సాహితీ బంధువులకు -ఇవాళ నా పుట్టిన రోజు -75 నిండి 76 లో ప్రవేశిస్తున్న సందర్భం గా అందరికి శుభ కామనలు-మీ -దుర్గా ప్రసాద్ -27-6-15- ఉయ్యూరు

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -2

154—శివ స్వామి

‘’కప్ఫానాభ్యుదయం ‘’ అనే  ఒకే ఒక కావ్యం రాసిన శివ స్వామి కవి కాశ్మీర్ రాజు  అవంతి వర్మ  వర్మ ఆస్థానం లో ఉండేవాడు .కాలం క్రీ శ 855-884. బౌద్ధ ధర్మావలంబి.బౌద్ధం అంటే వీరాభిమానం .పైన పేర్కొనబడిన కావ్యం బుద్ధుని స్తుతి తో ఆరంభ మవుతుంది .ఇరవై కాండలున్న ఈ కావ్యం లో దక్షిణా పద రాజు కప్ఫాన చేసిన దండయాత్రల  వర్ణనలున్నాయి  .శ్రావస్తి రాజు ప్రసేన జిత్తు రాజ్యం పై సాగిన దండ యాత్ర ఇది ..ఈ యాత్ర మలయ పర్వతాల ద్వారా జరుగుతుంది .యాత్రమధ్యలో అనేక ఋతువులు గడిచి పోతాయి .సిల్వన్ అందాలు ప్రేమికుల సరసాలు అన్నీ ఇందు లో కవి వర్ణించాడు .యుద్ధం లో విజయం సాధించినా ,కప్ఫాన  వేదాంత ధోరణిలో పడిపోయాడు .ప్రపంచ బంధాల నుండి విముక్తుడై ప్రశాంత పవిత్ర జీవితం గడిపాడు .బుద్ధ భగవానుని శిష్యునిగా మారి నిర్వాణ సుఖం పొందాడు .

శివ స్వామి కావ్యం మాఘుని శిశుపాల వధ కావ్యాన్ని , కిరాతార్జునీయాన్ని పోలి ఉంది .యమకాల గమకాల  సొగసు చూపించాడు .బంధ కవిత్వం లోనూ ప్రజ్ఞ చూపాడు . కాని కావ్యం పూర్తిగా లభ్యం గా లేదు ‘

155-జిన సేన కవి

జినసేనకవి వీరాచార్య శిష్యుడు . వీరాచార్య సుభాద్రుడు ,లోహార్యుల కాలం లో ఉన్న పవిత్ర  గ్రందాల కు అధిపతి .శ్వేతాంబర జైన మతానికి ఆచరణాంగాల్లో నిష్ణాతుడు .వీరాచార్యుడు,శిష్యుడు  జిన సేన కవి ఇద్దరు కలిసి రాష్ట్ర కూట రాజు అమోఘ వర్మను జైన మతం లోకి మార్చారు . రాజు సర్వ సంగ పరిత్యాగం చేసి రాజ్యాన్ని కుమారుడికి 875 లో పట్టాభి షేకం చేశాడు .వీరాచార్యుడు రాజుకు సన్నిహితుడై ‘’గణిత సార సంగ్రహం ‘’లో ప్రశస్తి చేశాడు

గుణ సేనుడి శిష్యుడు గుణ భద్రుడు అకాల వర్ష కు చెందిన రెండవ కృష్ణ రాజు కు ఆచార్యుడు. జిన సేనుడు అమోఘ వర్మ మనవడు మొదటి కృష్ణ రాజు కాలం లో ‘’పార్శ్వాభ్యుదయం ‘’ను 814లో రాశాడు .ఆది పురాణం లో జినసేనుడు 42 అధ్యాయాలు రాశాడు .చివరి అయిదు అధ్యాయాలను శిష్యుడు గుణ భద్రుడు పూర్తీ చేశాడు .ఈ విషయాన్ని ఉత్తర పురాణం లో చెప్పాడు .దీన్ని లోక సేన కవి రాష్ట్ర కూట రాజు రెండవ కృష్ణుడి కాలం అకాల వర్ష  లో  897 జూన్ లో రాశాడు .పార్శ్వాభ్యుదయం కాళిదాసమేఘ సందేశానికి అనుకరణ.కాళిదాసు శ్లోకం లోని చివరి పాదాన్ని గ్రహించి మిగిలిన మూడు పాదాలు తాను కూర్చాడు .23 వ జైన తీర్ధ౦కరుడైన పార్శ్వనాధుని చరిత్రే ఇది .జిన సేనుని కవిత్వం ఉన్నత సంప్రదాయం లో ఉందడి విశిష్ట గుణ గరిష్టంగా ఉంటుంది .కాళిదాసు కవిత్వానికి సరి సమానంగా ఉంటుంది .కాని కాళిదాసును మించి మాత్రం కవిత్వం ఉండదు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-6-15 ఉయ్యూరు

     గురుర్బ్రహ్మా గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః –గురు స్సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ తస్మై శ్రీ గురవేనమః

         శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ ,శ్రీమతి సత్యవతి (అమెరికా)దంపతుల సౌజన్యం తో        

                        గురు పూజోత్సవ ఆహ్వానం

సుమారు 70 సంవత్సరాల క్రితం  ప్రాధమిక విద్య నేర్పిన మా గురు వరేన్యులు కీ .శే.కోట సూర్య నారాయణ శాస్త్రి గారి చిత్ర పట ఆవిష్కరణ కార్య క్రమం  వారి కుటుంబ సభ్యుల సమక్షం లో గురుపూజోత్సవం నాడు 5-9-2015శనివారం ఉదయం 10 గం లకు సరసభారతి ,మరియు పి. ఆర్. ఎస్. ఏం. జూనియర్ కళాశాల సంయుక్త ఆధ్వర్యం లో ఆ కళాశాల ఆవరణలో జరుగుతుంది ..ముఖ్య అతిధిగా శాసనమండలి సభ్యులు శ్రీ యలమంచిలి వెంకట బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ విచ్చేస్తారు .చిత్రకారుడు శ్రీ టి. వి .ఎస్. బి .శాస్త్రి (ఆనంద్),దంపతులు ,మా గురుపుత్రులు తమ కుటుంబాల తో పాల్గొని కార్యక్రమానికి వన్నె తెస్తారు .ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసురాలు శ్రీమతి సింగరాజు కల్యాణి గారు సంగీత కచేరి తో వీనుల విందు చేస్తారు . . శ్రీ రాజేంద్ర ప్రసాద్ కు ,గురు పుత్రుల కుటుంబాలవారికి , ,ఆర్టిస్ట్ శ్రీ  ఆనంద్ దంపతులకు  , కళాశాల అధ్యాపకులకు ,సంగీత విద్వాంసురాలు శ్రీమతి కల్యాణి గారలకు  సన్మాన కార్యక్రమం జరుగుతుంది . ప్రతిభ గల ఒక  పేద విద్యార్దినికి, ఒక విద్యార్ధికి శ్రీ మైనేని గోపాల కృష్ణ దంపతులు ఏర్పాటు చేసిన  శ్రీ కోట సూర్య నారాయణ శాస్త్రి స్మారక నగదు బహుమతిని సరసభారతి ద్వారా  అందజేయ బడుతుంది ..పూర్తి వివరాలతో కూడిన ఆహ్వాన పత్రిక ఆగస్ట్ లో అంద జేస్తాము .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –సరసభారతి అధ్యక్షులు –మరియు పి.ఆర్ ఎస్ ఏం .కాలేజ్ –ఉయ్యూరు

26-6-15 –ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -53

21-ప్రముఖ ఫ్రెంచ్ ఆధునిక ఇంప్రెష నిజం చిత్రకారుడు- అగస్టే రేనార్ -2(చివరిభాగం )

ప్రకృతికి పరవశం

ముప్ఫైలలో రేనార్ పట్టుదలతో మరింత శక్తి యుక్తులతో రంగుల వైభవం చూపించాడు .ఇప్పుడు విమర్శకులు ఆ రంగుల ప్రపంచాన్ని ఆహ్వానించి ఆరాధించారు .మిగిలిన సహచరుల కన్నా కాంతి సమ్మేళనం లో చిత్రాలకు వృత్తాకార నిర్మాణం చేసి ముందుకు దూకాడు .వారు ఇతన్ని చేరుకోలేక పోయారు .నలభై లలో ఆ గ్రూప్ తో సంబంధాలు వదిలేసుకొన్నాడు . ఇంప్రెష నిజం  బాగా పెరిగిపోయి ,బాగా అనిశ్చితమై ,రంగుల విషయం లో స్పష్టత లేకుండా ,చిత్ర నిర్మాణం లో శ్రద్ద  లేకుండా తయారై పోయిందని గ్రహించాడు .కనుక ముందు తనను తానూ కరెక్ట్ చేసుకొన్నాడు. తన వర్ణాలు చాలా  మృదువుగా  డిజైన్లు మరీ ప్రకాశ వంతంగా ,పరమ శాంతంగా ఉన్నట్లు అనిపించింది .ఇంతకంటే బలీయంగా రంగులు ఉండాలని  శక్తి వంతంగా కనిపించాలని నిర్ణయించాడు .అవి ‘’solid and enduring ‘’గా ఉండాలనుకొన్నాడు .దీనికోసం దక్షిణ దేశమంతా తిరిగాడు .అల్జీరియా లో సమ శీతోష్ణ స్థితి కి అబ్బురపడ్డాడు .క్రీస్తుకు ముందున్న రోమన్ ఫ్రేస్కోలను పామ్పే లో చూశాడు . .మైకేలాన్జేలో , రాఫెల్ వర్ణ సరస్సులో రోమ్ ఫ్లారెన్స్ లలో మునక లేశాడు .ఎక్కడ ప్రకృతి పరవశం గా కనిపిస్తే దాన్ని అంతటినీ మనసులో భద్ర పరచుకొన్నాడు .చూడటమే కాదు వాటిని అధ్యయనం చేశాడు .వాటికి అబ్బురపడ్డాడు .’’nothing  can be taken for granted ,nothing is stereotyped ‘’అన్న ఎరుక కలిగింది .’’the sections of an orange ,the leaves of a tree ,,the petals of a flower ,are never identical .It would seem that beauty derives its charm from this very diversity ‘’అన్నాడు రేనార్ .

మోడల్ తోనే పెళ్లి

యువకుడిగా రేనార్ బక్కగా బలహీనం గా  విశాలమైన కను బోమలతో చిన్న మీసం తో కనిపించేవాడు. జట్టు వెనక్కి దువ్వేవాడు .మిగిలిన చిత్రకారులకంటే నెమ్మది స్వభావి .ఏదిచ్చినా సంతృప్తి పొందే మనస్తత్వం .వయసు మీద కొచ్చాక మనిషిలో గాంభీర్యం ,హుందాతనం వచ్చాయి .తన దగ్గర మొడల్స్ గా ఉన్నవారిలో మరీ అందగత్తె ఎలీన్ చారిగాట్ ను  ఎంచుకొని పెళ్లి చేసుకొన్నాడు .హాయిగా ఆనందంగా ఇద్దరూసామరస్యం తో  గడిపారు .ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు .అందులో జీన్ సినీ దర్శకుడిగా గొప్ప విజయాలు  సాధించాడు .

ఆర్దిటిస్ తో ఆర్టిస్ట్

యాభై లలో రేనార్ ను కీళ్ళ నెప్పులు బాగా బాధించాయి .అరవైలలో ఇవి పెరిగి మరీ బాధ పడ్డాడు .ఆర్దిటిక్ బాధ అనంత వేదనే అయింది .నడవ లేక పోయేవాడు .చివరికి చక్రాల బండీ యేశరణ్యం అయింది .చేతులు మరీ దెబ్బ తిన్నాయి .బొటన వ్రేలు తో ,చూపుడు వేలును కలప లేక పోయేవాడు .కాని పేయింగ్ ను మాత్రం మాన లేదు .చిత్రాలు ఇదివరకు లాగానే తేజో వంతం గా వేస్తున్నాడు .ఒక క్లాంప్ ఆధారం గా వ్రేళ్ళను కదిలించి చిత్ర రచన చేశాడు తన తండ్రి అని కొడుకు చెప్పాడు .కాని చరిత్రకారుడు రేనార్ వ్రేళ్ళు బ్రష్ పట్టుకోలేనంత బలహీనం గా ఏమీ లేవు  చాలా స్పష్టంగా గీసేవాడు అన్నారు .ఆ రంగులు చర్మానికి తగిలి ఇరిటేషన్ కలిగించేవి .తర్వాత అవే కండరాల నెప్పులు గా మారాయి  .తన ‘’పక్క’’ను చూసి .’’this ridiculous invention ‘’ అన్నాడు .ఎందుకు ఆధునిక సైన్స్ ఈ వృద్ధ జ౦బు కాలను ‘’ జాడీలో ఊరగాయ ‘’లాగా భద్ర పరుస్తోందో అర్ధం కావటం లేదన్నాడు .

రేనార్ విధానం

ఆ తర్వాత కాలం లో వేసిన కాన్వాస్ లు మరింత బలీయంగా ,సంపన్నంగా ఉండేవి .ముదురు ఊదా రంగు బాగా ఇష్ట పడేవాడు. బర్గండి ఎరుపు  రోజ్- పర్పుల్ కలర్లు ఎక్కువ గా వాడేవాడు .65 వ ఏట రేనార్ ను అమెరికన్ పెయింటర్ క్రిటిక్ వాల్టర్ పాష్ అతని విధానం ఏమిటి అని ప్రశ్నించాడు .దానికి రేనార్ ‘’I want red to be sonorous to sound like a bell .If it does not turn out that way ,I put on more reds or other colors till I get it .I have no rules and no methods .I look at a nude ,there are myriads of tiny tints .I must find the ones that will make the flesh on my canvass live and quiver .Shall I tell you what I think are the two qualities of art?i must be indescribable and it must be inimitable ‘’అని స్పష్టంగా చెప్పాడు

కీళ్ళ నొప్పులు పెరిగిన కొద్దీ రేనార్ చిత్రకళా పెరిగింది .ఒక సహాయకుడిని పెట్టుకొని శిల్పాలనూ తయారు చేశాడు .వాటిని అత్యున్నతంగా ప్రతిభా వంతంగా శిల్పీకరించాడు .ఎవరూ అతని శిల్పకళ ను  విమర్శించలేదు .అజాగ్రత్త ,నిస్తేజలను దూరం చేసుకొన్నాడు .1919లో కూడా ఇంకా కొత్త విషయాలు నేర్చుకొన్నాడు .’’నేనింకా అభి వ్రుద్ధిలోనే ఉన్నాను ‘’అన్నాడు 78 వ ఏట .ఆ మర్నాడే 1919 డిసెంబర్ 3 న చిత్రాకారుడు శిల్పి అగస్టీ రేనార్ చనిపోయాడు .

జీవితం చివర్లో రూపొందించిన పెద్ద నగ్న శిల్పాలు వెచ్చని స్ట్రా బెర్రీ జూస్ లో స్నానించి నట్లున్నాయి అన్నారు .అతని స్త్రీలు ‘’warm and lush ‘’కాని పసి  మనస్తత్వం తో అమాయకం గా ఉంటారు అన్నారు .అతను దేన్నీ బ్రష్ తో ముట్టుకొంటే అది ఒక కళా ఖండమే అయింది అతని శైలి బాగా ప్రాముఖ్యత ప్రాచుర్యం  పొందింది . ఇమ్ప్రేషనిజం ఆ తర్వాత ఉధృతమైన ఉద్యమగా మారింది .అవసాన దశలో మాటిస్సా వచ్చి  రేనార్ ను చూసి ‘’అతని ప్రతి స్ట్రోకు ఎక్కువ  నొప్పుల్ని కలిగిస్తోంది ‘’అన్నాడు .’’ఎందుకు ఇంకా పని చేస్తున్నావు ?’’అని ఆయన  అడిగితే  రేనార్ ‘’నెప్పులు  మాయమవటానికే .’’అని చెప్పి ‘’the pleasure –the creation of beauty remains ‘’అన్నాడు రేనార్ .

‘’ ఫెమినైన్ సేన్సుయాలిటీ ‘’రేనార్ ప్రత్యేకత . “Renoir is the final representative of a tradition which runs directly from Rubens to Wattea రేనార్  చిత్రాల  అమ్మకం70 మిలియన్ డాలర్లు దాటింది . Renoir mastered the ability to convey his immediate visual impressions, and his paintings showed great vitality, emphasizing the pleasures of life despite the financial worries that troubled him. Several of his masterpieces date from this period: La Loge (1874; “The Theatre Box”), Le Moulin de la galette (1876), The Luncheon of the Boating Party (1881), and Mme Charpentier and Her Children (1878). Charpentier organized a personal exposition for the works of Renoir in 1879 in the gallery La Vie Moderne.

అతని పెయింటింగ్స్ లో ‘’డాన్స్ ఎట్ లీ మోలిన్ డీ లా గెలేట్ ‘’ప్రసిద్ధమైనది ఇందులో ఒక డాన్స్ గార్డెన్ లో ఆరుబయట క్రిక్కిరిసిన జనం కనిపిస్తారు .ఇక్కడే రేనార్ నివసించేవాడు .వేలాది చిత్రాలు గీశాడు

మరో ప్రముఖునితో కలుద్దాం

సశేషం

మీ– గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-6-15 ఉయ్యూరు

ఎండ్లూరి సుధాకర్ గారి ఆధునిక అష్టవిధ నాయికలు -చినుకు -ఏప్రిల్-మే సంచిక

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -52

21-ప్రముఖ ఫ్రెంచ్ ఆధునిక ఇంప్రెష నిజం చిత్రకారుడు- అగస్టే రేనార్

చిత్రం వినోదం

20 ఏళ్ళ వయసులో ఆగస్టీరేనార్ తాను గీసిన కొన్ని చిత్రాలను ‘’గ్లేయిర్ ‘’అనే పెయింటర్ కు చూపించాడు .ఒక సారి చూసి ‘’చేతకాని పని చేసి పెయింట్ తో నిన్ను నువ్వే  వినోద పరచుకోన్నట్లున్నాయి  ‘’అన్నాడు .కుర్రాడు వెంటనే ‘’నాచిత్రం నాకు వినోదం  కలిగించక పోయిన రోజు పెయింటింగ్ వేయటం  ఆపేస్తాను ‘’అన్నాడు .చిత్రాలలో వినోదానికి అంత ప్రాధాన్యత నిచ్చాడు రేనార్ .అన్ని రకాల చిత్రాలు గీశాడు .అవి వినోదాన్నే కాదు ఆశ్చర్యాన్నీ కలిగించాయి .అనేక శైలులలో  చిత్రించాడు వైవిధ్యం అతని ఊపిరి .పాలెట్ నైఫ్ టెక్నిక్ దగ్గర్నుంచి,ఎకడమిక్ డ్రాయింగ్ లదాకా అన్నీ చేశాడు .సాధారణం నుంచి సంక్లిష్టం దాకా ప్రయాణించాడు .నగ్న చిత్రాలు కుటుంబ చిత్రాలు కూడా గీశాడు .సూర్య కాంతిలో మెరిసే ప్రక్రుతి దృశ్యాలు ,స్నాన ఘట్టాలలో విషయాలు ,చిన్నారుల నవ్వుల అందాలు అన్నీ అతని చిత్రాలలో జీవం పోసుకోన్నాయి .

సంగీతం నుంచి చిత్రలేఖనానికి

మొదటిసారిగా రేనార్ కాన్వాస్ మీద చిత్రం గీయ లేదు .పోర్సేలీన్ తో చేశాడు ఫ్రాన్స్ దేశం లో లిమోజేస్ అనే చోట రేనార్ 24-2-1841 జన్మించాడు. అసలు పేరు పియరీ అగస్టే రేనార్ .కూలి పని చేసుకొనే అతని తలిదండ్రులు పారిస్ కు మారారు .కొడుకు సంగీత విద్వా౦సుడవుటాడని ఆశించారు .గురువు సంగీతంమేస్తారు .కాని రేనా ర్ చేతులకు  పియానో వాయించటం కంటే పెన్ను తీసుకొని రాయటానికే ఇష్టం గా ఉండేది .14 వ ఏట పారిస్ లోని చైనా ఫాక్టరీలో అప్ర౦ టిస్ గా చేరాడు .కుండలు జాడీలపై చేతి తో పెయింటింగ్ వేసేవాడు .కాని ఇది ఎక్కువ కాలం సాగలేదు .వాణిజ్యపరమైన డిజైన్లు రూపొందించాడు .ఫాన్ లకు ,ట్రేలకు డిజైన్లు వేసి బాగానే డబ్బు కూడ  బెట్టి గ్లేయర్ ఆర్ట్ క్లాసుల్లో చేరాడు .ఇక్కడే సిసిలీ మొనేట్ అనే అతనితో పరిచయమై స్నేహితుడయ్యాడు .అతను ఇతన్ని కళా ప్రపంచపు ద్వారాలు తెరిచి చూపించాడు .కేధలిక్ అయినా కనిపించిన ప్రతిదానిలో అందాన్ని చూసేవాడు .స్టూడియోలకు  సెలూన్ లకు వెళ్లి విషయాలు అర్ధం చేసుకొనేవాడు .తాను  లోవర్ మధ్య ఉన్నట్లు ఫీల్ అయ్యేవాడు. నిజానికి అతను ఉన్నది మౌంటెన్ బ్లీన్ ఫారెస్ట్ దగ్గర .ఆ అరణ్యం అతన్ని బాగా ఆకర్షించింది .

యువ ఆర్టిస్ట్స్  అసోసియేషన్

24  వయసులో రేనార్ గీసిన రెండు చిత్రాలను సెలూన్ మెచ్చి ఆహ్వానించింది ..కాని తన విధానం లో తానూ వేసి చిత్రాలను పంపిస్తే తిరస్కరించింది సెలూన్ .కానీ అది వైఫల్యం కాదు .పోర్త్రైట్లకు కమీషన్ వచ్చేది .మురికి కూపం లోంచి మకాం రూ సెయింట్ జార్జ్ కి మార్చాడు .ఒంటి మీదకు 33 వచ్చాయి .స్వంత కాళ్ళ మీద నిలబడే సత్తా వచ్చింది. ఇరవై మంది ప్రయోగకులతో కలిసి ఒక సొసైటీ ఏర్పాటు చేశాడు .ఇందులో డేగస్ ,పిస్సరొ ,మొనేట్ ,సిజన్నే ,కూడా సభ్యులే .వీరందరూకలిసి మొదటి చిత్ర ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేశారు .చూసినవాళ్ళు పిల్లికూతలు అరుపులు కేకలతో నిరుత్సాహ పరచారు .మళ్ళీ రెండో ప్రదర్శన పెడితే మొదటిదానికంటే భీభత్సం జరిగింది .రేనార్ చిత్రాలను చూసి మొనేట్ అతనికి ప్రతిభ లేదని ఆ విషయం అతనితో చెప్పమని రేనార్ స్నేహితుడికి చెప్పి ఇంక పెయింటింగ్ జోలికి రేనార్ ను వెళ్ళ నీయ వద్దు అనిఒక ఉచిత సలహా పారేశాడు .   ,

ఇంప్రెష నిస్టులు

ఈ కొత్త ఆర్టిస్ట్ గ్రూప్ ను చీదరించుకొన్నారు, అవహేళన చేశారు అందరూ .మొనేట్ ఒక కాన్వాస్ పై ‘’ఇంప్రెషన్- సన్ రైజ్ ‘’చిత్రించాడు .దీన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించి ఈ గ్రూపు కు ‘’ఇంప్రెష నిస్టులు ‘’అని ముద్ర వేశారు .ఈ పేరును ఈ గ్రూపు తిరస్కరించలేదు .ఆహ్వానించారు .’’treating a subject in terms of the tone and not of the subject itself is what distinguishes the Impressionists from other painters ‘’అని తమ భాష్యం చెప్పుకొన్నారు .వాస్తవానికి ప్రతిబింబం కాదుకాని దాన్ని మరో రకం గా ఆవిష్కరించటమే వారు చేసిన పని .జ్ఞానేంద్రియ జ్ఞానానికి ప్రాధాన్యమిచ్చి ,ప్రకాశవంతమైన చిత్రాలు గీటమే ధ్యేయంగా పని చేశారు .పెయింట్ స్ట్రోక్ లతో ఫలితాలు రాబట్టారు ‘’they succeeded in in blurring the out lines of objects and merging them with the surroundings .This method permitted the introduction of one color into the area of another without degrading or losing it –thus enriching the color effects .The technic of vivid strokes seemed best to their efforts at retaining rapidly changing aspects ‘’అని ‘’the history of impressionism ‘’లో రేవాల్ద్ రాశాడు కాంతికి  చాయకు ఉన్న అనంతమైన మార్పుల్ని గుర్తించటం వాటిని కొత్తగా పిగ్ మెంట్ భాషలో చూపటం ఇందులో ప్రత్యేకత .దీనితో స్టూడియోలకే పరిమిత మైనచిత్రకళ  బాహ్య ప్రపంచం లోకి వచ్చి పొలాలు  అడవులు సరసులు ,సుడులు తిరుగుతున్న నీటి ప్రవాహాలు చిత్రాలలో దర్శన మిచ్చాయి .మొనేట్ ఏకంగా ఒక పడవ మీదే స్టూడియో నిర్మించుకొన్నాడు .చీకటి వెలుగుల  చిందు లాట దర్శించి చిత్రించాడు  .సిజన్నే లాగా రేనార్ కూడా ‘’దిఆర్ట్ ఆఫ్ ఇమ్మీడిఎట్ ‘’ను అభినందించాడు .ఇదే సెన్సిటివ్ ఫస్ట్ ఇంప్రెషన్ అన్నారు .ఒక ఆకు అంతర్నిర్మాణం  ఎలా ఉందొ చెప్పటానికి దాన్ని చిత్రవధ చేయక్కరలేదు స్పాంటేనియస్ విజన్ ఉంటె చాలు అంటాడు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-6-15 ఉయ్యూరు

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్

దశమ వార్షికోత్సవ చినుకు సంచిక

‘’ఇక చినుకు రాదు .అయిపొయింది ,ఆగిపోయింది ‘’అని కొందరు సంబర పడుతున్న కాలం లో చినుకు సాహిత్యపు వానై ,వరదై, పదవ వార్షిక ప్రత్యేక సంచికగా రెండు రోజుల క్రితమే వచ్చి అందర్నీ ఆశ్చర్య పరచింది . రావు అనుకొన్న వర్షాలు ఈ మధ్య విపరీతంగా కురిసి హర్షాన్ని తెచ్చాయి ఆంద్ర దేశానికి .ఇప్పుడు ‘’ఈ చినుకూ’’ అంతే .

ముచటైన ముఖ చిత్రం ముందుగా మనల్ని ఆకట్టు కొంటుంది .’’అక్షరాలూ సేకరిస్తూ చల్లుకుంటూ సాహితీ సేద్యం చేస్తున్న నండూరి మాటలు ఎంకిపాటల్లా కమ్మగా ఉన్నాయి.ఎండ్లూరి వారి అష్ట విధనాయికలు  సంచికకు ఒక హైలైట్ అయితే, పన్నాల వారు అబ్బూరివారితో చేసిన ఇంటర్వ్యు మరో హెవీ లైట్ .’’సహన ద్రుష్టి తో సమీక్షించ గలిగే వ్యక్తిత్వాలే –సముదాత్త జీవన గమనానికి ‘’పధ సూచికలు అన్న సి నా రే కవిత అందరికి గణపాఠమే .’’అత్యాధునిక జీవన  శైలిలో –అంతర్గతంగా దాగిన తృష్ణ ‘’వావి వరసలు విస్మరించే పశుకామ తృష్ణ అని నిఖిలేశ్వర్ సమాజ పోకడను చిత్రించారు .భండారు వారి మనం మరచిన’’ హరికధ’’ను బాగానే ‘’గానం’’ చేశారు .ఎందుకో నరేంద్ర కద మధురాంతకం గా లేదు .సినీకవుల గేయాలు చర్విత చర్వణాలే అయినా ‘’ఆపాత మధురాలే ‘’.జాన్సన్ గారీమధ్య ఏదిరాసినా ‘’చోమన దడి ‘’గా కొత్తగా ఉంటోంది .కవన శర్మ కధకు హాట్సాఫ్ .రాంబాబు గారికద నిజం గా ఆయన ‘’కధా వేదగిరి ‘’అనిపించింది .చలపాక కద కరెంట్ టాపిక్ .పండుముసలి వింజమూరి గారు గోప దంపతులకు గౌరవం తెచ్చారు .’’రాయ్ ‘’గారు రాయాల్సింది పొందికగా రాశారు .

30 కధలు ,20 కవితలు ,8 సమీక్షలు ,10 విశ్లేషణలు ,ఒక ముఖా ముఖం వగైరాలతో బృహత్తర అక్షర వాహినిగా ఏప్రిల్ –మే కలగలపు ప్రత్యెక సంచికగా చినుకు దర్శనమిచ్చింది .కొని చదివి పదిల పరచుకోవలసిన సంచిక ఇది .

గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -26-6-15 –ఉయ్యూరు .

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -5

20- వ శతాబ్దపు ఫ్రెంచ్ మహా శిల్పి –అగస్టీ రోడిన్ -3(చివరిభాగం)

అసాధారణ శిల్ప నైపుణ్యం

మిగిలిన కళాకారులు రోడిన్ శక్తి సామర్ధ్యాల లతోపాటు అతని విధానాలను ఇప్పుడు బాగా అర్ధం చేసుకొన్నారు .విమర్శకులు రోడిన్ ను పొగడ్తాలతో మున్చేస్తున్నారు .కాని అందులోనూ కొంత జాగ్రత్తా పాటించారు .అతని సాహిత్య ప్రజన తక్కువ అన్నారు అతని సూటి నిజాయితీ తనాన్ని మెచ్చ కుండా ఉండలేక పోయారు .’’కళాకద ‘’అనే పుస్తకం లో ఎస్ రీనాక్ ‘’రోడిన్ చేసిన వ్యక్తిగత సామూహిక శిల్పాలు’’ డోనటేల్లో ‘’శిల్పాల స్పూర్తి నిస్తున్నాయి .మార్బుల్ లో రోడిన్ తన మనోభావాలన్నీ గొప్పగా ప్రదర్శించాడు .భారీతనం ఆకారాలలోనే కాదు అందం లో భావ వ్యక్తీకరణలో అసాధారణం గా ఉంది ‘’అని రాశాడు .

న్యూడ్ హ్యూగో

ఈ అసాధారణం అనే పదం  రోడిన్ కు యాభై ఆరేళ్ళు వచ్చిన తర్వాతవిక్టర్ హ్యూగో శిల్ప  ప్రదర్శన నాడు  మళ్ళీ బయటికొచ్చింది .పాన్దియన్ లు ఆర్డర్ చేస్తే దీన్ని శిల్పీకరించాడు రోడిన్ . ఇందులో నేటివ్ సెన్స్ ను చూపించాడు .కవి  నవలా రచయిత అయిన హ్యూగో ను భారీ శిల్పంగా నగ్నంగా వదులైన బట్టతో చూపించాడు .కానని వాళ్ళు కోరింది ఫ్రాక్ వేసుకొని దర్జాగా కనిపించే హ్యూగో .ఇది చూసి వాళ్ళు అ రోడిన్ అభి రుచిని తిట్టిపోశారు .శిల్ప సౌందర్యం తెలియని ఎద్దు మొద్దు అన్నారు .జుగుప్స కలిగించే భంగిమలకు ఆకర్షితుడు అని దుయ్య బట్టారు

సాంస్కృతిక ఇంప్రెష నిజం –తిరస్కరింప బడిన బాల్జాక్ శిల్పం .

మరో రెండేళ్ళ తర్వాతనాటక కర్త బాల్జాక్ భారీ శిల్పాన్ని1898లో న్యు సెలూన్ లో  ప్రదర్శించాడు .దీన్ని ‘’సొసైటీ ఆఫ్ మెన్ ఆఫ్ లెటర్స్ ‘’సంస్థ ఆర్డర్ చేసింది .రోడిన్ గీసిన బాల్జాక్ శిరసు స్కెచ్ ను చూడగానే వాళ్ళు అగ్గిమీద గుగ్గిలమై తిరాస్కరించారు .ఆ విగ్రహం మెట్రో పాలిటన్ మ్యూజియం లో ఇప్పుడు ఉంది .కాని రోడిన్ ఇందులో సాంస్కృతిక ఇంప్రెష నిజం ‘’ను ప్రవేశ పెట్టాడు .అందువల్ల పురాతన గ్రీకు శిల్పం ళా కనిపించింది.కొందరికి ప్రాధమిక  గోథిక్ శిల్పం ళా తోచింది .మరికొందరికి చరిత్రకు పూర్వం ఉండే నిలబడ్డ పొడవైన శిలలాగా (మెన్హిర్స్) అనిపించింది .నిరాశ చెంది రోడిన్ బాల్జాక్ శిల్పాన్ని ఏమీ మార్చ లేదు తన ధోరణిలోనే చెక్కాడు .పొట్టిగా లావుగా ఉండేఅసలైన  బాల్జాక్ ను శిల్పీకరించలేదు .కాని సింహ శిరసు చైతన్యం తో చెక్కాడు దీన్ని అర్ధం చేసుకొన్నా విశ్లేషకుడు ‘’లామేన్ టైన్ ‘’’’thi figure of an element ‘’అన్నాడు .పేపరు వాళ్ళు కాకిగోల చేశారు .మునిసిపాలితీవాళ్ళు క్షమించరాని అవమానం అన్నారు .దీనీపై ఎన్నో కధనాలు అల్లి ,దూషించారు .ఒకప్పుడు చాలా రియలిస్టిక్ గా చేస్తున్నాడు రోడిన్ అన్న వాళ్ళే ఇప్పుడు అతనికి నేచురల్ గా  ఉండటం అంటే ఏమీ తెలియదు అని అన్నారు .ఈరకమైన వ్యతిరేక ప్రదర్శన రోడిన్ ను మనస్తాపానికి గురి చేయతమేకాడు ఆరోగ్యం పైనా ప్రభావం చూపింది .

చైతన్య పరాకాస్ట

రోడిన్ చేతిలో ఇంకా ఎన్నో అద్భుతాలు ఆవిష్కరింప బడాలి ..ఎన్నో చిరకాలం గుర్తుంచుకోదగిన చిత్రాలు ,శిరస్సులు ఆయన చేయాలి అందులో ముఖ్యం గా జార్జి బెర్నార్డ్ షా ,గుస్టేవ్ మాలర్ ,చార్లెస్ బాడర్లె ,జోసెఫ్ పులిట్జర్ మొదలైనవి .ఇవన్నీ సజీవ చైతన్యం తోణికిస లాదేట్లు నిర్మించాడు .చివరగా’’పోప్ బెనడిక్ట్ -15  ‘’పరమాద్భుత శిల్పం ,ఇవికాక 1909-11 మధ్య కాలం లో ఎన్నో చిన్న చిన్న కంచు విగ్రహాలు ,నాట్యం చేసేవారిని తయారు చేసి ప్రాణ ప్రతిష్ట చేశాడు .ఇంతగోప్పగా ధైర్యం గా చురుగ్గా అంతకు ముందెప్పుడూ దూసుకు వెళ్ళలేదు .న్యు యార్క్ ట్రిబ్యూన్ పత్రికలో ఎమిలి జేనార్  రివ్యు రాస్తూ ‘’they reach far out into space ,so they delineate not so much a specific dance in motion or a pair of acrobats as they do a flowering –out of dynamic energy expressed through the metal forms and the space they measure ‘’అని కీర్తించారు .

గౌరవ ఆదరాలు

అరవైలలో రోడిన్ ను పారిస్ లోని గ్రేట్ ఎక్సి బిషన్ లో సత్కరించటం ప్రారంభించారు .  అప్పటికి ఇంకా ఆయన శిల్పిస్తున్న ‘’నరక ద్వారం ‘’పూర్తికానేలేదు .తిరస్కరింప బడ్డ బాల్జాక్ శిల్పం తో బాటు వందలాది శిల్పాలు చిత్రాలను ఒక ప్రత్యెక భవనం లో పెట్టి దానికి’’రోడిన్ పెవిలియన్ ‘’అని పేరు పెట్టారు .తాను చేస్తున్న మాధ్యమానికి రోడిన్ కొన్ని సూత్రాలు రాశాడు .అసలైన శిల్పి బాహ్య సౌందర్య ప్రదర్శనలో తృప్తి చెందడు .అందులో దూసుకు వచ్చే  పదార్ధాన్ని ఆస్వాదిన్చేట్లు చేయాలి అన్నాడు .’’నేనేదీ కొత్తగా సృష్టించలేదు సృష్టిలో ఉన్నదానినే మళ్ళీ కనుక్కొన్నాను .ప్రతిదీ ప్రకృతిలోనే ఉంది .కళాకారుడు ప్రకృతిని అనుసరిస్తే అన్నీ అందుకోగలదు .మనవ శరీరం దేవాలయ యాత్రలాంటిది .దేవాలయం లో ఉన్నట్లే ఒక మధ్య బిందువు ఉంటుంది .దాని చుట్టూ అంతా అల్లుకు పోయి విస్తరిస్తుంది .ఆధునికులు చాయను అనుసరించారు పూర్వీకులు కాంతిని దర్శించారు .మనకు మైకేలాన్జేలో లోని ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం తెలిస్తే గ్రీకులలాగా ప్రవర్తిస్తే అతని శిల్పాలలో అవిశ్రాంత చైతన్యాన్ని దర్శించగలం .

ఫలితం ఆశించకుండా చేసే కృషిని మనసును అర్ధం చేసుకో గలం ‘’అన్నాడు రోడిన్ .చివరగా ‘’the martyrdom of the creature tormented by un reliable aspirations ‘’అన్నాడు .

హద్దులు మీరిన అభిమానం

తాను భావించిన విషయాలన్నిటినీ జీవితకాలం లో ముసలితనం లోనే సాధించాడు రోడిన్ .తన శిల్పాలు తనకాలపు ఆధ్యాత్మిక భావనలకు ప్రకటనలే అంటాడు .మొదటి ప్రపంచ యుద్ధప్రారంభం రోడిన్ ను నిరాశ్ పరచింది .అది అతని జీవా శక్తికి విఘాతం కలిగించి చావుకు కారణం అయింది .ఫ్రాన్స్ దేశం లో ఇంధనం కొరత బాగా ఏర్పడింది .రోజ్ రోడిన్ దంపతులు చలికి వనికిపోఎవారు .1916జులై 10 నరోడిన్ కు తల తిరిగినట్లు అనిపించింది .మేడ మెట్ల నుంచి జారి పడ్డాడు .మంచం మీదనే ఉండిపోయాడు .ఎందరెందరో మహిళలు ఆయన అభిమానులు ,వచ్చి విపరీతంగా అయన చుట్టూ మూగారు .ఆయన ఆరోగ్యం గురించి పట్టించుకోకుండా కబుర్లతో కాల క్షేపం చేశారు .భార్య రోజ్ వీళ్ళను చూసి కొంత అసూయ కొంత జుగుప్స కోపం తో భర్తకు దూరంగా ఉంది .వాళ్ళ కోలాహలం భరించలేక పోయింది వాళ్ళ అభిమాన శిల్పి మరణ శయ్యమీద ఉన్నాడని వాళ్లకు స్పృహ లేకుండా పోయినందుకు విచారించింది కాని ఆ విషయం ‘’మాస్టర్ ‘’కు చెప్పే సాహసం చేయ లేక పోయింది ,నిస్సహాయం గా నిస్చేస్తం గా ఉండిపోయింది .రోడిన్ చుట్టూ చేరిన ఆడవాళ్ళు తమలో తాము కలహించుకొని జుత్తూ జుట్టూ పట్టుకొని పోట్లాడుకొన్నారు .తిట్టుకొన్నారు కొట్టుకొన్నారు .చాలా అసభ్యంగా ప్రవర్తించారు .చివరికి జూడిత్ క్లాడ్ వచ్చి పరిస్తితిని చక్క బరచాల్సోచ్చింది .

యాభై ఏళ్ళ కాపురం తర్వాత రోజ్ ను  పెళ్ళాడిన రోడిన్

సెప్టెంబర్ లో రోడిన్ కు ప్రభుత్వ పెన్షన్ ఇచ్చారు ,ఈ పెన్షన్ తో రోజ్ జీవితం గడవటం కష్టం అనిపించింది రోడిన్ కు .ఆమె ను వివాహమాడి భార్య అని తెలియ జేస్తేనే ఆమెకు న్యాయం చేసిన వాడిని అవుతాననుకొన్నాడు.అప్పుడే చట్టప్రకారం తనకున్నదంతా ఆమెకు దక్కుతుందని భావించాడు .1917 జనవరి లో రోజ్ ను రోడిన్ పెళ్ళాడాడు యాభై ఏళ్ళు ఆమెతో కలిసి జీవించి తన 68వ ఏట రోజ ను పెళ్లి చేసుకొని ఆమెకు చట్టా భద్రత కల్పించాడు .ఈ వివాహ వేడుక ముగియగానే రోజ్ కు విపరీతమైన దగ్గు వచ్చి ,గదులను వెచ్చ చేసుకోవటానికి బొగ్గు కూడా లేకుండా గడిపి కొన్ని వారాల తర్వాతా రోజ్ మరణించింది .

మహా శిల్పి మహాభి నిష్క్రమణం

భార్య రోజ్ మరణం తర్వాత రోడిన్ ఎనిమిది నెలలు మాత్రమె జీవించాడు .వాతావరణం తట్టుకోలేనిదిగా ఉండేది .విపరీతంగా దగ్గు తెరలు తెరలుగా వచ్చేది .చలి మరీ విజ్రుమ్భించింది .గడ్డకట్టే చలి బాధించింది .వేడి చేసుకొనే బొగ్గు లేదు .ఈ నరక యాతన భరిస్తూ చివరికి 17-11-1917న  77 ఏళ్ళ వయసులోఅమరశిల్పి రోడిన్  మరణించాడు .మాదన్ లో రోజ్ సమాధి దగ్గరే రోడిన్ సమాధిని కూడా ఏర్పాటు చేశారు .వారి సమాదులమీద కంచు శిల్పం ‘’ది దింకర్’’ను ఉంచారు

.                 రోడిన్ ‘’సర్ఫేస్ మోడలింగ్ కళ’’

1870లో ఇటలీ యాత్ర తర్వాతా అనుకోకుండా రియలిజం కు మారాడు .  1900 నాటికి రోడిన్  ఫ్రాన్స్ దేశపు మహా శిల్పి అని పించుకొన్నాడు .తర్వాత ప్రపంచ మహా శిల్పులలో ఒకడై ప్రపంచ వ్యాప్త కీర్తిని పొందాడు .ధన సంపన్నులేందరో ఆయనకు మహా శిల్పాలు తయారు చేసే బాధ్యతలు అప్పగించారు దాన్ని సార్ధకం చేసుకొన్నాడు .

నేచరిస్ట్ అయిన రోడిన్ భావ వ్యక్తీకరణకు ప్రాధాన్యత నివ్వకుండా ,వ్యక్తిత్వానికి ఎమోషన్ లకు మాత్రమె విలువ నిచ్చాడు .తరతరాల సంప్రదాయాన్ని ,గ్రీకుల ఆదర్శ వాదాన్ని వదిలేసి ,బోరోక్ నియో బోరోక్ ల డేకరేటివ్ కళను కూడా దూరం చేసుకొని తనదైన రీతిలో వృద్ధి  చేశాడు ,ప్రతి శిల్పం రక్త మాంసాలతో వ్యవహరిస్తున్నట్లు గా తీర్చి దిద్దాడు .భావోద్రేకాలను  అతి స్పష్టంగా వ్యక్త పరచాడు .మనిషి మానసిక స్వభావాలు అతని భౌతిక స్వరూపాలకు ప్రతి బింబాలు అని భావించాడు .రోడిన్ ది ’’సర్ఫేస్ మోడలింగ్ కళ’’అంటారు .అతను సృష్టించిన ‘’దింకర్ ‘’శిల్పాన్ని గురించి రోడిన్ ‘’అందులోని మనిషి మెదడు తో నేకాక  నుదురు ,ముక్కు పుటాలు ,బిగ బట్టిన పెదిమలు ,చేతులు కాళ్ళ లోని ప్రతి కండరం ,ముడిచిన పిడికిలి బిగ పట్టిన మడమలు అన్నీ ఆలోచిస్తాయి అంటాడు .

శిల్పం లో సర్వ  సత్తాక స్వేచ్చ

రోడిన్ శిల్పాలే కాదు శిల్ప ఖండాలు కూడా సర్వ సత్తాక స్వేచ్చను వ్యక్తం చేస్తాయి .శిల్ప ఖండాలైన బాహువులు లేకుండా కాళ్ళు  లేకుండా ,తలలేకుండా ,చేసినవి అనూచానంగా వస్తున్న సంప్రదాయానికి తిరస్కరణలే .ఒకే మాదిరి మూస పోకడ నుండి తమకు తాము వ్యక్తిత్వం తో ప్రకాశించేట్లు చేశాడు .వీటికి ఉదాహరణలే వాకింగ్ మాన్ ,మెడిటేషన్ వితౌట్ ఆర్మ్స్ ,ఐరిస్ ,మెసెం జర్ఆఫ్ ది గాడ్స్ శిల్పాలు.

బాధ ,సంఘర్షణ ఆధునిక కళకు ‘’హాల్ మార్క్ ‘’అన్నాడు రోడిన్ . ‘’Nothing, really, is more moving than the maddened beast, dying from unfulfilled desire and asking in vain for grace to quell its passion.”’’అన్నాడు రోడిన్ .

సంగీత కళాభిమానం

 రోడిన్ కు వీర ఆరాధకుడు కవి బాడరెల్ . రోడిన్ కు సంగీతం ఇష్టం .గ్లాక్ చేసిన ఒపేరా మ్యూజిక్ అంటే అభిమానం .ఫ్రెంచ్ కేతడ్రిల్స్  .పై గ్రంధం రాశాడు రోడిన్ .అందరూ మర్చిపోయిన’’ ఎల్ గ్ర్రీకో ‘’ ,అప్పటికి ఇంకా ప్రాధాన్యం పొందని ‘’వాన్ వొఘ్ ‘’ల సంగీతాన్ని స్వంతం చేసుకొన్నాడు రోడిన్ .

రోడిన్ శిల్పకళలో పరిణామం

తన శిల్పాన్ని తయారు చేయించుకొంటూ జార్జి బెర్నార్డ్ షా రోడిన్ ముందు కూర్చున్నాడు .అప్పుడు రోడిన్ ను బాగా గమనించిన ఆయన ‘’రోడిన్ అనేక అద్భుతాలను ఆవిష్కరించాడు’’అన్నాడు . .తన బస్ట్ శిల్పం తయారీలోని వివిధ దశలను గమనించిన షా ‘’ కళావిర్భావ పరిణామ దశలన్నీ చూపించాడు రోడిన్ ‘’అని శ్లాఘించాడు ‘’మొదటగా బైజాంటిన్ మాస్టర్ పీస్ లాగా ,బెర్నిని ని లాగ  ,తర్వాత గొప్ప హూడన్ ల కళా సంవిధానం దర్శింప జేశాడు .అతని చేతులు ఒక శిల్పి శిల్పించే చేతుల్లా ఉండవు .’’ఎలాన్ వైటల్ ‘’చేత లాగా అంటే అంతరాత్మ చేత లాగా ఉంటుంది అన్నాడు .’’ది గాడ్ ఆఫ్ హాండ్ ‘’అనేది రోడిన్ చేతి పనే .

రోడిన్ వర్కింగ్ మోడల్

ఏ శిల్పం చేసినా మొదట మట్టి తోనే చేసేవాడు దీనికి అతి నిపుణులైన సహాయకులను పెట్టుకొనేవాడు .తర్వాత ప్లాస్టర్ తో చివరికి కంచు తో చేసేవాడు .అదీ అతని పని తీరు .ఈ విధం గా 19 వ శతాబ్దపు శిల్ప కళ దానికి ప్లాస్టర్ ను వాడే తీరుకు నాంది పలికాడు రోడిన్ .

రోడిన్ ప్రత్యేకత

శిల్ప కళను సంప్రదాయ విధానానికి భిన్నంగా తీర్చి దిద్దాడు రోడిన్ .రిపిటీషన్ నుంచి దాన్ని తప్పించాడు  .20 వ శతాబ్దపు శిల్పకళకు దారి చూపాడు . His popularity is ascribed to his emotion-laden representations of ordinary men and women – to his ability to find the beauty and pathos in the human animal.

రోడిన్ జీవితకాలం లో అతన్ని మైకేల్ ఆంజేలో తో పోల్చేవారు .ఆ యుగపు గొప్ప శిల్పి అని భావించారు .రోడిన్ చనిపోయిన మూడు దశాబ్దాలకాలం లో ఆయన్ను అందరూ మర్చిపోయారు .1950 నుంచి రోడిన్ ఆరాధన మళ్ళీ ఊపు అందుకొన్నది .ఆధునికకాలపు మహా శిల్పి అని గుర్తించారు .రోడిన్ చేసిన’’ వాకింగ్ మాన్ ‘’శిల్పం 20 వ శతాబ్దపు ‘’ఆముక్త కళ’’ అంటే ఆబ్ స్ట్రాక్ట్  స్కల్ ప్చర్  ఆర్ట్ కు మార్గ దర్శకమైంది .

బాల్జాక్ శిల్పం

జాన్ బాప్టిస్ట్

the thinker

మరో వ్యక్తితో మళ్ళీ కలుద్దాం

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-6-15 –ఉయ్యూరు

పుస్తక దినోత్సవ సంధర్భంలో నా అంతరంగములోని తరంగాలకు అక్షర రూపం – పుస్తక పురాణం మరియు పుస్తకానికి పుష్కరాలు – బందా

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -50

20- వ శతాబ్దపు ఫ్రెంచ్ మహా శిల్పి –అగస్టీ రోడిన్ -2

మానవ శరీరం సర్వం సుందరమే

వాల్ట్ విట్మన్ మహాకవి కి లాగానే రోడిన్  కు కూడా మానవ శరీర భాగాలలో అందంగా ఉండనిది ఏదీ లేదనే భావం ఉంది .జీవితం లోని అతి సూక్ష్మ విషయాల పరిశీలన కూడా అవసరం అనేవాడు .రోడిన్  కు సెక్రెటరి గా పని చేసిన రైనర్ మారియా రిల్కే ‘’Rodin  grasped life in its smallest details –he observed it and it followed him –he awaited it at the cross roads where it lingered ,he over took it as it ran before him –he found it in all places equally great ,equally powerful ,and over whelming ‘’అని అతని తత్వాన్ని బాగా అధ్యయనం చేసి చెప్పాడు .రోడిన్ శరీరం అనేక పరీక్షలకు లోనైంది .ఎడారులు అందులో ప్రాకాశించాయి .ఆకలి దాన్ని బాధగా చూపింది  .దప్పిక కూడా వదలలేదు .ఇవన్నీ తట్టుకొని నిలబడి గట్టి వాడయ్యాడు .అతను వంగితే పటకార లాగా కనిపిస్తాడు. నడుస్తుంటే ప్రపంచ దూరాలన్నీ అతని తోనే ఉన్నాయని పిస్తుంది .అతని అడుగు బలంగా ద్రుఢం గా పడేది .అటూ ఇటూ ఊగుతుంటే అతనిబాహువులు అతని అడుగులను గురించి మాట్లాడుతున్నట్లుండేది .గాలిలో తేలిపోయినట్లు నడిచేవాడు .

మార్బుల్ మాస్టర్

కళలో ఎదుగుతున్న కొద్దీ రోడిన్ సున్నితత్వాన్ని శిల్పాలలో తెచ్చాడు .ఇ౦ ప్రెషనిస్ట్ చిత్రకారుడు గా అనిపించేవాడు .అతని తీరును నిశితంగా పరిశీలించిన అమెరికా విమర్శకుడు జేమ్స్ హన్కర్ ‘’the edges of certain parts were amplified ,deformed ,and falsified to ensure the undulating appearance of life ‘’అని చెప్పాడు .అతని ఆలోచన అస్పష్టం అనిపిస్తుంది .శిల్పం లో ఒక ధ్యాన యోగం ఉంటుంది. అదే అతని గొప్ప చిత్ర నిర్మాణ విధానం .అతనికి పాలరాయి అంటే మార్బుల్ అంటే మహా ఇష్టం. ఆ ఇష్టమే అతడిని శిల్ప నిర్మాణం లో పరాకాష్టకు చేర్చింది .అతను రూపొందించిన శిల్పాల శిరస్సులు , శరీర  భాగాలు పుష్ప సౌందర్యాన్ని సున్నితత్వాన్ని గుర్తుకు తెచ్చి మార్బుల్ అతని చేతిలో మట్టి,  మైనం అయి అనేక రూపాలు దాల్చి౦దే మోనని పిస్తుంది  .అంత లావణ్యం గా రోడిన్ శిల్పాలుంటాయి .

శిలా మహా కావ్యం

నలభై ఏళ్ళ వయసులో రోడిన్ పొట్టిగా ఉన్నా ఆకర్షణీయంగా ఉండేవాడు .అతని గడ్డం మాత్రం భలే తమాషాగా ఉండేది .అది నెరసిన తర్వాత ఓల్డ్ టెస్ట్ మెంట్ ప్రాఫెట్ లాగా కనిపించేవాడు .ఇంకా బాగా చెప్పాలంటే ‘’గాలిక్ హాన్స్ సాచ్’’ లా ఉండేవాడు .అద్భుత కళాఖండాలు సృష్టించాలని భావించాడు రోడిన్ .అందుకోసం మొదట ‘’గేట్ ఆఫ్ హెల్ ‘’అనే భారీ ప్రాజెక్ట్ తీసుకొని ఇరవై ఏళ్ళు దానిపైనే పని చేశాడు .ఆ శిల్పం లోని సౌందర్యాన్ని ఆస్వాది౦చనవారు దాన్ని ‘’ఎపిక్ ఇన్ స్టోన్  ‘’అన్నారు .అంటే ‘’శిలా మహాకావ్యం’’ అని వేనోళ్ళ కీర్తించారు  .డాంటే కలగన్న అన్ని భావాలకు ఈ శిల్పం ప్రతీకగా ఉందని మెచ్చుకొన్నారు .విషయ స్పృహ లో నుంచి అలౌకిక స్పృహకు దారి తీసింది ఆ శిల్ప చాతుర్యం .దీని తర్వాత అనేక అద్భుత శిల్ప రచన చేశాడు రోడిన్ .అందులో ‘’ఆడం అండ్ ఈవ్ ‘’,పోలో అండ్ ఫ్రాన్సిస్కా ‘’,ఉగాలినో ‘’,వరుస శిల్పాలను మిగిలినవాటిలో ముద్దు వంటివి –(కిస్ అమాంగ్ అదర్స్) అంటారు .దీనినే రోడిన్ ‘నోవాస్ ఆర్క్ ‘’అన్నాడు .కొందరు మాత్రం లాస్ట్ జడ్జి మెంట్ కు భయంకర రూపం అన్నారు .మరికొందరు మైకెలాంజిలో –మెడిసి కోసం డిజైన్ చేసి రూపొందించిన అసంపూర్తి సమాధులు అన్నారు .

త్యాగధనుల శిల్ప సృష్టి

యాభైలలో రోడిన్ కాలం బహు ఫలవంత మైన కాలం .పోర్ట్రైట్ ,కంచు విగ్రహాలు  ,స్మృతి చిహ్నాలు తయారు చేయటానికి చాలా ఆర్డర్లు వచ్చాయి .నగరాలు అక్కడి హీరోల ,చారిత్రిక పురుషుల విగ్రహాలు తయారు చేసి వారికీర్తిని ఇనుమడింప చేయమని కోరాయి .అలాంటి వాటిలో నాన్సీ టౌన్ క్లాడ్ లోర్ర్రైన్  స్మృతి చిహ్నం ఒకటి .డాం విల్లర్స్ కోసం బాస్తిన్ లేపెజ్ విగ్రహం ,కలైస్ కోసం ‘’దిబర్గర్స్ ఆఫ్ కలైస్’’శిల్పించి అమోఘం అని పించుకొన్నాడు .వీళ్ళందరూ కూడా చారిత్రాత్మక మహా పురుషులే .వీరు పద్నాలుగో శతాబ్దం లో నగరం ఆకలి బారిన పడకుండా మూడవ ఎడ్వర్డ్ రాజుకు తమల్ని తాము బలి చేగా ఆత్మ త్యాగం చే సుకొన్న వీరులు ధీరులు దీరోదాత్తులు త్యాగ దనులు మహా పురుషులు .ఈ ఆరుగురిని ఒక బృందంగా ముందు శిల్పించి ఆ తర్వాత విడివిడిగా ప్రతి ఒక్కరినీ తీర్చి దిద్దాడు .వారి త్యాగాలను అజరామరం చేశాడు రోడిన్ .అందర్నీ ఒకే వరుసలో కాకుండా రెండు నాటకీయ  వరుసలలో ఉంచి అందులో ప్రతి ఒక్కరూ ఒక గొప్ప ప్రదర్శనలో పాల్గొని తమ ప్రత్యేకతను ప్రదర్శిస్తూ సామూహిక౦ గా కదులుతున్నట్లు చేశాడు ఈ ప్రతిభకే అందరూ జేజేలు పలికారు .చిరస్మరణీయం చేశాడు వారి జీవితాలను రోడిన్ .     శిల్ప విషయమై చెబుతూ రోడిన్ ‘’sculpture is the heart of hole and the lump .’’అన్నాడు ఈ హోల్  మరియు ల౦ప్  అనే పదాలను  మొదటిసారిగా సృష్టించి,ప్రయోగాలు చేసి శాశ్వత కీర్తి పొందారు . శిల్పించి వాటి ప్రభావం ఎలాంటిదో చూపించాడు  రోడిన్ .రోడిన్ సిజాన్నే లు  అలౌకిక కాంతి నిర్మాణం లో అజరామరంయ్యారు .ఈ ఇద్దరు శిల్ప మేధావులకు మనం ఎంతో రుణపడి ఉన్నాం అన్నారు విశ్లేషకులు .రాబిన్ ‘’క్యూబిక్ ట్రూత్ ‘’కు ప్రాధాన్యత నిచ్చాడు .ఇదే  స్థల దేశాలకు గణిత పరమైన గౌరవం  అత్యంత ఉత్కృష్టమైన సమతుల్యతః తెచ్చాయి .రోడిన్ గొప్పతనాన్ని ‘’he carved the air as well as the surface of the stone to bring out ‘’the latent heroic in every natural movement ‘’ అని గొప్పగా అభి వర్ణించారు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -25-6-15 -ఉయ్యూరు

ఆధునిక ప్రపంచ నిర్మాతలు –జీవితాలలో చీకటి వెలుగులు -49

20- వ శతాబ్దపు ఫ్రెంచ్ మహా శిల్పి –అగస్టీ రోడిన్

అగస్టీ రోడిన్ శిల్పాలను మొదట తిరస్కరించిన వారే ఆ తర్వాత మహా గొప్ప శిల్పి అని ఆరాధించారు .గౌరవించారు సత్కరించారు .మళ్ళీ అతి తక్కువ చేసి మాట్లాడారు .దూషణ భూషణలు ఆయన జీవిత సముద్రం లో కెరటాలయ్యాయి .పావు శాతాబ్దికాలం ఆయన  సృజన అంతా పెద్దగా ఆమోదం పొందలేదు .పై పెచ్చు  అలక్ష్యం చేశారు కూడా .కొన్నేళ్ళ తర్వాత ప్రతిభను గుర్తించి  అగ్రాసనం మీద కూర్చో బెట్టారు .అంతే కాదు 19 వ శతాబ్దపు అత్యుత్తమ శిల్పి అని ,అన్నికాలాలలోని మహా శిల్పుల లో ఒకడు అని వీర తాళ్ళు వేశారు .ఇదీ లోక రీతి .

మట్టి బొమ్మల శిల్పి

12-11-1840 లో పుట్టిన ఫ్రాన్కోస్ అగస్టీ రెనో రోడిన్ ఫ్రాన్స్ లోని పారిస్ లో పురాతన గోధిక్  లక్షణాలున్న   జన సమూహం ఉన్న ప్రాంతం లో పుట్టాడు . తల్లి లోరైనీ నుండి తండ్రి నార్మన్ జాతికి చెందిన పని వారి కుటుంబం లోంచి వచ్చారు .ఆ జిల్లాలో రోడీన్లు అతి పేదవారుగా గుర్తింపు పొందారు .రోడిన్ కు అందువల్లనే 13 వ ఏట నుండి సరైన స్కూల్ విద్య నేర్చుకొనే అవకాశం లేక పోయింది .చిన్నతనం నుండి డ్రాయింగ్ బొమ్మలు గీయటం అతనికి అంది వచ్చిన వరం అయింది .తల్లి గ్రోసరీ షాప్ నుండి తెచ్చే సరుకుల పొట్లాల పేపర్ల పై ఉన్న కామిక్ బొమ్మలను చూసి రోడిన్ కాపీ చేసేవాడు .తర్వాత వాటిని తన స్వయం కృషి తో బాగా గీసేవాడు .ఇది గమనించిన తలి దండ్రులు రోడిన్ మాంచి కమర్షియల్ ఆర్టిస్ట్ అవుతాడని సంబర పడ్డారు .ఇంటి దగ్గర స్పెషల్ టీచర్స్ ను పెట్టి అతని చిత్ర నైపుణ్యాన్ని పెంచే స్తోమత వారికి లేదు .అందుకని అతని ఆసక్తికి ఊతం గా డేకరేటివ్ ఆర్ట్  లో శిక్షణ నిచ్చే’’ పెటైట్ ఈకోల్ ‘’లో చేర్పించారు .పెన్సిల్ డ్రాయింగ్ అంటే అసలు ఇష్ట పడని రోడిన్ మట్టి బొమ్మలు చేయటం లో ఆసక్తి చూపించి అదే తన జీవిత గమ్యం అనుకొన్నాడు .

పోర్సిలీన్ శిల్పి

18 వ ఏట ఈకోల్ బీక్స్ ఆర్ట్స్ లో చేరటానికి ప్రయత్నింఛి పరీక్ష రాశాడుకాని ఫలితాలు దారుణం గా ఉన్నాయి .మూడు సార్లుప్రవేశ  పరీక్షరాసి తప్పాడు .ఇది చూసిన తలిదండ్రులు నీరు కారిపోయారు .అరకొర సంపాదనతో బతుకు బండీ ఈడుస్తున్న తండ్రి  కొడుకును ఆ సంస్థకు పంపటం మానేశాడు .రోడిన్ తన కాళ్ళ మీద తాను నిలబడాల్సిన పరిస్తితి వచ్చింది .ఏదో ఉద్యోగం చేసి పొట్టపోసుకోవాలి .మట్టి బొమ్మల తయారీలో అప్ర౦టిస్ గా ,జర్నీమాన్ గా, ఆర్నమెంట్ వర్కర్ గా  పని చేశాడు .కాపీయిస్ట్ గా ,స్పైరల్ స్క్రోల్స్ తయారీలో అనేక చోట్ల పని చేశాడు .ప్రముఖ జంతు శిల్పి ఆటోయిన్ లూయీ బారీ దగ్గర పని చేసి తాను బారీ శిష్యుడిని అని చెప్పుకోనేవాడు .తర్వాత’’మోల్డర్ ‘’అవతారం ఎత్తాడు .తర్వాత సెవ్రెస్ లో ఉండే పోర్సేలీన్ ఫాక్టరీకి డిజైన్లు తయారు చేసే కారియర్ బెల్లీస్ దగ్గర చేరాడు .ఇక్కడే చిన్న చిన్న విగ్రహాలు తయారు చేయటం ,జంతు భాగాలు కూర్చటం ,బొమ్మలకు అలంకరణ చేయటం నేర్చుకొన్నాడు .తర్వాత మూస పని(మోల్దింగ్) అలవాటు అయింది .ఈయన దగ్గరే అయిదేళ్ళు ఉన్నాడు .రెండు డాలర్ల నెల అద్దె ఇచ్చి ఒక గుర్రపు శాలలో గడిపాడు .అది చీకటి గుయ్యారం .దానికి ఒక చివర పెద్ద బావి ఉంది .తాను  ఇక్కడే ఉండి పని చేయాల్సిన వాడు కనుక తానే ఆ నూతిని పూడ్చేశాడు రోడిన్ .

ముక్కు తెగిన మనిషి బొమ్మ

వయసు ఇరవై అయిదు వచ్చింది .నాగలి పట్టి దున్నే వాడుగా మొరటుగా కనిపించేవాడు .ముక్కు ఫ్లాట్ గా ఉండేది .ఒక బస్ట్ విగ్రహాన్ని చేసి ‘’ముక్కు తెగిన మనిషి ‘’అని పేరు పెట్టి1864 లో సెలూన్ కు తీసుకెళ్ళాడు .దాన్ని వాళ్ళు తిరస్కరించటమే కాదు తిట్టి పంపించారు .యదార్ధాన్ని ప్రతి బించి చేసిన శిల్పాన్ని వాళ్ళు మెచ్చుకోలేక పోయారు .అతను ‘’far too naturalistic and that he had mistaken the medium ‘’ అన్నారు విమర్శకులు .నిరాశ తోమళ్ళీ గురువు గారి దగ్గర చేరి కొన్నేళ్ళు పని చేశాడు .తన ప్రజ్ఞను కనబరుస్తూ లలితమైన ,అనుకరణాత్మకమైన  చిన్న చిన్న బొమ్మలు తయారు చేసి అమ్మి జీవనోపాధి పొండాడు .1870లోపర్షియన్ వాళ్ళు  పారిస్  ఆక్రమణ కోసం చేసిన దాడిలో  నేషనల్ గార్డ్ గా పని చేశాడు .ఫ్రాంకో పర్షియన్ యుద్ధం ముగియ గానే బెల్జియం వెళ్ళాడు .అక్కడ బెల్జియన్ శిల్పి వాన్ రాస్ బోర్గ్ దగ్గర శిల్ప నిర్మాణం లో మెళకువలు నేర్చాడు .

మోడల్ భార్య

ఒక సారి పారిస్ అవతల ఒక బిల్డింగ్ వర్క్  చేస్తుంటే అందమైన కళ్ళున్న అమ్మాయి కనిపించింది .ఆమెకు 19 .పేరు రోజ్ బ్యూరేట్ .’’రోజ్ అంత బ్యూటీ’’అనుకొన్నాడు .  ఆమె కుటుంబం వారు చా౦పేన్ లో రైతులు .పారిస్ లో సీస్మిస్త్రేస్ గా  పని చేయటానికి వచ్చింది . ఆమెను మోడల్ గ పెట్టుకొని బొమ్మలు తయారు చేస్తూ ఇద్దరూ ప్రేమలో పడగా ఆమె అతనికో పిల్లాడిని’’ కని ‘’ పెట్టింది .ఈమెను అతని తలిదండ్రులు ఆదరించారు. అందరూ కలిసి బతికారు .ఆమె సైనికులకు చొక్కాలు కుట్టి సంపాదించేది .ఆ డబ్బుతో కొడుకు ను సాకేది .అప్పుడప్పుడు మొగుడు పెళ్ళాలు పోట్లాడుకోనేవారు. ఆమెలో సహనం ఎక్కువ .రోడిన్ మాత్రం బాధ్యతా రాహిత్యం గా ప్రవర్తించేవాడు. అతని తలిదండ్రులు ఆమె పక్షంగా మాట్లాడేవారు .కాలం గడిచిన కొద్దీ తాను ‘’ప్రకాశించే సూర్యుని కి ఛాయ మాత్రమె ‘’అని గ్రహించింది .అతను ఆమెను మంచీ చెడు తెలిసిన ఇల్లాలు అని కోపం అసూయ ,అనుమానం  ఉన్నా ప్రేమ గుణం ఉందని ,సత్యాసత్య వివేకం తెలిసిన దొడ్డ ఇల్లాలని చెప్పాడు .వారిద్దరిది అలౌకిక ఆత్మీయ ప్రేమ అంటారు  .మోడల్ గా వచ్చిన అమ్మాయి మోడల్ భార్య అయింది రోడిన్ కు .

సహజం నుండి అసహజానికి

1877లో సలూన్ రోడిన్ శిల్పాన్ని ప్రదర్శించటానికి అనుమతి నిచ్చింది .దానిపై 18 నెలలు తీవ్రం గా ద్రుష్టి పెట్టి పని చేశాడు .దీనికి ‘’కంచు యుగం ‘’(ఏజ్ ఆఫ్ బ్రాంజ్ )అని మొదట పేరు పెట్టి తర్వాత’’ప్రక్రుతికి మానవుడి జాగృతి ‘’(మాన్ ఎవేకేనింగ్  టు నేచర్ )అని మార్చాడు .దీన్ని చూసిన నిర్వాహకులు పెదవి విరిచారు .వారికి కావాల్సిన లలిత సుందర నగ్న శిల్పం కాదు అది .వెంటనే తిరస్కరించి ‘’too precise ,too realistic ‘’ అని వ్యాఖ్యానించారు .అది సృజనాత్మక శిల్పం కాదని అన్నారు .ఆ రోజుల్లో ఇవి సాధారణమే . .నకిలీ శిల్పాలు చేస్తున్నకాలమే అది . ఈ ఆరోపణను  చాలెంజ్ గా తీసుకొన్నాడు రోడిన్ .ఒక నాయకుడి శిల్పాన్ని తయారు చేసి మామూలు గా జీవితం లో కనిపించే నగ్నత్వం కన్నా ఇంకా ఎక్కువ నగ్నం గా తీర్చిదిద్ది ‘’నడుస్తున్న మనిషి ‘’అని పేరు పెట్టాడు .కాని శిల్ప విశ్లేషకుడు అక్టేవియాన్ మిరాబూ కు ఇది ‘’సెయింట్ జాన్ ‘’పోలికలున్న శిల్పం అని పించింది .ఈ జాన్ గారే తర్వాత ‘’సెయింట్ జాన్ బాప్టిస్ట్ ‘’గా ప్రసిద్ధుడయ్యాడు .సుప్త స్థితిలో ఉన్న శీలా  సజీవ చైతన్య రూపం దాల్చింది రోడిన్ చేతిలో .రోడిన్ లో  ఆత్మ స్థైర్యం ఒక్కసారిగా పెల్లుబికింది .

సశేషం

మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -24-6-15 –ఉయ్యూరు

ఈ తరానికి సాయిబాబా ఎందుకు ఆరాధ్యుడు – బందా ( సర్దాగా చదవండి)

గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -2

152- 100 అధ్యాయాల రామాయణం రాసిన మెంధ కవి .

భర్త్రు మెంద గా ప్రసిద్ధుడైన ఈ కవిని కొందరు కాళిదాసు కంటే ఘనుడు అని తమకావ్యాలలో పేర్కొన్నారు .మెంద అనే పదానికి అర్ధం ఏనుగును నడిపే మావటి వాడు అని .జల్హనుడు  తన సూక్తి ముక్తావళి లో రాజ శేఖరుడు ఈ విషయం పై రాసిన శ్లోకాన్ని ఉదాహరించాడు .మిగిలిన చరిత్రకారులు కూడా ఈకవిని మెంద అనే పేరుతోనే పిలిచారు .’అతని ’హస్తి పాల ‘’మొదలైన వాటిలో అడవి  ఏనుగులను ఏ విధం గా మాటు పెట్టి గోతులలో పడేట్లు చేస్తారో వివరింప బడి ఉంది .దీన్ని  బట్టి మెంద కు  కు ఈ విద్య తో సంబంధం ఉన్నట్లు తోస్తుంది .

కల్హణుడు మెంద ను కాశ్మీర్ రాజు మాతృ గుప్తుని ఆస్థానం లో ఉన్నట్లు రాశాడు .మాతృ గుప్తునికాలం క్రీ శ.430 గా భావిస్తే ఈకవి ఆ కాలం లో  జీవించాడని  చెప్పచ్చు . మృచ్చ కటికం ‘’లి౦ఫ తీయ తమొంగూని ‘’అనే ప్రసిద్ధ శ్లోకం లో ను ,అవిమారకుని బాల చరితం లోను ,కావ్యాదర్శం లోను ,సారంగ ధర పద్ధతిలోను విక్రమాదిత్యుడు ,మెంధతో  కలిసి కావ్యం అల్లినట్లు ఉంది .దీనితో మళ్ళీ కాలానికి గొళ్ళెం పెట్టాల్సోస్తోంది .ఏతా వాతా తేలిందేమిటంటే మెందకవి విక్రమాదిత్యుని కాలం వాడే నని .మంఖ కవి ‘’శ్రీ కంఠ చరిత్ర ‘’లో మెందను సుబందు ,భారవి, బాణులతో తో ముడిపెట్టాడు.రాజ శేఖరుడు మాత్రం ఆయన్ను వాల్మీకి అవతారం  ఆ తర్వాత భవ భూతి అవతారమని చివరికి తాను కూడా మెంద అవతారాన్నే అని మెచ్చుకొని చెప్పుకొన్నాడు   .దీన్ని బట్టి మెంద కవి 100 అధ్యాయాల ‘’రామ చరిత్ర ‘’రాశాడని తేల్చారు .దీని వ్రాత ప్రతి నకలు ఇప్పటికీ బెనారస్ విశ్వ విద్యాలయం లో భద్రం గా ఉందని క్రిష్ణమాచారియార్  రాశారు . .

153-సరస్వతీ పుత్ర-భట్టార హరిశ్చంద్ర

హర్ష చరిత లో బాణ కవి భట్టార హరిశ్చంద్ర కవి ని మెచ్చుకొన్నాడు .హరిశ్చంద్రకవి ‘’మాలతి ‘’అనే ప్రేమ కావ్యం రాశాడు .కనుక ఇతను ఐదవ శతాబ్ది కవి అని అనుకోవచ్చు .’’సదుక్తి కర్ణామృతం’’ లో ఈకవి మహాద్భుత కవిగా పేర్కొన బడ్డాడు .మహా కవుల సరసన చేర్చారు .చాటు పద్యాలలో ఈ కవి శ్లోకాలు విశేషం గా కనిపిస్తాయి .ఈ భట్టార హరిశ్చంద్ర కవి దిగంబర జైన మతానికి చెందినవాడు .తండ్రి ఆర్ద్ర దేవుడు .తల్లి రాధ .సోదరుడు లక్ష్మణ .వీరిది కాయస్తకులం లోని సనోముఖ కుటుంబం .ఈ కవి పాండిత్య ప్రకర్షకు ‘’సరస్వతీ పుత్ర’’ బిరుదం అందుకొన్నాడు .ఈకవిని రాజశేఖరుడు ‘’కర్పూర మంజరి ‘’లో పేర్కొన్నాడు .ఇతను ‘’ధర్మ సార మహాభ్యుదయం ‘’అనే 21 ఖండాల కావ్యాన్ని పదిహేనవ తీర్ధ౦కరుడైన ధర్మ నాధుని జీవిత చరిత్రగా రాశాడు .ఇందులో ధర్మపాలుని జననం నుండి నిర్వాణం దాకా వర్ణించాడు .నాయకుడైన ధర్మనాధుడు ఇక్ష్వాకు  వంశానికి చెందిన  రత్న పుర రాజు మహాసేనుడు   భార్య సువ్రతి ల కుమారుడు .హరిశ్చంద్ర కవి కవిత్వం మాధుర్యానికి నిలయం .స్వచ్చమైన తేట యైనకవిత్వం రాశాడు .

భట్టార హరిశ్చంద్ర కవి ‘’జీవనాధార చంపు ‘’ను కూడా 13 లంభాలలో జైన రాజు జీవనాదారుని జీవిత చరిత్ర గా రాశాడు.ఈ జీవనాధరుడు  సత్య౦ధర రాజు కుమారుడు .ఇందులో కవి ఉపయోగించిన భాష ఆకర్షణీయం గా ,అత్యుత్తమంగా ఉందని విమర్శకులు కీర్తించారు .టి ఎస్ .కుప్పుసామి గారు  ఈకవి ‘’జీవనాధార చరిత్రం ‘’అనే నాటకం కూడా రాశాడని తెలియ జేశారు .

సశేషం

మీ-గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ -23-6-15 –ఉయ్యూరు

గోదావరి మహా పుష్కరాలు – 2015 – సంక్షిప్త సమాచారం – బందా

S సుగుణా దేవి రచనలు -2

S.Suguna Devi Rachanalu-3a S.Suguna Devi rachanalu-3b S.Suguna Devi rachanalu-3c S.Suguna Devi Rachanalu-3d S.Suguna Devi rachanalu-3e S.Suguna Devi Rachanalu-3f S.Suguna Devi Rachanalu-3g S.Suguna Devi Rachanalu-3h

S సుగుణా దేవి రచనలు -2S.Suguna devi Rachanalu-2a S.Suguna Devi rachanalu-2b S.Suguna Devi rachanalu-2c S.Suguna Devi Rachanalu-2d S.Suguna Devi Rachanalu-2e S.Suguna Devi Rachanalu-2f S.Suguna Devi rachanalu-2g S.Suguna Devi rachanalu-2h

S సుగుణా దేవి రచనలు -1

S.Suguna Devi Rachanalu-1a S.Suguna Devi Rachanalu-1b S.Suguna Devi Rachanalu-1c S.Suguna Devi Rachanalu-1d S.Suguna Devi Rachanalu-1e S.Suguna Devi Rachanalu-1f S.Suguna Devi Rachanalu-1g S.Suguna Devi rachanalu-1h S.Suguna Devi rachanalu-1i S.Suguna Devi rachanalu-1j

మహా శాస్త్ర వైద్యుడు అగ్గలయ్య చూడాల్సిన రాణక్ పూర్ ,రంగులు మార్చే జలపాత్తం -ఆంధ్ర ప్రభ

1-దేవీ ప్రియ రాసే రన్నింగ్” కామెంటరి ”

ఉయ్యూరు లో 21-6-15 అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం -ఉదయం 7 గం లకు శాంతి నేకేతన్ హైస్కూల్ లో ,ఉదయం 11 గం లకు ఆర్య వైశ్య కళ్యాణ మండపం లో

https://plus.google.com/u/0/photos/115752370674452071762/albums/6162708660116406785?cfem=1