శ్రీ ఆత్మబోధ సిద్దేశ్వర శతకం -2(చివరిభాగం )

రుద్రుడు లయకారుడు రుద్రబీజం చిన్ముద్ర .శంకరుడు ఆనంద రూపుడు .చిర శుభాకార మంగళుడు .శుద్ధ జీవుడు దేహ బద్ధ జడుడు .జ్ఞానాప్తితో జడత పోతుంది .బ్రహ్మమొక్కడే దృక్కు.కంటితో రూపం చూద్దాము అనుకొంటే మనసు కంటికి అదృశ్యం .మనసుతో చూద్దామంటే బుద్ధికి దృశ్యమై బద్ధమౌతుంది .బుద్ధి దృష్టితో తెలుసుకొందామంటే ధీ వృత్తికి  దృశ్యమౌతుంది .దృశ్య సృష్టికి సాక్షి దృక్కు ..బ్రహ్మ సత్యం జగం మిధ్య .బుద్ధి నిర్మలమైతే ఈశ్వర విభూతి కలుగుతుంది .శివ ,జీవ సృస్టులతో జగత్తు వ్యష్టి సమష్టి అవుతుంది.బుద్ధికల్పితమే ఈ జగం.నువ్వు సూత్రాత్మకుడవైతే తే అన్నీ కనిపిస్తాయి .

  విక్షేప శక్తి ప్రత్యక్షమై లింగమాది జన్మ జగత్సంగమైంది .అవ్యక్తాత్మలో మాయబ్రహ్మం ఉంటాడు .దేహం అసత్తు ,జడం ,క్లేశ వర్దితం .పూర్వ జన్మ పుణ్యంతో పుణ్య  పాపాలు  సంక్రమిస్తాయి  .సృష్టికి పూర్వం బ్రహ్మం అఖండం మాయారహితం .ప్రాగభావం  ప్రధ్వంసమౌతుంది .ఇంద్రియ ప్రాణ బుద్ధులు నువ్వు కాదు .ఆత్మకు అనాత్మలేదు .అవతల అయస్కాంత సన్నిధితో భ్రాన్తమైనట్లు ,జపాపుష్పకాంతులు స్ఫటికం లో ప్రతిఫలించి నట్లు ఉంటుంది.వడ్ల గింజకు పొట్టు ఉన్నట్లు ,ఒరలోని ఖడ్గం లాగా ఆత్మ భిన్నంగా ఉంటుంది .

  శుద్ధ పరమాత్మ శ్రుతులకు అందడు .సుఖమే ఆత్మగా దృక్కుగా ఉంటాడు .వస్తువు ఉంది, లేదు.చిత్తానుభవంతో సర్వజీవ జగాలు కనిపిస్తాయి అవినిజంగాలేవు .సూక్ష్మగా స్తూలంగా ఉంటాయి .ఈశ్వరానుభవం కలిగితే ముక్తి లభిస్తుంది .బ్రహ్మ వస్తువు .తానూ బ్రహ్మమే అవుతాడు .జ్ఞానాన్ని దాచి అజ్ఞానాన్ని కనిపింప చేసేది భ్రమ .భావాద్వైతం క్రియాద్వైతం అని రెండున్నాయి .చిద్విశేష విలాస చిహ్నమైనది భావాద్వైతం శ్రేష్టమైనది .పూర్ణ యోగాభ్యాసంలో క్రియా ద్వైతం సహకరిస్తుంది .రేచకం లో విశ్వం అనశ్వరం పూరకం లో బ్రహ్మమే .నూట రెండవ పద్యంలో –‘’రత్నాకరంబున క్షారజలంబు నిలిచి శుద్దాంబువుల్ రవిరశ్మి నాకసమున –వరలి  మేఘాకృతివర్షించు కరణి బో-ధానంద సాగర౦బదు వెలయు –పరమ రసామృత వర్షధారల దొప్ప –దోగుచు బ్రహ్మ సాధుత్వ మెరిగి –పద్యపద్య౦బున పరమ సిద్దేశుండు –మకుటమందున నొప్పుమహిమ గాంచి

తేగీ.-బ్రహ్మవిత్పాజ పంకజ భక్తుడైన –కొట్ట మన్వయ వారాసి కుముద హితుడు-రమ్య గుణు౦డు  రామస్వామి రచన జేసే –గ్రంథమియ్యది సిద్దేశు కరుణ వలన  ‘’అని ముగించారు .

పద్యాలన్నీ పరశురామపంతుల లింగమూర్తి గురుమూర్తి గారి ‘’సీతారామాంజనేయ సంవాదం ‘’లోని రసధారతో అవ్యక్తానంద శోభాయమానంగా ,సుబోధకంగా ,మనసుకు హత్తుకోనేట్లు అవ్యాజాను  భూతి నిచ్చేట్లు శతక రచన సాగి చరిత్రలో వన్నె కెక్కిన శతకరాజమైంది .ఈ శతకానికి ముందుమాటలు రాసి ఆశీస్సు లందించిన వారంతా కవి దిగ్గజాలు ,అవధాన సరస్వతులు ,బహు కావ్య నిర్మాణ చాతురీ మతులు .వారి స౦సర్గం లభించటం గొప్ప వారి ఆశీస్సులు అందుకోవటం మరీ గొప్ప .ఇలాంటి శతకాన్నీ, ఈకవీశ్వరుని పరిచయం చేసే మహద్భాగ్యం నాకు లభి౦చటం నా అదృష్టం.

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -7-9-23-ఉయ్యూరు  .  

సరస భారతి 177 వ కార్యక్రమంగా శ్రీ కృష్ణాష్టమి వేడుకలు

https://www.youtube.com/post/Ugkx0HlrFhBdVtyNGP7j24TJgOK9-5EdAJZu

https://www.youtube.com/post/UgkxasOGoAjTbeftQX-8t2U5EPZE2GjV4Lwy

https://www.youtube.com/post/Ugkxs2ydKVj4Nf0RI3RRRWmu-LPe1z04yepK

ధన్యవాదాలతో  కృతజ్ఞతలు  
–మాన్యులు శ్రీ సుంకర కోటేశ్వరరావు గారికి నమస్సులు .మేము కోరకుండానే మీరు సరసభారతి కార్యక్రమాలకు ప్రోత్సాహకంగా మాకు విరాళాలు అందిస్తూనే ఉన్నారు .నిన్న మీరు పంపిన రూ-10,000-పది వేల రూపాయలు అందాయి . ,సాహిత్యం సంస్కృతీ లపై మీకున్న ఆదరాభిమానాలకు ,సరస భారతిపై ఉన్న ప్రత్యెక మక్కువకు అందిస్తున్న ప్రోత్సాహానికి ధన్యవాదాలతో కృతజ్ఞతలు -మీ గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -6-9-23 -ఉయ్యూరు 

ద్వ్యధిక శత(102) వసంత కృష్ణా జిల్లాపరిషత్ ఆదర్శ విశ్రామ ప్రధానోపాధ్యాయులు ,బాడ్మింటన్ ‘’సవ్యసాచి ‘’,ఎందరెందరకో మార్గ దర్శి,సుజన శీలురు –శ్రీ సి.వి.సన్యాసి రాజు గురు మహోదయకులను
వృద్దాప్యం కారణంగా వారు ఉయ్యూరు రాలేనందు వలన ఉదయం 8గం .లకు పటమట న్యు పోస్టల్ కాలని లోని వారి స్వగృహం లో వారిని ప్రత్యేకంగా సరసభారతి, అమరవాణి సంస్థలు చంద్రునికో నూలుపోగుగా సన్మానము

మనం మర్చిన వీరంతాఎంతో గ్రేట్ -11
–

 58 యల్లాప్రగడ సీతాకుమారి
తెలంగాణ

ఎల్లాప్రగడ సీతాకుమారి 1914 అక్టోబర్ 9న గుంటూరు జిల్లా బాపట్లలో జన్మించారు. ఆమె తెలుగు, సంస్కృతం మరియు ఆంగ్ల భాషలలో నిపుణురాలు. ఆమె 1946 నుండి 1956 వరకు సికింద్రాబాద్‌లోని కీస్ గర్ల్స్ హై స్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేశారు. ఆమె నిజాం ఆంధ్ర మహిళాసభకు మార్గదర్శకురాలు. హైదరాబాద్‌లో మహిళలకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు ఖాదీ ఉత్పత్తి కేంద్రాన్ని స్థాపించారు. సీతాకుమారి ఆల్ ఇండియా ఉమెన్స్ మూవ్‌మెంట్ అసోసియేషన్‌లో కూడా సభ్యురాలు. నిజాం ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్‌పై నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా ఆమె సత్యాగ్రహానికి నాయకత్వం వహించారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో కూడా ఆమె చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. సీతాకుమారి స్వయంగా ఖాదీని ధరించి దానిని చాలా వరకు ప్రచారం చేసింది మరియు పద్మజా నాయుడు నిర్వహించిన స్వదేశీ ప్రచారంలో కూడా ఆమె చురుకుగా పాల్గొనేది. మహాత్మాగాంధీ చేపట్టిన ఉప్పు సత్యాగ్రహం హైదరాబాద్‌ ప్రజలను ఎంతగానో ప్రభావితం చేసింది. నిజాం ప్రభుత్వం ఆంక్షలు విధించినా, ‘హరిజన్’ వార్తాపత్రిక సర్క్యులేషన్‌పై నిషేధం విధించినా, వేలాది సైక్లోస్టైల్ కాపీలను యువత పంపిణీ చేశారు. ఈ కార్య‌క్ర‌మంలో సీతాకుమారి త‌న భ‌ర్త‌తో క‌లిసి ఎంతో పాల్గొంది. 1947-49 రజాకార్ల ఉద్యమంలో సీతాకుమారి తెలంగాణ అంతటా వెళ్లి బాధిత మహిళలను ఓదార్చడానికి, న్యాయం కోసం పోరాడారు. ఆమె హిందూ మరియు ముస్లిం మహిళలకు కూడా ఆశ్రయం ఇచ్చింది. యల్లాప్రగడ సీతాకుమారి గొప్ప సాహితీవేత్త కూడా. స్త్రీలను సామాజికంగా, రాజకీయంగా జాగృతం చేసేందుకు సమాజంలో స్త్రీ విద్య, స్వేచ్ఛ, బాల్య వివాహాలు, వరకట్న వ్యవస్థ, వితంతు వివాహాలు తదితర సామాజిక దురాచారాలపై ‘గోల్కొండ పత్రిక’ తదితర పత్రికల్లో స్ఫూర్తిదాయకమైన, భావోద్వేగంతో కూడిన వ్యాసాలు, వ్యాసాలు రాశారు. సంజీవరెడ్డి ప్రభుత్వ హయాంలో సీతాకుమారి బాన్సువాడ నియోజకవర్గం (ప్రస్తుతం కామారెడ్డి జిల్లా) నుంచి ఏకపక్ష ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యారు.

59 బత్తుల సుమిత్రా దేవి
హైదరాబాద్, తెలంగాణ

బత్తుల సుమిత్రాదేవి 1918 అక్టోబర్ 9న హైదరాబాద్‌లో జన్మించారు. ఆమె హిందీలో మెట్రిక్యులేట్ & హైదరాబాద్ నివాసి దేవి ప్రసాద్ భార్య. ఆర్య సత్యాగ్రహ సమితి హైదరాబాద్ తరపున 1938లో జరిగిన పౌర హక్కుల ఉద్యమంలో ఆమె 20 రోజులు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. ఆమె 1938 నుండి 1942 మధ్య వార్ధాలోని మహిళా ఆశ్రమంలో గ్రామ సేవక కోర్సును అభ్యసించారు. ఆమె 1942 నుండి రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ సభ్యురాలిగా ఉన్నారు. 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో ఆమె నిర్బంధానికి గురైంది. 1947-48లో జాయిన్ ఇండియన్ యూనియన్ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు ఆమెను మళ్లీ అరెస్టు చేశారు. పరిమిత వనరులతో ఆమె హైదరాబాద్‌లోని చిక్కడపల్లిలో ఆర్య యువజన పాఠశాలను ప్రారంభించారు. హైదరాబాద్‌లో ఆమె ఖాదీ ప్రచారక్ సంఘాలు & చరఖా సంఘాలను స్థాపించారు. హైదరాబాద్‌లోని నారాయణగూడలో జగ్జీవన్ పాఠశాలను ఆమె ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత ఎమ్మెల్యేగా ఉన్న ఆమె రాజేంద్ర నగర్‌, మేడ్చల్‌ సమితుల వద్ద హరిజన కాలనీని నిర్మించారు. ఆమె 4 సార్లు ఎమ్మెల్యేగా కొనసాగారు. 1960లో దామోదరం సంజీవయ్య చేత ప్రారంభించబడిన అణగారిన మహిళల కోసం ఉప్పల్‌లో బాపూజీ సేవా సదన్‌ను కూడా ఆమె ప్రారంభించారు.

60 శ్రీ కాటం లక్ష్మీనారాయణ
హైదరాబాద్, తెలంగాణ

కాటం లక్ష్మీనారాయణ 1924 సెప్టెంబరు 26న జన్మించారు. “ఆయన తన ఇద్దరు గురువులు, ఒక మందుముల రామచంద్రరావు మరియు ఒక బూర్గుల రామ కృష్ణారావులచే ప్రభావితమయ్యారు. అతను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి బూర్గుల రామకృష్ణారావుకు జూనియర్‌గా తన న్యాయవాది వృత్తిని ప్రారంభించాడు మరియు తరువాత కేంద్ర మంత్రి పి.వి. నరసింహారావు అతని సహోద్యోగి. ఆంధ్రమహాసభ మడికొండ సదస్సులో ఆయన పాల్గొన్నారు. అతను గాంధీజీ యొక్క నిర్మాణాత్మక కార్యక్రమాలలో కూడా చురుకుగా ఉన్నాడు మరియు హరిజన అభ్యున్నతి మరియు భారతదేశ జాతీయ భాషగా ఖాదీ మరియు హిందీని ప్రచారం చేయడంలో ఆసక్తిని కనబరిచాడు. పాఠశాలల్లో స్థానిక భాషలను అనుమతించాలంటూ కాటం లక్ష్మీనారాయణ, మందుముల రామచందర్‌రావు ఆధ్వర్యంలో ఆందోళన చేపట్టారు. నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలు ఐక్యంగా ఉండడంతో పాటు పలువురు తమ మాతృభాషలను నేర్చుకునేందుకు ముందుకు రావడంతో ఈ ఆందోళన మంచి ఫలితాలను ఇచ్చింది. 1981లో టి. అంజయ్య ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు కాటం లక్ష్మీనారాయణ కూడా ఎక్కువగా హాజరైన రెండు స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల సదస్సులను నిర్వహించారు. ఈ రెండు సమావేశాలలో మొదటిది కొంతమంది పెద్దల మధ్య విభేదాలను పరిష్కరించడంలో సహాయపడింది. ఈ సదస్సులో 75 మంది ప్రముఖ స్వాతంత్య్ర సమరయోధులకు మెమోంటోలు అందజేశారు.

శ్రీమతి వల్లివేడు కాదాటి గుండ్ల పల్లి నరసమ్మ గారిచే రచింపబడిన ‘’వరద రాజ శతకం ‘’-1

కు శ్రీకట్టమంచి రామ లింగారెడ్డి పీఠిక రాశారు .చిత్తూరు విక్టోరియా జూబిలీ ముద్రాక్షర శాలలో 1931లోప్రచురితం .పీఠిక లో రెడ్డిగారు –‘’కవయిత్రి చిత్తూరు దగ్గర గుండ్లపల్లె గ్రామస్తురాలని ,తనకు అక్క వరుస అని , వారి వంశంలో అంతటి రూప వతి గుణవతి పుట్టి ఉండలేదని ,భర్త వళ్లి వీడుకు చెందిన అప్పాసామి రెడ్డి పెండ్లి అయిన కొద్దికాలానికే మరణించి , కస్టాలు పడిణా  ఆమె భర్త తమ్ముడు మరది  నరసింహారెడ్డి చిత్తూరు జిల్లాలో అగ్రగణ్యుడని ,’’ధని ,దాని ‘’అనీ మహాప్రసిద్ధు డని ,రెడ్డి జన సంఘానికి 25వేల రూపాయలు సమర్పించిన వదాన్యుడని,  ‘’నరసమ్మ తల్లి’’ పరమపవిత్రురాలని ఆమెను చూస్తె పూజించ మనసు పుడుతుందని ,తన చిన్నప్పుడు ప్రతియేటా అరగుండ వావిల్ తోట ,దామల్ చెరువు(ప్రఖ్యాత కధకులు మధురాంతకం రాజారాం గారి స్వగ్రామం )ఎల్లంపల్లె ,వల్లివేడు ,గుండ్లపల్లె ఒక రౌండ్ తిరిగి వచ్చేవారమని,వెళ్ళినప్పుడల్లా తనకు పట్టంచు పంచెలు ఒక్క రూపాయి  సంభావన గా  ఇచ్చేవారని , ఇక కోళ్ళు  పొట్టేళ్ళుగడ్డపెరుగు ఇంటకాచిన కమ్మని నెయ్యి ఆప్యాయంగా అందించేవారని ,గుండ్ల పల్లే  ప్రయాణం అంటే అదొక  తీర్ధ యాత్రగా ఉండేదని ,’’అమ్మాయమ్మ ‘’అనే ముద్దుపేరుతో పిలువబడే నరసమ్మగారు , షడ్రసో పెత  భోజనం పెట్టటమేకాక ,ఆమె మనసు నడత లతో తమల్ని వికసింప జేసేవారని ఇదే అత్యుత్తమ విందుగా అనిపించేదని ,’’ఊకుడు కథలు ‘’చెప్పటంలో ఆమె మహా నేర్పరి అని ,రాత్రిళ్ళు ఆమె కథలువింటూ అఆక్కయ్యవద్దే పడుకొనే వాడినని ,అప్పుడు తనవయస్సు సుమారు పది అనీ ఆమెకు కనీసం వందకు పైగా కథలు వచ్చునని .తనను అందరూ ‘’నూరుకథల వాడు ‘’అని అనేవారనిచెప్పారు . వదినగారి  వైధవ్య బాధ తగ్గించటానికి మరిది  నరసింహారెడ్డి ఆమెకు కొంచెం చదువు చెప్పించాడు, చీట్లాట నేర్పించాడు .ఆమెది సహజ పాండిత్యం .కట్టమంచి వారి తండ్రి సుబ్రహ్మణ్య రెడ్డిగారు కొడుకుకు భారత భాగవతాలు అర్ధా లతో సహా నేర్పగానేర్చి ,గుండ్ల పల్లే వెళ్ళినప్పుడల్లా అమ్మాయమ్మగారు తనతో వాటిని చదివించుకొని విని ఆనంది౦చేవారని ,అర్ధతాత్పర్యాలు అడుగుతూ అనుమానాలోస్తే ప్రశ్నించి సమాధానం పొందుతూ ఉండేవారని అలా తనను బాగా ప్రోత్సహించేవారని అన్నారు .ఆమె వినికిడి వల్లనే అన్నీ నేర్చారని ఛందస్సు అలంకారశాస్త్రం చదవకపోయినా కమ్మని కవిత్వం కట్టే వారని చెప్పారు .ఆకవిత్వంలో ముగ్ధ భక్తీ ప్రవహి౦చేదని ,పెళ్ళిళ్ళలో ‘’తలపులు తీసే’పాటలు ,ప్రణయకలహాలు ఈ శతకం లో వర్ణించారని నీతి,సాంఘిక ధర్మాలు గుప్పించారని ఆడజన్మ పొందేబాధలు ఏకరువు పెట్టారని ,రెడ్ల కులంలో పుట్టినందుకు వేమన గారి గాలి కొంచెమైనా సోకటం సహజమని ,జ్ఞానానికి శాస్త్ర పఠనానికి సంబంధం లేదని ,తెలుగు సామెతలు ప్రవాహంగా చొప్పించారని ,’’వనితకాభరణ౦బుపతి భక్తీ వెలయుట – ఇంటి కాభరణ౦బు లెనయ సుతులు ‘’వంటి వేమన అనుకరణాలు కూడా ఉన్నాయని ,స్త్రీల ప్రకృతి చెడ్డది అని ఆమె అనటం తనను బాధించిందని ,గుణాలను గ్రహించమని కోరారు శ్రీమాన్ కట్టమంచి .తన తమ్ముని భార్య తిరుమలమ్మ ‘’గురు బోధామృతం’’గ్రంధం రాసి ,తమ వంశానికి కీర్తి తెచ్చిందని,తెలుగు భాష అక్షయంగా నిలవాలని కోరు కొంటున్నానని సుదీర్ఘంగా 12 పేజీల పీఠిక రాసి మనకు తెలియని విషయాలు చాలా చెప్పారు .తర్వాత కవయిత్రి తనమాటలుగా ఏం చెప్పారో, శతక విశేషాలేమిటో రేపు తెలుసుకొందాం.  

      సశేషం

మీ- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -2-9-23-ఉయ్యూరు 

మనం మర్చిన వీరంతా ఎంతో గ్రేట్ -10

54-డాక్టర్ ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి

1930లో ప్రచురించబడిన శాసనసభ్యునిగా నా అనుభవం
ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు. 1907-1912 మధ్య మద్రాసు మెడికల్ కాలేజీ విద్యార్థిగా, ఆమెకు అన్నీ బెసెంట్‌తో పరిచయం ఏర్పడింది. తర్వాత గాంధీజీని కలిశారు. భారతదేశంలోని మహిళల అభ్యున్నతి కోసం ఆమె ఎంతో కృషి చేశారు. ఆమె అపారమైన సహకారం రాజకీయ, వైద్య మరియు విద్యా రంగాలకు విస్తరించింది. ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి, మొదటి మహిళా శాసనసభ్యురాలు, 1927లో చెన్నై లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌కు నియమితులయ్యారు. ఈ నామినేషన్ సామాజిక దుర్వినియోగాలను తొలగించడానికి ఆమె జీవితకాల కృషికి నాంది పలికింది.

ముత్తులక్ష్మికి చాలా మొదటి గుర్తింపు వచ్చింది. ఆమె పురుషుల కళాశాలలో చేరిన మొదటి విద్యార్థిని, ప్రభుత్వ ప్రసూతి మరియు ఆప్తాల్మిక్ ఆసుపత్రిలో మొదటి మహిళా హౌస్ సర్జన్, బ్రిటిష్ ఇండియాలో మొదటి మహిళా శాసనసభ్యురాలు, రాష్ట్ర సాంఘిక సంక్షేమ సలహా మండలి మొదటి చైర్‌పర్సన్ మరియు లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ యొక్క మొదటి మహిళా డిప్యూటీ ప్రెసిడెంట్ మరియు మద్రాస్ కార్పొరేషన్ యొక్క మొదటి పాత మహిళ. ముత్తులక్ష్మి రెడ్డి చివరి వరకు ఆమె కోసం పోరాడుతూనే ఉన్నారు. 80 ఏళ్ల వయసులో కూడా ఆమె ఎనర్జిటిక్‌గా, ఉత్సాహంగా ఉండేది. ఆమె మానవీయ అభిరుచులు ఆమెను రాజకీయాలకు దూరం చేశాయి మరియు ఆమె తన మిషన్ మరియు గాంధేయ మార్గాలకు కట్టుబడి ఉంది.

ముత్తులక్ష్మి రెడ్డిని 1956లో భారత రాష్ట్రపతి పద్మభూషణ్‌తో సత్కరించారు. మానవాళికి ఆమె అందించిన రెండు అత్యుత్తమ స్మారక బహుమతులు అవ్వై హోమ్ (పిల్లల కోసం) మరియు క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌గా మిగిలిపోయాయి.

55-నరసింహులు నాయుడు

నరసింహలు నాయుడు ఈరోడ్‌లో రంగస్వామి నాయుడు మరియు లక్ష్మి అమ్మాళ్ దంపతులకు 1854 ఏప్రిల్ 12న జన్మించారు. అతను 1889లో వింధ్య పర్వతాలకు ఆవల తన అనుభవాలను వివరిస్తూ ఆర్య దివ్య దేశ యాత్రా సరితిరమ్ అనే తన మొదటి యాత్రా గ్రంథాన్ని రచించాడు. అతను సామాజిక సమస్యలపై రాయడానికి 1877లో సేలం పేట్రియాట్‌ను ప్రచురించడం ప్రారంభించాడు. సేలం పేట్రియాట్ మూతపడిన తర్వాత, అతను 1879లో కోయంబత్తూరు అభిమానిని మరియు కోయంబత్తూరు పత్రికను ప్రచురించడం ప్రారంభించాడు. 1881లో, అతను కోయంబత్తూరు క్రెసెంట్ అనే మరో ప్రచురణను స్థాపించాడు. కళానిధి ప్రెస్‌ని కూడా ఆయనే స్థాపించారు. నరసింహలు నాయుడు ఒక సామాజిక సంస్కరణ ఉద్యమం అయిన చెన్నై మహాజన సభ కోయంబత్తూరు యూనిట్‌కి కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. అతను 1885లో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (INC) ఏర్పాటు చేసినప్పుడు దాని కోయంబత్తూరు యూనిట్‌కి కార్యదర్శి అయ్యాడు. 1885లో బొంబాయిలో జరిగిన INC యొక్క మొదటి సమావేశానికి హాజరైన తమిళనాడు నుండి 21 మంది ప్రతినిధులలో ఆయన ఒకరు.

56-శ్యామలా రాజగోపాలన్

శ్యామలా రాజగోపాలన్ బర్మాలోని యాంగాన్ సమీపంలోని కమాయుట్ పట్టణంలో జన్మించారు. ఆమె కమయూత్‌లోని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకుంది. ఆమె తరచూ తరగతులకు బంక్ చేసి ‘సేవా దళ్’ ఉద్యమంలో పాల్గొంటుంది. సేవాదళ్ అనేది భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ యొక్క అట్టడుగు సంస్థ. తర్వాత సమీపంలోని బజార్‌లో సుభాష్ చంద్రబోస్ మాట్లాడడం ఆమె విన్నది. “నాకు రక్తం ఇవ్వండి, నేను మీకు స్వేచ్ఛ ఇస్తాను” అనే అతని నినాదం చిన్న పట్టణంలో ప్రతిధ్వనించింది. ఉద్వేగభరితమైన ప్రసంగానికి ఆమె కదిలిపోయింది. ఆమె INAలో చేరడాన్ని ఆమె తండ్రి తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు, కానీ ఆమె నిశ్చయించుకుంది. 16 ఏళ్ల వయస్సులో, కెప్టెన్ లక్ష్మీసహగల్ నేతృత్వంలోని ఝాన్సీ రెజిమెంట్‌కు చెందిన బోస్ యొక్క ఆల్-వుమన్ రాణికి శ్యామలా రాజగోపాలన్ అతి పిన్న వయస్కురాలు. ఆమె మింగలాడాన్‌లోని మిలటరీ ఆసుపత్రిలో స్టాఫ్ నర్స్‌గా ఒక రహస్య ‘ఏజెంట్’గా ఉంది, స్వాతంత్ర్యం కోసం అతని పోరాటంలో బోస్‌కు సహాయం చేసిన జపనీయుల కోసం బ్రిటిష్ ఏజెంట్లకు వ్యతిరేకంగా నిఘా సేకరిస్తుంది. ఆమె బాంబు దాడి గురించి తెలుసుకుంది మరియు ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న జపాన్ సైన్యాన్ని హెచ్చరించింది. ఆమెను అనుసరించి, జపాన్ సైన్యం త్వరగా 72 ట్యాంకులు మరియు 80 తుపాకులను సురక్షితంగా తొలగించింది. 1945లో బర్మా క్యాంపెయిన్‌లో మిత్రరాజ్యాల దళాలు జపనీయులను ఓడించినప్పుడు చివరి బాంబు దాడి. ఆమె చాలా మందిని కందకం నుండి పైకి లేపి, నిచ్చెన పైకి ఎక్కి వారిని సురక్షితంగా చేర్చింది.

57-జి. రాజన్న

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత, కొన్ని సంఘటనలు భారత ఉపఖండంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాద పునాదులను కదిలించాయి. అటువంటి ముఖ్యమైన సంఘటన భారతదేశంలో నావికాదళ తిరుగుబాటు. జనవరి 1945లో, ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ ప్రజా ఉద్యమానికి లొంగిపోవలసి వచ్చింది మరియు బ్రిటిష్ వలసవాదులు ఖైదీలను విడుదల చేయవలసి వచ్చింది. ఇది వారికి పెద్ద దెబ్బ. ఆ తరువాత, 1946 ఫిబ్రవరి 18-23 తేదీలలో నావికా తిరుగుబాటు జరిగింది, దీనిలో జి. రాజన్న పెద్ద సహకారం అందించారు.

జి. రాజన్న 1920 మే 12న అనంతపురం జిల్లా కదిరి మండలంలో జన్మించారు. అతని తండ్రి శ్రీ దేవదామన్ మరియు అతని తల్లి పేరు శ్రీమతి. సుందరమ్మ. SSLC (సెకండరీ స్కూల్ లీవింగ్ సర్టిఫికేట్) చదివిన తర్వాత అతను రాయల్ ఇండియన్ నేవీ (RIN)లో చేరాడు. అతను వార్సా మరియు మచ్లిమార్‌లలో నావికుడిగా శిక్షణ పొందాడు మరియు RIN యొక్క ‘హియావతి’ ఓడలో నియమించబడ్డాడు.

జి. రాజన్న పదోన్నతి పొంది రాయల్ ఇండియన్ నేవీకి ‘ఫ్లాగ్‌షిప్’గా ఉన్న ‘నర్మద’ నౌకకు బదిలీ అయ్యారు. ఆ ఓడకు కెప్టెన్ నాట్ అనే బ్రిటిష్ అధికారి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిశాక, జి. రాజన్న పనిచేసిన ఓడ జపాన్ సైన్యాన్ని అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులకు పంపింది. అండమాన్‌లోని పోర్ట్ బ్లెయిర్ రేవు ఆరు నెలలకు పైగా పట్నంలోనే ఉండి తన బాధ్యతను నిర్వర్తించింది.

7 ఫిబ్రవరి 1946న, బొంబాయిలోని కోలాబాలో ఉన్న కమ్యూనికేషన్ బ్రాంచ్ నుండి నర్మదకు ఒక బాధాకరమైన వార్త చేరింది. కోలోబాలో పనిచేస్తున్న నావికులు తీసిన బియ్యంలో పురుగులు ఉన్నాయి. “వానపాములు అన్నం ఎలా తింటాయి?”, నావికులు కెప్టెన్‌ని అడిగారు. సంతృప్తికరమైన స్పందన లేకపోవడంతో, నావికులు కెప్టెన్ వైఖరిని నిరసిస్తూ నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించారు. ఈ వార్త నౌకాశ్రయాలలోని యుద్ధనౌకలకు చేరవేయబడింది. ఈ వార్త తెలిసిన అందరిలాగే రాజన్న పనిచేస్తున్న ‘నర్మద’ కూడా బొంబాయి డాక్‌యార్డ్‌కు చేరుకుంది.

బొంబాయిలో ఆందోళనకర పరిస్థితి నెలకొంది. ‘నర్మదా’ షిప్ మాస్ట్ వద్ద ఎర్ర జెండా ఎగురవేశారు. తుపాకులన్నీ బ్రిటీష్ అధికారులు బస చేసిన హోటల్ వైపు చూపారు. భారత సైనికులు నావికులపై కాల్పులు జరపడానికి నిరాకరిస్తే, ప్రభుత్వం బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని రప్పించింది. నావికులకు మద్దతుగా భారీ బహిరంగ ప్రదర్శనపై బ్రిటిష్ సైన్యం కాల్పులు జరిపింది. దాదాపు మూడు వందల మంది చనిపోయారు, వెయ్యి ఏడు వందల మంది గాయపడ్డారు. బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలు భారతీయుల స్వేచ్ఛ కోసం చేసిన చివరి యుద్ధంగా వార్తాపత్రికలు ఉటంకించాయి. జి. రాజన్న నౌకపై యూనియన్‌ జాక్‌ జెండాను అవనతం చేసి, మహాత్మా గాంధీ రత్నం (చరఖా) జెండాను ఎగురవేశారు.
జి. రాజన్న భారత జెండాను ఎగురవేసినట్లు ఆరోపించారు. 160 మందిని కోర్టు మార్షల్ చేసి ఉద్యోగాల నుండి తొలగించారు, వారిలో జి. రాజన్న ఒకరు. 100 మందికి జైలు శిక్ష పడింది. కోర్టులో నావికుల తరపున పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ వాదించారు. 1946 మార్చి 31న జి. రాజన్న జైలు నుంచి విడుదలయ్యారు. ఉద్యోగం మానేసి తిరిగి వచ్చి సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ ట్రైనింగ్ పూర్తి చేసి కదిరి సమితిలో సెకండ్ గ్రేడ్ టీచర్ గా చేరాడు. అనంతరం నౌకాదళ తిరుగుబాటులో పాల్గొన్న స్వాతంత్య్ర సమరయోధులందరినీ గుర్తించి వారికి పింఛను అందజేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఈ విధంగా, ఈ సంఘటన భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రలో ఒక మైలురాయిని సూచిస్తుంది.

 సశేషం

మీ- జి.ఎల్. ఎన్. శర్మ-2-9-23-హైదరాబాద్  

మనం మర్చిన వీరంతా ఎంతో గ్రేట్ -9

50-సింగం శివా రెడ్డి

సింగం శివారెడ్డి 1911వ సంవత్సరంలో వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా పులివెందుల తాలూకా ముసల్ రెడ్డి గ్రామంలో జన్మించారు. అతను శ్రీమతి కుమారుడు. చిన్న నారాయణమ్మ మరియు శ్రీ సింగం బాల స్వామి రెడ్డి. అతను రైతు కుటుంబానికి చెందినవాడు. అతను శ్రీమతితో వివాహం చేసుకున్నాడు. వెంకట లక్షుమమ్మ.

మహాత్మా గాంధీ ప్రేరణతో, శివా రెడ్డి అదే జిల్లా అంటే కడపకు చెందిన రైతులు మరియు స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు అయిన సారెడ్డి అశ్వర్థ రెడ్డి, చవ్వా బాలి రెడ్డి మరియు పెంచికల బసి రెడ్డిల పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు. శివా రెడ్డి వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని విదేశీ వస్త్ర భహిష్కరణకు మద్దతు పలికారు. అయితే, ఆ సమయంలో, అతను అరెస్టు చేయబడ్డాడు మరియు 30 జనవరి 1941న బళ్లారిలోని అలీపురం క్యాంప్ జైలులో ఆరు నెలల కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించాడు. 200/- జరిమానా కూడా విధించారు.

తనకు స్ఫూర్తినిచ్చిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు సారెడ్డి అశ్వర్థారెడ్డిని శివారెడ్డి కలిశారు. కాశీనాథ్ నాగేశ్వరరావు పంతులు కూడా సింగం శివారెడ్డికి పరిచయమయ్యారు. జైలు జీవితంలో వారి స్నేహం అతనికి కొంత ఊరటనిచ్చింది. అతను అంటరానితనం నిర్మూలన కోసం పనిచేశాడు మరియు Z.P కమిటీ సభ్యుడు. ఉన్నత పాఠశాల మరియు సింహాద్రి పురం గ్రామ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు.

సింగం శివారెడ్డి 1996 డిసెంబర్ 18న స్వగ్రామంలో తుది శ్వాస విడిచారు. ఆయన మరణానంతరం ఆయన భార్య వెంకటలక్ష్మమ్మ కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి పెన్షన్, రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ నుంచి రైల్వే పాస్ పొందారు.

51-నెల్లూరు వెంకటరామ నాయుడు

నెల్లూరు వెంకటరామ నాయుడు 1930లో ‘జమీన్ రైతు’ వారపత్రికకు పునాది వేశారు. ఆయన నెల్లూరు జిల్లా పొట్లపూడి గ్రామంలో 1891 మే 28న జన్మించారు. అతని తల్లి శ్రీమతి. అచ్చమ్మ మరియు వారి తండ్రి శ్రీ రాఘవులు నాయుడు. అతను ప్రాథమిక స్థాయి వరకు మాత్రమే విద్యను అభ్యసించగలిగాడు మరియు తన సొంత జిల్లాలోని ఇందుకూరుపేట గ్రామంలో కరణం (గ్రామ అధికారి)గా పనిచేశాడు. మహాత్మా గాంధీ పిలుపు మేరకు ఉద్యోగాన్ని వదిలి సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో చేరాడు. జమీందారీ వ్యవస్థ రద్దు కోసం శ్రీమతితో కలిసి పోరాడారు. పొనక కనకమ్మ.

పొనకా పిచ్చిరెడ్డి సంపాదకునిగా నెల్లూరు వెంకటరామ 1930 మార్చి 7న ‘జమీందారీ రైతు’ వార్తా పత్రికను ప్రారంభించారు. అతను 21 సెప్టెంబర్ 1934న ‘జమీన్ రైతు’ అని పేరు మార్చాడు. ఈ పత్రిక భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. దోపిడీ జమీందారీ వ్యవస్థలో రైతులు పడుతున్న ఇబ్బందులు, బాధలు వంటి అంశాలపై ఈ పత్రిక ద్వారా ఆయన దృష్టి సారించారు. పత్రిక గ్రామస్తుల కోసం ఉండాలని, వారు తన వార్తాపత్రికకు పోషకులని భావించారని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఒకసారి అతను పత్రికలో తన పాత్ర గురించి వ్రాసాడు, “నేను ఎడిటర్, క్లర్క్, ఆఫీస్ అసిస్టెంట్ మరియు స్వీపర్.”

జమీందార్లు మరియు బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం నెల్లూరు వెంకటరామను పదే పదే పోలీసు దాడులు, హత్యాప్రయత్నాలు మరియు నిషేధ ఉత్తర్వులతో ఇబ్బంది పెట్టినప్పటికీ అతను ధైర్యంగా మరియు ధైర్యంగా పత్రికను కొనసాగించాడు. చివరగా, ప్రభుత్వం వార్తా పత్రికను పూర్తిగా నిషేధించింది మరియు వాటిని కలిగి ఉన్నవారిని అరెస్టు చేసింది. కానీ పత్రికను కొనసాగించి రహస్యంగా ప్రచురించి ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు. స్వాతంత్య్రోద్యమ సమయంలో నెల్లూరు వెంకటరామ పత్రికకు జీవం పోసి గత ఏడు దశాబ్దాలుగా ఎలాంటి ఆటంకం లేకుండా నడుస్తూ జిల్లాకు ప్రతీకగా నిలిచింది. నెల్లూరు వెంకటరామ నాయుడు 1957 ఆగస్టు 15న పక్షవాతం బారిన పడి, 1959 ఫిబ్రవరి 17న కన్నుమూశారు, నెల్లూరు జిల్లా ప్రజలకు మరియు గ్రామస్తులకు జమీన్ రైతు వారసుడిగా మిగిలిపోయాడు.

52-బద్దెపూడి వెంకట నారాయణ రెడ్డి

బద్దెపూడి వెంకట నారాయణ రెడ్డి నెల్లూరు జిల్లా సూళ్లూరుపేట తాలూకాలోని కోటపోలూరు గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి శ్రీ వెంకు రెడ్డి. అతను నెల్లూరు జిల్లాలోని వెంకటగిరిరాజుల జమీందార్ల క్రింద తన గ్రామానికి చెందిన మున్సిఫ్ (న్యాయమూర్తి)గా పనిచేశాడు. బద్దెపూడి వెంకట ఉప్పు సత్యాగ్రహం సందర్భంగా కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలకు చురుగ్గా పాల్గొని సహాయం చేసి శ్రీమతి కి స్వాగతం పలికారు. పొనకా కనకమ్మ, ఓరుగంటి మహాలక్ష్మమ్మ మరియు ఇతర సత్యాగ్రహులకు 1930లో తన ఇంటి వద్ద ఆతిథ్యం ఇచ్చారు.

గూడూరు డివిజన్‌ సబ్‌కలెక్టర్‌ ఆయనకు షోకేస్‌ నోటీసు అందజేయడంతో బద్దెపూడి వెంకట మున్సిఫ్‌ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి కాంగ్రెస్‌లో చేరి శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. అతను ముఖ్యంగా జమీందారీ వ్యతిరేక ఉద్యమంలో చురుకుగా ఉన్నాడు మరియు రైతు సంస్థ రాష్ట్ర నాయకులలో ఒకడు. ప్రబలంగా ఉన్న దోపిడీ జమీందారీ, ఇనామ్‌దారీ వ్యవస్థల నిర్మూలన కోసం ఆయన పోరాడారు.

బద్దెపూడి వెంకట 1941లో వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహం సందర్భంగా వెల్లూరు మరియు తిరుచిరాపల్లి జైళ్లలో రెండు నెలల శిక్ష అనుభవించారు మరియు క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో 1942 అక్టోబర్ 21 నుండి 1944 జూన్ 4 వరకు వేలూరు మరియు తంజోర్ జైళ్లలో రెండేళ్లపాటు నిర్బంధించబడ్డారు. 1937లో వెంకటగిరి రాజు సోదరుడిని ఓడించి మద్రాసు శాసనసభ. 1935లో తాలూకా బోర్డ్‌కు అధ్యక్షుడిగా పనిచేసి, 1946లో గూడూరు నియోజకవర్గం నుంచి మద్రాసు శాసనసభకు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యారు.

బద్దెపూడి వెంకట నారాయణరెడ్డి వలస పాలనలో దోపిడీ శక్తులకు గట్టిపోటీ ఇచ్చారు.

53-బత్తిన రామకృష్ణా రెడ్డి

బత్తిన రామకృష్ణారెడ్డి నెల్లూరు జిల్లా, కోవూరు తాలూకాలోని అల్లూరు గ్రామంలో 2007వ సంవత్సరంలో జన్మించారు. శ్రీ అంకి రెడ్డి అతని తండ్రి. మహాత్మా గాంధీ పిలుపు మేరకు 1921లో బతినా తన చదువును వదులుకుని సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. 1930లో శ్రీ బెజవాడ గోపాల్ రెడ్డి నాయకత్వంలో మైపాడు గ్రామంలో ఉప్పు సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో చేరాడు. ఉప్పు తయారీలో అరెస్టయిన సత్యాగ్రహ బృందంలో మొదటి సభ్యుడు. ఈ ఉద్యమంతో 1930 మే 27న మూడు నెలల పాటు జైలు జీవితం ప్రారంభమైంది.

బత్తిన రామకృష్ణ వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. అతను తన మిలిటెంట్ యుద్ధ పోరాటంతో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. అల్లూరు పోలీస్ స్టేషన్‌పై దాడి చేసి తగులబెట్టే పథకానికి నాయకత్వం వహించాడు. 1942 అక్టోబరు 14 నుండి 1944 ఏప్రిల్ 17 వరకు అరెస్టయి వేలూరు మరియు తంజోర్ జైళ్లలో బంధించబడ్డాడు.

బత్తిన రామకృష్ణ శ్రీ టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు గారికి బలమైన అనుచరుడు మరియు శిష్యుడు, మరియు రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ కమిటీ మరియు జిల్లా బోర్డు సభ్యునిగా పనిచేశారు. ఆరోగ్య, ఆర్థిక పరిస్థితుల పతనానికి కారణమైన ప్రజారాజ్యం పత్రికను ప్రారంభించిన స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు – ఆయన కాంగ్రెస్ పార్టీని వీడి ప్రకాశం పంతులుతో కలిసి ప్రజా పార్టీలో చేరారు. అతను 1952లో కావలి నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యారు. కావలి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి యునైటెడ్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆధ్వర్యంలో మళ్లీ ఎన్నికయ్యారు.

బత్తిన రామకృష్ణారెడ్డి సోమశిల ప్రాజెక్టు కోసం పోరాడి కావలి ప్రాంతానికి ముంపు కాల్వను డిమాండ్ చేశారు. అతను 1960 లో గుండెపోటుతో మరణించాడు.

అండమాన్ దీవుల్లో జైలు శిక్ష అనుభవించిన  మనం మర్చిపోయిన భారత స్వాతంత్ర్య యోధులు -6

23-మౌల్వీ సయ్యద్ అల్లావుద్దీన్

మౌల్వీ సయ్యద్ అల్లావుద్దీన్ అలియాస్ సయ్యద్ అల్లావుద్దీన్ హైదర్ హఫీజుల్లా కుమారుడు, ప్రస్తుత తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని నల్గొండ జిల్లాలో 1824లో జన్మించారు. అతను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని హైదరాబాద్ నివాసి. అతను హైదరాబాద్‌లోని మక్కా (మక్కా) మసీదుకు బోధకుడు మరియు ఇమామ్. అతను 1857లో జరిగిన మొదటి స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలోని తిరుగుబాటుదారుల నాయకులలో ఒకడు అయ్యాడు. ఈనాటికీ దఖానీ ఉర్దూలో తుర్రేబాజ్ ఖాన్ యొక్క మారుపేరు ‘తురుమ్ ఖాన్’ ధైర్యం మరియు పరాక్రమానికి పర్యాయపదంగా ఉంది.

తుర్రేబాజ్ ఖాన్‌తో కలిసి సుమారు 500 మంది రోహిల్లాలు మరియు అరబ్బులతో కూడిన సాయుధ దళాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా అతను తిరుగుబాటులో పాల్గొన్నాడు. బ్రిటీష్ వారు జమీందార్ చెద్దాఖాన్‌ను అరెస్టు చేసి హైదరాబాద్‌లోని రెసిడెన్సీ భవనంలో బంధించినప్పుడు అతను బ్రిటిష్ దళాలపై దాడి చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. 1857 జూలై 17న నమాజ్ తర్వాత, మౌల్వీ అల్లావుద్దీన్ తన స్నేహితుడు తుర్రేబాజ్ ఖాన్ మరియు దాదాపు 500 మంది స్వాతంత్ర్య సమరయోధులతో కలిసి బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీ భవనంపై దాడి చేశారు.

1857 జూలై 17న హైదరాబాద్‌లో బ్రిటీష్ వారికి మరియు వారి మిత్రుడైన హైదరాబాద్ నిజాంకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన మొదటి బహిరంగ తిరుగుబాటు ఇది. తుర్రేబాజ్ ఖాన్ మరియు అతని అనుచరుడు మౌల్వీ అల్లావుద్దీన్ రెసిడెన్సీ, కుత్‌బర్ట్ డేవిడ్‌సన్‌పై దాడి చేశారు. రోహిల్లా సైనికులు ముందుగా మక్కా మసీదు వద్ద సమావేశమయ్యారు. బుల్ధాన్‌లో తిరుగుబాటు చేసిన వీరుడు చిద్దాఖాన్‌కు తమ మద్దతు తెలిపారు. హైదరాబాద్ నిజాం చిద్దాఖాన్ మరియు అతని అనుచరుల అభ్యర్థనను తిరస్కరించాడు. తిరుగుబాటుదారుడైన చిద్దాఖాన్‌ను పట్టుకోగలిగిన వారికి నిజాం మూడు వేల ఇన్సీమ్ (ప్రైజ్ మనీ) కూడా ప్రకటించాడు. నిజాం అఫ్జల్-ఉద్-దౌలా మరియు అతని దివాన్ సాలార్ జంగ్ బ్రిటిష్ వారిపై గట్టి విశ్వాసాన్ని వ్యక్తం చేశారు మరియు తుర్రేబాజ్ ఖాన్ మరియు అతని అనుచరుల వీరోచిత తిరుగుబాటును నిర్దాక్షిణ్యంగా అణిచివేశారు. తుర్రేబాజ్ 1859లో తూప్రాన్ సమీపంలో తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు నిజాం సైన్యం కాల్చి చంపింది. నిజాం రాష్ట్రంలో విదేశీ శక్తికి వ్యతిరేకంగా తుర్రేబాజ్ ఖాన్ చేసిన మొదటి చారిత్రాత్మక దేశభక్తి ఇది. ప్రస్తుతం, హైదరాబాద్‌లోని కోటి బస్టాండ్ సమీపంలో మరియు కోటి మహిళా కళాశాల నుండి పుల్టీ బౌలి క్రాసింగ్ రోడ్డు వరకు రహదారి విస్తీర్ణంలో మరచిపోయిన ఈ హీరో కోసం స్మారక చిహ్నం నిర్మించబడింది.

మౌల్వీ అల్లావుద్దీన్‌కు 25 ఆగస్టు 1859న జీవితాంతం రవాణా శిక్ష విధించబడింది మరియు 22 జనవరి 1860న అండమాన్ దీవులకు బహిష్కరించబడ్డాడు. అతనికి దోషి నం. 3807 కేటాయించబడింది. అతను 1884లో నిర్బంధంలో అండమాన్‌లో తుది శ్వాస విడిచాడు.

23-గురుమూర్తి

గోరియా గోండా పెద్ద కుమారుడు గురుమూర్తి 14-01-1914న జన్మించారు. అతను పోర్ట్ బ్లెయిర్‌లో ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త. అతను ఏప్రిల్ 1942లో ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ యొక్క బాడీ మెంబర్‌గా ఎంపికయ్యాడు. అతను IIL యొక్క అన్ని వ్యవహారాలలో పాల్గొన్నాడు.

క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో జాతీయ నాయకుల అరెస్టును ఖండిస్తూ గురుమూర్తి మరియు అతని బృందం సభ్యులు అబెర్డీన్‌లో ఊరేగింపు నిర్వహించారు మరియు నాయకత్వం వహించారు. అతను, ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త అయినందున, డిసెంబరు 1943లో తన పర్యటనలో IIL తరపున నేతాజీకి ఆర్థికంగా సహకరించాడు, నిధులు సేకరించాడు మరియు విరాళం ఇచ్చాడు. జింఖానా గ్రౌండ్ (ప్రస్తుతం నేతాజీ స్టేడియం) మరియు బ్రౌనింగ్ క్లబ్‌లో కార్యక్రమాలను నిర్వహించడంలో అతను చాలా చురుకుగా ఉన్నాడు. నేతాజీ పర్యటన సందర్భంగా. అతను క్రియాశీల IIL సభ్యుడు అయినందున, 10-01-1944న, గూఢచర్యం యొక్క తప్పుడు ఆరోపణలపై జపాన్ దళం అతన్ని అరెస్టు చేసి జైలులో ఉంచింది. జైలులో, అతను జపనీయుల అమానవీయ హింసను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. అతను తనను తాను బ్రిటిష్ గూఢచారిగా ఒప్పుకోవలసి వచ్చింది, కానీ అతను తప్పుడు ఆరోపణను గట్టిగా ఖండించాడు. గురుమూర్తికి 30 జనవరి 1944న పదేళ్ల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించబడింది, అయితే 14 సెప్టెంబర్ 1945న జపనీస్ లొంగిపోయిన తర్వాత విడుదలయ్యాడు. గురుమూర్తికి ఇది అతని బాధలకు ముగింపు కాదు. బ్రిటీష్ పునరావాసం తరువాత, ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ తరపున బ్రిటిష్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు పాల్పడ్డారనే ఆరోపణలపై మిత్రరాజ్యాల బ్రిటిష్ ఫోర్స్ అతన్ని అరెస్టు చేసింది. ఒక నెల తర్వాత సెల్యులార్ జైలులో నిర్వహించిన వార్ క్రైమ్ ట్రయల్ కోర్టు అతన్ని విడుదల చేసింది. అతను 08-11-1995 న మరణించాడు.

  సశేషం

మీ-జి.ఎల్ .ఎన్ .శర్మ .1-9-23-హైదరాబాద్

మనం మర్చిన వీరంతా ఎంతో గ్రేట్ -8

44-మేధిని గాల్ రెడ్డి

జనగాం తాలూకా వడ్లకొండ గ్రామంలో జన్మించారు. అతని తండ్రి పేరు వెంకట్ రెడ్డి మరియు తల్లి పేరు రామక్క. రెండో తరగతి వరకు చదివాడు. చకిలం యాదగిరిరావు గెరిల్లా స్క్వాడ్‌లో సభ్యుడు. అతను జనగావ్ ప్రాంతంలోని పశ్చిమ ప్రాంతంలో పనిచేశాడు. హైదరాబాద్‌లో కేంద్రప్రభుత్వ పోలీసులు అరెస్టు చేసి ఏడాదికి పైగా రాజమండ్రి జైలులో ఉంచారు. కుటుంబ సభ్యులు సూచించినా స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల పెన్షన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోలేదు. సిపిఎం పార్టీలో కొనసాగుతూ వడ్ల కొండ గ్రామ సర్పంచిగా పదేళ్లపాటు పనిచేశారు. అనారోగ్య కారణాలతో 1989లో మరణించారు.

45-ఎస్. మనోహర్ రావు

వరంగల్ జిల్లా పరకల్ తాలూకాలోని పిడిసిల్ల గ్రామంలో 1925 అక్టోబర్ 4న జన్మించారు. అతని తండ్రి పేరు జగన్నాధం మరియు అతని తల్లి పేరు రాజుబాయమ్మ.

అతను 1942లో తన ఇంటర్మీడియట్ విద్యను పూర్తి చేశాడు. 1945లో శ్రీ చందా కాంతయ్య స్థాపించిన ఆంధ్ర విద్యా వర్ధినీ హైస్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. ఆర్యసమాజం మరియు ఆంధ్ర మహాసభ కార్యక్రమాలలో మరియు వందేమాతరం ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్నాడు. హిందీ ప్రచార సభ కార్యక్రమాల్లో కూడా పాల్గొన్నారు.

1945లో హిందీ ప్రచార సభ సిల్వర్ జూబ్లీ వేడుకలకు హాజరయ్యేందుకు మహాత్మా గాంధీ మద్రాసు సందర్శించారు. సభకు ఆయన హాజరై అధ్యక్షత వహించారు. 1945 ఫిబ్రవరి 5న గాంధీ మద్రాసు నుంచి వర్ధయిన్‌కు ప్రత్యేక రైలులో ప్రయాణిస్తున్నారు. వరంగల్ స్వాతంత్య్ర సమరయోధులు వరంగల్ లో సభ ఏర్పాటు చేసి గాంధీని ప్రజలనుద్దేశించి ప్రసంగించారు. గాంధీని చూసేందుకు, సందేశాన్ని వినేందుకు లక్షలాది మంది ప్రజలు సభకు హాజరయ్యారు. ఈ సభ నిర్వహణలో మనోహర్‌రావు చురుగ్గా పాల్గొన్నారు.

కోట వరంగల్‌లో జరిగిన జెండా ఆవిష్కరణ కార్యక్రమంలో బత్తిని మొగిలయ్యతో కలిసి మనోహర్‌రావు పాల్గొన్నారు. దురదృష్టవశాత్తు బత్తిని మొగిలయ్యను రజాకార్లు హత్య చేశారు. అయితే మనోహర్‌రావు ప్రాణాపాయం నుంచి తప్పించుకున్నాడు.

46-కటంగూరి నరసింహా రెడ్డి

అతను 16 సెప్టెంబర్ 1923 న జన్మించాడు. అతని తండ్రి దర్మ రెడ్డి మరియు తల్లి చిలుకమ్మ. ఇంటర్మీడియట్ వరకు చదివాడు. జాతీయ విద్యార్థి సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. 1938లో నిజాం నిరంకుశ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఆర్యసమాజ్ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్నారు. నాగ్‌పూర్‌లోని చందాలో గెరిల్లా యుద్ధంలో శిక్షణ కూడా పొందాడు. ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో నిజాం మిలటరీ, పోలీస్ స్టేషన్లపై జరిగిన దాడిలో కూడా ఆయన పాల్గొన్నారు. వీరూరు, పారుపల్లి, రొంపికుంట, మహదేవ్‌పూర్ పోలీస్ స్టేషన్లపై దాడులు చేసి రైఫిళ్లను సేకరించారు. పరకాలలోని చంద్రగిరి హిల్స్‌లో గెరిల్లా శిక్షణా శిబిరాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఖైదీలకు మౌలిక వసతులు కల్పించాలని డిమాండ్ చేస్తూ జైల్లో సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. పరకాల మున్సిపాలిటీ అధ్యక్షుడిగా, పార్కు పంచాయతీ సమితి ఉపాధ్యక్షుడిగా, గ్రంథాలయ చైర్మన్‌గా పనిచేశారు. పర్కల్‌లో స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల స్మారక ఉద్యానవనాన్ని నిర్మించడంలో కూడా ఆయన పనిచేశారు.

47-మేడిపల్లి మల్లయ్య

వరంగల్ జిల్లా పరకల్ తాలూకాలోని కక్కొండ గ్రామంలో 1921 నవంబర్‌లో జన్మించారు. అతని తండ్రి పేరు వీరమల్లు మరియు తల్లి పేరు వీరమ్మ. 10వ తరగతి వరకు చదివాడు.

అతను 1948లో నాగ్‌పూర్‌లో ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ నిర్వహించిన గెరిల్లా యుద్ధంలో శిక్షణ పొందాడు. (1948లో యూనియన్ మిలిటరీ శిక్షణా శిబిరం) ఎస్. మనోహర్ రావు, కె. ప్రకాష్ రెడ్డి, కె. నరసింహారెడ్డి, చాడ వాసుదేవ రెడ్డి, మేడిపల్లి మల్లయ్య కూడా బాగానే ఉన్నారు. -గెరిల్లా యుద్ధంలో శిక్షణ పొందారు. వారు జయప్రక్ష్ నారాయణ్ ప్రసంగాల నుండి ప్రేరణ పొంది సోషలిస్ట్ పార్టీలో చేరారు. చాందా నుంచి పర్కల్ వరకు కాలినడకన ఆయుధాలను తీసుకొచ్చారు.

గెరిల్లా శైలిలో రజాకార్లపై పోరాటంలో మనోహర్ రావు, నరసింహారెడ్డితో కలిసి పనిచేశారు. అతను ఆయుధాలను సరఫరా చేశాడు మరియు భూగర్భ నాయకులకు కొరియర్‌గా పనిచేశాడు. మారుమూల ప్రాంతాల్లో తలదాచుకుంటున్న స్వాతంత్య్ర సమరయోధులకు ఆహారాన్ని కూడా సరఫరా చేశాడు.

48-పబ్బు గోపయ్య

పబ్బు గోపయ్య 1930లో దేవరుప్పుల గ్రామంలో నిరుపేద గౌడ్ కుటుంబంలో జన్మించారు. అతని ప్రధాన వృత్తి ‘తాడి కల్లు’ (ఇది తాడి చెట్ల నుండి చాలా మృదువైన మరియు సహజమైన మద్యం). అతను నాటకకర్త కూడా.

తెలంగాణ మరియు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో రెండు ప్రధాన రకాల కల్లు (కల్లు) ఉన్నాయి, అవి తాడి కల్లు (తొడ్డి తాటి చెట్ల నుండి) మరియు ఈట కల్లు (వెండి ఖర్జూరం నుండి). Īta కల్లు చాలా తీపి మరియు తక్కువ మత్తుని కలిగి ఉంటుంది, అయితే తాడి కల్లు ఉదయం బలంగా మరియు తీపిగా ఉంటుంది, సాయంత్రం పుల్లగా పుల్లగా మారుతుంది మరియు చాలా మత్తుగా ఉంటుంది. కల్లును నేలమట్టం చేసిన చెట్ల వద్ద ప్రజలు ఆనందిస్తారు.

యువతలో తిరుగుబాటు స్ఫూర్తిని పెంచేందుకు పబ్బు గోపయ్య వారిని రామాయణ, మహాభారత నాటకాలు వేయడానికి ప్రోత్సహించేవారు. అతను ఇతర యువకులతో కలిసి మహాభారతంలో శకుని పాత్రను పోషించాడు మరియు ఆ పాత్ర ద్వారా అతను కౌరవులు మరియు పాండవుల నష్టాన్ని చూపించాడు. దేశాన్ని దోచుకునే బ్రిటిష్ వలసపాలన విధానాన్ని సామాన్య ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా, అవగాహన కల్పించేందుకు నిరంతరం ప్రయత్నించాడు. చాలా సార్లు, రజాకార్ దళాలు అతనిని నాటకం మధ్యలో తీసుకెళ్లాయి. ఆఖరికి సాక్ష్యాలు దొరక్క అతన్ని వదిలేసేవారు.

1946లో ఒకసారి అంగద రాయభారం నాటకం ప్రదర్శించే సమయంలో అంగడి కథానాయకుడు పబ్బు గోపయ్యను వేదికపై ఉండగానే అరెస్టు చేసి సికింద్రాబాద్ జైలుకు తరలించారు. ఆరు నెలల పాటు జైలు శిక్ష అనుభవించాడు.

పబ్బు గోపయ్య 27 మే 2021న మరణించారు.

49-దత్తాత్రేయ రావు

దత్తాత్రేయరావు సిర్పుర్కర్ 1920 ఏప్రిల్ 2న ముగ్పాల్‌లోని సిర్పూర్ గ్రామంలో శ్రీమతి దంపతులకు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. మణికర్ణికా బాయి మరియు శ్రీ సాంబ నాయక్. అతని విద్యాభ్యాసం కోసం, అతని కుటుంబం బడా బజార్, పోతలింగయ్య దేవాలయం మరియు నిజామాబాద్‌లో స్థిరపడింది. అతను శ్రీమతిని వివాహం చేసుకున్నాడు. కృష్ణ బాయి మరియు ఇద్దరు కుమారులు రాజేశ్వర్ సిర్పుర్కర్ (ఐదేళ్ల వయసులో మరణించారు) మరియు మనోహర్ రావు సిర్పుకర్. 1935లో దక్కన్ భూభాగాన్ని నిజాం రజాకార్లు, బ్రిటిష్ వారు పాలించారు. రజాకార్లు చాలా క్రూరంగా ఉండేవారు మరియు ప్రజలను వేటగాళ్లతో కొట్టి, వారి ఇళ్లలోని డబ్బు, నగలు దోచుకునేవారు. వారు ప్రజలను వేధించేవారు.

నిజామాబాద్‌లో జరిగిన అన్ని సంఘటనలను చూసిన దత్తాత్రేయరావు అకా దత్తోపంత్ నాయక్ మరియు అతని సహచరుడు త్రయంబక్ పాఠక్ కోపంతో ఉన్నారు. ఇద్దరూ తమ సమాజాలకు, దేశానికి సేవ చేయాలని నిశ్చయించుకున్నారు. ఆ సమయంలో, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ తుమ్ ముఝే ఖూన్ దో, మెయిన్ తుమ్హీన్ ఆజాదీ దుంగా నుండి వచ్చిన ప్రతీకాత్మక పిలుపు దత్తాత్రేయరావును ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్‌లో పైలట్‌గా చేరేలా ప్రేరేపించింది. బర్మా, సింగపూర్, జపాన్, జర్మనీ దేశాలకు వెళ్లి భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ వద్ద, దత్తాత్రేయ యుద్ధానికి ఉపయోగించే ఆయుధాలను శిక్షణ పొందాడు: పిస్టల్స్, బాండుక్, రైఫిల్, తమంచా మరియు బాంబులు. సైన్యంలో దత్తుగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

ఒకానొక సందర్భంలో, రజాకార్లకు అతని ఆచూకీ గురించి సమాచారం వచ్చింది. అతను దూరంగా ఉన్నప్పుడు అతని ఇంటిపై రెండుసార్లు దాడి జరిగింది మరియు శత్రువుతో ధైర్యంగా పోరాడింది దత్తు భార్య శ్రీమతి. కృష్ణుడు. దత్తు దాడి గురించి సమాచారం అందుకున్నాడు మరియు ప్రాంతం మరియు దేశానికి సేవ చేస్తూనే ఉన్నాడు. ఆయన ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ సైన్యానికి ఈ ప్రాంతంలోని పరిస్థితి గురించి వివరించి, దేశం కోసం తన సేవను కొనసాగిస్తానని హామీ ఇచ్చారు. దత్తుడు యుద్ధ ఆయుధాలను తయారు చేసేవాడు. అతను తన స్వంత ఖర్చుతో జర్మనీ, అమెరికా మరియు జపాన్ నుండి సంబంధిత సామగ్రిని పొందాడు, ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ మరియు భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులకు ఆయుధాలను సరఫరా చేయడానికి ఉపయోగించారు. అతని ఇంట్లో ఆయుధాల తయారీకి ప్రయోగశాల ఉంది మరియు అతను నిజామాబాద్‌లోని కిరా సమీపంలోని నందిగుట్ట అడవిలో మిత్ర ప్రయోగాలు చేశాడు.

15 రోజుల పాటు కలకత్తా వెళ్లి హైదరాబాద్‌లోని నిజాం పాలనపై దాడి చేయాలని దత్తు ప్లాన్ చేశాడు. నిజాం పాలనలో సమస్యలు మొదలయ్యాయి మరియు 3 జూన్ 1947 న, బ్రిటిష్ వలస శక్తుల సహాయంతో పోతలింగయ్య గుడిలోని బడా బజార్‌లో రజాకార్లు దత్తుతో యుద్ధం చేశారు. దత్తు ఒక్కడే రజాకార్లు మరియు వలసవాద శక్తులపై బాంబు దాడిని ప్రారంభించాడు, వారిలో చాలా మందిని చంపాడు. అనంతరం జరిగిన బాంబు దాడిలో గాయపడి ఆసుపత్రి పాలయ్యాడు. సుమారు ఎనిమిది రోజులపాటు ప్రాణాలతో పోరాడి యుద్ధం కొనసాగిస్తానని ప్రమాణం చేశాడు. 1947 జూన్ 11న దత్తాత్రేయరావు సిర్పుర్కర్ వీరమరణం పొందారు. ఆయన మరణానంతరం కుటుంబానికి పెద్దగా ఆదరణ లభించలేదు. మన స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు జాతి కోసం తమ ప్రాణాలను త్యాగం చేసిన ధైర్యసాహసాలు మరియు ధైర్యసాహసాలు అలాంటివే.

సశేషం

మీ- జి.ఎల్. ఎన్ .శర్మ -31-8-23-హైదరాబాద్

ఒక మంచి వార్త

సాహితీ బంధువులకు శుభకామనలు – మొన్న అంటే ఈ నెల 28 సోమవారం  ఉయ్యూరుకు చెందిన ఇస్రో  చంద్రయాన్ కు చెందిన సైంటిస్ట్  శ్రీ మధిర చైతన్యతో మాట్లాడి అతన్ని సెప్టెంబర్ 5 సరస భారతి ,అమరవాణి హైస్కూల్ తో కలిసి నిర్వహించే శ్రీ కోట మాస్టారి గురుపూజోత్సవానికి ఆహ్వానించాము నేనూ మాబ్బాయి శర్మ .ఆయన ధన్యవాదాలు చెప్పి  చాలా బిజీగా ఉన్నానని, ఇస్రో లో మరొక ప్రాజెక్ట్ లో  తలమునకల పనిలో ఉన్నానని ,బహుశా భార్యాపిల్లలతో ,వినాయక చవితికి ఉయ్యూరు రాగలనని ,అప్పుడు వీలునుబట్టి చేద్దామని చెప్పారు .సరే అన్నాము  తర్వాత ఉయ్యూరు లో నే ఉన్న అతని తండ్రి గారితోనూ   మాట్లాడి,దంపతులను సెప్టెంబర్ 5గురు పూజోత్సవానికి ఆహ్వానించాము . ఆయనకూడా ధన్యవాదాలు తెలియజేసి ”అబ్బాయి వచ్చినప్పుడు అందరం కలుద్దాము మీ ఆశీస్సులు మావాడు వచ్చి తీసుకొంటాడు ”అన్నారు మర్యాదగా  .కనుక శ్రీ చైతన్య ఉయ్యూరు వచ్చినప్పుడు మంచి కార్యక్రమం చేసి, చైతన్యను ఘనంగా సత్కరిద్దా౦ అని సరసభారతి భావిస్తోంది . ఈ ఆలోచనకు స్పూర్తి ,ప్రేరణ ఉయ్యూరుకు చెందిన హాం రేడియో  నిర్వాహకుడు ,ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ లో వివిధ సేవాసంస్థలను నిర్వహిస్తున్న శ్రీ సూరి బుచ్చిరాం .అతడు మమ్మల్ని ఊపిరి సలప నివ్వటం లెదు .

  ఉయ్యూరుకు చెందిన”కేమోటాలజి పిత ”శ్రీ కొలచల సీతారామయ్య (రష్యా సీతారామయ్య ),ఆకునూరుకు చెందిన న్యూక్లియర్ సైంటిస్ట్117 వ మూలకం కనిపెట్టిన  డా.ఆకునూరి వెంకటరామయ్య గార్ల జీవితాలపై అరుదైన పుస్తకాలు నేను రచించి సరసభారతి ప్రచురించటం చారిత్రాత్మకమైన విషయం .అలాగే ఇస్రో సైంటిస్ట్ శ్రీ మధిర చైతన్యను కూడా సన్మానించి మనం అందరం ధన్యులమవుదాం .

మీ-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ -సరసభారతి అధ్యక్షులు -30-8-23-ఉయ్యూరు 

అండమాన్ దీవుల్లో జైలు శిక్ష అనుభవించిన  మనం మర్చిపోయిన భారత స్వాతంత్ర్య యోధులు -5

18- నారాయణ రావు

అప్పనరావు కుమారుడు నారాయణరావు 1914 జనవరి 18న జన్మించాడు. సౌత్ అండమాన్‌లోని సౌత్ పాయింట్‌లో నివాసం ఉంటున్న ఆయనను 1943 మార్చి 30న జపనీయులు పోర్ట్ బ్లెయిర్‌లో కాల్చి చంపారు.

WW2 సమయంలో, అండమాన్ దీవులను ఆక్రమించుకోవడానికి, జపాన్ సేనలు 23 మార్చి 1942 ఉదయం వివిధ సమూహాలలో తమ నౌకాదళం నుండి దిగాయి. ఆక్రమణ తర్వాత, జపాన్ పాలకులు కొత్త పరిపాలనా సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు, దీనిలో నారాయణరావు పోలీసు సూపరింటెండెంట్‌గా నియమించబడ్డారు. జపనీయులు నారాయణరావుకు జప్తు చేసిన వాహనాన్ని అధికారికంగా వినియోగించుకున్నారు.

  ఏప్రిల్ 1942లో, నారాయణరావు పోర్ట్ బ్లెయిర్‌లోని ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ (IIL) అండమాన్ శాఖలో చేరారు. అతను INA పాల్గొనేవారికి పోలీస్ క్వార్టర్ మాస్టర్ నుండి యూనిఫాంలను అందించాడు. అతను 22 జనవరి 1943న అరెస్టయ్యాడు మరియు ఆ తర్వాత అతను జైలులో సుదీర్ఘ చిత్రహింసల తర్వాత, నారాయణరావుతో పాటు మరో ఆరుగురిని 1943 మార్చి 30న దుగోనాబాద్ తీరానికి సమీపంలో జపాన్ ఫైరింగ్ స్క్వాడ్ కాల్చి చంపింది.

  జపనీయుల ఈ మొదటి ఊచకోత చరిత్రలో నారాయణరావు గూఢచారి కేసు లేదా దుగోనాబాద్ ఊచకోతగా నమోదైంది.

19- వెంకట్ రావు

వెంకట్‌రావు మధ్యప్రదేశ్‌లోని రాయ్‌పూర్ నివాసి. అతను అర్పల్లి భూస్వామి. కఠినమైన ఓవర్ అసెస్‌మెంట్‌కు లోబడి, తత్ఫలితంగా ఆర్థిక సంక్షోభానికి గురై, రైతులు ప్రభుత్వంతో తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉన్నారు మరియు దానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారి అశాంతి సమయం 1857లో ఫ్లాష్ పాయింట్‌కి చేరుకుంది, బ్రిటిష్-ఇండియన్ సైన్యం యొక్క తిరుగుబాటు చేసిన సిపాయిలు అందించిన జ్వలన – వీరిలో చాలా మంది వారి నుండి వచ్చారు. 1857-58 నాటి గొప్ప తిరుగుబాటు భారతదేశంలోని భూస్వాములు మరియు భూస్వామ్య మూలకాల చరిత్రలో ఒక మలుపుగా నిరూపించబడింది, ప్రస్తుత పరిస్థితిలో వారి వాటాల కోసం మరియు భవిష్యత్తులో వారి పురోగతికి. ఇప్పటికే ఉన్న పరిస్థితి, వారి హింసకుడైన కంపెనీ రాజ్‌ను – ఒక ఉత్తేజిత గ్రామీణ సమాజంతో కలిసి ముందుకొచ్చే అవకాశాన్ని అందించింది. 1857లో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ప్రథమ స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంలో వెంకట్ రావు చురుకుగా పాల్గొన్నారు. అతను గోండులు, మారియాలు మరియు రోహిల్లాలతో కూడిన సాయుధ దళాలను ఏర్పాటు చేశాడు మరియు హనుమాన్ సింగ్ ఆధ్వర్యంలో రాజ్‌పుత్ తిరుగుబాటుదారులతో తన దళాలను చేర్చుకున్నాడు. వారు సంయుక్తంగా బ్రిటిష్ స్థావరాలపై దాడులు చేశారు. హనుమాన్ సింగ్ బ్రిటిష్ ఆర్మీలో లష్కర్ పత్రిక. అతను 18 జనవరి 1858న తన నివాసంలో మేజర్ సిడ్వెల్‌ను హత్య చేశాడు. తదనంతరం, హనుమాన్ సింగ్‌ను బ్రిటీష్ వారు అరెస్టు చేసి విచారించారు. అతను దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు మరియు మరణశిక్ష విధించబడ్డాడు; 1858 జనవరి 22న రాయ్‌పూర్‌లో ఉరి తీయబడ్డాడు. వెంకట్ రావు అతని సహచరులలో ఒకరిని పట్టుకున్న తర్వాత బాబూరావు బస్తర్‌కు పారిపోయాడు. బస్తర్ రాజా ద్రోహం చేసిన ఫలితంగా అతని రహస్య స్థావరం గురించిన సమాచారాన్ని లీక్ చేయడంతో, అతను 1860లో బ్రిటీష్ వారిచే బంధించబడ్డాడు. అతన్ని విచారించి యావజ్జీవ కారాగార శిక్ష విధించారు మరియు జీవితాంతం అండమాన్ దీవులకు రవాణా చేశారు. అండమాన్‌లో మరణించాడు.

20-శేషగిరిరావు

1857-1858 మధ్యకాలంలో జరిగిన ప్రథమ స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంలో కర్ణాటకలోని ధార్వార్ జిల్లా నరగుండ్ నివాసి శేషగిరిరావు పాల్గొన్నారు. యుద్ధ సమయంలో, అతను నరగుండు యొక్క చీఫ్ భాస్కర్ రావు భావే నేతృత్వంలోని నార్గుండ్ యొక్క తిరుగుబాటుదారులతో చేరాడు, వారిని నర్గుండ్ బాబా సాహెబ్ అని ప్రేమగా పిలుస్తారు. బాబా సాహెబ్ తన రహస్యంగా సేకరించిన ఆయుధాలతో బ్రిటిష్ దళానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటం కొనసాగించాడు. అతను తన పొరుగువారితో పొత్తు పెట్టుకున్నాడు. బాబా సాహెబ్‌ ఆధ్వర్యంలో పోరాడిన నరగుండు నుండి వచ్చిన తిరుగుబాటుదారులలో శేషగిరిరావు ఒకరు. బాబా సాహెబ్ తన సూచనలను అనుసరించడానికి శేషగిరిరావుతో సహా దాదాపు 2500 మంది పురుషులు ఉన్నారు. బాబా సాహెబ్ మరియు అతని మనుషులు “దక్షిణ మరాఠా దేశం” కోసం బ్రిటిష్ రాజకీయ ఏజెంట్ C. J. మాన్సన్‌ను చంపి, శిరచ్ఛేదం చేశారు. బాబా సాహెబ్ తన అనుచరులతో కలిసి మాన్సన్ తలను తన కోటకు తీసుకువచ్చి తన ప్రజలకు ప్రదర్శించాడు. తరువాత, 2,500 మందితో కూడిన అతని సైన్యం బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ధైర్యంగా పోరాడింది, బాబా సాహెబ్ ఊహించని విధంగా తన సొంత మనుషులు చేసిన ద్రోహం కారణంగా ఓడిపోయాడు. కోట నుండి తప్పించుకున్నప్పటికీ, బాబా సాహెబ్ తరువాత తొరగల్ అడవిలో బంధించబడ్డాడు మరియు ఉరితీయబడ్డాడు, అయితే శేషగిరిరావుతో సహా బాబా సాహెబ్ అనుచరులు చాలా మందిని అరెస్టు చేసి నార్గుండ్ వద్ద లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ మాల్కం సముద్రం మీదుగా జీవిత ఖైదు విధించారు. బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నరగుండ్ చీఫ్ బాబా సాహెబ్ ఆధ్వర్యంలో తిరుగుబాటు. శేషగిరిరావుకు జీవితాంతం సముద్రం మీదుగా అండమాన్ దీవులకు రవాణా శిక్ష విధించబడింది.

21-రంగారావు రత్నాకర్
రంగారావు రత్నాకర్ అలియాస్ నార్ఖేడ్కర్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ (ప్రస్తుతం తెలంగాణలో) జిల్లా హైదరాబాద్‌లోని హైదరాబాద్ నివాసి. అతను 1857 మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య యుద్ధంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు.

అతను గ్రామ అధికారి మరియు ఫిబ్రవరి 1857లో హైదరాబాద్ కు చెందిన రాజా రాయ్ రాయన్ యొక్క దఫ్తార్దార్‌గా సోనాజీపంత్ ఉత్తరంలోని బెర్వాతోడా వద్ద నానాసాహెబ్ పేష్వాకు వ్రాసిన లేఖను మోసుకెళ్లే పనిని అతనికి అప్పగించారు. నానాసాహెబ్ పేష్వా నుండి ఒక ప్రకటన మరియు 1858లో రాజా దీప్ సింగ్, కౌలాస్‌కు చెందిన జమీందార్ మరియు హైదరాబాద్‌కు చెందిన సఫ్దారుద్-దౌలా మరియు ఇతరులతో కలిసి దక్కన్‌లో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు ప్రారంభించడానికి కుట్ర పన్నారు. తిరుగుబాటు సమయంలో, అతను ఆయుధాలు సేకరించాడు మరియు బ్రిటీష్ అధికారానికి వ్యతిరేకంగా హైదరాబాద్ సైన్యంలో తిరుగుబాటుకు ప్రణాళిక వేసింది. అయితే అతని ముగింపు నుండి చర్య ప్రారంభించకముందే అతను అరెస్టు చేయబడ్డాడు, ఆపై బ్రిటీష్ రెసిడెంట్ అతన్ని వ్యక్తిగతంగా హైదరాబాద్‌లో రాజద్రోహం మరియు దళాలను అసంతృప్తికి గురిచేసినందుకు కుట్రకు పాల్పడ్డాడు. అతను ఏప్రిల్ 1859లో విచారించబడ్డాడు మరియు మరణశిక్ష విధించబడ్డాడు, తరువాత గవర్నర్ జనరల్ దీనిని అండమాన్‌లో జీవితాంతం రవాణా చేయడానికి మార్చారు. అతను ఓడలో అండమాన్ పీనల్ సెటిల్మెంట్ యొక్క జైలు బ్యారక్‌లకు రవాణా చేయబడ్డాడు, అక్కడ అతను 1860లో నిర్బంధంలో మరణించాడు.