని పాడు చేయకుండా తామే ఆ ఎద్దును సిద్ధం చేశాం కాబట్టి, దానిపై తమకే పూర్తి హక్కు ఉందని కసాయివారు భావించారు. మరోవైపు, తమ సంఘ భవనం (guild-house) సమీపంలోనే వంటశాల ఉండటం వల్ల, అలాగే గతసారి తామే విజయం సాధించడం వల్ల (అప్పుడు గెలుచుకున్న ఎద్దు కొమ్ములు ఇప్పటికీ వారి భవనం కిటికీ నుండి విజయ చిహ్నంగా బయటకు కనిపిస్తూ ఉండేవి) ఆ ఎద్దు తమకే చెందాలని వైన్ మోసేవారు వాదించారు. ఈ రెండు వర్గాలలోనూ చాలా బలమైన, సమర్థులైన సభ్యులు ఉన్నారు; కానీ ఈసారి వారిలో ఎవరు గెలిచారన్న విషయం నా జ్ఞాపకం నుండి చెరిగిపోయింది. అయితే, ఇటువంటి ఉత్సవాలు ఎప్పుడూ ఏదో ఒక ప్రమాదకరమైన లేదా భయానకమైన ఘట్టంతో ముగియాలి కాబట్టి, ఆ చెక్క వంటగదిని బహుమతిగా ప్రకటించిన క్షణం నిజంగానే భయంకరంగా అనిపించింది. క్షణాల్లోనే ఆ వంటగది పైకప్పు మనుషులతో నిండిపోయింది—ఎవరికీ తెలియదు…

సశేషం 

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -10-10-26-ఉయ్యూరు —