పరీమళాల కథా పుష్ప వృక్షం

కథాకృతి-3
పరిచయాలు పరామర్శలు
రచన: విహారి;
పుటలు: 166,
వెల: రూ.100/-లు
ప్రతులకు: వేదగిరి
కమ్యూనికేషన్స్, బ్లాక్-6, ఫ్లాటు: 10, హెచ్‌ఐజి-1,
బాగ్‌లింగంపల్లి,
హైదరాబాదు- 44

సమీక్షలు వ్రాసేటప్పుడు ఆ రచయితలతోను, ఆ రచనా ప్రకాశకులతోనూ సమీక్షకుడు తన సంబంధాల పెరుగుదలలు తరుగుదలలు గురించి ఆలోచించరాదు, సమీక్షల్నీ, సమీక్షకుల్నీ గమనిస్తూ ఆలోచనలతో ప్రశ్నించే పాఠక వ్యవస్థ ఒకటి వుందనుకుంటే మంచి సమీక్షలూ సమీక్షా గ్రంథాలూ వస్తాయి. అలా వచ్చిన మంచి ప్రయోజనాత్మక గ్రంథం ఈ కథాకృతి గ్రంథం. ఇది మూడవ భాగంగా పరిచయాలు, పరామర్శలుగా వచ్చింది ఏ భాగానికాభాగమే ప్రత్యేక గ్రంథంగా భాసించేదే.
మామూలు సమీక్షలకు భిన్నంగా కొత్తచూపులతో తమవైన బేరీజులతో 51 కథల ఆత్మీయకోణ ప్రదర్శనలతో విహారిగారు ఈ పుస్తకాన్ని సంతరించారు.
ఎ కంపేనియన్ ఆఫ్ ఇంగ్లీషు లిటరేచర్ అని ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంవారు, సాహిత్య కోశము (ప్రాచీనము), సాహిత్య కోశము (ఆధునికము) అని తెలుగు అకాడమీ వారు వేసిన గ్రంథాలు అవి పరిశోధక సంబంధాలు.
విహారిగారి ప్రణాళిక విభిన్నమైంది. పత్రికల్లో, కథాసంపుటాల్లో పుంఖానుపుంఖాలుగా కథలు వస్తున్నాయి. కథల పోటీలూ పెరిగాయి సాంవత్సరిక ప్రకిగణీయ కథాసంకలనాలు వ్యక్తులో విశ్వవిద్యాలయాలవారో వేస్తూనే వుంటున్నారు. మనం కొన్నిటిని చదివినా కొన్ని తప్పుకునే అవకాశాలుంటాయి.
సుప్రసిద్ధులు కథల్నే కాదు సుప్రసిద్ధులు కావలసిన కథారచయితల కథలూ ఎన్నో చదివి గుణకారణంగా కొన్నిటిని ఎంపికచేసుకుని హృదయాల్ని స్పృశించే కదిలించే విశేషాల్ని తెలపటం ఇందులో రచయితకు గల పండిన అనుభవం కనిపిస్తుంది.
ఈ పుస్తకం చదవడంవలన బహుళార్థసాధక ప్రయోజనాలున్నాయి. ఇందులో మనం చదివిన కథావిశే్లషణలుంటే- ఇందువలనా మనకీ కథ నచ్చింది అని క్రొత్తగా అనిపిస్తుంది. చదవని కథల పరామర్శల్ని చదివితే ఇంత మంచి కథగా మనం చదవలేదని కొత్తగా మనం వానిని చదివి తీరుతాం. ఇంత గొప్ప కథల్లో మనం కొన్నిటినైనా ఇతర భాషల్లోకి అనువదించుకోగలుగుతున్నామా అనే ఆవేదన కలుగుతుంది.
ఒక్కొక్క కథకు ఆత్మనే ఎక్సరే తీసి శీర్షిక పెట్టారా అనిపించేటంతగా ఉంటుంది శీర్షిక. రచయిత్రి లేక రచయిత జీవన పరిచయాలు కథారచనల కీర్తులతో జోడించి ఇచ్చిన తరువాత కథా ప్రధాన ఘట్టవిశేషాలు చెప్పడం కథారచనా రంగంలో ఆ కథల స్థారుూభేదాల్ని తార్కికంగా చెప్పడం ఈ గ్రంథ విశేషం.
దహనం, ఆకాశదేవర, దగ్ధగీతం, వీరుడు మహావీరుడు, అడుగు, వేషం వంటి కథలు ఎందువల్ల గొప్పవో విహారి చెప్పారు.
రాయలసీమ రైతు వెతల్ని జీవద్భాషలో రాసిన శాంతి నారాయణకథ ‘కల్లమయిపాయ’ కథకు సేద్యం బరువునుమోస్తూ విరిగిన జాతి వెనె్నముక’ అని శీర్షిక పెట్టడం కథను విశే్లషిస్తూ ఎవరి ఉటంకింపునోకాక రచయిత ఉటంకింపుగా కథ అంటే రాయటంకాదు, చెప్పడమూ కాదు. ప్రదర్శించడం’ అని ఇవ్వడం బాగుంది. ఇప్పటికే పేరున్న పాత కథల్ని వాటి విలువల్ని గౌరవిస్తూ, 21వ శతాబ్ద కథల్నీ అధ్యయనం చేసి రాయడంకి ఉదాహరణగా కాంతి అవరోధాన్ని కళ్ళముందు నిలబెట్టిన ఖదీర్‌బాబు కథానిక; గెట్ పబ్లిష్‌డ్‌ని చెప్పవచ్చు.
అందులో విహారిగారు ‘‘తెలుగు కథానిక పురోగమనం నూరేళ్ళకు పైగా సాగుతూ వుంది. ఈ సుదీర్ఘ జైత్రయాత్రలో ఎనె్నన్ని విజయాలు ఎనె్నన్ని మైలురాళ్ళు!… కథానిక పరిణామ వికాసాల్లో ఇరవై ఒకటో శతాబ్దం ఒక కొండ గుర్తుకానున్నది. దానికి సూచనగా ఈ పదేళ్ళ కాలంలోనూ చాలా గొప్ప కథలు వచ్చాయి. అవన్నీ దిగ్భ్రమ కలిగించే తేజోరేఖలు’ అని అన్నారు. అటువంటి తేజోరేఖల్ని దర్శింపజేయడానికి ఇటువంటి కథాకృతులు మరిన్ని విహారి వంటివారి లేఖినుల నుండి రావాలి.
ఆయా కథల గురించి రాస్తున్న సందర్భాలలో విహారి కథ/ కథానిక రచనా పరిణామ ప్రస్థానాలను అలవోకగా ఆలోచనాంశాలు చెప్పడం పాఠక ప్రయోజనదాయకం. ‘మానవీయ విలువల్ని’ వినిపించే కథలు డా.ఎన్. రామచంద్ర స్వప్నదారులు అనే రచనలో సందర్భశుద్ధిగా రామచంద్ర ఇలా అన్నారని చెప్పారు. ప్రజల అవసరాలు, ఆలోచనలు, అవకాశాలు, ఆవిష్కరణలు పెరిగాయి. బాహిరమైన భౌతికావసరాలతో పాటు, ఆంతరమైన తాత్త్విక ధోరణులు చర్చల్లో నిలబడ్డాయి. సాహిత్యానికి కేవలం స్థానికతేకాక కొంతవరకైనా సార్వకాలికత, సార్వజనీనత, సార్వదేశికతా స్పర్శ అవసరం లేకపోతే మూస రచనలే సాహిత్య వౌలికత అయి కూర్చుంటుంది. కరువులు, కక్షలు, మట్టిమనుషుల కష్టాలు, స్ర్తి అస్తిత్వ వేదనలు, ఉద్యమాలు, వాదాలు, వివాదాలు, మనిషి సమాజం ప్రకృతి అనే త్రిపుటి చుట్టూ పరిభ్రమణంతోపాటు మానవ జీవితంలోని సున్నిత పార్శ్వాలన్నీ స్పృశించవలసి వుంటుంది. కళాత్మకంగా రచయతలకు ఆత్మవిశ్వాసం కొరవడే గుంపులతత్వం త్వరగా సమసిపోతే సాహిత్యానికి మరింత ఆదరణ, గౌరవం వుంటుంది’. ఈ వాక్యాలు వర్తమాన సాహితీ లోకంలో ఆలోచనాత్మకాలే.
ప్రసిద్ధులు చెప్పే వాక్యాల్నేకాక సామాన్యులు చెప్పే అసామాన్య ఆలోచనా వాక్యాలకు విలువ ఇవ్వడం వాటిని పాఠకులకి అందించడం విహారిగారి రచనా విశేషం.
లోగడ కథాకృతి రెండు భాగాల్లోనూ వందేసి పరిచయాలుండగా ఈ మూడవ భాగంలో యాభై కథావిహారాలున్నాయి. ఈ గ్రంథాన్ని విలక్షణ సమీక్షాగ్రంథంగా, తేజోరేఖల పరామర్శల గ్రంథంగా చెప్పుకోవచ్చు.
చాలా ప్రక్రియల్లో రచయితగా, అర్ధశతాబ్దంగా కథారచనల అధ్యయనపరునిగా పేరుపొందిన విహారి మంచి కథల్ని ఈతరం పఠితల దృష్టికి పరిచయం చేయాలనే సంకల్పం గొప్పది. నవలల గురించీ ఇటువంటి గ్రంథాలు అవసరం. రచయిత ‘గుప్పెడు జ్ఞాపకాల పూలపొట్లంగా ఈ గ్రంథాన్ని అభివర్ణించుకున్నారు. మనం దీనిని పరీమళాల కథా పుష్ప వృక్షంగా భావిద్దా0

కళలు నిండిన జీవితం

మహాత్ముని బాటలో నడచిన బీబీ అమతుస్సాలాం

42ఏళ్ళక్రితం నాతొ పామర్రు లోను ,22ఏళ్ళ క్రితం నాదగ్గర అడ్డాడ హైస్కూల్ లోను రైటర్ గా పని చేసిన అంజిరెడ్డి మనవరాలి పెళ్లి పామర్రులో 7-2-15 శ్రీ సాయిబాబా దేవాలయ కళ్యాణ మందిరం లో జరిగిన సందర్భం గా  అంజిరెడ్డి తో నేను .

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం -4

చిత్రకారుడైన వీర్రాజు గారి మదిలో ఆ కళ’’రేఖలతో రేరంగులతో రేకులు తొడిగి రంగులతో పువ్వై మరిమళించింది’’  రాజమండ్రి పరిసరాలు స్పూర్తినిచ్చాయి ఎన్నో సార్లు ఈ అందాల్ని తన చిత్రాల్లో ఓంపుకున్నారు .రేఖల్లోఒదగదీసుకొన్నారు .అక్షరాల్లో విస్తరించారు .అందుకే తన రచనల్లో ప్రకృతి పరుచుకొని ఉంటుంది .ఇంటర్ పరీక్ష లెక్కల్లో పోయింది .ఇంట్లో వాళ్ళు ఏమీ అనక పోయినా మనసులో బాధ కెలక వేసింది .అడ్డమైన ప్రతివాడి  దగ్గరా ,అభిమానం చంపుకొని తలొంచుకొని అడ్డ దిడ్డ ప్రశ్నలకు జవాబులిస్తూ గడిపి ఉద్యోగం రాక స్వశక్తితో బి ఏ చదవాలని చేరారు .పరీక్ష ఒక సారి తప్పితే స్కాలర్షిప్ రాదనీ తెలుసుకొని ఒళ్ళు దగ్గరేట్టుకొని శ్రద్ధగా చదివారు .తండ్రి తల తాకట్టు పెట్టి తోలి తరం ఫీజు కట్టారు .మళ్ళీ ఎప్పుడూ వారి సాయం కోసం అర్రులు చాచలేదు .

అప్పుడప్పుడు వేసిన చిత్రాలకు ,బరికిన కధలకు డబ్బులోస్తే వాటితోనే గడిపారు ‘’’డబ్బున్న మిత్రుడు బసవ రాజు ‘’కు చిత్రాన్ని అమ్మి ఆయనిచ్చిన ‘’పచ్చనోటు ‘’తో కాలేజి ,వెల్ఫేర్ ఫండ్ నుంచి ఒక టరం ఫీజు డబ్బులు ముట్టాక ఇబ్బంది లేకుండా పోయింది తనపై తనకు నమ్మకం వచ్చింది .’’సంతోషం గుండెల్లోంచి ముఖం లోకి తన్ను కొచ్చింది ‘’ట.’’చరిత్ర గత కాలానికి ఆల్బం అయితే రాజకీయం వర్తమానానికి అద్దం’’అన్నారు .తన్ను అంటి పెట్టుకొని కనిపెట్టుకొన్న స్నేహితునికి ‘’కదక్ మిత్ర ‘’అని పేరుపెట్టి కాలేజీ రోజులు అతనితోనే గడిపారు .కాలేజీ లో సీనియర్ ‘’కనక ప్రవాసి ‘’అంటే శ్రీపాద వారి సాహిత్యాన్ని కూలం కషం గా అధ్యయనం చేసి ఎన్నో విషయాలు రాసినవాడు .తరుణ సాహితీ సభ ఏర్పాటు చేసి శీలా వారికి ఆహ్వానం పంపాడు .అదే ఆయనకోచ్చిన మొదటిదీ ,ఆఖరిదీ .’’జీవితం లోను ,సాహిత్యం లోను  నాకన్నా ముందుపుట్టిన రంది సోమరాజు ‘’తెలుగు స్వతంత్రలో దూసుకు పోతున్నాడు .’’సహ రచయితగా గుర్తించి ,-సాదరం గా ఆహ్వానించి –స్నేహహస్తం తో నావేళ్ళనే పెనవేసుకొన్నాడు ‘’అని కృతజ్ఞత తెల్పి ఆప్తుడైనారు .ఇంతకీరంది సోమరాజు ఎవరు –అని ప్రశ్నించుకొని సమాధానం మనకోసం చెప్పారు వీర్రాజుగారు ‘’రాజమండ్రిని రాజ మహేంద్ర వరం అని పిలవాలనే ఉద్యమాలతో –పాతకాలపు సాహిత్య వాతావరణం జీవనది గోదారిలా –సజావుగా సాగిపోతుంటే –ఆధునిక సాహిత్యం ఇంకా –కుంటి నడకలు నడుస్తుంటే –తొలిరోజుల్లో బొగ్గుల కుంపటి లా భగ్గున మండి –ఆ తర్వాత నివురు గప్పిన కదా సాహిత్యం –శ్రీపాద నుంచి అందుకొనే కొత్త తరం కోసం –దిక్కులు చూస్తున్నప్పుడు –కధను పట్టుకున్న మలితరం కధకుల్లో –రంది సోమరాజు ముఖ్యుడు ‘’అని ఆయన కదా నేపధ్యాన్ని వివరించారు .సోమరాజు అంటే అభిమానమే కాదు గౌరవంతో కూడిన ‘’రంధి’’కూడా ఏర్పడింది .ఒక బ్రాహ్మణుడు చనిపోయిన తమ్ముడి కోసం వీర్రాజు గారి పుస్తకం అచ్చేసి అంకితం ఇద్దామని అనుకోని ఇంటికి పిలిపిస్తే వెళ్లి సమర్పిస్తే భోం చేయమని అడిగితె సరేనని ‘’వీధి అరుగు మీద  విస్తరేసి వడ్డించి తినమంటే –నేను చేసిన పొరపాటు తెలిసేదికాదు ‘’అహం ఆత్మ గౌరవాలు దెబ్బతిని కొన్ని మార్పులు చేసి ఇస్తానని బొంకి   స్క్రిప్ట్ తీసుకొని ‘’మళ్ళీ తిరిగి వెడితే ఒట్టు ‘’.ఇలాంటివి మరో రెండు సార్లూ ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది యెంత జాగ్రత్తగా ఉన్నా .’’మోటు దేరిన హృదయానికి –సున్నితత్వం ఇంకా  మిగిలి ఉంటుందా ?’’అని ప్రశ్నించారు .

బుచ్చి బాబు రాసిన ‘’అరకు లోయలో కూలిన శిఖరం ‘’కద చదివి ‘’అడవి గుండెల్లో దూరి-గుండె గుబుర్లోకి చూసి –గుబురు పొదల్లోకి నడిచి –దారుల్లేని అడవి నేలను –పాదాలతో తట్టి –చూపులతో చుట్టి –అడవి అందాన్ని మోపులకెత్తు కొని రావాలి ‘’అని ఆరాట పడ్డారు .దీన్ని గ్రహించిన మిత్రుడు తన ఊరికి ఆహ్వానిస్తే వెళ్లి ఆ సోయగాలను స్వయం గా అనుభవించి గుండెలో పదిలం గా భద్రపరచుకొన్నారు .బుచ్చిబాబు రచనా ప్రభావం అంతటిది .ఈ అనుభవం తో ‘’అస్తిపంజరం ‘’కద రూపు దిద్దుకోన్నది .తర్వాత సీరియస్ గా ‘’సమాధి ‘’ ,ముగ్గురు వ్యక్తుల విచిత్ర ప్రవర్తనకు అద్దం పట్టే ‘’విచిత్ర త్రయం ‘’కధలు రాశారు .మిత్రుడు ప్రకాశ రావు ‘’సమాధి ‘’ని లేపి సాహిత్యం లో నిలబెట్టాడు .అది అరడజను కధలకు జన్మనిచ్చింది .పత్రికలో మెచ్చుకోళ్ళు లభించాయి. ప్రతిఏడాది సాహిత్య సమీక్ష చేసి కొత్త వరవడి సృష్టించిన శ్రీ వాత్సవ ఘనం గా శ్లాఘించాడు .’’అనుకోని ప్రోత్సాహం –అన్ని కోణాల్లోనూ వర్షించింది ‘’

మాదేటి రాజాజీ అనే కొత్త మిత్రుడు పరిచయం అయాడు .ఇంతకీ రాజాజీ ఎవరు?’’వరదా వెంకటా రత్నం గారి శిష్య రికం తో –చెయ్యి తిరిగి –బొంబాయి జే జే స్కూల్ ఆఫ్ఆర్ట్స్ లో శిక్షణ పొంది –వచ్చిన ఉద్యోగాన్ని బేఖాతర్ చేసి –ఆర్టిస్ట్ డిప్లమా తో స్వస్థలం రాజ మండ్రి కి తిరిగొచ్చిన హీరో ‘’ ‘’డబ్బు సంపాదనకు దూరం గా నిలిచి –కళని అమ్మకానికి పెట్టక –కీర్తి ప్రతిష్టలకు దగ్గరి దారిపట్టక –నిరంతర విద్యార్ధిగా ఉన్నవాడు –చిత్ర కళ కే అంకితమైన అరుదైన వ్యక్తీ ‘’అని ఆరాధనా భావం ప్రకటించారు .ఆప్తుల్లో ఆప్తుడైనాడు’’ వీరాజీకి రాజాజీ ‘’.కాలేజీ లో సీనియర్ బసవ రాజు ‘సాహి త్యాభి రుచిన సెంటులా పూసుకొని –కళాభి రుచిని పౌడర్లా పూసుకొని –ఖరీదైన పెంటాక్స్ కెమెరా తో కాలేజీ కాంపౌండ్ ‘’లో తిరిగేవాడు ‘’ఘాటైన స్నేహ పరిమళాలు వెదజల్లేవాడు ‘’ఇదంతా పైకే ,కనిపించినప్పుడే అని అర్ధమైపోయింది వీరాజీకి .’’కనిపించినప్పుడు ఆప్యాయం గ అభిమానం తో ముంచేసి ఉక్కిరి బిక్కిరి చేసి –ఆ తర్వాత పూర్తిగా మరిచిపోయే వ్యక్తీ ‘’’’అది స్నేహం గా పరిగణించడం ఎలా ని బాధ పడ్డారు .కాలేజీ అంతర్ కళాశాలల సాంస్కృతిక పోటీలలో నటుడు గా కూడా వీర్రాజు పాల్గొన్నారు .’’జీవితం లో కాస్తయినా నటించటం చేత నైతే –రంగ స్థలం మీద కొంతైనా రాణించే వాడిని ‘’అని నిజం ఒప్పుకొన్నారు .ఆఫీసర్ పాత్ర పోషించి డైలాగు చెప్పటం రాక అప్ప చెప్పేసి రసాభాస కాకుండా కాపాడుకోన్నానని  చెప్పారు .’’గతస్మృతులు ‘’చిత్రానికి ప్రధమ బహుమతిపొందారు. ప్రిన్సిపాల్ స్వయంగా పిలిచికాఫీ ఇచ్చి అభినందించారు .’’సమాధి ‘’కదాభిమాని గా వినుకొండ నాగ రాజు పరిచయమైనారు .అతని వలన ‘’బంగోరె ‘’పరిచయం కలిగింది .’’కాలేజి మేగజైన్ కోసం కవిత రాయక తప్ప లేదు’’.స్వతంత్ర పత్రిక పుణ్యమా అని ఆధునిక కవిత్వం పై అవగాహన కలిగింది .’’అసమర్ధుని ఆత్మకధ ‘’గేయం రాశారు .’’గతాన్నంతా తవ్వి గుట్టగా వేసి కొండలాంటి ఆ మేటను చూసి –నాగుండె గడియారం ముళ్ళు –వంద మైళ్ళ వేగం తో పరుగెత్తుతుంటే ‘’రాశానని అవే పంక్తుల్ని రాసి చెప్పారు .ఫినిషింగ్ టచ్ గా ‘’ ఈ విశాల పృధివిలో –నే కోరినదేమీ లేదు –నన్నూ నాఆశల్నీ కప్పెట్టే –ఆరడుగుల నేల తప్ప’’ అని ముగించారు దాన్ని .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ –  7-2-15- ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు  -8

5-   ఆధునిక అమెరికా కవి-వాల్ట్ విట్మన్

పన్నెండు పేరు లేని కవితలతో వచ్చిన చిన్ని పుస్తకం ఒక సంస్కృతి బాటను  పూర్తిగా మార్చేసి  నూతన సంస్కృతి దారిపట్టించింది . ఈ చిన్ని పుస్తకం జులై 4 న  అమెరికా పరాయి పాలన నుండి విముక్తి చెంది స్వాతంత్ర్య డిక్లరేషన్  విడుదల చేసిన రోజునే  వెలువడటం యాద్రుచ్చికమే అయినా  ,అదే ప్రభావాన్ని సాహిత్యం లోనూ చూపటం విశేషం .అదే ప్రఖ్యాత అమెరికా కవి వాల్ట్ విట్మన్ రాసిన ‘’లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్ ‘’కవితా సంపుటి .పాత సంప్రదాయాన్ని వదిలేసి కవిత్వం కొత్త సంప్రదాయాన్ని ఎన్నుకొని దారిచూపి ఆధునిక కవిత్వానికి మార్గ దర్శి అయ్యాడు విట్మన్ .అమెరికన్ దేశీయ కవిత్వం  విట్మన్ తో నే ప్రారంభమైంది .అప్పటిదాకా బ్రిటిష్ కవిత్వ ధోరణే అమెరికా కవిత్వం లో ప్రతిధ్వనించింది దీనితో పూర్తిగా స్వంత కాళ్ళపై అమెరికన్ కవిత్వం నిలబడింది. తన జాతి జీవనాన్ని జీవితాన్ని  ప్రపంచానికి చాటింది అందులోని జవసత్వాలను తెలియ జేసింది .అమెరికన్ ప్రజలే అందులో ప్రతిఫలించారు .వాళ్ళ వేషం భాషా అలవాట్లు వృత్తులు అన్నిటికీ ఆ కవిత్వం అద్దం పట్టింది . ఘన విజయాన్ని సాధించి అమెరికా జాతీయ కవిగా గుర్తింపు పొందాడు వాల్ట్ విట్మన్ .

తొమ్మిదిమంది సంతానం లో విట్మన్ రెండవ వాడు .తల్లి అంటే వీరాభిమానం ,ఆరాధన ఉన్నవాడు .క్వేకర్ ల మధ్య అమెరికా లాంగ్ ఐలాండ్ లో పెరిగాడు .సుఖమయ  బాల్యం గడపలేదు.తల్లి జబ్బు మనిషి .చదువులేనిది .తండ్రి ఇళ్ళు కట్టేవాడు   పెద్దగా అందులో బాగు పడిందేమీ లేదు . ఒక చెల్లెలు నరాల వ్యాధి తో బాధ పడేది .ఒక తమ్ముడు ప్రయోజకుడై ఇంజినీర్ అయ్యాడు .పదకొండేళ్ళకే స్కూలు చదువు అయిపొయింది .ఇక బతకటానికి ఏ పని దొరికితే అది చేసేవాడు .పన్నెండే ళ్ళకు ఒక ప్రింటర్ దగ్గర సహాయకుడి టైప్ చేయటం నేర్చాడు  .లాంగ్ ఐలాండ్ స్టార్ పత్రికలో ప్రెస్ లో కొద్దికాలం ఉన్నాడు .టీనేజి అంతా దొరికిన ప్రతి పనీ చేసి రేస్ట్లేస్ అయి ఊర్లు తిరగటం తో నే సరిపోయింది .తిరుగుడు వంట బట్టి జీవితమంతా అదే ధోరణిలో నడిచింది .’’బతకటం ‘’మాత్రమె తానూ చేస్తున్నానని చెప్పేవాడు .తర్వాత న్యు యార్క్ లో ప్రెస్ కంపోసిటర్ అయ్యాడు .ఇక జర్నలిజం మొహం మొత్తి టీచర్ కావలను కొన్నాడు . ఏడు పల్లెటూళ్ళ స్కూళ్ళలో చదువు చెప్పి యువ విట్మన్ ఆ బులపాటమూ తీర్చుకొన్నాడు .పిల్లల ఇంటిలోనే ఉండి భోజనం వసతి పొందేవాడు .

బుద్ధి మళ్ళీ మరి ఎడిటర్ అవ్వాలనిపించింది .ఒక చిన్న  ప్రెస్ కొని తన స్వగ్రామం హంటింగ్ టన్లో ‘’లాంగ్ ఐలాండర్ ‘’అనే స్వంత పత్రిక ప్రారంభించి నడిపాడు .కూర్పు ,ప్రింటింగ్ అన్నీ తానె చేసి పేపర్ రిలీజ్ చేసేవాడు .బోర్ కొట్టి చేతులుకాలి ఉద్యోగం కోసం వెతికాడు .ఆరేళ్ళు ఆరు వేర్వేరు పత్రికలలో పని చేసి బతకటానికి సంపాదించాడు .చివరికి ఎడిటర్ అవ్వాలన్న కోరిక  ఇరవై ఏడవ ఏట తీరి ‘’బ్రూక్లిన్ ఈగిల్ ‘’పత్రికా సంపాదకుడయ్యాడు .అప్పటికే ఏదో  కవిత్వమో వచనమో రాస్తూ ఉండేవాడు .అవి ప్రచురణ భాగ్యమూ పొందాయికూడా .వాటిశీర్షికలూ  తమాషాగా నే పెట్టాడు అందులోకొన్ని –‘’వన్  వికేడ్ ఇమ్పల్స్ ‘’,’’డెత్ ఇన్ ది స్కూల్ రూమ్ ‘’,రివెంజ్ అండ్ రిక్విటల్’’,ఏ టేల్ ఆఫ్ ఏ మర్దరార్ ఎస్కేపేడ్ ‘’వగైరా .చెత్త కవిత్వాలే ఇవి సంప్రదాయ రైమ్ లోనే  రాశాడు.సెంటిమెంట్ వండాడు .టెక్నిక్ అంటూ ఏమీలేదు .

ముప్ఫై ఏళ్ళు వచ్చాక తండ్రి బిల్డింగ్ పనుల్లో సాయం  చేస్తూ తోచిందేదో రాస్తూ కాలక్షేపం చేశాడు .నాటక శాలలకు ,ఒపెరాలకు వెళ్ళేవాడు .సెంటిమెంట్ థ్రిల్లర్స్ కొన్ని రాశాడు .ఈ వయసులో ‘’సోగ్గాడు’’గా వేషంలో ఉండేవాడు ఫ్రాక్ కోట్ వేసి ,ఎత్తైన టోపీ పెట్టి చేతిలో చిన్న బెత్తం పట్టుకొని చొక్కా గుండీ దగ్గర పువ్వు పెట్టుకొనే వాడు .తమ్ముడు జెఫ్ ను వెంటేసుకొని అమెరికా దక్షిణ ప్రాంతం ఆల్ఘేరీస్ ,ఒహాయో మిసిసిపి తిరిగొచ్చాడు .న్యు ఆర్లియాన్స్ లోను ,క్రేసేంట్ పత్రికలోను ఏదో మొక్కుబడి జర్నలిస్ట్ ఉద్యాగాలే చేశాడు .ఏదీ కడుపు నిండా తిండి పెట్టినవికావు .ఆ అసంతృప్తి పీడిస్తోంది .మళ్ళీ బ్రూక్లిన్ చేరి ‘’ఫ్రీమాన్ ‘’వార పత్రిక ఎడిటర్ అయ్యాడు విట్మన్ ..హోమో సెక్సువల్ అయి అనామక పిల్లలతో సెక్స్ జరిపాడని అభియోగం ఎదుర్కొన్నాడు .’’డార్క్ లేడీ ‘’ తో గడిపాడని పుకార్లు రేగాయి కాని ఏవీ నిజం కాదని తేలిందని విట్మన్ చరిత్రకారుడు రాశాడు .

ముదురు ముప్ఫై వ ఏట కవిత్వపు శైలి విట్మన్ కు అలవడింది .అది అప్పటి కాలం లో కొత్తదికాకపోయినా విట్మన్ కు మాత్రం కొత్తదే .తానూ ఇదివరకు రాసిన వాటికి పూర్తిగా భిన్నం గా ఇప్పుడు రాస్తున్నాడు .విషయం లో స్వేచ్చ ఉంది లయలో మార్పు ఉంది అంత్యాను నుప్రాస కు మంగళం పాడాడు  .చెవులకు కింగ్ జేమ్స్ రాసిన బైబిల్ పాదాలలాగా వినిపించాయి .హీబ్రూ కవిత్వపు పోకడలు కన్పించాయి .ఛందో నియమ౦  ఏమీ పాటి౦చనే లేదు .35వ ఏట ఈ ప్రయోగాలన్నీ ఒక రూపు దాల్చి వాల్ట్ విట్మన్ కవిత్వం గా ముద్ర వేసుకొని ఉప్పొంగి ప్రవహించింది .అప్పటిదాకా  ‘’వాల్టర్ విట్మన్ జూనియర్ ‘’  గా ఉన్న పేరునూ  ‘’వాల్ట్ విట్మన్ ‘’గా మార్చుకొని కవిత్వం తో పాటు పేరులోనూ నూతన వరవడి సృష్టించాడు .ఈ పేరే నిలిచిపోయింది చిర స్థాయిగా .తండ్రిలో కొంత అంశాన్ని తీసుకొని మిగిలినదంతా నూతన విధానాన్ని ఆవిష్కరింప జేసుకొన్నాడు .దీనితోనే ‘’లీవ్స్ ఆఫ్ గ్రాస్ ‘’ను బ్రూక్లిన్ ప్రింట్ షాప్ లో ప్రింట్ చేసి దేశం మీదికి వదిలాడు .అమెరికా ఆత్మ తో మమేకం అయి ప్రజాస్వామ్య పచ్చిక మొలిపించాడు. ప్రజాస్వామ్య మూలికల దివ్యౌషధం  (డెమోక్రాటిక్ హీర్బెజ్) జనాలకు అందజేశాడు .ఈ పుస్తకం ముఖ చిత్రం లోనూ విట్మన్ కవి బాహ్య స్వరూపం పూర్తిగా మారిపోయింది .ఫ్రాక్ కోట్ ,చేతిలో బెత్తం మాయమైనాయి .ముతక కార్మికుల బట్టలేసుకొన్నాడు .ట్రౌజర్కు బెల్ట్ పెట్టుకొన్నాడు .హిప్ బూట్లు ధరించాడు .కేర్లెస్ పోజ్ తో కోటు లేకుండా మెడ దగ్గర చొక్కా ఓపెన్ అయి ,లోపలి రంగు అండర్ షర్ట్ కనిపిస్తూ  బెఫర్వాగా దర్శన మిచ్చాడు .దీనితో’’ వాల్ట్ విట్మన్ కల్చర్ ‘’ప్రారంభమైంది ఆరాధనీయుడయ్యాడు . ఐడల్ అనిపించుకొన్నాడు.రోల్ మోడల్ గా మారాడు .కవిత్వం తోబాటు వేష భాషలన్నిటి లోనూ సమూలమైన మార్పు మార్పు రావాలని చెప్పటమే కాదు తానూ ఆచరించి చూపి మార్గ దర్శి అయ్యాడు విట్మన్ .అదీ’’విట్మనీయం ‘’.

తాను  కార్మిక సోదరుడిని చేలికాడిని స్నేహితుడిని అని చెప్పుకొన్నాడు .అక్షరజ్ఞానం లేని వారి సహచరుడిని అని ప్రకటించుకొన్నాడు .వారి ఆత్మీయుడిని అన్నాడు .తనను తానూ పరిచయం చేసుకొంటూ ‘’of pure American breed ,large and lusty –age thirty six years –never once using medicine-never dressed in black ,always dressed freshly ,and cleanly in strong clothes –neck open ,shirt collar flat ,and broad ,red beard with white hair ike hay beloved and looked toward especially by young men and the illiterate –one who does not associate with literary people –never on platforms amid the crowds of clergy men or aldermen or professors ,rather down ni the bay with fishers in the fishing smacks or riding on Broadway omnibus ,side by side with the driver or with a band of loungers over the open grounds of the country .Has the easy fascination of what is homely and accustomed –as of something you knew before and waiting for –there you have Walt Whitman ,the begetter of a new offspring in literature ‘’అని తెలియ జేసుకొన్నాడు .ఇది చదివి జనాల ‘’మైండ్ బ్లాక్ ‘’అయింది .తమవాడు ,తాము కావాలనుకొన్నవాడు ,తమకోసం వచ్చాడని మురిసిపోయారు .అదీ విట్మన్ సాధించిన నూతనత్వం .ఇప్పటిదాకా కార్మిక కర్షక వర్గాన్ని పట్టించుకొన్న అమెరికన్ కవే లేడు .ఇప్పుడు వారి బాధలను గాధుగా చెప్పెఆత్మీయుడు  లభించాడన్న పరమానందాన్ని ప్రజలు పొందారు ఆరాధించారు .తమ కోసమే కలంపట్టిన వీరుడని కీర్తించారు .ఇదొక చారిత్రాత్మక విప్లవమే అమెరికన్ సాహిత్యం లో ముఖ్యం గా కవిత్వం లో .

If you are American, then Walt Whitman is your imaginative father and mother, even if, like myself, you have never composed a line of verse. You can nominate a fair number of literary works as candidates for the secular Scripture of the United States. They might include Melville’s Moby-Dick, Twain’sAdventures of Huckleberry Finn, and Emerson’s two series of Essays and The Conduct of Life. None of those, not even Emerson’s, are as central as the first edition of Leaves of Grass.

అని ప్రముఖ అమెరికన్ విమర్శకుడు హోరాల్ద్ బ్లూమ్ విట్మన్ ను ఆవిష్కరించి సాహిత్యం లో ఆయన స్థానం ఏమిటో తెలియ జేశాడు .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -7-2-15 –ఉయ్యూరు

మా దొడ్లో పూసిన దేవ గన్నేరు ,అమెరికా మెట్టతామర ,నీల౦  పూలు

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం -3

కదా లేఖన పోటీ లో పాల్గొని ‘’పోటీ ఉంటేనే ప్రతిభకి రాణింపు ‘’అని తెలుసుకొని ‘’ఒక నోటు పుస్తకం నిండా సాగి- అన్న ప్రాసన నాడే ఆవకాయ అయ్యింది ‘’అని అత్యుత్సాహాన్ని తెలియబరుస్తూ కలం పట్టించిన తన చేత కద రాయిన్చించి’’అని సంబర పడ్డారు .ఆ ‘’నవలా కద’’ పత్రికకు పంపిస్తే అడ్రస్ గల్లంతయ్యింది .ఆని నిరాశపడలేదు .’’ముడుచుకొన్న ఆలోచనల్లో చురుకుదనం పుష్పించి –అభిరుచుల్లో –కొత్తదనం అల్లు కుంటోంది ‘’అని ముచ్చటపడ్డారు .తెలుగు స్వతంత్రలో రెందోపెజీ లోపడే కవిత్వాలు చూసి కవిత్వపఠనం పై దృష్టి మళ్ళింది .బహుమతులు ప్రతిభకు కొలబద్దలూ అద్దాలు కాక కపొవచ్చు కాని  ‘’ప్రోత్సాహానికి ప్రేరకాలు ‘’అని నమ్మారు .జిళ్ళా యువజనోత్సవ  చిత్ర లేఖన పోటీలలో ‘’పొందిన ప్రధమ బహుమతి కేటలిస్ట్  అయి,కళా రంగం లో ముందుకు కదిలించింది ‘’.ఆ బహుమతి డాక్టర్ గరిక పాటి రాజా రావు గారి చేతులమీదుగాగ్రహించటం గౌరవం, చిరస్మరణీయం అయింది .

తాము ఉండే పేటలో కాంగ్రెస్ జండా ఎగరగా ఎన్నడూ చూడలేదట వీర్రాజుగారు .ఎక్కడ చూసినా ‘’యెర్ర జండేర్ర జండా  ఎర్రెర్రని జెండా ఎర్రజండా ‘’అని నారాయణ మూర్తి పాటలాగా రెప రెప లాడేవి .’’పార్టీ మీద నిషేధం ఉక్కు పాదమై వాలినప్పుడు –ఇంటిమీది జెండా పీకేసుకోన్నారుకాని –పార్టీ మీద నమ్మకాన్ని వదులుకోలేదు ‘’అని పార్టీపై  తన అభిమానాన్నితెలిపారు .కమ్యూనిస్ట్ మిత్రుడు కుందుం ప్రకాశ రావు  ఆప్తమిత్రుడు .’’నా అక్షర గమనానికి ప్రత్యక్ష కారణం అతనే ‘’అని కృతజ్ఞత చెప్పుకొన్నారు .ఆవంత్స సోమ సుందర్ ఆధునిక సాహిత్య పరిచయం చేశాడు .’’రచన బాగోగులని తూకం వేసే తూనిక రాళ్ళూ యేవో అతని దగ్గరున్నాయి ‘’అని ఆయన ప్రతిభను కీర్తించారు .’’నన్ను రచయితగా శిల్పించిన వాడు అక్షరాలా అతనే ‘’అని అన్నారు.’’వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ –ఇంటి పరిస్తితులు అర్ధమై –మనసులో చిక్క పడి –బాల్యం మెల మెల్లగా పట్టు సడలించుకొని –‘’దూరం గా జరిగిపోయింది .

నూనుగు మీసాలు తేనే రంగులో మెరుస్తున్నప్పుడు –‘’అందం అప్పుడు కాంటాక్ట్ లెన్స్ అయి –నాకళ్ళల్లో అమరిందేమో ?’’అన్నారు యవ్వన ప్రాదుర్భవాన్ని కవిత్వం లో ఒలక బోస్తూ .వందేళ్ళ చరిత్రగల కాలేజి లో చేరి ‘’ఆనంద గర్వాలు –మనసును ఉయ్యాల లూపాయి ‘’.అంటారు .దీనికి కారణం ‘’ఓ చారిత్రిక వార సత్వపు స్రవంతిలో –నేనో బిందు వౌతున్నందుకు ‘’పొందిన గర్వం అది .సంస్కృతీ వారసత్వానికి ముచ్చట అది .పెదనాన్న ఇల్లు గుల్ల చేసుకొని ,నిండు దరిద్రం తో మంచాన పదడి చనిపోతే ,పెద్దమ్మ  భారమూ తండ్రిమీద పడి నా తండ్రిబెదరలేదట .తల్లి ఒంటిమీద నగ నట్రా కాళ్ళోచ్చి కదిలిపోయాయి .పెదమామయ్య సాయమే దిక్కైంది.స్కాలర్ షిప్ అంది తల్లి చేతుల్లో డబ్బు పెడితే ‘’తన కలల సాకారానికి –వర్తమాన చిత్రం –ఆమె మనసులో –అస్పష్టంగా కదిలి ఉండాలి ‘’అని ఊహించారు .

కాలేజిలో పై ఖర్చులకు గాను ఊళ్ళో చిన్న పత్రికలకు కోరిన బొమ్మలేసి చిలక్కొట్టుడు డబ్బు సంపాదిస్తూ కుటుంబం పై భారం పడ కుండా చూసుకొన్నారు.దామెర్ల రామా రావు గారంటే ‘’అజంతా చిత్రాల రేఖల లాలిత్యానికి –దాని సమవర్ణ లేపన సౌందర్యానికి –పాశ్చాత్య దేశాల అంగ సౌష్టవాన్ని జోడించి –వంగ దేశపు వాష్ టెక్నిక్ ను మేళవించి –సరి కొత్త ఆంద్ర చిత్రకళా శైలిని  సృష్టించిన ‘’మహానుభావుడు అని కీర్తి కిరీటం చిత్రకళా భాష లో చెప్పి, పెట్టారు .’’ఆంద్ర చిత్ర కళా పునరుజ్జీవన వైతాళికుడు ‘’అన్నారు .మూడు పదుల వయసులోనే నూరేళ్ళు నిండిన  దురదృష్ట వంతుడు రామారావు . ఆయన స్మ్రుతి చిహ్నమే రాజమండ్రి లో వెలసిన ‘’కళా గౌతమి ‘.’రామారావు ఆప్తమిత్రుడు ,చిత్రకళలో మరో మేరువు అయిన వరదా వెంకట రత్నం గారి శిక్షణలో వీర్రాజు గారు చిత్రకళా రహస్యాలు తెలుసుకొన్నారు .స్కెచ్ పుస్తకాలను చిత్రాలతో నింపి వేళ్ళకు రేఖా సోయగాన్ని సమకూర్చుకొన్నారు .

చిత్రాల్లో జీవాన్ని ,చైతన్యాన్ని వేగాన్ని ని౦పు కొంటూ వెలుగు నీడల సహజ సౌందర్యాన్ని అడ్డుకొంటూ తనను తానూ చిత్రకారుడిగా ఆవిష్కరించుకొన్నారు వీర్రాజు గారు .తన ప్రయతనం కీర్తికోసం కాదని ఆర్దికావసారలకోసమే నని నిజాయితీ గా చెప్పారు .ఆస్థానకవి శ్రీపాద కృష్ణ మూర్తి శాస్త్రి గారి చేతులమీదుగా చిత్రకార సన్మానం అందుకొని పులకించారు .అప్పటికి వయసు పద్దెనిమిదే అన్నది కొసమెరుపు .

‘’బిడియానికి పై తొడుగు మౌనం .చొరవకు పై తొడుగు మాటకారి తనం ‘’అని చక్కని అర్ధం చెప్పారు .ఆ రెండూ తనకు లేవు .’’గుండేల్లోతుల్లోకి తొంగి చూస్తె కాని అర్ధం కాని వాడిని ‘’అని ఆవిష్కరించుకొన్నారు తన్ను తాను .కాలేజీ తెలుగు శాఖ ఆహ్వానంపై వచ్చిన బాల బంధు బి. వి .నరసింహా రావు గారు ‘’ఆడుతూ పాడుతూ –హావ భావాతో చేసిన ఉపన్యాసం ‘’ఆకట్టుకొని ప్రేరణ కల్గించి ,ఎప్పటికైనా ఆ కాలేజీ వేదికపై ఓసాహిత్యో పన్యాసాన్నివ్వాలని ‘కోరిక ‘’మనసు పొరల్ని తోలుచుకొని –బీజ దళం లోంచి –చిగురాకై విచ్చుకొంది’’అని బయాలజీ భాష లో బాగా చెప్పారు .’’చప్పట్ల అభినందన హారం –మెళ్ళో వేసుకోవాలని ‘’ఆశ పడ్డారు .కాని ఆ అవకాశమే రాలేదట .

శరత్ సాహిత్యం చదివి అదే మూసలో అవే పాత్రల్ని మూస పోసి అచ్చులు పోసుకొని నవల రాశారు .’’చిదికే వరకు సెగ్గడ్డ సలపరం పెట్టి నట్లు ఆలోచనలు అక్షరాలై కాగితం మీద రాలే వరకు –మనసుకు పట్టిన జ్వరం –నిమ్మళించి తేలిక పడనే లేదు ‘’ఆయనకు .ప్రజా మత వార పత్రిక దీన్ని సీరియల్ ప్రచురించి గుర్తింపు పొంది’’ రచయిత గా చెప్పుకొనే వీలిచ్చింది ‘’అది మరోకొత్త నవలకు ఊపు నిచ్చింది .అప్పటికి అయన ఇంటర్ రాసిన విద్యార్ధి మాత్రమే .

వరదా వెంకట రత్నం

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -5-2-15 –ఉయ్యూరు

     గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం

            నా మనసు లోని మాట –కృతి స్వీకర్త –శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ

—                        

   ఇలా మొదలైంది–“సిద్ధయోగిపుంగవులు” మొదలుకొని , “మహిళామాణిక్యాలు” ,

“పుర్వాంగ్లకవుల ముచ్చట్లు”, “దర్శనీయ దైవక్షేత్రాలు” ఒకొక్కటీ ఎప్పటి కప్పుడు 
శ్రీ దుర్గాప్రసాద్ గారు నాకు అంకితమివ్వాలనుకో వటo , నేను వాటి
స్వీకర్తులుగా సరియైనవారిని సూచించటం , వారు దానికి అంగీకరించటం
జరిగిపోయాయి . ఇప్పుడు “గీర్వాణకవుల కవితా గీర్వాణం” అంతర్జాలంలో
ధారావాహికంగా ప్రచురించిన దానిని నా ప్రమేయం లేకుండానే నాకు అంకిత
మివ్వటo నన్ను అమితాశ్చర్యాలకు గురిచేసింది . ఇంతటి పవిత్రమైన అమృతంలాoటి
రచనకు స్వీకర్త గా నాకున్న అర్హత శ్రీ దుర్గాప్రసాద్ గారికి నాయందున్న
అభిమానం మాత్రమే నని నా నిశ్చితాభిప్రాయం  .
తదుపరి , ఈవిషయాన్ని గురించి మేనకోడలు జ్యోతి తో సంభాషిస్తున్న సందర్భంలో
, జ్యోతి ఉత్సాహానికి నా ప్రోత్సాహం తోడై ఈ మహోన్నత విలువైన రచనను
పుస్తకరూపంగా ప్రచురిoచాలని, అందుకు జ్యోతి తoడ్రి గా రైన , మా పెద్దబావగారు
డా :  రాచకొండ నరసింహశర్మ గారి ఆశీస్సులతో ,అన్న సుధాకర్ , తమ్ముడు రమేష్,
చెల్లెలు సంధ్య(అంతా అమెరికా వాసులు ) లను కలుపుకొని సమిష్టిగా
ప్రాయోజకత్వం (స్పాన్సర్షిప్) వహించాలనుకొవటo , ఈసూచనకు శ్రీ
దుర్గాప్రసాద్ గారు  పచ్చజెండా ఊపటం ఒకదానివెంట ఒకటి దైవనిర్ణ యాలు గా
జరిగిపోయాయి.  వీరందరికీ నా ధన్యవాదాలు .

                                 –మైనేని గోపాలకృష్ణ-  హన్ట్స్ హిల్  -అలబామా -యు ఎస్ ఏ –

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు  -7

4- సామ్య వాద మహర్షి –కారల్ మార్క్స్

జీవితం లో ఎక్కువ భాగం లైబ్రరీలలో గడిపి ,యదార్ధ వాదాన్ని రొమాంటిక్ వాదానికి వ్యతిరేకం గా వ్యాప్తి  చేసి ,తన జీవితాన్ని మాత్రం ‘’నిత్య పెళ్లి కొడుకు ‘’గా అనుభవించిన వాడు కారల్ మార్క్స్ .హృదయం లేని వాడు ,అవతల వాడి గోడు పట్టించుకోని రకం .తన భావాలను వ్యతిరేకించే వారిని సహించని మనస్తత్వం .మధ్య తరగతి మహా రచయిత,ఆలోచనా పరుడు .ఏనాడూ కనీసం కూలి పనికూడా చేయని కార్మిక నాయకుడు .మొదటి ప్రపంచ కార్మిక సంఘానికి అధ్యక్షుడు  .పుట్టింది జర్మనీలో అయినా ఎక్కువకాలం జీవితాన్ని గడిపింది ఇంగ్లాండ్ లో .ఇన్ని వైరుధ్యాలున్న మనిషి మార్క్స్ .ఆయన ప్రభావం రష్యాలోను  దూర ప్రాచ్య దేశాలలో ను ఎక్కువ .అయన రాసినఉద్గ్రంధం   ఆధునిక చరిత్రను మలుపు తిప్పింది  .కాని దాన్ని  ఎవరూ చదివిన దాఖలాలు లేవు .

అసలుపేరు హీన్రిచ్ కారల్ మార్క్స్ .యూదు కుటుంబం .లా చదివినా వారికి కోర్టులో ప్రవేశం లేకపోవటం తో క్రైస్తవం తీసుకొన్నారు .పెద్దకుటుంబం లో రెండవ వాడు .కొడుకు కవి గా వెలగాలని కోరుకొన్నాడు .బాన్ యూనివర్సిటీలో చేరి గురువు గార్గ్ విత్లెం హెగెల్ ప్రేరణతో దియాలజీ తీసుకొన్నాడు .మతం కంటే న్యాయ శాస్త్రం మీద మక్కువెక్కువ .తీసుకొన్న చాయిస్, గురూజీ సెలెక్షన్ రెండూ నచ్చలేదని పించింది ..యుక్త వయసు రాక ముందే చిన్న నాటి స్నేహితురాలు అందకత్తె తనకంటే నాలుగేళ్ళ పెద్ద అమ్మాయి ని వలచి ,ఆమె ప్రేమకూ లైన్ క్లియర్ తెచ్చుకొన్నాడు .ఆమె ఎందరో ప్రేమికుల్ని ఇతనికోసం వదిలేసింది .కాని ఆమె తండ్రికి ఇష్టం లేక పోవటం తో ఆరేళ్ళు ఆగి ఆయనా పచ్చజెండా ఊపిన తర్వాత పెళ్లి చేసుకోన్నారిద్దరూ .

దేనిలోనూ సరిగా ఇమడలేక తండ్రి మనసు  బాధపెట్టాడు కారల్ .బెర్లిన్ పంపితే వెళ్లి ధర్మ శాస్త్రం (జూరిస్పుడేన్స్)చదివి ప్రాక్టిస్ చేయటం ఇష్టం లేక చరిత్ర ,తత్వ శాస్త్రం  లో పడ్డాడు .క్రమంగా హెగెల్ చెప్పిన హేతువాదం పై ఆకర్షణ పెంచుకొన్నాడు .హెగెల్ భావ పరిధిని దాటి ముందుకు దూసుకు పోయాడు ‘’డయలేక్టిక్ మెటీరియలిజం’’ వ్యాప్తికి కారకుడయ్యాడు .జీవితం లో చావు దాక్కుని ఉంది అన్నది హెగెల్   భావన .దీన్ని ఆర్ధిక ,తాత్విక తత్వ శాస్త్రాలకు అనుసంధించాడు .భావాలను వాటిప్రభావాలను మరువలేదు .ఉన్నది ఉన్నట్లుగా నే ఉండాలి అన్న దానిపై పునరాలోచన చేశాడు .యేవో అస్పస్తాభావాలున్నాయికాని అవి స్పష్టం కావటం లేదు .కాని నోట్సుపుస్తకాలన్నీ తన ప్రియురాలిపై కవిత్వం తో మాత్రం నింపి పారేశాడు .టీచర్ అవాలనే కోరిక ఉండేది .తత్వ శాస్త్రం లో డాక్టరేట్ పొందాడు. కాని ఇతని విపరీత భావనలకు ఏ యూని వర్సిటీ అతనికి ఉద్యోగం ఇచ్చే సాహసం చేయలేదు .తత్వ శాస్త్రం కూడు గుడ్డ సమకూర్చదని గ్రహించి జర్నలిజం లో వేలుపెట్టాడు .రాడికల్ జర్నల్స్ ఆతను రాసినవి బాగానే ప్రచురించి వ్యాప్తి చెందించాయి .కాని తన సిద్ధాంతాలకు ఒక రూపం ఇవ్వాలనే తలంపుతో పారిస్ వెళ్ళాడు .

పారిస్ లో తనకన్నా రెండేళ్ళు చిన్న వాడైన  ఫ్రెడరిక్ ఎంగెల్స్కు శిష్యుడైనాడు .కలిసిపని చేశాడు చివరికి మార్క్స్  మరణానంతర సాహిత్యాన్నిఏంగిల్స్  ప్రచురించాడుకూడా .ఎంగెల్స్ సంపన్నుడు .మార్క్స్ ఆలోచనా పరంపరకు మద్దతు నిచ్చి ప్రోత్సహించాడు .సంపన్నులు పేదకార్మికుల  పోట్టకోడుతున్నారని ఇద్దరూ ఆలోచించారు.దీనికి భరత వాక్యంపలకాలని భావించారు    .కారల్ మార్క్స్ ఇక్కడే కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టో రచన ప్రారంభించాడు .అందులో ప్రసిద్ధ వాక్యం ‘’All history is the history of class struggle ‘’.పారిస్ నగర జీవితం రాజకీయం గా అస్పష్టం గా ఇబ్బందిగా  ఉంది .ఇక్కడే మొదటికూతురు పుట్టింది .పరిస్తితులు అనుకూలించక బ్రసెల్స్ వెళ్లి ఎంగెల్స్ నుకలిశాడు .జర్మన్  వర్కింగ్ మెన్ అసోసియేషన్ ఏర్పడటం లోఎంగేల్ కు   భాగ స్వామి అయ్యాడు .మొదటిసారిగా కమ్యూనిస్ట్ మాని ఫెస్టో ‘’అంతర్జాతీయ సామ్యవాదం ‘’విడుదల చేశాడు .ఫ్రెంచ్ భాషలో ఫ్రెంచ్ ఆర్ధిక వేత్త ప్రౌధాన్ రాసిన ‘’ఫిలాసఫీ ఆఫ్ పావర్టి ‘’గ్రంధానికి జవాబుగా మార్క్స్ ఫ్రెంచ్ భాషలోనే ‘’ది పావర్టి ఆఫ్ ఫిలాసఫీ ‘’రాశాడు .

ఫ్రాన్స్ లో విప్లవం 1848లో అణగారిపోయింది .కాని రాజకీయ పరిస్తితులు దారుణమైనాయి.సోషలిస్టు భావ వ్యాప్తి చేసినవారిపై నిఘా పెరగటం తో అండర్ గ్రౌండ్ యాక్టివిటీస్ మాత్రమె శరణ్యం అయ్యాయి  .బలీయ మైన ప్రష్యన్ సైన్యం అడుగడుగునా జల్లెడ పడుతోంది .మార్క్స్ తో సహా సోషలిస్టూలను అరెస్ట్ చేసి జైల్లో వేశారు .దేశ ద్రోహం నేరం మోపారు .కాని రుజువుకాక వదిలేసినా ప్రష్యా అధికారం లో ఉన్న భూమి నుండి బహిష్కరించారు .మళ్ళీ పారిసే  గతి అయింది . ఏదో ఒక చిన్న ప్రాంతం లో ఉండటమో లేక ఫ్రాన్స్ వదిలే పెట్టి వెళ్ళటమో  తేల్చుకోవాల్సిన పరిస్తితి ఏర్పడింది .గత్యంతరం లేక కుటుంబం తో ఇంగ్లాండ్ వెళ్లి జీవితాంతం అక్కడే ఉండిపోయాడు .

మార్క్స్ గొప్ప వక్త కాదు .నెమ్మదిగా పొడి పొడి వాక్యాలతో మాట్లాడేవాడు .అవతలివాడు చెప్పింది వినే తత్త్వం లేదు తను చెప్పిందే చివరిమాట అనే ధోరణిలో ప్రసంగాలు చేసేవాడు .’’దాస్ కాపిటల్ ‘’గ్రంధం రాసి 1867లో ప్రచురిస్తే మార్క్స్ మరణానంతరం ఎంగెల్స్ 1885లో మిగిలిన భాగాలను ప్రచురించాడు .మార్క్స్ ఒక’’ రాజకీ య ఆర్ధిక వేత్త’’.ఇంకోరకం గా ప్రాఫెట్ –దార్శనికుడు .తత్వ వేత్త మాత్రం కాదు. భార్య మరణం తో కుంగి పోయాడు .  .పార్శ్వ నేప్పితో బాధ పడ్డాడు .లండన్ లో అరవై అయిదవ ఏట 14-3-1883 నమార్క్స్ మరణించాడు .జన్మ దినం 5-5-1818.

సత్యాన్వేషకుడు అని అనుయాయులు ఆరాధిస్తే ‘’అబద్దాల పిత ‘’ అని నిందించారు గిట్టనివాళ్ళు .కార్మికుల పాలిటి దేవుడు- మెసయ్యా అని కొందరంటే క్రైస్తవ విరోధి అన్నారు మరికొందరు .మార్క్సిస్టులు ‘’దాస్ కాపిటల్ ‘’ను’’ ఆధునిక టేస్తామేంట్ ‘’అన్నారు .అయిదవ భాగం బాగా రాయలేదన్నారు .అందులో పద్ధతీ పాడూ ఏమీ లేదన్నారు .కొందరు దాన్ని ‘’కార్మికుల బైబిల్ ‘అని ఆకాశానికి ఎత్తేశారు .భవిష్యత్తును బాగా ఊహించాడు అని అంటే ఆయన చెప్పింది ఇంగ్లాండ్ లోనే జరగలేదు అని చెవులు కొరుక్కున్నారు .రష్యాలోని బోల్షేవిక్కులు దాస్ కాపిటల్ ను తిరస్కరించారు .ఏమైనా ఆయన భావాలకు ‘’మార్క్సిజం ‘’అనే ముద్ర పడి సజీవం గా నే ఉన్నాయి .మానవ చరిత్రలో అత్యధిక ప్రభావ శీలి కారల్ మార్క్స్ అన్నది నిర్వివాదం .ప్రపంచ వ్యాప్త కార్మిక సంఘాలు రాజకీయ పార్టీలు మార్క్స్ ప్రభావానికి లోని పని చేశాయి ,చేస్తున్నాయి .

Communism is for us not a state of affairs which is to be established, an ideal to which reality will have to adjust itself. We call communism the real movement which abolishes the present state of things. The conditions of this movement result from the premises now in existence.”

అని కమ్యూనిజం గురించి మార్క్స్ వివరించాడు .మార్క్స్ ను ప్రభావితం చేసిన వారిలో హేగేల్స్ ,ఆడం స్మిత్ ,రూసో .మార్క్స్ ప్రభావితం చేయని రంగమే లేదు .మానవ ప్రకృతిని బాగా అర్ధం చేసుకొన్న వాడు మార్క్స్ .

మరో మహానుభావుడితో మళ్ళీ  కలుద్దాం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -5-2-15-ఉయ్యూరు

4-2-15 బుధవారం శ్రీ ఉయ్యూరు వీరమ్మ తల్లి తిరుణాల లో మనవరాలు రమ్య తో మామ్మ, తాత  తో సహా మిగిలిన దృశ్యాలు

20వ ఉగాది ఉత్తమ రచనల పోటీ

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న తెలుగు రచయితలకు ఆహ్వానం

(రచనలు మాకు అందవలసిన ఆఖరి తేదీ: మార్చ్ 1, 2015)                          

గత 19 సంవత్సరాల సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తూ, రాబోయే “మన్మధ ” నామ సంవత్సర ఉగాది (మార్చ్ 21, 2014) సందర్భంగా వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా వారు 20వ ఉగాది ఉత్తమ రచనల పోటీ నిర్వహిస్తున్నారు.భారత దేశంతో సహా అన్ని దేశాల తెలుగు రచయితలందరినీ ఈ పోటీలో ఉత్సాహంగా పాల్గొని విజయవంతం చెయ్యమని కోరుతున్నాం. స్నేహపూర్వకమైన ఈ “పోటీ కాని పోటీలో” మూడు విభాగాలు ఉన్నాయి.

ప్రధాన విభాగం – 20వ సారి పోటీ నిర్వహణ

ఏ వయస్సు వారైనా, ఏ దేశంలో ఉన్నా, తెలుగు రచయితల నుండి నూతన, అముద్రిత రచనలని ఈ పోటీకి ఆహ్వానిస్తున్నాం.

ఉత్తమ కథానిక:  (రెండు సమాన బహుమతులు) ఒక్కొక్కటీ:  $116

ఉత్తమ కవిత: (రెండు సమాన బహుమతులు) ఒక్కొక్కటీ:  $58

“మొట్ట మొదటి రచనా విభాగం” –6 వ సారి పోటీ నిర్వహణ

కథ, కవితలూ వ్రాద్దామని కుతూహలం ఉన్నా, చిన్న ప్రయత్నాలు చేసినా, ఏదో ఒక కారణం చేత తమ రచనలను ఎక్కడా ప్రచురించని సరి కొత్త రచయితలని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశ్యంతో ఆరవ సారి ఈ ప్రత్యేకమైన పోటీలు నిర్వహిస్తున్నాం. తరాల తారతమ్యం  లేకుండా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఔత్సాహిక రచయితలను ఈ “పోటీ” లో పాల్గొనమని ఆహ్వానిస్తున్నాం.

“నా మొట్ట మొదటి కథ”: (ఉత్తమ కథ):  $116

“నా మొట్టమొదటి కవిత”: (ఉత్తమ కవిత): $58

యువతరం విభాగం- 2 వ సారి నిర్వహణ

ఈ నాటి యువతరంలో సృజనాత్మకతని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశ్యంతో కేవలం 18 నుండి 35 సంవత్సరాల వయస్సుగల యువ రచయితలని ఈ నూతన విభాగంలో పాల్గొనమని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నాం. రచనతో పాటు మీ వయస్సు ధృవీకరణ పత్రం నకలు ఏదైనా (పుట్టిన తేదీ పత్రం, కళాశాల వారు జారీ చేసిన పత్రం వగైరా ..) జతపరచాలి.

ఉత్తమ కథానిక:  (రెండు సమాన బహుమతులు) ఒక్కొక్కటీ:  $116

ఉత్తమ కవిత: (రెండు సమాన బహుమతులు) ఒక్కొక్కటీ:  $58

అన్ని పోటీలకీ ముఖ్య గమనికలు

• ఒకే రచయిత ఒక్కొక్క ప్రక్రియకూ ఒక ఎంట్రీ మాత్రమే పంపించవచ్చును. వ్రాత ప్రతిలో కథలు పదిహేను పేజీల లోపు, కవితలు ఐదు పేజీలు లోపుగా ఉండాలి.
• తమకు నచ్చిన ఇతివృత్తం రచయితలు ఎన్నుకోవచ్చును.
• రచయితల అముద్రిత స్వీయ రచనలు మాత్రమే పరిశీలనకు స్వీకరించబడతాయి. స్వంత బ్లాగులు, స్వంత వెబ్ సైట్స్ మొదలైన వాటిల్లో ప్రచురించుకున్న రచనలు పరిగణింపబడవు. ఈ మేరకు హామీ పత్రం రచనతో బాటు విధిగా జత పరచాలి. “మొట్టమొదటి కథ” మరియు “మొట్టమొదటి కవిత” పోటీ లో పాల్గొనే వారు తమ రచనలు మొట్ట మొదటి రచనలని హామీ పత్రంలో పేర్కొనాలి.
• బహుమతి పొందిన రచనలూ, ప్రచురణార్హమైన ఇతర రచనలు కౌముది.నెట్ లోనూ, ఇతర పత్రికలలోనూ ఆయా సంపాదకుల వీలుని బట్టి, కేవలం వారి నిర్ణయానుగుణంగా మాత్రమే ప్రచురించబడతాయి.
• విజేతల వివరాలు ఉగాది పండుగ నాడు కాని, అంతకు ముందు కానీ  (మార్చ్ 21, 2015) ప్రకటించబడతాయి. కాపీ రైట్స్ తమవే అయినా, ఆ లోపుగా తమ ఎంట్రీలను రచయితల ఇంకెక్కడా ప్రచురించ కూడదు.
• విజేతల ఎంపికలో న్యాయ నిర్ణేతలదీ, ఇతర విషయాలలో నిర్వాహకులదే తుది నిర్ణయం.

Last Date to receive entries is:  March  1, 2015

Please send entries by e-mail attachments (PDF, JPEG or Unicode fonts)

sairacha2012@gmail.com  &  vangurifoundation@gmail.com

భవదీయులు,

వంగూరి చిట్టెన్ రాజు, (అధ్యక్షులు) & శాయి రాచకొండ (సంపాదకులు)

వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా

హ్యూస్టన్ & హైదరాబాద్

Phone: 832 594 9054

E-mail: vangurifoundation@gmail.com

www.vangurifoundation.blogspot.com

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం -2

దీపావళికి ‘’ఉప్పూ సూరేకారాలతో కలిపి ఉప్పు పొట్లాలు కట్టి –రాత్రంతా విష్ణు చక్రాల్లా ‘’తిప్పారు .శ్రీరామనవమికి ఎదోఅరుగుమీద ‘’గొనె బరకాలు కట్టి –చిట్టీ పొట్టీ నాటకాలు వేసి –అట్టకిరీటాలకు, కత్తులకీ మెరుపుల ముచ్చి రేకులు అతికించి ‘’మురిసేవారు వీర్రాజు గారు .’’పండగంటే ఎవరింట్లో వాళ్ళు చేసుకొనే వేడుక కాదు .పది మంది కలిసి చేసే వేడుక ‘’అని చక్కని అర్ధం చెప్పారు .శివరాత్రి ఉత్సవాల్లో పౌరాణిక జానపద సాంఘిక నాటకాలాడటం చూశారు .తోలుబొమ్మలాట మొదటి సారి చూసి కేతిగాడు –బంగారక్క కడుపుబ్బా నవ్వించటం తో మురిసిపోయారు .’’గొనె పట్టాలు చంకనేసుకెళ్ళి ముందు వరుసలలో పరుచుకొని –చివరికంటా మేలుకొని చూశారు .

బంధువులతో ఉప్పాడ సముద్రం చూసి ‘’మా ఊరి గోదారినే తన చట్రాల్లో బిగిన్చుకోలేని కళ్ళు –ఇంత విశాల సముద్రాన్ని ని౦పు కోటానికి –దృశ్య దృశ్యాలుగా పలు ఫ్రేముల్లోకి కత్తి రించుకొన్నారు ‘’.అసలే ఇల్లు ఇరుకు అందులో పూర్వకాలపు భోషాణం సగం స్థలాన్ని ఆక్రమించేసింది .ఇక హాలె అందరికి శరణ్యం .వానా కాలం శీతాకాలం అందులోనే అందరూ ‘’నత్త గుల్లలు ‘అయ్యేవారట .పెదనాన్న గౌరవం ఆస్తితో బాటు ‘’అనులో మాను పాతమైంది ‘’అంటారు .ఉమ్మడికుటుంబం .ఇల్లు ఒక్కటే ‘’కాని కుంపట్లు వేరు ‘’పెదనాన్న గదిలో ఉన్న రవివర్మ ప్రింటులు సీనరీ పటాలు ,’’బట్టల్లేని ఆడామే పాల రాతి విగ్రహం ‘’పాతకాలపు అందమైన పాత్ర సామాను ఉండేదట .పెదనాన్న పెంచుకొనే నెమలిని చూసి వీర్రాజు గారిమనసు నాట్యమే చేసేది .దాన్ని పిల్లి కరిచి తినేస్తే ‘’మనాది ‘’తో మూడు రోజులు బడికి ఎగగోట్టారు .పెదనాన్న గదిలో బొమ్మలే ‘’మనసుకు దారేయ్యక పొతే –ఇప్పటి ఈ నాబొమ్మలకొలువు ఇంట్లో వెలసేదే కాదు ‘’అని ఆస్పూర్తికి కృతజ్ఞతలు ఘటించారు .

బుల్లి వీర్రాజు గారి నెత్తిన చేయి పెడితే అదొక గొప్ప శుభ సూచకమని అందరూ అభిమానం గా దగ్గరకు తీసుకొని ఆత్మీయంగా హత్తుకోనేవారట . బల్లి పడిన  దోష నివారణ చేసుకొనే వారట .కంచి బంగారు, వెండి బల్ల్లులను తన చిన్నారి చేతులతో తాకించిన ఫైలితమే ఇది అంటారు. దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన రోజును గుర్తుకు చేసుకొని ఆరోజు ‘’ప్రతి చెట్టూ –త్రివర్ణ పతాకల ను పూసింది –ప్రతికొమ్మా –రంగుల తోరణాలను కాసింది ‘’అని భావ గర్భంగా చెప్పారు .కొత్త బట్టలు కట్టుకొని ,చొక్కాలకు జెండా బిళ్ళల్ని తగిలించుకొని ‘’కాగితం జెండాల్ని వెదురు బద్దల మీద ఎగరేసుకొంటూ బడికి వెళ్ళారు ‘’.

‘’ ఎదిగిన కొద్దీ ఎదురు దెబ్బలు తగిలి –అనుభవం పండిన కొద్దీ వాస్తవం తెలిసి వచ్చి –హైస్కూలు రోజుల్నాటికే –కళ్ళ ముందు –మేడిపండు కనిపించి వెక్కిరించింది ‘’అని జీవితం లోని బోలుతనాన్ని చెప్పారు .

క్రమంగా బొమ్మలపై ఆసక్తి ‘’రేఖలతో బాటు –రంగుల్నీ రంగరించటం మొదలు పెట్టాయి వేళ్ళు ‘’.పిల్లల రాతపత్రిక ‘’బాల సేన ‘’లో బొమ్మల్ని గీసి గీసి –నా వేళ్ళు నడకలు నేర్చుకోన్నాయి ‘’అని తన ప్రోగ్రెస్ తెలిపారు .’’కుల వ్రుత్తి చేనేతకు –మినియేచర్ రూపం –నవారు నేత నేర్చుకుంటున్నప్పుడు –నారక్తం లో ఆ పని తనం ఇంకా ఇగిరిపోక –జీవించి ప్రవహిస్తూ ఉందేమో మరి ‘’అంటూ ‘’వెళ్ళు చక చకా సాగి లాంగ్ బెల్ కొట్టేసరికి –అడుగున్నర నవారు తయారైంది ‘’అని స్కూల్ లో క్రాఫ్ట్ పీరియడ్ లో నవారు నేత నేసిన అనుభవాన్ని కవిత్వీకరించారు .

‘’నా బడి పుస్తకాలు తప్ప –రామాయణ భారతాలైనా లేని ఇంట –జోలపాటలే తప్ప –ఊర్మిళాదేవి నిద్రాలూ ,రుక్మణీ కళ్యాణాలు –వినిపించే అవకాశం లేని చోట మేగజైన్లేకాదు –దినపత్రికలూ కలికానికి కూడా  కనీ పించని ఇంట ‘’పుట్టిన తనకు పుస్తక పఠనం పిచ్చి ఎందుకు ఎలా పట్టిందో !అని ఆశ్చర్యపోయారు వీర్రాజు గారు .అర్ధణాకి అణాకి పిల్లల పుస్తకాలు కొని మిత్రులంతా వంతులవారీగా చదివే వారట .ఇక్కడే ‘’నా భవిష్యత్ సాహిత్య జీవితానికి –తోలి బీజంఇలా   పడి ఉండచ్చు ‘’అని ఊహించారు .

వేసవి తీవ్రతను చెబుతూ ‘’చెమటలో తడిసి ముద్దయిన పగటిని –గోదారి గట్టున రైలింగ్స్ మీద ఆర బెట్టుకోవ టానికి –పనిగట్టుకు వచ్చే –వేలాది ఊరి జనానికి –గోదావరి –విసన కర్ర అయ్యేది ‘అద్భుత భావ చిత్రమిది .’’చల్లని చూపుల్తో స్వాగతం పలికే స్నేహ మూర్తి అయింది  ‘’అని గోదావరిమాతకు క్రుతజ్ఞాతాంజలి పట్టారు కవిత్వం తో .సూర్యాస్తమయం ఆయనకు ఎలా ఉందొ తెలుసా?’’కొవ్వూరు  కొబ్బరి తోటల గూట్లోకి –చల్లగా సూర్యుడు దూరి తలుపేసుకోన్నట్లు ‘’ఉంది వేసవి గోదావరి వర్షాకాల గోదారి ఎలా కన్పించాయి వీర్రాజుగారికి ?’’వేసవిలో మన్ను తిన్న జెర్రి గొడ్డైన గోదావరి –వర్షాకాలం వచ్చేసరికి –కోడె తాచై బుసలుకోట్టేది ‘’వరద గోదారి భీభత్సాన్ని వర్ణిస్తూ ‘’గట్లని ఢీకొని –మట్టిని కరగించుకొని –యెగిరి పడుతూ –సుళ్ళు తిరుగుతూ –కూకటి వేళ్ళతో కూల్చిన చెట్లని –జుత్తట్టుకొని ఈడ్చుకు పోతోంది .‘మనుషుల శవాల్ని సైతం –సాగర శ్మశానానికి మోసుకుపోయే’’శవ వాహికగా కనిపించింది .చూడ వచ్చిన జనం తో తానూ ‘’గట్టున ప్రతిష్టించిన రాతి బొమ్మ ‘’అయ్యేవాడట .’’తాటేత్తు నీటిలో మునిగి-కలప దుంగలు నీటి వరవడికి –ఇళ్ళమీద విరుచుకు పడ్డప్పుడు –‘’విలాసాలు ‘’లేని దుంగలు వీదిజనాల పాలై –నాన్న వ్యాపారం గంగ పాలైంది ‘’అని మొత్తు కొన్నారు .పెదమామయ్య  తన తండ్రికి డబ్బిచ్చి కిరాణా కొట్టు పెట్టిస్తే  ఆరు నెలల్లో మూతపడింది .గోదావరి వరద మహాత్యం తో  కుటుంబం  ఆర్ధికం గా చితికి పోయింది .వెన్ను విరిగిపోయింది

బాల్యం లో ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట చూసి భావ కవిత్వం మనసులో పొంగి ‘’నీలం రంగు పులుముకొన్న నీలాకాశం –పై నించి కిందికి దిగి వచ్చి –ఆకాశమూ భూమీ ఒకటై –కళ్ళ ముందంతా –ఒకే రంగు పరచుకొని –కళ్ళల్లో ప్రతిఫలించిన నీలం రంగుకి –మా కళ్ళే నీలాలై మెరిసిపోయాయి ‘’మరో కృష్ణ శాస్త్రి మనకిక్కడ దర్శన మిస్తాడు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -4-2-15- ఉయ్యూరు

కృష్ణాజిల్లా ఉయ్యూరు లో వేచేసిన శ్రీ సోమేశ్వర స్వామి ఆలయంలో సోమవారం నాడు అయ్యా వారలకు శాంతి కల్యాణ మహోత్సవం, మంగళవారం నాడు శ్రీ వీరభద్ర పళ్ళెం కార్యక్రమాన్ని భక్తి శ్రధలతో పురోహితులు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి నగర పంచాయితీ చైర్మెన్ శ్రీ జంపాన పూర్ణ చంద్రరావు , నూకల సాంబశివరావు, మేడి శెట్టి మస్తాన్ సహకారంతో గూడూరు సత్యనారాయణ కుందుర్తి సత్యనారాయణ మూర్తి, నగర ప్రముఖులు పాల్గొన్నారు.

కెసిఆర్ ఓ పిచ్చి తుగ్లక్..!

మహబూబాబాద్, ఫిబ్రవరి 3: తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖర్‌రావు వైఖరి పిచ్చి తుగ్లక్‌లా ఉందని.. త్వరలోనే ఆయన పిచ్చాసుపత్రికి వెళ్ల్లే రోజులు వస్తాయని అసెంబ్లీలో తెలుగుదేశం పార్టీ ఫ్ల్లోర్ లీడర్ ఎర్రబెల్లి దయాకర్‌రావు తీవ్రంగా విమర్శించారు. వరంగల్ జిల్లా మానుకోటలో మంగళవారం ఏర్పాటు చేసిన పార్టీ నియోజకవర్గ విస్తృత స్థాయి కార్యకర్తల సమావేశంలో ఆయన మాట్లాడుతూ… కేవలం మాటల గారడీతో.. తెలంగా ణ ఉద్యమ సెంటిమెంట్ బలంతో అధికారంలోకి వచ్చిన కెసిఆర్ ఇప్పటికీ పిట్టలదొర మాటలు విడవడంలేదన్నారు. హైదరాబాద్‌ను సింగపూర్ చేస్తా, వరంగల్‌ను లండన్ చేస్తా.. హుసేన్‌సాగర్‌ను సముద్రం చేస్తానంటూ ఇష్టమొచ్చినట్లు మాటలు చెప్పడమేతప్ప చేసిన పని ఒక్కటి కూడా లేదన్నారు. బలమైన కార్యకర్తలు, అంకితభావం ఉన్న నాయకులు ఉన్న తెలుగుదేశంతోనే తన పార్టీకి ప్రమాదం అనే ఆలోచనతోనే కెసిఆర్ టిడిపిని టార్గెట్ చేసుకుని రాజకీయాలు చేస్తున్నారని ఎర్రబెల్లి అన్నారు. తెలుగుదేశం పార్టీ పైన విమర్శలు చేస్తున్న కెసిఆర్, మంత్రు లు కడియం శ్రీహరి, చందులాల్ వంటి నాయకులు రాజకీయంగా ఎక్కడ పుట్టారో మరిచిపోవద్దన్నారు. బజారుల్లో అడ్రస్ కూడా లేకుండా తిరుగుతున్న వ్యక్తులకు పచ్చ చొక్కాలు తొడిగి.. అధికారం ప్రసాదించి.. సమాజంలో నిలబెట్టిన తల్లిలాంటి పార్టీ తెలుగుదేశం అని మరిచిపోవద్దన్నారు.
కరెంట్ ఇవ్వడానికి
చంద్రబాబు సిద్ధమే…
కెసిఆర్ ముందుచూపు లేని ముఖ్యమంత్రి అని, ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే ఇంత చిల్లర ముఖ్యమంత్రిని తానెప్పుడు చూడలేదన్నారు. తెలంగాణ ప్రజలు విద్యుత్ కోతల మూలంగా ప్రాణాలు కోల్పోతుంటే అప్పుడు హడావిడిగా లేచిన కెసిఆర్ పరుగున ఛత్తీస్‌గఢ్ వెళ్లారని, కరెంట్ ఇవ్వడానికి కాలం పడుతుందని అక్కడ చెప్పడంతో తిరుగుముఖం పట్టారని ఎర్రబెల్లి ఎద్దేవా చేశారు. ఇప్పటికైనా అడిగితే తెలంగాణకు విద్యుత్ ఇవ్వడానికి చంద్రబాబు సిద్దంగా ఉన్నారని, కానీ కెసిఆర్ అడగడం లేదన్నారు. మానుకోటను జిల్లా కేంద్రం చేయాల్పిందేనని, మాట ఇచ్చిన కెసిఆర్ మరిచిపోవాలని చూస్తే టిడిపి తరపున ఉద్యమాలు తప్పవని హెచ్చరించారు.
నియోజకవర్గ పార్టీ ఇన్‌చార్జి బాలుచౌహాన్ అధ్యక్షతన జరిగిన ఈ సమావేశంలో పార్లమెంట్ సభ్యుడు గరికపాటి మోహన్‌రావు, పార్లమెంట్ పార్టీ ఇన్‌చార్జి మోహన్‌లాల్, మాజీ ఎమ్మెల్యేలు వేంనరేందర్‌రెడ్డి, సీతక్క, పార్టీ నాయకులు గండ్ర సత్యనారాయణ, ఈగ మల్లేశం, భూపతి మల్లయ్య, సునిత, సంజీవరెడ్డి, రాంచందర్‌రావు, ఎడ్ల రమేష్, తెళ్ళ శ్రీనివాస్, మార్నెని రఘు తదితరులు పాల్గొన్నారు.

చిత్రం… సమావేశంలో మాట్లాడుతున్న టిడిపి ఫ్ల్లోర్‌లీడర్ ఎర్రబెల్లి దయాకర్‌రావు

చక్కని పద్యాల సాహిత్యపు ముచ్చట్లు

• – శ్రీపతి పండితారాధ్యుల పార్వతీశం
• 31/01/2015

TAGS:

‘పద్య కథాపరిమళము’- -డా.కపిలవాయి
లింగమూర్తి;
వాణీ ప్రచురణలు,
నాగర్‌కర్నూలు, పుటలు: 100; వెల: 70రూ./-;
ప్రతులకు: 1) కపిలవాయి సంధ్య అశోక్
ఇంటి నెం.17-110, వాణీసదనం, విద్యానగర్ కాలనీ, నాగర్‌కర్నూలు- 509 209
2) అన్ని విశాలాంధ్ర పుస్తక కేంద్రాలు

విస్తృత అధ్యయన- రచనలలో తలపండిన డాక్టర్ కపిలవాయి లింగమూర్తిగారి ఇటీవలి రచన ‘పద్యకథా పరిమళము’. ఇది ఒక ‘చల్లని పిల్లతెమ్మెర.’
ఇందులో నన్నయ, తిక్కన, శ్రీనాథుడు, పోతన మొదలైన కవుల కొన్ని ప్రసిద్ధ పద్య సందర్భాల ముచ్చట్లు, ప్రఖ్యాత సంస్కృత కవులైన భారవి, బిల్హణుల వృత్తాంతాలు, నాల్గణాల శ్లోకం అనే ఒక చమత్కార కథానిక – ఇలాంటివన్నీ కలిపి మొత్తం పదహారు అంశాలున్నాయి. దేనికవి చాలా పొందికగా సరళమైన భాషా వాక్యవిన్యాసంతో ఒప్పారింది.
‘‘తూర్ణమానీయతాం చూర్ణం పూర్ణ చంద్రనిభాననే! (ఓ పూర్ణచంద్ర వదనా! త్వరగా ఇంత సున్నం తీసుకురా)’’అనే సంస్కృత వాక్యంలో మూడు ‘ణ’లు ఉన్నాయి. కానీ ‘‘పర్ణాని స్వర్ణ వర్ణాని కర్ణాంతాయతలోచనే! (నిడుద కన్నుల దానా! బంగారు రంగు తమలపాకులు నాలుగు తెచ్చిపెట్టు’’ అనే వాక్యంలో నాలుగు ‘ణ’లు ఉన్నాయి. ‘ణ’ను తెలుగు పిల్లలు ‘అణా’అంటారు. రెండో సంస్కృత వాక్యంలో ఈ ‘అణా’లు నాలుగు ఉన్నాయి. కనుక ఆ వాక్యం అన్నదానికే ఎక్కువ విలువ, ప్రాధాన్యం దక్కాయి అనే చమత్కార భావ పూర్వక కథ బాగుంది.
భారవి, బిల్హణుల కథలను చాలా చక్కగా ఉత్కంఠ భరితంగాను, రసవత్తరంగాను రాశారు రచయిత. సాహిత్యం అంటే హితం కూర్చేది, మేలు చేసేది; సాహితీపరుడు ఒక ముని, ఒక యోగిలాంటివాడు అని తెలియజెప్పే వస్త్ధ్వునితో భారవి కథను చెప్పటంలోని కథన శిల్పం అనల్పం.
రమణులకు వన దశలో వక్షమ క్రింది నడుము సన్నబడిపోవటం అనే లలిత సుందర శారీరక పరిణామాన్ని పెద్దనాదుల వంటి ఆస్థాన విద్వాంసుల మధ్య తనలాంటి పేరులేని పెద్దయ్య నిలవలేడు (ఆశ్రయం దొరకదు)అనే బాధాకర అనుభవీయతకు ఉపమానంగా చెప్పటంలో సంకుసాల నృసింహకవి యొక్క ధ్వని ప్రధాన రీతిని, వ్యంగ్య వైభవ సహిత భావగాంభీర్య, సాదృశ్యాలను సుందరంగా ఆవిష్కరించారు లింగమూర్తిగారు. విషాదాన్ని కూడా శృంగారోపమానంతో చెప్పటం సంకుసాల కవి ప్రతిభకు దర్పణంగా చూపారు కపిలవాయి వారు.
నన్నయగారి భారతం మానవ నాయకం కనుక అది రాజాంకితం చేయనగును. కానీ భాగవత కథానాయకుడు నారాయణుడు కనుక దానిని మానవ మాత్రునికి అంకితం ఇవ్వలేను అంటూ పోతన తలపోసినట్లు ఆ మహాకవి అంతరంగాన్ని చాలా అర్థవంతంగా విశదీకరించారు.
‘‘రసికులైనవారు రమణులకు ఒకింత వంగియుండుట ధర్మవర్తనము- నారివైపుకు విల్లు వంగదా?’’ అంటూ ‘్ధర్మ’పదానికి, ‘నారి’ శబ్దానికీ ఉన్న ధనుస్సు, స్ర్తిఅనే అర్థాలతో అక్కడి శే్లషను వివరించటం మనోహరం.
‘పోతన రాసిన భాగవతంలోని గజేంద్రుడు పూర్వజన్మలో ఒక రాజు. కానీ, మనం ఈ జన్మలోనే గజేంద్రులం. గజం అంటే మదించి ఉండేది అని వ్యుత్పత్తి. కుల మదం, ధన మదం, విద్యామదం, రూప మదం, వన వదం- ఇలా అనేక మదాలతో ఉన్నాం’ అంటూ ప్రస్తుత సమాజం మీద ఒక చుఱక గూడా వేశారు.
చారిత్రక ప్రామాణికత, వాస్తవికతల తర్కాన్ని కొంచెంసేపు పక్కనబెట్టి, ఒక సాహిత్యపు పేరంటంలో కూర్చున్నాము అనే భావనతో చదివి ఆనందింపదగిన పుస్తకం ఇది.
సాహిత్య కథానికలు అల్లటానికి సాధనచేసే వాళ్ళకు ఈ పుస్తకం ఒక స్ఫూర్తిని, ఊపును, ఉత్సాహాన్ని, ఉత్ప్రేరణను ఇస్తుంది.

సరసభారతి -సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ –ఉయ్యూరు

భావకవిత్వ మేస్త్రి –కృష్ణ శాస్త్రిగారి  35వ వర్ధంతి సభ

75 వ సమావేశం –ఆహ్వానం

‘’భావకవిత్వానికి మేస్త్రి -ఆంధ్రా షెల్లీ’’  స్వర్గీయ దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి  గారి  వర్ధంతి సందర్భం గా విద్యార్ధులకు కృష్ణ శాస్త్రి గారి జీవితం ,కవిత్వం, రచనలు ,పాటలపై అవగాహన కల్పించటానికి ఉయ్యూరు కాకాని వెంకట రత్నం కాలనీ లో ఉన్న అమరవాణీ హైస్కూల్ లో 25-2-15 బుధవారం ఉదయం 10 గం.లకు సరసభారతి ,స్థానిక అమరవాణీ హైస్కూల్ సంయుక్తం గా సభ నిర్వహిస్తున్నాము .

.శ్రీమతి కావూరి సత్యవతి –(రిటైర్డ్ ప్రదానోపాధ్యాయురాలు ,తెలుగు పండిట్, కవి  విమర్శకురాలు-విజయవాడ) )మరియు శ్రీమతి మందరపు హైమవతి –(తెలుగు ఉపాధ్యాయురాలు ,కవి విమర్శకులు –విజయ వాడ )ఆత్మీయ అతిధులుగా విచ్చేసి కృష్ణ శాస్త్రి గారి సాహిత్యం ,జీవితం పై ప్రసంగిస్తారు .

కృష్ణ శాస్త్రి గారి జాతీయ గీతం –‘’జయ జయ ప్రియ భారత జనయిత్రీ దివ్య ధాత్రి ‘ పాట గానం  ,కృష్ణ శాస్త్రి గారి జీవితం పై వ్యాస రచన  ,కృష్ణశాస్త్రి గారి కవిత్వం పై వక్తృత్వం పోటీలలో విజేతలైన విద్యార్ధులకు బహుమతి ప్రదానం జరుగుతుంది .

సాహిత్యాభిమానులు విచ్చేసి జయప్రదం చేయ ప్రార్ధన .

పి .నాగ రాజు                                                              గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

ప్రిన్సిపాల్ –అమరవాణీ హైస్కూల్                                     సరసభారతి అధ్యక్షులు

నిర్వహణ సహకారం –శ్రీమతి మాదిరాజు శివలక్ష్మి-సరసభారతి కార్య దర్శి

గబ్బట  వెంకట రమణ -కోశాధికారి

తెలుగులో మాట్లాడటం మన జన్మ హక్కు

విజయవాడ ఎయిర్ పోర్ట్ లో నవ్యాంధ్ర టెర్మినల్ మోడల్

పడుగు పేకల మధ్య ‘’వీర్రాజు గారి’’ జీవితం-1

ప్రముఖ చిత్రకారులు ,కవి, నవలా, కదా రచయిత సమాచార శాఖోద్యోగి,ఆంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కార గ్రహీత శ్రీ శీలా వీర్రాజుగారికి  శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ గారు ఏర్పరచి సరసభారతిద్వారా మూడు నెలల క్రితం 21-9-14 బందరులో  అందజేసిన’’ బాపు –రమణ ల స్మారక పురస్కారం ‘’ప్రదానంచేసిన  రోజున రెండో సారి సన్నిహితం గా చూసి మాట్లాడే అవకాశం లభించింది .ఆనాడు ఆ దంపతులు ఇచ్చిన ‘’పడుగు పేకల మధ్య జీవితం ‘’అనే పుస్తకం  నాలుగు రోజుల క్రితమే చదివే వీలు కలిగి చదివి ముగ్దుడినయ్యా . అది  బాల్యం నుండి వివాహం దాకా వీర్రాజుగారి జీవిత చరిత్ర .దీర్ఘ కవిత .ఇందులో ఆయన కన్నీళ్లు కస్టాలు సుఖాలు దుఖాలు స్నేహాలు మానాలు అవమానాలు పురస్కారాలు ప్రోత్సాహాలు ,ఎక్కిన శిఖరాలు పడదోసిన అంశాలు అన్నీ పడుగూ పేకల్లా అల్లి రాసిన మనోహర కవిత .అన్నీ యదార్ధ సంఘటనలే .ప్రతి పదం శిల్పమే .ప్రతి వాక్యం చిత్రమే .ప్రతి పేజీ అనుభవానికి అద్దమే.నాకు ఏంతో నచ్చి మీలో ఎక్కువమంది చదివి ఉండరనే ఉద్దేశ్యం తో మీకు అందులోని స్వారస్యాన్ని అందజేయాలని  రాస్తున్న నా చాపల్యం ఇది .ఎక్కువగా వీర్రాజుగారి  మాటలనే ఉటంకిస్తూ ఆసొగసును అనుభవైక వేద్యం చేస్తున్నా .

తన పుట్టిన నేపధ్యాన్ని ముందుగా చెబుతూ రెండో ప్రపంచ యుద్ధం మరో  అయిదు  రోజుల్లో భూమిని ఆకాశాన్నీ ఏకం చేసే భయం తో విరుచుకు పడే ముందు రాజమండ్రి లో ‘’ఆసుకండేల పరుగులకీ –రాట్నం చక్రాల తిరుగుళ్ళకీ మధ్య నేత మగ్గాల రాత్రిం బవళ్ళ కదలికలకీ నిలయమైన ఓ చిరుగుల చేనేత పేటలో –హరికేన్  లాంతరు వెలుగులో’’ పుట్టానన్నారు .అప్పుడు ఆ వెలుతురూ ఇన్ని రంగుల్ని దాచిందని ,ఇంత అందం భూమ్మీద పరచుకుని ఉందని తెలీదట .ప్రతి శబ్దం లో సంగీతం ఒదిగిఉన్దని తెలీదు .అటక దూలానికి కట్టిన ఉయ్యాలలో ఊగానని ,అప్పుడే తొలిసారి సంగీతం విన్నాననీ ,నాన్న బుజం పై పడుకొని మొదటిసారి రంగుల ప్రపంచాన్ని చూశారు .మేనత్త చంకనేసుకొని తిప్పినప్పుడు ప్రపంచ అందాలు చూశారు .అన్నప్రాసనప్పుడు ఇష్టమైన పుస్తకాన్నే పట్టుకొన్నారు ‘’.ఊహ  వచ్చాక బాల్యం రెక్కల గుర్రమైంది . వేళ్ళ సందుల్లోంచి జారిపోయి కాలం వెంట పరుగిడింది ‘’.

‘’ఉత్తరాంధ్రలో విజీనగరం’’నగరం అవతల నిత్యం నిద్రపోయే ‘’జామి ‘’కుగ్రామం నుండి వీరి పెద్దలు పందొమ్మిదో శతాబ్దం లో పాతిక చేనేత కుటుంబాలతో  వలస వచ్చి రాజమండ్రి చేరి ‘’జాన్ దొర ‘’దయతో ఊరవతల ఊసర క్షేత్రం లో ఇల్లుకట్టుకొని కృతజ్ఞతగా ‘’జామ్ పేట ‘’అని ఎరుపెట్టుకొన్నారు ఆ ప్రాంతాన్ని .కులవృత్తి అయిన నేతను పక్కకు పెట్టి తాతలు వ్యవసాయం చేసి కూడబెట్టిన దాన్ని తండ్రులు హారతి కర్పూరం చేశారు .’’నేను అడుగు పెట్టేసరికి పూర్నానుస్వారమైంది ‘’అని గోడు వెళ్ళ బోశారు .కాకిపిల్ల కాకి కి ముద్దు అయినట్లు ఎవరిబాల్యం వారికి ముద్దే కదా .ముచ్చటేకదా ‘’బాల్యం అంటే జ్ఞాపకాల పొరల మధ్య దాచుకొన్న నెమలి కన్ను ‘’అన్నారు .అది చైతన్యం తో మెరుపు జలతారై తనను అలరిస్తూనే ఉందనిసంబరపడ్డారు .గోదారి తనకు పరుగు నేర్పిందట .ఏపని చెప్పినా పరిగెత్తుకు వెళ్లి చేసేయ్యటం ,రివర్స్ గేర్ లో వెనక్కి పరుగు పరుగున రావటం అలవాటై స్కూలు పరుగుపందాల్లో బహుమతులకు తోడ్పడింది .మన బాల్యమూ ఇలానే గడిచింది .రాళ్ళు తగిలి తూలిపడి మోకాలి చిప్పలు డొక్కు పోయాయి ఎన్నో సార్లు .ఆ మచ్చలు లు నేటికీ సాక్ష్యాలు .అక్షరాభ్యాసం నాడు ఆర్భాటం గా రిక్షాలో ఊరేగి స్కూల్ కు వెళ్ళారు. అది తమకు తలకు మించిన ఖర్చే అయినా ‘’చదువుకొని ఆఫీసరై కడుపులో చల్ల కదల కుండా తమని కూచో బెట్టి ఉద్ధరించి ఊళ్లేలుతాడని ‘’ తండ్రి  అంతటిఖర్చు చేశారట .కాని ఆనాడు ‘’చదువూ అర్హతా ఉన్నా ,ప్రమోషన్ లకు సవా లక్ష అడ్డంకులు ఉంటాయని –ఇతరేతర అర్హతలతో ఈజీగా నిచ్చేన్లేక్కి పోవచ్చని ‘’ఆ నాడు తన తండ్రికి తెలీదన్నారు .’’తమ ‘’బంగారు కొండ ‘’ఎంజీవోగా చేరి ఎంజీవోగానే పదవీ విరమణ చెయ్యాల్సి వస్తుందని సత్తెకాలపు మనిషి పాపం !నాన్నకి తెలీదు ‘’అన్నారు .

‘’యుద్ధాన్ని రెక్కల మీద మోసుకు పోతున్న విమానాల్ని చూసి –కళ్ళల్లో కాంతి మలగి –‘’భయం తో మాటిమాటికీ ఆకాశాన్ని చూసే పెద్దల ను చూసిన తనలాంటి పిల్లలకు ఆశ్చర్యమే .వారి ఆందోళనలు వీరికి తెలీని విషయాలు .ఎప్పుడూ చూడని ‘’లోహ పక్షులు ‘’ఈ అక్కు పక్షుల అక్షులకు వినోదం .’’కోడి గుడ్డు బుడ్డి  కిరసనాయిలు దీపం వెలుగులోనే కునికిపాట్లు పడుతూ సాగింది ‘’ఆయన చదువు .ఆనాటి మనకూ అంతేగా .ఇంట్లో హరికేను లాంతర్ ఉన్నా ‘’అది కిరసనాయిలు తాగు బోతు’’అని దాన్ని వెలిగించేవారు కాదు .పెద్దాబాల శిక్షతో వేసిన చదువు పునాది బలంగానే పడిందట .

‘’జన్మన్ సిల్వర్ పాత్రల పోతలతో ,శ్రమ జీవుల చెమట పూతలతో  ఎప్పుడూ హడావిడిగా ఉండే బస్తీలో ‘’నిదానం గా చదువుల ప్రస్తానం సాగింది .రామమూర్తి మేస్టారికి అర్ధో రూపాయో నెలసరి జీతం తో అక్షరాభ్యాసం ఆరంభమై నాలుగులో ప్రైవేటు చదువు మొదలై టైం మిగిలితే బొమ్మలేయించేవారు మేష్టారు. అప్పుడే ‘’ఎదుట ఉన్న మునిసిపాలిటీ వీధి లాంతర్ని చూసి అప్పుడే ఆకాశం లో ఎగిరిన విమానాన్ని గుర్తించి ఆ రెంటి మధ్యా ఒక ఇల్లు సృష్టించి ‘’పంతులుగారికి చూపి మెప్పుపొంది అరచేతిలో ‘’శ్రీ మార్కు ‘’పడటం అంబరాన్ని అంటే సంబరాన్ని కల్గించి అ పలకను పదిలంగా ఇంటికట్టుకెళ్ళిఅమ్మానాన్న మేనత్త ల అభినందన చూపుకు పులకించారు .పెదనాన్న చేతిలో పెట్టిన ‘’ప్రైజ్ మనీ అణాకాసు ‘’కు మురిసిపోయారు.ఆయన   రంగు పెన్సిళ్ళు రెండు  కొనిచ్చిన ప్రోత్సాహం తో బొమ్మలపై విజ్రుమ్భించారు .అప్పుడే తెలిసిందట ‘’నాచేతిలో బొమ్మల గీత ఉన్దని ,ఓపిగ్గా కూచుని వేస్తె పొందిగ్గా రేఖలు కుదురుతాయని ,చక్కగా బొమ్మలు  వేయ గలను ‘’అని .చిన్న ప్రోత్సాహం ఎంతటి బలీయమైన ఆలోచనకు పునాది అయిందో తెలుస్తున్దిమనకి .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -2-2-15- ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -6

ఆధునిక సంగీత సృష్టికర్త –రిచార్డ్ వాగ్నర్ -4(చివరి భాగం )

ఇంత చేసినా వాగ్నర్ సంగీతం ‘’కళకు  ,సౌందర్యానికి వ్యతిరేకమే కాక కామన్ సెన్స్ కు కూడా వ్యతిరేకమే ‘’అన్నారు విమర్శకులు .’’టాన్ హీసర్ ‘’కు కూర్చిన సంగీతం అంతా రణగొణ ద్వనియే’’అందిలండన్  టై మ్స్ పత్రిక .’’ట్రిస్టాన్ కు చేసిన సంగీతం ‘’ఒక బాంబు పేలి సంగీత స్వరరాగాలను విచ్చిన్నం చేసి నట్లుంది ‘’అన్నది .జర్మన్ విమర్శకుడు ఇంకొంచెం ముందుకు వెళ్లి వాగ్నర్ సమకూర్చినది ఏదీ మిగలదు నిలవదు అని ఖచ్చితం గా చెప్పాడు .చార్లటాన్’’హంబగ్ ‘’-కౌంటర్ పాయింట్ ను విషపూరితం చేశాడు –సంగీత విద్యా మూర్ఖుడు, శత్రువు ‘’అని శాపనార్ధాలు పెట్టాడు .’’ఇంపు సోంపు పిచ్చి చేష్టలకు బలైనాయి ‘’అన్నాడొక ప్రబుద్ధుడు .వాగ్నర్ కు సంగీత వరస కట్టటం రాదనీ  ,అతనిలో హాస్య ప్రియత్వం లేదని ,అణకువ అసలే ఉండదని ,ప్రతిదాని లోను రూపాన్ని రూప  శూన్యం లోకి లాక్కేళ్ళాడని ,అతనిదంతా పెద్ద మోత తప్ప చెవులకు  ఇంపైనది ఏదీ లేదన్నాడు బెక్ మేసర్ .’’it could be cruel to judge such trash by any known literary standard ‘’అని ‘’విమర్శ కుండ ‘’పగల కొట్టాడు స్టాతాన్ .

వాగ్నర్ భార్య హార్ట్ అటాక్ తో  చనిపోయింది .పెళ్ళాడిన కోసిమా ఇతనికి ముగ్గురు పిల్లని కనిపెట్టింది .కోసిమాలో ప్రేమ ఆపేక్ష కనిపించాయి .ఆమె ఆరాధనకు మురిసిపోయాడు. పిల్లలకు తన సంగీత పాత్రల పేర్లు –ఐసాల్ద్ ,ఈవా ,సీగ్  ఫ్రీడ్ అని పెట్టుకొన్నాడు  . అనూహ్యం గా వాగ్నర్ కు కొండంత అండగా నిలబడ్డాడు ప్రఖ్యాత ఫిలాసఫర్ ‘’Friedrich Neitzsche ‘’‘’ ‘’వాగ్నర్ విశ్వాన్ని అతి సూక్షం గా చేశాడు ‘’అని కీర్తించాడు .ఈ ఇద్దరి మధ్య అపూర్వ ఆకర్షణ ఏర్పడింది .నీషే క్రిష్టియానిటికి వ్యతిరేకం గా ఉన్నాడు .వాగ్నర్ కూడా అలాగే చేశాడని భావించాడు .వాగ్నర్ సంగీతం ప్రజలకు తీయని మత్తు మందు అని సంస్కృతికి ద్రోహం చేస్తున్నదని ,మత్తు మందు తో మభ్య పెడుతున్నాడని దియేటర్ యజమాలు గోల పెట్టారు ..

ఇంతటి వ్యతిరేక పరిస్తితులలో వాగ్నర్ కు విజయాలు నెమ్మదిగా చేరువైనాయి .జర్మనీ లో ఇమ్పీరియలిజం వ్యాపించింది .తమ గడ్డపై జన్మించిన వాడిని గౌరవించాలన్న బలమైన కోరిక ఏర్పడి అతని ప్రదర్శనలు బ్రహ్మ రధం పట్టటం ప్రారంభించారు .59వ ఏట ‘’బే రూత్ ఫెస్ట్ ఫీలస్ ‘’ కు సంకు స్థాపన చేశాడు .అరవై మూడవ ఏట బేరూత్ ఉత్సవాలు ఘనం గా నిర్వహింప బడ్డాయి .ఇద్దరు చక్ర వర్తులు, ఒక రాజు కొందరు ఉన్నతాధికారుల  సమక్షం లో రింగ్ సర్కిల్(దిరింగ్ ఆఫ్ దినీబే లంగ్స్ ‘’ ప్రదర్శించాడు  . ఇది అత్యంత విజయవంతం అయింది .అయినా అప్పుల్లో మునిగి ,తీర్చటానికి  కచేరీలకోసం దేశాటన చేశాడు .అప్పటికే జీవితం లో ఆసిపోయాడు .కాని మత ఉత్సవానికి సరిపడా ఆలోచనలతో ‘పార్సీ ఫాల్ ‘’చేయాలని బుర్రనిండా ఆలోచనలతో ఉన్నాడు .

పర్సిఫాల్ ఉపోద్ఘాతం ను ప్రదర్శించే టప్పుడు వాగ్నర్ వయసు అరవై అయిదు .నరాల వ్యాధి వచ్చింది .గుండె జబ్బు చోటు చేసుకొన్నది .దద్దుర్లు వచ్చాయి ఒళ్ళంతా .ఇటలీ లోని ప్రశాంత చల్లని వాతావరణం లో ఉండాలని వెళ్ళాడు ముందు నేపుల్స్ చేరి తర్వాత పలేర్మో వెళ్లి అక్కడ పార్సిఫాల్ సంగీతం పూర్తీ చేశాడు .అక్కాడ హార్ట్ ఏటాకులు వచ్చి మళ్ళీ జర్మనీ వచ్చేశాడు .ఉండలేక వెనిస్ వెళ్ళాడు .అక్కడ వెండ్రామిని పాలెస్ లో ‘’సింఫనీ ఇన్ సి ‘’మీద పని చేసి ‘’ఆన్ ది ఫెమినైన్ ఇన్ హ్యూమన్ నేచర్ ‘’పై ఒక కరపత్రం రాశాడు .తీవ్రమైన పని ఒత్తిడిలో ఉండగా చివరిసారిగా గుండెపోటు వచ్చి 13-2-1883 న వాగ్నర్ 70 వ ఏట మరణించాడు .అతని నోటి వెంట వచ్చిన చివరిమాటలు ‘’’’లీబ్ –ట్రాజిక్ ‘’ అంటే ప్రేమ- విషాదం ‘’అనే మాటలు .ఈ రెండే అతని జీవితం లో పెనవేసుకొన్న విషయాలు

వాగ్నర్ లోని రచయితను అతనిలోని సంగీతాన్ని వివిడిగా చూడలేము .’’the poet is a poor second best ‘’అన్నారు అందుకే .పురాతన ఉత్తర గాధా కవిత్వాన్నిఎంచుకొని ,స్కోపెంహార్ ఫాటలిజం అంటే విదిబలీయం ,జరిగేది జరక్క మానదు అనేదాన్ని కలిపాడు .అతని సంగీతాన్ని ‘’instinctive antipathy ‘ అన్నారు అతనికవిత్వం లో మార్మికత  ఎక్కువై ప్రజలకు సన్నిహితం కాలేక పోయిందన్నారు .కొన్ని సందర్భాలలో జర్మన్ ఫిలాసఫర్ కవి’’ గోదే ‘’ను కూడా మించి ముందుకు వెళ్ళాడు .కాని అతని సంగీతం ప్రపంచాన్ని ముంచేసింది .ముఖ్యం గా ఒపేరా సంగీతానికి కొత్త ద్వారాలు తెరిచాడు .అంతకు పూర్వం ఎన్నడూ లేని మహోన్నత వైభవాన్ని సాధించి దిగ్భ్రాంతి కల్గించాడు .తరువాతి వారు మొదట్లో అతని శైలిని కాదనుకొన్నా అంతకు మించి ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు వేయలేక పోయారు .వాగ్నర్ స్టైల్ కు ఉన్న శక్తి అమోఘం .ఆర్కేస్త్రాకు ఉన్న వనరులనన్నిటినీ విస్తృత పరచాడు .సృజనాత్మక కళకు ప్రాదాన్యమిచ్చాడు .మానసికం గా గుండేలోతుల్ని స్పృశించింది వాగ్నర్ సంగీతం .కొత్త సంగీత రూపాన్ని ఆవిష్కరించి సంగీతానికి అర్కేస్ట్రాకు ప్రాధాన్యత తెచ్చి మార్గ దర్శి అనిపించుకొన్నాడు .’’The establishment of ‘’’.a new musical form ,the invention of a vast musical language ,and the total splendor of his achievement have the assurance of timelessness ‘’అలాంటి కాలాతీత సంగీతాన్ని అందించి చిరస్మరణీయుడైనాడు రిచార్డ్ వాగ్నర్ .

వాగ్నర్ మధుర శ్రావ్య సౌష్టవ  సమ్మేళనాన్ని  సాధించాడు సంగీతం లో .సాంప్రదాయక ధ్వని వాచ్యాల పరిధులను విస్తరింప జేశాడు .తాళానికి స్వరానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చాడు .వాటి ఉనికికి కొత్త అర్ధాలు వెతికి ప్రదర్శించాడు .ఇదే ఇరవై వ శతాబ్దపు ‘’ఎటోనాలిటీ’’అయింది అంటే సంప్రదాయ స్వరాలకు మంగళం పాడి స్వర రాహిత్యానికి పట్టాభిషేకం చేశాడన్నమాట .అందుకే ఆధునిక పాశ్చాత్య సంగీతానికి వాగ్నర్ జనకుడు  అని,అతని  ట్రీస్టాన్న్ ‘’లో దీన్ని సృష్టించాడని అన్నారు .అందుకని దీన్ని ‘’త్రీస్టాన్ కార్డ్ ‘’అన్నారు .అంటే’’ త్రీస్టాన్ శృతి అన్నమాట .

వాగ్నర్ కచేరీల నిర్వహణలో  అభ్యాసం లో ప్రదర్శనలో ఉత్తమ విలువలతో కూడిన సిద్ధాంతాలను జోడించి ఆదర్శం గా నిలిచాడు .సంగీత సమ్మేళనం తో ఒక అపూర్వమైన అభిరుచిని ఆనందాన్ని మానసిక తృప్తిని ,పరిధికి మించిన అలౌకిక ఆనందాన్ని కల్గించాడు .అతనంటే ఇష్టపడని వాళ్ళే అతని ప్రతిభకు జోహార్లు పలికి అంతకంటే ఇంక ఏమీ లేదని చెంపలేసుకొన్నారు జర్మన్ బ్యాండ్ రామేస్తీన్ ఎలెక్ట్రానిక్ కంపోజర్ క్లాస్ శుజ్ మొదలైన వారందరూ వాగ్నర్ ను అనుసరించిన వారే .

[Wagner’s] protean abundance meant that he could inspire the use of literary motif in many a novel employing interior monologue; … the Symbolists saw him as a mystic hierophant; the Decadents found many a frisson in his work.

వాగ్నర్ సంగీత ప్రభావం 20 21 శతాబ్దపు సినిమా పై విపరీతం .హిట్లర్ స్వయం గా వాగ్నర్ కచేరీలకు హాజరై అందాన్ని అనుభవించేవాడు .తానుకోరుకొంటున్న జర్మనీని వాగ్నర్ సంగీతం లో సృస్తిస్తున్నాడని మెచ్చాడు .వాగ్నర్ భావాలు నాజీలు అనుకరించారు .1933-34లో నాజి కాన్సన్ ట్రేషన్ కాంప్ లలో వాగ్నర్ సంగీతాన్ని వినిపించి బంధితుల ఆలోచనా సరళిలో మార్పు తెచ్చి వారిలో జాతీయ భావం కలిగించేవారట .రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ నాజీ డెత్ కాంప్ లలో వాగ్నర్ సంగీతం వినిపించేవారట .ఇదీ ఆధునిక సంగీత సృష్టికర్త రిచార్డ్ వాగ్నర్ జీవితం .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -2-2-15-ఉయ్యూరు

ఏరువాక పాట బొంబాయి లాక్కెళ్ళింది -వహీదా రెహ్మాన్

7వ సోమేపల్లి కదా పురస్కార సభా దృశ్యాలు -1-2-15 ఆదివారం -ప్రెస్ క్లబ్  -విజయ వాడ

కాశ్మీర్ లో మత సహనాన్ని బోధించిన ఇద్దరు మహిళా మణులు